VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 10695

Cape · 334 pages · 37 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_10695_0185 view scan ↗

English

No. 8 Copy Thenius x Cans of wine 288 288 384 384 384 128 288 248 29 5 3 11 Brought forward 760 Rixdollars Salm per annum: His cash equivalent - 3 3 5 29 To the gentleman Westerhoff . . . . 5 3 29 Ditto de Wett . . . . . . . 4 4 39 Ditto Pet: Joh: v: d: Spuij . . . 4 4 39 4 4 39 Ditto Aling . . . . . . . 39 4 4 Ditto Petr v: d: Spuij . . . . . 4 4 39 Ditto Borchers . . . . . . 4 4 Ditto Buissine . . . . . 4 4 39 39 4 4 4 4 39 Ditto Fisher . 6 2 19 Ditto Horak 6 2 19 Ditto Matthiessen 6 2 19 Bletterman. Ditto 19 6: 2 Onkruidt. 6 2 19 Hoeke 29 5 3 de v: Ohins 29 5 Ditto Lutgens 1 13 de v: Kervel.. 25 4 Ditto v: Wynbergen. Ditto 5 29. Ditto Schull Ditto Thibault 29 5 3 29 5 3 Ditto Rucheler 29 5 3 Ditto Cornelissen. 39 Ditto van de Graaff . . . . Ditto Roets . . . . . Ditto Harders . . . . . . Ditto Heyn . . . . . . 1 7. 192 192 192 192 288 288 288 288 288 288: 7384 - 384 384 384 384 384 384 192 7384 216 To the gentleman V: D: Graaff. Ditto Domus 192 Ditto van Aarssen 192. Ditto Hoever Ditto van Hasselt. Ditto van Kunkel . . Ditto O: M: Bergh. Ditto Faure the Younger . . Ditto Blanckstein Ditto Wugner Ditto Eksteen . . . Ditto the widow Kuisse . . . . The comforter of the sick Herold . . . 19 Ditto Freilink . . . 19 Reader Krugel . . . . 19 Ditto Bruyjeman . . . 19 6 2. Ditto Harmyn Ditto Botes Doctor Leeuwer . Ditto Faure the Elder . . . . . . 288 Ditto Stein junior . . . . Ditto Abie. Ditto Fischer Junior . . . . . 192 Ditto Hendrighs . . . . . . . Ditto Schildbagh . . . . Ditto Seidler . . . . . . Ditto Mappa . . . . . . . . 160 Ditto van Wielig . . . . . . . . . 7 5 19 6 2 6 2 19 19 6 2 19 6 2 6 2 19 19 6 2 6: 2 19 6 2 19 19 6 2 6 2 19 6 2 6 2 6 2 19 6 2 19 6 2 16 4 — 14 19 6 2 19 6 2 6 2 19 6 2 16. 4 19 6 2 19 6 2 22 1 . - - 29 5 3 760 Brought forward 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 1319 192 192 160 192 192 192 192 192 ƒ 2816 19 19 6 2 6 2 & 19 1 1 2816 192 To the reader Knoop Wine-drawer Schrader . . Ditto Maasdorp . . . . Ditto Nieuwjesko . . . . . Ditto Fisker. Ditto Bergh. Ditto German. 3 2 Ditto Burggraaff . . . 3 2 Ditto Ryneveld . . . . . 7 1476 3 1 4334 Cans of wine in the sum of Rixdollars Agrees with the original, submitted in Court and thus deposited at the Judicial Secretariat at Cabo de Goede Hoop Steward Wille . . . . . . . Master van Eyk . . . . . Assistant Horak . . . . . Ditto Bek . . . . . . . 3 2 Master de Kort . . . . . . . . . 6 2 19 6 2 19 19 6 2 6 2 19 19 6 2 2 3 7 3 2 7 3 2 — 4 2 1319 75 W: C: V: Rijneveld Secretary 192 192 192 192 72 72 72 30 72 24 72 72 72 6 2 6 2 6 2 4 6 2 6 6 3 3 3 4 2 6 6 2 5 deposited in the Company's Treasury Copy of warrant, deposited in the Company's Thenius Receive into the Company's Treasury from the Chevalier de Raimondt the sum of thirty-four ducatoons and sixty-three stuivers or fifty-two Rixdollars and 15 stuivers for the freight of 6 packs of coarse Calmeganys costing according to invoice at purchase 279 Pagodas per the ship — Princonomale brought here from Ceylon underneath: In the Castle of Good Hope the 31st of March 1790 was signed: van de Graaff in the margin: that is ducatoons 34: 63: or Rixdollars 52: 15: lower: seen and signed: C: van Eerten even lower: Agrees: signed: O: G: de Wet Agrees Cashier W: J: d: Rijnevel Secretary ƒ ƒ 8: No. 9. No. 10. Copy of warrant deposited in the Honorable Company's treasury Cashier Receive into the Company's Treasury from Captain Zorn of the Regiment de Meuron, the sum of forty and one-twelfth ducatoon or sixty and one-eighth Rixdollars, being 5 percent of 9 packs of linens, having cost 1202½ Rixdollars per the ships Huisduynen and Trinconomale brought here on freight from Ceylon underneath: In the Castle of Good Hope the 20th of August 1790 was signed: van de Graaff in the margin: that is ditto 40 1/12 or Rixdollars 60 1/8 lower: Seen and signed: C: van Eerten even lower: Agrees: signed: O: G: de Wet Cashier Thenius Agrees W D Rijneveld Secretary No. 9. No. 11. Today, the 22nd of June 1792 Appeared before me, Johannes Daniel Karnspeck, sworn Clerk at the Secretariat of Justice of the Castle of Good Hope, in the presence of the undersigned witnesses, the Captain Commandant of the Depot of Meuron stationed here, the Valiant Johannes Zorn, who, at the requisition of the Senior Merchant and Member of the Honorable Council of Policy, the Right Honorable Mr. Jacobus Johannes Lesueur, declared it to be true. That the Appearer, who having received here in the past year, on account of the aforementioned Regiment and for the use of his men, a consignment of linens, some time thereafter was handed by the Junior Merchant and Trade Bookkeeper, the Honorable Casparus van Eerten, a warrant to pay 10 percent thereof into the Honorable Company's Treasury, but which warrant having been misplaced by the Appearer, such that the Appearer was unable to find it again. That the Appearer thereupon went to the aforementioned van Eerten to request a second warrant, who then also provided the Appearer with another warrant, however with this difference, that instead of 10 percent the Appearer would only have to bring 5 percent into the Honorable Company's Treasury, while the remaining 5 percent, as the Appearer from the aforementioned Thenius

Dutch transcription

No. 8 Copie Thenius x Cannen wyn 288 288 384 384 384 128 288 248 29 5 3 11 Transp„t 760 Rd„s Salm aA: Syn teegens geld - 3 3 5 29 Aan de heer Westerhoff. . . . 5 3 29 d„o de Wett. . . . . .. 4 4 39 d„o Pet: Jol: v: d: Spuij. . . 4 4 39 4 4 39 d„o Aling. . . . .. 39 4 4 d„o Pet„r v: d: Spuij. . . . . 4 4 39 d Borchers. . . . . . 4 4 do Buissine. . . . . 4 4 39 39 4 4 4 4 39 d„o Fisher . 6 2 19 d Horak 6 2 19 d„o Matthiessen 6 2 19 Bletterman. d. o 19 6: 2 Onkruidt. 6 2 19 Hoeke 29 5 3 de v: Ohins 29 5 do Lutgens 1 13 de v: Kervel.. 25 4 d o v: Wynbergen. do 5 29. do Schull do Thibault 29 5 3 29 5 3 doe Rucheler 29 5 3 d„o. Cornelissen. 39 do van de Graaff.. . . do Roets. . . . . d„o Harders. . . . . . do Heyn. . . . . . 1 7. „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 192 192 192 192 288 „ „ 288 288 288 288 288: 7384 „ : - - . .. . „ „ - „ . 384 384 384 384 384 384 192 7384 216 Aan de heer V: D: Graaff. „ „ do. Domus 192 „ „ d:o van Aarssen 192. „ „ d„o Hoever do van Hasselt. „ do van Kunkel. . d O: M: Bergh. „ d„o Faure de Jonge. . „ d=o Blanckstein „ d„o Wugner do Eksteen. . . d=o wede. Kuisse. . . . de krankberocker Herold. . . 19 d:o Freilink. . . 19„ „ voorleezer Krugel. . . . 19 d. o Bruyjeman. . . 19 6 2. d„o Harmyn do Botes dr. Leeuwer . „ d:o Faure de oude. . . . . . 288 „ „ d„o Stein junior. . . . „ „ d=o Abie. „ „ d„o Fischer Junior. . . . . 192 „ „ d„o Hendrighs. . . . . . . „ „ do Schildbagh. . . . „ d:o Seidler. . . . . . „ „ d„o Mappa. . . . . . . . 160 „ „ do van Wielig . . . .. . . . . 7 5 19 6 2 6 2 19 19 6 2 19 6 2 6 2 19 19 6 2 6: 2 19 6 2 19 19 6 2 6 2 19 6 2 6 2 6 2 19 6 2 19 6 2 16 4 — 14 19 6 2 19 6 2 6 2 19 6 2 16. 4 19 6 2 19 6 2 22 1 . - - 29 5 3 760 Transpt 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 192 sop„s 1319 „ 192 192 160 192 192 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 192 192 192 ƒ2816 „ „ „ : „ . . . . . „ . — „ . - 19 19 6 2 6 2 & 19 . .... .. . . . . . . . : 1 1 2816 192 Aan den voorleezer Knoop „ winverlater Schrader.. d=o Maasdorp. . . . d„o Nieuwjesko. . . . . d„o Fisker. do. Bergh. do German. 3 2 d„o Burggraaff. . . 3 2 d„o Ryneveld. . . .. 7 1476 3 1 /4334 Cannen wyn in somma Ryksdaald„s let Accordeert met Origineel, in Judicio overgelegden en dus ter Justitieele Secretarije aan Caboo de goede hoop berustende „ Hoffmeester Wille. . . . . . . „ „ baas van Eyk. . . . . „ „ Adsistent Horak. . . . . do Bek. . . . . . . 3 2 „ „ baas de Kort. . . . . . . . . 6 2 19 6 2 19 19 6 2 6 2 19 19 6 2 2 3 7 3 2 7 3 2 — 4 2 1319 75 W: C„ V: Rijneveld secret 192 192 192 192 72 72 72 30 72 24 72 72 72 „ „ „ 6 2 62 6 2 4 6 2 6 6 „ „ . . . . . . . „ . . . . „ . _ 3 3 3 4 2 „ . .. „ - - 6 62 5 Cassa berustende Copia ordonnantie, in 's Comp„s Thenius Ontfang in 's Comp=s Cassa van den heer Chevalier de Raimondt de somma van vier en dertig ducatons en drie en zestig stuivers ofte twee en vyftig Ryksdaalders en 15 stuivers voor vragt van 'er 6 pakken grove Calmeganys volgens factuur in koops gekost hebbende 279 Pagoden p. r 't schip — Princonomale alhier van Ceilon aangebragt /:onderstond:/ In 't Casteel de goede hoop den 31 Maart 1790 /: was geteekend:/ van de Graaff /:in margine:/ segge ducatons 34: 63: ofte rd„s 52: 15: /: lager:/ gezien en geteekend:/ C: van Eerten /: nog lager:/ Accordeert :/ geteekend:/ O: G: de Wet Accordeert Cassier W: J„ d„r Rijnevel Secrets ƒ ƒ „ 8: .. No. 9. No. 10. Copia ordonnantie in 's E Comp:s cassa berustende Cassier Ontfangt in 's Comp:s Cassa van den Capitein Zoon van 't Regiment de Meuron, de somma van veertig en een twaalfde ducaton of Ryks d„e zestig en een agtste zynde 5 pCt van 9 pakken lywaten, gekost hebbende 1202½ rd„s p r de scheepen Huisduy„ nen en Trinconomale op vragt van Ceilon alhier aangebragt /:onderstond:/ In 't Casteel de goede hoop den 20 August 1790 /: was geteekend:/ van de Graaff /:in margine:/ zegge d„o 40 1/12/ ofte Rykd„s 60 1/8 /:lager:/ Gezien en geteekend:/ C„s van Eerten /:nog lager:/ Accordeert :/ geteekend:/ O: G: de Wet Cassier Thenius Accordeert W D Rijneveld secrets „ - N 9. No. 11. Huijden den 22 Junij 1792 Compareerde voor mij Johannes Daniel Kainsper„ gesw: Clercq ter secretarije van Iustitie des Casteels de Goede Hoop, present de naten:e getuigen, den Capi„ tein Commandant van't alhier leggend Depot van Meuren de Manhaften Iohannes Zorn dewelke ter requisitie van den Opperkoopman en Lidt in den Ed: Achtb:e raade van Politie de E: achtb:e Heer Jacobus Johannes Lesueur verklaarde hoe waar is. Dat de Compt. die voor reekene: van bovengem: Regiment en tot gebruik van zijne manschap„ pen alhier in den gepasseerden Iaare ontvangen hebbende, een parthij Lijwaaten, eenige tijd daar na door den onderkoopman en negotie overdrager d' E: Casparus van Eerten is ter hand gesteld, een ordonn:t om daar van 10 perC=to in s' EComp=s Cassa te betaalen, dog welke ordonnantie door den Comp=t verlegt zijnde, zulx de Compt. deselve niet weeder heeft kunnen vinden. Dat de Compt. zich daarop bij opgem: van Eerten vervoegd hebbende om een tweede ordonnantie te vraagen, dewelke den Compt dan ook een andere ordonnantie heeft bezorgt echter met dat onderscheid, dat in steede van 10 perC=tos de Comp=t maar 5 pC=tos in s' EComp=s Cassa zoude moeten brengen terwijl diej overige 5 percto. zo als de Compt. van gevagte Thenius

NL-HaNA_1.04.02_10695_0198 view scan ↗

English

was informed, by order of the Right Honorable Lord Governor Cornelis Jacob van de Graaff, that it was to be handed over to the Lord Independent Fiscal, all of which the Appearer has not failed to observe strictly. Declaring nothing more, the Appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, being prepared, if required, to confirm the same further under solemn oath. Below stood: That this thus took place at the aforesaid Secretariat in the presence of the clerks Jan Bernhard Hoffman and Christiaan Michiel Lind as witnesses, who have duly signed the original of this along with the Appearer and me, the sworn clerk. Lower: Which I testify. Signed: J: D: Karnspek, sworn clerk. Appeared before the undersigned delegated members from the Honorable Court of Justice of this government, the Captain Commandant of the depot of the Regiment Meuron stationed here in garrison, Johannes Zorn, who, having had this his above-standing declaration read aloud clearly and distinctly, declared that he persisted by it, with the desire that nothing more shall be added to or taken from it. And he spoke, therefore, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the pro interim Fiscal Mr. Jacob Pieter Deneys, the solemn words, so truly help me God Almighty. Below stood: Thus verified and sworn at the Cape of Good Hope, the 28th of November 1791. Signed: J: Zorn. Lower: Present before me, was signed: J: D: Karnspek, sworn clerk. In the margin: As commissioners, signed: J: F: Kirsten and G: H: Meyer. Agrees, W. van Rijneveld, Secretary. Memorial of Substantiation to be added to the conclusion of answer by Mr. J: J: Le Sueur, to and against the Independent Fiscal Mr. J: N: van Lynden. Memorial of Substantiation Drawn up and submitted To the Honorable Lord Oloff Godlieb de Wet, President, together with the Honorable Court of Justice of this Government by and on behalf of Mr. Jacobus Johannes Le Sueur. Right Honorable Lord and Gentlemen. It has pleased Your Honors, when the undersigned was summoned on the court day of mid-September last before Your Honors' esteemed tribunal, in order on behalf of the Fiscal Office to hear renunciation of further documents, graciously to allow him to add to his answer made to the written demand and conclusion submitted by the Independent Fiscal of this government who has retired from office, Mr. J. N. van Lynden, to and against the petitioner, such interests as might serve for the further substantiation of the replies posited in that answer. The petitioner, now intending to make use of that concession, for which he respectfully conveys his gratitude to Your Honors herewith, believes beforehand, as an accepted matter, to be permitted to state that in his aforesaid answer he has demonstrated clearer than the noonday sun not only the malicious insinuations, but even the groundlessness contained in the demand of the Lord Fiscal. And therefore, not wishing to fatigue Your Honors' precious attention with any further rebuttals, the petitioner shall only attempt to clear up an obscurity occurring in these proceedings, which certainly will not have escaped Your Honors' enlightened eye. From the demand of the Officer, Your Honors will have seen that the Lord Plaintiff has seen fit very lavishly to fling at the undersigned's head that he allegedly prejudiced not only the Honorable Company, but also the Lords Governor and Secunde from year to year in their customary revenues, and thereby enriched himself in an unjust manner, bringing forward in substantiation thereof an extract from the cash books of the year 1787/8, in which there indeed appear a certain number of leaguers of wine and brandy as delivered into the Honorable Company's wine cellar, of which neither the three rixdollars vat-money has been accounted for to the Honorable Company, nor have the above-mentioned Gentlemen enjoyed the customary gratuity. The erroneous conclusion which the Lord Officer wished to deduce therefrom, the petitioner has already shown in the clearest manner in his answer, with additions alongside the reasons why such could not take place; he will only take the liberty further to remark here that in this as well, if the Officer had been concerned with seeking the pure truth, he would have had opportunity enough to inform himself from those very cash books, in which after a certain event he studied so diligently for so long a time, which would have shown him that the cellar masters have always enjoyed for their permitted write-offs such prices as those for which the drinks were debited in the cellar or rather the trade books at the closing of the financial year, without anything thereof ever being credited to the benefit of the Honorable Company or the respective Lords Governors and Secundes. Which itself could not have happened, because both the Honorable Company and those Gentlemen would otherwise have enjoyed more than was due to another; it having already been shown in excess in the petitioner's answer that his write-off was already debited, and with the 3 rixdollars vat-money paid to the Company, and the gratuity of 10 rixdollars due to the aforementioned Gentlemen.

Dutch transcription

van Eerten onderrigt wierd, uit ordre van de WelEdelen gestre: Heere gouverneur Cornelis Ja van de Graaff: aan den Heer Independent Fiscaal zoude moeten overgegeeven worden welk een en ander den Compt: niet gemanqu heeft stiptelijk naar te koomen. Niets meer verklaarende geeft de Comp voor redenen van wetenschap, als in den Text bereid zijnde, hetzelve des gerequireert wer„ dende met solemneele Eede nader ge„ stand te doen. /:onderstond:/ Dat aldus passeerde ter secretarije voorm: pr sent de Clercquen Jan Bernhard Hoffman en Christiaan Michiel Lind als Getuygen die de minute deezes, benevens de Compt en mij gesw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend. /:laager:/ T welk ik getuige /:geteekend:/ I: D: Karspek gesw: Clercq Compareerde voor de ondaget: gecommitt Leeden uit den E: Achtb: raade van Justitie deezes gouvernements, den Capitein comman dant van 't alhier in guarnisoen leggend Depot van't regiment Meuron de Alank Johannes Zom, dewelke deeze zyne voo¬ renstaande Verklaaring klaar en duidelijk voorgeleezen weesende, verklaarde denzelven daarbij te blijven persisteeren, met be Recollement geerte geerte dat er niets meer bij of van gedaan werden zal, En sprak dierhalven ter be„ vestiging der waarheid van dien in prosen„ tie van den pro interim Fiscaal M=r Jacob Pieter Deneijs, de solemneele woorden, zo waarlijk help mij Godt almachtig. /:onderstond:/ Aldus gerecolleert en beëedigd aen Cabo de goede Hoop den 28. November 1791. /:geteekend:/ I: Zorn. /:laager:/ mij present /:was geteekend:/ J: D: Karn„ spek gesm: Clercq /:in margine:/ als gecommitteerdens /:geteekend:/ I: f: Kirsten en G: H: Meijer. Accordeert W Rijnevelt secrets de 1 Memorie van Adstructie oa te voegen by de conclusie van Andtwoord door M=r S: I: Lesueur, op ende jegens den Fiskaal independent M: S: Iek van Lynden Memorie van Adstructie Gedaan maaken en Overgegeeven Aan den E Achtb: Heer Oloff Poollel de Wet resident beneevens H den E: Achtb: Raad v:r Justitie deeses Gouvernements door ende van weegens Hr: Jacobus Johannes Le Sueur E„ Achtbaaren Heer en Heeren. Het heeft UEE Achtbaarens behaagd aan den Ondergeteekende, wan„ „niel op den rechts=Dag van medio Septem berte. voor UE Achtb: aanziinlyke Vienschaar is gedagvaard geworden ten Eynde van weegens het Officie Fiscaal te aanhooren renunti Eenen van verdre Producten, wel geatilus te Accordeeren om by zyn gedaane Andwoord op den door den zig van Toin geretireerd hebbende Independents Fiscaal deezes Gouvernements. H„m S. N: van Zinde, op - ende Jeegens den vertoonden inge„ „diende Schriftelyke Eysch ende Conclusie copia copid onclusie te moogen voegen zoodaanige belangen, als zoude kunnen dienen ter nadere Adstructie der rescontres by dat Andwoord geposent. - De verhoonder thans van die Concessie waar voor u EE Achtb. by deeze reverentelijk zyne Erkentenisse betraad, zullende gebruyk maaken, meend voor af /: als een toegestaane Zaak: / te moogen stellen, in zyn voornoemd Andwoord Luce Meridiano Clarior te hebben Gedemonstreerd niet alleen de Kwaadaartige Insimulatiën. maar zelfs de Ongefundeerd hyd in den Eysch des Heer Fiscaals van zijnde vervat„ En oversulx de praetieuse Attentie Uwer Ed: Achtb: met geen verdere recutatien willende ver„ „moeijelyken, zal de vertoonder alleen eene duisterhijd, in deeze proce „duures voorkoomende en die zee „kerlik 't verlicht dog uwer bE Achtb: niet zal zyn Ontslept trachten op te helderen. — Uat den Eysch van den Officier zullende UEE: Achtb: hebben gezien. dat den Heer Eisscher, den Onderget: zeer mildelyk naar 't hoofd heeft gelieven gelieven te Smijten, dat niet alleen de EComp:, maar ook de Heeren Gouverneur & Secunde van Jaar tot Jaar in haar gewoone inkomsten zouden hebben benadeeld, En zig daar meede op eene Onrechtvaardige wijze verrijkt, ter adstructie daar van Voortbrengen der„. Extract Uit de Cassa boeken van 't Jaar 1787/8, waar in orok inder Daad voortkoomen een zeeker Aantal van Leggers Wijn en brandewijn als in sEComp:s wijn „kelder geleeverd waar van nog aan d: E Comp de Drie Eyxd: Vatgeld is bereekend, nog boovengem Heeren Hetgewoonen douceur hebben genooten: de verkeerde gevolgbrekking welke den Heer Officier daar uit heeft wille Elder Eeren, heeft de vertoon„ den in zyn andwoord. reeds ten met klaarsten aangetoond, bij bijvoegingen neffens de reedenen waarom zulx geen plaats konde hebben; zy zal alleen nog maar de vrijhijt neemen daarby te remanqueeven, dat ook hier in, wanneer 't den Officier te doen was geweest om den Luivre waarhijd aanhyd zeeken te zijn, dezelve Gelee„ „gendhyd genoeg zouden hebben gehad, Zoch daar van te laaten Onderrichten door die zelvde Casse boeken, waar in na zeeker voorval, zoo een ge„ „ruime tijd, zoo naarHtog heeft ge„ „studeerd, welke hem zoude hebben doen zien, dat de keldermeester altoos voor hunne gepirmitteerde Afschryvingen hebben genooten zoodaanige prijsen, als waar voor de Franken by de kelder of loeven Negotie-boeken by tundig van 't boekjaar belast waaren, zonder dat daar van Oogt iets ten voordeele der E: Comp: of den Eesp:e Heeren Gouverneurs en Secundes is bekend gesteld geworden. 't geen zelve niet heeft kunnen Geschieden, Om dat, en ho de EComp:e, en bij den die Heeren anders meerder zouden hebben genooten, dan een ander Competeerde zynde reeds in't andwoord van den Vertoonder ten Overvloede Getoond dat desselfs afschrijvinge reeds be„ Lastwas, en met de 3 ryxd Vatgeld Aan de Comp betaald, En het douceur van 10. rixd:s wel opgem: Heeren Competeerende

NL-HaNA_1.04.02_10695_0209 view scan ↗

English

Competent And if His Honour had encountered any change in the new order concerning the drafting of the wine warrants, he could indeed have obtained the necessary elucidations regarding it. But the Officer, who, the undersigned is convinced, was by no means ignorant of this, was concerned not so much with the required truth, but primarily and solely with publicly disgracing the undersigned and, were it possible, defaming his honour and reputation. To come to the matter at hand, the memorialist shall have the honour of informing Your Right Worships: That, when in the Political Council meeting the very respected missive of the High Commanding Lords Directors, Commissioners of the Illustrious Assembly of 17, was resumed, containing among other things decisive resolutions on certain articles in the report of the Lords Directors who were commissioned to investigate the complaints of certain inhabitants of this Colony; and among these an order regarding the manner in which Their Right Worships wished that henceforth the warrants for the payment of wines supplied to the Honourable Company should be arranged, namely, that the same should be drawn up at 30 Rijksdaalders per legger of wine, and that the customary bonus of 10 Rijksdaalders, which the respective Lords Governors and Secundes had enjoyed from those warrants to which it had always been attached, should be omitted and paid out to Their Honours on a separate account from the Honourable Company's Treasury; the memorialist presented himself to the then Secunde and Chief Administrator, the repatriated Mr Pieter Hacker, submitting for His Honour's consideration whether he might not deem it fit that the warrants, upon which the permitted write-offs from the Honourable Company's Treasury are validated, should be prepared in the customary manner, as it was by no means to be suspected that the High Commanding Lords Masters, in graciously meeting the grievances of some complaining inhabitants, intended thereby to cause any detriment to the customary livelihood of their servants, even less so since the cellar remained charged as before with that bonus which the Lords Governor and Secunde continued to enjoy, and every legger of wine had to be accounted for by the memorialist at 40 Rijksdaalders and every legger of brandy at 60. That although Mr Hacker could not disavow the memorialist's motives, especially since, having held the post of Cellar Master, he had always enjoyed the customary write-offs in that manner, His Honour nevertheless thought he had to raise difficulties against having the warrants for his write-offs prepared in accordance with his statement, because these, being made at the customary rate of 46 and 60 Rijksdaalders, while the others for the benefit of the wine farmers were dispatched according to the new order, would cause confusion in the books. That the memorialist subsequently approached the repatriated Lord Governor van de Graaff, informing him of the conversation with the Lord Secunde Hacker and requesting that his fair desire might be met; that His Right Noble Strictness, fully approving of the grounds upon which the memorialist believed that the most respected orders of the Lords Masters were not applicable to him, was pleased to give him, the memorialist, the gracious assurance that it would be agreeable to His Right Noble Strictness if an appropriate means could be devised by which he could be satisfied. That, the conversation having subsequently turned to such an expedient, the memorialist took the liberty of proposing that all warrants without distinction, both for the respective suppliers of the wines and for the Cellar Master in regard to his permitted write-offs of wines and brandies, should be drawn up after the example available in the Honourable Company's Treasury and drawn up by order of the Lord Governor van Plettenberg on the occasion when certain wine farmers refused to receipt the warrants in the customary manner unless they received the full sum of 46 Rijksdaalders expressed therein for each legger of wine; as a means by which the memorialist believed that the principal aim of the aforementioned High Lords Masters would be sufficiently met, and the confusion in the books so greatly feared by the Lord Chief Administrator would be prevented. That the aforementioned Lord Governor van de Graaff, raising difficulties against embracing this proposal of the memorialist as maintaining that it would deviate too much from the literal order of the Lords Superiors, was pleased out of his own accord to propose to the memorialist that, whilst the warrants remained arranged in the prescribed manner, the remaining ten guilders of each legger of his write-off hitherto enjoyed by him should be charged to the account of him, the Lord Governor, and the Lord Secunde, whereby no one would be prejudiced, the feared confusion in the books would be avoided, and the memorialist would continue to enjoy his customary benefits. And this has continued in this manner until now. Never, Noble Worshipful Lords, could the memorialist have imagined that this very matter would have served as a principal ingredient for the so infamous action, which has caused so much uproar, with which the Fiscal van Lynden the

Dutch transcription

2 Competeerende En wanneer zyn Ed: al by de nieuwe Ordre in 't formeeren den Win Ordon„ „nantiene eenige veranderinge had Ontmoet zoude dezelve daar van wel de noodige Elucidatien heb„ „ben konnen bekoomen: Dan het is den Heer Officier, die, houd zoch den Ondergez: verzeekerd, hier van geenzints onkundig is Geweest, niet zoo zeer om de geEeezigde waarhyd maar hoofdzaakelijk en alleen om den Ondergeteek: Publicq ten zoonte stellen, en waare 't mooglyk in zyn Eer en reputatie te fletrieeren; Om, dan ter Zaake te koomen zal de vertoonder d' Eere hebben UEd Achtb: te informeeren; Dat, wanneer ter Politicque vergaedering was ge„ „resumeerd Geworden, 't zeer GeEerbiedigd Aanschrijven den Hoog Gebiedende Heeren bewinthebberen Gecommitteerd en der Illustre vergaedering van 17 onder Andre inhoudende decisoire besluiten over eenige Arteculen in het rapport van Heeren bewindhebberen gecommitteerd geweest tot het on „verzoek der klaesten van zommige ingezeekenen 40 ingezeekenen deezer Colonie En onder deeze eene Ordre op welke wyzen haar E:E: Hoog Achtb: wilden dat voortaande Ordonnantiën tot betaalinge der aan de E: Comp:e geleeverde wijnen zouden moeten worden, ingericht en wel, dat dezelven zouden moeten werden geslagen op 30 Exed=s de Legger wijn En dat het gewoon Douceur van 10 Ryx=, welke de Respe. Heeren Gouverneurs, en Secundes hadde genooten van die Ordonnantiën, waar op altoos gehegt zyn geweest zoude moeten worden afgelaaten, En op eene Separate reekening uit S: E Comp. Cas, aan Hun welEd: worden uit betaald, de vertoonden zog heeft begeeven bij den toenmaligen Secunde en hoofd Admi„ „nistrateur den Gerestatrieerden Heere Pieter Hacker, zijn Ed in Con„ sideratie geevende, of dezelve niet zoude goedvinden, dat de Oadonn, waar op de gepermitteerde afschry „vinge uit S: E: Comp: Cassa worden gevalideerd, op den gewoonen Voet wierden vervaardighd, dewyl het doo geenzints te vermoeden was, dat der de Hoog gebiedende Heeren Meesteren, met welgunstig te willen te Gemoet koomen Aan het praesiegé Zommiger Gedoleerd hebbende ingezeetenen, daar door zoude hebben bedoeld eenig nadeel toe te brengen Aan het gewoone bestaan hunnen Dienaaren, te minder nog daar de kelder beven als bevoorens. belast bleev, met dat Douceur 't welk de Heeren Gouverneur en Secunde bleeven genieten, En Yder Leggen wyn teegens rijxdaalders V40. — en yder Legger brandewyn teegens 60. door den verzoonder moesten worden ver „andwoord: Dat hoe zeer ook den Heer Hacker des vertoonden motives niet konde disavonEeren, voor als daar de post van kelder, „meester hebbende bekleed, altoos de gewoonlyke afschryvingen op die wijze had genooten, zyn Ed: Echter heeft gemeind Zwaarighyd te moeten maaken, om de ordonn- zijner Aff„ „schryvinge ingevolge desselfs opgaave te laaten vervaardigen, om dat de „zelven op den gewoonen Voet van 46. en 60 ryxds geschiedende, en de Ooverigen Ooverigen ten behoeven der Wyngaardenier wordende g'Expedieerd volgens de nieuwe Ordre, zulks Confusie in de boeken zouden veroorzaaken: Dat de vertoonden zich vervol„ „gens heeft vervoegd by den Gerepa „trilenden Heere Gouverneur van de Graaff, met kennisgeeving met konnis geving van het gesprek met Den Heere Secunde Hacker en verzocht, dat aan desselfs billyke begeerte mogte worden Voldaan: dat zijn welEdele gestrengen Volkoo„ „men gouteerende de gronden, waar op de vertoonder vermeinde dat de zeer geresp:e ordres der Heeren Meesteren op hem van geen Applicatie was, hem vertoonder de gratiCuste ver„ „zeekering heeft gelieven te geeven, op dat het zyn WelEdele Gestrenge aan „genaam zyn zoude wanneer er een gepastmiddel konde worden Uitgedagt waar door dezelve konde worden te Dat vervol„ Vleeden gesteld: - „gens het discours zynde geloopen over zoodanig Expedient, de vertoonden de ƒ de Vrijheid heeft genoomen Voor te slaan, om alle de ordonnantien zon„ „den onderscheid, zoo voor de Reep=de Leeveranciers der Wijnen, als voor de Keldermeester met betrekking zynen gepamitteerde Afschrijvinge van Wynen en brandewijnen te laaten inrichten, naar 't voorbeeld, daar van voorhanden in sE Comps geld Cas, en op Ordre van den Heere Gouverneur van Plettenberg opge„ „maakt, bij geleegendheid, dat eenige Wyngaardeniers wijgerden de Ordon. „nantien op den gewoone voet te quitteeren, of zy moesten de vollen daar in uitgedrukte Zomma van Rijx d:s 46: —:— voor Yder Legger wyn Ontfangen; Als een middel waar door de Vertoonder vermeinde dat aan het voornaam Oogmerk, van meer hoogstged:e Heeren Meesteren genoegzaam zoude weesen voldaan„ En de door Den Heere Hoofd=adminis„ „drateur zoo zeer gevreesde Confusie in de boeken worden gepraevenieerd: Dat meerged:e Heere Gouverneur van de Graaff Zwaarighid maakende dit dit Voorstel des Vertoonders te Am„ „plecteeren, als Sustineerende, dat te veel zoude devireren van de Letter „lijke ordre Der Heeren Superi Euren, uit eijgen Motive aan den Vertoonder heeft gelieven voor te slaan, Om, bly„ „vende de Ordonnantien ingericht op den geordonneerden voet, de Overige Thien Ged van Yder Legger zyner afschrijvinge tot nietve door hem genooten, te Laaten stellen Op reekening van hem Heere Gouverneur en den Heere Secunde, als waar door niemand wierde gepraepidicreerd de gevreesde Confusie in de boeken Vermeijd, en de vertoonder zijne Gewoonen voordeelen zoude blijven genieten En is dit tot nu toe zoo blijven Conti. Nimmer Edele Achtb „nuleren; Heeren, had de vertoonder zieh konnen verbeelden dat dit zelvde zouden hebben gediend tot een Voornaam Jngredient voor de zoo Infameuse, zoo veel op„ „spraak gemaakt hebbende actie waar meede den Heer fiscaal d Lynden den

NL-HaNA_1.04.02_10695_0215 view scan ↗

English

has come to attack the petitioner in so malicious and so unheard-of a manner. A declaration by the well-mentioned Lord Governor van de Graaff could surely settle everything here. But, Honorable Gentlemen, who that has become acquainted with the conduct displayed by his Honor in this matter will doubt for a single moment that this odious lawsuit owes its origin to the instigations of the said Lord Governor, and that it would therefore not have been prudent to follow that man? Fortunately, however, the petitioner has other means at hand to verify sufficiently, as much as the nature of the case allows, what has been set down here before. The petitioner has the honor to submit herewith a declaration from the Honorable Lord Commander of this Government, and a declaration from the Vice President of the Board of Civil and Matrimonial Affairs, Mr. Jan Meinderts Cruiwagen, from the first of which your Honors will be able to see that his Honor not only had knowledge of the change in the usual warrants, but that during his Honor's tenure as Head Administrator he yearly enjoyed so much of the gratuity on wine and brandy allocated to the Lords Governor and Secunde as was delivered by the suppliers of those beverages into the Honorable Company's wine cellar and was due to his Honor. And the declaration of Mr. Kruiwagen, corroborated both by the copy of the account annexed to the response, presented by the Honorable Cashier to the aforementioned Lord Governor under the date of ult. August, and by two similar draft copies of accounts under the same date by the late Mr. Cashier Kruiwagen, and subsequently by his son, the just-mentioned Vice President of the Board of Commissioners, annexed hereto under Lit., will shed further light on what has been advanced by the petitioner. It will most clearly establish that after the new order noted hereinbefore regarding the drawing up of the warrants, that corpus delicti was manifest enough and to be found on the accounts of the Lord Governor submitted in the last month of the financial year. Thus, no ignorance can be pretended herein, even less so because at a single glance one could see the great difference in the sum of money specified therein and what the Lord Governor came to receive in that named month from the hands of the Cashier; while moreover it will abundantly appear from the deposition of the frequently mentioned Mr. Kruiwagen that the late Mr. Cashier of that name did not make that payment except upon authorization received. Herewith the petitioner hopes to have answered the task imposed upon him, and therefore believes he may, with the highest right, continue to persist in the conclusion taken in his response, and with more right than the Officer to invoke the officium judicis ut semper nobile, among whose most agreeable duties surely no insignificant place is deserved by protecting the innocent. And indeed with so much more reason, quia—may it be permitted to me to make the words of the plaintiff my own—res est tam magni momenti, as a matter of the utmost importance, since in a well-ordered state every individual, great and small, ought to be secured against malicious attacks and extortions of self-seeking officers of justice; just as in our blessed Republic and its dependencies this has always been carefully seen to. And most legal scholars have warned against it, as among others the learned P. Borst in his Treatise on Criminal Matters, ad tit. IV, num. 23, very particularly remarks: It should well be observed that, although among us in the Republic the Officers, in respect of and in consideration of their public service, are excused a vinculo inscriptionis, nec non a periculo talionis, they are nevertheless not free to act according to their own caprice and pleasure, to seek information to someone's detriment, or to proceed against the same. For if the Officers, out of their own passion, favor, or through the inducement of others, or even out of a mere desire for their own profit or any other circumstances outside the interest of the government or the public welfare, presume to proceed against anyone, not only are their demand and conclusion denied them, but the great and evident impropriety and exorbitance of such proceedings requiring it, the Officers having proceeded non ex ordine juris are moreover indeed condemned to pay out of their own pockets the costs, damages, and interests that have been caused by such improper, informal, unfounded, and such reckless proceedings; since they, under the pretext and with regard to their public service and the necessity thereof, must not be excused ubi non interfuerit justa causa accusandi; in support of his statements alleging, besides the authority of

Dutch transcription

den vertoonder op zoo Kwaadaarte ge op zoo een Ongehoorde wijze heeft koomen Aanvallen. — Een Declaratoir van wel opgemelde Heere Gouverneur van de Graaff, zoude hur Voorzeeker alles konnen afdoen: Dan E: Achtb: Heeren! Wie, die de Conduiten van zyn welEdele in deezen, gehouden, bekend heeft konnen worden, eer zal een Ogenblik twijffelen, dat deeze haatelyke Actie haaren Oirsprong niet verschuldigd zij aan de Insti„ „gatien van welged. Heere Gouverneur en dat het dus niet voorzichte gzou„ 40 „de zyn geweest, dien Mansch te vol„ „gen; - gelukkig Echter dat de vertoon„ „den andre middelen Aande hand heeft, om, zoo veel de natuur den zaake zulks kante meede brengen, het hier voor ter needergestelde ge„ „noegzaam te Vereficeren. - De vertoonder heeft d' Eere hier nevens over te leggen een Declaratoir van den Edelen Achtb: Heer Gezachhebber deezes Gouvernements, en Eene verklaa ring „ring van den Vice praeses van 't Collegie van Civiele en Huwlyks=zaaken, Den Heere Jan Meinderts Cruiwagen, uit welkers birsten uwelEd: Achtb: zullen konnen zien, dat zijn E: niet alleen kennis heeft gedragen van de veranderinge in de gewoonen Ordonnantiën, maar dat geduurende zyn E: qualiteid als Hoofd, adminis¬ „trateur 's Jaarlyx zoo veel van het aan de Heeren Gouverneur en Secunde toegelegd douceur op de wijn en bran„ „dewijn heeft genooten, als beEel„ door de Leeveranciers dien Dranken in S: E: Comp. wynkelder zijn aange„ „bracht geworden, en zijn E: Compitee „rende was, En zal de verklaaring van Den Heere Kruiwagen Gecorrobo„ „reerd, zoo door de by het antwoord gevoegde Copia reekening, door den welEdelen Heer Cassier, aan Meer op gem Heere Gouverneur onder ult=o Aug=s gepresenteerd, als door Twee dierge„ „lijke Copia Minuten van reekeningen onder dienzelvden datum door wilen Den Herr Cassur Kruiwagen, en nader hand „hand door de desselfs zoon Eevengemeld, vice praesis van 't Collegie van Commis„ „saressen deezen geannexeerd Sub: Litt. een nader ligt geeven van 't gead „vanceerde van den vertoonder, en daar uit ten klaarsten Consteeren dat na de hier voor genoteerde Nieuwe ordre int formeeren der Ordonnantien, dat Corpus de licte blijkbaar genoeg is, geweest, en te vinden op de reekeninge van Den Heere Gouverneur in de laaste maand van't boekjaar Overgegeeven, dus hier in geen Ignorantie Kan worden gepretendeerd, te minder nog daar met een opslag van 't oog konde worden gezien het groot onderscheid der daar in Gespecifi„ „ceerde geldzomm, En 't geen den Heere Gouverneur in die genoemde Maand uit handen van den Heer Cassier kwam te ontfangen, daar ten Overvende uit de Depositie van meerm Heere Kruiwagen ten overvloeden zal Consteeren, dat wijlen Den Heere Casseer van dien naam, die Uitbe„ „teaaling de 2 „taaling niet heeft gedaan, dan op bekoomen qualificatie. Hier meeden verhoopt de vertoonden aan den zig opgelegde Taak te hebbe beandwoord, en vermeind dus met het hoogste recht te mooge blyven persisteeren, bij de in zyn Antwoord genoomene Conclusie, En met meer recht dan den Officier te moogen inroesen her Officium Judicis ut Semper nobilé, onder welkers aan„ „genaamste pligten. voorzeeker geene geringeplaats verdiend, Onschuldige te beschermen, En wel met zoo veel te meer grond, Quia het zij my Geper„ „mitteerd de woorden van den Heer Eisscher de mijne te maaken, des est tam magni Momenti, Als een zaak van het uitterste Aanbelang, nade „maal in een welgestelden Staat, eld individu groot en kleen, gesecureerd diend te zyn, teegens Kwaad aarte ge Aanvallen & kneevelarijen, van baat„ suchtige Officieren der Justitie; gelijk ook ook in Onze gezeegende republicq, en derzelver onderhoorigheeden, steeds Soigneus daar voor is gezorgd gewor „den; En de meeste Rechts DD daar teegen hebben gewaarschouwd, gelyk onder andren de kundige P. Borst in zyn Tractaat van Crimineele Zaaken ad tot IV, num. 23 & zeer byzonder aanmerkt. — „staat wel waar te neemen, alhoewel „bij ons inde republicq De Officiers ten „ respecte ende in Consideratie van der ti „zelver publicque dienst, zijn G'exsuseer „a vineulo inscriptionis, nec non a Peri„ „„cule talionis, dat daaromme Echter „niet vrij staat na haare Asseiteid en „welgevallen te handelen tot Ymands „ laste te informeeren, ofte teegens „denzelven te procedeeren, want indien „de Officieren uit Eijge passie, fa„ „„veur, ofte door inductie van anderen „ of ook uit enkele begeerte van Eygen „profijte ofte eenige Andre Omstan. „digheeden, zynde buiten het In„ „ntrest van de regeeringe ofte Ru„ „ Iblicque „„que welvaaren onderstaan teegens „Ymand te procedeeren; werd dezelve „ niet alleen hunne Eysch, ende Conclusie Ontsegd, maar de Groote „ en evidente Onbehoorlijkheid ende „Exorbitantie van zodanige pro ceduure „zulks vereisschende, worden de Officieren, Non Ex ordine Juris heb„ „„bende geprocedeert, daar en booven „ook nog wel gecondemneert uit „haar eige beursen te betaalen, den „ kosten, Schaedens, Intressen, die „ zig door zodaanige onbehoorlyke „ informeele, Ongefundeerde, en „zulke Temeraire proceduren heb „ben veroorzaakt, alzoo dezelve „onder praetext ende ten reguarde „van hunne publicque Dienst, end „de Recessiteid van dien niet moeten „worden G'Excuseert, Ubi non inte „ „fuerit Justa Causa accusandi; tot „staavinge van zijne gezegdens alle „queerende behalvende Auctoriteit van

NL-HaNA_1.04.02_10695_0221 view scan ↗

English

of various Doctors of Law, an ordinance of Their High Mightinesses the Lords States General of the United Netherlands of the year 1664, and a judgment obtained by him as Advocate in case of appeal before the Court of Brabant, in a similar matter. And he adds to this that, if the excesses and exactions of the Officer are such that they are not excusable from true and evident calumny, as having been proceeded with against persons burdened with no suspicion of bad reputation, (as the petitioner trusts with confidence not to belong to that number), then criminal proceedings may be instituted against the same for such calumnious accusation, as the exigency of the matter requires, by argument of L. univers. C. ubi causa Fiscalis, it not being permitted to Officers out of personal passion, or other improper motives, and thus contrary to the interest of the Common Welfare, to proceed criminally against anyone or otherwise to vex them, and thus make themselves absolute master of Justice. Therefore, Carpzovius rightly says, it is no less in the interest of the state that proceedings be conducted in a just and due manner than that crimes themselves be punished, since from bad criminal proceedings and the abuse thereof, no less harm arises than from the impunity of crimes, not without immense damage to innocent men. That is, it is of no less concern to the public that proceedings be conducted in a lawful and equitable manner, than that crimes be properly punished, since from malicious criminal proceedings, and the abuse thereof, no less evil is born than from the impunity of crimes, usually not without the greatest detriment to the innocent, prax crimin. p. 3 quest. 103. And with these citations agrees especially a certain very respected instruction of the High Commanding Lords Masters, with regard to the duties of the Lords Fiscals, and how to deal with their unfounded actions, as Their High Mightinesses themselves came to declare regarding these and other matters, by venerated letters of 15 July 1718, without doubt, in so far as these periods are available in Your Honorable Worships' retro-acts. And herewith ending this, the petitioner takes the liberty to beseech Your Honorable Worships to be pleased to obtain a speedy decision. (was signed:) J: T: Lesueur (in the margin:) Exhibited 10 November 1794. (Page) Agrees (was signed) J: J: Karnspek. Agrees Damper Jan: Clercq Lit. A. I, the undersigned Governor of this administration, declare at the request of the Senior Merchant and cellar master, Mr. and Master P: F: Lesueur, that I have always exactly received my share of the perquisites of the wines from the Honorable Company's Wine Cellar, as Secunde and Chief Administrator, and that, on the occasion of a certain dispute regarding this between my predecessor Mr. Hacker and myself, the said Mr. Hacker requested an exact statement of those perquisites from the then Cashier Mr. Cruywagen according to the specification books of the Treasury, and having presented that same statement to me, I found the aforementioned perquisites of the wines therein on the same footing as they have since been received by me, without the said Mr. Hacker having made any objection concerning this; and that the said Mr. Cruywagen, who I cannot think would, as my father-in-law, have allowed me to remain ignorant of any advantage lawfully due to me, also told me then that the frequently mentioned perquisites had of old been paid out to my predecessors on the aforesaid footing. (below stood:) Done in the Castle of Good Hope, 5 February 1791. (was signed:) T: S: Rhenius. Rhenius Agrees. W: C: van Ryneveld secretary Lit: B. Of the ordinary wines which at 49 rixdollars and the brandy which at 60 rixdollars were accounted for and entered in the said Treasury Books pursuant to the ordinance granted at that time, there was paid in the following months 10 rixdollars of each leaguer, for two-thirds to the Right Honorable Governor and for one-third to the Lord Secunde, namely June July August 162 leaguers but deducted from these 162 leaguers being that which the Lord Cellar Master has delivered to the Honorable Company on account of his write-off, and has been paid to His Honor in the total amount of 40 rixdollars for the leaguer of wine and 60 rixdollars for the leaguer of brandy, being 56 remainder 106 . . . 1060, — making together 205 leaguers rixdollars 2050 of this agreed 1/3 for the Lord Secunde 683 1/3 The Right Honorable Governor has enjoyed 2/3 from February to the end of August 1785, rixdollars 1366 2/3 April - 27 - - - 270 May - 23 - - - 230 March - - 11 - - - 110 Anno 1785 February - - 7 leaguers rixdollars 70— 16 - - - 160 15 - - - 150 to carry forward Extract from the notes of the year 1785 and 1786 kept by the late Cashier Gerrit Hend: Cruywagen and resting in the Honorable Company's Treasury Rhenius

Dutch transcription

van verschijde Rechts D D, Een plac„ Hun Hoog Moogende „caal van „de Heeren Staaten Generaal der „verEenigde Neederlanden van den een „Jaare 1664, en by hen als aan Advocaat „ g'obteneert vonnes in Cas d'appel „by het Hoff van Brabant, in een „diergelyke Zaak„ En volgd hy hien nog bij, dat „ Indien de „ Excessen en Exactien van den Offecier „zodaanige zyn, dat dezelve a vera lie „et evedenti Calumnia niet en zyn „ Exensabel, als weezende geprocedenrtt 100 „teegens perzoonen, nulla mala „famae suspesione gegraveert, /:gelijk met fijducie de vertoondende verzoondan vertrouwd. onder dat getal niet te sorteeren:/ „ zoo „kan Over zodaanige calumnelusen „accusatie teegens dezelve Crimina. „Liter naar Exigentie van Zaaken „worden geprocedeert, argum: L: ani„ „„vers: C. ubi causa Fiscalis, zynde „het de Officieren niet g'oorloofd „uit eijge passie, ofte andre onbe„ „hoorlijke „„hoorlyke, inzichten, en zulks bui „„ten Intrest van 't Gemeene Welvaaren „teegen Ymand Crimineelyk te proce „„deeren ofte andersints te Vereeren, en zulks haar zelfs Absoluat meester „van de Justitie te maaken „ de recht zicht daar om Carpzovins, non minus„ interesse reipab: Justo ac Debito modo procedi, quam ipsa Crimina puniri, Cum ex Malo Judicie Cremi¬ Cusu „nalis processu ejusque Abofa, non minus incommodum quam ex Delic „dorum impunitate Evoriatur, hand Absque ingenti hominum inno Cen„ „tium damno, Dat is, het Algemeen is niet minder Aangeleegen, dat 'er op eene rechtmaatige en billejke wyze worden geprocedeerd, als dat de misdaaden behoorlijk worden ge „straft, dewijl uit kwaathaebege Crimineele proceduuren, en het mis „bruik daar van, geen minder kwaad gebooren „ word, dan uit de Strafloorhyd trafflooshyd der Misdaaden, doorgaans niet zonder 't grootste nadeel vanre den onschuldigen paax crimen p. o 3 gudst: 103. — En quadreerd net deeze geallegulerdens bijzonder zee„ „ker zeer g'Eerbiedigd aanschryven der Hoog gebiedende Heeren Mees, „deren, met betrekking tot de plichten der Heeren Fiscaals, en hoedaanig te eer handelen met derzelver Ongefundeerde Actien, om zoo als hoogst dezelve lie zog omtrent met dit een en Ander koomen te Declareeren, by Gevenereerde letteren van 15 Julij 1718„ zonder twyffel, voor zoo verre deeze Cerioden, in de Retro. actie Uwer Ed: Achtb: voor handen En hier meede deeze dan Eindigende neemd de vertoonder de Vrijlijd Ult Achtb: te Suppliceeren, een Spoedige decisie te moogen Erlangen. — /:was geteekend:/ I: T: Lesieeur /:in margine, / Exhibitumn den 10 Novemb: 1794. /:Paagir /: Accordeert /: was ge tekend. I: I: karnspek. Accordeert Damper Jan: Clercq Lit. A. Ik ondergesz: gezaghebber deezes gouvernements verklaare op verzoek van den Opperkoopman en keldermeester, de heer en M=r P: F: Lesueur, dat ik de Leges der wijnen van 's EComp=s Wijnkelder voor myn aandeel, als Secunde en Hoofd-Administrateur altoos exactelyk hebbe ontvangen, en dat, ter gelegenheid van een zeker verschil daaromtrent, tusschen mijn Pre„ deresseur de heer Hacker en mij gem: Heer Hacker eene exacte op gave dier Leges van den toenmaaligen Cassier de heer Cruywaagen volgens de specificatie - Boeken der Cassa heeft gerequireerd en aan mij dezelve opgave overgelegd hebbende zo hebbe ik de meergem: Leges der wijnen daar bij op dezelve voet bevonden, als dezelve door mij 't zedert ontvangen zijn geworden zonder dat gem: Heer Hacker eenige reflec„ „tie desweegens heeft gemaakt - en dat gem: Heer Cruywaa „gen, die ik niet kan denken dat als myn schoon vader mij eenig aan mij wettiglyk competeerend voordeel zoude hebben laaten ignoreeren, mij toen ook heeft gezegd, dat de dikwijls gem: Leges van oudsher op voorsz: voet aan mijne Predecesseuren uitgekeerd waren geworden. — /onderstond:/ Actum in 't Casteel de goede Hoop den 5 Fev: 1791. /was geteekend: T: S: Rhenius. — Thenes Accordeert. W„: C„ d„r Rijneveld secret„s Lit: B. Van de Ordinaire wynen welke tegens 49 ryxds en de Brandewijn die tegens 60 ryxd„s ingevolge de dies tyds verleende ordonantie by de gemelde Cassa Boeken bereekend en opgebragt wierden, is, in de volgende maanden ryxd 10 van ieder legger voer 2 /3 aan den wel Edele Gestr: Heer Gouverneur en voor 3 aan de Peer Secunde betaald geworden Namentlyk Junij — „ July August 162 leggers dog van dezen 162 leggers afger: brokken zynde het geen de Heer, keldermeester, weegens desselfs afschryving aan de E Comp: geleevert heeft, en aan zyn E: in„ het geheel bedraegen van ryd 40 — voor de legger wyn en ryd 60 voor de legger Brandewyn betaald is, zynd„ 56 restand 106. . . 1060, — makende te zaamen 205 Legg rd 2050 hier van geaccordeert 1/3 voorde heer secrende „ 683 1/8 Heeft den Wel Edele Gestr Heer Gouverneurw /3 van Februaryj tot ult„o aug 1785 gebrokken Exd April - 27 Maij - 23 Maart - - 11 - - - 110 „ —: 270„ 230 „ ƒ 160 A„o 1785 Februarij - - 7 Leggers rd=s 70— 16 150 „ der Transporteere Extract Uyt de aanteeke ningen De A„o 1785 en 1786 gehouden door wylen den Heer Cassier Gerrit Hend: Cruywagen en in 'SEComp Cassa berustende Thenius „- - 1366 1/9—

NL-HaNA_1.04.02_10695_0230 view scan ↗

English

Carried forward rds ƒ366 Anno 1786 9ber Nets being from these 246 leggers deducted that which by the Lord Cellarmaster on account of 211 leggers 2110 35 10 340 115 1110 October when pursuant to the order of the High Noble Lords Seventeen the beginning was made to such 10 Rxd.s per legger as to the Right Honorable Lord Governor and the lord Secunde as aforesaid of the wines and Brandies were paid, in the Cash Books, separately to enter and the wines at rds 30 also the Brandies at rds 58 to calculate, was in the same month October on that account entered for 1785 November December 1786 January February March April May June July August 246 leggers his write-off delivered to Dennis and to his Honor at abovementioned price of rd 40 for the Legger of wine and rd 60 for the Brandy paid having been was together been 120 remainder 126 1260 making together 1105 leggers rds 11050 from which is deducted 1/3 for the lord Secunde 3683 1/3 so that the Right Honorable Lord Governor from September 1785 to the last of August 1786 has enjoyed Agrees with the aforesaid notes. 7366 34 357 52 520 390 39 137 ƒ370 Capper GGG Gvenk 27 270 100 80 Lit: C. Appeared before me Johannes Daniel Karnspek sworn clerk at the secretariat of Justice of the Castle of Good Hope, present the witnesses to be named below, the vice president of Commissioners of Civil and Marriage Affairs the Lord Jan Mein derts Cruywagen, who at the requisition of the senior merchant and cellarmaster as well as Member in the Honorable Council of Policy the Honorable Lord Master Jacobus Johan nes Le Sueur declared to be true. That the Appearer who has had the honor during the time of Eleven Years as well under his late father the senior merchant and Cashier the Honorable Lord Gerhardus Henri cus Cruywagen as the present Cashier the Honorable money Lord Olof Godlieb de Wet to serve as Bookkeeper in the Honorable Company's small Cash office, is very well aware that the usual annual write-off of wines and Brandies to the Lord Cellarmaster, was always upon an order expressly drawn up for that purpose, signed by the Right Honorable Lord Governor and Honorable Lord Secunde paid out of the Honorable Company's Cash, to wit the Legger of wine at Forty rixdollars and the Legger of Brandy at Sixty Rix dollars without anything ever having been deducted therefrom, as such can be seen not only from the Cash books of that time, but also from the notes kept by the Appearer's father in that regard, and which latter Today the 3rd of November 1791 Witness by by the Appearer upon his discharge from the service of the Honorable Company was left behind there. This write-off having con tinued until such time as some change took place in the orders regarding this when on the same was stated the net amount that was to be paid to the vineyardists with deduction of the usual gratuity for the Governor and Secunde which was always included therein, while that gratuity later pursuant to the order of the Lords Masters from the motherland was paid to their Honors out of the Honorable Company's Cash. That the Appearer also very well knows that the Lord requisitionist at that time after the expiration of the financial year came into the Honorable Company's Cash office, in order to receive his write-off as usual, when payment thereof was refused by the Appearer's father for the reason that the order only contained Thirty Rixdollars for the Legger of wine and Fif ty Rixdollars for the Legger of Brandy whereupon by the Lord requisitionist it was declared to the Appearer's father that he in the name of the Right Honorable Lord Governor Cor nelis Jacob van de Graaf could say that the full money as before had to be paid to him, and that the ten rixdollars on every Legger of wine and brandy had to be transferred to the account of the Lords Governor and Secunde, which nevertheless by the Appearer's father was refused, saying that he could not comply with that since from the Lord Governor he had received no order whereat the Lord Requisitionist acted very discontented and thus had departed from the Honorable Company's cash office. That the Lord requisitionist after the lapse of 2 to 3 days having come again into the Honorable Company's cash office, in which interim the Appearer's father had spoken to the Noble Lord Governor and then handed the full sum to his Honor, which then also was received by him. The Appearer declaring lastly that this amount of ten rixdollars as paid to the Lord Cellarmaster over and above his order of write-off, as well by the Appearer's father as by the Appearer himself during the vacancy of the cashier's office was always entered under the last of August on the account of the Lord Governor and under that date presented and submitted to his Right Honorable, of which account possibly the minutes or drafts will still be present in the Honorable Company's cash office. Declaring nothing further the Appearer gives as reasons for his knowledge as in the Text being prepared to confirm the same if required with a solemn Oath. Underneath stood: That thus occurred at the Cape of Good Hope in the presence of the Clerks Dirk Jacobus Aspeling and Johan Bernhard Hoff man as witnesses who have duly signed the minute hereof together with the Appearer and me sworn Clerk: Lower: Which I Attest signed: J: D. Karnspeek sworn Clerk. tv

Dutch transcription

Transport ryds ƒ366„ A„o 1786 Hber Neets zynde van deeze 246 leggers afgetrokken het geen doorde Heer Heldermeester wegens 211 „ leggers 2110 35 10 „ - - „ 340 115 „ - - „ 1110 october wanneer ingevolge de ordre der Hoog Ed: Heeren Z=n den begin is gemaakt om zodanige 10 Rxd„s p„s legger als aan de welEd Gestr Heer Gouverneur en de heer secunde invoegen voorsz. van de wijnen en Brandewijnen wierden betaald, bij de Cassa Boeken, apart op tebrengen en de wijnen degen rd. s 30 — mitsgs de Blandewijnen tegens rds 58 te bereekenen, is in de zelve maand october desweegens opgebragt voer 1785 Novemb deC: 1786 Jannuarij Februarij maart April May Juny July Aug 24 6 leggers desselfs afschrijving aan doonis geleeverd en aan zyn E: tegens bovengemelde prijs van N 40 - voor de Legger wijn en ld 60- voor de Brandewyn betaald gewerden is te zamen geweest - - - - - - - - 120: „ restand - – „ 126 - –. „ 1260 maakende te zaamen - - – 1105 li rds 11050 waar van afgaat 1/8 voor de h=r secunde - - - 3683 1/3 zoo dat den wel Edele Gest Heer Gouvern=r van Septb 1745 tot Ult aug 1786 heeft genooten - - - Accordeert met de voorsz: aanteekeningen. 7366 34 357 52 „ - - 520 „ 390 39 - „ „ 137 „ — ƒ370 Capper GGG Gvenk 27 270 100 80 Lit: C. Compareerde voor mij Johannes Daniel Karnspek geswoore clercq ter secretarije van Justitie des Casteels de goede hoop, prae„ sent de natenoemene getuigen, den vice praesident van Commis„ sarissen van Civiele en huwlyks zaaken de Heer Ian Mein derts Cruywaagen, dewelke ter requisitie van den opper koopman en keldermeester mitsgaders Lid in den E Achtb: raade van Politie de E Achtb: Heer M=r Jacobus Johan„ nes Le sueur verklaarde hoe waar is. — Dat de Comp=e die de Eere gehad heeft geduurende den tyd van Elf Iaaren zoo wel onder weijlen deszelfs vader den opperkoopman en Cassier de E Achtb: Heer Gerhardus Henri„ cus Cruywaagen als den teegenwoordigen Cassier de E Achtb: geld Heer Olof godlieb deWet als Boekhouder in 's EComp: kleyne Cassa te dienen, zeer wel bewust is, dat de gewoone jaarlykse afschryving van wijnen en Brandewynen aan den Heere keldermeester, alloos op eene daar toe expres vervaardigde ordonnantie, geteekend door den Wel Ed=e gestr: Heer Gou verneur en E: Achtb: Heer secunde uit s EComp=s Cassais voldaan geworden te weeten de Legger wyn teegens Veertig ryxdaalders en de Legger Brandewijn teegens zestig Eyx„ daalders zonder dat daar van ooit iets is afgetrokken ge worden, gelyk zulks niet alleen te zien is uit de Cassaboe ken van dien tyd, maar ook uit de aanteekeningen door des Comp=ts vader daar omtrent gehouden, en welk Laatste Huijden den 3 November 1791 Thennis door door den Comp=s by desselfs ontslag uit den dienst der EComp aldaar is agter gelaaten. Hebbende deeze afschryvinge gee tinueerd ter tijd toe tot dat in de ordonnantien daaromtrent eenige veranderingen heeft plaats gehad als wanneer op de zelve is bekend gesteld geworden het zuyvere montants 't geene aan de wyngaardeniers moest betaald worden me aflaaling van het gewoon douceur voor den gouverneur en sevende welke altoos daar onder is begreepen geweest, Terwi dat douceur nader hand ingevolge ordre der Heeren Meeste ren uit 't patria aan hun wel Edelens uit 's EComp: Cass is betaald geworden. Dat den Compt. ook zeer wel weet dat den Heer reqt. in dien tyd naar het afloopen van het boekjaar in s EComp Cassa gekoomen is, om naar gewoonte zyn afschryvinge te ont vangen, als toen door des Compts Vader de betaaling daarvan is geweijgert geworden om reeden dat de ordonnantie ma inhield Dertig Rijxdaalders voor de Legger wijnen vyf tig Ryxdaalders voor de Legger Brandewijn waarop door den heer reqt. aan des Compts. vader gedeclareerd wierd dat hy uit naam van den Wel Ede gestr: heer Gouverneur Cor„ nelis Jacob van de graaf konde zeggen, dat het volle geld als bevoorens aan hem moest betaald worden, en dat de tien ryxdaalders op yder Legger wijn en brandewi op de reekening van de Heeren Gouverneur en Secunde mo overgebracht worden 't geen nochtans door des Compts. d der is geweygert geworden, met te zeggen dat hy daaraa niet voldoen konde vermits van den heere gouverneur geen. geen ordre bekoomen had waar over den Heer Regt zig nog zeer te onvreede aanstelde en alzo uit 's EComps cassa vertrokken was. Dat den Heer regt. naa verloop van 2 â 3 dagen weeder in s EComp„ cassa gekoomen zynde, in welke tusschen tyd des Compt=s s vader den Edelen Heer gouverneur gesprooken had en als toen de volle som aan zyn E ter hand gestelde, welke dan ook door hem is ontvangen geworden. Verklaarende den Compt nog Laatstelyk dat dit montant van tien ryxdaalders als aan den Heer keldermeester boven desselfs ordonnantie van afschrijvinge betaald, zoo wel door des Compts. vader als door den Compt. zelve geduurende de vacature van 't cassiers ampl attoos is bekend gesteld geworden onder ultimo Augustus op de reekening van den heere gouverneur en onder dien datum aan zyn wel Ed=e gestr: gepraesenteerd en overgegeeven geworden van welke ree kening mogelyk de minuten of kladden nog wel in sE. Comp cassa zullen voorhanden zyn. Siets meer verklaarende geeft den Comp:t voor reedenen van weetenschap als in den Text bereid zynde het zelve des gerequireerd werdende met solemneele Eede nader ge stand te doen. /onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de goede hoop ter praesentie der Clercquen Dirk Jacobus Aspeling en Iohan Bernhard Hoff. man als getuigen die de minute deezes beneevens de Comp=e en my gesw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend:/ Laager:/ Quod Attestor /geteekend: S: D. Karnspeek geord: Clercq. — tv

NL-HaNA_1.04.02_10695_0236 view scan ↗

English

Verification. Appeared before the undersigned commissioned members from the Honorable Court of Justice of this government, the Vice President of Commissioners of Civil and Marriage Affairs, Mr. Jan Meindertz Cruywaagen, who, having had this his aforementioned declaration clearly read aloud, declared to remain persistent therein, desiring that nothing more shall be added to or removed from it, and spoke therefore in confirmation of the truth thereof, in the presence of the Fiscal pro interim, Mr. Jacob Pieter Deneys, the solemn words, So help me God Almighty. Underneath stood: Thus verified and sworn at Cape of Good Hope the 28th 9ber 1791. Was signed: J: M: Cruywagen. Lower: In my presence, signed: J: D: Karnspek, sworn clerk. In the margin: As commissioners, signed: J: F: Kirsten and G: H: Meyer. Agrees. W. v. Rijneveld Secretary Thenius This seal belongs to the enclosed extract cash account of 1787/8 Letter D. Letter D. Copy Copy August 1788. Paid to the persons to be named below for the following deliveries: namely Four leagers red steen wine through Jan Daniel Wieser at 100... amount 400 — Two... White Muscadel ditto... 50 100 Leagers both Cape wine 25 leagers Widow Christoffel Groenewald 40 Hendrik Cloete 20 Oltman Ahlers 25 the widow Hendrik Albertyn 110 leagers at 30 rixdollars... 3300 178 leagers brandy namely Abraham de Villiers... 50 2 Andries Christoffel van der Byl... 100 — 1 Adriaan Louw Jansz... 50 — 1 Andries Laatsegaan... 50 1 Christiaan Frederik Hop... 50 2 Benjamin Gottlieb Weigt... 100 1 Casparus Albertijn... 50 2 Jacobus... 100 Transport 11 leagers brandy and the amount 4350 — Extract from the cash accounts for the year 1787/8. No. 4. Per transport rixdollars 4350 11 leagers brandy 2 the widow Z. Rossouw 100 — 1 Jacobus Marais 50 1 Jan Celliers 50 — 1 G. Rossouw 50 — 1 J. W. Dojeman 50 — 1 Jacob de Villiers the elder 50 — 1 P. J. de Villiers 50 — 2 Hendrik Albertyn 100 1 Jan de Villiers J.B. 50 — 1 Johannes Krige 50 — 1 C. van der Merwe 50 — 2 Daniel Retief 100 2 David de Villiers 100 1 Dirk Wouter Hofman 50 1 Daniel Joubert 50 1 Daniel Joubert 50 2 Francois du Toit 100 1 Frans Roos 50 1 Francois Rossouw the elder 50 — 1 Guillaume du Toit 50 1 Gerrit Victor 50 1 Gideon Joubert Gideons son 50 2 Daniel Le Roux 100 2 the widow J. G. Hauptfleisch 100 1 Petrus van Nierop 50 1 Daniel Jacobsz 50 1 C. J. Ackerman 50 1 Josua Charles Celliers 50 1 Willem Marais 50 3 Johannes Petrus Roux 150 1 Robert Nies Ahling 50 — Transport 50 leagers brandy and the amount 6350 — Per transport amount 6350 — 51 leagers brandy 2 the widow Jan Minnaar 100 1 Andries Stephanus du Toit 50 1 Adriaan van Jaarsveld 50 1 F. P. van den Burgh 50 1 Abraham Faure 50 1 David de Villiers S.B. 50 2 the widow Louis Pienaar 100 2 Willem Laatsegaan 100 1 Jacob Johannes van der Merwe 50 — 1 the widow Arend Blijenberg 50 — 1 Carel Christoffel Fick 50 1 Pieter le Roux the younger 50 2 the widow J. du Toit Pieter's daughter 100 — 1 Andries Barend du Toit 50 1 the widow Fokke Hendriks 50 — 1 P. J. Maré 50 — 1 Pieter Eduard Hauman 50 1 Jan Hendrik Lategaan 50 1 W. Wium 50 1 Frans Retief 50 2 J. S. Cilliers 100 — 1 J. H. Foehler 50 — 3 H. Louw 150 2 C. du Plessis Jansz 100 1 A. L. Bosman 50 1 the widow Hendrik Viljoen 50 1 C. J. Hop 50 8 the widow Hendrik Albertyn 400 6 Hendrik Cloete 300 6 the widow Christoffel Groenewald 300 1 G. Rossouw Gideon's son 50 Transport 107 leagers brandy rixdollars 9150 — No. 4. Per transport rixdollars 9150 107 leagers brandy 1 Gerrit van der Byl 50 1 H. Bosman the elder 50 1 ditto the younger 50 3 J. de Villiers J.C.z 150 2 J. Roux Pieter's son 100 2 J. de Villiers Jansz 100 1 J. Hartog the elder 50 2 P. Christoffel Groenewald 100 3 J. de Villiers the elder 150 1 J. J. Pas 50 3 J. de Villiers Jansz 150 2 J. Malang 100 1 J. Roos 50 1 J. Albertijn 50 1 J. E. Wagner 50 1 S. Retief 50 2 P. de Villiers Jansz the younger 100 1 J. P. de Villiers 50 3 J. A. Myburgh 150 1 P. de Villiers & son 50 3 J. de Villiers S. Fz 150 1 P. J. Lochner 50 1 P. Coland 50 1 J. Celliers 50 1 P. Smook 50 1 L. Riek 50 3 M. Melk 150 1 the widow Mattheus Lotter 50 1 L. H. Puck 50 Transport 154 leagers brandy and rixdollars 11500 — Per transport rixdollars 11500 154 leagers brandy 2 Oltman Ahlers 100 1 P. Retief 50 1 Pieter Retief 50 2 Pieter Roux 100 — 1 Hartog 50 — 1 Celliers the elder 50 — 2 Pieter Roux Pieter's son 100 — 1 P. de Villiers N.z 50 — 1 P. J. M. Briers 50 1 P. G. van der Byl 50 2 Paul Roux the younger 100 — 1 R. J. Moller 50 1 R. J. du Toit 50 1 J. du Toit 50 1 J. Burgers 50 1 J. A. Theron Rietz 50 1 Tobias Venij 50 2 W. A. Krige 100 — 1 C. Coetser 50 amount 12700 — 178 leagers brandy the wine at rixdollars 50 each is rixdollars 8900 Paid to the Right Honorable and Venerable Lord Governor and Honorable Lord Secunde 10 rixdollars per leager being delivered in this month 110 leagers Cape wine and 178 leagers brandy... 2880 together amount 15580 Underneath stood: Agrees. Was signed: J: D: Karnspek, sworn clerk. No. 4. Agrees. Karnspek sworn clerk No. 4. Petition of Mr. Jacobus Johannes Le Sueur. No. 4.

Dutch transcription

Recollement. Compareerde voor de ondergeteek: gecomm: Leeden uit den E sch „renraade van Iustitie deezes gouvernements, den vrie praesident van Commissarissen van Civiele en huweliks zaakende Heer Jan Meindertz Cruywaagen den welke deeze zyne vooren staande verklaaring duidelyk voorgeleezen weezende verk de denzelven daar bij te blyven persisteeren; met begeer te dat 'er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, En sprak dier halven ter bevestiging der waarheid van dien in prae sentie van den pro interim Fiscaal M=r Jacob Pieter Deneys de solemneele woorden zo waarlyk help my god Al. machtig. /onderstond:/ Aldus gerecolleerd en BeEedigt aan Cabo de goe de hoop den 28' 9ber 1791: /was geteekend:/ I: M: Cruywagen :/ Lager:/ Mij praesent /geteekend:/ I: D: Karnspek gesw: Clercq / in margine. / als gecommitt:s/get:/ I: F: Kirste en G: H: Meyer Accordeert. WD V Rijnevel secrets„ 1 Thenius dit zegul behoort tot in liggende extract casta reekening van 178 7/8 L=a D. g T Lit: D: Copia Copia Augustus 1788. Aan de natenoemene persoonen Over de Volgende Leverantien voldaan- als Vier Leggers roode steen wyn. doer Jan Dan:l Wieser a l 100. . . tyd 400 — Twee. . . . . . Witte Muscadel D. . . . . . . 50. Leggens beyde Caatsche wijn 10 m 25 Legg. WeedChuks. Groenewald 40 „ Hendrik Cloete. . 20 „ Oltman Lohlers 25 deweed: Hend Albertyjn m 110 Legg. a 30 Ryes. . . . „ 100 178 Leggers brandewyn Zegde Abrah de Villius. . . „ 50 2. 2„ And. Christ. van der Vyl. . . . „ 100 — 1 „ Adriaan Louw Jansz. . . „ 50— „ Andries Laazegaan. . . . . . . 50 Christ freed=k Hop. . . . . . „ 50 „ Benjamin Godlbeb weijgt. . . . 100 Caiparus Albertin. . . . „ 50 Trenp. 11 Leggers brandewyn en tgel 4350 — Jacobiz. . . „ 100 i „ 3300 Extract uit de Cassa reekeningen over den Jaare 1781/8. . N=o 4. 2. 2 Pr Transport rd 4350 11 Leggers baandewygen 100 —— 2 - „ diweed Z. rostouw 50. .. Jacobus Marais 1 50 —. Jan Celliers 50 —. 1 — G: Rossouw. . . . 50 —. J: W: Dojeman. . .. 50 —. 1. Jacob de Villiers doude P J: de Villoers. . . . . „ 50 —— 1 2 „ Hendrik Albertijn. . „ 100 = 1 „ Jan de volleers 2B. . . „ 50 — Johannes Krigo. . . . „ 50 —„— C van der Menie. . . . . „ 50 — 1 2. Daniel Retief. . . . . 100 2 David de velliers. . . . . „ 100 Dirk Wouter Hofman. „ 50 1 „ 50 1. Daniel Coup- - „ 50 1 Daniel Joubert. . . - - 2 francois du Port. . . . . 100. .frans rvos. . . . . . . „ 50 1 francois Roisouw d' Oude. . . 50 — — 1. Guilloume due Port. . . . . 50 -- - . 50 1. „ Gerrit Victer. 1 Tiedeon Jorbert Gied zoon. . „. 50 2 Daniel Le Coup. . . . . . „ 100 2. diweed J G. Hanstoleisch. . . 100 1. Petrus van Nierop. . . . „ 50 1. Daniel Jacobsen. . . . . . „ 50 C„ I. Ackerman. . . . . . . 50 Josua Charles Celleers 50 1 Willem Marais. . . . . . 50 3. Joh. s Petus Cou. . . . . . . 150 Robbert Nies Ahling 50 — tyn 6350 — Transp. 50 Legge brandewin. en r Tranport tijd 6350. — 51. Legg brandenigen 100 2 deweed Jan Minnaar 1. Andrees Steph du Poit. „ 50 1. adriaan Van leenen. . . „ 50 50 1. F P. Van den. . . . . . „ 50 1. Abraham Faure 50 1. David de Villiers sB. 2. de weed. Louis Pienaar 100 2. Willem Nategaan. . . „ 100. 1. Jaco Johs Van der Merwe „ 50 — 1. de weed Arend blijenberg. . . 50 — Carel Christ Friek. .. „ 50 1. Pieter le Roux de Jonge 50 2: de weed: J: dr Foit P„r Z. . „ 100 — 50 1 Ands Berend du Foet. . . 1. diweed fokke Hendriks. 50 — 1 P J. Maré 50- 1. Pieter Eduard Houman „ 50 50= & Jan Hendk Lakegaan W: Wium. . . . . . . 50 1. Frans Reteep 50„ 2. J. S. Cats. . . . . 100 — 1. J. H Foebler 50 — 3. H. Louw... . . 3 150 C: du Plesses Jans 100 2 50 1: A: L. Bolman. -. 50 1 de weed. Hind. Vilzoen. . 50 C: J Hop - deweld Hend Albertyn 400 8. - - - 300 - NB 6 Hendk Cloete 6. deweed C.s Groenewald 300 G. Roejouw Zied. soon aansp=t 107 Legd brandewijn. rx 9150— 50 N=o 4. — ƒ 1 Pr Transport Eyxd 9150 107 Leggers brandewyn 50 1 Gerret van der Byl. 50 1. H. Bosman d'Oude 50 „ _o de Jonge 1 „ 150 3 J. de villeers JCz— 2 J: rou piekers zoon - - - - 100 2 J de villiers Jansz. . . . 100 J: Hartog d' Oute. . . . . . . 50 2 P C„s Groenewald. . . . 100 3 150 J: de Villiers doude t: I: I. Pas. . . . . . . „ 50 3 J: de Villiers Jans. . „ 150 2 I. Malang. . . . . . . . . 100 50 I. Roos. . . . . . . . . . 50 1. I: Albertin. . . . . . . .. 50 1. I. E. Wagner. . . . . . . 50 2. S: Reteef - - - - - . 2 P„ de villiers Ianf. de Ionge „ 100 50 J: P: de Volliers. . . . . 1 1. 3. J: A Myburg. . . . . . „ 150 1 P: de Villers & zoon 50 p 150 3 J: de Villeers S. FZ. . . . .. 50 P. I. Lochner. . . . . . . 1 50 1. P: Coland. . . . . . . . . . 50 .. I: Celliers. . . . . . . 1„ 50 1. P.. Smook. . . . . . . 50 1. L. Riek. . . . . . 150 3. M: Melk 1. deweed Matths Lotter. . 50 50 1. L. H. Puck.... Transp: 154: Legd brandewgen en Ryd 11500 - P„r Transp ryxd 11500 154 Legg brandewijn 100 2 Ollman Ahlers P. Retief. 50 50 .1. Pieter reteef. . . . . „ 100 — 2 Ps rou. . . . . . . . . 50— Hartog 1. 9 50 — Celliers d'oude 100 —. P: Coup Pieter z. s. . 2 50 — 1. P: de Volleers N: Z 50 P: J. M Briers 50 1 P: G: van der bijl. . . .. 100 — 2 Paul rom de Jonge R: I Moller. . . . . . . 50 50 R. I: du Fort. . . . . . 50 J: du Tort. . . . . . . . 1. 50 J: burgers. . . . . .. 50 J: A Theron Rietz 1 50 1. Tobias Venij. . . . . . . 2 W. A Krigo. . . . . . „ 100— C Coetser.. „ 50 ƒ tyd 12700 — 178 Legg brandeuren. ten de Wyn a r 50- yder is Ryxd. 8900=- Aan de WelEdelen Gestrenge Heer Gouverneur en Achtb Heer Secunde voldaan 10 ryx velegg zynde in deeze maand geleed 110 Leggers Caabseke wyn en 178 Leg 1 W te saamen lyd 15580 Onderstond/ Accordenrt /was geteekd J: D: Harmpek GerC= Brandewyn. . . . . . . . . . . 2880 N=o 4. Accordeert Lamsper 7 -- : E get: Clercq N=o 4. Request van Mr. Jacobus Johannes Le Sueur. N=o 4.

NL-HaNA_1.04.02_10695_0253 view scan ↗

English

To the Noble, Highly Respected Gentlemen Directors, commissioned to the Illustrious Assembly of the Seventeen, representing the General Chartered Dutch East India Company, at the Presidial Chamber, in Middelburg. Noble, Highly Respected Gentlemen! By respectful letter from this government addressed to Your Noble High Respects under date of July 5th last, a true account was presented to the same regarding the conduct pursued in this colony by the Lord Governor Cornelis Jacob van de Graeff, currently residing in the Netherlands, and the Independent Fiscal, the Lord Johan Nicolaas Steven van Lynden, and at the same time humble notice was given to Your Noble High Respects of the action which the last-mentioned had thought fit to initiate in an illicit manner against the undersigned petitioner, being Cellarmaster Jacobus Johannes Lesueur, concerning alleged malversations in the office which he had already had the honor to hold in the service of Your Noble High Respects for fifteen years, and, as he trusts, to the particular satisfaction of those who were entitled to observe his conduct. Being entirely certain of this, none of those into whose hands it has pleased Your Noble High Respects to place and entrust the government of this colony and the administration of the important interests of the Noble Company hesitated in the least to assure Your Noble High Respects that this action by the Fiscal originated solely from a desire to mortify the petitioner, and had it been possible, to injure the good name which he had managed to acquire through his loyalty and zeal in helping to direct the affairs of this government, and whereby he was always able to boast of the affection and esteem of the inhabitants, obtained through equally praiseworthy ways. In the aforementioned respectful ministerial letter Your Noble High Respects will have been able to find the assurance of the confidence in which the petitioner remained, that, when this action, which had caused so much stir, would be examined by his competent judges, not only would his innocence be proven, but also the extreme animosity of Fiscal van Lynden would be placed in broad daylight, and the hitherto unblemished good name and reputation of the petitioner would be cleared of the breach which the same Fiscal had attempted to place upon it, as undeservedly as unjustly, and moreover that he would not fail, when the lawsuit initiated by Fiscal van Lynden had been completed, to submit all the relevant documents humbly before the eyes of Your Noble High Respects, and at the same time to demonstrate that abhorrent malice was the sole motive that drove Fiscal van Lynden to this step. After the petitioner had served his answer to the written claim and conclusion submitted by the Fiscal, and shortly after his departure from here, the petitioner was most highly surprised to learn that the said Officer, by a written memorial, had come to demand from the Council of Justice that provisionally nothing further should be done in the lawsuit in question, in order not to anticipate the deliberations of Your Noble High Respects, as he had already brought those proceedings, with what had occurred concerning them, to the knowledge of Your Noble High Respects. In the firm assurance that no officer of justice may delay or alter the course of a procedure at will, but is obliged to pursue his action before the same court before which he summoned his party, and that the respected orders given by Your Noble High Respects on more than one occasion also entail that no such actions or the persons against whom they might be brought may be referred back to the fatherland, but must be judged and settled by the local judge, the petitioner—both for the aforementioned reasons and in order to disabuse the public with the utmost speed of the false ideas which some of them might have conceived, whether through instigations of Fiscal van Lynden himself, or from any of his left-behind friends and creatures, who are just as low-minded as their patron and employ everything possible to undermine mutual trust in this colony, against a member of the Government accused and indicted of theft in his office and defrauding the revenues of his paymasters, whose High Persons he had to help represent, and for whose interests he has sworn to lay down his life and property if necessary—deemed it right to turn to the Council of Justice with the request that the Fiscal Office might be ordered to pursue the initiated proceedings against the petitioner to the end. And the aforementioned writing of Fiscal van Lynden having likewise been placed in the hands of the pro interim Fiscal Mr. Jacob Pieter de Nijs to serve for consideration, it was resolved thereon that the proceedings between the repeatedly mentioned Fiscal van Lynden and the petitioner, pending litigation, would be pursued and determined in the ordinary manner, and for that purpose all related documents were to be placed in the hands of the said pro interim Fiscal. Who, after reading the same, summoned the undersigned to hear [illegible] of further productions: whereupon the undersigned on the next court day requested judgment, with the result that, as well for the undersigned as his family

Dutch transcription

Aan de wel Edele Hoog-Achtb„e Heeren Bewindhebberen gecommitteerd ter Illustre vergaderinge van Leeventienen representeerende de generaale Neederlandsche geoctroijeerde Oost Indische Compagnie ter Presidiale Kamer, te Middelburg. Wel Edele Hoog Achtb„ Heeren! Bij Eerliedige Letteren van wegens dit gouvernement aan uwe wel Edele Hoog Achtb. sub dato 5 Iulij jongstl: gericht, is aan hoogds dezelver een waaragtig Expoté gedaan van de handelwyze door den thands zig in Neederland bevondenden . Heere S Heere Gouverneur Cornelis Jacob van de Graeff en der Independint Fiskaal den Heere Johan Stiever Nicolas van Lynden, in deze Kolonie gehouden, en teffens aan uwe wel Edelehoog Acht onderdaniglyk kennis gegeven van de actie welke, het Laatstgem: had konnen goedvinsen op eene ongeoorloofde wijze te Entameeren tegens den onderget: suppl: een keldermeese Jacobus Johannes Lesueur, over gepre„ „ten deerde malversatien in het ampt„ het welk hij in den dienst uaver welEdele Hoo Achtb:e reeds vijfthien Iaren, de eere had geha te mogen bekleeden, en, zoo hij vertrouwe„ tot bijzonder genoegen van de geenen die gerechtigd waren zyn gedrag gade te slaan Hier van volkoome zeeker heeft ook nieman der geenen aan welken het uwe roal Edele Hoog Achtb: heeft behaagd, de regeeringe dezer Kolonie, en de administra van de Importante belangen den Edele Maatschappij in handen te stelle en toe te betrouwen, eenigzints gehe siteerd, uwe wel Edele hoog sch: te verzae dat dat die actie des Feskaals, alleen oor„ sprongelijk was, uit eene begeerte om den suppliant te mortificeeren, en ware het mogelyk geweest, de goede naam te krenken, welke hij zig, daar zyne trouw en ijver in het helpen bestieren van de zaaken dezes gouvernements, had weeten: te verwerven, en waarbij hij altoos heeft mogen roemen op de genegendheid en agting der Ingezee„ „tenen Langs even Loftelike weegen uurkneegen. - Bij evengem: Eerbiedig ministeriel schrijven 'allen uwe wel Edele hoog Acht: hebben konnen aantreffen de verzeekering van de„ gevustheid, waar in de suppliant was ver„ „seerende, dat, wanneer die zooveel gerugts gemaakt hebbende actie, door zyne Compe„ tente rechters zoude weezen onderzogt, niet alleen zyn onschuld zoublyken, maar ook de verregaande animoliteit van den Fiskaal van Lynden in een klaardag s rcht gesteld, en de tot nog ongekrenhte goede naam en faam des supplt: gezuiderd zoovellen van de Infractie, welke dezelve Fiskaal daar op, zoo onverdiend als onrecht vaardig e heeft ne„ an 1 21 heeft tragten te leggen, mitsgaders dat hij niet zoude nalaaten, om wan nee het door den Fiskaal van Lynden Legomeer proces zoule weezen voldongen, als dan allen de daartoe gehoorende stukken, onde daniglyk onder het oog van uwe wel Edele Hoog Achtb: te Brengen, en teffens aantonen„ dat verfoeijlyke kwaadaartigheid de eenigste drijfveer is geweest, welke den Fiskaal van Lynden tot deezen stap heeft aangezet. — Nadat de suppliant had gediend van andtwoord op den schriftelijk ingedienden Eijsch en Conclusie des Fiskaals, mitsgaders kort na zyne verweijdering van hier, was de suppliant ter hoogtsten gesurpreneerd te verneemen, dat gem: Officier bij eene schriftelyke Memorie van den raade van Justitie had komen te vorderen, dat in het proces en quostie provisioneel niets verd zoude worden gedaan, ten ynde niet voo bij te loopen de deliberatien uwer wel Edel hoog Acht, als hebbende die procedut met het geen daar omtrent was voor gevallen, reeds ter kennisse van uwe uwe wel Edele hoog Achte gebragt: In de vaste verzeekering dat geen officier der Iustitie de Loop eener proce duure naar willekeur mag vertraagen nog veranderen, maar verpligt is zijne actie te vervolgen; voor de„ „zelfde rechtbank, waarvoor zyn partij heeft geroepen, en dat ook de gerespecteerde beveelen, door uwe wel Edele hoog Ach:t hij meer dan eene gelegendheid gegeven, metde rien „gen, dat geene dergelijke actien of de perzoonen, welken dezelven zouden mogen worden aange„ „daan, naar 't vaderland mogen worden ge„ renvoijeerd, maar gejugeerd en afgedaan moeten worden door den plaatzelyken rechter„ heeft de suppliant, zoo om even gem: reedenen als om het publicq met den meesten spoed te de trampeeren van de valsche Idees, welken mogelyk eenige van het zelve, het zij door Instigatien van den Fiskaal van Lynden zelv, dan wel van eenigen zyner nagelaten vrienden en crectuuren, die even zoo Laag„ „den kenden zyn, als hun patroon, in alles aanwenden wat mogelijk is, om het onder Ling vertrouwen in deeze kolonie tegen te gaan, zoullen keen kunnen hebben opgevat tegen een neer een Lid der Regeering beticht en aangeklaagd aan diefte in zyn ampt, en verkorting in de Inkomsten zyner betaals Heeren, welkers Hooge Perzoonen hij moeste helpen representeeren, en voor welkens belangen hij gezwooren heeft, des noods goeden Leeven te zullen opzetten, gemeend zig te moogen vervoegen by den raade van Justrc met verzoek, dat het officie Fiskaal mogte worden gelast, om de gelxtameerde proce„ dures tegens den Suppl: ten ijnde toe te ver„ volgen: En voorz: schrifteur des Fiskaals van Lynden ook gelyk tydig zynde gesteld in handen van den p=mo Interem Fishaal M:r Jacob Pieter De Nijs, ten ynde te dienen van Con„ sideratie, is daer op beslooten, dat de prace „duaren tasschen meerm: Fiskaal van Lijnden, en den suppl: Litis pendent, ordinario mode, zoulen worden vervolgd en gedetermineerd, en daartoe in hander van ged:e pro Interem Fiskaal te stellen allen de daartoe relative stukken: Dewelke, na Lectuare van de zelven, den anderga heeft daer daagen, om te hover vemuinti Eenen van verdere productien: waarop de onderget: ten volgende rechtdaege heeft verzogt vonne„ met dat, zoo voor den onder get: als zyne Famielie

NL-HaNA_1.04.02_10695_0259 view scan ↗

English

family, and all right-thinking persons, the pleasant outcome that, by sentence of 2 February last, the Fiscal van Lynden, as plaintiff, was not only denied his claim, but was moreover condemned in all costs incurred. The petitioner finds himself thereby enabled to fulfill the obligation under which he considers himself to lie with regard to your Right Honorable Worships, and therefore takes the liberty of offering to the same herewith, in authentic copy, all the documents that were exhibited in the Council of Justice with respect to the action instituted, from which he fully trusts it will evidently appear to your Right Honorable Worships that the petitioner has collected no other revenues than those which your Right Honorable Worships and the High Indian Government were favorably pleased to assign to him and his predecessors, and that he has levied the same in the same manner as his predecessors, among whom was the repatriated Secunde of this government, the Honorable Pieter Hacker, while he at the same time humbly dares to assure your Right Honorable Worships that the levying of the revenues assigned to the cellar master in this government was not only always done with the consent and approval of the respective Chief Governors, but also of the Council Members, hence also of the successive Independent Fiscals who have been in function here, and indeed in the time of the said Honorable Hacker and the petitioner, with the knowledge of the gentlemen van Reede van Oudtshoorn, Cloppenburg, Boers, and Serrurier: all men in whom the undersigned is certain that your Right Honorable Worships will have found quite as much evidence of promoting the interests of the Noble Company, as well as of guarding against all frauds and illicit practices, as in the Independent Fiscal van Lynden; who seems to have investigated this and that matter concerning the household of this government only very defectively and superficially, and indeed for quite different ends and purposes, at least, at least as has appeared with regard to the petitioner; consequently, therefore, that neither the Noble Company, nor the Honorable Governor and Secunde, as the Fiscal van Lynden wishes to make this appear, have been curtailed in their rights by the petitioner. Then, since the petitioner, in the answer to the claim of the Fiscal accompanying these aforesaid documents, could not refrain from repeatedly complaining about the hateful action brought against him with so much injustice, as arising solely from an unprecedented bitterness, and that in the aforesaid ministerial letter of 5 July it was at the same time said that he would further respectfully demonstrate to your Right Honorable Worships what had given rise to this hateful, unfounded action of the Fiscal van Lynden, he will now take the liberty of rendering a humble but truthful account thereof to your Right Honorable Worships. The petitioner, who already under the Supreme Administration of the late Honorable Governor Rijk Tulbagh, of of highly praiseworthy memory, and indeed since the year 1770, has had the honor of being a Member of the Council in this government, and of continuing in that honorable office, so elevating for him, during the entire period of the presence of the repatriated Honorable Governor Mr. Joachim van Plettenberg, had, during all that time, seen that the orders and commands flowing both from your Right Honorable Worships and from the High Indian Government were regarded as the law book according to which the Council steadily directed itself, both in the administration of the colony and in promoting the interests of the Noble Company, and that, whenever those wise prescriptions happened to be lacking in this or that case, nothing obstinate, nothing arbitrary was then done by those Chief Governors, but matters were brought in a proper, calm manner to the knowledge of the Council, where everyone had the liberty to express his opinions with decency, which were mostly unanimous, since no one aimed at anything other than the true well-being of a body to which they were bound by oath, duty, and patriotic love, love, and he has then also been able to have the pleasure of sharing in the testimonies which your Right Honorable Worships have been pleased, inter alia, repeatedly to make, that the conduct of affairs of this government merited the esteemed approval of the same. It is true that such could not always happen in the last years of the administration of the Honorable van Plettenberg, since many concurrent circumstances and awful positions, caused by the war, brought the Council now and then into the unavoidable necessity of deviating from issued orders, making momentary provisions, and, by generous yet by no means extravagant expenditures to preserve this important establishment for the fatherland, causing the burdens of the same to rise to a height which would certainly in the long run have made them unbearable for the Noble Company. But, when with the pleasant news of peace the hope was also brought that the same would be lasting, the petitioner believed that the

Dutch transcription

Famielie, en alle welden kenden, aangenaam gevolg, dat bij sententie van den 2 Februarij jongstl: den Fiskaal van Lynder, als Eysscher niet alleen zynen Eysch is ontzegd, maar hij bovens dien gecondemneerd geworden in allen de gevallena kosten: De suppliant vind zig hier door in staat gesteld aan de verplig„ „ting, waar onder hij, ten aanzien uwer wel Edele hoog Achtb: vermeend te leggen, te kunnen voldoen, en neemd derhalven de vryheid hoogst dezelven nevens dezen in Copia authenticq aantebieden, allen de stukken, welken met betrekking tot de geentameerde actie in raade van Iustitie zijn geExhibeerd, en waar uit hij volkoomen vertrouwd, dat uwe wel Edele Hoog Achtb evidentelyk zal „blijken, dat de suppl: geene andere en komsten heeft gebeurd, dan die, welken het uw wel Edele Hoog Achtb; en de Hooge Indial Regeering goedgunstig heeft behaagd aan hem, en zyne prodecesseuren toete leggen, en dat hij dezelven heeft geheeven, op dezelfde wijze, als zyne voorgangers, onder welken is geweest den gerepatrieerden secande dezes gouvernements den Heere Pieter Haeker Tevaijl terwijl hij teffens uwe wel Edele Hoog Achbbe„ onderdaaniglyk durvd verzeekeren, dat de hel„ „fing der revenues aan den keldermeester ten deezen Gouvernemente toegelegd, niet alleen altoos is geschied, met consent en approbatie van de respective Hoofdgebieders, maar ook der raadsLeeden, dus ook der successive alhier in functie geweest zynde In dependent Fiskaals, en wel ten tyde van de gemelde Heere Hacker en der Suppliant met medeweeten van de Heeren van reede van oudsHoorn, Cloppenburg, Boers en Terrurier: aller „mannen, in welken, de onderget: vaststeld dat uwe wel Edele Hoog Acht:en, zoo in het behartigen van de belangens der Edele Maatschappij, als in het waaken voor alle frandis, en onge oorloofde handel„ „wijze, ruim zoo veel blyken zullen hebben gevorden, als in den Independent Fiskaal van Lynden; dewelken alleen deze en geene zaaken van de huishouding dezes Gouver„ nements zeer gebrekkig en oppervlaktig schijnd te hebben na gespeurd, en wel tot gantsch andere ynders en oogmerken, ten minsten ten minsten, zoo als zulks met betrekking tot den suppliant is gebleken= gevolglijk dus, dat nog de Edele Maatschappij, nog de Heeren gouverneur en secunde, zoo als den Fiskaal van Lynden dit wil doen voor„ „koomen, in hunne rechten door den suppliant zyn verkort geworden. —. Dan, daar de suppliant, in het deezen bij voorsz: stukken verzellend andtwoord op den Eisch des Fiskaals, zig niet heeft konnen onthouden, terhaaldelyk te klaagen over de haatelijke actie, hem met zooveel onrecht aangedaan; als eenelijk spruitende uit eene onvoorbeeldelyke verbittering, en dat bij voorz: Ministeribel schryven van den 5 Iulij teffens is gezegd, dat hij uwe wel Edele Hoog Achtbe nader Eerbiedig zoude aantoonen, wat tot deeze katelyke ongefundeerde actie des Fiskaals van Lijnden aan Leiding had gegeven, zoo zal hij thans de verijheid neemen, daar van uwer wel Edele Hoog Achte. een onder daanig dog waaragtig verslag te doen. — De suppliant, welke reeds onder het Opperbestuur van wylen den Heere Gouverneur Bijk Tulbagh, hoog hooglofflyker memorie, en wel t zederd den Jaare 1770. de eere heeft gehad, Lid van den raad ten dezen gouvernemente te mogen zijn, en in dat voor hem zoo verEevend Eerampt, den geheelen tijd van het aan weezen van den gerepatro Eerden Heere gouverneur M:r Soachima van P Lettenderg te continueeren, had, geduurenden al dien tijd, gezien, dat de ardres en beveelen, zoo aan uwe wel Edele Hoog Achte, als van de Hooge Indiaset Regeerenge afvloeiende, wierden aangemerke als het wet boek, waarna den raad, zoo in het bestuur der kolonie, als in het behartigen van de belangens der Edele Maatschappij„ zich gestadig richtte, en dat, wanneer die wyze voorschriften, bij deze of geene geval kwamen te onttreeken, en als dan nietsijgen „zinnig niets wille keurig door die Hoofd„ gebiederen wierde gedaan, maar de zaaken op eene betaamelyke bedaarde wyze gebragt ter kennisse van den raad, alwaar van ij de vrijheid had zyne gevoelens met decensie te uitten, dewelken meest„ al eerstemmig waren, dewijl nie mand yts anders buteerde, als het waare wel zyn van een Lichaam, waa aan zy door Eed, pligt en vaderLanddak Liefde Liefde waren verknogt, en heeft hij dan ook het genoegen mogen hebben, te deelen in de be„ „tuigingen, welken het uwe wel Edele Hoog Achtbam heeft behaagd, Iaarer nader anderen, bij her„ haalinge te doen, dat de behandeling van zaaken dezes gouvernements de g Eerde goedkeuringe van hoogtst dezelven, meriteerden. — wel is waar, dat zulks in de Laatste Jaaren van de Regeeringe van den Heere van Pzettenberg niets altoos heeft mogen gebeuren, dewijl veele zamen Loopende omstandigheden en aakelige poritien, door den oorlag veroorzaakt, nu en dan den Raad in de onvermijdelijke naad„ zaakelykheid hebben gebragt, van geEma„ „neerde beveelen afte wijker, momentaneele voorzieninge te doen, en daar ruime, dog geen„ zints verkwistende uitgaanen, om dit T inpor„ tant Et ablissement voor het vaderland te conserveeren, de Lasten van het zelven te doen stygen tot eene hoogste, welken dezelven zeekerlyk op den duur voor de Edele Maatschappij on„ „draagelijk zouden hebben doen zijn, Dan„ wanneer met de aangenaame tyding van vreede„ ook de sloop wierde aangebragt, dat dezelve bestendig zoude sijn, vermeende de Suppliant dat de

NL-HaNA_1.04.02_10695_0264 view scan ↗

English

that there was also the joyful prospect that, both upon the continuous admonitions of your Noble High Mightinesses and from the awareness of the solemn obligation under which each Member of the Council found himself, one would labor with all zeal and impartiality to adhere more strictly to the orders stipulated for this government and thereby bring the burdens once again within reasonable bounds: of whom, therefore, could one have trusted that he would have adopted this with more zeal than the Lord Governor van de Graaff, to whom your Noble High Mightinesses had with so much confidence entrusted the Supreme Administration of this colony, and indeed with such favor as none of his predecessors had enjoyed. However, experience has taught that the said Lord Governor was far removed from either, since in an arbitrary manner and in various costly cases, without the concurrence of the Council, he caused the burdens to increase to such an extent, contrary to the so clearly established orders of your Noble High Mightinesses, that your High Mightinesses have repeatedly shown their indignation thereat, and have held not only his Honor but all the Members of the Council accountable for these excesses. The petitioner, as well as the other Members of the Council, reasonably flattered themselves upon the arrival of the Independent Fiscal van Lynden that the same, as he had to count it among his foremost duties to oppose all arbitrary conduct of a chief magistrate and to prevent an improper use being made of the authority entrusted to him, would just as little be satisfied with such an administration and would cooperate with them to counter the same in a suitable and proper manner: but very soon they had to experience that, since that time, especially when a closer relationship between these two Gentlemen was added thereto, the aforementioned Lord Governor continued to proceed with an even firmer step in the track once taken. The petitioner, conscious of never having intentionally been guilty of neglecting the interests entrusted to him, could not but undergo with grievous sorrow the constant repetition of your Noble High Mightinesses well-founded and well-deserved displeasure, and thought it was high time to show to your Noble High Mightinesses that he did not merit the same, and began in a decent and respectful manner to make the Lord Governor realize that, while it was true that his Honor was the head of the administration, nevertheless all matters involving the interests of the Noble Company, especially if lavish expenses were connected therewith, should not be executed and effected by his Honor alone, but brought to the knowledge of the Council, in order to take such resolutions thereon as would be found to best accord with the orders of your Noble High Mightinesses. The petitioner respectfully judges it not to be necessary to add anything further hereto: in your highly venerated letters of 20 October 1790, your Noble High Mightinesses have sufficiently demonstrated awareness thereof, and your High Mightinesses will have been further convinced of this by the respectful reply which was dispatched on the part of this Ministry, both to the just cited esteemed letters and to those of 4 January 1791. It will therefore be sufficient here to bring to the attention of your Noble High Mightinesses with due respect that the representations which the undersigned, together with his fellow members, made to persuade the Lord van de Graaff to observe the High orders received here and not to expend considerable costs without being authorized thereto by your Noble High Mightinesses, were never accepted by his Honor as counsel proceeding from duty, as has appeared from the manner in which the enclosed writing of the Cashier de Wet was received by his Honor; but on the contrary were regarded as so many infractions which one sought to commit against the power and authority placed in his hands by your Noble High Mightinesses: infractions, as his Honor has expressed himself more than once, born of cabals which his Honor believed were being made by the Members of the Council, and concerning which he threatened to make his complaints to your Noble High Mightinesses: thereby at the same time displaying not indistinctly a malicious suspicion, as if the petitioner were primarily guilty of wresting the authority from his Honor's hands. The petitioner, conscious in himself that such an abominable scheme had never harbored in his breast, thought that, although accusations of that nature did not fail to grieve him bitterly, he should not slacken in the performance of his duties, but, as necessity demanded it, might insist with due respect that the received orders be observed. This forbearance, Noble High Mighty Lords, was immediately rewarded by the Lord Governor with deliberate hatred and hostility, which finally turned into a mad fury and plot to kill the undersigned in a place and manner of which there are perhaps few examples, and of which the following true account, substantiated by evidence, will undoubtedly not fail to fill your Noble High Mightinesses with indignation. It was on the 15th of June 1790 that the Lord Governor van de Graaff had the Council of Policy convened, and among other things

Dutch transcription

dat ook het blyde vooruitzigt daar was, dat men, zoo op de aanhoudende vermaaningen uwer wel Edele Hoog Achtb, als uit bezet van de duure verpligting, waar onder zix ijder Lid des raads zig bevond, met allen ijoer en belang loos„ „heit zoude arbijden, om meer gezet, zig aande ordres voor dit gouvernement bepaald, te houden en daar door de Lasten wederom binnen rede„ „lijke paaler te brengen: van wier zoude men dus hebben mogen vertrouwen, dat dit met meer ijver zoude hebben geadopteerd dan den Heere gouverneur van de Graaff, aan welke uwe wel Edele Hoog Achtb: met zoo vee Efidaa het Opperbestuur dezer kolome hadden opgedraagen, en wel met zoodanige paveur als geene zyner proedecesseuren hadden genooten. — Egter heeft de ondervinding geleerd, dat gem: Heere Gouverneur van het een en ander ver verwijderd was, nadien op eene willekeurige wijze en in verschijden kostlaare gevallen, buite concuerventie van den raad, de Lasten zoo daanig heeft doen toeneemen, tegens de zao duidelyk gestatueerde ordres uwer wel Edele hoog Achts, dat hoogset de zelven bij her haa linge, derzelver verontwaardiging daarooer hebben hebben getoond, en niet alleen zyn Ed: maar allen de Leeden des raads voor deze Excessen aan„ spraakelijk gehouden. De suppliant, zoo wel als de overige Leeden des raads, vleiden zig met reede, bij de aankomste van den Independent Fiskaal van Lynden dat dezelve, daar het dog onder zyne voornaanste pligten moeste reekenen, alle willekeurige handeluijze van eenen eersten gezagvoerder tegen te gaan, en te verhinderen, dat geen kwaad gebruik kwame te maken van de hem toevertrouwde auctoriteit, z00 min, als zij genoegen zoude neemen in eene diergelijke directie, en met hun mede werken, om dezelve op eene gevoeglyken en betaamelijke wijze tegen te gaan: Dan wel ras moesten zij ondervinden, dat, zedert dien tijd, vooral„ wanneer daarbij is gekoomen, eene nadere betrekking tusschen die by den Heeren, meerem: Heere gouverneur met te vaster tred in 't eens ge„ „volgd spoor is blijven voortgaan. — De suppliant bewust, zig nimmer met opzit te hebben schuldig gemaakt aan het verwaarloozen der belangens hem toevertrouwd, kon ook niet dan met grievend Leedweezen de gestadige herhaalinge van uwer wel Edele Hoog Acht= ge gegrond en wil verdiend ongenoegen ondergaan en meende het een maal tijd te zijn, aan twe wel Edele Hoog Achtb: te toonen, dat hij dezelve niet meriteerde, en begor op eene decente en Eerbiedige wijze den Heere gouverneur te doen bezeften, dat wel is waar zyn Ed: sloot gesieden was, dog dat alle zaaken, waarmede de zelan den Edele Maatschappij, vaaral, zoo daar med verknogt waren splendide uitgaaven, niet door zyn Ed: alleen moesten worden verrigt en bewerkstalligd, maar gebragt ter kennisse van der raad, om daar op zoodanige besluiten te nemen, als met de ordres uwer wel Edele hoog Achtb: best strook ende zoude worde bevonden. - De Suppliant oordeeld reverentelyk, niet nodig te zyn hier bij ijts meer te voegen: O zeer gerenereerde Letteren van 20 Octb: 1790, hedaa uwe wel Edele Hoog Achtb: de bewustheid daa van genoegzaam aan dag gelegd, en zullen hoogst dezelven daar inne nader zijn gecon„ vinceerd geworden, bij de Eerbiedige rescrip welken van wegen dit Ministerie, zoo op evengecit geagte Letteren, als op die van 4 Ianrij 1791. zyn afgegaan — Het zal das hier ter plaatze genaeg zyn Uwe uwe wel Edele Hoog Achtb: met gepastin Eerbied onder het oog te brengen, dat de Instantien, welken de onderget: benevens zyne medeleeden hebben gedaan, om den Heere vande Graaff overtehaalen, tot het observeeren der Hooge beveelen alhier ontfangen, en geene aanzienlyke kosten aante wenden, zonder daartoe daar uwe wel Edele hoog Achtb: te zyn geauctoriseerd, door zyn Ed: nimmer als raadgeevingen, uitpligt voort„ „komende zyn aangenomen, zoo als zulks is ge„ „bleeken uit de wijze, op welke het zoo nevvens schrifteur van den Kassier de Welt, door zyn Ed: is opgenoomen:/ maar in tegendeel beschouwd, als zoo veele infractien, welker men tragtte te maaken op het gezach en de auctoriteit hem door uwe wel Edele Hoog Acht: in handen gesteld: Infractien, zoo als zyn Ed: zig te meermalen heeft uitgedrukt, gebooten uit kobalen, welken zyn Ed: vermeende door de Leeder des raads te worden gemaakt, en waarover hij dezelven bedreigde zijne klagten aan uwe wel Edele hoog Acht. te zullen daen: Daar bij teffens niet onduidelijk aan den dag Leggende een kwaadaartig vermoede, als of of de suppliant zig in de eerste plaats schuldig maakte, om zyn Ed: het gezach uit de handen te wringen. — De suppliant bij zig zelv bewust, dat dierre „lijk verfoeilijk ontwerp nimmer in deszelfs boezen had= gehuisvest, vermeende, ofschoon betigtinge van dien aard niet nalieten hem bitterlijk te grieven, in zyne pligts betragtingen niet te moeten verflauwen, maar, daar de naad„ „zaakelykheid zulks vorderde, met gepasten eerbied te mogen insteeren, dat de ontfangene beveelen wierden geobserveerd. Deze gelaatenheid, wel Edele Hoog Achtb„ Heeren. wierd onmiddelijk door den Heere Gouverneur belaond met opzettelyke haat en uijant schap de welke yndelyk veranderde in eene dolle woede en toeleg om den onderget: te ontzielen op eene plaatze en wijze, waar van mogelijk wynige voorbeelden zyn, en waarvan het volgend waarachtig verhaal, doar bewijze gestaafd, onze twijfeld niet zal naala„ ten uwe wel Edele Hoog Achtber met verontwaardiging te vervallen. Het was op den 15 Junij 1790. dat den Heere Gouverneur van de Graaff de vergadering van Politie had Laaten convogeeren, en onder ande ven

NL-HaNA_1.04.02_10695_0269 view scan ↗

English

for the first time brought to the table your Right Honourable, highly esteemed Dispatch of 23 October 1789: not to resume the same in detail and dutifully execute the orders given therein, but solely, as was immediately apparent, to read out paragraphs 16, 17, 18 and 19 thereof, containing your Right Honourable authorization for the introduction of the levying or farming of the customs duty on all imported goods, as proposed by the Governor van de Graaff and the Council: which reading was done solely to give the Fiscal van Lijnden an opportunity to raise his objections against these your Right Honourable orders, while the Governor van de Graaff provisionally indicated that he was of the opinion that the levying of that duty for the Honourable Company did not need to be introduced immediately, since at the end of that respected missive, this government was left the freedom, if significant difficulties should arise in the execution of the orders contained therein, to bring the remarks they might have thereon to the knowledge of your Right Honourable before ordering them to be carried out. Which opinion of the Governor was also debated by the petitioner by way of discourse, by positing that this restriction could not possibly be made applicable to positive orders, such as, in his view, was the establishment of a customs duty and the direct denial of the right arbitrarily usurped by the respective Fiscals, according to the very words of your Right Honourable, but only to such orders of your Right Honourable whose execution was not so strictly commanded, and that this order therefore had to be considered as a favourable assent of your Right Honourable to the proposal made by the Council, and that the restriction at the end of paragraph 19 did not refer to the collection of the customs duty, the introduction of which was ordered immediately, but rather to the proposal made by the Council to grant the Fiscal the proposed indemnification. Immediately, the petitioner realized that through his too hasty zeal he had brought upon himself the displeasure of both the Governor and the Independent Fiscal van Lijnden, about which the latter did not hesitate to express himself, without doubt also well informed that the petitioner, in a certain memorial submitted to the Governor for consideration, the contents of which served as a principal ingredient for the letter of 19 April 1786 and served as a humble answer to your Right Honourable esteemed letters of 20 July 1785 regarding the so highly necessary increase in the Company's finances, had, among other things, proposed the levying of a customs duty on imported merchandise. Unpleasant and very extreme debates were produced at the subsequent meeting of 2 July: and the Governor van de Graaff did not hesitate to throw at the heads of all the members of the Council, except for the Fiscal van Lijnden, that they were caballing among each other to wrest authority from his hands and rule alone; upon which the petitioner, as well as his fellow members, being extremely sensitive to this extreme allegation, took the liberty of requesting the Governor to kindly refrain with regard to them from epithets already used on another occasion; that he, the petitioner, for his part considered that if accusations of such an atrocious nature and vehemence could be proven in any way, they would portray him as a perjurer, unworthy to longer hold the distinguished position with which he had been favoured by your Right Honourable, and that he held anyone who dared falsely accuse him of such vile deeds to be no honest man: which expression, which the petitioner, however much somewhat animated by the repeated insinuations of the Governor, solemnly dares to assure was uttered in general terms without personal views, nevertheless had the unpleasant consequence for him that the Governor, after the end of the meeting, called to him to follow him into one of the adjacent rooms, and having locked the door, his Honour loaded the undersigned with insults, in such base terms that any decent person would be ashamed to use them against the vilest subject, wishing to force the undersigned there, as he expressed it, to give his Honour satisfaction. The petitioner, for very compelling reasons, and principally so as not to be accused at some point of having been the aggressor, judging himself not safe in a closed room, took hold of the door, and having opened it, reached the council chamber with great difficulty, from which the members had not yet departed, and informed them, as far as his bewilderment permitted, of this challenge from the Governor, who, then also appearing again, after some parley about what had happened, was so little master of himself that he attacked the petitioner with drawn sidearm with such fury that the petitioner had only time to ward off the blows and thrusts with his cane, until finally he had the good fortune to seize the Governor's sword with his left hand, at which point the petitioner found himself exposed

Dutch transcription

voor het eerst anderen ^ ten tafel Liet brengen, uwer wel Edele hoog Achtb: zeer gevenereerde Messive van den 23 Octb:r 1789: Niet om dezelve he haarlyk te resumeeren, en de daarbij gegeeven ordrespligt„ „schuldig ter executie te leggen, maar alleen, zoo als zulks direct bleek, om daar uit te doen op Leezen, de 16, 07, 18 & 1953:, in houdende uwer wel Edele hoog Achtb= qualificatie tot het invoeren, der door den Heere Gouverneur van de graaff en den raad voorgedraagen hefting of verpagting der Douare op alle ree inkoomende goederen: welke Leezing eenelijk gedaan wierd, om den Fiskaal van Lijnden ge„ „legendheid te geven, zyne bezwaaren tegens deze uwer wel Edele Achtb: ordres in te brengen, terwyl den Heere Gouverneur van de Graaff voorloopig te kennen gaf, van oordeel te zijn„ dat de heffing van dat recht voor d' E Comp.:e niet daadelyk behoevde te worden gezntro „duceerd, de wijl in 't slot van dat geher„ „biedigd aanschrijven, aan deze regeering de vrijheid wierd gelaaten, om, wanneer zig, en de Executie van de ordres daarbij vervat, merkelyke zwaarigheeden mogten op doen, de aanmerkingen, welken daarop zoude id zoude mogen hebben, alvoorens dezelven beveelen ter uitvoer te brengen, ter kennisse van uwe wel Edele hoog Achtb: te moogen brengen. welke gevoelen van den Heere gouverneur ook bij wijze van discours door den suppliant wierd gedebatteerd, met te stellen, dat deze restrictie onmogelyk applicabel konde worden gemaakt opstellige ordres, zoo als, naar zyn inzien, was het Legger eener douare, en de zoo rechtstreekte ontkenning van het recht door de respective Fiskaals, volgens de eigene woorden van uwe wel Edele hoog schte willekeurig gearsurpeerd, maar alleen op zoodanigen uwer wel Edele hoog Acht: ordre„ welkers uitvoering niet zoo striete wiende bevoolen, en dus die ordre moeste worden ge„ „considereerd, als eene gunstige toestemming uwer wel Edele hoog Achtb:r op de propositie door den raade gedaan, en dat de restrictie in het slot van de 193. niet zag op de invordering der douane, welkers introductie daadelyk wierd= gelast, maar wel op de voorslag door den raad gedaan om den Fiskaal het geproponeerd: de„ „domagement toe te leggen. — Al aanstonds ontwaarde de suppliant zig, door zyne te schielyke ijver het misnoegen zoo zoo van den Heere gouverneur als van den In de pendint Fiskaal van Lijnden op den hals te hebben gelaaden, en waarover Laastt gem: zig niet heeft ontzien zig te uitten, zonder twijfie ook wel onderregt, dat de suppliant, in zeekere memorie aan den Heere gouverneur ter consideratie overgegeven, en welkers inhou„ „de ten voornaame ingrediente heeft gediend voor den brief van den 19 April 1786, en needrig andtwoord hebbende gediend op uwer wel Edele hoog Achtb: gevenereerde Letteren van 20 Iulij 1785. der zoo hoog noodzaakelyke vermeerdering van 's Maatschappijs finantie weezen,„ onder andere had voorgeslaagen het heffen eener douane op de aangebragt wordende negotie goederen. Onaangenaame in zeer verregaande de bat„ „ten levende de daaropvolgende vergadering van den 2 Julij op: En ontzag zig den Heere Gou„ „verneur van de graeff niet, allen de Leeden des raads, uitgezondert den Fiskaal van Lijnden, naar 't hoofd te werpen van onder den anderen te Cabaleeren, om zyn Ed: het gezag uit de handen te wringen, en alleen te regeeren; waarop de Suppliant„ zoo wel als zyne mede Leeden ten uitersten sensibel ing sensibel over deeze verregaande aantijging, de vrijheid nam den Heere Gouverneur te ver zoeken, zig ten hunnen opzigte wel te willen onthouden van Epithetes, reeds bij eene andere gelegendheid ook gebezigd; Dat hij Suppliant, voor zig zilvs vermeende, dat beschuldigingen van zulker atrocen aart en vehementie, maar eenigzints konnende worden beweezen, hem zoude daarstellen als een mein hedige; onwaardig de aan„ zienlyke plaats; waarmeede door uwe - wel Edele hoog Achtb: was begunstigdt ge„ oper zulks „worden Langer te bekleeden, en dat hij ^ den geene, die hem van diergelyke vile stukken ten oprechte durabe beschuldigen, voor geen eerlyk man hiell: Zeez' uitdrukking, welke de Suppliant, hoe zeer ook eenigzints geanimeert door de herhaalde insimulatien van den Heere gouverneur, plegtig duvoo verzeekeren in gene„ „raale termen, zonder personeele vues, te hebben geuit, heeft egter voor hem het onaangenaam gevolg gehad, dat den Heere Gouverneur, na het yndigen der vergadering hem toeriep om zyn Ed: in een der naaste vertrekken te volgen, en de deur hebbende toegeslooten, overlaadde zyn Ed. zyn Ed: den onderget: met scheldwoorden, in zoo Laage termen, dat ijder fatzoenlyk mensch zig dezelven zoude schaamen ^ tegens het slegtste suxet te bezigen, der onderget: aldaar, zoo als zig uit„ drukte, willende noodzaaken zyn Ed: satisfactie te geven; De Suppliant, om zeer proeguante reedenen, en wel voornamentlijk, om zomtijds niet te weezen beschuldigd den aanvallen te zijn geweest; zig in een beslooten vertrek niet zeeker oordeelende, maakte zig meester van de deur, en dezelve geopend hebbende, ge „ raakte met veel moeite in de vergaader zaal van waar zich de Leeden nog niet hadden verwijderd, en gaf, voor zoo veel zijne verbij stering toeliet, aan dezelven kennis van deze uitdaaging des Heere gouverneurs, welke daarop ook weder te voorschijn komende, na eenig pourparter over het gebeurde, zig zelve zoo wijnig meester was, dat met het ontbloot zydegeweer met zooveel woede op den Suppliant aanviel, dat alleen tijd had, om de slaagen en stooten afte weeren met zyne rottang, tot dat eindelyk het geluk had den degen van den Heere gouverneur met zyne slinkerhand te grijpen, wanneer de suppl: zig blootgesteld vond „ ge„ zulks hen a

NL-HaNA_1.04.02_10695_0274 view scan ↗

English

found himself subjected to the cane strokes of the Governor, which he finally believed he ought not to endure, but should answer with equal blows, until the petitioner, through the pressing forward of the Governor, had the misfortune to fall backward over one of the chairs, whereby the sword of his Honour, which he had held fast until then, had to be let loose, and the undersigned would certainly, in that defenseless state, have been sacrificed to the fury of Mr. van de Graaff, had he not fortunately been prevented therein by the Secunde Rhenius, who seized the Governor's sword, but met with so much resistance therein that he himself received a small wound to his hand, as Your Right Noble High Mightinesses may find all this verified by the declarations respectfully accompanying this, of the said Secunde and of the Dispenser van Reede van Oudshoorn, to which the petitioner would have also added a confirmation from the Cashier de Wet, from whom he did not demand such testimony because he is related to him by marriage: The petitioner rests in the respectful confidence that his own account, as well as both the aforementioned declarations, will merit belief with Your Right Noble High Mightinesses. Behold, Right Noble High Mighty Lords! The account of an event, the like of which will surely scarcely or not at all be found in the civilized world, and which must fill every right-thinking observer of such a murderous scene with horror, and the petitioner would also have proceeded to protect his gray hair, acquired in the service of the Noble Company, from such outrages by leaving the office favorably entrusted to him by Your Right Noble High Mightinesses, had he not cherished the unshakable confidence that Your Right Noble High Mightinesses would do him justice and emphatically oppose the so far-reaching arbitrary conduct of the Governor van de Graaff and his contempt for his fellow rulers. The petitioner, as well as the remaining members of the Council, deemed it their unavoidable duty to keep this entire horrifying event locked within their bosom and within the walls of the council chamber: And no matter how greatly insulted and hurt, the petitioner did nothing else than, shortly thereafter, preserve the memory thereof in a Memorial written in his own hand, readily acknowledged by his fellow members, with the sole exception of the Fiscal van Lynden, and handed to each of them, whereby the Gentlemen Rhenius and Reede van Oudshoorn were also able to proceed with all the more confidence now to provide the declarations accompanying this; And the petitioner would also never have brought this matter, as abominable as it is hateful, to the knowledge of Your Right Noble High Mightinesses, had there not also been born partly from it the no less hateful action initiated against the petitioner by the Fiscal van Lynden, and other disagreeable circumstances that have since befallen him: The Governor van de Graaff, however, just as little as the Fiscal van Lynden, having wished to take into serious consideration how magnanimously the petitioner acted in making no utterances or lodging no grievance about the occurrence itself, on the contrary continuing to attend a meeting with His Honour, where he was not only not treated as a fellow member by the one who ought to have observed good order therein, but had even run the risk, to the irreparable ruin of his wife and numerous offspring, of losing his life, but on the contrary, being unable to look with favorable eyes upon the petitioner acquitting himself of his solemn duty, possibly considering him as someone who primarily wished to be a curb on their far-reaching arbitrariness and violation of the orders given by Your Right Noble High Mightinesses: The last-mentioned, by bringing the aforementioned unfounded action against the undersigned, aimed no less than the Governor to rob him of his honor, something that to an honorable man is dearer than life, and, if it were possible, to banish him thereby from an assembly where he never intended anything else than to help promote the true interest of the Noble Company and that of the Colony with all fidelity and firmness, and that this purpose of the Gentlemen van de Graaff and van Lynden, the petitioner believes, will have fully appeared to Your Right Noble High Mightinesses from what transpired at the meeting of 10 May of the past year, of which a respectful report was made to Your Right Noble High Mightinesses by ministerial letters of 5 July following thereafter, and to which the petitioner will submissively conform himself. Although the petitioner has now been sufficiently cleared by the verdict of his judges from the false accusations, hatred, and blame which the Independent Fiscal van Lynden attempted to heap upon him, he nevertheless believes he may take the liberty to request in all submission from Your Right Noble High Mightinesses not to withhold from him the satisfactions which he is imploring from the same, namely, to declare him further free of ever having deserved such atrocious treatment, no! but on the contrary, having conducted himself both in the respective administration

Dutch transcription

vond aan de rottangslaagen van den Heere gou„ „verneur, welke hij eindelijk vermeende niet te moogen verdraagen, maar met gelijke slaagen moeten te ^ beandtwoorden, tot dat de suppl: door het indringen van den Heere Gouverneur, het ongeluk had over een der stoelen achter over te vallen, waar door den deegen van zyn Ede, welke tot dus lange had vastgehouden, tos moeste Laaten, en zou de onderget: zeekerlyk in die onweerbaare staat aan de woede van den Heere van de Graaff zyn opgeofferd geworden, zoo niet daar in gelukkiglyk door den secund Thenius was verhinderd geworden, dewelke des gouverneurs degen vatte, dog daar bij zoo vel tegenstand ontmoette, dat hij zelve eene klein wonde aan zyne hand bekwam, zoo als uwe wel Edele hoog Achtb: dit een en ander kunnen vinden gevirifieerd by de deeze Eerbiedig verzellende declaratoiren van gem: secunde en der dispencier van reede van oudshoorn„ waar by de suppl: nog zoude hebben gevoegd eene bevestiging van den Cassier de wett, van wien hij eene zoodaanige getuigenis niet heeft gevorderd, dewyl door zwaagerschap aan denzelven verbanden is: De suppliant ver sierd seerd in 't eerbiedig vertrouwen, dat zyn eige exposé als de beider voorm: declaratoiren bij uwe wel Edele hoog Achtb: geloof zullen meri „teeren. — zie daar, wel Edele hoog Achbb: Heeren! het verhaal eener gebeurtenis, waarvan voor „zeeker wijnige of geene wedergade te vinden zal zijn in de beschaafde waereld, en dewelke elk welden kend beschouwer van zulk een moordaadig toneel met afgrijzen moet vervullen, en zoude ook de suppliant zijn overgegaan, om door het verlaaten van het Cerampt, hem door uwe wel Edele Hoog Achtti„ gunstig opgedraagen, zyne in den dienst der Edele Maatschappij met eene verkreegene grijze hairer voor diergelyke attentaaten te beveiligen, zoo hij niet het onwrikbaar had vertrouwe gekoesterdt, dat uwe wel Edele Hoog Achtb„r, hem recht zouden doen wedervaren. en de zoo verre gaande wille keurige handel „wijze van den Heere gouverneur van de Graaff en zyne veragting voor zyne mede regenten op eene nadrukkelyke wijze tegengaan. — De suppliant, zoo wel als de nog aanweezende Leeden des raads hebben het van hunne on ken : vermijdelyke pligt geoordeeld, deeze geheele afgrijslyke gebeurtenisse in hunne boezem binnen en tusschen de wanden der raadkamer beslooten te houden: En heeft de sappz: hoe zeer ook beleedigd en gehoord, niets anders gedaan„ als kort daarna dit geval, bij eene door hem eigenhandig geschrevene Memorie, door zyn medeLeeden, alleen uitgezonderd den Fiskaal van Lynden, gereedelyk gervoueerd, en aan elk hunner overhandigd, daarvan de ge„ heugenis bewaard, en waar door de Heeren Bhenius en reede van Oudshoorn ook met des te meerdere fiducie hebben konnen overgaan, nu, de deezen verzellende declaratoiren te verleenen; En zoude ook de suppliant deeze zoo verfoeilijke als haatelyke zaak nimmer ter kennisse van uwe wel Edele hoog Achtb hebben gebragt, zoo ook niet gedeeltelyk ui dezelve was gebooren de niet minder haal „lijke actie door den Fiskaal van Lynden tegens den Supplt: geEntameerd, en andere onaangenaame omstandigheden hem 't zeder overkoomen: De Heer gouverneur van de Graa dog, zoo min, als den Fiskaal van Lynder, in ernstige overweeginge hebbende willen neemen, hoe Edelmoedig door den supplt: wierd gehan deld „deld, daar over het gebeurde zelve geene veruijtingen te doen, of bezwaar in te brengen, in tegendeel voort te vaaren om met hem Ed: eene vergaa„ „dering bij te woonen, waar en hij niet alleen, door den geenen welke daar inne de goede ardre had moeten observeeren, niet als een meede „Lid was gehandeld, maar zelv gevaar had ge„ „ Loopen, lot onherstelbaare schaade van zyne vrouw en talrijk kroost, het Lieven te a verliezen, maar ter contrarie met geene goede ooger konnende beschouwen den supplt:e zig egter aan zyne duure verpligting te zien kwijten, mogelijk hem wel considereerende als ijmand, die voornaamelyk een breidel wilde zijn voor hunne verregaande wille„ „keurigheid, en vertreeding vande beveelen door uwe wel Edele Hoog Achtb: gegeeven: Heeft Laatstgem door den onderget: de voorsz: or„ „gefundeerde actie aante daen, niet minder als den Heere Gouverneur geluteerd, om van hem namelyk te berooven zyne Een, ijts dat bij by een eerlyk man dierlaander is dan 't Leeven, en omme, waare 't moogelijk hem daar daar te uwrbannen uit eene ver„ gaadering waar hij nooijt ijts anders heeft bedoeld, als het waare belang der Edele Maat Maatschappij en dat der Colonie met allen ijder trouwe en cordaatheid te helpen bevorderen, en dit oogmerk van de Heeren van de graaff en van Lynde, vermeend de supplt:, dat uwe wel Edele Hoog Achte volkoomen zal zyn gebleeken, uit het gepasseerde ter vergaade„ ringe van den 10 Maij des gepasseerden Jaars, waa hoog van aan uwe wel Edele ^ Achder bij Ministe„ ribele Letteren van den 5 Julij daar aan „volgende, Eerbiedig verslag is gedaan, en waar aan de suppliant zig onderdaaniglyk zal gedraagen. — nu Schoon de Suppliant door de Uitspaal zyner rechters genoeg gezuikerd is van de valsche betigtingen, haar, en blaam, welken den Indepondent Fiskaal van Lynden, op hem heeft tragten te Laaden, vermeend hij egter de vrijmoedigheid te mogen gebruiken, om van uwe welEdele Hoog Achtb: in alle onderdaanigheid te verzaeken hem niet te willen onthouden de satistactien welke hij van hoogtst dezelven is Imploreerende omme, namelyk hem verder urij te spreeken nooijt of oaijt diergelyke atrace behande Lingen te hebben verdiend, Neen! Maar zig in tegendeel, zoo in de respective Ad

NL-HaNA_1.04.02_10695_0279 view scan ↗

English

administrations entrusted to him, as well as in helping to govern the colony, to have conducted himself as an honest and learned servant of the Honourable Company; which favour, added to so many others from Your Right Honourable High Associates, will incite him more and more to set aside all self-interest and particular views, and to dedicate his remaining years of life untiringly and undivided to the service of the Honourable Company. Cape of Good Hope, the 12th of May 1792. J: R e Sueun Extract of Resolution taken in the Council of Policy in the Castle of Good Hope on Tuesday the 15th of June 1790 And furthermore, it has been granted to the aforementioned Honourable Independent Fiscal van Lynden, upon His Honour's request made regarding this matter, extracts from the honoured letters from the presiding Chamber of Amsterdam dated the 23rd of October 1789 and from the High and Mighty Lords Seventeen of the 3rd of December 1789, insofar as it concerns the order appearing therein for the establishment of a Customs house and a tax on incoming slaves, in order to serve here for His Honour's considerations and interests regarding to what extent His Honour and his office might consider themselves prejudiced by the immediate implementation of these orders. Agreed Goetz First Clerk vSlingelandt No. 2 Extract from the criminal court roll held at Cabo de Goede Hoop, on Wednesday the 29th of June 1791. Rhenius There was then submitted by the aforementioned Honourable President a sealed paper received by the Honourable Worshipful Mr. Rhenius on the evening of the 27th of this month, addressed in this manner: To the Honourable Presiding Officer and other Members of the Honourable Worshipful Council of Justice of the Castle of Good Hope, residing there. Which paper, being opened in Council, was found to contain the following missive: Honourable and Worshipful Sir and Sirs! Impugning reasons, etc., and at the same time to report to Your Honours that I have already brought the proceedings commenced by me against the cellarmaster here, Mr. J: J: Lesueur, along with what has occurred regarding that matter, to the knowledge of the High and Mighty Right Honourable Lords Seventeen, and that provisionally nothing further can be done in this matter, so as not to anticipate their high deliberations concerning it. And that I otherwise, etc., with which I remain with due respect, below stood: Honourable and Worshipful Sir and Sirs! lower: Your Honours' humble servant, was signed: J: N: S: van Lijnden in the margin: Cabo de goede Hoop, the 25th of June 1791. And since, as appears from the notification from the government just received, Mr. Jacob Pieter Deneijs has now been appointed to act in the office of fiscal, the opinion of Mr. Deneijs as officer was requested on the paragraph concerning the proceedings of Mr. Jacobus Johannes Lesueur appearing in that letter, and thereupon His Honour requested a copy of the aforementioned missive in order to be able to declare himself further on this matter. With which request the Council has complied. Agreed W S v Rijneveld Secretary Extract from the criminal court roll held at Cabo de Goede Hoop, on Thursday the 7th of July 1791: Rhenius Next, there having been read a declaration by the aforementioned Interim Fiscal Mr. Jacob Pieter Deneijs on the missive written by the repatriated Honourable Independent Fiscal van Lijnden on the 25th of June last to this Council and received here on the 29th thereafter, which declaration reads: It is, after consideration of the grounds set forth therein, resolved to conform with the advice of the said Interim Fiscal; consequently, the proceedings pending before this court of justice between the office of the fiscal and Mr. Jacobus Johannes Lesueur shall be continued and concluded in the ordinary manner; while it is also approved to grant to the aforementioned Mr. Lesueur an extract from the said missive to serve for His Honour's information. In the aforesaid matter, the Honourable Worshipful President and Mr. Hendrik Justinus de Wet did not vote, on account of their relationship by marriage to Mr. Lesueur. Agreed W: S: v: Rijneveld Secretary Extract from the criminal court roll held at Cabo de Goede Hoop, on Thursday the 21st of July 1791: Rhenius In the following case, the Honourable Worshipful President did not vote, on account of his relationship to the petitioner. The assistant Willem Kolver as general attorney for the Senior Merchant and Member of the Honourable Worshipful Council of Policy as well as Cellarmaster of this government, the Honourable and Worshipful Mr. Jacobus Johannes Lesueur, petitioner, against the Merchant and Interim Fiscal here, Mr. Jacob Pieter Deneijs, respondent, to declare whether His Honour is inclined to take over the attachments of the lawsuit and consequently proceed further according to the last prior records, or whether His Honour wishes to renounce and abandon them. The attorney for the petitioner makes the request as presented. The officer, respondent, declaring that he accepts the attachments of the lawsuit and makes himself a party, further requests inspection or, if necessary, a copy of the proceedings held here against the petitioner, as well as an extension of the term, since the repatriated Honourable Independent Fiscal van Lynden has left behind no documents concerning this case. The attorney for the petitioner leaves this to the judgment of the Council. The Council grants the officer, respondent, inspection and, if necessary, a copy of the proceedings conducted here against the petitioner, furthermore granting to the officer, respondent, the requested extension of the term. below stood: Agreed, was signed: W: S: van Ryneveld, Secretary. Agreed. W S v Rijneveld Secretary

Dutch transcription

Administratien hem toevertrouwd geweest, als in 't helpen bestiever der colonie, dls een Eerlyk en geseleerd dienaar der Edele Maat„ te hebben welke gunste gevoegd „schappij ^ gedraagen; bij zoo veele anderen van uwe wel Edele Hoog Scha genooten, hem meer en meer zal aanzetten, om met ter syden stelling van alle ijgen belang en lijzondere vues, zyne overige Leertyd, on„ vermoeit en onverdeeld aan den dienst der Edele Maatschappij te wijden. — kaap de goede Hoop den 12 Maij 1792. J: R e Sueun alm n d va Z No Ph. „ Dingsdag den 15 Iuny 1790 ide En is voorts aan welgemelde Heere independent Jan Fiscaal van Lynden op zyn Ed deswegens ge„ „daan verzoek toegestaan, Extracte uyt de geëër „de Letteren van de presedeale kamer Amsterdam de dato 23 Octbr 1789 en van den Hoog edele Heeren Leeventhienen van 3 december 1789 voor zo vere aan belangd de daar by voor komende ordre tot het oprichten eener Douane en belasting van inkoomende slaaven ten omtrend einde hier te dienen van zyn Ed Consideratie„ en belangens in hoe verre zyn Ed endeszelfs en ampt bij 't dadelyk envoeren deezer ordres soude vermeinen geprejudicieerd te zin. — Accordeerd Goetz 9 Extract Resolutie genomen en rade van Politie in t Casteel de Goede hoop op ƒ Ao Ea Clercq — 7 vSlingelandt N. 2 Woensdag den 29 Iunij 1791. Wierd als toen door welgemelde Heere Prosident overgelegd een geslooten papier bij den E: Achtb: Heere rhenius den 27 deeser s'avonds ontfan„ gen, beschreeven in deeser voegen. Aan den heere eerstprosidee„ rende en verdere Leeden van den Ed. Achtb: raade van Ju„ stitie des Casteels de goede Hoop. aldaar resideerende. Welk Papier in raade geopend zijnde wierd daar inne gevonden de volgende Missive. Edele achtbaare Heer en Heeren! „ Emproguante redenen &c=a „ en Uwel Edelens achtb=r te gelyker tijd te mel„ „den, dat ik de proceduure r: d: contra den „keldermeester alhier M=r I: I: Lesueur door „ mij geëntameert, met het geen daaromtrend „is voorgevallen, reeds ter kennisse van de hoog „Edele groot achtb: Heeren Zeeventienen heb„ „bende gebracht hier inne provisioneel niets „verder zal kunnen werden gedaan, ten einde „hoog derselver deliberantien daar omtrend Extract uit de criminee„ le rechtsrolle gehouden aan Cabo de Goede Heep, op. Thennis rle „ niet voor uit te loopen. „ En dat ik overigens &ca „ waarmeede met verschuldigde eerbied verblyve /:onderstond: „ Edele en achtbaare Heer en Heeren! /:laager „ uwel Ed Achtb:e ootmoedige Dienaar /:was ge „teekend:/ I: N: S: van Lijnden /:in margine „Cabo de goede Hoop den 25 Junij 1791- En nadien thans blykens de zo eevene ontvangen aanschrijving der regeering, den Heer Mr. Jacob Pieter Deneijs, benoemd is geworden, om het fis „caals ampt waar te neemen, zo is, op de perivde ten belangen der Proceduures van den Heere Mr. Jacobus Johannes Lesueur in dien brief voorkoomende, het gevoelen van den Heere Dena als officier gevraagd, en door zijn E: daarop ver¬ „zocht Copia der evengemelde missive, ten einde zich hieromtrend nader te kunnen declareeren In welk verzoek de raad heeft bewilligd. Accordeert WJ D Rijneveld secreten - Donderdag den 7„e Julij 1791: Vervolgens geleezen zijnde een Declaratoir van eeven gemelde Pro interim Fiscaal M:r Jacob Pieter Deneijs, op de Missive door den gerepatrieerden Heer Independent Fiscaal van Lijnden den 25 Iunij IL: aan deezen Raade geschreeven en alhier den 29:e daar aan ontfangen, luijdende dat Declaratoir J:J Is, naa overweeging van de motiven daar bij ter needer„ „gesteld, verstaan zich met het advis van den zelven pro interim Fiscaal te conformeeren; zullende dus de voor deeze rechtbank tusschen het officium fisci en den Heer Mr: Jacobus Johannes Lesueur litis¬ „pendente proceduure, ordinarie mode worden ver„ „volgd en getermineerd; Terwijl al meede is goed gevonden aan den Heere Lesueur voormeld, uit dezelve Missive Extract te verleenen om te kunnen dienen tot zijn E: naricht. Hebbende in voorsz: zaake den E Achtbs Heer Praesident en den Heere Hendrik Justinus de Wet, uit hoofde van hun Wel Ede Extract uijt de Crimineele rechts rolle gehouden aan Cabo de Goede Hoop, op. Theunis zwagerschap gevoteerd. Zwagerschap met den Heere Lesueur, niet Accordeert W: C„ d: Rijnever secret iet Extract uit de Crimineele rechts rolle gehouden aan Cabo de goede hoop. op. Donderdag den 21 Iulij 1791: In de volgende zaak heeft den E Achtb: Heer praesident uit hoofde van verwandschap met den Heer req:t niet gevoleerd. — De g9 reg=t doet verzoek al in Den adsistent Willem Kolver als praesentatione generaale gemachtigde van den de E: O: gereg=de declareerende de opperkooman en Lid in den E Achtb: arrementen van den processe aan te raad van politie mitsgaders kel neemen en zich parthij te stellen, dermeester deezes gouvernements verzoekt wijders visie dan wel des de E Achtb: Heer en M=r Jacobus noods Copie der alhier Jeegens den Heer Johannes Lesueur reqt. reg=t gehoudene proceduures mitsgd=s prolongatie van termyn alzo den ge„ repatrieerden Heere independent fiscaal van Lynden, geene stukken deeze zaak conserneerende heeft agtergelaaten. — regt De gqlaat zulks aan sraads„ oordeel. — den Koopmanen prointerim fiscaal alhier de Heer M=r Iacob Pieter Deneys gereqe. omme te de clareeren of zyn E: geneegen is, de arrementen van 't proces aan te neemen en mits dien volgens de Laatste retro-acte voor't te proce Contra Thenius deeren. De Raad, accordeerd aan den E: O: gereg=s visie en des noods copie der alhier Jegens den Heer regt= gevoerde procedicures verlenende wijders aan den E: d gereg=e de verzogte prolongatie van termyn /onderstond:/ Accordeert was geteekend:/ W: S. Van Ryneveld Secret=s deeren, dan wel of zyn E daarvan renunticatie en afstand wil doen Accordeert. Wr Rijneveld secrets

NL-HaNA_1.04.02_10695_0299 view scan ↗

English

No. 4 In the following case, the Honorable President excused himself from voting, being the brother-in-law of Mr. Le Sueur. The Officer plaintiff, having reviewed and read with all possible attentiveness the trial initiated by his predecessor, the Independent Fiscal Mr. van Lijnden, against Mr. Jacobus Johannes Le Sueur, together with the documents submitted therewith in court, finds the matter in such a state that everything has been done on both sides upon which one can await the esteemed ruling of this Honorable Council; wherefore he, for his part, makes not the least difficulty in persisting in the claim submitted and the register with documents submitted therewith, and consequently renounces further productions. The Attorney Kolver, for the defendant, likewise renounces further productions, yet requests only to be permitted to add to the trial record some annexes obtained by him to be submitted with his rejoinder. The Officer plaintiff has no objection thereto and persists in his renunciation. The Council grants the defendant's request and furthermore takes this matter under advisement for reading; the depositions serving herein shall first, as far as possible, be re-examined and sworn. Agrees. W. Ryneveld, Secretary Thursday, 15 September 1791. Extract from the criminal court roll held at the Cape of Good Hope. The Officer plaintiff, the Fiscal pro interim, Mr. Jacob Pieter Deneys, Officer Plaintiff, against the Senior Merchant and Member of the Honorable Council of Policy, as well as Cellar Master of this Government, the Honorable Mr. Jacobus Johannes Le Sueur, defendant, in order to hear, instead of serving a reply to his submitted answer, the renunciation of further productions. Thursday, 16 February 1792, in the forenoon, present the Honorable Mr. Oloff Godlieb de Wet, President, and all the Members. The Secretary of this Council, Willem Stephanus van Ryneveld, plaintiff ex officio, against the Merchant and Fiscal pro interim, Mr. Jacob Pieter Deneys, as having substituted in office for the repatriated Independent Fiscal Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden, and having on 21 July of the past year 1791 assumed the arguments of the trial ex officio initiated by the same Mr. van Lynden against the Senior Merchant and Cellar Master, as well as Member of the Honorable Council of Policy, Mr. Jacobus Johannes Le Sueur, on account of malversation and improper conduct in his administration and office as Cellar Master, on the one side, and the aforesaid Mr. Jacobus Johannes Le Sueur on the other side; the former having acted in the aforesaid case as Officer plaintiff, and the latter in the same case having acted as defendant, required herein to hear judgment pronounced upon their documents and proofs mutually exhibited in court. The Council, having read and considered with all attention all the documents and proofs exhibited in court by the parties, as well as having noted all that was pertinent to the matter and could move Their Honors, administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, dismisses the claim and conclusion made and taken by the plaintiff against the defendant on 17 March 1791; consequently absolves the defendant from the same claim, and condemns the Officer plaintiff in the costs. Below was written: Thus done and judged at the Cape of Good Hope, 2 February 1792, and pronounced on the sixteenth following. Lower: In my presence, and signed: W. S. v. Ryneveld, Secretary. Agrees. P. C. d. Ryneveld, Secretary. Copy AB Upon calmer and closer consideration of what gave occasion to the so unpleasant occurrence in our meeting of 2 July last, I can very well recall that when the Honorable Governor, on the occasion of the heated debates concerning the suspension of the one resolution and the setting aside of another, adopted by a majority of votes, repeatedly cast at the heads of the members who had cooperated in adopting those two resolutions that they were forming cabals among themselves, that they seemed to want to encroach upon his authority as chief commander, and that they sought to wrest the reins of government from his hand, the undersigned could not restrain himself from pointing out to His Honor that such hateful imputations, used by His Honor on yet another occasion, were derogatory; that neither he nor any of his fellow members had ever aimed to make any breach upon the character of the Lord Governor; that he for his part judged that when such atrocious accusations were [illegible]

Dutch transcription

N4 In de volgende zaak heeft zich den E Achtb: heer Praesident, als Zwager van den heere Le Sueur van 't roteeren g'excuseerd. — De r: O: reg„t met alle mogelyke oplet„ den pro interim fiscaal M„r. tendheid geresumeerd en geleezen hebbende, Jacob Pieter Deneis het proces door zyn praedecesseur, de heer Independent fiscaal van Lijnden geenta„ R:O: Reqt„ meert, teegens den heere M.r Jac. s Ioh„s Le Sueur, met de daarby in Iudicio over„ gelegde Stukken - vind 't zelve zodanig den opperkoopman en Lid in geschaapen, dat men hine inde allesgen den E Achtb: Raad van Po„ daan heeft, waarop men de g'eerde dispo„ sitie van deezen Achtb: raade kan blyven litie, mitsgaders keldermee„ in en afwachten, waarom hy dan ook ster deezes Gouvernements, de van zijn kant, geen de minste difficie„ teit maakt, om te blyven persisteeren by E Achtb: Heer M„r Jacobus den ingedienden eisch, en 't daarby over, Iohannes Le Sueur, gereg: gelegde register met stukken, en renun„ omme in Steede van op zE: tieert derhalven van verdere productien. - ingediend antwoord te zien die„ Den Procureur Kolver voor den heer gereq: renuntieert meede van verdere hen van replicq, te hooren re„ productien, edog versoeht nog maar eenin nuntieeren van verdere pro„ ge bylaagen, door hem ingewonnen, om ductien. —. by zyn duplicq over te leggen, by 't proces te mogen voegen. —. De 7: O: reg„t heeft daar niets teegen en blyft by zyne gedaane renuntiatie per„ sisteeren. — Contra Donderdag den 15 Septbr: 1791. Extract uyt de criminee„ le Rechts„Rolle, gehouden aan Cabo de Goede Hop thenius op De De Raad accordeert des Gereqs: gedaan versoek en houd wyders deeze zaak ter hond leezing in advys; Zullende de hierinne ge dient hebbende verklaaringen alvoorens zoo veel doenlyk worden gerecolleerd en bel digt. Accordeert. W Rijneveld secrets Donderdag den 16 February 1792 's voordemiddags praesent d' E Achtb Heer Oloff Godlieb de Wet praesident en alle de Leeden. De Secretaris deezes Raads Willem Stephanus van Ryneveld Amptshalven reqt. Contra Den koopman en prointerim Fiscaal Mr. Jacob Pieter de neijs als in Officio hebbende vervangen den gerepatrieerden heer Independent fiscaal Johan Nicolaas Steven van Lynden, en op den 21 July des gepasseerden jaars 179t aangenomen de arrementen van den Processe, door denzelven heere van Lynden op ende jegens den Opperkoopman en keldermeester mitsgaders Lid in den E Achtb Raade van Po„ litie de Heer Mr. Jacobus Iohannes Le Sueur, ter zaake van malversatie en on„ behoorlyke handelwyze in des„ Theunis zelfs N: F E zelfs Administratie en Post als kel# meester, r. O. geEntameerd, ter eenze en voorsz Heere Mr. Jacobus Johannes Le Sueur ter andere zyn de eerstgem in cas voorsz als Euschen r: O: en de laatst gem in 't zelve Ca„ voor gede en verweerder geageerd hebbende, ten deezen gerequireerde omme op derselver over en wede in Judicio geExhibeerde stukken en munumenten vonnis te hon pronuntieeren De Raad met alle attentie geleezen en overwogen hebbende alle de stukken en mun „menten door Parthyen in Judicio geExhibeer mitsgaders gelet op al 't geen ter zake dienende w en Hun E. E: Achtbarens konde doen moveeren Recht doende uit naam en van weegen de Hoogmogende Heeren Staaten Gen raal der Vereenigde Nederlande# ontzegt den Eisch ende Conclusie door den Eischer op ende jeegens den gede. in dato 17 maart Maart 1791. gedaan en genoomen; absolveert den ged. e dien volgende van denzelven Eisch en Condemneert den 7. O. Eucher in de kosten /:Onderstond./ Aldus gedaan en Gevonnisd aan Cabo de Goede hoop den 2 february 1792, mitsgaders gepronuntieerd den Sestiende daaraan volgende /:Lager:/ my praesent /: en geteekend:/ W: C: v: Ryneveld, Secret.s. Accordeert P. C„ d. Rrijneveld Secret rde hon en 21 t Copia AB Bij bedaarder nadere overweeginge van het geen gelegendheid heeft gegeven, tot de zoo onaan „genaame gebeurtenesse in onze vergadering van den 2 Iuly Laotste: kan ik mij zeer wel rappel„ „leeren, dat, wanneer den Edelen Heer Gouuer neur bij gelegendheid der heevige debatten over de Surchançe van de eene, en het buiten Effect stellen eener andere, bij meerderheid van stemmen genoomen resolutie, den Leeden, de welke tot het neemen dier by den resolutien hadden gecoopereerd, herhaaldelyk naar het hoofd smeed, dat kabaaler onder malkan„ „deren maakten: dat scheenen te willen Impie „teeren, op zyn gezag, als Hoofdgebieder, Va! hem de klein van regeeringe tragten uit de hand te weringen, de onderget: zig niet konde bedwingen, zyn wel Edele gestr: onder het oog te brengen, dat diergelyke haalelyke Imputatien /nog eens by eene andere gelegend heid door zyn Edele gebeezigd:/ te verne gingen: Dat nog hij, nog een zyner medle Leeden Immer hadden beoogd eenige imbreuk te maaken op het caracter van hem Heere Gou„ verneum: Dat hij voor zig dele oordeelde, dat, wanneer hem zulke atroce beschuldigen mem voor den Heer Dispencier van reede van ouds hoorn gen

NL-HaNA_1.04.02_10695_0308 view scan ↗

English

could be proven true, he would not be worthy to occupy his present seat: that he would be acting against his oath and duty, consequently would be a rogue, and therefore that whoever dared to address such things to him was not an honest man: his Honor seems, to my sincere regret, to have taken this all too personally. — And as I learn with astonishment that the Secretary, Mr. van Aersten, is under the impression that I, too, drew my sword: no one, should this matter be discussed, will be better able to disillusion the world than the Secunde, Mr. Rhenius, who, the day after that fatal scene, recounted to me that he had had the goodness to pick up from the floor my sword, which must have fallen from me during the scuffle as it hung from a hook in my waistband, and hand it over to me, it being very properly in the scabbard. Indeed, I remember very well that when the Governor attacked me with drawn sword, I defended myself solely with my cane, which still bears marks of the blows received, just as my hand still has a painful feeling from it to this day: having had the good fortune to seize the Governor’s sword with the left hand, my sword must certainly have fallen from me during the wrestling and leaning against the chairs: at least I am certain that I saw it lying in that spot, though certainly out of agitation and emotion it was not picked up by me. — I deemed that it would not be inexpedient to hand this memorial to your Honor, with a friendly request to deposit it with your Honor, in case it might in time and course of events be of any use. — /:was written below:/ Your Honor's humble servant. /:signed:/ I: I: Le Sueur. /in the margin:/ conceived shortly after the event, but first delivered to the gentlemen Rhenius, de Wet, and Reede van Oudshoorn on 2 August 1799. — Agrees, J. Goetz, First Clerk. Copy Upon further consideration of that which gave rise to such an unpleasant occurrence in our meeting of 2 July: I can remember very well that when the noble Governor, on the occasion of the heated debates over the suspension of the one, and the setting aside of another resolution adopted by a majority of votes, repeatedly threw into the faces of the members who had cooperated in adopting those two resolutions that they formed cabals among themselves, that they seemed to wish to usurp his authority as chief ruler, and were trying to wrest the reins of government from his hand, the undersigned could not restrain himself from pointing out to his Honor that such hateful imputations, used by his Honor on yet another occasion, went too far: that neither he, nor any of his fellow members, had ever intended to make any encroachment upon the character of the Governor: Pro Memoria for the Secunde, Mr. Rhenius. that he considered for himself that, if such atrocious accusations could be proven true against him, he would not be worthy to occupy his present seat: that he would be acting against his oath and duty, consequently would be a rogue, and that therefore whoever dared to address such things to him was not an honest man; his Honor seems, to the undersigned's sincere regret, to have taken this all too personally. — And as I learn with astonishment that the Secretary, Mr. van Aersten, is under the impression that I, too, drew my sword, may your Honor please recall having told me afterwards that your Honor picked up and handed over to me my sword in its scabbard, which must have fallen from me during the scuffle: at least I remember very well that when the Governor attacked me with drawn sword, I defended myself solely with my cane, which still bears marks of the blows received, just as my hand still has a painful feeling from it to this day: having had the good fortune to seize the Governor’s sword with the left hand, my sword must certainly have fallen from my waistband, where I am accustomed to wearing it on a hook, during the wrestling and bumping against the chairs, at least I am certain that I saw it lying in that spot after that grievous scene; I deemed that it would not be inexpedient to hand this memorial to your Honor, with a friendly request to deposit it with your Honor, in case it might unexpectedly in time and course of events be of any use. — /:was written below:/ Your Honor's humble servant /:signed:/ I: F: Le Sueur. /in the margin:/ conceived shortly after the event, but first delivered to the member gentlemen Rhenius, de Wet, and Reede van Oudshoorn on 2 August 1799. Agrees, Goetz, First Clerk

Dutch transcription

„gen konden worden bewaarheid, hij niet waardig zoude zyn, zyne tegenswoordige zit plaats te beslaan: Dat hij tegens zyn Eed en pligt zoud handelen, gevolglyk zak schurke zyn zoude, en daarom die geene, die hem zulks durade toevoegen geen Eerlyk man was: Dit schynd zyn welEdele gestr: tot myn hartelyk Leed„ „weezer alte perzoneel te hebben opgevat. — En daar de met verevondering verneeme, dat de Heer Secretaris van Aersten in 't denkbald verseerd, als of ik ook den degen zoude hebben getroffken: zal niemand, zoo zulks mogte te pakle koomen, de waereld beter konnen de trom peren, dat de Heer Secunde Thinius, welke mij 's daags na die fatale scéne, heeft verhaald de goedheid te hebben gehaid, myn degen, welke mij door het warstelen, als hangende aan eene haak in de broeksband, moet zyn ontvallen, van den grond op te neemen, en aan mij de over„ „handigen, weezende wel diegelyk in de scheede„ Trouwens herinner ik mij zeer wel, dat, wanneer den Heere gouverneur met den ontblooten degen op mij aanviel, ik mij alleen heb verweerd met mijne rottang, die nog blyken draagd van de ontfan„ tot gen slaagen, zoo als myn hand daar van nog toe het pynelyk gevoel heeft: Het geluk hebbend gehad, den degen van den Heere gouverneur met de de sleukerhand te grijpen, moet zeekerlyk den deegen mij door het wordtelen en sleenen tegens de stoelen zyn ontvallen: ten minsten verzeeken ik mij dezelve op die plaats te hebben zien Leggen, dog zeekerlyk door ont„ steltenis en aandoening door mij niet is opgenoomen geworden. - Ik het geoordeeld niet ondientlig te zullen zijn, uwE: deze memorie te moeten overhandi„ „gen met vriendelyk verzoek dezelve by uwE. te willen Leponeren, of in tyd en weyle van eenig gebruik konde zijn. - /:onderstond:/ Uw E: oodm: Dienaar. /:was getekend:/ I: I: Le suleer. /in margine:/ geconcipieerd kort na 't gebeurde, dog eerst aande Heeren Thenias de wett, en reede van oudshoorn overhandigt den 2 Aug: 1799. - Accordeert E JGoets En Clercq. Copia Bij aldaar der nadere overwegenge van het geene gelegendheid heeft gegeven, tot de zoo onaan„ „genaame gebeurtenisse in onze vergaadening van den 2 Iulij: kan ik mij zeer wel rappel„ leeren, dat, wanneer den Edelen Heer gouverneur bij gelegendheid der heevige debatten over de surchaavinge van de eene, en het buiten effect stellen eener andere, by meerderheid van stemmen genomen resolutie, de Leeden„ dewelke tot het neemer dier by den resolutien hadden gecolpereerd, hethaaldelyk naar het hoofd smeet, dat kalaaler onder malkande„ „ven maakten, dat scheenen te willen smipie „teeren op zyn gezag, als hoofdgebieden, zal hem de klein van regeereng tragten uit de hand te wringen, de onderget: zig niet konde bedwinger zyn wel Edele gett: onder het oog te brengen, dat diergelyke haate „lyke Imputatien, nog eens by eene andere gelegendheid door zyn Ed: gebreikt te verre gingen: Dat nog hij, nog Een zynen medelee„ „den, nimmer hadden beoogd eenige inkreuse Pr Mem: voor den Heere Secunde rhenius. te N te maken op het caracter van hem Heere Gouder„ „neur: Dat hij voorzig zelv oordeelde, dat, wanneer hem zulke atroce beschuldigingen konde worden bewaarheid, hij niet waardig zoude zyn, zyne tegenswoordige zitplaats te beslaan: dat hij tegens zyn leden pligt zoude handelen, gevolglyk een schurk zyn zoude, en dat daarom, de geene die hem zulks dieverde toevoegen, geen herlyk man wa dit schynd zyn wilEdele geter: tot des onderge: hartelijk Leedweezen alle perzoneel ten hebben opgevat. -. En daar dle met verwondering oerneemen dat de Heer Secretaris van Herslen en 't denkbeeld verzeerd, als of dle ook den degen zoude hebben getrokken, gelieve uwE: zig te rappilleren, mij naderhand te hebben gezegd, dat uwE: mij myn deegen in de scheede, welke mij door het worstelen moet ontvallen zyn, te hebben opge noomen en aan mij overgegeven: ten muillen herinnen ik mij zeer wel, dat, wanneer de Heer gouverneur met den ontbloote deze op mij aanviel, de mij alleen heb verweerd met myn rottang, die nog blyken draagd vande ont fangen slaagen, zoo wel als myn hand daar van tot nog toe het pynlyk gevall heeft= Het Het geluk hebbende gehad, den deegen van den Heere gouverneur te grijpen met des Lenker hand, moet zeekerlyke myn deegen uit de brachsband, waar en de zelve gewoon ben aan eene haak te draagen, door het warstelen en slieven tegens de stoelen, zyn gevallen ten menste ik verzee her mij dezelve op die plaats na die drae vize siee te hebben zien leggen; Ik heb geoordeeld niet ondientig te zullen weezen UwE: deze memotie te overhandigen, met vriendelyk verzoek, dezelve by uwE: te willen seporeeren, of het onverhoopt en tyd en luglen van eenig gebruik konde zyn. - /:onderstond:/ uw ES: ootm: Dienaar /:was getekend:/ I: F: Le Sulier. /in margine:/ geconcipieerd kort na 't gebeurde dog eerst aande Heeren Leeden Thenius, de Wett en reede van oud=shoorn overhandigd:. den 2 Augus 1799 Accordeert Goetz Ee Clercq

NL-HaNA_1.04.02_10695_0315 view scan ↗

English

I the undersigned, William Ferdinand van Reede van Oudshoorn, dispenser and member of the Council of Policy of the government of the Cape of Good Hope, declare out of love for the truth and at the requisition of the cellar master and fellow member of the said Council, Mr. Jacobus Johannes le Sueur, that it is true that, when at the meeting of 2 July 1790 violent debates occurred concerning the suspension of one resolution and the setting aside of another, duly and lawfully adopted by a majority of votes, the Governor Cornelis Jacob van de Graaff threw into the faces of the joint members who had constituted the majority that they formed cabals among themselves and seemed to want to infringe upon the authority entrusted to him, and that they were trying to wrest the government from his hands. That Mr. le Sueur thereupon requested the said Governor to refrain, in their regard, from such atrocious accusations, also made previously. That the undersigned, meanwhile having entered into a conversation with the two Secretaries concerning the extension of those resolutions, then heard that the said Governor asked the aforesaid Mr. le Sueur, "What do you say, that I am a villain?", upon which he was answered by the same, "I do not say that, Noble Sir, but that I myself would be a villain and unworthy to occupy this chair if that accusation could be proven against me." That upon this it was replied by the Governor, "My sir, I shall speak to you further." That after the conclusion of business, the Governor called out to the repeatedly mentioned Mr. le Sueur to follow him into one of the adjoining rooms, and having closed the door thereof, an exchange of words, without its contents being understood, was heard by all the remaining members. That shortly thereafter, the door having been yanked open with great haste by Mr. le Sueur, and he having returned to the council chamber, though with difficulty, as he was held back by his coat by the Governor, and having arrived very distraught, he related to the council members that the Governor had so far forgotten himself that he had challenged him, Mr. le Sueur, in that room. That subsequently the Governor also having appeared again, after some exchange of words concerning what had occurred, drew his sword and attacked the repeatedly mentioned Mr. le Sueur with such rage that he had barely enough time to defend himself with his cane, until he had the good fortune to seize the Governor's sword with his left hand, whereupon he found himself exposed to blows with the cane from the Governor, which were answered by him with similar cane blows, until, due to the pressing forward of the frequently mentioned Governor, Mr. le Sueur had the misfortune of tripping over one of the chairs and thereby falling backwards, and thus was compelled to let go of the sword which he had held until that point; and he would apparently have been sacrificed to the further rage of the Governor had not Mr. Rhenius jumped in and seized the sword together with the Governor, whereby he received a small wound between the forefinger and the thumb. All the above I declare to be the pure truth, and to be prepared at all times, whenever such may be required, to confirm this with a solemn oath. Signed: W. F. van Reede van Oudshoorn. In the margin: Cape of Good Hope, 22 April 1792. Agrees: Goetz, First Clerk. Copy I, the undersigned, Johannes Izaac Rhenius, Secunde, currently acting in authority in the government of the Cape of Good Hope, declare out of love for the truth and at the requisition of the cellar master and member of the Council of Policy here, Mr. Jacobus Johannes le Sueur: That, when at the meeting of 2 July 1790, very violent and far-reaching discussions had occurred concerning the suspension of one resolution and the setting aside of another, duly and lawfully adopted by a majority of votes, and the Right Honourable Governor Cornelis Jacob van de Graaff had repeatedly reproached the joint council members who had constituted the majority that they caballed among one another, and seemed to want to wrest from his hand the authority entrusted to him, the said cellar master le Sueur came to request the said Governor to refrain, in their regard, from such atrocious accusations, also made by him previously; that he, the cellar master, was of the opinion that if such accusations could even in the least be proven, he would be a perjurer, a villain, and not worthy of the post with which the Most Noble Lords Masters had honored him.

Dutch transcription

8 N Verklaare ik ondergel: william Ferdinand van reede van oudshoorn, dispencier in Lid in den Politicquen raade van't gouvernement van de kaap de goede Hoop, uit Liefde voor de waarheid en ter requisitie van den kelder meester en mede Lid in ged: Raade, den Heere M:r Jacobus Johannes Le suler, hoe waar is, dat, wanneer ter vergaderinge vanden 2 Iulij 1790. heevige debatten zyn voorge vallen over het opschorten eener resolutie en het buiten effect stellen van een andere bij meerderheid van stemmen wil en wettig genoomen, den Heere gouverneur Cornelis Jacob vande graaff, de gezaamentlyke Leeden, de welken de meerderheid hadden uitge , maakt, naar het hoofd heeft geworpen, dat zij onder den andere labaaler maakten, en scheenen te willen impieteeren op het gezag hem toevertrouwd, en dat zij zyn Ed: de regeeringe uit de handen kragtten te wringen: Dat den Heere Lesulur hierop wel opgem: Heere gouverneur heeft verzogt zig ten hunnen op zigten te willen menageeven van diergelijke atroce beschuldigingen voor heen ook gedaan: Dat de ondergel: in„ „tasschen en discours zynde geraakt met de by den Heeren Secretarissen over de Extentie van van legden die resolutien, als thoen hoorden dat wel op ged: Heere gouverneur aan voarn Heere Lesueur afvroeg, wat regt gij, dat ik een schurk ben, daarop daar den zelve wierd geandtwoord, dat zeg de niet Edele Hur„ maar dat ik zelv een schurk zyn zoude en onwaardig deze stoel te beslaan zoo mij die beschuldiging konde worden leg weezen: Dat daar op daar den Heere gouver „neur is gerepliceerd geworden: myn Hier ik zal u wel nader spreeken:— Dat na het afhandelen der zaaken, elen Heere gouverneur meerm: Heere Lesueur heeft toegeroepen, om zyn Ed: in een der naaste vertrekken te volgen, en de deur van dat hebbende toegeslooten, door de gezaament lyke nog aan weezende Leedige woorden wisselingen, zonder dies in houde te hebben konnen verstaan, zyn gehoord geworden: Dat kort daarop de deur door den Heere Lesueur met veel schielykheid zynde open „gerukt, en zyn Ed: wederom in de vergaa„ „derzaal, dog met maeite, dewyl door den Heere Gouverneur by de role wierd tegen „gehaaden, zeer onthudst gekoomen zynde, ver verhaalde zyn Ed: aande raadsleeden, dat had den Heere gouverneur zig in zoo verre gaande koomen te vergeeten, dat hem Heere Le suluwr in dat virtrek had uitgedaagd: Dat vervolgens den Heere gouverneur ook weder te voorschijn zynde gekoomen, na eenige woorden witseling over het gebeurde, den deze heeft getrokken en met zoo veel woede op meerm: Heere Le„ sulur is aangevallen, dat even tyd genoeg had om zig met zyn rottang te verweeren. tot dat het geluk had met zyne s Linker„ hand den degen des Heere gouverneurs te grij„ „pen, als wanneer zig blood gesteld vond aan de rottang slaager vanden Heere gouverneur welke door dezelve met gelyke rottang slaagen zyn beandtwoord geworden, tot dat door het indrengen van dekwilsgem: Heere gouverneur de Heer Lesaeur 't ongeluk had over een der stoe„ len te struikelen, en daar door agter over te vallen, en dus genoodzaakt was, den degen welke tot das verre had vastgehouden te moeten Loo Laaten, en zoude zyn Ed: aparentelyk aande verdere woede van den Hiere gouver „neur zyn opgeofferd geweest, in dien niet de Heer Rhemus was toegesprongen, en den 6 in den Heere gouverneur den degen met gemeld had vastgehouden, waar zyn Ed eene klyne wonde tusschen de voorste venger en de duem bekwam. Al het bovenstaande declareere de de zuivere waarheid te zyn, en bereid te weezen ten allen tyden, wanneer zulkes mogte worden gerequireerd, met solemneelen Elde tie bevestigen. /:was get:/ w: F: van reede van oudshoorn. /:en margine:/ zaap de goede Hoop den 22 April 1792. Accordeert Goetz Eg Clercq. Copia De clareere de onderget: Iohannes Izaac Chenius secunde, thans waarneemende het gezach in het gouvernement van de kaap de goede soop, uit Liefde tot de waarheid en ter requisitie van den keldermeester en Lid in den Politie eeuen raad alhier M:r Jacobus Iohannes Le Sucur: Dat, wanneer ter vergaadering, van den 2 Iulij 1790: over het opschorten eener resolutie in het buiten effect stellen van eene andere, by eene meerderheid van stemmen wel en wettig ge„ „noomen, zeer heevige en verregaande discussien waren voor gevallen, en den wel Eelllen Heere gouverneur Cornelis Jacob van de graaff aan de gezaamentlyke raadsleeden, dewelken de meerderheid hadden uitgemaakt, herhaalde „lijk had koomen te verwijtten, dat zij onder malkanderen cabaleerden, en hem het gezach hem toevertrouwd scheenen uit de hand te willen wringen, gem: kelder meester Lesuear uilgem: Heere gouverneur heeft koomen te verzoeken, zig ten hunnen opzigten te willen menageeren van diergelyke ntrace beschuldigingen, door zyn Ed: voorheen ook gedaan: dat hij keldsermeester van oordeel was, indien zulke beschuldigingen, maar eenigzints konde worden beweezen, hij eene mein Eedige, een schurk zoude zyn, en niet waard de plaats, waarmede de Hoog Edele Heeren Meesteren hem had„ den No. 9

NL-HaNA_1.04.02_10695_0320 view scan ↗

English

...pleased to release him, to continue no longer, and that he did not consider anyone who accused him of such vile motives to be an honorable man. That thereupon the Lord Governor replied to the aforesaid cellar master, it is well, I shall speak with you further shortly: That, when the meeting was concluded, the Lord Governor called out to the cellar master Le Sueur to follow His Honor into one of the adjacent rooms, which was also done by His Honor, and the door of that room having been closed, we, since the members had not yet departed from the meeting hall, heard violent exchanges of words, without however being able to understand their contents: That shortly thereafter, the door having been flung open by the aforementioned cellar master Le Sueur, and His Honor entering the council chamber, but having become very agitated, it was declared by His Honor to the council members that the Lord Governor had so far forgotten himself that he had challenged him, the cellar master, in that room: That subsequently the Lord Governor also having reappeared, after some exchange of words over what had happened, drew his sword and attacked the aforesaid cellar master Le Sueur with such rage that he barely had enough time time enough to parry the thrusts and blows with his cane, until he had the good fortune to seize the sword of the Lord Governor with his left hand, whereupon he found himself exposed to the cane blows of the Lord Governor, which were answered by him with similar cane blows, until through the pressing in of the Lord Governor, the cellar master Le Sueur had the misfortune to trip over one of the chairs, and thereby fall backwards, and was thus compelled to have to let go of the sword of the Lord Governor, which he had held fast until then, and His Honor, lying on the ground in this defenseless state, would apparently have been sacrificed to the further rage of the Lord Governor, had I not jumped in and grabbed the sword of the Lord Governor, and held it fast by force, whereby I received a small wound between the forefinger and thumb of the left hand: That furthermore, after the frequently named cellar master Le Sueur had raised himself up from the floor again, the sword of His Honor, which was lying on the ground in its scabbard, was picked up by me with my own hands, and handed over into His Honor's own hands. That the above is the pure truth, I am prepared, if necessary, to confirm with a solemn oath. was signed: J: J: Thenius, in the margin: Cape of Good Hope the 22 April 1792. Agrees Goetz En Clercq 40 Today, the 9th of May 1791. I, the undersigned, in my capacity as adjunct secretary of the Honorable Council of Policy, have been ordered by the Right Honorable Strict Lord Governor Cornelis Jacob van de Graaff to proceed to the residence of the Right Honorable Lord Cellar Master Le Sueur, and to notify His Honor: That the aforementioned Lord Governor would not have him, Lord Le Sueur, convoked to the ordinary meeting of the Council of Policy which is to be held tomorrow; on account of the circumstances in which His Honor presently found himself personally. But that His Honor's Strictness would make a proposition about this in the aforementioned Council, in order to take the advice of the respective Gentlemen Members thereon. underneath stood: Quod attestor. was signed: C. Aspeling. adjunct secretary Agrees Goetz E. Clercq

Dutch transcription

den gelieven te uirbeven, langer te beslaan en dat hij, den geene, die hem van zulke vile Muli direden beschuldigen, voor geen herlyk man hield. Dat daar op de Heer gouverneur meerw keldermeester heeft toegevoegd, 't is wel, ik zal u straks wel nader spreken: Dat, wann de vergadering geordigd was, de Heer gouver„ neur den kelder mr. Le sueur heeft toegeroepen zyn Ed: in eer der naaktze vertrekken te volgen„ t geen door zyn Ed: ook is gedaan, en de deur van dat vertrek zynde toegeslooten geworden hoorden wij, dezgl de Leeden zig nog niet uit de vergaderings zaal hadden vierwijderd heevige woorden werelingen, zonder egter dies en houden te konnen verstaan: Dat kort daar op de deur door meerm: keldermeester Le Lueur zynde opengerukt, en zyn Ed willen in de raad kaamer, dog zier ontsteld geraakt zynde wierd door zyn Ed: aan de raadt Leeder duerhaa dat den Heere gouverneur, zig, en zoo verre had koomen te vergeeten, dat hem kelderm in da vertrek had uitgedaagd: Dat vervolgens den Heere gouverneur ook weder te voorschijn zynde gekoomen, na eenige woorden wilseling over het gebeurde den gegen heeft getrokken en met zoo veel woede op seerm kelder mee woar Lesaair is aangevallen, dat ter naumer nood tyts tijds genoeg had, om de slooten en slaagen met zyne rottang afte weeten, tot dat het geluk had met zyne slinkerhand der degen des Heere gouverneurs te grijpen, als wanneer zig bloodgesteld vord aarde rottang slaagen van den Heere gouverneur, welken door den zelven met gelijke roltang slaagen zyn beandtwaard ge„ „worden, tot dat door het indrengen van den Hleere gouverneur, den kelder m.r Lesueur het ongeluk had overeen der stoelen te struikelen, en daar door agter over te vallen, en das genoodzaakt was, den degen des Heere gouverneurs, welke tot dus verre had vast gehouden, te moeten Lod Laaten en zoude zyn Ed, en deze onweerbaane staat op de grand Leggende, aparentelyk aande verder woede aanden Heere gouverneur zyn opgeosserd geweest, Indien ik niet was toegesprangen en den den deegen van den Heere gouverneur ge „greepen, en met geweld had vastgehouden, waar door eene klyne worde tusschen de voorste veri„ ger en dun van de Linkerhand heb bekoomen= Dat wijders, nadat dikwilsgn: keldermeester Lesuuur zig wederom van de vloer had opge „rigd, den degen van zyn Ed in de scheide op den grond verdende Legger door mij ygenhandig is opgenomen, en aan zyn Eld ten ygen ter hand gedeeld geworden. —. Dat dit bovenstaande de zuivere waarheid is, ben ik bereid, des noods, met salemneelen Eede te bekragtigen. —. /:was getekend:) I: I: Thenius, /in margine/ koop de goede doop den 22 April 1792.. Accordeert Goet H En Clerc F 40 Huiden den 9e Maij 1791. Ben ik onderget: door den wel Edelen gestrengen Heere Gouverneur Cornelis Jacob van de Graaff in myne qualiteit van adjunct secretaris van den E: Achtb:r Rade van Politie, gelast ge„ „worden, mij te vervoegen ten woonhuize van den wel Ed: Achtb: Heere keldermeester te sulcen, en zyn Ed: aan te zeggen: Dat wel opgem: Heere Gouverneur, hem Heere Lesueur, tot de ordinaire vergaaderinge van den raad van Politie, die op morgen staat gehouden te worden, niet zoude doen convo„ „ceeren; uit hoofde der Omstandigheeden, waar in zyn Ed zich tegenswoordig personeel bevond- Dan dat zin Ed: gest: hier over in voorm: Rade eene propositie zoude doen, ten einde de advisen der respective Heeren Leeden daar op in te neemen. /:onder stond:/ 2 oud attestor. /:was geteekend:/ C:Aspapapa. adf lemetr: F Accordeert t Goett HS E. Clercq _o

← previous