Inventory 10987
Cape · 202 pages · 65 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
to hold this matter under advisement for the present. Which having been read, it was approved to hold this matter: Furthermore, the following was brought before the roll by the said Mr. van der Riet, acting in his capacity for the merchant and Landdrost of the Colony of Zwellendam, Constant van Nult Onkruyt: The reporting officer, having been informed that a certain Carel Sterrenberg is said to have spread rumors here at the Cape that he brought the widow of the late burgher Ferdinand Hartsenberg to the Cape as a prisoner, and also delivered her to the officer into criminal detention, as well as with some circumstances that he was certain that the said widow had a share in the murder of her husband, of which he, Sterrenberg, has assured the public in such a manner that it is already adopted and recounted by everyone as an established truth, whereby the reporting officer finds himself in no small embarrassment, since Your Right Honorable Worships are as yet not sufficiently convinced either of the participation in the murder of her husband nor of the murder itself, thus the reporting officer considered it most advisable to have the said Sterrenberg summoned to the Secretariat of Justice in order to give testimony of the truth regarding his knowledge in this matter; but since he has already gone out to the country, and the pretense of having brought the said widow up under arrest and having delivered her into criminal detention is completely contrary to the truth, the reporting officer therefore judges it best, in order to stop such deceitful talk (since the widow came to the Cape voluntarily with her own wagon) and for the elucidation of justice regarding his knowledge that the said widow might have a share in the murder of her husband, to request of Your Right Honorable Worships a summons by letter under the seal of the Council, in order to give testimony concerning the rumors he spread, and in the event that he might have fabricated the one as well as the other, to then hear such criminal demand and conclusion as the reporting officer shall see fit to make and take upon and against him, to answer thereto, and further to proceed according to law. Whereupon, having deliberated, the following disposition was made: The Council authorizes the officer to cause the burgher Carel Sterrenberg to be summoned by letter under the Council's seal, in order to give testimony of the truth regarding that which he has spread here at the Cape concerning the widow of the late burgher Ferdinand Hartsenberg. While further by the said Mr. van der Riet, in his aforementioned capacity, the following was also read out: The reporting officer takes the liberty of bringing to the knowledge of Your Right Honorable Worships that yesterday late in the evening he received here from Swellendam, under escort of the substitute, the servant of the murdered Hartzenberg; that this man, in an extra-judicial interrogation, has fully confessed to having committed the manslaughter, and that because he maintained an affair with the wife of Hartzenberg, a quarrel had arisen thereover between him and the deceased while they were alone, as also that the wife of the deceased had given him cause to commit that scandalous deed; thus the reporting officer has provisionally had him, Meyer, placed in one of the civil detention rooms, in order to prevent all difficulties that could result from the escape of that man; thus the reporting officer has judged it his duty, in accordance with the style of proceeding in criminal cases and the ordinance on criminal justice, to give Your Right Honorable Worships the necessary notice within 24 hours, and to request Your Right Honorable Worships' approval thereon; the reporting officer intending, once he, Meyer, shall have been interrogated, to make further application for criminal apprehension according to the findings of the case, and likewise regarding the accused wife to request of Your Right Honorable Worships such decree as the circumstances of the case shall require. And the conduct of the reporting officer being ratified with the Council's approval, it was hereupon approved to keep the said person of Meyer provisionally in civil custody. At the Cape of Good Hope, the day and year as above. In my presence, signed: C. L. Neethling, Secretary. Thursday the 19th of July 1788 In the forenoon, present the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, and all the Members, except Mr. van Echten due to indisposition. After the Honorable President had made known to the assembled Members that this meeting had been convened at the express request of the Member of this Council, Mr. Ryno Johannes van der Riet, acting in his capacity for the merchant and Landdrost of the Colony of Zwellendam, Mr. Constant van Nult Onkruyt: The said Mr. van der Riet, in his aforesaid capacity, presenting a deed of confession made before the commissioners by the burgher Barend Meyer, who is still sitting in civil arrest pursuant to the resolution taken during the session of the last meeting, together with an account of Elisabeth Voslo, widow of the late burgher Ferdinand Hartsenberg, and also a statement of two slaves by the names of April and Cupido belonging to the said widow Hartsenberg, requested bodily apprehension of the said Barend Meyer, and likewise to be permitted to question the mentioned Elisabeth Voslo on such articles as had been drawn up for that purpose by him, the reporting officer, with the further addition that the commissioners might be authorized to also cause the said Elisabeth Voslo to be apprehended upon the interrogation to be conducted, according to the findings of the case. Upon all of which having been deliberated, and taking into consideration that the accused Meyer not only himself, under the quasi-pretense of having intended to strike the aforesaid Hartsenberg on the arm and having accidentally hit the same on the
Dutch transcription
zaak voor als nog in advys te houden. Het welk geleesen zynde is goed gevonden deese : Wyders wierd door gem: Heere van der riet als in officie voor den koopman en Landdrost der Colonie Zwellendam Constant van Nult en kruijt ageerende het volgende ter rolle voortgebragt. — De r: O: vert: verstendigt geworden zynde, dat ze keren Carel Sterrenberg alhier aan de Caab zoude hebben gespar geerd, dat hy de wed„e wylen den burger Ferdinand Hart„ senberg gevangen aan de Caab- gebragt, en haar ook den offisier in Crimineele gevangenis zoude hebben overgelee„ vert, als meede met eenige omstandigheeden, dat hy ver„ zeekert was dat gemelde wedwe deel zoude hebben aan de moord van haaren man, waarvan hy Serrenberg het publicq zodanig heeft verseekert, dat by een yder reeds voor een vaste waarheyd word g'adopteerd en naar verteld, waardoor de r: O: vert: zig niet wy„ nig in het Embarras bevind, vermits Uwel Edele Agtb: nog vande deelneeming in de moord van haaren man, nog van de moord zelve op een genoegsaame wyze is geconvinceerd, dus den 7: O: vert: het raadsaamst gedagt heeft, gem: Sterrenberg te laaten appoinctee¬ ren, op het Secretarye van Justitie, ten eynde van zijn wetenschap deesweegens te geven getuygenis der waarheyd, dan daar denselven zig reeds naar buyten heeft begeeven, en het voorgeeven van de gem: wed„e in arrest opgebragt, en in Crimineele gevangenis te hebben overgeleevert, ten eenemaal beseyden de waar¬ heyd is, zooordeelt de r: o:vert: het beste te zyn tot stuiting vandier gelyke Logentaal /: vermits die wede. vrywillig met haar eygen wagen aan de Caab gekomen is:/ en tot Elucidatie van de Justitie nopens zyne wetenschap, dat gemelde wede zoude deel heb„ ben aan de moord van haarenn man, aan uwel Edele agtb: te versoeken dagvaarding p. r missive onder s raads zegul, ten eynde van zyn gespargeerde te geven getuygenis, en byaldien hy zo wel het een als ander mogt hebben gefingeert, als dan te aanhooren sodanige Cri„ mindeler Eysch en Conclusie, als den r: O: vert: te raade werden zal op ende jegens hem te doen en te neemen daarop te antwoorden en voorts te procedeeren als na regten. — Waarover gebesoigneert zynde is daarop 't volgende despotitief 3 58 dispositief gevallen. - De Raad qualificeert den officier om den Burger Carel Sterrenberg p„r missive onder 's raads Zegul te doen dagvaarden, ten eynde wegens het geene hy omtrend de wedwe van wylen den Burger Ferdinand Hartsenberg alhier aan de Caab gespargeerd heeft getuygenis der waarheyd te geeven. Terwijl verder door gem: Heere van der Riet in zyne laatstgem: qualiteijt nog het volgende wierd opgeleesen. — De R: O: vert: neemt de vryheyd ter kennisse van Uwel Edele agtb: te brengen, dat hy gisteren laat in den avond alhier van Swellendam onder geleyde van den substituut heeft opgekreegen, de knegt van den om het leeven gebragte Hartzenberg, dat dien man by Extra Judicieel verhoor volmon„ dig heeft geconfesseerd, de doodslag te hebben gepleegd, en dat vermits hy met de vrouw van Hartzenberg verkeering hield, daarover tusschen hem en den overleedenen terwyl zy alleen waaran swist gereesen was, alsmeede dat de Huys¬ vrouw van den onthielden, hem tot het plegen van die schandelijke daad had aanleyding gegee¬ ven, dus den r: O: vert: hem Meyer by provisie Cwviel op een der gysel kamers eeft doen zetten om voor te komen alle moeyelykheedens, die door het ontvlugten van dien man zoude kunnen resul„ teeren, dus de r: O: vert: van zyn pligt g'oordeeld heeft, ingevolge den styl van procedeeren in Crimineele zaaken, en de ordonn: op de Criminee¬ le Justitie, binnen de 24 uuren uwe E Edele Agtb„s de nodige kennis te geeven, en uwel Edele Agtb. approbatie daarop te versoeken, zullende de r: O: vert: wanneer hy Meyer zal zyn verhoord, na bevind van zaaken nader ondersoek doen van Crimi„ neele apprehensie, en zo meede nopens de beschuldigde Huysvrouw uwel Edele agtb: zodanig decreet versoeken, als zaaks omstandigheeden zulx zul„ len requireeren- En is de handelwys van den r: O: vert: met '3 raads goedkeuring bekragtigt zynde, hierop goedgevonden te 59 de gemelde persoon van . . nog Civiliter in verseekering te houden. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoof die et anno ut Supra /:lager:/ my praesent /:geteekend:/ C: L: Neeth ling Secrets. Meyer by provisie Donderdag den 19 Iuly 1788 's voordemiddags praesent d' E agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius praesident, en alle de Leeden dempto den Heere van Echten by indispositie. — Na dat den E agtb: Heer praesident de gecinvo¬ ceerde Leeden had bekend gemaakt, dat deeze vergadering op &pres requisit van het Lid dee¬ ses raads de Heer Ryno Johannes van der Riet, als in officio voor den koopman en Landdrost der Colinie Zwellendam de Heer Constant van Nult onkruijt ageerende, was belegt geworden: Wierd door gemelde Heere van der Riet in zyne voorsz: qualiteit, onder producte van eenen acte van Confessie, door den ingevolge het tersessie van de Jongste vergadering genomen besluyt, als nog in Civiel arrest zittenden burger Barend Meyer voór Heeren gecommitteerdens gepasseerd, beneevens een relaas van Elisabeth Voslo wedwe van wylen den Burger Ferdinand Hartsen, berg, en nog een verklaering van twee slaven in namen April en Cripido, toebehoorende gemelde wedwe Hartsenberg versogt approhensie Corporeel, op gem: Barend Meyer, en zo meede omme gerepte Elisa„ beth Voslo te mogen horen op sodanige articulen, als ten dien eynde door hem vert: waaren gefor„ meerd, met verdere byvoeging dat Heeren ge„ committeerdens mogten worden gequalificeerd om by het te doene verhoor ne bevinding van zaeken gem: Elisabeth Voslo insgelyx te kun¬ nen doen apprehendeeren. — Over welk een en ander gedelibereerd, en in aan¬ merking genomen zynde, dat geregte Meyer niet alleen zelve, onder het quasie voorgeeven van voorsz: Hartsenberg op den arm te hebben wil¬ len slaan en denselven toevalliger wyze aan de „
English
60. confessed to having struck the temple of the head; to have taken the life of the aforesaid Hartsenberg, but also at the same time plainly declared that he immediately revealed this matter to his wife, and then agreed with her to conceal this and to pretend that her husband had ridden to the Burgher Ceele; while furthermore it also appears from the said confession that the mentioned Meijer, during the lifetime of the aforesaid Hartsenberg, had relations with his wife, and thus all circumstances, like among others the contradictory account of the same Elisabeth Voslo, also yield very aggravating presumptions both concerning her and the said Meyer. Thus, upon the request made by the officer, the following decree was granted. - The Council grants the prosecutor in office the requested apprehension regarding the Burgher Barend Meyer, as well as the request made to be permitted to hear Elisabeth Voslo, widow of the late Burgher Ferdinand Hartsenberg, before the delegated Gentlemen, on such articles as have been drawn up to this end by the prosecutor in office: at the same time authorising the delegated Gentlemen, in case the said Elisabeth Voslo should come to confess the deed, to then also be able to take her into apprehension. Furthermore appeared in council the Fiscal pro Interim here, the Honourable Gabriel Egter, giving to know: that he, the petitioner, pursuant to the decree obtained from this Council dated 10 August of the year 1786, having caused the burgher Hendrik Lodewik Lies to be summoned in person, in order to hear, on account of committed street violence, such criminal demand and conclusion, or request or requests, as the said Fiscal pro Interim in office shall make and take against him, the defendant, to answer thereto and further to proceed according to law: this matter however, on 24 August of the said year, upon the request made by the said Lies by petition for this purpose, was declared composable, and that composition had also taken place before the delegated Members from this Council, in the following manner, that he, Lies, namely, had undertaken before the delegated Gentlemen to pay 75 Rds: — of which, to the soldier of Meuron named Pauli who had been injured by him with a stone, for suffered 87. pain and suffering, 25 Rds would be handed over; that he, the Fiscal pro Interim, subsequently having been compelled, in order to summon de novo the said Lies who, notwithstanding all amicable interpellations, nevertheless remained unwilling to pay, he, Lies, at his appearance, had behaved so exceedingly insolently that it was deemed good by this council to place him on that account for 14 days on water and bread. — That the said Lies, besides not having brought up to now the aforesaid sum of 75 Rds, of which he, the Fiscal pro Interim, had already delivered the stipulated 25 Rds from his private purse to the aforesaid Pauli, moreover since that time having behaved very irreverently and obstinately with regard to him, the petitioner, he, the petitioner, had nevertheless always been willing to overlook that in order to prevent unpleasantries. That the said Lies with his brazen undertakings had however gone so far that the day before yesterday, when the petitioner was at the drill of the Wurtemberg Troops on the square, he had not shrunk from intentionally shocking him, the petitioner, at first by turning back and forth several times with the hand and hat on the head almost against the body of the petitioner and spitting down before him, but that also, notwithstanding he, Lies, had been told by the same petitioner in a friendly manner that he should refrain from further insolence, or that such measures regarding him would be taken as are deemed serviceable for the security of the public roads and similar public places, neither this polite admonition, nor the presence of the Captain-Lieutenant van Kervel, with whom he, the petitioner, was in conversation, nor the presence of the other bystanders, had been able to restrain him, Lies, from placing himself right in front of the petitioner, and defying him with various mocking and taunting remarks to such a degree, that he, the petitioner, although having until now overlooked everything with calm so as not to expose himself to hateful encounters in public, had finally been forced to have him, Lies, placed in civil arrest. Wherefore the said Fiscal pro Interim requested that
Dutch transcription
60. slaap van het hoofd te hebben getroffen bekend; voorsz: Hartsenberg het levven benomen te hebben, maar tef„ fens ook rond uyt declareert, deese zaak aan desselfs Huysvrouw dadelyk te hebben geopenbaart, en met haar als toen afgesprooken, om dit te be¬ dekken, en voor te geeven dat haaren man, nadem Burger Ceele zoude gereeden zyn; Terwyl voorts uyt gem: Confessie meede blijkt, dat gereften Meijer nog in leeven voorsz: Hartsenberg met desselfs Huys„ vrouw verkeering heeft gehad, en dus alle omstandig heeden gelyk onder anderen het Contra dictoir relaas van deselve Elisabeth Voslo meede zo wel omtrend haar als gem: Meyer zeer aggraveerende praesumptien op¬ leeveren. Zo is op 't door den officier gedaan versoek het volgende decreet verleend. - De Raad accordeert de r: O: vert: de ten opsigte van den Burger Barend Meyer versogte appreehensie, en zo meede het gedaan versoek, om Elisabeth Voslo wedwe van wylen den Burger Feerdinand Hartsenberg voor Heeren gecommitteerdens te mogen hooren, op zodanige articulen, als door den r: O: vert: ten deen eynde zyn geformeert: quelificeerd tevens Heeren gecommitteerdens, omme in Cas gerepte Elisabeth vosto het fait mogt komen te bekennen, deselve dan meede te kunnen neemen in appraehensie. Voorts verscheen in raade den pro Interim Fiscaal alhier d' E Gabriel Egter te kennen geevende: dat hy vert: ingevolge het van deesen Raade in dato 10 Augustus des Jaars 1786 g'obtineerd decreet den burger Hendrik Lodewik Lies in persoon hebbende doen dagvaarden, ten eynde wegens gepleegde straat schen„ dery te aanhooren zodanige Crimineelen Eysch ende Conclusie dan wel versoek ofte versoeken, als gem: pro Interim Rriscaal R:O: tegens hem ged„te zal doen en neemen daarop te antwoorden en voorts te proce deeren als na regten: deese zaak egter in dato 24 augustus van het gem: Jaar, op 't hierom door gem: sies pr request gedaan versoek, Composibel ver¬ klaart, en die Compositie ook voor gecommitteerde Leeden uyt deesen Raade geschied was, op de volgende wyze, dat hy Lies namentlyk voor Heeren gecommitt, had aangenomen te betaalen Red„ 75: — waarvan aan den door hem met een steen gequet¬ sten soldaat van meuren in naame Pauli voor geleedene —. 87 geleedene zyn en smerte zoude werden afgegeeven 25 rd„s dat hy pro Interim Fiscaal vervolgens genoodsaakt geweest zynde, om gem: Sies die niet tegenstaande alle minnelyke interpellatien egter tot betaaling onwillig bleef, de novo te doen dogvaarden, hy sies by zyne Comparitie, zig zo verregaande insolent ge¬ draagen had, dat by deesen raade was goed gevonden om hem diesweegens voor 14 dagen te water en te brood te doen plaatsen. — Dat gerepte sies behalven de voorsz: som van 75 rd„s waarvan hy pro Interens Fiscaal bereyds de bedingene 25. rd„s uit zyn privé besise aan voorsz: Pauli had g'extradeert, tot nog toe niet te hebben opgebragt, zig als nog bovensdien ze dert dien tyd zeer irreverent en obstinaat ten opsigte van hem vert: gedraagen hebbende, hy vert: zig egter altoos daaraan ter voorkoming van onaangenaam¬ heeden niet had willen laaten geleegen leggen. dat gem: Sies met zijn brutaale onderneemingen egter zo verre gegaan was, dat hy zig op eergisteren, wanneer den vert: zig by de Gercitie der Wurtem¬ bergsche Troupes op 't plein bevond, niet had ontsien, hem vert: in 't eerst door verscheyde maa„ len met de hand hoed op de hoofd, bykans tegens het lyf van den vert: heen en weder te wendelen en voor hem neder te speegen, opzettelijk te Choe„ gueeren, maar dat ook niet tegenstaande hy sees van denselven vert: in 't vriendelyke was aangesegt, dat hy zig van verdere insolentien moest onthouden, of dat nopens hem zodanige maatzegulen zouden werden genomen, als tot beveyliging van 's Heeren wegen en dergelyke publieke plaatsen worden dienstig g'oordeeld, zo wel deese heusche verman„ ning, als de tegenswoordigheyd van den Capitain Lieut: van kervel, met wien hy vert: in gesprek was, nog ook het bisijn der andere omstanders, hem sies had kunnen weerhouden, om zig vlak voor den vert:e te plaatsen, en hem door verscheydene Spot en Schimpreedenen, dermaaten te tratseeren, dat hy vert: Schoon ook tot nog toe alles met bedaartheyd, om zig aan geene hatelyke ontmoetin„ gen in het publiek bloot te stellen, over het hoofd gesien hebbende, eyndelyk genoodsaakt was geweest hem sies te doen in Civiel arrest brengen. Weshalven gem: pro Interim Fiscaal versogte dat
English
62 that while he, as a public person, ought to be protected from such insults, it might therefore please this Council to take such satisfactory measures herein as, according to the nature of the matter, should be found proper. However, before proceeding to a final decision on all this, it having been approved by the Council to have the aforementioned Hendrik Lodewyk Sies enter, in order to answer for himself regarding the complaints of the aforementioned acting Fiscal, or to put forward his interests, the aforementioned Hendrik Lodewyk Sies, appearing in the meeting, did not hesitate, to the utmost surprise of the Council, without paying attention to the questions that were put to him concerning the aforementioned matter by the Honorable President in very friendly terms, to strike the table repeatedly with his hand, and essentially answering nothing other than that he paid attention to no man in the street, to address the aforementioned acting Fiscal forcefully, essentially, that he would surely find him, further stepping before the acting Fiscal with a very angry countenance and asking him in an impertinent and snappy manner whether he had anything to say against his person; so that from the aforementioned indecent conduct of the aforementioned Sies, added to what is taken into consideration against him regarding his previous insolent behavior, the well-foundedness of the complaints of the aforementioned acting Fiscal being fully confirmed, it has, in consideration that the aforementioned Sies is entirely and in every respect a harmful and dangerous subject both for the Colony and its good inhabitants, therefore and in order to take the shortest path, been unanimously resolved to address by petition the Right Honorable Governor and Honorable Council of Policy, with the request that it may please His Right Honor and their Honors to cause the aforementioned Hendrik Lodewyk Sies to be re-enlisted into the service of the Honorable Company in conformity with his obtained letter of freedom, and indeed to deal further with him as His Right Honor and their Honors shall judge serviceable for the interests 63 interests of this Colony. below stood At Cape of Good Hope the day and year as above lower in my presence signed C: L: Neethling Secretary. Thursday the 26th of June 1788. in the forenoon present the Honorable Johannes Isaak Rhenius president and all the Members except Mr. van Echten by indisposition The merchant and Landdrost at Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Blet- terman, plaintiff ex officio in criminal matters, on the one side, against the burgher Andries van Zeyl, defendant in person, on the other side, to purge his first default and further to hear such criminal demand as the aforementioned plaintiff ex officio, concerning the acts of violence committed by the defendant against some Hottentots in the countryside, is obliged to make and take upon and against the defendant, to answer thereto and further to proceed The Council grants the plaintiff ex officio the second default, and for the benefit thereof a third mandate by letter against three months from today upon penalty of apprehension. the messenger entering makes The merchant and Landdrost at Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Blet- terman, plaintiff ex officio in criminal matters, on the one side, the member of this Council, Mr. Ryno Johannes van der Riet, acting in office for the Land- drost of the colonies of Stellenbosch and Drakenstein, states that however much he, according to the style of pro- ceeding in criminal matters, ought to request the second default and for the bene- fit thereof prise de corps of the defendant, yet since the remote distance of the residence could render such an obtained decree illusory, he therefore only requested the second default with the benefit thereof, and a third citation by letter under the seal of the Council against three months from today upon penalty of apprehension. as according to law. the messenger entering reports that the defendant is not present. report. report that the defendant is not present. The aforementioned Mr. van der Riet, appearing for the Landdrost of Stellen- bosch, requests, on account of the non-appearance of the defendant, the first default and for the benefit thereof a second citation against three months from today upon penalty of bodily apprehension. The Council, on account of the non-appearance of the defendant, grants the plaintiff ex officio the requested first default with the benefit thereof and a mandate by letter against three months from today upon penalty of bodily apprehension. the plaintiff ex officio according to law submits a reply as in writing, furnished with 1 annex. the respondent requests a copy thereof to serve a rejoinder in four weeks. The Council accords the respondent a copy, but a term of 14 days to rejoin. the acting Fiscal here, the Honorable Gabriel Exter, produces a written demand to which are added annexes, and concludes as at the end of the defendants, having heard the conclusion read, request that the punishment may be reduced. the same. The aforementioned acting Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, plaintiff ex officio in criminal matters, on the one side, upon and against the soldiers Joseph Bekker, Marten Hendrik Graauwt, and Balthasar Betgen, defendants in the aforementioned matter, on the other side. the chief surgeon who remained here from the ship Dregterland, Ger- rit Blikman, respondent, to see his submitted answer served with a reply. The acting Fiscal here, the Honorable Gabriel Exter, petitioner, against the burgher Willem van Zeyl, defendant in person, on the other side, to hear such demand and conclusion, or request or requests, as the plaintiff ex officio in criminal matters shall make and take against the defendant on account of the shooting dead and killing of a certain Hottentot child named Antje, to answer thereto and further to proceed as according to law.
Dutch transcription
62 dat terwyl hy als een publiek persoon van der ge„ lyke in sultes diende beveyligt te zyn, het derhalven deesen Raade behaagen mogt hierinne zodanige satisfactoire mesures te neemen, als naar eigentie van zaaken zou worden bevonden te behooren. Dan alvoorens op dit een en ander tot een finaal besluyt over te gaan, door den raad goedgevonden zynde om gem: Hendrik Lodewyk Sies te doen binnen treeden, ten eynde wegens de klagten des gem: pro Interim Fiscaals zig te verantwoorden, of zyne belangens in te brengen, heeft gem: Hendrik Lodewyk sies in vergadering verschynende, tot 's raads uytterste susprice zig niet ontsien, om, zonder agt te slaan op de vragen welke hem ter zaake voorsz: door den E Agtb: Heer Praesident in zeer vriendelyke Terman wierden gedaan, herhaaldelyk met zyn hand op die Tafel te slaan, en ten principaalen niets anders antwoordende, als dat hy op de straat op geen mensch lette, gem: pro Interim Fiscaal met een force Item substantieelyk toe te voegen, dat hy hem wel zoude vinden verder onder een zeer gramstore gelaat, tot voor den pro Jnterem Prissaal begeevende en denselven op een tiny impertinente en betse wyze afvraagende, of hy iets op zyn persoon te zeggen wis zo dat uit de voorsz: indecente Conduite van gerepten Lies gevoegd by het geene wegens zyn voorig brutaal gedrag ten zynen lasten in Conside ratie komt, de gegrondheyd der klagten van gem: pro Jnterem Friscaal ten vollen bevestigd zynde, is, uyt aanmerking dat gem: Sies vol„ strekt zo voor de Colonie, als haar goede Jnge„ seetenen komt te weesen een allesints scha„ delyk en dangereus voorwerf, derhalven en om den kortsten weg in te slaan, eenparig besloten om zig by requiste te addresseeren, aan den wel Edele gestr: Heer gouverneer en E agtb: raade van politie, met versoek dat het van zyn wel Ed. gestr: en hun E agtb welbehegen zyn moge gemelde Hendrik Lodewyk Sies wederom in Conformiteijt van desselfs bekomen vrybrief in dienst der E Comp: te doen aanneemen, en wel denselven verder zodanig te handelen als zyn wel Edele gestre: en Heen E E agtb. . voor de belangens 63 belangens van deese Colonie zoude dienstig oordeelen.— /:onderstond./ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut Supra /:lager:/ mi praesent /:geteekend:/ C: L: Neethburg Secrett„s. Donderdag den 26 Iuny 1788.— 's voordemiddags praesent d' E agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius president en alle de Leeden dempto den Heere van Echten by indispositie Den koopman en Landdrost aan stellenbosch en drakenstein de Heer Hendrik Lodewyk Blet„ terman r: O: Eysscher in Cas Crimi„ neel ter eenre den Burger Andries van Zeyl ged„te in persoon ter andere zyde, om zyn eerste default te purgeeren en voorts ten pto te aanhooren sodanige Crimineelen Eysch afte versoeken, als gem: J: O: Eys„ scher, ter zaake van de door den platten lande, genoodsaakt is opende Jegens den ged:e te doen en te neemen daarop te antwoorden en voorts te pro¬ zoude behooren te versoeken, het en Conclusie dan wel versoek my nogtans vermits de verre gedte gepleegde feijtelijkheeden afgeleegendheyd der woonplaats aan eenige Hottentotten ter De Raad verleent den r: O: Eysscher het tweede default, en voor den profyte van dien een derde manda„ ment p r missive tegens heeden over drie maanden op pene van approhentie. - de bode binnen treedende doet Den koopman en Landdrost aan op ende jegens. het Lid deeses Raads de Heer Ryno Johannes van der Riet, in officio voor den Land„ drost der Colonien stellenbosch en Drakenstein ageerende, zegt dat hoe zeer hy ook ingevolge den styl van pro„ cedeeren in Crimineele zaaken, tweede default, en voor den pro„ fyte van dien prise de Comps van de ged„e een diergelyk g'obti„ neerd decreet zoude kunnen illisoir maaken, derhalven alleen versogt, het tweede dien; en een derde Citatie pr missive onder 's Raads zegul tegens heeden over drie maanden op pene van appraehensie. — default met de profyjte van cedeeren als na regten. — den bode binnen treedende rapporteert dat aen gedte niet present is. - rapport. Hellenbosch - die e 2 2 n 5 rapport dat den ged„te niet praesent gemelde Heere van der Riet voor den Landarost van stellen„ bosch Compareerende versoekt om de non Comparitie des ged het eerste default en voor den profijte van dien een tweede Cetatie tegens heeden over drie maanden op pene van Corporeele apprehensie De Raad vermits de non Conparitie van den ged=te verleend den 7: O: Eyss„r het versogte eerste default met den profite van dien en een mandament p:r missive tegens heeden over drie maanden op pene van Corporeele apprahentie de r:O: regten dient van replicq prout in scriptis gemunieert met 1 bylaag de gereg„e versoekt daer¬ van Copie om vier weeken te dienen van duplicq. — De Raad accordeert de gereq:de Copia, edog een Termyn van 14 dagen om te dupliceeren. de pro Jnterim Fiscaal alhier d'E Voorm: pro Jnterim Fiscaal d' E gabriel gabriel Exter produceert een Exter r: O: Eysscher in Cas Cremineel schriftelyken Eysch waarby ge„ ter eenre op ende jegens voegd zyn bylaagen en Concludeert zet in fine van de ged„t en ged„e de Conclusie heb„ bende horen leesen versoeken dat de straf mag vermindert wor„ den: - denselven. de Soldaaten Joseph Bekker Marten Hendrik graauwt en Balthasar Betgen ged„t en ged„e in voorsz: Caster andere zyden den alhier verbleevenen oppermees„ ter van het schip dregterland ger„ rit Blikman gereg„de omme zijn overgelegd antwoord te zien dienen van replicq. — De pro Interim Fiscaal alhier d'E Galbriel Exter reqt. Contra den Burger Willem van Zeyl ged„te in persoon ter andere zyden, omme te aanhoren sodanige Eysch en Conclusie, dan wel versoek ofte versoeken, als den r: O: Eysscher in Cas Crimineel wegens het dood schieten en om het leven brengen van Zeker Stottentots Kind gen:d Antje tegens den ged„e zal doen en nemen, daarop te antwoor„ den en voorts te procedeeren als na regten.— op ende jegens Stellenbosch en Arakenstein de Heer Hendrik Lodewyk Blet„ terman r: O: Eysscher in Cas Cri„ mineel ter eenre de 04 is. C. - E
English
65 The Prosecutor ad interim here, the Honorable Gabriel Exter, serving the office of the Plaintiff in a criminal case on the one part, against the slave Januari of Macassar, belonging to the burgher Frans Hilgers, prisoner and defendant in the aforementioned case on the other part. The Plaintiff serves a written demand provided with annexes. The defendant, having heard the demand read, says he has not deserved that punishment. The Plaintiff persists in his demand and the conclusion drawn thereafter and requests justice, renouncing further productions. The Council holds this matter under advisement for circular reading. The roll being concluded thus far, the report held under advisement from the last meeting of the Prosecutor ad interim was taken in hand, regarding the Corporal Jan Klepson condemned by this Council, and in his regard the written declaration given by the First Chief Surgeon of the Honorable Company's Hospital here, concerning which it has been taken into consideration that the said Klepson, who is now judged by far not in a state to undergo the punishment imposed on him by this Council, being sent away from here as unfit, would not only possibly be exposed to a sudden death by the cramped and meager shipboard life, but could also infect others on board with his contagious disease; wherefore, to prevent both, it has been approved to place the said Klepson on Robben Island until further orders. After which, on behalf of the Prosecutor ad interim, in pursuance of the resolution taken by the Right Honorable Governor and the Honorable Council of Policy dated 11 December last, on express order of the Lords Principals, regarding a certain petition presented by Daniel Verweij to Their High Mightinesses, his considerations were served; which considerations it has been approved to have read around among the respective members as soon as possible, in order subsequently to be able to furnish to the well-aforementioned Right Honorable Governor and the Honorable Council of Policy the report likewise required from this Council concerning the aforementioned Verweij. Below stood: At Cape of Good Hope, the day and year as above. Lower: In my presence. Signed: C. L. Neethling, Secretary. Thursday, 10 July 1788. In the forenoon, present the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, and all members, except the Honorable Van Echten due to an excuse. Gerrit Blikman, chief mate of the ship Aagtekerke, applicant, against the Prosecutor ad interim here, the Honorable Gabriel Exter, to see served the duplicate to his submitted reply. The member of this Council, the Honorable Ryno Johannes van der Riet, appearing before the court, renounces further productions and requests justice. The applicant produces his duplicate as in writing. The applicant says likewise to renounce, in order to leave the matter to the judgment of the Council. The Council holds this matter under advisement until the depositions shall as much as possible be sworn and the trial dossier read around among the respective members. Subsequently, the Honorable President produced a letter written by the Landdrost of the Colony of Graaff-Reinet to this Council, being of the following content: Cape of Good Hope To the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, etc. etc., together with the Honorable Council of Justice here. Honorable Gentlemen! The undersigned, Maurits Herman Otto Woeke, Landdrost of the Colony of Graaff-Reinet, having been privately informed that a certain Jan Jurgen Meyer, formerly confined by definitive sentence of Your Honors to Robben Island, has escaped from there and violated his confinement, at present, according to received report, resides behind the Roggeveld with the counterfeiter Carel Kruger, alongside his brother Jacob Kruger and one Anthony Botes, all together in a conspiracy, and goes from there into this colony to one Jurgen Smit residing at the Sundays River, where the fugitive's wife is currently residing; for the verification of which the undersigned has the honor to attach three depositions hereto for Your Honors. Although the undersigned knows ex officio to apprehend all fugitives, vagrants, and similar villains, etc., and to deliver them into the hands of Justice, the undersigned is nevertheless unaware for what reasons neither the undersigned nor the public of this colony has been furnished with the case in question and Your Honors' further pleasure concerning it, either by publication to the undersigned or by written notice from the Prosecutor ad interim, Mr. Exter, according to custom; and therefore the undersigned also does not know whether any pardon may have been granted to the fugitive and he was discharged from his confinement, or whether the fugitive may have been outlawed by Your Honors, so that at present each and everyone can easily excuse themselves with ignorance, as the undersigned himself can, having heard the one and the other only by hearsay, and can show reluctance to apprehend such vagrants. As it will now have very harmful and dreadful consequences if the aforementioned vagabonds can remain in a conspiracy in the colony, roaming about and committing all kinds of wantonness, as is not only to be presumed, but is actually committed, that such villains gather all kinds of vagabond Hottentots, Bastards, etc., provide them with arms under the name of Bushman Hottentots, send them out to plunder the inhabitants' cattle, are provided with sufficient cattle, have the same sold and traded, yet some bad
Dutch transcription
65 eert met Den pro Jnterim Feiscaal alhier de r: O: Eysscher dient van een d' E g'abriel Exter r: O: Eyssr in schriftelyken Eysch gemuni„ Cas : Crimineel ter eenre bylaggen. op ende jegens den get: de Eysch hebbende den Slaaf Januari van Mat„ horenleesen, zegt die straf casser toebehoorende den burger, niet verdient te hebben Frans Hilgers gev: en gedte de R: O: Eyssch: persisteerd by in voorsz: Cas ter andere zyde zynen Eysch en daar agter geno„ mene Conclusie en versoekt regt„ renuntieerende van verdere productien De raad houd deese zaak ter rondleesing in advys. — De rolle tot dus verre afgeloopen zynde, wierd by der hand genomen het ter jongster vergadering in advys gehouden berigt vanden pro jnterim Fis saal raakende den by deesen raade gecondemneerden Corporaal Jan Klepson, en ten zynen opsigte door den Eer„ sten opperchirurgyn van 's E Comp: Hospitael alhier gegeeven schriftelyk declaratoir, omtrend welk een en ander in aanmerking genomen is, dat geme: klif¬ son, die tans op verre na niet in staat werd. geoordeeld, om de strep hem door deesen reade opgelegt te kunnen ondergaan, als onbequaem van hier versonden wordende, niet alleen door het bekrompen en Sober Scheeps leven, mogelyk aan een subieter dood zou worden bloot gesteld, maar ook met zyne aansteekelyke ziekte, anderen binnen boord kunnen besmetten; Weshalven ter voorkoming van 't een en ander is goedgevon„ den gem: Klepson tot nadere ordre op 't hebben Ey„ land te plaatsen. — Waerna van wegens den pro Interijn Fiscaal in opvolging by resolutie by den wel Edelen gestr: Heere gouverneur en E agtb: pouticquen Raade in dato 11 december J: L:: op uytdruckelyken last der Heeren majores, ten belange van zekere door Daniel verweij aan Hunne Hoog Mog: gepresenteerde reqaeste genomen, wierd gediend van zyne De Raad houd deese zaak ter rondleesing en advys Contideratie 66 Consideratien; welke Consideratien goedgevonden is, met den eersten by de respn Leeden te doen rondleesen, ten eijnde vervolgens het te gelyk ook van deesen Raade nopens voorsz: verweij gevordert berigt aan welopgem: Edele gestre: Heer gouver„ naer en E agtb: raade van Politie te kunnen suf„ pediteeren. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoof die et anno ut supra /:lager:/ my present /:geteekend:/ C L: Neeth lings Secret:s — Donderdag den 10 Iuly 1788. — 's voordemiddags praesent d' E agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius praesident, en alle de Leeden, dempte den Heere van Echten by occusatie. de reqte. produceert zyn duplicq pro ut in scriptis Het Lid deeses Raads de Heer Rino Johannes van der Riet den pro jnterim Fiscaal alhier d'E voor den gereg: Compareerende renun„ Gabriel Exter, omme op desselfs tieert van verdere poductien en ingeleeverd replicq te zien dienen van duplicq. versoekt regt. de req„te zegt meede te renuntieeren, om de zaak aan 's raads oordeel over te laten. - De Raad houd deese zaak in advys tot dat de verklaa„ ringen zo veel doenlyk zullen zyn beeedigt en 't proces by de resp„e Leeden rondgeleesen. - Vervolgens produceerde den E agtb: Heer president eene mis„ sive door den Landdrost der Colonie graaffe Reinct aan: deesen raade geschreeven zynde van navolgenden inhoude. - Cabo de Goede Hoop Aan den E Agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius president & &, benevens den Edelen Agtb: Raede van Justitie alhier. Edele Agtbaare Heer en Heeren! Den ondergeteekende Maurits Herman Otto Woeke Een oppermeester van 't schip Aregter¬ land Gerrit Blikman reg=t Lan ddrost ƒ ƒ P. Contra 67 Landdrost der Colonie graaffe Reinet particulier gein„ formeerd geworden zynde, dat zig zeekeren Ian Jurgen 7 Meyer, wel eer voor uweEEdele agtb„e by divinitie vonnis ten Robben Eijlande geconfineert van daar heeft Fegutief gesteld, en 't Confinement geed gevroleerd zig tans volgens ontfangen berigt agter het rogger„ veld by den valschen Geld munter Carelkruger ne„ vens desself broeder Jacob Kruger en eene Antho„ ny Botes, alle te zamen in een Complot op te houden en zig van daar in deese Colinie begeeft bi een en Jurgen Smit woonagtig aan de Sondags rivier, alwaar des Fugutivens Huysvrouw zig Cent te bevinden: tot wel„ kers verificatie den ondergeteekende d' Eere heeft Uwel Edele Agtb: drie verklaaringen hierbij te voegen.— Aanschoon den ondergeteekende ex officie weet al le Jugitiven, Landloopers en diergelyke Booswigten & op te laaten van gem en in handen van Justitie te lee„ veren, is den ondergeteekende evenwel Ignoreerende, om wat reedenen, zo wel den ondergeteekende als 't publicq deeser Colonie van 't geval in Cas subject, en uwel Edele agtb: dies aangaende nader geweeste, het zi door publicatie aan den ondergeteekde te suppediteeren, of door aanschryven van den pro Jnterim Frscaal de Heer Exter volgens usantie niet is gedaan, en der„ halven den ondergeteekde ook niet weet, of er eenige gratie aan de Jugitiven mogte zyn beweesen, en hy van zyn Confinement ontslagen; dan wel dat de Fugitiven door uwel Edele agtb: mogten zyn vogelvry verklaard, zig tans elk en een yder gemakken„ lyk, met de inweetenheyd, gelyk den ondergeteekende zelve kan verschoonen, als het een en andere maar discoursive te hebben verstaan, en zig ongenoegen hun„ nen toonen zodanige Landloopers op te vangen. — Daar het nu van zeer scadelyke en Schromelyke gevolgen zal zijn, als zig de te voorengem: vagabonden in een Complot kunnen blijven onthouden in de Colonen rend: swervende en allerly moedwil plegen, gelyk te presumeeren is, niet alleen maar wel dadelyk be„ dreeven werd dat zulke Booswigten allerby vagabondeerende slottentotten Bastaards & ophouden deselve met geweezen voorsien onder den naam van Bossesmans Hottentotten ten roof op der Jngeseeten's vee uytzonden, van genoegsaame vee werden voorsien, het zelve laaten verkoopen en verwylen, dog eenige slegt
English
68 ill-minded inhabitants being provided with all necessities and more, can keep a peaceful stay cherished in their hiding places, whereby it is to be feared that more criminals may join them, and finally this canker may grow so much that it will indeed cause difficulty to eradicate the same root and branch: it shall be most necessary that this plot be broken up. Then, as such happens to be in the Colony of Drakenstein and under the jurisdiction of the Landdrost Mr. Bletterman, the undersigned can do nothing else in this regard than to turn to Your Honorable Worships with a humble request, in Your high wisdom to provide herein, and that it may please Your Honorable Worships to elucidate to the undersigned the certainty in the subject case and Your Honorable Worships' verdict and further resolution, in order to be able to conduct himself ex officio in this and occurring cases thereafter. Giving himself the honor to subscribe with all respect. Below stood: Noble Honorable Sir and Sirs Lower: Your Honorable Worships' humble servant Was signed: M: H: O: Woeken. In the margin: Graaffe Reinet the 15th of March 1788. Which contents having been deliberated upon, it was approved to place the same missive with the declarations produced therewith into the hands of the pro interim Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, with orders to take such measures in that regard with the utmost speed as the circumstances of the case come to require. Hereafter were brought to the Table the circulating documents and muniments having served in the trial initiated by the pro interim Fiscal on and against the soldiers Joseph Bakker, Jan Martin Fredrik Grouert, and Balthasar Sitsch in a case of theft; about which having been maturely deliberated, and furthermore attention having been paid to all that was serving the matter and could move Their 69 Honorable Worships, so the Council, administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, has condemned the detainees Joseph Bekker, Jan Martin Fredrik Grouert, and Balthaser Titsch, as Their Honorable Worships condemn the same by these presents, to each be tied to a post, be soundly whipped by the Caffers, and be sent to the Indies with the first ship departing from here, with condemnation of the detainees in the costs of justice and denial of the further claim of the officer: the Council further declaring that the wages of the detainees shall cease from the day of their detention until they come on board. Lastly were taken in hand the criminal claim and documents also held in advisement of the said pro interim Fiscal produced nomine officii in Council on and against Januari of Maccasser, slave of the burgher Frans Hilgers, about all of which having also been deliberated, so the Council, after consideration of everything that merited reflection and could move Their Honorable Worships; administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, has condemned the said January of Maccasser, as Their Honorable Worships condemn the same by these presents, to be brought to the place where one is customary here to put criminal verdicts into execution, and there, having been delivered over to the executioner, to be punished on the gallows with the rope in such a way that death follows, his dead body furthermore to be dragged to the outer gibbet and there hanged again, so to remain until it shall be consumed by the air and the birds of heaven, with condemnation of the prisoner in the costs and expenses of justice, and denial of the further or otherwise made claim and taken conclusion of the officer. Below stood: At the Cape of Good Hope, day and year as above Lower: in my presence, signed: C: L: Neethling, secretary
Dutch transcription
68 slegt denkende Jngeseetenen met al het nodige en meer voorsien werdende, in hunne Schuylplaatsen gekoesterd een gerust verblyf kunnen houden, waar„ bij het welk te vreesen is, zig meerdere misdaadi„ gers kunnen vervoegen, en eyndelyk dit Cancilles zo aangraeyen dat het wel moeijte zal veroorsaaken het zelve met wortel en tak uijt te roeyen: zal het allernoodzakelykst zyn dat dit Complot werde opgeligt. — Dan dewyl sulx in de Colonie drakenstein en onder den ressorre van den Heer Landdrost Bletterman komt te zyn, kan den ondergeteekende hieromtrent niets anders doen, dan zig te keeren tot uwel Edele agtb: met needrig versoek, na derselver hooge wysheyd hierin te voorsien, en dat het uwel Edele Agtb„e moge be„ lieven, den ondergeteekende vande zeekerheyd in Cas subject en uwel Edele agtbe gewysde, en nadere resolutie te elucideeren, ten einde zig daarna in dit en voorkomende gevallen Exoffi„ cio te kunnen gedraagen. — Geevende zig de ondergeteekende d' Eer met allen Eerbied te subscrebeeren. — /:onderstond:/ Edelen agtbaaren Heer en Heeren /:lager:/ uwel Edele agtb: needrigen dienaar /:was geteekend:/ M: H: O: Woeken. — /:in margine:/ Graaffe Reinet den 15 Maart 1788. ver welk inhoude gedelibereerd zynde is goedgevon¬ den, deselve missive met de daarby gehibeerde verklaaringen te stellen in handen van den pro Jnterim Fiscaal d' E: Gabriel Exter, met ordre, omme ten al„ lerspoedigsten, daaromtrend sodanige mesures te neemen, als 's zaaks omstandigheyd komt te ver„ eysschen. Hierna wierden ter Tafel gebragt, de rondgelaa„ sene stukken en munimenten, gediend hebbende in het proces van den pro Interim Friscaal op ende Jegens de soldaaten, Ioseph Bakker, Jan Martin Fredrik Grouert en Balthasar Sitsch in Cas van diefte g'entameerd; waarover rypelyk gedelibereerd zynde, mitsgaders gelet of al het gunt ter materie was dienende, en Haar 69 EE agtb„, kende doen moveeren, zo heeft de raad Recht doende uyt naam ende van wegens de Hoog Mogende Heeren Staaten Generaal der verle„ inigde Nederlanden, de gedetineerdens Joseph Bekker, Jan Martin Fredrik grouert en Balthaser Titsch gecondemneerd, gelijk hun E E Agtb:, denselven Condemneeren mits dee„ sen, om yder aan een paal gebonden zynde door de Caffers dapper gelaarst, en met het eerste van hier vertreckend schip naar Indien versonden te werden, met Condemnatie van de ged: in de kosten van Justitie en ontsegging van den verderen Eysch van den officier: verklaarende de raad wyders dat de gagien des ged: van den dag hunner detentie tot dat zy aan Boord komen zullen stil staan. Laatstelyk wierden by der hand genomen, de meede in advis gehoudene Crimineele Eijsch en stukken van gem: prointerim Feiscaal nomine officie op ende Jegens Januari van Maccasser Slaaf van den burger Frans Hilgers in raade geproduceert, over welk een en ander meede gedelibereerd zynde zo heeft de Raad na overwaeging van alles wat reflectie metiteerde, en hun E E agtb: konde doen moneeren; Recht doende uijt naam ende van wegens de Hoog Mogende Heeren Staaten generaalder verlenigde Nederlanden, den get: January van Maccasser gecondemneert, zo als hun EE Agtb: denselven Condemneeren mits deesen, om„ me gebragt te worden ter plaatse daar men alhier gewoon is Crimineele gewysdens ter Executie te leggen, en aldaar den scherpregter overge¬ leeverd zynde, zodanig met de hoorde aan de gelg gestraft te worden dat er de dood naer volgt, zullende desselfs doode Lichaam voorts naar het buyten gezegt gesleeft worden, en aldaar wederom opgehangen, om dus te verblyven, tot dat door de Lugt en vogelen des Hemels zal zyn verteerd, met Condemnatie van den gev: in de kosten en misen van Justitie, en ontsegging van den verderen of anders gedaanen Eysch en ge¬ nomene Conclusie van den officier. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut Supra /:lager:/ my praesent /:geteekend:/ C: L: Neeth ling secret:s
English
Thursday the 17th of July 1788. In the forenoon present the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, and all the Members, except for the Honorable Mr. van Echten due to occupation. While the Council was convened in an extraordinary meeting today to review and sign the sentence of the slave January, the Honorable President presented to the table a certain representation already circulated among the respective members, along with annexed documents, from the Senior Merchant and Cellar Master, as well as Member of the Honorable Council of Policy, the Honorable Mr. Jacobus Johannes Le Sueur, concerning the soldiers Bernhard Christiaanse, Jan Bernhard Koningswinter, and Johannes Kuipers, who were previously placed on Robben Island but returned from there upon obtaining further indications. Concerning these persons, the said Honorable Mr. Le Sueur, in the mentioned representation, because of the dubiety that still existed regarding this matter, submitted for consideration whether, since the Most Noble Lords Seventeen have pleased to notify the government here that the Most Well-Born Lord Baron van der Linde tot Blitterswyk has been appointed as Independent Fiscal for this government, who was to be expected here shortly, it might therefore not be best to leave the pursuit of this case postponed until the hoped-for safe arrival of the well-mentioned Lord Fiscal, and in the meantime have the persons of Koningswinter and Kuypers return again to their previous confinement on Robben Island; yet giving in consideration with respect to the aforesaid Christiaanse whether, to prevent all correspondence between him and his aforementioned comrade Koningswinter, it would not be most advisable to place him separately from the other. Having deliberated upon the contents of the said representation and documents, it was approved and understood, for the reasons set forth in detail therein, to suspend this case until the expected Honorable Independent Fiscal shall have arrived here. The aforesaid three detainees, however much the Council also considers it very necessary not to place them together, nevertheless, on the grounds that there are no facilities here to keep them separate in any other convenient and secure manner, shall therefore be sent together again to Robben Island. Below was written: At Cape of Good Hope, day and year as above. Lower down, in my presence, signed: W: C: van Ryneveld, Sworn Clerk. Friday the 25th of July 1788. In the forenoon, extraordinary meeting, present the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, and all the Members, except for the Honorable Mr. van Echten due to indisposition. Before the Honorable President communicated to the assembled members that His Honor had convened this extraordinary meeting at the express request of the Fiscal pro interim, the Honorable Gabriel Exter, the said Fiscal pro interim appeared in the Council, who orally made known that yesterday, by extract resolution of the Right Honorable Governor and the Honorable Council of Policy, an extract was placed in the hands of the Fiscal's Office from such report as had been submitted to the well-mentioned Council of Policy by the committee appointed by the said Honorable Council of Policy to investigate the injury caused to the Honorable Company by the former First Sworn Clerk of the Political Secretariat, Johannes Marthinus Horak, together with and alongside all the documents relating thereto, in order to initiate such proceedings against both the person and goods of the said Horak as the nature of the matter demanded, as well as to investigate regarding the other sworn and ordinary clerks of the Political Secretariat appearing in the documents to what extent they might also have made themselves guilty of any fraud or malversation, in order to act therein likewise ex officio according to the findings. That the said Fiscal pro interim, since he found this case constituted in such a manner that he maintained, in the first place, that he must directly secure the person of the said Horak, therefore requested a decree by virtue of which he was authorized to have the frequently-mentioned Horak taken into apprehension. Having deliberated upon which request and taken into consideration that the said Horak, by the aforesaid resolution, is already himself considered as someone who has made himself guilty of malversation and theft of the Honorable Company's money, and thus not the least doubt remains regarding either the deed committed or with respect to the perpetrator himself: it was therefore approved to grant the requested apprehension of the said Fiscal pro interim, and likewise that he should immediately betake himself with the court messenger to the house of the said Horak to carry this decree into execution, while in the meantime the Council would remain convened to await the outcome hereof, in order that, in case the rumors that have already spread, namely that the said Horak might have absented himself, should be found true, such further measures may then be taken as the circumstances of the case might require. The Fiscal pro interim subsequently having made known upon his return to the Council that he was informed by the wife of the said Horak that her husband had gone into the countryside and she expected him back this very afternoon, it was then requested by the said Fiscal pro interim at the same time whether, if the said Horak—despite the diligence which he, the Fiscal pro interim, would attempt to employ so as not to make the decision of this Council in any way illusory—might nevertheless not be found nor come to present himself, the said Horak might then tomorrow, for a certain fixed day, by edict after the ringing of the bells, be
Dutch transcription
Donderdag den 17 Iuly 1788. 's voordemiddags present d' E agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius president, en alle de Leeden dempte den Heere van Echten by occupatie Terwyl de Raad heeden Extraordinair vergadert was, om de sententie van den Slaaf Ianuary te resumeeren en teekenen: wierd door den E agtb: Heer Praesident ter Tafel gebragt, zeen ker by de respde Leeden reeds rindgeleesen vertoog, en daar by g'annexeerde bilaagen, van den opperkoopman en keldermeester mitsgaders Lid in den E agtb: Raade van Politie d' E Agtb: Heer Mr. Jacobus Johannes LeCueur, raakende de te voren op 't robben Eylande geplaatste, edog op bekomene nadere In„ ditien wederom van daar te rug gehaalde Soldaates Bern„ hard Christiaanse, Ian Bernhard Koningswinter Johannes Kuipers, omtrend welke persoonen gemelde Agtb: Heer Lesueur in het ged„te vertoog, vermits de dien biteyt, welke er nopens deese zaak nog plaats had, in over„ weeging gaf, of, daar de Hoog Edele Heeren Zeventhienen de regeering alhier hebben gelieven aan te schryven, dat tot Jndefendent, Friscaal ten deesen gouvernement was aan„ gesteld de Hoog wel geb: Heere Baren van der Linde tot Blitterswyk, dewelke eerlang alhier te wegten was, het derhalven niet best zyn zoude, de poursuites van deese zaak, tot de verhoopte behouden aankomst van wel opgem: Heer Fiscaal uijtgesteld te laaten, en inmiddens de persoonen van Koningswinter en kuypers weder naar hun voorig Confinement ten Robben Eylande te doen te rug keeren egter ten opsigte van voorsz: Christiaanse in bedenking geevende, of het niet ter vermeijding van alle Cirres¬ pondentie, tusschen hem en zyn voorw: Makkek ko„ ningswinter raadsaamst zyn zoude, denselven van den anderen Separaat te plaatsen. Over den inhoude van welk vertoog en stukken ge„ delibereerd zynde, is om de daarbij breedsprakig ter ne„ dergestelde motiven, goedgevonden, en verstaan, deese zaak zo lange te supersedeeren, tot dat de verwagt werdende E agtb: Heer Jndependent Fiscaal alhier zal zyn aangekomen: Zullende de voorsz: drie gede¬ tineerdens, hoe zeer de Raad het ook zeer nood„ sakelyk agt, om hun niet by elkanderen te doen plaat¬ sen egter uyt hoofde dat men alhier geene gelegendhyd heeft 18 71 heeft, om hun op eenige andere Convenable en secuure wyse separaat te houden, derhalven wederom te zamen, naar het robben Eyland te worden versonden. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut supra /:lager my present /:geteekend:/ W: C: van Ryneveld Gew Clercq Vrydag den 25 Iuly 1788 's voordemiddags Extra ordinaire vergadering present d'E Agtb: Heer Iohannes Iaak Rhenius president, en alle de Leeden dempto den Heere van Echten bij indispositie. — Voor den E agtb: Heer Praesident aan de geconvo„ teerde Leeden gecommuniceert zynde, dat zyn E 3 Agtb: deese buyten gewoone vergadering op expres requisit van den pro Interim Fiscael d' E gabriel Exter had doen beleggen, verscheen als toen in Raade gemelde pro Interim Fiscaal, dewelke by monde te kennen gaf, dat gisteren bij Extract Resolutie van den wel Edelen gestr: Heer gouverneur en E: agtb: Politicquen Raade in handen van het officium Fiscaal was gesteld Extract uyt zodanig repport als door de bij gem: Eagtb: Politicquen Raade benoemde Commissie ter recherche van het door den geweesen EEerste gesw: Clercq ter politicque Secretarie Iohannes Marthinus Storak d E Comp: toe gebragte nadeel, aan wel opgem: Politicquen raade was ingedient, met en benevens alle de stuk ken daartoe relatie hebbende, ten eynde zo wel tegens den persoon als goederen van gemelde storak te entameeren zodanige procedures als den aart der zaake vorderde, mitsgaders ook omtrend de verdere gesw: en ordinaire Clestqueu ter politicque secretarye by de stucken voor¬ koomende te ondersoeken in hoe verre deselve zig meede aan eenige fraude of malversatie mogte hebben schuldig gemaakt, omme dear„ inne als dan insgelyx na bevinding amptsweegen te ageeren. Dat gemelde soo Interim riscaal nadien hy deeze zaak zodanig geconstitueerd vond ƒ 72 vind, dat hy zig in de eerste plaats sustineerde, di„ rect van de persoon van gerepten Awak te moeten verseekeren, derhalven versogte decreet uyt kragte van welke hy wierde gequalificeerd, omme meergem: Horak te kunnen doen neemen in apprehensie. Over welk versoek gedelibereerd en in overwee„ ging genomen zynde, dat gemelde Storak by voorsz: Resolutie reeds zelve geconsidereerd is, als ymand die zig aan maversatie en diefte van 's E. Comp: penn. heeft schuldig gemaakt, en er dus zo min no¬ pens het gepleegde, als ten aansien van den daader zelve geene de minste twyffel overig blyft: zo is derhalven goedgevonden de versogte approhensie van gemelde pro Interim Fiscaal te accordee¬ ren, en zo meede dat denselven zig dadelyk om dit decrect ter executie te brengen, met den ge„ regtsboode naer het huis van gerepten Aorak zoude begeeven, Terwyl in die tusschen tyd de Raad vergaderd zoude blyven, om den uyt„ slag hiervan af te wagten, ten eynde ingevallen de gezugten welke zig reeds hebben verspreyd, dat namentlyk gerepten Horak zig zoude g'ab„ senteerd hebben, waar mogten bevinden worden, als dan zodanige verdere maatregulen te kunnen nee„ men, als s zaaks omstandigheyd zoude vereysschen Den pro Interim Fiscaal vervolgens by zyn te zig komst in raade te kennen gegeeven hebbende, dat hy van de Huysvrouw van geregten Adrak was versterdigt geworden, dat haaren man zig naar buyten had begeeven, en zy hem nog deese na de middag te rug verwagte, wierd als toen door denselven pro Jnterim Rriscaal te gelyk versogt, of by aldien gerepten sorak, en¬ aangesien de vleyd, dewelke hy pro Interim Fiscaal zou tragten aan te wenden, om het be„ sluyt van deesen Raade geensints te doen illusoir maaken; egter niet mogt te vinden zyn, nog lig komen te sisteeren: denselven Strak als dan op morgen tegens zekeren bepaalden dage by Edeete naar het kleppen der klocken mogt worden 7 1 a 2
English
73. shall be summoned: the said Horak, therefore, in the event that he has not been apprehended within twenty-four hours, shall then be cited by edict to the tolling of the bell, in order to appear in Judicio here at the Council Chamber on the next ordinary court day, being the seventh day of the upcoming month of August, to answer for his aforesaid malversation and committed theft, on pain that upon negligence or non-appearance proceedings shall be instituted against him as the laws come to dictate. [it stood below:] At the Cape of Good Hope, the day and year as above — [lower:] present with me [signed:] C: L: Neethling Secretary. Thursday the 7th of August 1788. in the forenoon, present the Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, and all the Members except the Honorable van Echten by occupation.— The Messenger, stepping inside, reports that the defendant is not present. — The pro Interim Fiscal here, the Honorable Gabriel Exter, Official Prosecutor in a Criminal Case, on the one part, at and against Wherefore the Official Prosecutor the former First Sworn Clerk at the requested the first default Political Secretariat, Johannes with the benefit thereof and Marthinus Horak, defendant in person, a second Edictal Citation on the other part, in order to purge and answer for fourteen days from today, and that simultaneously his perpetrated malversations for the indemnification of the Honorable Company and theft. the defendant's goods may be sold by Parate Execution. The Council, on account of the non-appearance of the defendant, grants the Official Prosecutor the requested first default, with the benefit thereof and a second mandate by Edict fourteen days from today; the Council further grants the Official Prosecutor, for the indemnification of the Honorable Company, parate execution upon the estate of the said Horak; provided, however, that no payment from its proceeds shall occur before the list regarding that which the defendant Horak has enjoyed from the Honorable Company, being currently revised and confronted once more out of precaution, shall have been produced in Council, and the exact sum which is due to the Honorable Company regarding the aforesaid matter out of the estate of the said Horak shall have then appeared, and also before all the country people who have surrendered back-standing recognition moneys to the said Horak to satisfy their arrears, and for which the Honorable Company has not yet enjoyed its payment into the Honorable Company's Treasury, shall have been summoned hither, and the necessary information obtained from them. — Whereafter the pro Interim Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, submitted the following memorial with respect to the assistant Quist Mollerstroom. - Right Honorable Sir and Gentlemen! The undersigned pro Interim Fiscal shows with due respect: That although the same was also ordered, pursuant to the resolution of the Council of Policy of the 26th of July recently passed, to investigate whether and to what extent several clerks of the same Political Secretariat, who signed for the receipt of recognition moneys without such having been duly delivered into the Treasury, have made themselves guilty of fraud, and furthermore to proceed against them as the requirement of affairs dictates, the Official Memorialist, however, due to a lack of the statement of those persons and sums received, which yet remain to be determined more closely upon the continuing investigation of the Honorable Commissioners qualified for that purpose, has not yet been able to proceed to this further examination. That meanwhile the assistant Quist Mollerstroom, already standing noted on the list drawn up by the said Honorable Commissioners for himself and the sworn clerk the Honorable Diemel for a sum of around f 12000:—, has come to absent himself from here, whereof the Official Memorialist [under correction] deems to be able the less to doubt, because the aforesaid Mollerstroom was not found by the court messenger appointed by the memorialist and did not appear, and the same messenger, having been sent again after a few days to take further information, received from the absentee's wife the answer found in the attached report, that to her regret she is ignorant as well of the whereabouts as of the return of her husband. — Seeing that now the repeatedly mentioned Mollerstroom, by making himself a fugitive, confesses and increases guilt, and furthermore the fact itself is of such nature and condition that, according to style and practice, one would absolutely have to proceed to bodily apprehension with its annexes or real citation; so the Official Memorialist turns herewith to Your Right Honorable with the respectful request that it may please Your Right Honorable, on account of the cited circumstances, to grant the Official Memorialist their decree or mandate of edict, whereby the said assistant Quist Mollerstroom shall be summoned in the usual manner and their goods inventoried and taken into security for the indemnification of the Honorable Company. — [was signed:] G: Exter [in the margin:] Exhibited the 7th of August 1788. — The contents of which having been maturely deliberated upon, the Council has granted the Official Memorialist the request made therein, namely to summon the said Mollerstroom against a certain term to be prefixed by edictal citation and the tolling of the bell, and at the same time qualified him, the Official Memorialist, to seize the goods of the said Mollerstroom under inventory. Lastly, by the said pro Interim Fiscal, under exhibition of an extract from the resolution taken on the 25th of the past month of July by the Right Honorable Governor and the Honorable Council of Policy, it was made known that during the night between the 24th and 25th of the said month there were posted here and there within the settlement several copies of an infamous and libelous Pasquinade, whereby besides other inhabitants, also certain Members of the
Dutch transcription
73. worden ingedaagt: zullende gerepten Horak derhalven by al„ dien hy binnen vier en Twintig uuren nog niet mogte zyn g'apprehendeert, als dan onder het kleppen der klock by Edecte worde geciteerd, omme op de eerstkomende ordinaire regtdag, zullende zyn den zevendag der aanstaande maand augustus, alhier op de Raadzaal in Judicio te Comparee¬ ren, ten eynde zig wegens zyne voorsz: malversatie en en gepleegde diefte te komen verantwoorden, op pene dat by nalatigheyd ofte non Comparitie tegens hem zodanig zal worden geprocedeert als de regten komen te dicteeren /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut supra — /:lager:/ mij praesent /:geteekend:/ C: L: Neethling Secrett. Donderdag den 7 Augustus 1788. 's voordemiddags present d E agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius president, en alle de Leeden dempto den Heere van Echten by occupatie.— de Bode binnen treedende rapporteert dat den ged=te niet present is. — Den pro Interim Fiscaal alhier d'E Gabriel Ester R: O: Eydscher in Cas Crimi neel ter eenre op ende jegens Weshalven de r: O: Eysscher den geweesen Eerste gesw: Clercq ter versogte het eerste default pollticque secretarye Iohannes met den profijte van dien en Marthinus Sorak gedte in persoon een tweede Edictale Citatie tegens heeden over veerthien ter andere zyde, ten eynde zig wegens dagen en dat teffens ter scha„ zyne geperpetreerde malversatien de loos stelling der E Comp: en diefte te purgeeren en verantwoorden des ged„e goederen bij Lerate Executie moge worden verkogt De Raad vermits de non Comparitie van den ged„te verleent den r: O: Eyss„r 't versogte eerste default, met den profigte vandien en een tweede mandament by Edecte tegensheeden over veerthien dagen; verleenende de Raad wyders aan den r: O: Eysscher tot schadeloos stelling vand' E Comp: parate Executie op den boedel van gem: Aorak; Terwyl egter van dies pro¬ venu geene uytbetaaling zal geschieden, voor dat de tans uijt praetautie nogmaals gerevideert en geconfronteert wordende and en hen te ƒ 14 wordende notitie, nopens het geene ged=te Horak vand'E Comp: genooten heeft in raade zal zin geproduceert, en dan ge„ blleekende juyste som welke d' E Comp: ter zaake voorsz: uyt den Boedel van ged„te Storak Competeerd, en zo meede voor dat alle de Landlieden, welke tot voldoening hunner agterstellige recogn penningen aan gem: Horak hebben g'extradeerd, en waarvan d' E Comp: haare betaaling in 's E Comp: Cassa nog niet genoeten heeft, herwaards zul len zyn ontbooden, en van hun de nodige informatien bekomen. — Waarna door den pro Interim Fiscaal d' E Gabriel Ester ten opsigte van den adsistent quist Mollerstroom wierd gediend van het volgende vertoog. - Wel Edele Agtb: Heer en Heeren! Vertoond met schuldigen Eerbied den ondergeteekende pro Jnterim Fiscaal. dat hoewel denselven ingevolge politicque raads besluyt van den 26 July nueperi meede zynde g'ordonneerd geworden, te ondersoeken of en in hoe verre meerdere Clercquen derselven politicque secretarije, dewelke voor den ontfangst van recogn: penn: geteekend hebben zonder dat zulke behoorlyk in Cassa zyn afgeleeverd geworden, zig aan Croude hebben schuldig gemaakt, voorts naar vereijsch van zaaken tegens deselven te procedeeren, den 7: O: vert: egter wegens gebrek der opgave dier persoonen en ontfangene sommen, de„ welke nog bi het Continueerende ondersoek der Heeren Commissarissen daartoe gequalificeerd, eerst nader staan bepaald te worden, tot deese verdere Exa„ minatie nog niet heeft kunnen overgaan Dat ondertusschen den adsistent quist Moller¬ stroom, op de van gemelde Heeren Commissarissen gefor„ mende Leyste voor zig en den gemw: : Clercq d' E Diemel reeds voor eene somma van onstree ƒ 12000:— bekend staande, is gekomen zig van hier te absenteeren waaraan den 7: O: vert: /:onder Cortrectie vermeend dees te minder te Aan den wel Edelen Agtb: Heere President en Raade van Justitie des Casteels de goede Hoofp. kunnen 33 kunnen twyffelen, om dat voorm: Mollerstroem bij den vert: door den geregtsbode g'appoincteerd niet gevonden en ook niet gecompareerd is, en denselven bode na eenige dagen wederom gesonden zynde, om nadere informatie te neemen, van de absenten Huijsvrouw, de in het annexe relaas bevinden lyke antwoord heeft ontfangen, dat zy tot haar leedwee„ zen zo wel wegens het verblyf als te rug komst van haar man onkundig zy. — Aangesien nu meergem: Mollerstroom door zig Ruga„ tief te stellen schuld bekend en vermeerderd, voorts het feyt zelve van zodanige aard en gesteldheyd zy, dat naar styl en practijk, absoluut tot apprehensie Corporeel met diens anxis ofte reëële Citatie, zoude moeten geprocedeerd worden; zo is den r: O: vert: mits deesen zig keerende, tot uwel Edele agtb: met Eerbiedig versoek, dat het uwel Edele agtb: zal mogen behogen, wegens de aangehaalde om„ standigheeden, aan den R: O: vert: te verleenen wel derselver decreet of mandament van Edicte waar„ door gemelde adsistent quist Mollerstroem op de gewoonlyke wyze zal ingedaagd en derselver goederen ter schadelooshouding der E Comp: g'in„ ventariseerd en in verseekering genomen worden. — /:was geteekend:/ G: Exter /:in margine:/ Exhibitum den 7 augts 1788. — ver welkers inhoude rypelyk gedelibereerd zynde heeft de raad des R: O:vert: daarby gedaan versoek om namentlyk gem: Mollerstroom tegens zekeren te prefigeeren termeyn by Edectale Citatie en het kleppen der klock te doen indagen g'accordeert, en hem r: O: vert: teffens gequalificeerd tot het in beslag neemen der goederen van gem: Mollerstroom onder Inventaris. Laatstelyk wierd door gem: pro Interim Fiscaal onder Exhibitie van Een Extract uijt de resolutie in dito 25 der gepasseerde maand July by den wel Edelen gest: Heer gouverneur en E agtb: raade van Politie genomen te kennen gegeeven, dat in den nagt tusschen den 24 , 25 van gem: maand hier en daar binnen het vlek zynde aangeplakt geworden eenige afschriften, van een infaam en Eerroorend Pasquil waarby behalven andere, Jngeseetenen, ook zommige Leeden der
English
76 of the government and this illustrious court were slandered in a base manner, this matter by the aforementioned resolution was placed into the hands of the Officer Fiscal, to the end that against both the said slanderous writing and the author thereof, should the same be discovered, such proceedings be initiated as the nature of the matter required; that, since it was not very likely that the maker of the said libel, however much the government had set a considerable reward of one thousand ryders upon it, will ever be discovered, and nevertheless all renowned Doctors of Law teach that in such cases the pasquinade must be burned by the executioner's hands and at the same time the author declared infamous, he, the right honorable plaintiff, therefore requested that in this case as well, action might be taken in conformity with the aforementioned opinion of the criminalists. Upon which request having been deliberated and taken into consideration, the great importance that such scandalous conduct, in order to maintain peace and good order in this colony and to preserve each person in his good name and reputation, be checked in an exemplary manner, the following definitive sentence was thereupon passed. The Council, having heard the request made by the right honorable plaintiff, and furthermore having considered all that served the matter and could move their Honorable Worships, declares the maker, writer, and poster of the said infamous libel to be dishonorable and infamous, with the reservation that, whenever this scoundrel might fall into the hands of justice, he shall be punished according to his deserts; furthermore, a copy of the aforementioned slanderous writing shall be burned publicly on the scaffold in the presence of a judicial committee by the executioner. Which sentence was also approved to be made known to the public from the balcony of this Castle to the tolling of the bell in the presence of the full Council, and subsequently to be carried into execution as aforesaid. While it is further also understood that, in order to be able to convict the perpetrator should he be discovered in time, the other copy of the said pasquinade shall be filed under the Council's seal at the secretariat of of Justice. Below stood: At Cape of Good Hope, the day and year as above. Lower: In my presence, signed: C: L: Neethling, secretary. Today, the 15th of August 1788. The undersigned, by order of the Honorable Worshipful Lord President, brought to the reading of the respective members a missive from the Landdrost of the colonies Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, containing a report that Elisabeth Malan, wife of the burgher Cornet David Malan, had informed him, the Landdrost, that her husband, with whom since he, according to her statement, had been caught consorting with the female slave Sara belonging to the burgher Jurgen Radyn, had held no carnal conversation, departed on Monday night the 11th of this month from their dwelling located in Hottentots Holland, and took with him a quantity of powder and lead, together with some bedding and two riding horses, and that that very night the aforementioned female slave Sara had likewise absented herself; while the said Elisabeth Malan had also added that from what her husband had previously often said to her, she presumed that he would have gone to the banished burgher Carel Kruger; and it having been proposed by the undersigned, also in the name of the well-mentioned Honorable Worshipful Lord President, to the respective members whether, since the said Malan, through this his desertion and committed adultery, has made himself subject to justice, and with respect to the estate possessed in common between him and his wife, seeing that inevitably a division and distribution of it will have to take place, the necessary precautions ought to be taken; one might therefore deem fit not only to order the Honorable Vendue Master on behalf of the Council, since the wife of the said Malan, who currently has no legal persona, is unqualified in the absence of her husband to alienate any goods, also for that reason to suspend the voluntary sale otherwise to be held on next Monday 78. at the place of the said Malan, but whether one might not also use the precaution of commissioning the two Honorable Members of this Council, who are currently on committee not far from Hottentots Holland, to have all the goods of the oft-mentioned Malan provisionally inventoried in the presence of the Landdrost of the said district, who acts in this as the officer of justice: it was, upon considering the one and the other, deemed that the circumstances of this matter, added to the discord that had already existed between the said Malan and his wife, which at the very least would have resulted in a separation between them, make this precaution absolutely necessary, and it was therefore also decided by the majority to conform entirely with the sentiment of the Honorable Worshipful Lord President; consequently, to grant the gentlemen commissioners the necessary authorization for this performance, and also to communicate the Council's intention through the sworn clerk to the Honorable Vendue Master: of this resolution, the necessary notice shall as soon as possible be given to the gentlemen commissioners and also, in so far as it concerns the officer, to the said Landdrost at Stellenbosch. Below stood: At Cape of Good Hope, the day and year as above. Lower: In my presence, signed: W: J: van Ryneveld, sworn clerk. Thursday, the 21st of August 1788, in the morning, present the Honorable Worshipful Johannes Isaak Rhenius, president, and all the members, except Mr. Jan Coenraad Gie due to occupation. There appeared in Council the merchant and Landdrost of the colonies Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, who, presenting three statements, brought forward the following by word of mouth.
Dutch transcription
76 der regeering en deese Luysterryke vierschaar op eene snoode wyse wierden gelastert, deese zaak by voorsz: resollutie „was gesteld in handen van het officierm Fiscaal, ten einde zo wel tegens het gem: Lasterschrift als den Autheur daarvan, zo denselven mogt werden ontdekt zo, danige procedures te entameeren als den aart der zaake vereischte; Dat heet nadien het niet zeer waarschijnlijk was, dat de maker van het ged=te Libel, hoe zeer ook de regeering daarop eene aansien, lyke praemie van Een duysend ryd„ gesteld had ooyt zal worden ontdekt, en nogtans allle gerenommeerde D: D: leeren, dat in zodanige gevallen het pasquil door beuls handen moet vierden verbrand en teffens den autheur voor Eerloos verklaard: hy r: E: Eysce„ dierhalven versogte dat ook in dit geval Conform het voorsz: gevaelen der Crimina listen mogt werden te werk gegaan. Over welk versoek gedelibereerd en in overweeging genoo„ men zynde, de groote aangeleegendheyd, dat zoldanig schandelyk bedrijf om de rust en goede ordre in deese Colinie te onderhouden, en een yder by zyn goede neam Een faam te Conserveeren op eene Eclatante wyze word te„ roggen gegaan; Is daarop het volgende definitief vonnis geveld. De Raad gehoord hebbende het door den r: O: Eijsc: gedaan ver„ soek, mitsgad:s gelet op al het gunt ter materie rias dienende en hun EE agtb: konde doen moveeren, verklaard den maker schryver en aanplakker van 't ged„te Feameus Libel voor Eerloos en Jnfaam, met reserve, om wanneer, dien Booswigt in handen der Justitie mogt geraaken denselven naar meute te straffen zullende wijders een Exempelaar van 't voorsz: Lasterschrift publiek op 't schaoot ten overstaan van een Justitieelen Commissie door den scherpregter worden verbrand. — Welk vonnis meede is goedgevonden onder 't kleppen der klock van de puye ten deesen Casteele in het bysyn van den vollen„ raad aan het publiek bekend te maaken, en vervolgens als voorm: ter Executie te brengen. — Terwyl verder ook is verstaan, om ten eynde den daader wanneer die in tyds mogt worden ontdekt te kunnen vvertuijgen, 't andere Exem„ pelaar van het ged„te Pasquil onder 's raads Cachet ter secretarije van ƒ van Iustitie te seponeeren. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop dei et anno ut supra /:lager:) mi praesent /:geteekend:/ C: L: Neethlng secrit Huyden den 15 Augustus 1788. heeft de ondergeteekende ter ordre van den E agtb: Heer President by de respe. Leeden ter Lectuure gebragt eene missive van den Landdrost der Colonien Stellenbosch en drakensteyn de Heer Hendrik Lodewyk Bletter man, houdende berigt, dat door Elisabeth Malan Huysvrouw van den burger Corret David Malan aan hem Landdrost was ter kennisse gegeeven, dat haaren man, met denwelken zedert dat hy /: vol„ gens haar leggen:/ g'attrappeerd was, zig met de slavin Jara, toebehoorende den burger Iurgen Radyn te hebben vermengd, geene vleeschelyke Conversatie had gehouden; maandag nagt den 11 deeser zig van haarlieder woonplaats in Stottentot Holland ge„ leegen begeeven, en meede genoomen had een parthy Kruyd en Lood, mitsgaders eenig beddegoed en twee tydpaarden, en dat deselve regt de voorsz: slavin Saha haar insgelyx had g'absenteerd; Terwyl gem: Elisabeth Malan, de en nog had bygevoegd, dat zy uyt het geene haaren wan te vooren dikwils zelve gesegd had, presumeerde dat denselven, zig naar den gebannen burger Carel Kruger zoude hebben begeeven; En door den ondergeteekende tevens uit naam van wel opgem: E agtb:e Heer President de respe leeden voorgedraagen zynde, of terwyl geregten Malan voor deeze zyne desertie en gepleegd overspel zig de Justitie heeft subject gemaakt, en ten opsigte van den tusschen hem en zyne Huysvrouw gemeen¬ schappelyke besetten wordende boedel, gemerkt daarop onvermydelyk eene Schifting en deeling zal moeten plaats hebben, de nodige voorsienige diende te worden genomen; man dierhalven zoude kunnen goedvinden, niet alleen den E vendumees„ ter 's raads wegen te doen aanseggen, om na¬ dien de vrouw van gemelde malan die tans geen persoon heeft onbevoegd is, om by absentie van haaren man eenige goederen te veralieneeren, ook daarom met de op aanstaande maandag te 78. ter plaatse van gemelde Malan andersints te hou„ dene vrywillige verkooping te supersedeeren, maar of men ook niet de precautie zou gebruyken, van den twee Heeren Heeden deeses Raads, welke zig tans niet verre van Hottentots Holland in Commissie bevinden te Committeeren, omme by provisie en ten overstaan van den Landdrost des gemelde destricts, die in deeser r: O: ageert alle de goederen van meergem: Malan te doen In¬ Rentariseeren: Zo is op het een en ander in overweeging genomen, dat de omstandigheeden van deese zaak, gevoegd by de reeds g'eis„ teerd hebbende on eenigheeden, tusschen gem: Malan en zyne Huysvrouw, het geene ten allerminsten eene separatie tusschen henl: zoude hebben ten gevolge gehad, deeze voorsorge volstrekt noodsaakelyk maaken, en dierhalven ook bi de meer„ derheyd beslooten, om zig volkomen met het Ten„ tement van den E. Agtb: Heer President te Confor„ meeren; gevolgelyk Heeren gecommitteerdens, tot deese verrugting de nodige qualificatie te ver„ leenen, en tevens 's raads intentie ook door den gesw: Clercq aan den Evendumeester te doen meede deelen: zullende van dit besluyt aan Heeren gecommitt„s en tevens meede voor zo verre den officier Conserneerd, ook aan gedte Land¬ drost te Stellenbosch ten spoedigsten de nodige kennisse worden gegeeven. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut supra /:lager:/ my present. /:geteekend:/ W: J: Van Ryneveld gesw: Clercq. — Donderdag den 21 Augustus 1788 's voordemiddags praesent d' E agtb: Johannes Isaak Rhenius president, en alle de Leeden, dempto den Heere Jan Coenraad gie by occupatie. — Verscheen in Raade den koopman en Landdrost der Colonien stellenbosch en drakensteyn de Heer Hendrik Lodewyk Bletterman dewelke onder productie van drie stux verklaaringen bij morde het volgende voortbragt. de - -
English
79 The Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, referring to the contents of his letter dated [illegible] of this month addressed to the Honorable President, in which he declared that as soon as any sufficient proof of the two crimes mentioned in the aforesaid letter had been obtained, of which the first consisted of the crime of squandering committed by the burgher cornet David Malan Davidsz, while the latter crime consisted of a desertion along with the theft committed of a female slave belonging to the burgher Jurgen Radyn, he, the Landdrost, would then institute such action against the said Malan as the nature of the matter demanded and the laws should dictate; That on Saturday the 16th following, having received into his hands Your Honors' letter of the 15th preceding, he saw from it that by the commissioner gentlemen who were then present in Stellenbosch, the joint estate of the aforesaid Malan and his wife was to be provisionally inventoried in the presence of him, the Landdrost; which same commissioner gentlemen, together with him, the Landdrost, also proceeded to the place of the repeatedly mentioned Malan, on which occasion the wife of the said Malan denied the disclosure made by her to the Landdrost, and protested against the inventorying of her estate. That whereas the denial of the wife of the said Malan regarding the aforesaid communication made to him, the Landdrost, placed him in the necessity of immediately proceeding to obtain the necessary evidence, he also to that end obtained three statements, which he produces herewith and, referring to the contents thereof, requests this Honorable Court with due respect to examine the same, and that it may then please Your Honors to declare whether, on the basis of what is set forth therein, a decree may be granted to him, the Landdrost, by which he is authorized to summon the aforementioned David Malan Davidsz in person, to appear before this Honorable Court fourteen days from today, 80 in order to hear such demands, conclusion, or request or requests as he, the Landdrost, shall then make and take, and further to proceed according to law. Adding hereto at the same time that he, the Landdrost, regarding the conduct exhibited by the wife of the mentioned Malan, refers to the report to be made by the commissioner gentlemen who had served to record the goods of the repeatedly mentioned Malan. After which presentation, the gentlemen Van der Riet and De Wet made known that Their Honors had properly carried into execution the resolution taken by this Court dated the 15th of this month, and thus had the estate of the aforesaid Malan inventoried, but that Their Honors had also drawn up, and simultaneously produced, a record or minute of what had transpired with the wife of the said Malan on that occasion, reading as follows: Monday the 18th of August 1788. Messrs. Ryno Johannes van der Riet and Hendrik Justinus de Wet, commissioner members from the Honorable Court of Justice at the Cape of Good Hope, in the presence of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, having proceeded to the place of the burgher David Malan situated in Hottentots Holland, and pursuant to the orders obtained by Their Honors from the aforementioned Honorable Court, having presented the purpose of the commission to his wife, she thereupon gave as an answer that, because she could not express herself well, she had put her answer in writing, thereupon handing over to the said commissioner gentlemen a certain unsigned document, the contents of which in principal entailed that she could not give her consent in the absence of her husband (who had without doubt ridden to his farm, and was expected any day) that her estate should be inventoried, the more so as she did not know that her husband had made himself guilty of a criminal deed and also had never complained about him elsewhere, at the same time requesting the protection of Mr. De Wet as father of the burghers in that regard, finally wishing to be unaccountable for all claims in this respect; which mentioned document having been returned by the aforementioned commissioner gentlemen to the aforesaid wife, and it having been added to her in reply that if she believed herself to be prejudiced, she could address herself in this regard to the aforementioned Honorable Court, and that Their Honors notwithstanding, pursuant to the aforesaid order, would proceed with the inventory, and she being subsequently asked whether she was inclined amicably to give a statement before Their Honors upon the requisition of the aforementioned Mr. Landdrost Bletterman, in such manner as His Honor should come to demand, regarding what had been communicated by her to His Honor concerning her husband, she thereupon made known that she was in no way inclined to give such a report or declaration, because nothing had been disclosed by her to the said Mr. Landdrost, but in case the Honorable Court of Justice should come to demand such from her, she would then declare according to the truth. The aforementioned commissioner gentlemen subsequently proceeded with the inventorying, and after the performance thereof having presented the same to her for signature, she initially showed reluctance to sign the same, however after many cavils, and after the mistaken idea she formed of it had been pointed out to her, she finally proceeded to do so, under protest nevertheless, of not having signed for the inventory but indeed for the stated debts. Underneath stood: Done on the date as above. Lower: Present. Signed: A. Faure, Secretary
Dutch transcription
79 De Landdrost van Stellenbosch en drakenstein zig refereerende aan den inhoud van zyn in dato e deeser maand aan den E agtb: Heer Praesident g'addresseerde missive, waarby hy heeft gedeclareert, zodra eenig voldoend bewys van de beyde misdaaden by de voorsz: missive vermeld zou hebben ingewonneng waarvan de eerste zal hebben bestaan, in gepleegd verspel van den burger fornet David Malandaridsz: terwijl de Laatste misdaad zou hebben bestaan in eeene desertie met gepleegde diefte van een Slavin van den burger Iurgen Radyn, hy bande drost als dan Jegens gem Malen zodanige actie te zullen institueeren als de waart der zaeke vorderde en de wetten zullen komen te dicteeren, Dat op Saturdag den 16 daaraan aan hem Land¬ drost ter handen gekomen zynde, uwelEdele agtb: missive van den 15 daar bevoorens, daaruyt heeft gesien, dat door Heeren gecommitt„s dewelke als toen zig te stel„ lenbosch bevonden, de gemeenschappelyken boedel van voorsz: Malen en zyne Huysvrouw ter praesentie van hem Landdrost provisioneel zou worden g'inven„ tgriseerd, deselve Heeren gecommitt„s zig neevens hem Landdrost ook ter plaatse van meergem: Malan hebben vervoegd, als wanneer de Huysvrouw van gemelde Malan de bekendmaaking door haar aan de Landdrost gedaan, ontkend, en tegens de Inven¬ tarisatie van haaren boedel geprotesteerd heeft. — Dat daar de ontkentenis van de vrouw van gem: Malan, omtrend de voorsz: Communicatie aan hem Landdrost gedaan hem heeft gebragt in de nood¬ zakelykheijd, om terstond tot het inwinnen van de nodige bewysen over te gaan: hy ook tot dat eynde heeft ingewonnen drie verklaaringen, die hy ten deesen produceert en aan dees inhoud zig refe„ reerende, deesen Edele agtbaare raade met vereyscht en Eerbied versoekt deselve te Examinee„ ren, en dat het als dan haar Edele agtb: gelieven zal te verklaaren of op fundament van het by deselve geposeerde aan hem Landdrost zan kunnen werden verleend decrect, waarby hy ge„ qualificeert werd, voorm: David Malen davidsz: te mogen dagvaarden in persoon, om tegens heeden oer 80 over veerthien dagen te Compareeren in deesen Edele agtb: raaden, ten eijnde te aanhooren sodanige Eijschen Conclusie dan wel versoek ofte versoeken, als hij Land„ drost, als dan zal komen te doen en te neemen, en voorts te procedeeren als na regten. Hier tevens bijvoegende, dat hy Landdrost nopens het gehouden gedrag van de Huysvrouw van gerepten Malan zig refereerende aan het door Heeren ge„ committeerdens, dewelke tot het annoteeren der goederen van meerm: Malan hadden gevaceert te doen rapport. — Na welk voortgebragte de Heeren van der Riet en de wet bij winde bezig„ ten, dat hun EE het besluyt bij deesen Raade in dato 15 deeser genomen behoorlyk hadden ter Executie gebragt, en dus den boedel van voorsz: Malan doen Inventariseeren, maar dat hun EE tevens van het geene hun by die geleegendheyd met de vrouw van gede Malen was wedervaaren had¬ den geformeert en tevens produceerden, een verbaal of notale Luydende als volgd. — Maandag den 18 Augustus 1788. — Hebbende Heeren Rijne Johannes van der Riet en Hendrik Justinus de wet ge committeerde Leeden uit den E agtb: raade van Justitie aan Cabo de goede Hloop ter praesentie van den Landdrost van stellenbosch en drakenstein de Heer Hendrik Lodewyk Bletterman zig begeeven ter plaatse van den Burger David Malan in Hottentok Hol¬ land geleegen, en ingevolge hun Ed. g'obtineerde Last, van welopgem: E agtb: Raade desselfs Huysvrouw de Jntentie der Commissie voorge„ houden hebbende, gaf zy daarop tot antwoord, dat zij vermits zig niet wel konde uytdac„ ken, haar antwoord ten papiere had gesteld, overhandigende daarop aan gemelde Heeren gecommittteerdens, zeker ongeteekend geschrift, welkers inhoude ten pp„o behelsde dat zy haare toestemming niet geven konde by absentie F absentie van haaren man /:die zonder twyffel naar zyn plaats zoude zyn gereeden, en alle dagen wierd verwagt:/ dat haaren boedel zoude werden g'inventariseerd, te meer, daar zy niet wist, dat haaren man zig aan eene Crimineele daad had schuldig gemaakt en ook nooyd over hem elders had geklaagd, teffens de Protectie van de Heer de wet als Burgervader daaromtrend versogt Eyndelyk de sweegens onverantwoordelyk van alle aanspraak te willen zyn; welk gemelde geschrift door op gem: Heeren gecommitt„s aan evengem: Huysvrouw te rug gegeeven, en haar in antwoord toegevoegd zynde dat zo zy vermeende ge praejudicieert te zyn zy desweegens haar by welm: Ed: Agtb: zoude kunnen addresseeren, en hun Ea„ des niet tegenstaande ingevolge voorsz: Last met de Jnventarisatie zoude voortgaan, en deselve vervolgens afgevraagd zynde, of zy genee„ gen was in der minnen voor hun Ed. te passeeren een relaas ter requisitie van opgem: Heer Land¬ drost Bletterman, invoegen dat zyn Ed: zoude komen te vorderen, nopens het geen betreffende haaren man, door haar aan zyn Ed: is gecommu¬ niceerd ! gaf deselve daarop te kennen, in geenen deelen geneegen te zin, een dusdanig relaas ofte verklaaring te geeven, wyl door haar aan gemelde Heer Candarost niets is bekend gemaakt, maar ingevalle den Edele agtb: raade van Justitie sulx van haar mogt komen te vorderen, als dan na waarheid zoude ver¬ klaaren. — Opgem: Heeren gecommitt„s voorts met het Jn„ ventariseeren voortgegaan, en na dies verrig¬ ting door hun Ed. haar deselve ter teekening ge¬ presenteerd zynde, toonde zy eerstelyk wygereg¬ tig te zyn deselve te onderteekenen, egter na veele Cavillatien, en dat haar was voor¬ gehouden het verkeerd denkbeeld, dat zy er van formeerde, Eyndelyk tot dies was wergen¬ gaan, onder betuyging nogtans, van niet voor den Inventaris maar wel voor de opgegeevene schulden te hebben geteekend. /:onderstond:/ Actum dctum ut Supra /:lager:/ praesent. /: geteekend./ A: ƒ ƒ. Faure Secretaris
English
82 After which reading, deliberation having been held on the request made by the aforesaid Landdrost and the documents submitted at the same time, the following ruling was made thereon. The Council, keeping under advisement for the present the request made by the officer representing the public prosecution with respect to the burgher Cornet David Malan Davidsz, enjoins the officer to obtain as soon as possible, and especially from the wife of the said Malan, such further evidence as may serve to support this case, in order that it may subsequently be disposed upon the request of the officer representing the public prosecution as this Council shall deem proper. And after the pronunciation of this resolution, the said Landdrost requested the Council's qualification to be permitted to examine the wife of the frequently mentioned David Malan in plenary session on such articles as had been drawn up for that purpose by him representing the public prosecution, which request was granted to the said Landdrost on account of the singular circumstances accompanying this case. The Member of this Council, the Honorable Ryno Johannes van der Riet, acting herein due to the indisposition of the Fiscal pro Interim, requests, on account of the non-appearance of the defendant, the second default with the benefit thereof and a third edictal citation against two weeks from today. The Council, on account of the non-appearance of the defendant, grants the officer representing the public prosecution, the plaintiff, the requested second default with the benefit thereof and a second edictal citation against two weeks from today, granting and the Fiscal pro Interim here, the Honorable Gabriel Exter, officer representing the public prosecution, plaintiff in a criminal case on the one part, against the former First Sworn Clerk at the political secretariat, Johannes Marthinus Horak, defendant in person on the other part, in order to purge his first default and further to come answer in person for his committed malversations and theft. the 83 the Council further grants to the officer representing the public prosecution, for the indemnification of the Honorable Company, summary execution upon the estate of the said Mollerstroom; while, however, no disbursement from these proceeds shall take place before the note, which is now being revised and checked again as a precaution concerning what the defendant Mollerstroom has enjoyed from the Honorable Company, shall have been produced in Council and the exact sum that belongs to the Honorable Company from the estate of him, Mollerstroom, on account of the aforesaid matter, shall have become apparent; and likewise not before all the countrymen who, in payment of their arrears of recognition money, delivered the moneys to the said Mollerstroom, and of which the Honorable Company has not yet received payment into the Honorable Company's treasury, shall have been summoned hither and have given the necessary information. Whereupon the just-mentioned Honorable Mr. van der Riet, for the Fiscal pro Interim, served a written memorial, tending to obtain a decree on account of the far-reaching, atrocious insults inflicted by the burgher Stephanus Fouché upon the Heemraden at Swellendam, Daniel du Plessis, Jan Andries Holtshausen, and Jacobus Steyn, alongside the secretary Menso Blankenstein in their respective offices, by virtue of which the officer representing the public prosecution might be qualified to cause the aforesaid Stephanus Fouché, because of the remote distance of his residence, to be summoned in person by letter under the Council's seal against a certain term to be prefixed, in order to hear such criminal claim and conclusion, request or requests, as he, the officer representing the public prosecution, would wish to make and take in the aforesaid matter upon and against him, Fouché, to answer thereto and further to proceed according to law. Which request was unanimously agreed to. subsequently 8 Subsequently, on behalf of Mrs. Yda Margaretha Adleda, wife of the former First Sworn Clerk at the political secretariat, Johannes Marthinus Horak, the following petition was presented: To the Right Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, alongside the further Honorable Council of Justice of this government. Right Honorable President and Honorable Gentlemen! With due respect and most humbly, Yda Margaretha Adleda, wife of the former First Sworn Clerk at the political secretariat, Johannes Marthinus Horak, gives to know: That since the petitioner's husband had always flattered himself with that certain hope that his affair would be settled politically, he was therefore also never prepared for such means of defense as might now be of use before the Honorable Council of Justice. That he also remained in that firm confidence until, some time ago before his case was handed over to Justice, he had to learn by rumors that he was to be taken into custody, and his affair handed over to Justice, and that he would be prosecuted by the Fiscal. That he, therefore, at that moment and altogether unexpectedly seeing himself threatened with a criminal action and imprisonment, and having been advised by good, trusted friends to provide for his safety, and seeing himself then directly disabled from any means for his defense, was thus forced to keep himself retired. That he never, for any reasons of contempt or disrespect for Justice, or that he judged himself so guilty that he would never have dared
Dutch transcription
82 Na welke Lectuure over het door voorsz: Landdrost gedaan versoek en de stukken en de stukken tevens overgelegd gedelibereerd zynde, is daarop het volgende dispositief gevallen. — De raad het door den r: O: vert: ten opsigte van den burger Cornet David Malan David&: gedaan versoek voor als nog in den advys houdende, injungeert den officier, om ten allerspoedigsten, en insonder„ heyd van de Huysvrouw van gerapten Malan¬ zodanige nadere bewysen in te winnen, als ter ad„ structie van deese zaak zullen kunnen dienen, ten einde dan op 's r: O: vert: versoek vervolgens zodanig kan w worden gedisponeerd als deesen Raade zal vinden te behooren. — En versogt geme: Landdrost, na de princntiatie van dit besluijt 's raads qualificatie, omme de Huys„ vrouw van meergem: David Malen in pleno senatie te mogen horen op sodanige articulen, als door hem r: O: vert:e ten dien fine waaren gefor„ meerd, welk versoek om de singuliere omstan„ digheeden, welke deese zaak vergesellen aan gemelde Landdrost is g'accordeert geworden. - Het Lid deeses Raads de Heer Ryno Iohannes van der Riet, vermits indispositie van den Pro Interim Fiscaal in deesen ageerende, versoekt vermits de non Comparitie van de ged:te het tweede defaalt met den profite van dien en een derde Edictale Citatie tegens heeden over twee weeken. - De Raad vermits de non Comparitie van den gede ver¬ leend den 7: O: Eysscher het versogte tweede default, met den prafite van dien en een tweede Edictale citatie tegens heeden over twee weeken, verleenende en pro Interim Fiscaal alhier d' E Gabriel Exter R: O: Eyss„r in Cas Crimineel ter eenre op ende Jegens den geweesen Eerste gesw: Clercq ter politicque secretarie Po„ hannes Marthinus Horak ged=te in persoon ter andere zyde, ten einde zyn eerste default te furgeeren, en voorts als nog ten pp„lo zig wegens zyne gepleegde malversatien en diefte te komen verantwoor„ den. - de O 83 de Raad wijders aan den r: O: Eijss„r tot schadeloos stelling van d' E Comp: parate Executie op den boedel van gemelde Mollerstroom; Terwyl egter van dees provenu geene uyt betaaling zal geschieden voor dat de tans uyt precautie nogmaals ge„ revideert en geconfronteerd notitie, nopens het geene ged„te Mollerstroom van d' E Comp: genoten heeft in Raade zal zyn geproduceert, en dan gebleeken de Iulste Som, welke d' E Comp: ter zaake voorsz: uijt den boedel van hem Möl„ lerstroom Competeerd; en zo meede voor dat alle de Landlieden, welke tot voldoening hunner agter¬ stellige recogn: de penn: aangemelde Moller¬ stroom hebben g'extradeerd en waarvan d' E Comp: haare betaaling in 's E Comp: Cassa nog niet genooten heeft, herwaards zullen zyn ontbooden de nodige Informatien hebben gegeeven. - Waarna door evengem: Heere van der Riet voor den pro Interim Fiscaal wierd gediend van een schriftelyk vertoog, tendeerende omme we„ gens de door den burger Steehanus Franché aan de Heemraaden te Zwellendam Daniel du Plessis Jan Andries Holtz, hausen en Jacobus Stein nevens den secre¬ taris Menso Blankenstein in hunne respe amsten aangedaane verregaande atroce Injuzien te mogen erlangen decreet, uijt kragte van welke den 7: O: vert: mogten worden gequalifi¬ ceert, om voorsz: Stephanus Fauche, om de verre afgeleegendheyd zyner woonplaats pr missive onder 's raads Zegul tegens zeekere te proefigeerene Termeyn, in persoon te mogen doen dagvaarden, ten eynde te aanhooren soda¬ nige Crimineelen Eysch ende Conclusie versoek ofte versoeken, als hy z: O: vert: ter zaake voorsz: op ende Jegens hem Franche Lout willem doen en neemen daarop te antwoorden en voorts te procedeeren als na regten. — In welk versoek unanim gecondescendeert is. — vervolgens - 8 Vervolgens wierd van wegens Juff: yda Margaretha Aaleda Huisvrouw van den geweesen Eerste gesw: Clercq ter politicque secretarye Iohannes Marthinus Horak gepresenteerd het volgende versoekschrift Aan den wel Edele agtb: Heere Johannes Isaak Rhenius president benevens de verdere agtb: raade van Justitie deeses gouvernements. - Wel Edele Achtb: Heer en E E Heeren! Met verschuldigde Eerbied en op het ootmoedigst: geeft te kennen yda Margaretha Adleda Huys¬ vrouw van den geweesen Eerste gesw: Clercq ter politique secretarie Iohannes Marthinus Horak. dat vermits der ondergeteekende man zig altoos, had geflatteerd, met die zekere hope, dat zyne affaire politig zoude werden afgedaan, hy daarom ook nimmer is verdogt geweest op sodanige midde¬ len van defensie, die tans by den E agtb: Raade van Justitie van Passe zoude kunnen komen. Dat hi ook in dat vast vertrouwen is ge¬ bleeven, tot dat hy eenige tyd geleeden voor dat zyne zaak aan de Justitie is overgegeeven geworden, door gerugten had moeten verneemen, dat men hem in Regtenis zoude naemen, en zyne effaire aan de Justitie overgegeeven, en hem door den Fis¬ saal laaten actioneeren. — Dat hy dues op dat ogenblik, en ten eenemalen als onverhoeds, zig met een Crimineele actie en gevangenis gedreygd ziende, en door goede vertrouw„ de vrienden geraaden geworden zynde, voor zyne veyligheyd te zorgen, en zig toen direct buyten staat ziende gesteld van eenige middelen tot zyne defensie, dus genoodsaakt is geweest hem geretireerd te houden. — dat hy nimmer om eenige reedenen van minagting ofte deelen voor de Justitie, of dat hij zig zelfs zoda„ nig schuldig beoord, dat hy nimmer zoude hebben durve
English
dared to appear before the Court of Justice to clear himself of all that has been laid to his charge, and of that which might yet be brought against him, but on the contrary has declared more than once, and even desired, that his case had rather been concluded judicially, when he would then have been able to consider all those means which might have served for his defense. That he therefore may not be considered as someone who has willfully made himself guilty of flight, since he could otherwise have done this long ago with the utmost safety, for which he had already seen himself in complete freedom for circa four months, without ever having been forbidden by anyone not to absent himself from the Caab. That the undersigned, as his wife, not knowing herself where he is to be found in order to be able to give him notice of the citations issued to him on behalf of the court, and being fearful of the detrimental consequences thereof, must therefore see herself compelled to address the council. And that the undersigned, unaware and innocent of the act with which he is accused, and having nothing else in hand than those two copies of petitions, one submitted by himself and the other by the family to the Honorable Council of Policy, therefore surrenders the same to this Honorable Council with a humble request, on the one hand, that favorable consideration and regard might be given to those means appearing therein for the mitigation and lightening of his punishment. While the petitioner, on the other hand, hereby also takes the liberty of submitting to Your Honorable's consideration how she now finds herself in that deplorable circumstance which could ever or at any time befall any mortal, as the petitioner, concerning the matter in which he is faulted, previously had not only never or at any time had the slightest knowledge or awareness, but even not the least suspicion of whatever kind, she has thus with this accumulation of disasters fallen entirely unexpectedly and abruptly, and the petitioner therefore also trusts on that ground to be able to find some succor and comfort with Your Honorable, from whom proven evil indeed receives its punishment, but innocence and blamelessness are on the other hand also protected. For this reason, the petitioner takes the liberty hereby to inform Your Honorable that she has now been reliably informed that a resolution is said to have been taken by Your Honorable to liquidate the petitioner's entire estate by summary execution for the indemnification of the Honorable Company. The petitioner can by no means conceal from Your Honorable that she was utterly astonished by this news, as she is not only fully aware that her estate infinitely far surpasses the amount which the Honorable Company and other creditors have to claim on her said estate, but that she also at the same time knows for certain that Your Honorable cannot until now have been informed of the exact sum which the Honorable Company must have from her estate, as it is sufficiently known to the entire public that the commissioners expressly appointed for the investigation of that case, notwithstanding the report formed by their Honors having already long since been submitted to the Honorable Council of Policy, and therein, besides the petitioner's husband, also the late sworn clerk Diemel and various other clerks of the Secretariat of Policy were declared liable for different sums, are nevertheless currently busy again to revise and check everything de novo, and that for the reasons that some of the said declared clerks, having had the liberty to make extracts from the submitted memorandum, with the same extracts on which were noted the names and places of those for whom, according to the so-called Wildschutten book, the payment of the arrears have
Dutch transcription
85 durven voor de Justitie te verschynen om hem te suyveren, van al het geene men ten zynen laste heeft gelegd, en dat tegen hem nog zoude worden ingebragt, ter Contrarie, meer als eens heeft gedeclareerd, en zelfs verlangd, dat zyn zaak leever Justitieel was afgemaakt, als wan¬ neer hy als dan zoude hebben kunnen verdogt zijn, op alle die middelen, dewelke tot zyn defersie zoude hebben kunnen dienen. - dat hy dus niet mag werden geconsidereerd, als ymand, die zig moedwillig aan de vlugt heeft schuldig gemaakt, dewyl hy dit andersints reeds langen met de zekerste veyligheyd had kunnen doen, waartoe hy bereyds Circa vier maanden zig in volkomen vryheyd had gesien, zonder dat hy immer door ymand verboden is geworden, om hem niet van de Caab te absenteeren. — dat de ondergeteekende als zyne Huysvrouw zelve niet weetende, waar hy te vinden is, om hem kennis„ se te kunnen geeven, van de Citatien aan hem van weegen het geregt gedaan, en weesende voor de na¬ deelige gevolgen daarvan, zig dus genoodsaakt moet zien zig aan den raad te addresseeren. - En dat de ondergeteekende onbewust en onschuldig van het bedryf, waarmeede hy word beschuldigd, en niets anders in handen hebbende, dan die twee Copia requesten, Eene door hem zelfs in de andere door de Famille aan den E agtb: raade van Politie in„ geleeverd, derhalven deselve aan deesen Edele agtb: raade overgeeft met ootmoedig versoek van de eene kant, dat op die middelen die daarinne voorkomen, tot versogting en verligting zyner straffe gunstige Consideratien en regard mogte werden geslaagen. Terwyl de supplte aan den anderen kant by deesen teffens de vryheyd neemt uwel Edele agtb„e in over„ weeging te geeven, hoe zig tans bevind in die deernis¬ waardige omstandigheyd, welke ooyt ofte Timmer eenig sterveling kan overkoomen, daar de suppl=te nopens het geval ten opsigte van haar mang'erteerd, te vooren nooyd ofte nimmer niet alleen geen de minste kennis of wetenschap, maar zelfs ook geene de minste 86 minste suspicien hoe ook genaamd gehad hebbende zy dus met deesen op een stapeling van rampen geheel onverwagts en improvice is vervallen geworden, en den suppl„ten vertrouwd dus ook op die grond by uwe wel Edele agtb: van wien het beweesen kwaad wel zyn straffe erlangd, edog de ennoselheyd en onschuld ook daaren tegen beschermd word, en eenige heul en troost te zullen kunnen vinden. — Hierom neemt de supplte de vryheyd uwel Edele agtb: by deesen te kennen te geeven, dat zytans, in 't zekere is verstendigt geworden dat by uwelEdele agtb: zoude weesen genomen een besluyt, om tot schadeloos stelling van d' E Comp: der supplte geheele boedel by parate Executie te gelde te doen maaken. — De suppl=te kan voor uwel Edele agtb geensints verbergen, dat zy over deese Tyding ten uyttersten is verwondert geweest, daar zy niet alleen ten vollen bewust is, dat haaren boedel ineyndig verre sut passeerd het Tantum welke d' E Comp: en & andere Crediteuren op deselve haare boedel te pretendeeren hebben, maar dat zy ook teffens in het zekere weet, dat uwel„ Edele Agtb: tot nog toe niet kunnen g'infor¬ meerd zyn, van de Leyste som, welke d'E Compt: van haaren boedel hebben moet, als synde het by het geheel publicq genoegsaam bekend, dat de tot het ondersoek van die zaa¬ ke expres gestelde gecommitts niet tegen¬ staande het door hun Ed: geformeerd rrf„ port, reeds lange in den E agtb: raade van Politie is ingeleeverd, en daar bij behalven der supplte: man ook wilen den gesw: Clercq diemel, en verscheyde andere Clercquen Eer secretarie van Politie, voor differente somman zyn bekend gesteld, egter tans weder besig zyn, om alles de novo te revideeren en na te zien en sulx om reedenen, dat eenige der gemelde bekend gestelde Clercquen de vryheyd gehad hebbende, om uyt de overgelegde Notitie Extrac„ ten te vervaardigen, met deselve extracten daarop bekend stonden de naamen en plaat¬ sen der geenen voor welke by 't sogenoemde Wildschutten boek de betaaling der agterstallen hebben
English
P7 8 have noted, or signed with their hand, betook themselves to the Honourable Company's Treasury and conducted a precise examination there, just as it also immediately appeared to them from that examination, that of some all and of others indeed the greatest part of the items stated as unpaid and acknowledged by the said commissioners in their report or in the note submitted therewith, had been paid in the Treasury. Now the undersigned asks, yet under deference and with fitting respect for the high dignity of Your Honourable Worships, whether in a matter of such great importance, wherein the total ruin of an entire family, an innocent blameless wife and children is also involved, double accuracy, double prudence ought not to have been the guides of those who were charged with this so weighty investigation, and whether thus, pursuant to their estimate, the petitioner's entire estate should immediately have to be monetized, whereas it is yet more than probable that of those enormous sums which were placed on the account of the petitioner's husband, just as with the other acknowledged clerks, many will be found paid in full in the Honourable Company's Treasury, as the petitioner's unfortunate husband, before his departure, testified to the petitioner under the most solemn assurances that the sum which he took to himself, both in lord's rights and recognition monies, on account of the scarcity of ready money prevailing here, to employ the same for the payment of the expired debts on his house and the alteration of the same, and yet afterwards, in better times, to pay again in cash into the Honourable Company's Treasury, that the same did not amount to more than at the highest taken 70 to 75,000 guilders, at the same time warning the petitioner, in his absence, absolutely not to proceed to any further payment, but in all cases to protest against it, as he had never ever enjoyed the same: While the undersigned, if it were however insisted upon, 88 would immediately, because this is a matter that concerns her so in particular, have to protest and request that commissioners from Your Honourable Worships, upon whose report, after all, justice is always done by the Court, might examine and verify the aforesaid gamekeeper's book and treasury books further and with the required accuracy, as well as that there be summoned and heard before Your Honourable Worships all the persons from whom the petitioner's said husband is known to have received monies on behalf of the Honourable Company. Above all this, Right Honourable Worshipful Sirs, the undersigned still understands that when proceedings were instituted against her property, the undersigned, whether as the attorney of her husband, or for herself privately, on account of the absence of her said husband, ought to have been summoned by the officer to hear demands and conclusions for payment of a significant sum on behalf of the Honourable Company, or else to see execution decreed thereon, whereupon the petitioner would have been able to put forward her interests, and at the same time make such remonstrances and requests as she would have deemed serviceable in her case, considering the undersigned now being aware and assured of the magnitude of the sums of money enjoyed by her husband, can by no means, at least if she does not wish to see herself, however much she recently obtained a considerable sum from her father by inheritance, reduced to the uttermost poverty, be indifferent with respect to the tantum which one would wish to exact after this. For these reasons, the undersigned turns to Your Honourable Worships, as those to whom by God's ordinance the maintenance of an unblemished justice in this place is commended, and who, the undersigned also trusts, will in this matter take to heart both the interests of the undersigned, who sees herself innocently and blamelessly brought into so sad a situation, and those of the Honourable Company. And the undersigned therefore very humbly requests
Dutch transcription
P7 8 hebben genoteerd, of deselve met hunnen hand onderteekend, zig hebben begeeven naar 's E Comp:t Cassa en aldaar naauwkeurig ondersoek gedlaan, gelyk aan hun dan ook by dat ondersoek terstond gebleeken is, dat van zommige alles en van andere wel het grootste gedeelte van de door gemelde gecommitt„e by hun rapport of daar by over„ gelegde Notitie, als onbetaald enbekend ge„ stelde posten in Cassa voldaan waaren. Ni vraagd de ondergeteekende eens, Edog onder, reverentie en met gepaste Eerbied, voor de hoogwaardigheyd van uwel Edele Agtb: of in een zaak van zo een groot aanbelang, daar de Totale tuine van eene geheele Famillie eene on„ noosele onschuldige vrouw en kinderen meede gemoeyd is, niet dubbelde acturatesse, dub„ belde voorsigtigheyd de Leedslieden hadden behooren te zyn, van die geenen, welke met dit zo gewigtig ondersoek zyn gechargeerd geworden en of dus ingevolge derselver begroating der suppl=te geheele boedel, maar aanstonds zou moeten worden te gelde gemaakt, daar log meer dan waarschynlijk is, dat van die nor¬ we sommen, welke op reekening van den Supplte. man zyn gesteld geworden ook even als met de andere bekend gestelde Clerc¬ quen, veele als zieel voldaen in 's E Comp: Casja zullen gevonden worden, als hebbende der Zupplte ongelukkige man voor zyn acccugie aan de supplte onder de duurste verseekeringen betuygd, dat de som welke hy zo aan 's Heeren regt als recagt: penn:, vermits de zo alhier heerschende schaars„ heyd aangereed geld, heeft tot zig genomen, om deselve tot het betaalen van de verloopene daayen op zyn huys en het verbouwen van het zelve te employeeren, en egter naderhand, by bee„ tere tyden, wederom Contantivelik in 's E Comp:s Cassa op te brengen, dat deselve niet meerder ren¬ deelde als ten hoogsten genomen 70 a 75000: guldens de supplte 't effens waarschouwende, om by zyne absentie volstrekt tot geene meerdere betaa„ ling over te gaan, meer in alle gevallen daar tegens te protesteeren, als hebbende hy de¬ selve nooyd ofte nimmer genoten: Terwyl de ondergeteekde wanneer egter daarop werd 88 wierd aangehouden, dadelyk, om dat dit eene zaakni is dat haar zo in het particulier betreft zoude moeten protes¬ teeren en versoeken dat gecommitts uijt uwel Edele Agtbr op welkers rapport, tog by de Iustitie altoos word regt gedaan, de voorsz: wildschutten boek en Casja boeken nader en met de vereyschte naauwkeurigheyd mogten xamineeren en Constinteeren, mitsgaders ook voor uwel Edele agtb„e ontboden worden en gehoord alle de Persoonen van dewelke gemelde de supplte man penn: bekend staan, ten behoeve der E Comp: te hebben ontfangen. — Boven dit alles wel Edele agtb: Heeren zo begrypt de ondergeteekende nog, dat wan neer tegens haare goederen wierd geprocedeert, de ondergeteekende dan het zy als gevolmagtigde van haaren man, of wel voor haar privé, ver¬ mits de absentie van gem: haaren man, door den officier had behooren te werden gedagvaart, om te horen Eysschen en Concludeeren tot betaaling van een en Significanten Som, ten behoeve der E Comp:, of wel om daarop Executie te zien decer¬ neeren, als wanneer de supplt. haare belangens zoude hebben kunnen inbrengen, en teffens doen zodanige remonstrantien en versoeken, als zy in haare zaak zoude hebben dienstig geagt, ge„ merkt de ondergeteekende tans bewust en ver„ seekerd zynde, van de groote der geld sommen door haaren man genooten geensints ten min„ sten zo zy zig niet /: hoe zeer zy ook inlangs eene aansienlyke somme van haaren vader by Erffenis verkreegen heeft:) egter tot den uyt„ Eersten armoed gebragt zien, onverschillig kan zyn ten opsigte van het Tantum, welke men naar zou willen weten deezen. — Om deese reedenen keerd zig de ondergeteekende tot uwel Edele agtb:, als die geenen, aan wien van godswegen hier ter plaatse de handhaaving van een engekreukte Justitie is aanbevolen; en dewelke zy ondergeteekde ook vertrouw, dat in deesen zo wel de belangens van de onder¬ geteekende, die zig onnosel en onschuldig in eenen zo droevige situatie gebragt zict, als die van d' E Comp: zullen ter harten neemen. — En de ondergeteekende versoekt derhalven zeer ootmoedig
English
humbly, that Your Honourable Worships may be pleased not only to put into effect those means which are required to secure Your Honourable Worships with regard to the increase of the sum which is due to the Honourable Company from the undersigned's estate, so that not the least doubt remains thereof, in such a manner that Your Honourable Worships and the undersigned can rely upon it, but that even if Your Honourable Worships unexpectedly cannot resolve to postpone the sale of the petitioner's estate until then, it may nevertheless please Your Honourable Worships to grant the petitioner permission to withhold from her said estate—while the petitioner is assured that the estate will yield more than all claims amount to—for her comfort and assistance, according to her choice, some of her faithful slaves who have always served so well, as well as some necessary household furniture inevitably required by her. Which doing, etc. Was signed: Yda Margaretha Adleda. After the reading whereof, Messrs. Rinnenkamp and van Echten, finding themselves most severely offended by certain expressions appearing in the said petition with respect to the commission entrusted to them by the Honourable Council of Policy in the matter of the said Storak, requested a copy of the aforementioned petition in order to make such use thereof as they deem necessary, and this at the expense of the estate of the said Storak. Which request being granted, the contents of the aforementioned petition were subsequently maturely deliberated upon, and taken into consideration that while the Council knows very well that the duty of a judge is to maintain unblemished justice at all times without respect of persons, and this Council has also always striven with the utmost care to act in all respects according to its oath and conscience, they therefore need not be animated or urged thereto by anyone, just as in granting the parate execution on the estate of the said Storak the precaution pleaded for by the petitioner has already been employed. While after consideration of all matters, it is granted by apostil on the aforementioned petition: The Council, having read this petition and considered its contents, grants the last part of the petitioner's request, namely to withhold, according to her choice, some of her slaves and highly necessary household furniture, provided that if the estate upon sale should presumably not yet yield as much as the claims filed against it amount to, the petitioner shall then immediately provide proper security for the shortfall; the Council rejecting the remainder of the request. Finally, it was made known by Mr. van der Riet, acting ex officio in the matters for the merchant and Landdrost of Zwellendam Constant van Nult Onkruijt, that the burgher Ferdinand Hartzenberg, who recently lost his life, having died intestate and left children, he therefore deemed that estate to have fallen to the Orphan Chamber of this place; which was accepted as notified by Mr. Rinnenkamp as secretary of the Orphan Chamber. At the Cape of Good Hope, the day and year as above. In my presence, signed: W: C: van Ryneveld, sworn clerk. Friday the 29th of August 1788. In the morning, extraordinary meeting, present the Honourable Mr. Johannes Isaak Rhenius, president, and all the members, except Messrs. Gie and de Wet, the former due to indisposition and the latter due to occupation. After the Honourable President had communicated to the respective members present that His Honour had convened this meeting at the express request of Elisabeth Malan, wife of the burgher cornet at Stellenbosch David Malan Davidsz: the said wife of Malan then appeared in Council, requesting by a certain memorial that her estate might be released from sequestration, and that she be left the freedom to act and deal with the joint property of herself and her husband as she should see fit: but in the same writing, besides some other sharp expressions, there also being found at the close a passage whereby the said wife of Malan, in case her request should not be granted, declared to protest both against the procedure held in this matter and against the consequences and appurtenances thereof, adding that she would in no way be responsible for the loss and damage to result therefrom, and the Council being very indignant at this impertinent conduct of the aforementioned wife of Malan, it was therefore decided to grant as disposition thereon: The Council, returning this so-called Memorial, orders the petitioner to make her request by a proper, decent petition in form against the next court day, omitting the passage of protest, finding such to be very irreverent with respect to the respect due to the Council. At the Cape of Good Hope, the day and year as above. In my presence, signed: W: C: van Ryneveld, sworn clerk. Thursday the 4th of September 1788. In the morning, present the Honourable Mr. Johannes Isaak Rhenius, president, and all the members, except Mr. Jan Coenraad Gie due to indisposition. There was submitted by the Landdrost of the colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, with respect to the burgher cornet David Malan Davidsz, a memorial with 12 annexures attached, the said Landdrost simultaneously stating orally that he still referred to the three declarations delivered by him at the session of the last ordinary meeting, the aforementioned memorial reading verbatim as follows: To
Dutch transcription
89 ootmoedig, dat uwel Edele agtb„e niet alleen die middelen, gelieven in het werk te stellen, welke vereyscht worden, om uwel Edele agtb„e wegens de vergrooting van de Som, welke d' E Comp: uyt der ondergeteekende boedel Competeerd zo zeeker te stellen, dat daarvoor geende minste twyffel overig blyft, dermaaten dat Uwel Edelen Agtb: en de ondergeteekende daarop gerusten lyk kunnen doen volgen, maar dat ook zo al eens by uwel Edele agtb„e onverhooft niet, kan werden beslooten, om den verkoop van der Supplte boedel tot dien uyt te stellen, het egter van uwel Edele Agtbe. welbehagen zyn mogen aan de supplte. toe te staan, om van gemelde haaren boedel /:terwyl de supplte verseekerd is, dat den boedel meerder zal beloopen, als alle praetensien rendeeren :/ tot haar gerief en hulpe naar haare verkiesing, eenige haarer trouwe en altoos zo wel gediend hebbende slaven, mits„ gaders deese of geene en voor haar onvermeyde„ lyk benodigde Huysmeubeelen uijt te houden. — /:onderstond:/ t welk doende & /: was geteekend:/ Yda Margaretha Adleda. Na welkslectuure de Heeren Rinnenkamp en van Echten, als zig over zekere uytdrukkingen, de„ welke in 't gede request, ten opsigte van de hun EE door den E agtb: raade van politie in de zaak van gem: Storak opgedraagene Commissie voor„ komen, ten sterksten geledeerd vindende, versog¬ ten Copie van 't voorn: request, om daarvan zodanig gebruyk te maaken als hun E E nodig egten en sulx op kosten van den boedel van gerepten storak Welk versoek g'accordeert zynde is vervolgens over den inhoude van 't voorsz: request rypelyk gedelibereerd, en in aanmerking genomen, dat terwyl de raad zeer wel weet, dat de pligt, van een regter is, om zonder aansien van persoon, steeds eene ongekreukte sus„ titie te handhaven, en deesen raade ook altoos met de uytterste zorgvuldigheyd daerop uyt is geweest, om in allen opsigte naar haaren Eeden Conscientie te werk te gaan, zy dierhalven daar¬ toe van niemand behoeven te werden g'animeerd of aangespoord, zo als dan ook by het verlee„ nen van parcte Executie op den Boedel van ged=te 90 ged„te Aorak de tegens de door de supplte g'emploreerde voorsorger reeds gebruykt is. Terwyl na over¬ weeging van het een en ander op 't voorsz: request voor appostil is verleend. — De Raad dit request geleesen en dies inhoude vverwoogen hebbende accordeert het laatste Lid van der Supplte. gedaan versoek, om na¬ mentlyk na haare verkiesing eenige haarer slaven en Hoogst benodigde Huysmeubulen uyt te houden, mits dat de supplt. zo wanneer den boedel by verkoop naar gissing, zo veel nog niet mogte uytleeveren, als de op denselven inge¬ bragte pretensien komen te bedraagen, als dan dade lyk voor 't te kort komende, stelle behoorlyke Cautie wysende de raad het verder versogte vande hand. Eyndelyk wierd door den Heere van der Riet als de zaaken voor den koopman en Landdrost te Zwel„ lendam Constant van Nult onkruijt en ef officie waarneemende, te kennen gegeeven, dat den en langs om het leeven geraakte burger Feidi„ nand Hartzenberg ab intestato zynde komen te overlyden, en kinderen nagelaaten hebbende, hy dus vermeende dien Boedel aan de weessamer deezer steede te zyn vervallen; het geen door den Heer Rinnen Kamp als secretaris der weescamer voor genotifi„ ceerd is aangenomen. — 6 /:onderstond:/ E ran Cabo de goede Hoof die et anno ut Supran /:lager:/ my praesent /:geteekend:/ W: C: van Ryneveld gem: Clercq. — Vrydag den 29 Augustus 1788. — 's voordemiddags Extraordinaire vergadering praesent d'E Agtb: Heer Johannes Isaak Rhenius praesident, en alle de Leeden, demptis de Heeren gie en de wet de eerste by indispositie en laatstgem: by occupatie. Na dat den E agtb: Heer Praesident de repp„e praesent zynde Leeden had gecommuniceerd, dat zyn E agtb: dee„ te vergadering op expres versoek van Elisabeth Malan Huysvrouw van den burger Cornet aan Stellenbosch David Malan Davidsz: had doen beleggen: verscheen als toen in raade gem: Huysvrouw van Malan versoekende by Dekere memorie, dat haaren boedel van de seguistratie mogt werden ontheft, en aan naar vryheyd gelaaten, om met de gemeen¬ schappelyke goederen van haar en haaren man ƒ man te doen en handelen, zo als zy zou te raaden worden: dan by het zelve schriftuur, behalvent eenige andere scherpe uytdrukkingen, ook nog in het slit gevonden weesende eene periode, waar„ by gemelde Huysvrouw van Matan ingevalle haar versoek niet mogte werden g'accordeert, ver„ klaarde te protesteeren, zo tegens de in deesen gehoudene proceduure, als tegens de gevolge en aankleeve van dien, met byvoeging van voor de schade en nadeel daaruijt te proflueeren geensints te willen responsabel zyn, en de raad dus over dit impertinant bestaan van meer¬ get: Huysvrouw van Malan zeer gindig¬ neert zinde, zo is derhalven goedgevonden daarop voor dispositief te verleenen De Raad deese sogenaamde Memorie te rug gee¬ vende, ordonneert de suppl„te, omme tegens de aanstaande regtdag haar versoek by een behoorlyk decent request in forma te doen met agter laating van de percode van protest, als sulx ten opsigte van het respect des raads zeer irreverent vindende. /:onderstond:/ Aan Cabode goede Hoop die et anno ut Supra lagen my present /:geteekend:/ W: J: van Ry neveld getw: Clercq. — Donderdag den 4 September 1788. 's voordemiddags present d' E Agtb: Heer So¬ hannes Isaak Rhenius president, en alle de Leeden, dempte de Heere Jan Coenraad gie by indispositie. Wierd door den Landarost der Colonien Stellen bosch en Drakenstein de Heer Hendrik Loden wyk Bletterman, ten opsigte van den burger Jomet David Malan davidsz: gediend van een vertoog, waerbij g'adjungeert 12 bylaagen, zeg¬ gende gemelde Landdrost teffens mondelings zig nog te refereeren aan de door hem ter sessie van de jongste ordinaire vergadering overgeleeverde drie verklaaringen, Luydendende 't voorn: vertoog verbotenues als volgd aan —
English
92 Shows with due respect the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Hendrik Lodewyk Bletterman, That on Tuesday the 12th of the recently passed month of August, in the afternoon around four o'clock, having been brought to the knowledge of the petitioner by the burgher Isaac de Vlaming that he had been requested by the wife of the burgher Cornet David Malan Davidsz. to make known to the petitioner in her name that her husband, the aforementioned Malan, had during the past night absented himself from the domicile and taken with him his flintlock musket, powder and shot, together with a bolster, two pillows, some clothing, two thongs and two riding horses, and also that the female slave of the burgher Jurgen Radyn, from the kloof-maker De Vos, where she had been given as a wet nurse, had likewise made herself a fugitive during the same night; the said Mrs. Malan having requested through him, De Vlaming, to be informed by the petitioner how matters now stood with the imminent public auction, and whether the notices by which the sale to be held on the 11th of August aforesaid had been appointed should not now be torn down; the petitioner, for reasons to be set forth hereafter, having replied in substance to him, De Vlaming: "But De Vlaming, what business of yours is it to meddle in other people's affairs?" and in order to make him leave, having also asked whether he had a power of attorney; to which he testified "no", adding: "I have done nothing more than what Aunt Betje asked of me, and misfortunes may come of it"; upon which the petitioner, asking him, De Vlaming, why he thought such a thing, he answered thereto: "God knows, or God only knows, for the Gentleman will certainly hear of it later"; so that the petitioner finally told him, De Vlaming, that even if he had a power of attorney, he could not accept such a commission from him, since the matter was of very great importance and the woman herself ought to come. To the Right Honourable Gentleman Johannes Isaak Rhenius, President, together with the further Gentlemen Councilors of the Honourable Worshipful Council of Justice of this Government. That 93 That the following day, in the forenoon around eleven o'clock, the petitioner, having gone to the building being constructed for the Colony's mills, shortly thereafter was told by one of the orderly riders, who had sought the petitioner and now found him: that Mrs. Malan had arrived at the drostdy with her horse wagon, urgently needing to speak with the petitioner; the petitioner then also immediately hurried thither, and upon his arrival before the door found the aforementioned wife of the above-mentioned Malan, named Elisabeth Malan, and her brother-in-law the Heemraad Cruywagen seated on one of the benches conversing with one another; whereof the latter having departed, the first-mentioned Mrs. Malan came into the petitioner's house, into one of the front rooms, and sat down there. That the petitioner was informed in substance by the aforementioned Mrs. Malan that before yesterday during the early night, between the 11th and 12th aforesaid, she had heard a noise, but since it had happened many a time that her husband had gone out in the evening and come home at night, she had thought that he might then have come home, but when she got up in the morning and learned that no wine had yet been given out for the servants, she first had her son knock on his chamber door, and this having been done repeatedly without obtaining any answer, she had the door opened from the inside by pulling open one of the windows from outside, and then found that her husband had absented himself; and upon inspection discovered that he had taken with him his flintlock musket with his bandolier, powder and shot, together with a new pair of trousers and two pillows, and also subsequently learned that he had likewise taken with him two riding horses from the stable and two thongs from the slave house, and also that the female slave of the said Radyn had likewise absented herself during the same night, wherefore she had not wanted to wait any longer to make the matter known first to the petitioner and then to the Cape, while she also requested to know whether her imminent public auction
Dutch transcription
92 Vertoond met verschuldigde Eerbied den Landdrost van stellenbosch en Drakenstein Hendrik Lodewyk Bletterman, Dat op dingsdag den 12 der jongst gepasseerde maand Au„ gustus, des nagemiddags de klocke omtrend vier uuren, door den burger Isaac de Vlaming, aan den vert: ter kennisse gebragt zynde, dat hy door de Huysvrouw van den burger Cornet David Malan davidsz: was versogt geworden, aan den Eert: uyt haar naam bekend te maaken, dat haaren man bovengem: Malan, in de gepasseerde nagt zig van de woonplaats geabsen„ teerd en meede genomen had, zyn snaphaan kruyd en loot, mitsgaders een peuluw, twee kussens, wat kleederen, twee riemen en twee rydpaarden en teffens ook dat de meyd van den burger Jurgen Radyn, van de Cloofmaker de vos, alwaar zy als minne was gegewen, in deselve nagt haar meede Fugatief had gesteld, deselve Juffr Malan door hem de vlaming aan den vert: versogt g'informeerd te worden, hoedanig het als nu met de op handen zynde vendutie geleegen was, en of de Billietten waarby de op den 11 Augustus voorsz: te houdene ver„ kooping was bepaald:/ tans niet behoorden te werden afgescheurd, den vert: om reedenen hierna te allegae ren, hem de vlamingh substantieelyk toegevoegd hebbende: maar de vlamingh wat hebt gy ur met andere menschen zaaken te bemoeyen en om hem te doen vertrecken, teffens gevaagd of hy ook procu¬ ratie had? waarop denselfden betuygden van neeu met byvoeging: ik heb niet meer gedaan als Tante betje my versogt heeft, en daar kunnen ongeluk„ ken van komen, waarop den vert: hem de vlaming vraagende, waarom hy sulx dagt denselven daarop ten antwoord gef. : god is 't bekend, of god die weet het, want Myn Heer zal er naderhand wel van hooren, sulx den vert: hem de vlaming eyndelyk heeft gesegt, schoon hy ook procuratie had, eene dier gelyke Commissie van hem niet te kunnen aanneemen terwyl de zaak van alle groot aanbelang is was en de vrouw zelve diende te komen. Aan den wel Edelen Agtb: Heere Iohannes Isaak Rhenius president, beneevens de verdere Heeren Raade uyt den E: agtb: raad van Justitie deeses gouvernements. dat 93 Dat daags daaraan den vert: des voordemiddags de klocke omtrend Elf uuren, zig na 't geconstrueerd werdend gebouw van 's Colonie malen hebbende be geeven, kort daarop door een der ordonn: ruyters, dewelke na den vert: gesogt en tans aangetroffen hebbende wierd gesegt: dat Juff: Maban met haar paarde wagen aan de drostaye gekomen was, den vert: noodsakelyk te spreeken, den vert: zig dan ook ter„ stond derwaards gespoed, en by zyn komst voor de deur weeter op een der zitbanken met elkanderen dis„ coureerende aangetroffen voorm: Huysvrouw van bovengem: Malan, met name Elisabeth Malan„ en haaren zweger den Heemraad UE: crum waarvan laatstgem: vertrocken zynde, eerstgem: Juff: Malan, by den vert: in huys, in een der voor„ kameren is gekomen en aldaar is gaan zitten. — dat door voorm: Juff: Malan den vert: in substantie gecommuniceerd zynde, dat zy voor gisteren in de voor„ nagt, tusschen den 11 en 12 voorsz: een geraal had gehoord, dog vermits het wel te maermalen was komen te gebeuren, dat haer man 's avonds uijtgegaan en 's nagts te huys gekomen zynde, zy had gemeend, dat hy toen mogelyk te huijs zal gekomen zyn, dog wan¬ neer zip 'ss morgens opgestaan en vernomen had, voor het volk nog geen wyne uytgegeeven te zyn, zy eerst aan zyn kamer deur door haaren zoon had laaten kloppen en sulx by herhaaling geschied zynde, zonder eenig antwoord te bekomen, had zy van buyten door een der vengsteren open te trec„ keur de deur van binnen doen openen, en als toen bevonden, dat haaren man zig g'ebsenteerd had; en by ondersoek ontdekt, dat hy zyn snap„ e naar met zyn bandelier, kruyd en lood, mitsgads een nieuwen broek en twee kussens had meeden genomen, en ook vervolgens verstaan, dat hy twee rydpaarden van de stal en twee riemen uyt het slaven huys insgelyx met zig vervoerd had, teffens ook dat de meyd van gem: Radyn meede in deselve nagt haar g'absenteerd had, zy daarom ook nu niet langer had willen wegten de zaak eerst aan den vert: bekend te maaken en dan aande Caab, terwyl zy teffens versogt te mogen weeten of haar op handen zynde vendutie
English
94 whether the auction could proceed or not, as the bills thereof were still posted. That the narrator, already since a year ago, had continuously been secretly informed by various persons that the offensive conduct which the said Malan was maintaining with a certain female slave Sara belonging to the burgher Jurgen Radyn, and which not only was said to have consisted in carnal conversation with that maid, but even that that maid was said to have expressed to the wife of him, Malan, that she had conceived one of those children by her husband; whereupon between him and his wife not only daily quarrels had arisen, and he had also frequently mistreated her, but even that he was said to have gone so far out of bounds as to betake himself on a certain night to the place of the aforesaid Radyn, at which place he was said to have been caught and chased away by the wife of the aforesaid Radin upon, in, or under the bed of the same maid; and that the wife of him, Malan, having been informed of this, was said immediately thereupon to have desired to go to Stellenbosch and from there towards the Cape, in order to wait for him there, whether he would want to separate from her upon certain conditions, but in the event of his remaining behind, to proceed against him to that end, from which, however, upon the advice of a relative and other friends, she was dissuaded. That just as the narrator, on the one hand, regarding all such information, without any direct complaints having been made, or any sufficient proof having come into his hands, did not consider himself authorized to have to initiate any proceedings against him, Malan, on that account, because the same wife of the said Malan had let herself be dissuaded from her first intention; the narrator did not wish to accept the aforesaid flaming, while he, however, on the other hand, upon the communication of the wife of the said Malan that he was said to have absented himself in such manner as stated; judged it to be his duty to have to inform himself further from her husband's wife concerning the one thing and the other, just as the same woman then 95 then also immediately upon the first question put by the narrator after her aforesaid story, namely whether she then did not sleep with her husband, answered no; not that, for since he was found with the maid, and I wanted to separate at that time, each sleeps apart; which answer then gave occasion to further questions flowing from her own statements and put to her by the narrator, and whereupon in substance it was imparted to the narrator by her that she held no carnal conversation, or rather had no longer cohabited with or known her husband; that she presumed that her husband will never return, because he will have gone to Carel Kruger; and furthermore all that which in the articles is to be put to her in this Honorable Council, and to which the narrator refers, was presented in the proper sense by way of questions, the narrator said to the same woman: that she, upon her arrival at the Cape, will have to present herself to the Right Honorable Governor and the Honorable President of this assembly, and to recount and make known everything to his Honor and Right Honorable in such manner as she had done to the narrator, and then to request whether the auction might proceed; and that as soon as she shall have returned to her dwelling place, she would have to communicate the answer of the aforesaid Governor and President of this assembly to the narrator, orally or by a letter, in order that, in case she might have obtained permission thereto, which the narrator for his part could well allow, she would then, after the held sale, betake herself to the Cape, and would have to pass a report or declaration of everything that she had made known to the narrator; which having been repeated by the narrator different times, she just as often answered with yes and that she would perform everything in such manner, having also come to the narrator in the first place with that intention. That the narrator, having communicated on the day thereafter, or the 14th aforesaid, that which was brought to his knowledge by the said Mrs. Malan to the Right Honorable President of this assembly, with the addition that he would not fail to inform himself as soon as practicable regarding the truth of the crimes laid to the charge of her husband by the said wife of the said Malan, in order to proceed according to the findings thereof against the same
Dutch transcription
94 vendutie voortgang zoude moge neemen ofte niet, alsoo de Billietten daarvan nog aangeslakt waaren. - dat den vert: reeas zedert een Jaar geleeden by Continuatie door deese en geene persoonen zyn delings g'informeerd zynde geworden, dat het alan¬ stootelyk gedrag het welk gemelde Malan met zeekere Slavinne Sara toebehoorende den burger Jurgen Radyn quam te houden, en het geene niet alleen in eene vleeschelyke Conver„ satie met die meyd zoude hebben bestaan, maar wel zelfs dat die meyd, wel aan de vrouw van hem Malan haar zoude hebben uitgelaaten, een dier kinderen by haaren man te hebben verwekt, wan„ neer tusschen hem en zyne vrouw, niet alleen da„ gelyx meenigheeden waaren ontstaan, en hy haar ook dikwerf had mishandeld, maar zelfs ook, dat hy zig 20 verre zou hebben te buijten gegaan, van in zekere nagt naar de plaats van voorm: Radyn zig te begeeven, waar ter plaatse hy door d Huys vrouw van voorm: Radin op in- of onder het bed van deselve meydzou zyn g'attraspeerd en verjagt geworden, en dat de Huysvrouw van hem Malan hiervan g'informeerd zynde, dadelyk haar„ daarop naer Stellenbosch en van daar jaa bwaarde zou hebben begeeren; om hem alhier af te wegten, of hy op zekere voorwaarden, van haar zou willen scheyden, dog by zyn agterblyven, tegens hem ten dien eynde als aan te zullen procedeeren, dog waar¬ van zy egter op aanrading eener nabestaanden en andere vrienden zoo zyn gediverteerd. — Dat gelijk den vert: aan den eene kant op alle soortge¬ lyke Jnformatien, zonder dat eenige directe klgten waaren gedaan, ofte eenig voldoende bewys hem ter handen geko„ men was, zig niet bevoegd reekende, eenige procedures tegens hem Malan uyt dien hoofde te moeten en ta„ meeren, om dat deselve Huysvrouw van gemelde Ma¬ lan, van haar eerste voornemen haar had: laaten diver¬ teeren; heeft den vert: voorm: de vlaming niet wil„ len accepteeren, terwyl hy egter aan den anderen kant op de Communicatie van de Huysvrouw van gem: Malan¬ dat denselven zig indiervoegen als gesegt vouw hebben g'absenteerd; het van zin pligt heeft geoordeeld te zyn zig by desselfs Huysvrouw, omtrend het een en ander nader te moeten informeeren, gelyk deselve vrouw dan 95 dan ook terstond op de eerste waag door de vert: na haar voorzz: verhaal gedaan, of zy namentlyk dan niet by haaren man sliep geantwoord heeft neen; dat niet, went zedert dat hy by de myd gevonden is, en ik die tyd hebt willen scheyden 1 slaapt ieder apart, welk antwoord dan geleegendheyd heeft gegeeven, tot verdere door den vert: uijt haare eygene susteruen voortvloeyende en aan haar gedaane vragen, en waarop in substantie aan den vert: door haar bedeeld zynde, dat zy geene vleeschelyke Conversatie gehouden; dan wel haaren man niet meer bygewoond of bekend had, dat hy praesumeerde, dat haaren man nooyd wederom zal komen, om dat hy na Carel Kruger zal gegaan zyn, en voorts al het geen by de articulen in deesen Edele agtb: raade haar voor te houden, en waaraan den vert zig refereert, in de eygentlyke zin vraa„ gender wyse is voorgesteld, heeft den vert: aan deselve vrouw gesegd: dat zy by haar komst aan de Caab, haar zal hebben te vervoegen by den wel Edelen gestr: Heer gouverneur en den E agtb: Heer President deeser vergaderinge, en aan zyn wel Edele gestr: en E agtb: alles en indiervoegen te moeten verhaalen en bekend maaken, als zy aan den vert: had gedaan, en als dan te versoeken, als zy aan den vert: had gedaan, en als dan ee¬ te versoeken of de vendutie voortgang neemen mogte, en dat zodra als zy haare woonplaats te rug gekeert zal zyn, aan den vert: het antwoord van welopgem: Heere gouverneur en Preesident deeser vergaderinge mondelings of door een brief zou hebben te Communiceeren, om ingeval zy daar toe permissie mogte geobtineerd hebben, het geen der vert: voor zig wel mogte lyden, zy als den na de gehoudene verkooping haar naar de Caab begeeven, en een relaas of verklaaring van alles, wat zy aan den vert: had bekend gemaakt zou moeten passeeren, het geen door den vert: differente rysen herhaald zynde zy even zo dikwerf heeft beantwoord met ja en alles indiervoegen te zullen verrigten, ook met dat oogmerk eerst by den vert: ge„ komen te zin. — Dat den vert: van het door gem: Juff: Malan ter zyner kennisse gebragte den wel Edele agtb: Heere President deeser vergaderinge daags daeraan ofte den 14 voorsz: hebbende gecommuniceerd, met byvoeging, dat niet in gebreeken zoude blyven, zo spoedig doenlyk na de waarheyd der door gemelde Huysvrouw van gem: Malen¬ ten lasten van haaren man gelegde misdaader zig te informeeren, ten eynde na bevinding vandien Jegens denselen
English
to institute such action against the said Malan as the laws might dictate, and that mainly for the reason that the said woman, as the narrator had been informed indirectly on different occasions, had repeatedly made complaints to various people about the outrageous and offensive conduct of her husband and the abuses he frequently inflicted upon her, and had even fled from him, and finally had taken the firm resolution to separate from him; yet each time she was not only reconciled with him again, but had also, as it were, withdrawn all her complaints. That the narrator, meanwhile firmly trusting that the said Mrs. Malan would have fulfilled the promises she made to the narrator, nevertheless found himself disappointed therein, because he was informed by the commissioners who arrived in Stellenbosch the following day at sunset; that although they had heard something by way of rumor regarding the desertion of the said Malan, they were nevertheless not aware that anything at all had been brought to the attention of the Honorable President of this assembly by the aforementioned Mrs. Malan on the day before their departure from here; so the narrator only continued to wait and see whether he would be informed on behalf of the said Radyn that his slave had also gone missing on that same night, which then happened shortly thereafter. That the narrator, finding himself compelled in both respects by virtue of the obligation resting upon his office and post to act in the aforementioned case, therefore sent the messenger George Ernst Fauseman to the place of the said Malan early in the morning of the next day, being Saturday the 16th aforesaid, with a written protest directed against holding the sale, and handed him a draft declaration in order to ask the said Mrs. Malan whether she found herself able to sign such a declaration in the presence of witnesses, in which case the messenger would not deliver the protest or would withdraw it if already delivered; from which act of protest Your Honors will clearly perceive the intention of the narrator, who intended, immediately upon receiving a report from the messenger, to give notice of the narrator's course of action to Your Honors, with a request to approve or disapprove the measures he had taken, so as to be able to act accordingly in either case; while around two o'clock in the afternoon, Your Honors' missive of the 15th aforesaid having been handed to the narrator, he found himself most strongly convinced by the order assigned to the narrator therein, namely that the aforementioned joint estate of the aforesaid Malan and his wife should be inventoried before the above-mentioned commissioners in his presence, that an approval of his conduct was enclosed therein; whereupon, barely an hour later, the said wife of the said Malan, having presented herself to the narrator, had expressed her surprise that the narrator had made the matter known, asserting that she had never complained about her husband, to which the narrator replied to her that he had never said such a thing either, and further asking her why she had not fulfilled her promises, to which she essentially answered: because I did not find it necessary, and now all the expenses that I incurred for the auction are at your expense; upon which the narrator replied to her that he was glad that he had done so, since Your Honors had written to him that the estate would be inventoried by the commissioners, and that he had done nothing more than his duty required, for which he would also be able to account at all times. That the narrator, having already been informed that same morning that the said Mrs. Malan, through bad and harmful persuasions to herself in order to give the matter another appearance, had changed her mind, and would now try to present the desertion of her husband as if he had traveled to his cattle stations situated in the district of Graaff-Reinet, understood it then best to provisionally summon to him the maintainer of the Hottentots Holland Kloof named Jan de Vos, upon whose testimony she had appealed to the narrator in justification of a greater claim than half of the joint estate itself, arising from the conditions upon which she was to separate from her husband after the estate was sold; and which De Vos was not at the Kloof at his assigned post, but already with the said
Dutch transcription
96 denselven Malan als dan zodanige actie t'institueeren als de wetten komen te dicteeren, en dat wel hoofd za„ kelyk, om reeden deselve vrouw /:zo als den vert: tot dif„ ferente reysen van ter zyden g'informeert was, geworden:/ tot herhaalve reysen over het buytenspoorig en aanstooten lyk gedrag, van haaren man, en de dikwils aan haar ge„ plaegde mishandelingen aan deese en geene haar beklag gedaan had, en zelfs van hem wel gevlugt was, ook eyndelyk de finne resolutie genomen had, van hem te scheyden, egter telkens niet alleen met denselven haar wederom versoent, maar ook haare klagten alle, als het waare ingetrocken d Dat den vert: intusschen vastelyk vertrouwende, dat gem: Juff: Malan, aan haare by den vert: gedaane beloften zoud hebben voldaan, zig egter daarin te leur heeft gesteld gevonden door dien hy door Heeren gecommitt„s dewelke den volgenden dag met zinnen ondergang te stellenbosch g'arriveerd zynde g'informeerd wierd; dat of schoon van de desertie van gem:t Malan„ wel iets gerugtswyze hadden vernomen, egter niet bewust waa Een; daags voor derselver vertrek van hier door evengem: Juff: Malan daaromtrend het minste ter kennisse van den E Agtb: Heer Praesident deeser vergaderinge te zyn gebragt, des den vert:, als toen nog alleenlyk is blyven afwegten, of van wegens gem: Radyn aan hem niet zou worden bekend gemaakt, dat desselfs stavin meede in die zelve nagt ab„ sent was geraakt, het geen dan kort daarop is geschied. Dat den vert:e zo ten opsigte van het een als ander, als toen zig genoodsaakt hebbende gevonden uyt kragte van de ver„ pligting op zyn ampt en post berustende, in 't voorsz: geval nu acttien te moeten zyn, hy dan ook tot dat eynde des anderendaags ofte op Saturdag den 16 voorsz: in den vroe„ gen morgen, de Bode George Ernst Fauseman naar de plaats van gem: Malan heeft gesonden, met een schrif„ telijk potest, tegens het houden der verkooping ingerigt, en aan hem ter hand gesteld een Concept verklaering, ten eynde gem: Juff: Malan af te vragen of zy haar in staat be¬ vond eene dergelyke verklaering, in praesentie van getuygen te kunnen teekenen, hij Bode het protest als dan niet doen of gedaan hebbende intrekken zou, en uyt welke protest acte uwel Edele agtb: duydelyk zullen ontwaeren, het oog„ merk van den vert:, als voornemens geweest zynde, terstord na ontfangen berigt van den Bode uwelEdele agtb: van des vert: handelwyse kennisse te geeven, met versoek van zyne genomene messures te approbeeren dan wel te dit approbeeren, om in beyde gevallen zig daarn te kunnen gedraagen, terwyl omtrend twee uuren in de 6 97 de nademiddag aan den vert: UwelEd: agtb: missive van den 15 voorsz: hem ter hande gesteld zynde, uyt de last hem vert daarbij opgedraagen, dat namentlyk de voorsz: gemeenschappelyken boedel van voorm:t Malanc en zyne Huisvrouw, ten overstaan van bovengem: Heeren gecommitt„s ter zyner praesentie zou worden g'inventariseerd zig ten sterksten gepersuedeerd heeft gevonden daarin eene approbatie van zyn ge„ drag opgeslooten te zyn, wanneer nauwlyx een uur daarna, de gemelde Huysvrouw van gemelde Ma„ lan, haar by den vert: vervoegd hebbende, haare ver„ wondering had te kennen gegeeven dat den vert: het gewal hed bekend gemaakt, met betuyging nooid over haaren man te hebben geklaagd, door den vert: haar hierop ten antwoord gegeeven zynde, sulx ook nooyd te hebben gesegt, en verders haer vragende, waarom zy aan haare gedaane beloften niet heeft voldaans, door haar substantieelyk, is geantwoord: om dat ik het niet nodig vond, en nu loopt alle de kosten die ik tot de vendutie heb aangewend voor uw Reekening; waarop den vert: haar repliceerde verblyd te zyn dat hy zulx gedaan had, terwyl uwel Edele agtb: hem aangeschree„ ven had, dat den boedel door Heeren gecommitt„s zou„ g'inventariseerd worden, en niet meer gedaan te hebben als zyn pligt vorderde, daervan ook ten allen tyde ver¬ antwoording te zullen kunnen doen. — Dat den vert: reeds denselven morgen g'informeerd zynde, dat gemelde Juff: Malan door qulade en voor haer zelve schadelyke inductien, om de zaakk een ander gedaante te doen krygen van Sentiment zou zyn verandert, en de desertie van haaren man, als nu zodanig zou tragten voor te brengen, als of denselven na zyne in het dis„ trict Graaffe Reinet geleegene vie plaatsen was gereyst, begreep als toen best te zyn, om provisioneel den onderhouder der Stottentots Hollands sloof met naame Jan de Vos op wiens getuygenis b haar bi den vert: tot Justificatie van eene meerdere pretensie, als de helft des gemeenschappelyken Boedels zelve beroepen had, voorkomende uyt de voorwaarden, waarop zy nadat den boedel ver¬ kogt zou zyn van haaren man zou gaan by zig te ontbieden, en welke de vos niet aan de Cloof op zyn bescheyden plaats maer reeds by gemelde „ Nt
English
98 Mrs. Malan was found by the messenger, who also came to the representant the next day, and being asked whether he was now inclined to pass a statement before the gentleman commissioners concerning what might be known to him regarding the desertion of the said Malan, as well as what had been imparted to him by the same, he answered thereto that he knew nothing other than that the maid Iare had been given to him by Mrs. Radyn to nurse his child, and had absented herself during the night between the aforesaid Monday and Tuesday; and to the further question whether Malan had not been caught with him in the vineyard some time ago, he answered no: he has only come to me once since the maid has been with me, and that was to buy slaughter cattle for the auction. That the representant, quickly perceiving from the behavior and the further account given to the representant by the said de Vos, that those who are aware of the principal matters of the case regarding the aforesaid Malan would attempt to obscure the truth, just as he was informed at that very same time that also the above-mentioned J. Vermaak, in order to make the whole matter take on a different appearance, and if possible thereby to make the representant suspect to the public, as if he sought to bring the good residents into grief through bad and false reports, or to vex them with poorly founded and sinister lawsuits, did not hesitate to give in writing to the above-mentioned Heemraad Wium how he should now present the matter to the representant. That the representant, having proceeded on Monday morning, together with the aforementioned gentlemen commissioners of this assembly, to the residence of the said Mrs. Malan, and the intention of their commission having been communicated to the said woman by the said gentlemen commissioners, as well as being asked, for the effectuation thereof, whether she was now inclined to give a relation or statement upon the requisition of the representant, she declared at that time that she would give no statement unless your Honors should demand such, as not knowing to have complained about hers, nor that anything had been made known by her to the representant. Regarding which declaration made by the said Mrs. Malan, namely to have made nothing known to the representant, the representant, on the basis of what has been set forth hereinbefore, in case she should persist therein until the end of these proceedings, expressly reserves to himself hereby, both with respect to her and against those who have been the authors and accomplices thereof and might in time be convicted, the right to employ all such legal means and ways as he shall judge necessary. That thereupon, three statements having been obtained by the representant, namely from the maintainer of the locks at Hollands Kloof, Jan de Vos, the wife of the burgher Jurgen Radyn named Sara Dorothea Otto, and the burgher Isaac de Vlamingh, the representant also trusts that the said gentlemen commissioners, upon the passing thereof, will have become very clearly convinced of the countenance which those deponents, and in particular the two first mentioned, maintained, and to which the representant hereby firstly claims the attention of the said gentlemen, and indeed in particular that those deponents, upon the repeated questioning put to them regarding this, claimed to know nothing more of the matter regarding the aforesaid Malan or what his wife might have communicated to them. That the representant, having verbally requested your Honors in the assembly of the 21st of August last, under production of the aforesaid three statements, after a brief presentation of the then course of the proceedings to be initiated by him, the representant, against the aforesaid Malan, that your Honors might be pleased to declare, on the foundation of what is set forth in the same statements, whether a decree could be granted to him, the representant, whereby he might be qualified to summon the aforesaid Malan in person, to the end that he would have to appear in person today before this honorable council, in order to hear such demand and conclusion, or request or requests, as
Dutch transcription
98 Juff: Malan door den Bode is aangetroffen, die den ook daags daaraan by den vert: gekomen en ge„ vraagt zynde of hy als nu geneegen was eenen verklaaring voor Heeren gecommitteerdens te pas„ seeren, van het geen hem omtrend de desertie van gem: Malan, zo wel als het geen hem door denselven was bedeeld bekend mogte zyn, gaf denselven daarop ten antwoord, van niets anders te weeten als dat de meyd Iare by hem door Juff: Radyn tot minne van zyn kind gegeeven, en de nagt tusschen voorsz: maandag en dingsdag haar g'ebsenteerd had, en op de verdere waag of Malan, dan niet voor eenigen tyd by hem in den wyngaard gaat¬ trappeerd is, gaf denselven tot antwoord neen: hy is maar een ryse zedert dat de meyd by my geweest is by my gekomen, en dat wel om slagt, beesten voor de vendatie te kopen. dat de vert: ras bespeurende uyt het gedrag en het verder aan den vert: door gem: de vos gedaan verhaal, dat die het voornaamste van het geval om„ trend voorm: Malan bewust zyn, de waarheyd zou tregten te verduysteren, gelijk hy dan ter zelviger dg tyd g'informeerd wierd, dat ook bovengem: J„o vermaak, om de geheele zaak een ander gedaan te te doen verkrygen, en waare het mogelyk daardoor den vert: bij het publicq verdogt te maaken, als op hy de goede en en opgeseetenen, door kwade en ver¬ keerde rapporten in verdriet zogt te brengen, of door qualyk aangelegde en siristre processen te vexeeren zig niet heeft ontsien gehad, aan bovengem: Heemraad wium in geschrift op te geeven hoedanig hy als nu de zaak bij den vert: zonde hebben voor te dragen. - Dat den vert: op Maandag morgen, zig nevens meer„ gem: Heeren gecommitts deeser vergadering ter woonplaatse van gem: Juff: Malan hebbende ver¬ voegt, en door deselve Heeren gecommitt„s aan deselve vrouw d'Jntentie derselver Commissie gecommuniceerd zynde, mitsgaders voor het bewerkstelligen vandien gevraagt zynde: of zy als nu geneegen was een relens of verklaaring ter requisitie van den vert: te geven, zy als toen gedeclareerd heeft, geene verklaar ring te zullen geeven of dat uwelEdele agtb: sulx quam te vorderen, als niet weetende over haaren te hebben geklaagt, ook door haar aen den vert: iets iets bekend gemaakt te zyn. — Over welke gedaane declaratie van deselve Juff: Malan namentlyk aan den vert: niets bekand gemaakt te hebben den vert: uyt hoofde van het hier voren bygebragte ingeval deselve daarby mogte blyven persisteeren, tot het eynde deeser procedures, aan zig wel expressen lyk reserveert by deesen, zo ten haaren opsigten, als tegens de zodanige die als autheurs en meede wer„ kers daarvan geweest zyn, en in der tyd overtuygd mog ten worden, al zodanige middelen en wegen van reg„ ten te employeeren, als hy nodig oordeelen zal. — Dat daarop door den vert: ingewonnen zijnde drie Stux verklaeringen, als van den onderhouder der Stotten tot Hollands Sloof Jan de Vos, de Huysvrouw van den Burger Jurgen Redyn met name Sara Aorothea Otto en den Burger Isaac de Vlamingh den vert: ook vertrouwd op gem: Heeren gecommitt„s by het passeeren derselve, zeer klaar zullen overtuygd zyn geworden, welke Contenance die deposanten, en in het bysonder de beyde eerstgem: hebben gehouden, en waar„ toe den vert:/ de attentie van deselve Heeren /:en wel in 't bijsonder, dat die deposanten, op de aan hun diesweegens bij de herhaaling gedaane afvrage, dat niets meer van de zaak omtrend voorsz: Malan of het geen desselfs Huysvrouw aan hun mogte heb„ ben meede gedeeld eerstens by deesen reclameert. — Dat den vert: aan uwel Edele agtb: in vergaderinge van den 21 augt„s Jongstl: onder productie vande voorsz: drie verklaaringen, na een korte voordragt van den toen„ maalige beloop der door hem vert: te entameerene procedures, tegens voorm: Malan by monden ver„ sogt hebbende, dat uwel Edele Agtb„e op funda„ ment van het by deselve verklaaringen geposende geliefde te verklaeren, of aan hem vert: zou kun„ nen werden verleend decreet, waarby hy gequali„ ficeert mogte worden, om voorm: Malan te dag vaarden in persoon, ten eynde deselven op heeden in deesen Edele agtb: raade zou hebben te Com„ pereeren in persoon, omme aan te horen zodanige Eysch ende Conclusie dan wel versoek ofte versoeken als ƒ
English
200 as the presenter would come to do and take, and further to proceed as is customary in Criminal Cases, Your Right Honourable Worships have granted thereon as a ruling: to hold the request of the presenter under advisement, and to instruct him to obtain further evidence, and that particularly from the Wife of the mentioned Malan, the presenter also directly hereupon having requested, as he also obtained an order, to be permitted to have the Wife of the mentioned Malan heard in pleno senatu on such articles as should be drawn up by him. That the presenter subsequently on Saturday the 23rd thereafter in the afternoon being informed that a servant of the Heemraad the Honorable Philippus Albertus Meyburg, having arrived in the village of Stellenbosch, was nevertheless to depart immediately, who on his way was said to have seen the aforementioned Malan and that maid, the presenter immediately summoned the same, and having thereafter made inquiries with the same, it was related to him by the same, named Abraham Timmerholm, residing on the farm of the aforementioned Heemraad the Honorable Myburg situated in the Tour, that on his way hither on Saturday the 16th beforehand, having come alongside the burgher Simon Sandenberg as far as just before the Hex River's kloof, he had seen there just beside the road two haltered horses, and since that was not the outspan place, it having appeared strange to him, he, together with the said Sandenberg who was a few paces behind him, having approached the same horses, a male person had jumped out of the bushes across a stream and come towards him, dressed in a new green jacket, and long white Chinese linen trousers and wearing a round pale hat, whom having asked who he was, and where he was going, the same had given his name, which had nevertheless slipped Timmerholm's mind, and said that he had been up-country to fetch a maid whom he was now bringing down, which maid he had seen standing a short distance from there, wearing a chintz jacket, a green grogram skirt and, as he thought, a cloth around the head; that having further asked that man whether there were also more people with him, that man was said to have answered him: no, I am here alone with the maid whom I have fetched! after which the presenter, having asked whether that man called himself Malan, the same answered: no, that man did not give that name. That 104. That the presenter, since he is not permitted to take any deposition except before Commissioners from this Right Honourable Council, having ordered that man to proceed hither, in order to give a deposition of his account before the Commissioners here, the same requested to be allowed to continue his journey for the present, as a certain person provided with a musket was already ahead, and he ought to ride after the same, promising nevertheless to return as soon as possible for the aforementioned purpose. That on Friday the 29th in the forenoon, there was delivered to the presenter a sealed letter addressed to him, which upon opening he found to be a written report from the Field Cornet Daniel du Toit at the Goudini, containing that on the 15th of the aforementioned month of August a male person on foot had presented himself to him, who had requested him to be ferried across the Breede River by boat, and that having asked that person on foot who he was, the same had answered: Jan Nortjee, living in the veld; and that the same du Toit having further asked him whether he was thus alone and on foot, that man had answered: No, and that his wife was with him, having unsaddled along the road, with a repeated request to convey him across the river, as the same du Toit had then also had him, Nortje, ferried across the river by boat by a servant, while the same du Toit further says in that report that having casually heard that a man was said to be missing who was gone with a maid, he did not doubt that this was the very man who had passed him. That the presenter furthermore having been informed on Wednesday the 27th aforementioned that the aforementioned Malan and the same maid were said to have passed the Rivier Zonderend near the Field Corporal Petrus Stephanus du Toit on the 14th beforehand, obtained the necessary deposition from the same du Toit, while the presenter on the 1st of this month, upon information obtained that those two aforementioned persons had passed the house door of the widow Carel van der Merwe, residing at or across the Breede River, on the 16th aforementioned, but that
Dutch transcription
200 als den vert: zou komen te doen en te neemen, en voorts te proce„ dieren als in Cas Crimineel gebruykelyk uwel Edele agtb: daarop tot dispositief verleend hebben, het versoek van den vert: in advys te houden, en hem te injurigeeren nadere bewysen in te winnen, en wel insonderheid van de Huysvrouw van gem: Malan, den vert: ook direct hierop heeft versogt, gelyk hy ook g'obtineert heeft appoinctement om de Huysvrouw van gem: Malan in verleno senatie te mogen doen horen op sodanige articulen, als door hem geformeerd zoude worden.— Dat den vert: vervolgens op Saturdag den 23 daar¬ aan in den nademiddag g'informeerd zynde, dat een knegt van den Heemraad d' E Philippus Albertus Meyburg in het dorp van stellenbosch gekomen, egter dadelyk ver„ trecken zou, denwelken op zyn weg voorm: Malan en dien my zou hebben gesien, den vert: denselven terstond heeft ontbooden, en zig by denselven daarna g'informeerd hebbende, is hem door denselven met naame Abraham im„ „merholm, bescheyden zynde op de plaats van voorm: Heemraad d' E Myburg geleegen in de Tour ver¬ naald, dat hy opweg na herwaards op Saturdag den 16 daar bevoorens nevens den burger Simon Sandenberg gekomen zynde, tot vooraf aan de Heee riviers sloof, aldaar even besiden den weg, twee gehalterde paarden had zien Erffen, en vermits aldaar niet de uytspan plaats was, hem sulx vreemd voorgekomen zynde, hy nevens gemelde sanden„ berg die zig eenige schreeden agter hem bevond deselve paarden genaderd zynde, een mans persoon uyt de Bosjes over een spruijt gesprongen, na hem toegekomen was gekleed in een nieuw groen jekket, en lang wit Chineesch linnen broek en die een ronde vaalen hoed op had, dewelke hy gevraagd hebbende, wie, hy was, en waar heen het ging, denselven zyn naam /: die hem Tim„ merholm egter ontschooten was:/ had opgegeeven en gesegt dat hij na boven was geweest een myd af te haalen die hy nu onder bragt, welke myd hy een klyne distantie daarvan af had zien staan, aanhebbende een Chitze sakkie„ een groene gryne rok en zo hy meend een doek om het hoofd, dat hy verder dien man gewaagd hebbende, of er ook meer menschen by hem waeren die man hem g'ant¬ woord zoude hebben neen ik ben hier alleen met de myd die ik afgehaald heb! waarna den vert: gevraagd, hebbende, of die man zig Malan heeft genoemd, denselven antwoorde neen, die man heeft die naam niet opgegeeven. dat 104. Dat den vert: vermits geene verklaaring vermag in te vinnen, als voor Heeren gecommitt:s uyt deesen Edele Agtb: raade, dier man bevoelen hebbende, zig herwaards te begeeven, om van zyn verhaalde een verklaaring voor Heeren gecommitt„s alhier te verleenen, versogt denselven, hem als nu zyne ryse te laaten voortzetten, terwyl één Stotten tot met een Snaphaan voorsien reets vooruyt zynde, hy denselven behoorde na te ryden egter Lo spoedig doenlyk ten voorsz: eynde te zullen te rug komen. Dat aan den vert: op Vrydag den 29 des voordemiddags, ter hand gesteld zynde, eene aan hem g'addresseerde en gecachetteerde missive bij het openen derselve bevonden heeft, te zyn een schriftelyk rapport van den veldwagt„ meester Daniel du Toit aan de goudine, behelsende dat by hem op den 15 der voorsz: maand augustus een mans persoon te voet zig vervoegt hebbende, denselven hem versogt had, met de schuyt over de breede rivier te worden geset, en dat hy die Poet gevraagd hebbende, wie of hy was denselven geantwoord had Jan Nortjee in het veld woonagtig, en dat denselven de Fait hem verder waagende, of hy zo alleen en te voet was, dien man g'antwoord had van Neen: en dat zyn vrouw by hem was, hebbende aan den weg afgesadeld, met nogmalig versoek hem over de rivier te brengen, zo als denselven di Toit hem Nortje, dan ook door een Jonge over de rivier had doen brengen met de schuijt, terwyl deselve die Toit by dat rapport al verder zegt ter loops verno„ men te hebben, dat 'er een man zoek zou zyn, die met een meyd weg was, hy niet twyffelde of die zelve man te zyn die hem gepasseert is. — Dat den vert: al verder op woensdag den 27 voorm: g'informeerd zynde geworden, dat voorsz: Malan en de„ zelve myd den 14 daar bevoorens de rivier zonder Eynd by den veld Corporaal Petrus Stephanus die Foit gepasseert zou zyn van denselven du Toit heeft in„ gewinnen de nodige verklaaring, terwyl den vert: den 1 deeser op bekomene informatie, dat die byde per„ ƒ somen voorm: de Huysdeur van de wede Warel van der Merwe, aan of over de Breede rivier woonagtig, op den 16 voorsz: gepasseert waaren, dog dat
English
that the man wore a blue coat, and the woman a blue hooded cloak and green skirt, which woman had understood upon his arrival home from one of her Hottentots, who knows the abovementioned Malan very well, that the aforementioned persons who had passed her door were the same Malan with a maid, and that this woman happened to be in Drakenstein the day before yesterday; having immediately sent thither to obtain a statement from her, the same woman, since she could not be transported otherwise than by a wagon, and it being impossible for her to make the journey back hither, has sent to the narrator this also annexed statement executed before two witnesses, as well as two before the commissioners, the former Heemraad Jan Bernard Hofman and the aforementioned Heemraad the Honorable Wium, and further the day before yesterday an extended statement from the aforementioned Daniel du Toit, however, because of the shortness of time also executed before witnesses, the narrator also now trusts that Your Honorable Worships will be convinced by all those documents, both annexed hereto and those produced by him the narrator in this Honorable Worshipful Council on the 21st of the aforementioned month of August last. That by the wife of the frequently mentioned Malan it has been made known by way of complaint that her aforementioned husband, in the night between the 11th and 12th of the aforementioned August, absenting himself not through the house door, but through one of the windows, and took with him two riding horses, two pillows, a new pair of trousers, his flintlock gun and bandolier with powder horn and lead, without having made the slightest arrangement regarding his affairs, as the latter is evident both from her own statement made to the commissioners from this Honorable Worshipful Council during the inventorying of the estate of her and her husband, and from the commission assigned to the burgher Isaac de Vlamingh, but it was also found that she did not consider herself authorized to proceed with the sale to be held on the 18th following on her own authority. That not only did the maid of the burgher Jurgen Radyn provide herself on the aforementioned 11th with unusually fine clothes, and without anyone, as far as is known, having done her any harm, absent herself in that same night, leaving behind her suckling child, but that she is also presumed to have been taken along by the same Malan, while the wife of the said Malan herself expressed herself in such manner to her brother-in-law: I shall certainly report it to the judge, for he has surely gone off with the maid, because he has provided himself with clothes, firearm, powder, and lead; that he, Malan, has not only made himself suspect of having had carnal conversation with this same maid, but that this maid herself testified to her mistress that she had conceived her child by the said Malan. That he, Malan, will also presumably have gone to the banished burgher Carel Kruger, as his wife herself not only testified to the narrator and also to the aforementioned Heemraad Hofman, but that she even, out of a fear arising therefrom, instructed her abovementioned brother-in-law Wium himself to request of the narrator in her name that a letter might be sent by the narrator to the district of Graaff-Reinet to ensure that he, Malan, does not take possession of the cattle located there. That when one examines both those persons, of whom the man called himself Jan Nortjee and the female person was recognized as a slave woman, their clothes and that with which they were further provided, and especially the route they took, as well as the time and places when and where they were seen after the 12th of the said month of August and so forth successively, and one has hitherto not been able to be convinced by the slightest evidence that the burgher Jan Nortje actually passed those same places at the aforementioned times, but to the contrary, that this same man who gave himself out to the aforementioned Field Cornet Daniel du Toit as Jan Nortjee was recognized by a Hottentot of the aforementioned widow van der Merwe as the said David Malan
Dutch transcription
102 dat de man een blaauw rok, en de vrouw een blaauw kapje mantel en groene rok aanhad, die vrouw van een haarer Hattentotten, die bovengem: Malam zeer wel kend, by zyn te huys komst verstaan had, dat de voorsz: haar deur gepasseerde persoonen, deu„ selven Malan met een myd zou zyn, en dat die vrouw op voorgisteren haar aan Arakenstein quam te bevinden; terstond derwaards gesonden, om van haar een verklaaring te verkrygen, deselve vrouw ver¬ mits niet anders als met een wagen te Trans„ porteeren, en haar ondoenlyk de zyde herwaards te rug te kunnen doen, aan den vert: heeft toegeson„ ken, deeze meede bygevoegde voor twee getuygen gepasseerde verklaaring, zo wel als twee voor Heeren gecommitteerdens, van den oud Heemraad Ian Bernard Hofman en voorm: Heenraad d'E Wium, en nog op voor gisteren eene g'Extendeerde verklaaring van voorm: Daniel du Toit, egter vermits de kortheyd des zyds meede voor getuygen gepasseert, den vert: ook als nu vertrouwd, dat Uwel Edele agtb:e uyt alle die documenten, zo ten deesen g'annexeerd, als die door hem vert: in deesen Edele agtb: raade, op den 21 der meergem: maand augustus J: L: zyn geproduceerd zullen weesen geconvinceerd. — Dat door de Huysvrouw van dikwils gem: Malan¬ klaagender wise bekend gemaakt is, dat haaren evengem: man, zig in den nagt tusschen den 11 en 12 der voorm: Augustus, niet door de Huysdeur, maar door eender Rengsters g'absenteerd; en meede genomen heeft twee rydsaarden, twee kussens, een nieuwen broek, zyn snaphaan en Bandelier met kruydhoorn en loot, zonder eenige de minste ordre, omtrend zyne zaaken te hebben gesteld, zo als dit laatste zo uyt haar aan Heeren gecommitten uyt deesen Edele Agtb: raade by het Inventariseeren des Boedels van haar en haaren man, eygen gedaane opgaaf, als uyt de aanden burger Isaac de Vlamingh opgedraegene Commissie Consteert, maar ook bevendeen, dat zy haar zelve niet heeft bevoegt gereekend, de op den 18 daaraan te houdene verkooping propie aucthoritate te kunnen doen voortgang neemen. dat 103 Dat niet alleen de mijd van den burgen Iurgen Radyn, haar op den 11 voorsz: buytengewoon met schoone kleeden ren voorsien, en zonder dat ymand /:voor zo veel men weet:/ eenig leed haar aangedaan te zijn, haar in deselve nagt heeft g'absenteert, met agterlaating van haar zuygend kind maar dat zy ook gepresumeerd werd door denselven malante zyn meede genomen, terwyl de Huysvrouw van gem: Malan, zelve haar indiervoegen aan haaren ziager heeft uytgelaaten, ik zal het gewel aan den reg„ ter aangeeven, want hy is vast met de meyd weg, doordien hy zig van kleederen geweer kruyd en loot heeft voorsien: dat ook hij Malan niet alleen zig suspect heeft gemaakt, met dee zelfde myd vleeschelyke Conversatie te hebben gehouden, maar dat die myd zelve aan haare Lyfvrou„ we heeft getuygt haar kind by gemelde malan te hebben geteeld. — Dat ook hy Malan zig presumptier na den gebannen burger Carel Kruger zal hebben begeeven, zo als zyn vrouw zelve niet alleen aan den vert en ook aan den voorm: Heemraad Hofman heeft betuygd, maar dat zy zelfs uyt eene daaruijt ontstaane vrees haaren bovengem: zwager wium zelve heeft opgedraagen, bij den vert: uyt haar naam te versoeken, dat door den verz: na het district graaffe Reinet een brief mogte geson„ den worden om te zorgen dat hy Malan zig van het aldaar bevindende vhee geen meester maaken. dat wanneer men die beyde persoonen, waarvan de man zig genoemt heeft Ian Nortjee en het vrouws persoon voor een slavin verkent is, hunne kleeden ren en het geen waarvan zy verders voorsien ge¬ weest zyn nagaat, en vooral de route die deselve genomen hebben, mitsgaders de tyd en plaetsen wanneer en waar deselve na den 12 der gemelde maand augustus en zo vervolgens successivelyk gesien zyn, en men tot hiertoe niet heeft kunnen overtuygt worden, door het geringste bewys dat ey„ gentlyk den burger Jan Nortje op de voorsz: tyden deselve plaatsen zou gepasseert zyn maar ter Contrarie, dat die zelfde man die zig by voorn: veldwagtmeester Daniel du Toit voor Jan Nortjee heeft uytgegee¬ ven door een Sottentot van voorsz: weduwe van der Merwe verkent is, gemelde David malen
English
104. to have been Malan Davidsz., then indeed not the least doubt remains but that those both aforementioned persons are the same who absented themselves in the night between the 11th and 12th ultimo, and these are David Malan Davidsz. and the female slave Sara van de Caab stolen by him, belonging to the repeatedly mentioned Burgher Jurgen Radyn. Who then, Honorable and Worshipful Sirs, has now complained that her husband absented himself in the night between the 11th and 12th of the just elapsed month of August, who is she that said that her husband was definitely on the way with the female slave and had gone to the banished Carel Kruger, and now wished to make the matter known to the judge, who then, Honorable and Worshipful Sirs, appealed to the representer regarding the testimony of the slave overseer Jan de Vos and his wife, that she intended to claim more than half of the common estate, which claim indeed naturally cannot take place without a well-founded and sufficient reason, and what other reason can justify such a claim here than committed adultery, who finally charges her husband with two crimes, do all the witnesses speak of another person than of the wife of David Malan Davidsz., named Elisabeth Malan, that same woman is she who declared to the gentlemen commissioners during the taking of the estate inventory that nothing had been made known by her to the representer, and also that she did not know why her estate should be inventoried, since her husband had made himself guilty of no criminal deed, nor had she ever complained about him elsewhere. And as all this rests not on simple information and allegations, but is thoroughly grounded on legal evidence admissible in court; so the representer imagines that it is thereby established to the full satisfaction of the court, that the aforementioned Malan has made himself vehemently suspected of a malicious desertion and the theft of a female slave belonging to the aforementioned Burgher Jurgen Radyn, named Sara van de Caab, as well as of committed adultery with the same female slave, and that such crimes, and specifically the theft of a human being, ought to be punished in the most rigorous manner, whereby the request made by the representer on the 21st of August last lapses, and he therefore waives it by these presents. 105. For, as the nature of those crimes, considered in themselves, as well as the execution of the sentence to be rendered in that regard, requires that the representer secure the person of the aforementioned Malan, he therefore ought to request to that end a decree or order from Your Honorable Worships, whereby he would be qualified to take the aforementioned Malan into apprehension. Yet as it has already most clearly appeared that he is a fugitive, and also has not been found at his dwelling place or appeared since the night between the 11th and 12th of August last, such a request would consequently be in vain; thus it is that the representer turns to Your Honorable Worships with due respect, requesting that he, the applicant and representer, be granted a writ by virtue of which the aforementioned fugitive or deserted David Malan Davidsz. may be summoned by the tolling of the bell and public edict in the customary manner, to appear in person before this Honorable and Worshipful Council fourteen days from today, in order to answer for himself regarding the aforementioned matter, or that in default thereof proceedings will be continued against him according to law. Which doing, etc. Signed: H: L: Bletterman In the margin: Exhibited in court the 4th of September 1788. Which having been read, the mentioned Landdrost further advanced verbally that he had been informed this morning that the wife of Malan mentioned in the aforementioned representation, now herself dwelling fully, not only that her husband, without having put his affairs in any order, had clandestinely absented himself from his place, but that she also had in truth made known the aforementioned desertion of the same, her husband, to him, the Landdrost; while she was also said to intend to ask the Council for pardon regarding her conduct held in these proceedings; upon all of which having been deliberated, it was approved, the request
Dutch transcription
104. Malan davidsz: te zyn geweest, dan blyft 'er immers geen de minste twyffel maer overig, of die beyde voorsz: persoonen zijn deselve, die zig in den nagt tusschen den 11„' 12 J: L: g'ab„ senteerd hebben, en deese zyn David Malan davidsz: en de door hem ontstoolene slavinne Sara van de Caab toebehoorende meergem: Burger Jurgen Radyn. - Wie tog Edele agtb: Heeren heeft nu geklaagt dat haaren men zig in den nagt tusschen den 11 en 12 der even afgeweekene maand augustus heeft g'absenteerd, wie is zy die gesegt heeft haar man vast met de mid op wig te zijn, en zig na den gebannen Carel Kruger te hebben begeeven, en als nu den regter de zaak te willen bekend maaken, wie tog Edele Agtb: Heeren heeft zig bi den vert: beroepen, op 't getuigenis van den sloof onderhouder Jan de Vos en zyne vrouw, dat op een meerdere gedeelte als de helft des gemeenschappelyken Boedels te pretendeeren had, welke pretensie immers natuurlyk niet buyten eene gegronde en suffisante reeden plaats kan hebben, en welke reeden anders, kan hier eene diergelyke prae¬ tensie Justificeeren, als gepleegd overspel, wie eyn„ delyk legt haaren man twee misdaaden ten lasten spreeken alle de getuigen wel van een ander persoon als van de Huysvrouw van David Malan Davidsz: met naame Elisabeth Malan, die zelfde vrouw is het die aan Heeren gecommitteerdens by het inventariseeren des boedels heeft gedeclareert aan den vertr niets door haar bekend gemaakt te zyn, ook niet te weeten, waarom haar Boedel g'inventariseerd zou worden, daar haaren man zig aan geene Crimineele daad schuldig gemaakt zy ook nooyd over deselve elders geklaagt had. ƒ En gelyk dit alles berust niet op simpele jnfor„ matien en sustenuien, maar wel deegelyk gegrond is op legaale en in regten volstaanbaare bewysen; zo verbeeld zig den vert: dan ook den regten daaruyt tengenoegen te Consteeren, dat voorm: Malan zig vehementelyk heeft suspect gemaakt, aan eene ma„ litieuse desertie en het steelen eener slaven meyd aan voorm: Burger Iurgen Radyn toebehoorende met naame Sara van de Caab, mitsgaders aangepleegde over„ spel met deselve slavinne en dat diergelyke misdaa„ den en wel het steelen van een mensch op het ri„ goureuste behoord gestraft te worden, waardoor het op den 21 augustus Jongstl: door den vert: gedaan versoek komt te vervallen, hy mitsdien daarvan afstand doet by deesen. — 105. Want dat de aard dier misdaaden, op zig zelven beschouwd, zowel als de executie der ten dien opsigte te vallene sententie requireerd, dat de vert: zig vande persoon van voorsz: Malan versoekerde hy mitsdien ook tot dat eynde van UwelEdele agtb: zou behooren te versoeken decreet of appoinctement, waar by hy gequalificeerd werd voorm: Malan te nemen in ap„ prehensie. — dan gelyk reets ten klaarsten gebleeken zynde, dat hy voortvlugtig is, en ook van zedert in den nagt tusschen den 11 en 12 augustus Jongstl: op zyn woon„ plaats niet te vinden geweest, of ten voorschyn ge„ komen is, een diergelijk versoek gevolgelijk te vergeef zoie zyn; so is 't, dat den vert: hem is keerende tot uwel Edele agtb: met verschuldigde Eerbied versoekende, aan hem r: O: vert: te verleenen Man„ dament uyt kragten van het welk voorsz: gevluge ten of gedeserteerden David Melan Davidsz: by klocken geslag en openbaaren Edecte move Polito mag werden ingedaagt, omme op heeden over veerthien da¬ gen te Compareeren in persoon voor deesen Edele Agtb: Raade, ten eynde zig ter zaake voorsz: te komen verantwoorden, of dat by nalatigheijd vandien jegens denselven voorts verder zal werden geprocedeert /:onderstond:/ als na regten. — T welk doende & /: was geteekend:/ H: L: Blet„ terman — /:in margine:/ Exhebitum in Judicio den 4 September 1788. — Het welk geleesen zynde advanceerde gem: Landdrost nog by monde, dat hy deesen morgen was g'informeerd geworden, dat de in het voorsz: vertoog gementioneerde Huysvrouw van Malan, tans zelve volmondig wonende, niet alleen dat haaren man, zonder eenige ordre op zyne zaaken te hebben gesteld, zig Clandestine van zyne plaats had g'absenteerd, maar dat zy ook de voorsz: desertie van denselven haaren man, aan hem Landdrost revera had bekend ge„ maakt; Terwyl zy teffens voorneemens zyn zoude, om wegens haar in deese proceduure gehouden gedrag den Raad excuis te vragen; over welk een en ander gedelibereerd zynde, is goed gevonden, het op