Inventory 11022
Cape · 568 pages · 95 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Today, the 31st of March 1789. Appeared before me, Willem Stephanus van Ryneveld, sworn clerk at the Secretariat of Justice of the Castle of Good Hope, in the presence of the witnesses named below, the burgher Pieter Fredrik Hammes, who declared to constitute and in the best manner in law to empower, as he does by these presents, the suspended assistant in the service of the Honourable Company, Jacobus Vercueil, with the power of substitution, especially to appear and defend in the appearer's name and on his behalf before the Honourable Worshipful Council of Justice of this government such case as the Honourable Worshipful Lord Independent Fiscal of this government, Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk, official prosecutor, has instituted against the appearer, and to that end to do and perform everything that shall be necessary and required, the appearer promising to approve whatever shall be done and performed in this matter by the constituted agent or his substitutes, under obligation according to law. Thus executed in the Castle of Good Hope, in the presence of the clerks Nicolaas van Es and Jacob van de Waereld as witnesses, who have duly signed the original minute hereof together with the appearer and me, the sworn clerk. Below: which I witness, signed: W. S. v. Ryneveld, sworn clerk. To the Right Honourable Worshipful Lord Johannes Isaak Rhenius, President, together with the other Right Honourable Worshipful Lords Councillors of Justice of this Government. Right Honourable Worshipful Lord, Right Honourable Worshipful Lords! It is with the deepest respect that your Right Honourable Worships' humble servant, Jacobus Vercueil, as the special representative of the burgher Pieter Hammes, most humbly shows to your Right Honourable Worships: That four weeks ago today, upon a written claim filed by the Independent Fiscal of this government, the Honourable Worshipful Lord and Mr. Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk, official prosecutor, the petitioner requested a copy and a postponement in order to serve his answer today; but as the person whose testimony the petitioner indispensably requires, and who for that purpose had already been summoned before your Right Honourable Worships by the 16th of the current month, according to the report of the messenger of the court of this your Right Honourable Worshipful Council, Carel Ewald Zienogel, has been incapacitated by sickness and indisposition from appearing in court. The petitioner is therefore in the impossibility of being able dutifully to satisfy the order of your Right Honourable Worships. Reasons why the petitioner turns most humbly to your Right Honourable Worships, very humbly requesting that it may please your Right Honourable Worships in your high favour to grant the petitioner a postponement until four weeks from today, in order then to serve his answer. Below stood: Which doing, was signed: J. Vercueil, in his capacity. In the margin: Exhibited in court on the 30th of April 1789. Answer drawn up and most respectfully submitted to the Right Honourable Worshipful Lord Johannes Isaak Rhenius, President, together with the other Honourable Worshipful Lords Councillors of Justice of this Government, by and on behalf of the suspended assistant in the service of the Honourable Company, Jacobus Vercueil, as special representative of the burgher Pieter Hammes, defendant in a case of real injury on the one part, against the Independent Fiscal of this government, the Right Honourable Worshipful Lord and Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk, official prosecutor, plaintiff in the aforementioned case, on the other part. Right Honourable Worshipful Lord, Right Honourable Worshipful Lords. The representative of the defendant, after having expressed with all dutiful respect his humble gratitude to your Right Honourable Worships for the in every way favorable copy granted to him of the claim filed by the official prosecutor on the 2nd of April in this court and its accompanying documents, as well as for the postponement granted to him, the said defendant's representative, to serve his answer today, the representative of the defendant, observing as concisely as possible, shall say: That both the exordium and the further substantiation of the claim filed by the official prosecutor are based solely and exclusively on the completely fabricated account concealing the truth given by the burgher Marthinus Keet; evidence, Right Honourable Worshipful Lords, which according to divine and human laws must be acknowledged to be too weak to institute such a reckless action upon. The representative of the defendant would have to hold extremely detrimental and dangerous principles for the general coexistence of society if he did not, Right Honourable Worshipful Lords, wholeheartedly agree with the official prosecutor that it is undeniably the duty of every member of civil society to contribute as much as is in him to the preservation of the general as well as the private peace and security; however, whether the principal defendant has made himself guilty of the contrary is now the matter in question, and the representative of the defendant trusts, on grounds of law and equity, to demonstrate convincingly to your Right Honourable Worships from the following that not the principal defendant has made himself guilty of disturbing the public peace and security, but indeed the said Martinus Keet. Had the incident on the 2nd of March occurred precisely as the official prosecutor, according to the latter's account, presents it to your Right Honourable Worships, the representative of the defendant would never have been so reluctant not only to obey the demand of the official prosecutor, but also to thank his Right Honourable Worship with all respect for his moderation in this matter. Yet, Right Honourable Worshipful Lords, the matter occurred quite differently; and may it please your Right Honourable Worships to permit the representative of the defendant to give here a brief narrative of how and in what manner this matter began and ended, so that your Right Honourable Worships may perceive therefrom how unfounded and devoid of truth is the account of the said
Dutch transcription
Huden den 31e Maart 1789. Compareerde voor mij Willem Stephanus van Rijneren gesw: Clercq ter Secretarie van Justitie des Casteel de Goede Hoop praesent, de natens getuigen, den Burger Pie= ter Fredrik Kammes dewelke verklaar= =den te Constitueeren en op de beste wijze in Rechten magtig te maaken gelyk doed bij deezen den inder afgesz: gage gestelden adsistent d den E: Comp: P:r Jacobus Vercueil, cum potes¬ =tate substituendi specialijk omme in des Comps naam ende van zijnent weegen voor den E achtb Raade van Justitie deezes Gouvernements pre¬ sent waar te neemen en te defendeeren zoo= „danige zaak als den E: achtb: Heer In„ =dependent Fiscaal deezes Gouvernements Mr: Johan Nicolaas Steven van Lijn¬ =den van Blitterswijk R:O: op ende Jeegens den Compt heeft gemoveerd en ten dien einde alles te doen en te verrigten wat nodig weezen en vereischt worden zal belovende den Compt te zullen approbeeren al 't geen hier ontrent door den gecontitueer= =den off zyne gesubstitueerdens zal worden ge„ „daan en verrigt onderverband als naar rechten. Dat aldus passeerde in't Casteel de Goede SCoop ten bywezen der Clerc= quen Nicolaas van Es en Jacob van de waeren: Waereld als getuigen, die de minute dezes be nevens den Comp:t ende mi gezw: Clercq meede behoorlyk hebben onderteekend /lagers/ 't welk ik getuigen /:geteek:d:/ WJV Ryneveld g Clercq Aan den Wel Edele Achtb: Heer Johannes Isaak Rhenius President benevens de Verdere WelEdele Heeren Raaden van Justi„ „tie deezes Gouvernements. Wel Edele Achtbaare Heer. Wel Edele Heeren! Het is met de diepste Eerbied dat UwelEdele acttb:s onderdanige Dienaar Jacobus Vereneel als speciale gemagtigde van den Burger Pieter Hammes op het 6 -- aller needrigst uwer WelEdele agtb: te kennen geeft: Hoeheeden over vier weeken op een inge= dienden schiftelijken Eisch door den inde„ pendent Fiscaal deses Gouvernements de E: achtb Heer en Mr. Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk R:O: den supp:t heeft verzogt Copia en atterminatie omme op heeden te dienen van antwoord; dan ƒ daar de geene welkers getuigenis den Juff indispensatel van nooden heeft en tot dier einde reeds tegen den 16 deer looperde maand voor UwelEd: acttb hadde laten convoceeren, agtervolgens het Rapport van den geregtsboode deser Uwer welEd: acttb Raade Carel tweld zienogel door rekte en oppasselijkheid buiten staat is gesteld geworden, omme in Judicio te Compareeren. Zoo is den supplt dan ook in de inwoog= lijkheid verseerende ompligtschuldig aan het appoinctement van UwelEdele achtb: te kunnen voldoen. Reedenen waarom den suppl: zig or het needrigste tot uwelEdele Acttbe: is keerende, zeer ootmoedig verzoekende= dat het van Uwel Edel achtb:e hoog gun= stig welbehagen zyn moge aan den supp„l te verleenen atterminatie tot heden over overvier weeken om als dan te dienen van antwoord /onderstond T, welk doende /:was geteekend:/ J: Vereneel qq /:in margine:/ Exhibitum insudieiae den 30 e april 1789. Antwoord gedaan man ken en zeer Eerbiedigst overgegeeven aan den Wel Edele actb: Pheerschan= ne Isaak Rhenius President beneven de ver- dese E: achtb Peeren Raaden van Justitie deezes Gouvernements door ende van wegens den onderafges B gage gestelde adsistent den E: Compe Jacobus Ver¬ Caeil als speciale ge¬ magtigde =mogtigde van den Burger Pieter Hammers ged:e in Cas van atroee riele injurie ten eenre, Contra den indesendent Fiscaal deeze Gouvernements de Wel Edele achtb Heer en M r Johan Nicolaas Reven van Lijnden van Blitterswijk R:O: Eessr in voorschr: Cas ter andere Zijde Wel Edele Achtb Heer Wel Edele Heeren. Den 49. ged: na Uwel Ed: achtb: met alle pligtschuldige Eerbied zyne neederige dank betuigd te hebben voor de allesints guntige aan hem ver- leende Copia van de R:O: Eess: op den 2e april in hoe judicis ingedierde Eisch en dies annexe documenten, al meede meede voorde aan hem q4: gedaagde verleende atterminatie om op heeden te dien en van antwoord; zoo zal den q9 ged:e zoo tent moo¬ gelijk is remarqueerende, zeggen Dat zoo wel het Exordium als de nadene adstructie van den ingedienden Eisch door den R: O: Eijf. r enkel en alleen gegund is op het allesints ingegamd en de waa heid verzuijgend Relaas van den Bierger Marthinus Keet, Een bewijs welEdele Acth Heeren! het welk volgens Goddelyke en Menschelyke Wetten te Zwake moet er„ =kend worden omme daar op dus danig eene temeraire actie te kunden institu „eeren. Den q9. ged: zoude van ten uiterste na= „deelige en gevaaryke principes von de algemeene samenleving der Maatschap„ pij moeten zyn, indien hy met wel Edele achtb: Heeren! met zyn volle hars instemde met den 2:0: liss. s dat het integenzegtelyk de pligt is van een yder tid der Burger maatschappj immer 80 veel in hem is te attribueeren tet Conciro- tie der algemeene zoo wil als de purcte rust en vyligheid; edoch dit den pl ged: ged:e zig aan het tegendeel hier van heeft schuldig gemaakt is thans de 0 51 zaak inquatie en den 94 gel vertrouwd 0 op gronden van Recht en billijkheid, Uwel Edel achtb: uit het volgende overtuigen= =de te zullen aantoonen, dat met den p„l ged: zich aan de verstoning der olg= meene Rust en zeekerheid heeft schuldig gemaakt maar wel den Eel Martinus kelt. was het voorgevallene op den 2e. Maart juist juist zoo gepasseerd al het den R: O: hisp volgens des zels: relaas van Uwel Ed: actH. voorsteld, den M gid soude nimmer soo inwillig geweest zijn om aan den Eest van den E:O: Eissr. niet alleen te vbedieeren, maar zyn wel Edele actt: teffens met alle erbied te bedanken voor desselfs mode ratie in dezen Dan WelEdele Achtbe: Heeren! geheel anders heeft de zaak zich toege„ =draagen; en het zy met UwelEd achtb:e welneemen dat den 49 ged: hier een kort narie zal doen, hoe en op wat manier deeze zaak beginnen en geindigd is er dat daar uit Uweled achtbaarens zoude kunnen ontwaaren hoe ongegrond, en van waarheid intbloot het relaas van de ne te
English
the relator is, and how much right the principal defendant does not have on his side to complain before Your Noble Worships about the in every way with the enacted laws, well-intentioned society conflicting conduct of the said Martinus Keet. After all, on the 28th of Febri last, the principal defendant had agreed with the relator to have two sets for ox wagons made by him, the relator, for the sum of forty Ryxds, which the relator declared to be the very lowest price, indeed, adding that he fully assured him that this work of two sets could be obtained from no one for that price. When the principal defendant spoke about the making of these two sets for ox wagons with the Citizen Firemaster Sr. Andries Brink, who is also a wagon maker by his trade, it appeared that the relator had by no means taken on this work for the lowest price, as the said Andries Brink wanted to take on, and also deliver, two sets for ox wagons for Ro 36; but the principal defendant, knowing that an honest man is obliged to keep his given word and concluded agreement, when the said Andries Brink asked him whether he had those two sets to make, would nevertheless, despite it being to his disadvantage, not break his agreement with the said man, but answered that he had already ordered them from the citizen Martinus Keet. The principal defendant, having to be at the relator's house on the afternoon of the second of March, related to him, the relator, that the two sets which he, the relator, had taken on for forty Ryxd: had been taken on for thirty-six Ryxd: by the citizen Firemaster Sr. Andries Brink. The principal defendant could immediately see that this conversation caused little pleasure to the relator, who, as if with anger, said to the principal defendant: if he can make it for that, then I shall make it for you for that as well; whereupon the relator immediately betook himself to the said Andries Brink and put to him how very badly done it was of him, And Brink, to undercut the relator in his work, according to the eighth article and its answer of the interrogatories answered by the said Andries Brink and produced in this matter. Then, Right Noble Worshipful Gentlemen, the principal defendant cannot pass over this manner of conduct of the relator without bringing with all respect to the attention of Your Noble Worships the in every way malicious frame of mind of the relator. Indeed, when the principal defendant mentioned to him, the relator, that the often-mentioned Andries Brink had wanted to make those two sets for thirty-six Ryxds, it had not appeared to him, the relator, with the least semblance of truth that the mentioned Brink wanted to undercut him in his work. No, it was merely the man's usual way of thinking that caused such suspicions to arise in him. The said Brink, upon this, in order to fully convince the said man of the contrary, requested him to go with him immediately to the house of the principal defendant, where, having both arrived, they found the principal defendant busy working at his daily profession, namely putting a hoop around the hub, according to the ninth, tenth, and eleventh articles of the annexed interrogatories. Then the said Sr. Andries Brink asked the principal defendant what had passed between the two of them that morning concerning the taking on of two sets, and from the answer of the principal defendant it appeared not only that he, the principal defendant, paid homage to the pure truth, but also that it had never been the intention of the said Andries Brink to undercut the relator in his work, according to the twelfth article of the produced interrogatories. The principal defendant, as well as the aforementioned Brink, upon this conviction of the contrary of the relator's suspicion, expected nothing other than that he himself would curb his touchiness about this and would rest content with it in composure. But, Right Noble Worshipful Gentlemen, the heart of man is more wicked than anything, especially when one gives free rein to passions and misguided impulses and does not seek to restrain them by the bridle of reason. This is as clear as day in the conduct of the relator in this matter; for instead of resting content with what the principal defendant presented to him, the relator, regarding this matter, the rage and passion in the said man gained the upper hand more and more, to such an extent that he himself, without the principal defendant having given him the least cause for anger or envy, said to him with fierce fury: I shall agree better another time, according to the fourteenth article of the interrogatories annexed to this matter; whereupon the principal defendant, paying not the least heed to the wicked passion by which the said man allowed himself to be carried away, answered him with quiet calmness: Yes.
Dutch transcription
den Rel=t is, en hoe veel regt den pl gede niet aan zine zyde heeft om zich te bezwaaren voor UwelEd: achtb: over het al =lezints met de gestatueerde Wetten, weter welgegimnde Maatschappij strydend gedrog van den zelt. Martinus Keet Immers op den 28 Febri L: was den pe: ged:e met den relt overeenge¬ =kommen om bi hem rlt twee stellen voor ossen wagens te laten maaken voor de somma van veertig Ryxds het welk den rel t betuigde de allerminste prijs te Sim: Ja net bijvoeging dat hi ult: hem verzeekerde dit werk van twee stellen, by niemand voor die prijss te zullen krijgen e Aan den ppe: ged: over het maeken deezer twee stellen voor ossen wagens met den Burger Brandmeester Sr. Andries Brink spreekende die mede die meede een wagen maker van zyn ambagt is, zouder zal dat den Rebt hem geensints dit werk voor de minste pijs had aan¬ genomen wijl gem: Andries Brink twee stellen voor ossenwagens wilde aanneemen, en ook leeveren voor Ro 36.; doch den p:l ged:e als weetende dat een Eerlijk G man man verpligt is zyn gegeven word, en gemaakt 1. accoord te houden, wanneer gemelde @ Geds: vroeg Andries Brink aan hem pr t off hij die twee stellen te maaken had, mede egter niettegenstaande het tot zijn nadeel was, zijn accoord met den Zelt niet breeken, maar antwoorden, dat hij te C reeds by den burger Martinus Keet had besteld den p:l gedaagde den tweede maart des nademiddags by den relatant moetende zijn verhaalde aan hem Relt„ 6 dat hem de twee stellen die hy Tel=t voor Ryxd: Veertig had aangenomen voor Ryxd: zes en dertig waren aangenomen door den burger Brandmeester St Andries Brink der p. ge= daagde konde tertond zien dat dis dis- Cours winig vergenooging aan der Rec:t ver= =oorzaakte, die als met borsheid tot den spe gedaagde zeide kan hij het er voor= maken dan zal ik het er ue ook voor meele ken, waarop den rel„t zich terstond vervoegd heeft by den gem: Andrie Brink en hem heeft onder 't oog gebragt, hoe zeer slegt het van hem And Brink gedaan was de Relt: in zyn werk te onderkruipen vol„ gens het agtste articul en derzelver ant= woord van de interrogatorien door meen Andries Brink beantwoord, en ten deezen geprodueerd t en Dan WelEdele Achtb Heeren. den q4 gedaagde kan deese handel =wijse van den Rel t niet passeeren sonder UwelEd Arttb: met alle Eerbied onder 't oog te brengen de allezints neevele denkersaard van den Relt immer door den pp=o gedaagde wanneer hij hem Pelt. melde, dat dikwerff gem: Andries Brink die twee stellen voor Zes en dertig Ryxds had willen maaken, was hem Ral=t met geen de minste schyn van Waarheid gebleeken dat gerepte Bruik hem in zin werk wilde ondertrui„ =pen Neenhet was enkel 's mans gewoone ma =nier van denken, die zulke vermoedens in hem deeden resulteeren, Gemelde Brink hier op omme den zelt van het Contrarie ten vollen te overtuigen, verzogt hem om terstond met hem naar het huis van den pp. gedaagde te gaan, alwaar zy beiden gekomen zijnde, den pp. o gede bezig vonden om in zyn dagelyks beroep te arbeiden als sattende een ring om de naaf, volgens het negende Tiende en Elffde articul der geannex= eerde Interrogatorien Als toen vroeg gemeld & Andries Brink den ppr gedaagde, wit er dien morgen tusschen hem beide over het aanneemen van twee stellen gepasseerd was en uit het antwoord vanden pp. s ged:s bleek niet alleen dat hij pl ged - ope zuivere waarheid ged: bleek niet alleen hulde deed, maar ook dat het nimmer de intentie van gemelde Andries Brink geweest, was, in den Relt in zyn werk te onderkruipen volgen het twaalfde articul der geproduceerde interrogaturren Den ppr: ged:e zoo wel als evengem Print waren niet anders op deeze overtuiging van het tegendeel van des rel:t vermoeden; verwagtende dan dat hy zeb zyne terzederkeid hier over zoude tomen en met gelaterheid hier in zoude be„ rusten; Doch wel Edele Achtb Heeren, het hart van den Mensch is booter dan eenig ding, inzonderheid als men de driften en verkeerde hartetogten den vryen teugel vierd en dezelve niet door den torm der reeden tragt te bedwingen.— Dit blijkt zonnen klaar in het gedrag van der Relt: in deezen want in plaats vante beru„ „ten in het geen den p: ged:e hem rel:t wegens deze zaak voorstelde, zoo nam de touw en drift bij den Eelt hand overhand voet, in zoo verre dat hij zelt zonder den p:e ged: hem eenige de mis= ste aanleiding tot toon ofte nijd gegeven had, met herige boosheid han toevoegde, ik zal op een andermaal wel beter accordeeren volgens het veertiende articul de ten deezen geannexc „eerde intenogatorien; door den p. l gedragde geen de minste agt gevende op de boozen drift waardoor den Eelt zich liet vervoeren antwoorde hier op met stille bedoordheid Ja k
English
even with a smiling face, in order that by this means it might have been possible to calm the respondent, if we agree again, we shall arrange it differently, then I shall give you money in hand, according to article 16 of the annexed interrogatories. Not in vain, Noble and Respected Sirs, says the ancient adage or proverb: where a bee sucks honey, the spider draws poison; here, too, that proverb was proven true by the respondent, for whereas the kindness and the smiling face of the defendant ought to have settled him in his wrath, this was capable of nothing else than provoking the respondent more and more to rage and causing his senseless passion to rise to the highest degree: this your Noble and Respected Honors will readily perceive, if your Noble and Respected Honors merely please to examine the answer of the respondent to the proposal of the principal defendant set down in article sixteen of the annexed interrogatories, where the respondent says to the principal defendant with nothing but a furious tone: I damn earnest money. How much this expression, Noble and Respected Sirs, is accompanied by an animus injuriandi, the substitute defendant trusts he does not need to substantiate further here, trusting that your Noble and Respected Honors together with the Officer-Demandant will please agree with him that nothing presents itself more clearly herein than a manifest animus injuriandi, and all this insolent and violent conduct of of the respondent was not able to move the principal defendant to passion. No, he remained calm, however difficult it was for him to be treated by the respondent in such an altogether brutal and indecent manner in his own house, which according to all written laws serves for everyone as a safe haven and shelter, and nothing is more sacred than the house of every citizen, C. 18. R de injus: saying only with all moderation and composure, according to the seventeenth article of the produced interrogatories No 94, one must not damn so here; subsequently the principal defendant requested the respondent several times to please leave his house, which was answered each time by the furious respondent with S No dat. verdor ik. The respondent so far forgot himself, together with all obedience to the established laws, that he flew in furious wrath at the principal defendant and brought his clenched fist under the nose of the principal defendant, so that the principal defendant, if he did not wish to be thrown to the ground by the respondent who was carried away to such a high degree of wrath or to be struck in his face, was compelled to push the respondent away from himself, and by which pushing away from himself the respondent was slightly injured or scratched on his forehead and body on the flesh or skin, which was caused by the instruments with which the principal defendant that now the principal defendant by this pushing away from himself has in no way made himself guilty of the offense of real injury. That this pushing away from himself can be regarded as nothing other than self-defense; had the principal defendant not done this, he would certainly have surrendered himself as a prey to the furious passion of the respondent. The principal defendant had expected that the respondent, by this pushing away, would have ceased from further mistreating the principal defendant in his own house; but no, the respondent flew again, seeing no other means of escape, please to note, as will certainly appear if your Noble and Respected Honors merely, had not parried against this violent attack of the respondent, towards the defendant, and brings him into great wrath, to the principal defendant, certainly, would have inflicted several wounds, the principal defendant, how much he called out to the same not to approach him, seeing that the respondent, through rage and fury, was entirely beside himself and began to strike like a madman, was compelled, as some blows at his face, which, if the same had not for the greatest part with the instruments which the principal defendant still in his hands, The substitute defendant trusts that your Noble and Respected Honors, had worked with just before and still held ready, being a pair of pincers and hand hammer. to defend himself as best he could, whereupon the principal defendant inflicted two blows on the respondent upon his arm, which had the effect that the respondent thereby ceased from flying at the principal defendant further, and the substitute defendant trusts in the universally known equity of your Noble and Respected Honors that your Noble and Respected Honors will please to acquit the principal defendant herein on the ground of law and fairness from having committed real injury. Truly, Noble and Respected Sirs, it is permitted according to the established laws, if one is attacked, to defend oneself in like manner, as this confirms when it says nemini unicuique naturalis ratio adversus periculum se permitat defendere, that is that according to natural reason it is permitted to everyone to ward off danger, in Citique 4 ff ad L: aquil, and indeed vim vi repellere omnes leges omniaque jura permittunt, that is to repel force with force is permitted by all laws and all rights, C: Pecent:, which is not only to be understood: that whenever someone is attacked armis or with weapons, he may defend his body armis or with weapons, but also whenever someone is attacked in his good name with words, he is free to defend himself with words.
Dutch transcription
Jezelfs met een lagdend gelaat, om langs dezen weg was het mogelijk geweest dan relt: te doen bedaeren, als wij weeder accorder =ren, zullen wij het anders maaten, danzal ik li geld op hand geven, volgens artie 16. der gannoxeerde interrogatorien Niet te Vergeepe Edele Achtb Heeren zigt het aloule adagium off wreekwoord: daar een beyhoning uit Zuigt, haald de poin Vongs uit hier wierd ook dat spreekwoord door de Rel=t als bewaarheid, want daarderzien delijkheid en het lachend gelaat van den H e gede hem in zim Torn hadden behoren ter needer te zetten, zoo was dit anders nirgens toe instaat dan hem relt nog meer en meer tot toven te verwetken en zyn ontesinnen drift tot den hoogsten trap te doen stegen: dit zul„ len uwele achtb: wrepsochabel ontworen, indien Uwe EEd: achtb:e sleehte gelieven in te zien het antwoord van den Relt op het vorstel van den sp: ged:e articul Zestien, der g'annexeerde intergatorien ter niergesteld daar hij tel=t niet dan met een woedende touw tot een p o ged:e Legt V: ik verdoem rekendgeld hoe - Seer deeze uitdrukking WelEdele Achtb. Heeren vergeteld gaat met eene arrimus inspriandé, ver„ trouwd den 9st ged:e hier niet nodig te hebben, nader te adstruceen als vertrouwende dat UwelEd achtb 5 beneven den R: O: Eiss„r wel met hem zullen gelieven te advueeren, dat hier in zich niets duidelijker op doed als een bcherner arrimus injureerde, den alle deeze insolente en geweldige handelwyse van Van den rel„t waren met instaat om den spt ged:e tot drift te verroeren/ Neen hij bleef bij zine bedaardheid, hoe zeer mestelyk het hem ook was, op dusdanig allesints brutale en inde =cente manier door den Relt behandeld te worden in zyn eigenhuis, het welk volgens alle be„ schreeven Wetten voor een yder tot een vijlige „herberg, en schuilplaats strekt, en er ook niets heiliger is dan het huis van yderburger C. 18. R de injus: vor zeggende alleen =lijk met alle moderatie en beaardheid volgens het Zeventiende articul der gepro- duceerde interrogatirien No 94 moet hier soo niet verdommen vervolgers heeft ten p:l ged:e den Eel=t diverse maalen verzogt om doch uyt zijn huis te gaan, het geen telkens door den toningen relat:d wierd, beantwoord met S No det. verdor ik Juself vergat van Relt zich zelfs te gelyk met alle obedientien aan de gestatueerde wetten, zoo verre dat hij na den ppl ged: inwoedende tonn heer vloog en hem zyn toegekrepen vuyst onder de neus van den pl meld, mooigen dat der p ged: wilde hun niet van den zoo den hoogde trap van torin vervoerde Eel:t om vezie gewopen off in zijn aan gezigt geslagten worden genoodsaakt was, hen Relt van zich aftesloten en door welk van zich aftestooten den zelt een wijnig aan zijn voorhoofd en lif aan het vel off huit ge= schent o 2 d geschramt is geworden, het welk door de instrume „ten is veroorzaakt met welke den ppo gedaagde Dat nu den pl. gedaagde door dit van zich afstooten zich geensints heeft schuldig gemaakt aande misdaad van reele injurie. Dat dit van zich afstoten niet anders dan als elne noodweer kan aangewerkt worden, had den p=s gedaagde dit niet gedaan, gensselyk zoude hig„ zig ten provij gegeven hebben den woedend drst van den Relt den pl ged: hed vervragt dat den Relt door dit van zich aftoten zoude afgelaten hebben hem pp:lo ged: verder te mishandelen, in zijn eigenhuis, doch neen, hij relt vlugt wederom geen ander middel tot ontkoming ziende gelieven te remarqueeren genzeglijk blyken zal indien UwelEd: achtb: slette piet tegen deze geweldige aanval van den relt na den ged:e toe, en brengt hem in de groote te toom„ had afgekeerd waren, tem pe gedaagte; genisselyk verscheiden worden, zoude hebben toegebragt, den p„r ged tweezeer hy den zelk toeziep om hen met nie„ de te laaten, ziende dat den relt, door toven en woede geheel buiten zich was, en als terker begin teslaan, wierd die genoodzaakt, als eenige slagen op zyn aangezigt toe, dewelke indien dezelve niet voor het grootste gedeelte met de in strumenten die den p:l ged=e als nog in zine konden Vertrouwd den 99 ged: dat UwelEd acttb: onte„ even van te vooren gewerkt had en nog handig was Zinde een kniplang en hand kamer. — 6 2 e 1 zich te verdiedigen, waarop hy oo goed hyg konde p e ged: den relt twee slagen op zijn arm heeft toegebagt, het welk van die uitwerking wer dat hij belt daardoor aflet den pl ged: verder aan te vleegen en qq ged: vertrouwd van de allezents bekende equiteit van UwelEd Achtb: dit. UwelEd Achtb: den ph ged: hier in al neder op grond van Recht en billykheid zullen gelie„ =ten vry te spreeken van heele injarie gepleegd. te hebben immer WelEd: achtb: Reerens het is geoorlokt volgens de gestatueerde Wetten indien men gehoud word, Leedem modo te defendeeren gelyk dit Casuleert als hij zegt rimen uniquigue naturelis. retio. adversus peréculurs ses e permittat defentre dat is dat het volgens de natuurlyke reeden aan elk een zi stoot het gevaar te mogen of- =leeren in Citique 4 st ad L: aqui en immers Van vi repellere onnes leges omni aque jura Jara permittunt, dat is geweld met geweld te keeren staan alle wetten alle Rechten toe C: Pecent: t welk niet alleen te ver„ „slaan is: dat zoo wanneer iemand armis off door w apenen aangelast word Armis Cirpus suum off door wappenen zin lijff verwef te defendee 3 =ren waar ook zoo wanneer iemand in zyn goede naam niet woorden word geaideerd, den zelve vrijstaat met worden sich te veneedigen; trumen was n etoom en nee 0
English
and to retort in kind; this is taught among others by Ludovicus van Pequest decis. 78 No. 21, where he extends the same so far ut verbis injuriatus possit se armis vindicare, that is, if anyone is insulted with words, he may avenge himself with weapons; and finally Bayardus states in addit. ad Jul. Clar. de injuriis No. 69 quod provocatus verbis injuriosis potest dare mentiteris vel alias objicere vel dare alapam, that is, someone who is insulted by abusive words may call his adversary a liar, or hurl other insults at him, or even give him a blow. The principal defendant, after this furious assault by the relator, requested that he please leave his house, which was answered by the relator with nothing other than repeated insults, while the relator repeatedly addressed the principal defendant as: Come outside, motherfucker, according to the thirtieth article of the annexed interrogatories. The relator was not satisfied merely with having harmed and trampled upon the domestic security granted to every citizen by the established laws; no, he now also wished to make himself guilty of violating the public safety on the public highway. Yet far from the principal defendant gratifying the furious desire of the relator, the principal defendant persisted in his refusal, so that the relator, seeing no further opportunity to satisfy his raging desire, was compelled to leave the house of the principal defendant amidst all manner of insults and the uttering of many curses. See, Right Honorable Gentlemen, a brief and truthful account of what occurred between the litigating parties. Herein the defendant in his capacity trusts that it will become clearly evident to Your Right Honorable Lordships that the account given by the relator in this matter is entirely beside the truth, and how greatly the relator himself, on the 2nd of March, did make himself guilty of disturbing the peaceful civic society. Indeed, the relator did not shrink from inflicting a real injury upon a citizen in his own house. This was done by the relator when he held his fist under the nose of the principal defendant with dreadful threats and abusive words, which constitutes a real injury that no one could call into the slightest doubt. Koppius says in his Commentaries on the Institutes of Justinian, in the 4th book, on the 4th title: Injuria realis est si quis domum alterius vi introeat L. 5 par. 2, vel si linguam exserat aut medium digitum alicui ostendat, manum adversus aliquem levet quasi verberaturus L. 15 par. 1 h. t., that is: real injury occurs if someone enters another person's house with violence, furthermore if someone sticks out his tongue at another or shows him his finger, or raises his hand against someone as if he intended to strike him. And all this is aggravated by taking into account the place where this occurred, namely in the house of the principal defendant. For indeed, Right Honorable Gentlemen, Carpzovius states in the 37th chapter, paragraph 16, that according to the measure of the place where the crime is committed, it must also be punished more severely; and the already cited Koppius says in his quoted Commentary that he who is injured in his house may institute an action against the injurer under the Lex Cornelia, in the 4th book, on the 4th title, 9th paragraph. The defendant in his capacity is assured that Your Right Honorable Lordships, from what has already been cited, will undeniably observe that the claim made by the Officer of Justice against the principal defendant is completely unfounded, the more so because in it there is not the slightest semblance of proof that the principal defendant had made himself guilty of real injury. Indeed, the deposition made by the aforementioned Andries Burk upon the requisition of the Officer of Justice mentions nothing of the real injury that the principal defendant allegedly committed according to the relator's account, which is devoid of all truth. But from this same deposition, upon reviewing it and comparing it with the interrogatories annexed hereto, Your Right Honorable Lordships will incontestably perceive that the relator was the instigator of this entire affair, and made himself guilty of two real injuries, as has already become evident to Your Right Honorable Lordships from what has been discussed. Thus the claim of the Officer of Justice is founded solely and entirely upon the account of the relator, which the defendant in his capacity trusts will be regarded by Your Right Honorable Lordships as evidence that is not valid enough to base such a claim upon, further leaving the invalidity of this evidence to the wise judgment of Your Right Honorable Lordships, the defendant in his capacity being able to provide further proof if necessary. The defendant in his capacity, believing to have clearly and evidently demonstrated in this written response everything that could in any way serve Your Right Honorable Lordships' attention, shall proceed to the following counter-conclusion, concluding thus: That by definitive judgment of Your Right Honorable Lordships, the claim and conclusion made by the Officer of Justice against the principal defendant before this Honorable Council may be denied as inadmissible and wrongfully brought, with costs, or to such other ends as Your Right Honorable Lordships shall find in accordance with law and equity. Imploring in all this Your Right Honorable Lordships' noble and benign judicial office, for swift and good justice. signed: Sereneil in his capacity in the margin: Exhibited in Court on the 28th of May 1789.
Dutch transcription
en in periam te retorqueeren; dit leer onder ameren Ludoricus van Pequest decist 78 N:o 21. daar hy het zelve zoo verre exten„ deerd ut verbus injuratus posjit se annus findieare dat is indien ijmand met woorden be„ leedigd is hij zich met wapenen vermag te wreeken, en eindelijk Legt Bajardus in addit: ad Jul: Cla: de pnuris No 69 quod provocatus Verbe injurions, potest daze mentiterin vel alias obpiiere vel dore alexam dat is iemand die doorscheldwoorden beleedigd is, zijn partij tot een leugenaar kan maaken, off hem d' andere scheldworrden kan toevoegen jazelf hem een klap geeven. — Den p:l gedaagde, versogt na deese noedende aanval van den Rect dat hy doch uit zin huis wilde gaan, het geen al nog niet anders, door den Relt„ wierd beantwoord aan met herge. scheldworden, terwyl den rel:t aenp r gedaagde meer dan eens toevoegde Peks oom hier. buiten Moerneuker volgens het dertigste articul der g'annoxeerde interrogatorien den Relt was niet te nierden enkel de huisveiligheid aan ieder burger door de gestatueerde Wetten gegeven, geschode, en vertreeden te hebben, Neen hi wilde sich nu ook schuldig maaken aan het overlreeden van de publijke veiligheid van d van s Heeren weegen Doch wel verre dat door den ppe gedt aan de tonnige lust van den relt voldaan werd zoo bloaf den pe. ged bij zyne weigering „ persisteeren, zoo dat den rel„k genoodsaakt was, ziende verder geen kans zyn woederde. begeerte te voldoen, om alle scheld ende en onder het uittraken van veele vloeken het huis van den p:l gede te Verlaten. Die het Wel Edele ActbbHeeren een kort en waaragtig verhaal van het tusschen partijen litigenten voorgevallene hier in't vertrouwd den 24 ged: dat aan Uwel Ee Achtb: Den en middag klaar zal blyken hoe alle zints be zyden de Waarheid is, het gegeven Relaas door den Rec:t: in deezen en hoe zeer zij relt op den 2 e Maart zich niet heeft schul„ dig gemaakt aan de Vertoring der geruste Birger Zamenlering immer den Rel:t heeft zich niet ontzien om een Burger in zijn eigen huis reele injurie aan te doen, dit is door den Relt geschied wanneer hij den pp:l ged: met ontzettende dreige menten, en komende scheldwoorden, de Vuest onder de neus hield, dat dit zeele injure zal nie„ man atus l niemand in de minste bedenking kunnen neemen, Koppires zegt in zyn Commerteuws over de institutie van Sustenianus en het 4e boek op de 4 Pitil Enpinia realis est sis quis do munr alieujus ve introcat L: 5 par 2. Li L Silinguam exserut aut mediem digitum aliquid istendat Sananus adverdus aliquarri Cevet quasi verbera turus L. 15 par. . 1„ h: t: dat 's reele injuis indien iemen met geweld in iemand huis komt, vordien ie mend te ling teegen een ander uitsteekt off hem zyn vinger toind, off zyn hand op ligt even als off hij hem slaan wilde. En dit alles word verzwaard door aant„ merken de plaatswaar zulks geschied is, als zinde in het hiis van den sp:l ged„e in mers WelEd: Achtb: Heeren. Carpzoius Regt in het 37. e hoofd stuk paragi 16 noier maate de plaats is, doorde misdaad geschiedt moet ook de zwaarder gestroft worden, en de reeds geliteerde Koppers zigd en zyn aangehaald Commentarius dat die in zyn huis geinjurieerd word, eene actien tegens den injuri„ =ant uit de W H van Carnelia kan institueren in het 4 boek op de 4 stul 9 paragraoph Den q4 ged: houd zoil verzeekert dat Uwelh: Achtb: uit het reede gepoteerde integenzig- gelyk zuEen bemerken, dat den Eisch door den R: O: Eestr. op ende jeegens der p:r ged: genomen, alleznks ingegrond is, te mier om dat in dezelve geen de win„ ste schijn van bewijss, dat den pe ged: Lich aan recels Jnsunie zoude hebben schuldig gemaakt: Immer de door meerm: Andries Burk gedeponeerde Verklaring ter requisitie van den R:O: Eess:r vermeld niets van de reele inpusse die den p:lo ged:e volgens het van alle waarheid ontbloote Relaas van den Rel:t zoude begaan hebben, maar uit dezelve zullen Uwel Ed: Actbb: bij resumpte dezer Verklaring vergeleeken met de ten deesen, g'annexeerde interrogatorien in Contestabel ontworen dat den Relt aanlegger deeser geheele zaak ge¬ weest is, en zich aan atwee reele: Enju„ tie heeft schuldig gemaakt zoo als UwelE: Achtb: reeds uit het verhandelde is gebleeken. Dus dat den Eisch van den E: O: E:f enkel en alleen gegrond is op het relaas van den Eet: het welk den q9 ged: vertrouwd door UwelE: Achtb: zal aange merkt worden als een bewijs dat geinzent valabel genoeg is om daar op dus da nige Eisch te fundeeren, latende verder de onbestaanbaarheid van dit bewijs aan het wyze oordeel van UwelEd Achtb: overkunnende, den 99 ged: dezelve is do „ dus. ar. mand d s 2 r het Den 49 ged:e alles wat tot Uwelhd: achtb: attentie eenigsints zoude kunnen dienen klaar en endent vermeenende in dit Schriftuur van antwoord te hebben aange„ =toond zal tot de volgende Contra Conclusie overgaan zoo al is Concludeerende Dat bij desiritive Vonnisse van UwelEd: Achtb: de R: O. lisft. zyne op ende jeegers den pp. ged: bi desen E: Acttb. Radde gedaane Eisch en genomene Conclusie mag wer- den ontzegt als niet ont„ fangelijk en ten onregte gedaan, met de kosten, ofte tot sodanige andere fine als UwelEd: Achtb: naar Recht en billijkheid zullen Imploreerende hier v alle UwelEd: achtb nobile et berignum Judicis officirem, om kort en goed regt /:geteekend:/ Sereneil qq /:in margine:/ Exhibitum in Judicio den 28:' Meij 1789: het nood, nader bewijzen. vinden te behooren. 1
English
Interrogatories drawn up and most respectfully submitted to the Right Honorable Johannes Isaak Rhenius, President, together with the other Honorable Members of the Council of Justice of this Government, by and on behalf of the under-discharged assistant of the Honorable Company, Jacobus Verceuil, as special attorney of the Burgher Pieter Hammer, claimant of the one part, to and against the fellow burgher Andries Brink, respondent of the other part; To be examined and heard under oath in person on the following articles of inquiry before the Honorable Commissioners, Members of the said Council. Appeared before the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the Fire Master Andries Brink, who gave to the opposite articles of inquiry such answers as are noted beside each article. Article 1 To ask the respondent his name, age, and place of birth. Says: Andries Brink, aged 24 years, and residing here at Cabo de Goede Hoop. Article 2 Whether the principal claimant Pieter Hammer is not known to him, the respondent. Says: Yes. Article 3 Whether he, the witness, on the 2nd of March last, in the morning around 8 o'clock, was not present at the dwelling house or workshop and in the presence of the principal claimant. Says: Yes. Article 4 Whether, after some mutual exchange of words, the claimant did not ask him, the respondent, what he would charge for making two sets of an ox wagon with its full accessories. Says: Yes. Article 5 Whether he, the witness, did not answer thereto in substance: Forty Rixdollars, but for Thirty-six Rixdollars I will make it as well. Says: Yes. Article 6 Whether he, the respondent, when the claimant remained silent thereupon, did not ask him why he asked such a thing, whether he had it to make; and whether the claimant did not answer him, the respondent, that he had already had two aforementioned sets made by Marthinus Keet, also for Forty Rixdollars. Says: Yes. Article 7 Whether he, the witness, did not thereupon leave. Says: Yes. Article 8 Whether in the afternoon of the same day the respondent did not meet the Burgher Martinus Keet in the street, and whether the aforementioned Keet did not ask him, the respondent, if it was true that he, the respondent, was to make a set, which he, Keet, had taken on to make for Forty Rixdollars, for Thirty-six Rixdollars; adding thereto that he did not think that he, the respondent, would want to undercut him, Keet, in his work. Says: Yes. Article 9 Whether the respondent did not thereupon request the said Keet to go along to the house of the Burgher Pieter Hammer, claimant in this matter, in order to convince him of the contrary. Says: Yes. Article 10 And when the respondent and the said Keet arrived at the principal claimant's place, what the claimant was doing. Says: The claimant was then busy binding a wheel together. Article 11 Whether the respondent is not aware with which working instruments the claimant was working. Says: With a hand hammer he was busy putting the ring into the nave. Article 12 Whether the claimant, when the respondent asked him concerning the conversation they both had had that morning about the making of a set, did not immediately confess the pure truth by saying in substance that when the respondent offered him a set for Thirty-six Rixdollars, he, the respondent, had not known that an agreement had been struck between the claimant and the said Keet regarding it, and that the set had been ordered. Says: More or less so. Article 13 Whether the respondent is not aware what further words were exchanged between the claimant and the said Keet. Says: There were several words exchanged back and forth, without my being able to specify the abusive words. Article 14 Whether he did not then hear the said Keet say, with a kind of dissatisfaction or anger: I shall make a better agreement another time. Says: Yes. Article 15 Whether thereupon the claimant did not reply to the said Keet with a smiling mouth: When we agree again, then we will make it differently. Says: Yes. Article 16 Whether the respondent Keet did not reply thereto in substance, with great passion and wrath: I wish you were damned with your earnest money, or give earnest money in hand. Says: Heard Keet say: I forfeit your earnest money; but not as the question dictates. Article 17 Whether the said Keet did not then, in the workshop of the claimant, direct several curses and abusive words at the claimant, and which they were. Says: Yes. Article 18 Whether the claimant did not then say to the said Keet, with all moderation: You must not swear here. Says: Yes. Article 19 Whether he, the respondent, did not hear the claimant request the said Keet to leave his house, since the door was open. Says: No. Article 20 Whether the said Keet did not answer in substance to this request: I will not do that. Says: No. Article 21 Whether he, the respondent, did not then hear the said Keet say with great malice to the claimant, in substance: Come out here, motherfucker! Says: No. Article 22 Whether he, the respondent, did not see and hear that when the claimant stood on the threshold of the door frame, he asked the said Keet: What do you want then? Says: No. Article 23 Whether he did not see the said Keet then go toward the claimant and hold his fist right under his nose with great anger. Says: No. Article 24 Whether he does not remember which working instruments the claimant held in his hand at that time. Says: No, because as I left first and then came back later, I did not pay attention to it at that time. Article 25 Whether he did not see that the claimant pushed the said Keet away from him without giving him a blow. Says: Did not see a blow being given. Article 26 Whether by this pushing away the skin of the said Keet's forehead was slightly injured by the instruments that the claimant had in his hand. Says: Does not know that. Article 27 Whether he did not see that the said [illegible] Says: No.
Dutch transcription
Interrogatorien Compareerde voor de onder gedaan maken en zeer Eertie„ get: Gecommitt:s uit den E. actb Loode van Jus „digst overgegeven aan den WelE achtb: Heer Johannes Isaak „titie dezer Gouvernements Rhenius Praesident benevens den BrandMester An„ de verdere WelEd: Achtb: Heeren „ dries Brink dewelke op de nevenstaande Vraag Raaden van Justitie dezes Goiver princten zoodanige ant„=nements door ende van wegen den onderafges gage gestelde woorden gegeven heeft al adsistent der E: Comp:s Ja bezyden yder artic slaat cobus Vereueil als speciale aangeteekend. — gemagtigde van den Burger Pieter Piamnes requirant ter eenre. op ende jeegen dan meede burger Andries Brink 5 gerequireerde ter andere y 7„ de; Omme in persoon op de volgende kaafpornelen voor E: E: Heer Een Gecommitt: Leeden derzelve Raade inde Eede geexami¬ 6 neerd en gehoord te worden. Rit 1 Den Gereg te vragen zyn naam Regt Andries Brink, oud 24 Jaaren en alhier aan Cabo de Goede Koop woonagtig te zyn. ouderdom en geloorte plaats . ge sie R: O. acttr er te 28 um of hem gerequir:t met be„ kend: is Hen spe. rquist. Pieter Kammert- of hy get„: zich op den 2:e Maart JL S morgens omtrent 8 uuren, met heeft bevonden aan het Woonhuis sentie van den sp:e req t. niet heeft bevonden aan het woonhuis of Werkplaats en in praesentie off Werk Plaats en in pra of na eenige Woord wisseling over en weder den reqt niet aan hem gerequireerde heeft genaagd wat hi voor het maaken van twee stellen aan een offen wagen met zijn volle toebehoren. of hy get: niet daar op in substantie heeft geart„ wond) e. zegt La egd Ja. Regt: Ca . 5 4. van aen pp:l reg„ 1 0 1 12 Art: Z Ja legt Legd Ja. Legd Ja. Woord: Veertig Ryxd maar voor Zes en dertig Ryxd: maak ik het ook 1 Art 6 Op hy ger: wanneer den Reqt Idaar opsweeg niet aan hem heeft gevraagd waarom of- hij zulks vroeg of hij het moo =gelyk te maken had, en of den Reqt. hem gereqt. daarop niet heeft geantwoord dat hy twee evengem: stellen bij Marthinus keet had laten maken meede voor Veertig Reped ƒ. of hij get: daar op niet is weggegaan! 6. of in de nademiddag van deselve dog den geregt niet op straat is ontmoet den Burger Martinus Reet en op gem keel hem gerequireer= „de 2o heeft niet sentie 712 taling eerde voor Stellen zijn ant =de niet heeft gevraagd off het waar was, dat hij gereg: een stel het welk hij heet voor Veertig Ryxd:s had aangewomen om te maken voor Zes en dertig lipd soude hebben sullen maaken daar bij gevoegd hebbende, dat hij niet dagh dat hi geree= quer: hem hreet in Zyn Werk. zoude willen onderkruipen Art. 9. o den gereg:t gem, keet al loon niet verzogt heeft met na het huis van den Burger Pieter Hammer req:t: in deezen te gaan, om dus hem van 't tegendeel te kunnen overtuigen En toen de gereg:e met gem: ceet bij den p . reqt zijn gekomen wat of den Reqt: bezig was te Verrigten. of hy geregtn niet bewust 12 Legt met een hand zegt den Reeqt Was toen besig een wiel te verbinden zamen Legt 1 „ 10. . La. egt neer net Wel. regt Ja is, met welke Verk instrumente „hamer was hij bezig den ring hij reqt. bezig was te werken im de Naafs te Zitten, Nrt: 12 of den Reqt Wanneer den Gereg hem wegens het discours dat zi beide 's morgens over het maaken van een stel gehouden hadden, gevraagd werd niet ter„ stond de zuivere waarheid heeft bekend met te zeggen in alsten= tie, dat toen de geregt hem een stel voor Ses en dertig Ryks had aangebooden hij gerequireerd niet had geweeten dat daar om =tient tusschen den Reqt engem: keet een accord getroffen was, en het stel aantesteid vas.! 13 off hem gereg niet benust is Welke des Coursen verder tus¬ schen den Reqt en gem: kiet zyn gewisseld „ 14. off zij als toen gemteet niet heeft haen zeggen met een dat k. een soort vante onvredenheid of boosheid ik zal op een anderen maal wel beeter accordeeren of daar op den Reqt aan gem. keet niet met een ladgende mond heeft gerepliceerd als my weder accordeeren dan zullen wy het anders maken en of zal te of geregt keet daar op niet Legt Reet wel te hebben heeft geantwoord in substantie horen zeggen. Jk verderi jour 0 handgeld/ maar niet zoo als met groote drift en Toorn; ik wouw „datje verdomd wis met se hand„ de vruig dicteerd. vor en wedergamsseld zonder dat ok de scheldwoorden bepalen zegd, er zyn verscheide woorden off gemekeet als toen niet in de Winkel van de Reqt. verscheide vloek en Scheldwoorden aan den Reqt. heeft toegevoegd, en welke die zyn. of den reeq gemekeet als toen met heeft toegevoegd, met alle moderatie gij moet hier zio niet verdommen t egd Ca. „ regt Jan kan. 18 8 17 . geld „ 16 geld op hand geven . Art. 15. Legde Neen, regt neen. tegt mien. zegt hien neen of hy gereg:t den zeder niet aan gem: Riet heeft horen verzoek om dewyl de deur toer opene tind uit zin huis te gaan of gem: keet op dit ver zoek niet, in substantie heeft geantwoord, dat wel ik niet of hi gere. als toen gem heel niet met een groote quaadaar„ „tigheid heeft tegen den Reqt horen zeggen in substantie kom hier Moerneuker uitz Of vij geeg:d met gezien en ge houd heeft dat toen den reg=t opt de drumpel van het koesijn stond aan gem: keel had gevraagd wat wilt gi dan 2 off hi gene de gem: Reel 23 Art 19 heido eren en m nde alsny en wy 2 m vier 8 tie de ƒ vloek „ „„ als „ 22 „ 21. „ 20 Legt neen, want tewijl ik Of hem net voorstaat met welke werk instrumenten den eerst ben weggegaan, en daarna weder te rug gekomen, heb ik er als toen niet opgelet. Reqt als toen in de handstond „ 25 Of hy niet gezien heeft dat den Reqt gem: keet van zich heeft gesloten zonder hem nogthan een slag te geeven 2. of door dit van zig afstoten gem: Reet door de instruments die den reqt in zijn hand had„ =de, met een wynig zyn voorhoofd aan het Vel is beteerd ge„ Op hy niet gezien heeft dat hebben zigt geen slag te zegt zulks niet te wel Rat 24 als toen niet naar den req:t heeft zien toegaan in hem regt zyn vurst met groote bodsheid onder den Neustienhouden gem Regt neem. „ren =worden! 3 „ 27 „ 26. „
English
States as before. States no. States not to have seen the mentioned Keet inflict a blow with his hand upon the petitioner's left cheek on that occasion, nor that any blood spurted, but indeed, when he, the witness, came back, that the blood was running out of his mouth or his face, and whether he, the witness, did not say at that time, when the petitioner and Keet were scolding at each other, to the mentioned Keet: shame, and repeated this several times, having used the word shame! at various times, upon which he, the witness, went away. Whether he is not aware what abusive words the mentioned Keet addressed to the petitioner at that time. Whether the mentioned Keet did not, with very much anger and threats, demand the petitioner to step outside several times. Whether this was not continually declined by the petitioner with a request to Keet to depart. Whether he did not hear the mentioned Keet say to the petitioner: let us talk politely to each other! and whether the petitioner replied thereto: you ought to have done that first, then this would not have gone so far, if you have anything to say to me, you can bring it before my superiors, but you were not to push me in my face and strike me with the fist under my eyes in my own house. Whether he, the witness, did not hear the mentioned Keet speak any words on that occasion: States not to know. States no. States as before. Whether it is not known to him, the witness, what those words consisted of! States not to know anything about that either. And whether he, the witness, did not see the mentioned Keet go away at that time. States that Keet was passing the house of him, the witness, about half a minute after the witness's departure. Underneath stood: Cape of Good Hope, the 11th of April 1784. Signed: G. Vercueil. Lower: Thus interrogated and answered at the Cape of Good Hope on the 21st of April 1789, in this matter. Whether he, the witness, did not hear the petitioner at that time again request the mentioned Keet to go away. Whether he, the witness, answered all these interrogatory points truthfully without concealment or reservation, and is prepared to confirm the same under oath. Johanna van der Riet and Gerrit Hendrik Meyer, members of the Honorable Worshipful Court of Justice, who have duly signed the original of this together with the witness and me, the sworn clerk. Still lower: Which I witness, signed: W. J. van Ryneveld, First Clerk. Recollement Appeared before us, the undersigned Commissioners, members of the Honorable Worshipful Court of Justice of this Government, the Fire-Master Andries Brink, to whom his preceding answered interrogation points were clearly and distinctly read, who declared to persist by the same, desiring that nothing more shall be added or removed, except solely on Article 24, that the witness saw the petitioner with a hammer and tongs in his hands, and therefore spoke in confirmation and truth thereof in the presence of the acting Fiscal, Mr. Jan Andries Pieterse, the solemn words: So help me God Almighty! Underneath stood: Thus recollected and sworn to at the Cape of Good Hope on the 30th of June 1789. Was signed: Andries Brink. In my presence, signed: W. J. van Ryneveld, Secretary. In the margin: As Commissioners, and signed: C. Matthiessen and H. J. de Wet. Appeared before the Honorable Worshipful Court of Justice at the Castle of Good Hope, the Independent Fiscal of this Government, Johan Nicolaas Steven van Lynden, ex officio, plaintiff in a case of atrocious injury, on the one side, Against The Burgher Pieter Kammers, in the claim called Pieter Hanse, defendant, on the other side. And the Plaintiff ex officio stated: 1. That the defendant, in his written statement of answer, fully confesses that he mistreated the Burgher Martinus Keet in such manner 2. as was posited on this side in the grounds of the claim, 3. and thus an admission having been brought into the trial, whereby that which otherwise might legally be said to be litigious is now placed beyond all dispute; 4. The Plaintiff ex officio can therefore easily avoid an extensive argument to demonstrate to Your Honorable Worships the strength and admissibility of the documents produced with the claim. 5. He also trusts that it would be lost and vain effort to wish to summarize the numerous legal passages partly incorrectly cited and partly falsely applied by the said defendant in his answer, 6. since the defendant bases his defense solely on the necessity in which he alleges to have been placed by Keet to defend himself; 7. and moreover, although those of his counsel cannot be ignorant that the defendant, by raising an exception, becomes the actor and is obligated to prove his exception, 8. he nevertheless does not produce a single piece of evidence for all those insulting circumstances stated here in the answer: 9. This alone is true, Honorable Worshipful Gentlemen! that Marthinus Keet said: I damn your earnest money; 10. but in this regard, may it please Your Honorable Worships to remark that those words served in reply to a much more insulting expression of the defendant: I will give you earnest money another time; 11. Which words would provide ample material to follow the footsteps of the defendant in this writing with some philosophical reflections.
Dutch transcription
Regt als voren Regt Neen Legt gem Reet den Reqt. daarop hebben zien toebrengen nog ook eenig bloed bespand een slag met zin hand op zijn maar wel wanneer hij get:, linkerwang heeft toegebragt dat het bloed uit zyn mind te rug kwam of het geligt liep en of hij gereegt als toen dat de regt en heet tegens tot gem: keet niet heeft gezegt: elkander stonden te schelden folijs, en dit eenige malen verhaald tot Vifferente Reipen het woord foeij ! gebezigd te hebben zin„ heeft 1 „de hij get: daar op weg ge„ =gaan. of hem niet bewust is, welke scheldwonden gem: keet als toen den req:t heeft toegevoegd of niet gem: keel met zeer veel boosheid en drigt, den regt verscheidene malen buiten: de deur heeft geeischt. 30 of niet telkens dit door den Regt is qeeexiteerd met „ 29. No: 28 of hy gereg:t niet heeft gezien dat den Reqt en gem: heet digt by elkanderen slonden en heerige worden hadden! weelen. zigt zulks net te egt - heid regt 2 t d d ge Ja 31 1 1 verzoek aan keet om te vertreffen Of hit gemskeet hiert heeft onven zeggen tot den Regt. laat ons iedertelyk smeezen! of daarop den Reqt: gerepliceerd heeft: dat moest gy eerst ge„ =daan hebben dan had dit niet wy hebt, don kunt zij mij tymijn de neus houden, en tren ik te zoo verre gekomen, als gij wat met overigheid vinden, maar niet wilde wegstoten my in myn gesicht my myn eigen huis de voerst onder of hy gereg. gem: heet nog niet eenige woorden heeft horen spreeken: op hem gercept niet bekend ie waar ep die woorden be„ staan hebben! Art 32 Not 36. Legt neen. zegt als voren neer t evals. „ 35 39. te slaan „ 33 met 2 zegt daar meede heet van de Weeten. En of hij geregt gem keet als Legt keel vel een half toen niet heeft zien weggaan. muet was get: vertrek het huis van hem ged te hebben hitt passeeren t /Onderstond/ abo de Goede Hoop den 11:e april 1784. /:geteekend:/ G. Vercueil lager. gG Aldus genaadd en beantwoord aan Cabo de Goede Stoip den 21 Apilt7l9, in deesen 38 of hy geregt. alle deese naag ƒ spoineter naarwaarheid zonder verzwygen of agterhouden heeft beantwoord, en bereid is deselve met Eede te bevestigen of hy gereg . den Reeft als toen niet wederom aan gem diet heeft horen verzoeken en door wegte gaan Ato 36„ Nio 2 zen d gen mt in onder 2 iekt en „ 37. Johanna vder Rilt en GGer Ryn rit endrik Meyer Leeder uit den E: Actb Raade van Justitie voom die de minute dzer benevens Ero Ges: ende mij getwore Clercx meede behoor„ lyk hebben onderteekend /nog lager/ 't Welk ik getuige /:geteekend/ W: J: Van Ryneveld & Clerq. Recollement Compareerde voor ons indergets Gge Cor mits: Leeden uit den E: Achtb Raad van Justitie deze Gouvernement voor Brand= Meester Andries Brink, dewelke den zine voorenstaande beantnoude vraagjood ten, klaar en duidelyk voorgeleze verm de verklaranden derzelven dieurbij te blijven persisteeren, met begeete dit er niets meer bij of of gedann werde zal, als alleen lyk op act 24. dat de Gereg, den reqt met een kamer en tang in de handen genig heeft, en spruk derhalven ter bevestiging en Waarheid van dien in tegenwoordigheid van den ad Piscaal M.:r Jan Andries Pieter de solemneele woorden /: Zoo waarlik helpe mij God Almachtig /:Onderstind Aldus Gerecolleerd en beeedigd aan Cabo de Goede Hoop den 30e: Junij 1789 /Was get/ Andries Brink Mij present /:geteekd/ Wis„ /:lager Secres. /: in margine a ¶ Ryneveld Ale GeCommitt /en geteeken C: Maffe en H J De Wet Compareerde voor den E: achtb. Raade van Justitie de kasteel de Goede sCoop de Indepen 0 dent Fiscaal dezes Gouver nemente Johan Nicolaas Lieven van Lijnden E. O. liss in Cas van atroce reee R: O: 6 1 Ende deede de R: O: EsC:s Leggen: 2. dat de Ged: bij zijn schriftuur van antwoord volmondig er zendeende dat hij den Burger Meu „tinuts keet zodanig heeft mishandeld. „3 al dezer zyde bij de middelen van Eisch is geposeerd geworden 4 en dus een aveu in't proces gebragt zinde, waar door 't geen andersints te recht kan ge= zegt worden litigeeus te zijn thans buiten alle Contestatie word gesteld; d R:O: Eidfr overzulk ook gemakkelijk kan eviteeren een breedvoerig betoog om aan U E: E: achtb: te doen zien de kragt en bestaan„ baarheid der bylisch geproduceerde munimenten 6. Hij vertrouwd ook dat het bleuw et operam verdere en vergeefsche moeyte zijn zoude, om de menigvuldige doorde qq ged Den Burger Pieter Kammers bij Eisch Rane genoemd ƒ 320 in 't zelve fos ter andere zipde te injurre vrt 5. Contra 2 by Antwoord deels kwalyjk geallegeerde deels verhechdelyk g'appliceerde Rents passezien te willen resomtieeren mt. 7 doar de ged:e zich eeniglijk fundeerd op de noodzakelykheid waar is hy voorgeeft door keet gebragt te zin, om zich te moeten defendeeren; 8 en daar by, ofschom die van zynen Raade niet kun nen ignoreeren, dat de Gede exepiende actor wordende, verplicht is zyne sexeptie te be„ wyl en 9 evenwel van alle die honende omstandighee„ =den zoo hier bij antwoord opgegeven, niet een eenig bewis produceerd: - 10. Dit alleen is naar E: Achtb Heeren! dat Marthinus Keet gezegd heeft Ik Verdom Tour handgeld: 11. maar hier omtrent gelieven U E: E: agtb: te remaiqueeren dat die woorden gestrekt hebben ter beantwoording van een veel insul„ lanter uittrukking van den ged e Ik Caljouw op een andermaal handgeld geeven; 12: Welke woorden ruime stoffe zoude ver„ „schaffen om in dit drituur op 't voetspoir Aan den ged:e eenige philos op hiqne reflecien 1 ƒ -
English
Article 13. is situated, unless the Officer as Prosecutor did not trust that it will be sufficiently known to Your Honorable Worships as well as to him on what occasions people are accustomed to use such expressions. 14. Moreover, it is known that the answer of the said Marthinus Keet in his circle, to which the defendant also belongs, is a common manner of speaking. 15. However, it is very far from the truth that the Officer as Prosecutor would wish to approve of such expressions or count them among polite phrases. 16. That meanwhile the defendant acknowledges the principal facts laid to his charge in the claim requires no further demonstration than to read the contents of the written answer. 17. It must therefore cause astonishment that after having made that confession, they still ventured to state and posit at the end of that document. Article 18. That the Officer as Prosecutor's claim is devoid of sufficient foundation and the produced evidence is inconsistent, adding quod notandum. 20. This part of the defendant's defense is, to say the least of it, ridiculous, for if it is in confesso that the defendant struck the aforementioned Keet in such manner as is set down in the claim, as the defendant does not deny in his answer; 21. then surely the question regarding the consistency or inconsistency of the evidence ceases entirely, 22. and then nothing remains but for the defendant to prove his exception, namely that he was attacked in his own house by Marthinus Keet, 23. and that he could find no other means to defend himself against the violence of the same: 24. Of both of which matters not the slightest proof is to be found in the entire case, although the same are the only and most essential characteristics of self-defense. Article 25. That which the Officer as Prosecutor reserved in Article 21 of the claim is not yet applicable, indeed, the confession having now become sound through the same: 26. thus he trusts that Your Honorable Worships will feel entirely unhindered to judge according to the conclusion drawn in the claim, 27. without the mere pretense of the defendant being able to merit any consideration, 28. especially when one takes into consideration what the Officer as Prosecutor had the honor to state in the claim from Article 31 to 36 inclusive. For which and other reasons, if necessary to be further expounded, the Officer as Prosecutor, rejecting the means of answer as utterly impertinent and irrelevant, persisted in his well-founded claim and the conclusion taken therein for replica. Was signed N: S: van Lynden /in margin/ Exhibited in Court on the 11th of June 1789. Duplica drawn up and very respectfully submitted to the Right Honorable Worshipful Lord Johannes Isaak Rhinius, President, together with the further Honorable and Worshipful Lords Councilors of Justice of this Government, by and on behalf of the undersigned salaried Assistant of the Honorable Company, Jacobus Verweuil, as representative of the citizen Pieter Harmse Slammer, defendant in a case of atrocious real injury, on the one side, against the Independent Fiscal of this Government, the Right Honorable and Worshipful Lord and Master Johann Nicolaas Steven van Lynden van Bletterswijk, Officer as Prosecutor in the aforesaid case, on the other side. Right Honorable and Worshipful Lord and Right Honorable and Worshipful Lords. The representative of the defendant, before proceeding to rejoin to the replica filed by the Officer as Prosecutor in this Court fourteen days ago, cannot but consider it his bounden duty to express to Your Honorable Worships his sincere gratitude for the copy so favorably granted to him and the day to rejoin today. In order properly and as clearly as possible to deduce for Your Honorable Worships the replica exhibited by the Officer as Prosecutor, the representative of the defendant will confine himself to these three points: Firstly, the representative of the defendant will have the honor to demonstrate most clearly to Your Honorable Worships that it was by no means fully confessed in the written answer that the citizen Marthinus Keet was assaulted by the defendant in such manner as is posited in the points of the claim, but on the contrary, such was most strongly denied and contradicted. In the second point, the representative of the defendant will show Your Honorable Worships that the defendant in the case at hand is not in any way bound according to the established laws to prove his negative, but rather the Lord Officer as Prosecutor what he cited in his claim. And in the last point have the honor to submit to Your Honorable Worships that what was posited in the claim has in no way been proven ad sufficientiam juris, and consequently what was expounded in the answer in this regard is not ridiculous, as the Lord Officer as Prosecutor is pleased to present to Your Honorable Worships. Concerning the first point, may it please Your Honorable Worships to inspect what is set down in the claim from the ninth to the eighteenth article, wherein the Lord Officer as Prosecutor attempts to show Your Honorable Worships that the defendant had made himself guilty of assaulting his fellow citizen, stating that the citizen Martinus Keet came to the defendant in his workshop on the 2nd of March to speak about some matters concerning their respective trades; but that these conversations, through the defendant saying: "I will give earnest money another time," did not remain friendly for long, but turned into cursing and scolding, and the defendant, then giving free rein to his wantonness, went to the extreme of finally giving the aforementioned Keet a blow on the chest with an iron blacksmith's hammer with which he had been busy working, and subsequently, when this did not succeed according to his wish, he, the defendant, inflicted three blows upon him, Keet, of which one fell on the forehead and two on the left arm. Hereupon the representative of the defendant in the written answer
Dutch transcription
Art 13. geleegen is indien de R:O: lijf niet vertroumde dat het aan UE: E: achtb: zoo wel als aan hem genoegzaam bekend zal zin by welke gelegenheden men gewoon is diergelijke uit„ „drukkingen te bezigen 14 daar en boven is het bekend, dat het ant„ =woord van gem: Marthinus Keet in zyn kring, waar toe de ged: ook behoord, een gewoone manier van Spreeken is 15 hoe zeer het er evenwel vezie van daar is, dat de R:O: Eisc. r diergelyke uitdrukingen zou willen goedkeuren of onder horelyke Expres =ten reekenen 5 16Dat ondertusschen de gede de principaalste eiten hem by Eisch te lasten gelegd erkend, behoeft geen verder betoog als totiden Verbil in het schriftuur van antwoord te leeten. 17 Verwindering zal het derhalven moeten bat= „ren, dat men na die Confessie gedaan te heb= „ben, nog in 't einde van dat schriftuur heeft duid en poseeren. te maken omtrent het Casive dat in dezelve dat 8 Art: 18: Dat die R: O: Eif:r Eissch van genoegzua= „nee grond ontbloot is en de geproduceer„ „de bewyzen in bestaanbaar zyn; met byvoe„ =ging quod notandam so dit gedeelte van des gede defensie is, om niels evven van te Leggen, behantelijk, want is hel in Cinfesso dat de ged. e meer- 1 gem: Reet zoodanig heeft geslagen al bij e Ceirt is ter needer gesteld gelyk hy ged. e zulks by antwoord niet ontkend; 21. dan houd immer de quastie over de bestaan E =baarheid of onbestaanbaarheid der bewysen geheel op 22 en dan blyft er niets overig als dat de Gede zijne exeptie berijst, dat hij nomelijk in zyn, eigenhuis is aangevallen door Mak„ thinus Keet Geelvinck 23 en dat hy geen ander middel heeft kunnen vinden om zich tegen het geweld van denzel„ ren te verdeedigen: 24 Van welke beide zaaken geen het minste bemip in het gantsche Proces te vinden is daar dezelve nogthans de eenigste en wesend lyksten - 80 =weer wezendlijks te kenmerken zyn van nood„ Ants 25 het geen de R: O. Ess: Zich dis bij Eisch art„ 21 heeft gereserveerd voor als nog niet te passen komende, ja de Confessie nu den varzelve deug =delijk geworden zijnde: 2E: zoo vertrouwd deselve dat UE: E: acttb: geheel onbezwaard zullen zyn, omme te Jugeeren volgens het bij Eisch geconcludeerde 27: zonder dat het bloot voorgeven van den gede eer =nige aanmerking al kunnen metiteeren 28 Tooral wanneer men in Consideratie neemt 't geen de R:O: Eisch bij Eisch van art: 31. tot 36. in Clusive de Eerheeft gehad te posce „ken. Mits welke en andere reedenen is 't wood, nader te exponce„ de C: O: lisp afslaande de middele van Antword als mere„ impertinent en irrelerant peris„ teerde bij zyn welgefuneerde Eisch en deur is genomen Con- =cluzie voor replicq /Was geteekend 8 10 Lynden /in margi„ N: S. Van =ne:/ Echibitum in Judicie den W. e Junij 1789. : uplicq gedaan maken en zeer Eerbiedig overgegeven aan den Wel E: Achtb: Heer Johannes Isaak Rhinius Praesi„ =dent benevens de verdere Wel Edele Agtb: Heeren Raaden van Justitie dezer Gouverne= ments door ende van wegens den onderofgesch: gage ge„ stelde adsistent der E Comp:e Jacobus Veraueil al den: Gemagtigde van den Burger Pieter Harmes ƒ 10. Slammer ged: in Cas van atroce reëële injurie ter eenvl Contra 6c en Independent Fiscaal deezes Gouvernement den Wel Edele Actb Heer en Mr. Johann Nicolaas Heren van Lynden van Bletterswijk R: O: Cusfr in voorsz: Cat ter ande„ Wel Eedele Achtbaare Heer En Wel Eedele Heeren Den 99 Gede alvaers tot het dupli= ceeren van den Heer R: O: Eissr. over Veer„ =tien dagen in hoe Jndieis ingediend Re„ =plice over te gaan, kan niet of zijn en pligt= schuldig UwelEdele Achtbe: zyne opregt dankbaarheid te betuigen voor de zeer gus= stig aan hem veleende Copie en dog om„ F re zijde op heeden te dupliceeren Omme het door den Heer R: O: Ef geExhibeerd Replice behoorlyk en zoo klaar mogelijk voor Uwelde actb: te deduceeren, zal den 99 Gedaagde zich bepelen tot deeze drie porneten: Eerstelijk zal hij den q9 Ged: de Eer hebben UwelEedele Achtb. ten duielykste aan te tomen dat geensints by schiftuur van antwoord volmondig is geconfesseerd dat den 86 e Burger Marthinus Keet door den ged: zodanig 6 is mishandeld als by middelen van Eischies geposeerd maar wel Contraris zulks ten sterk te is genegeerd en gecontradiceerd. In het tweede poinct zal den q4 ged:: Uwel Eedele Achtb: doen zien dat den ged: in Las subject geen int volgens de ge= statueerde Witten gehouden is zyne ne= „gative te bewijzen maar wel den Heer R: 3: Cess: zyn gepiteerde by risch En het laatste princt de Eer hebben UweEE: achtb: voor te dragen dat het geposeerde bij Eisch in geene deelen od„ sufficientiam Juris is bewezen geroden, en diensvolgens het geExponeerde bij ant¬ =woord dieswegens niet belagchelyk is, Zoo als den Heer R:O: Eisscher gelieft Uwel Uwel Edele Achtb: voor te dragen betreffen. =de het eerste poinct gelieve Uwel Edele Achtbe: na te zien het geen bi Eisch is ter neergesteld van het negende tot het ag„ =tiende articul alwaar den Heer R:O: less:r Uwel E: achtb poogt aan te komen dat den ged zich zoude hebben schuldig gemaakt, aan het mishandelen van zynen, meede burger, Leggende dat den Burger Martinus Keet op den 2e. Maart bij den ged: in zijn Werk„ plaats is gekomen om over eenige zaaken hunl:. respective ambagten concerneerende te spreeken; doch dat die discoursen door des ged: Leggen; Ik Zol op een andermaal de handgeld geven, met lang in het vriende lijke gebleven zijn, maar tot vloeken en schelden zijn overgeslagen, En den ged:e als toen aan zijne losbandigheid den vryen teugel vierende, tot dat uiterste is gekomen om met een Ysere Smits hamer, waar meede hij bezig was geweest te arbeiden, Eentelijk aan meergem: kiet een slag op de borst te geeven en vervolgens wanneer dit niet naar Wensch gelukte, hy ged: aan hem heet drie slagen heeft toegebragt waar van een op het voorhooft en twee op de Slinker arm zin gevallen. hier op heeft den 24e: ged: by schriftuur ven
English
of response, had the honor to demonstrate as clear as noonday to Your Right Honorable Worships how utterly beside the truth the claim made by the plaintiff was, resting solely and exclusively on the account of the citizen Martinus Keet deposed in his own case, and to show Your Right Honorable Worships how the said Keet has been the instigator and causer of this entire affair, since from the beginning of this matter, indeed even at the very first exchange of words with the principal defendant, he let nothing but anger, paired with unbridled passion, shine through in all his expressions, and was thus animated by an animus injuriandi, while quiet contentment continued to rule the mind of the defendant, according to the first five articles of the produced interrogatories, with their responses submitted by the Citizen Firemaster Andries Brink at the requisition of the principal defendant; further, the qualified defendant had the honor in the written response to explain to Your Right Honorable Worships how, in the jesting manner and with a smiling mouth spoken by the principal defendant: We will do it differently another time, then I will give your earnest money: according to the 15th article of the aforementioned interrogatories, in which expression of the defendant, when Your Right Honorable Worships please to consider in what manner it was uttered, namely with a satisfied and smiling countenance, according to the testimony of the frequently mentioned Andries Brink in the fifteenth article of the aforementioned interrogatories, not the least insult or impropriety can be found, unless by someone whose heart is filled with envy toward his fellow man and with a burning desire for trouble. The qualified defendant says in response to have had the honor to explain to Your Right Honorable Worships how greatly hereupon the frequently mentioned Keet was carried away in wrath and boundless rage, with all signs of fury and growing anger, saying, with your permission: I do not care about your earnest money, answered according to the sixteenth article of the judicial interrogatories of the frequently mentioned Andries Brink; and although the Officer Plaintiff in his written reply says that these insulting and improper mannerisms and expressions of the Citizen Martinus Keet in his circle, of the Citizen Martinus Keet in his circle, to which the defendant also belongs, is a common manner of speaking. Yet the qualified defendant cannot pass over this without testifying in the name of his principal that, although he holds no distinguished offices in this civil society and also did not receive the necessary education in his youth to acquire the knowledge required for that, he has nevertheless always dared to rank himself among the number of decent burghers, and no one has ever, as far as the principal defendant is aware, had any reason for complaint or dissatisfaction concerning his insolent or improper manner of speaking. It therefore grieves the principal defendant very much that, as it seems, with due respect, the Officer Plaintiff views the burghery of these lands in such a light as if the improper, insulting expressions of the citizen Martinus Keet, directed at the principal defendant and contrary to all good manners, were a common manner of speaking among them, while the defendant testifies never to have used such insolent and sinful expressions against anyone; but, Right Honorable Worshipful Sirs, not to dwell on this any longer, in the written response it has further remained irreproachable to Your Right Honorable Worships how, instead of the said Keet being mistreated by the principal defendant, the principal defendant in his own house was assaulted in a violent manner by the citizen Martinus Keet; indeed, if Your Right Honorable Worships would only please to look at the thirtieth article of the so frequently mentioned interrogatories of the repeatedly mentioned Andries Brink, where Keet ran up to the principal defendant more than once with rage and fury, saying, with your permission: Come out here, [illegible]. It is wondrous that the Officer Plaintiff here again does not provide the same explanation as to the preceding and say that it is a common manner of speaking in the circle of Martinus Keet and the defendant; but no, Right Honorable Worshipful Sirs, the Officer Plaintiff is entirely silent about this; therefore, on the basis of all this, the qualified defendant rightfully maintains in his written response that the principal defendant has in no way made himself guilty of real injury, but indeed the citizen Martinus Keet, in this real injury, is aggravated by the place where it was committed, namely being in the house of the principal defendant, where he ought to be protected and secured from all violent attacks, demonstrating all this to be in accordance with the established laws cited for that purpose in the response, of which allegations the Officer Plaintiff says that they are partly improperly and partly incorrectly adduced. Then, Right Honorable Worshipful Sirs, must one not agree here with the qualified defendant that, were this truly so, it would certainly not have been contrary to the purpose of the Officer Plaintiff to prove such further to Your Right Honorable Worships; but no, the Officer Plaintiff pleases merely to touch upon this in passing, from which one can conclude nothing other than that, since the Officer Plaintiff did not find himself able to properly counter the cited legal authorities in this case, he sought to rid himself of them with this bare pretext without any foundation. The qualified defendant leaves it with all respect
Dutch transcription
van antwoord, de Eer gehad heeft UwelEd: achtb: zon in middagklaar aan te toonen hoe alle zints bezyden de waarheid het geposeerde bij Eisch was steanende enkel en alleen op het Relaas van den burger Martinus Keet in zyn eigen zaak gede= poseerd en tesfen UwelEd Actb: te doen. zien hoe gem: keet den aanlegger en veroor= zaker deezes ganstsche zaak geweest is daar hy van den beginne deeser zaak, Ja zelf bi de allereerste woordenwisseling met den sp le ged:e in alle zyne uitdruskingen niet anders dan toorn, gepaart met orcbetor nen drift heeft laten doorstralen, en dus met een animis injuriandi is betield geweest, terwijl de Htille tevreedenzeid bleeff E het gemoed van den Hr: ged heeft laten beheerschen volgens de Vyf eerste Articulen der geproduceerde interrogatorien, met derselver responsiven door den Burger BrandMeester A Andries Brink, ter requisitie van den pe ged gereponeerd, al verder heeft den 99 ged: bij schrif =tuur van antwoord de Eer gehad UwelEd achtb te expireeren hoe zeer op het banceerende en met een ladlende mind uit geeprokene van den sp e ged:e Wy zullen het op een andere _o keer ander maken, dan zal ik uw hand geld geven: volgens het 15 articul der evengel interrogatoiren in welke uitdrukking ged wanneer Uwele: acthb: gelieven 4 van den Hr te te Considereeren op welke wijze deselve is uitge sprooken als zynde met een vergenoegt en laetende gelaat volgens het getuigenis van meergem: An„ dries Brink in het vijftiende ast: der evengem. Interrogetien de minste beleediging of onbestaan, lijkheid niet kan gevonden worden, ten zij door iemand mens gewoed met uijd tot zijn evenmensch. en met 5 brant ende Emst Lust is vervuld. Den q9 ged zegt bij antwoord de Eer gehad te hebben Uwel E: Actb: te exponeeren toe zeer hier op den meergem: hoch in tonn en tormeloze drift is verwoerd geworden, met alle teekenen van zram„ schap en wordende bootheid zeggende S: V. ik Verdoen Jour handgeld volgens het zestiende art:t der geregte interrogatorien van den meergem Andries Brink beantwond; en ofschon den Hr R:O: riss:r in zijn schriftuur van Replicq zegt Hvin dat deeze injuncuse en onbetaamelijke hande wijze uitdrukkingen van den Burger Martinus keet in zyne kring van den Burger Martinus Kiel in zijne kring, waartoe den ged: ook behoord een ge= woone manier van Speeken is. zoo kan egter den q4 ged: hier niet voorby„ =gaan om in naame zijner p l te betuigen dat alhoer wel hij geen aanzienlijke verampten in deese Burger Maatschappij bekleed, en ook tot de verkrijging van de daar toe vereischt wordende kunde, de noodige onder- wijzing in zyne jeugd met gehad heeft, echter zin zich altoos heeft durven sorteeren onder het getal der fot= soenlijke burgerlieden, en nimmer iemand zoovol hem ppe. gede bemust is eenige reedenen van klagten ofte interredenheid gehad heeft over zijne brutale of onbetamelijke manier van spreeken do zeer leed doet het dus den pr ged dat zoo het Schynt /: S: R:/ den R: R: O: Ciss:r den burger Tering dezer Landen in zulk een aspect beschouwd als of de onbelaawlyke injuricuse en met alles goede Leeden s.trijdende uitdrukking van den burger Martinus keet hem sp l ged:e toegevoegd eene gewoone manier van spreeken onder dezelve was ternije der ged:e betuigd nimmer zulke butale en zondige uitdrukkingen tegen, iemand te betegen, doch Wel Eedele Achtb: Heeren, om hier by niet langer stel te staan bij het schriftuur van antwoord is al verder UwelEd: adtb:. vireprochabel gebleeven hoe in plaats dat gemeeet door den p:l ged: zoude mishandels zijn den p:l ged:t in zijn eigerhuis op eene geweldige manier is overvallen gewaden door den Burger Martinus Keet immers, wanneer Uwel Edele achtb: slechts gelieven, na te zien het dertigste arti„ =cul van de zoo zikwijl gem interrogatire van den meerwle gem: And Brink daar hy heet den spe gEd:e meer dan eens met woede en toden toeliep: S: V: kom hier moemeeker buiten. Wonder is het dat den Heer R: O: Eiss:r hier alweeder omtrent deselfde uitlegging niet en geeft, als aan de voorgaan de en zegt dat het in de kring van Mar= tinus keet en den ged eene genome ma nier van spreeken is; dort neer wel Eedele achtt Heeren. den Heer R O: Ess o zwygt hier geheel en al van hyder. regt den qq ged op grond van dit alles in zijn Schrifteur van antwoord dat dus den e p ged zich geensinke aan veele in junie heeft Schuldig gemaakt Maar wel den Burger Martinus koet in deze reeele injurie ver= zwaard word, door de Plaats alwaar dezelve is begaan, als zijnde in het huis van den p l ged:e alwaar hy behoorde voor alle geweldi =ge aanvallen beveiligd en gesecareerd te zyn, dit alles aantonende met de de gesti- tueerde wetten ten dien einde bij antwoord geciteerd, wereenkostig te zyn, van welke alle gatien den Heer R.O: G. S. zegt dat zij dees kwalyk, deels verkeerdelyk zyn by webragt. Dan wel Ed: Achtb: Heeren ne zal niet hier met den qq ged moeten advocee= =ren, dat was dit waarlijk zoo, het georsplijk aan het oogmerk van den H: R: O: Eispr geenzints ondienstig zoude geweest zijn om zulks UwelE acttb: nader te bewijzen dan neen den H: R:O: Eif: gelieft dit enkel als in het voorly gaan aan te werken waar uit men niets ander kan besluiten dan daar den Hr RO: Lss. Zig niet in staat vond in deze zaak de gealle= gueerde Rechtsplaatsen, behoolyk te rescontreeren zich met dit bloot vouwend= =sel onder eenige grond van deselve te ontdoen. Den qq ged:e laat het wet alle Eer„ =bied
English
I submit to the equitable judgment of Your Honorable Worships whether in this statement made in the answer any trace of a confession can be found of that which the Officer of Justice sets down by way of demand regarding what occurred. Indeed, Honorable Worshipful Gentlemen, upon a review of what is stated in this pleading as well as in the answer for the aforesaid defendant, Your Honorable Worships will find nothing else than an absolute denial of the accusation wrongfully brought by the citizen Martinus Keet against the principal defendant, and in no way proven to be true by the Officer of Justice, plaintiff, to which the same is nevertheless obligated and bound according to all written laws, the defendant being thereby absolved and freed from having to confirm his denials with evidence, which is the second point that the aforesaid defendant will have the honor of deducing further to Your Honorable Worships. It will be fully known to Your Honorable Worships that he who asserts something must prove the same, it being sufficient in law, and not he who denies it, C. 2. 621. f C. 23: C de probationibus; indeed, according to law it is sufficient for him who denies something to abide by his denials. Truly, when a demand is made against him and the facts and grievances charged to him are not proven in the same sufficiently in law, then he who denies this must be discharged therefrom, according to C. de Obligationibus et actis l. 2 C. de probationibus l: 3. C. Non Numerata Pecunia and C 4. C: de edendo. And indeed, Honorable Worshipful Gentlemen: the plaintiff always asserts something upon which he wishes to establish his right; thus it follows as a matter of course that the plaintiff is burdened with the burden of proof, and not the defendant, d l: 23. C. de Probationibus and lex: 21 ff eodem C. final C: de reivindicatione, with which agrees P. Vromans in his treatise De foro competenti in the 5th book, 13th chapter, where he says that it is a rule of law which is known to the blind and the barbers that the burden of proof rests on the plaintiff, which according to our manner of speaking means that it is a rule known to everyone of whatever state or rank, that the plaintiff is charged with proving; from all this it will, as the aforesaid defendant trusts, sufficiently appear to Your Honorable Worships that the Officer of Justice, plaintiff, as the initiator of this lawsuit, is also bound to prove that which he asserts to the charge of the principal defendant, and the defendant can stand upon abiding by his denials. But the Officer of Justice, respondent, says in his produced pleading of replication that the defendant or those of his counsel cannot be ignorant that the defendant, becoming an actor by raising an exception, is obligated to prove his exception. In this, the aforesaid defendant would gladly agree with the Officer of Justice, plaintiff, provided that the exception proposed by the defendant is affirmative, but not when the same is negative, L. 25 ff de jure fisci and further in Gail in his second book, 14th number, with which also agrees Huber, Hedendaegse Rechtsgeleerdheyt, 5th book, 25th chapter; and posited but not admitted that the defendant has become an actor by raising an exception, Your Honorable Worships will surely be pleased to agree with the aforesaid defendant that the proposed exception in the pleading of answer would have to consist in this: that the defendant, after having most strongly denied to Your Honorable Worships having been the instigator of the dispute, which is also confirmed in the answer by the frequently cited interrogatories, and that he thus in no way treated the citizen Keet as is mentioned in the demand, but on the contrary, basing himself upon this denial, shows that he was treated in his own house in an utterly violent manner by the frequently mentioned Keet. Now nothing is clearer, Honorable Worshipful Gentlemen, than that this exception is negative and therefore, according to the already cited laws, requires no proof. By this fancy of the Officer of Justice, plaintiff, Your Honorable Worships will, upon a review of the pleading of replication, clearly see that its origin is due to a lack of evidence to sufficiently prove in law what was stated in the demand, and thus to pass over the main issue, which properly should have been to further substantiate in the replication the sufficiency of the documents produced with the demand as evidence, for which the Officer of Justice, plaintiff, so expressly reserved the power to himself according to the 21st article of the exhibited demand, while in the entire pleading of replication not the slightest remedy is brought to the deficiency of the demand produced by the Officer of Justice, plaintiff, and the documents annexed thereto, which deficiency consists in this: that what is stated in the demand is in no way sufficiently proven in law, which was the last point that the aforesaid defendant, with all respect, resolved to demonstrate to Your Honorable Worships. If Your Honorable Worships please to reflect upon what evidence the Officer of Justice, respondent, has produced as the foundation of his demand, Your Honorable Worships will not hesitate for a moment to agree with the aforesaid defendant that the same in no way affirms the statements in the demand sufficiently in law. Indeed, Honorable Worshipful Gentlemen, the entire demand of the Officer of Justice has no other ground to prove that the citizen Marthinus Keet was mistreated by the principal defendant in such manner as has been stated on this side in the demand, than, which is well to be noted, the statement of a single person, and precisely of that person who is concerned in the matter himself, whereas the declaration of the frequently mentioned Andries Brink, deposed at the requisition of the Officer of Justice, plaintiff, and produced with the demand, makes not the slightest mention of the real injury of which it is absolutely maintained that the defendant was the instigator and perpetrator.
Dutch transcription
bied aan het equitabel oijdeel van Uwel Ed: achtb over, of in dit geposeerde bij antwoord wel eenig voetspoor van Confessie te vinden is, van het geen den H: R: O: kop bymidde len van Eisch omtrent het voorgevallene ter neersteld immers WelEdele Acttb. Ree ren! bij resumptie van het in dit schriftuur C zoo wel als in het antwood geposeerde voor den 94 ged„e zullen Emde Oith: met ao =des vinden dan eene wlsrekte negotive van de beschuldiging door den burger Martinus keet, den p. ged. s ten onregte opgeligt en door der Pl. t R: O: liss. r in geene deelen bewezen waar te zijn toe denzelven, egter volgens alle besdre„ ven en Rechten verpligt en gehouden is, worden „de door dezelven den ged geabsolveerd on zyne negotiren met bewijzen te bevesti= =gen het geen het tweede poinct is dat den q9 get: de Eer zal hebben UwelEd„ achtb:e nader te deduceeren. Het zal Uwel Ed: Achtb: ten vollen bemost zijn dat die geene die iets zeit, het zelve den Regten genoeg zijnde, bewyzen moet, en niet den geene die zulks ontkent C. 2. 621. ƒ C. 23: C de probationibus= immers volgens Regten is het voldoende voor de geenen die iets ontkend, bij zyne negotiven te blijven: Ja„ immers wanneer een Eisk tegen hem genomen wod en in dezelve niet ad sufficientiam Iuris word bewesen de han opgelegde feiten en grieven, zoo moet den geenen, die zulks ontkend, daar van ontslagen worden lig C. de Obligationibus et actis l. 2 C. de obli„ probationibies l: 3. C. Nn P remerat Pecun et C A. C: de edendo. En immers Wel Eedele Achtb:e Heeren: den Eiss zegt altoos iets waar op hij zijn regt als vast wil maker: zoo volgd dan ook als van zig zelf dat den Eess met het onus probandi bezwaard word, en niet den ged: d l: 23. C. de Probationibus en lek: 21 f eodem C. final C: de reivindicat waar meede quadreerd P. Vromans in zyn tractaat de foro competenti in het 5 boek 13 Capittel daar hij zegt dat het een regul is in Regten, qua lippis et con soribus nota est quod onus probandi in Cum bot actore het geen na onse manier van spree„ =ken zegt, dat het een regul is, die aan elk een igelijk van wat staat of rang bekend is, dat den aanlegger met te bewyzen word belast; uit dit allee zal Uwe: achtb:re als den 94 ged„:e vertrouwd, genoegzaam bliken, dat den R: O: eisschen als aanlegger van dit proces ook gehouden is, het geen zij ten lasten van den pp:l ged:e zegt te bewijsen, en den verweerder bestaan kan met bij de negotiven te blijken; doch den R.: O: resp. zegt in zyn geproduceerd schriftuur van re =plicq dat den ged. of die van zynen raade met ƒ niet kunnen ignoreeren dat hij ged: Excipiendo actor wordende verplicht is, zine exeptie te bewijsen Dit we den qq ged:e gaarne met den PC:n R: O: Eiss:r instemmen wel te weeten indien de exceptie door den verweerder geproponeerd is, affirmatif maar niet wanneer dezelve is negotie L. 25 ff de jure fisc. en verder bij Gail in zyn W:r boek 14 nommer waar meede ook oovereenkomt Hubert reidendaagse regtsgeleerd heid 5e boek 25 Cap: en posito sed non Confesso de ged e is cerpiende acte geworden zoo zullen Uwel E: achtb: gewifselijk met den 94 ged:e gelieven toe ret te stemmen dat de geproposioneerde exceptie 6 - in het schriftuur van antwoord daar in zoude moeten bestaan, dat den ged:e tomw, aen uwelEd: achtt na ter sterkste genegeerd te hebben, aanleg= ger der quastie geweest te hebben, het geen ook in het antwoord door de meerm: geciteerde in„ =terrogatorien word bevestigen en hij dus geenzents den Burger heet als bij Eisch gemeld word heeft behandeld, maar integendeel zig grondende op deese nigative toond dat hij in zijn eigen huis op een allezints geweldadige wijze is behandeld geworden door den meergem: keel. — N u is niets duidelijker welEd: achtb: Heeren! dan dat deeze Exeptie is negotie en dus volgens de reed geciteerde wetten geen bewis vorderd, door dezen inval van den Heer R:O: liff zullen UwelE: acttb: bij resumptie van het schriftuur van Replicq duitelijk zien zijn oorsprong schuldig te zijn aan manquement van bemis om het bij Eisch geposeerde den Regten genoeg te kunnen bewijzen, En on dus de zaak ten p:lo die eigentlijk was geweest om bij replicq de sufficientie, den bij Esch geproduceerde stukken bewyzen nader te adstrueeren waartoe den Heer R: 3: Eysc:r aan zidh, zoo uitdrukkelyk de faculteit reserveerd volgens het 21 artl der geExhibeerde Eisch al ingemerkt te passeeren, daar in het gant sche schriftuur van Replict geen de minste solatirum aan het manquement van den door den Heer R: O: E:Cr geproduceerde Eisch: en dies annexe doccumenten word toegebragt welk manquement geleegen is daar in dat het geposeerde by eisch in geenen deele den Reg„ ten genoeg beweesen word, het welk het laatste poince was dat den qq ged met alle Eerbied Uwelh actte„ aan te tomen, zich heeft voorgenomen, indien. UwelEd: achtb: gelieven te reflecteeren, welke bewijzen der R:r R:O: res: tot fundament van zinen Eisch heeft gepro„ =duceert, zullen uwelE: achtb: geen ogenblikhasi„ teeren om met den q9 gede te advoueeren dat dezelve geen zints adsufficientiam Iuris het geposeerde bij eisch affirmeeren. — Immer WelEd Achtb: Heeren den gantschen lisch van den Heer R:O: hofs heeft geen andere grond om te bewijzen dat den Burger Marthinus Keet zoodanig als deezer zyde by Eesch is geposeerd van den sp:l ged:e is mishandeld geworden, als quod bene„ notandim het telden van een enkel persoon, en juist van die persoon die de zaak zelf aangaat, daarde verklaring van den neerm Andries Brink ter requi= sitie van den Hr Ro: Ef gedeponeerd en bij Eisch geproduceerd geen de minste gewas maakt van de reele jnjurie van dewel„ ke men afsolut wil dat den ged:e de aanlegger en uitvoerder van zoude geweest zyn
English
his No, but this statement, joined with the interrogatories already produced and answered by the same aforementioned Andries Brink, demonstrates to everyone as clear as the noonday sun that the Citizen Martinus Keet was the instigator of this matter and made himself guilty of actual injury, so that the Officer of Justice's wish to pass off the account of the Citizen Martinus Keet given in his own case as valid proof admissible in law requires little skill to refute, Right Honorable Gentlemen. If this were allowed to pass, Right Honorable Gentlemen, that everyone were a competent and sufficient witness in his own case, what dangerous and pernicious consequences would this drag along for peaceful civil society. It is for this reason that this is so expressly forbidden with one voice by all legal scholars on the ground of the laws and established statutes. To cite only a few of so many, may it please Your Right Honors to consult Everhardus Bronckhorst in his Commentary on the Pandects, in his 97th assertion in the 1st Century, where, after having first shown what objections this rule is subject to and having sufficiently answered them, he says that no one can testify in a case in which he has any interest, and therefore no one may testify in his own case. Now it is indeed, Right Honorable Gentlemen, beyond all contradiction that the Citizen Martinus Keet can never be considered disinterested in this case, since the defendant has shown in his written answer that he, Keet, was the instigator of the injury and, according to the produced interrogatories, was filled with passion and anger from the beginning of the matter, so it was impossible for such a person to give an impartial testimony. The established laws also say that no one may testify in his own case, l. 10 de Testibus. Furthermore, it is also forbidden for someone to testify when he is a sworn enemy of the one against whom he testifies, d: C: 3 in p. r off: de testibus, which is confirmed to Your Right Honors by Gomes, Resolutionum tom. 3 cap. 12, and by Farinacius in his 2nd book, 53rd Question, 7th number, and following. Nothing, Right Honorable Gentlemen, can appear more evident in this case to Your Right Honors than that the Citizen Martinus Keet—who, according to what was produced and proven in the answer, was possessed with nothing but passion and wrath against the principal defendant, and who had even come to blows with him—must certainly be regarded not as his friend, but absolutely as his sworn enemy, and consequently this account of the Citizen Martinus Keet completely fails to serve to prove the facts and grievances charged against the principal defendant, being a proof that by divine and human laws must be rejected as a matter of course. Not to mention here, Right Honorable Gentlemen, that even if the Citizen Keet could be produced as a witness admissible in law in his own case—which from what has already been alleged has incontestably appeared to Your Right Honors to be the contrary—even if this were so, this would still constitute only a single witness, whereas according to divine laws and institutions it is unassailable that by the mouth of two or three every truth shall stand. And although in many cases, when no more than one witness is available, the oath in supplementum probationis is deferred by the judge, this nevertheless could have no place in the present case, because the facts and grievances charged against the defendant by the claim are of such a nature that nothing other than a criminal action can result from them, in which criminal actions the oath in supplementum can never be imposed on a single witness. The words, Right Honorable Gentlemen, of the already cited Everhardus Bronckhorst are all too striking in this regard to omit them here; in his 1st Century, 27th assertion, he expresses himself thus: Controversa est questio inter D: D: an in causis criminalibus non esse locum purgationi per jurandum qua res sententia probatur, hac evidentissima ratione quia in causis criminalibus actor liquidissime probare debet quod intendit et adferre probationes meridiana luce clariores, l. ult. C. de probat., nemoque ex crimine poena aliqua condemnandus est nisi vel confessus sit delictum vel probationibus clarissimis convictus, l. qui sententiam C. de poenis; which says there is a disputed question among the learned whether in criminal proceedings a supplementary oath has place for satisfaction, but better is the judgment of Bartolus, Castrensis, and others on l. 3 ff. de Jure Jurando, namely that in such cases no oath can have place. This opinion also agrees with sound reason, because an accuser in criminal cases must prove in the clearest manner that with which he charges someone, and must produce such evidence as is clearer than the bright midday light, l. ult. C. de probat.; nor can anyone be condemned to any punishment unless he either confesses the deed or is convicted by the clearest proofs, l. qui sententiam C. de poenis. And in the 93rd assertion the same legal scholar says: Sicut ergo actore nihil omnino probante reus absolvi debet, l. qui accusare C. de edendo, sic etiam semiplene et imperfecte probante absolvendus est reus, et juramenti delationi non est locus; that is, just as when the plaintiff proves nothing at all, the accused must be acquitted, l. qui accusare, so also when he proves only semi-fully and imperfectly, the accused must be acquitted, and there is no place for the tendering of the oath.
Dutch transcription
zyn Neen, maar deeze verklaring gevoegd bi de door den zelven even gem: Andries Brink beantwoorde en reeds geproduceerde interrogatorien toonen een iegelijk zon en mid dagklaar aan, dat den Burger Martinues keet aanlegger deezer zaak geweest is, en zich aan reele injurie heeft schuldig gemaakt dus dat den Heer d R:O: Cessr het relaas van den Burger Martinus Keet in zyn eigen zaak gegeven hier gelieft te doen doorgaan voor een delabel bewijs dat in Rechten bestaanbaar is het welk Wel Eedele achtb Heeren! te wederleggen wynig kunde toevereischt word: ging dit door welE: achtb. heeren! dat een yder een volkomen en voldoende getuigen was in zin eigen zaak welke ge= vaarlijke en voor de geruste Burger zamenleving pernicieuse gevolgen zoude dit na zich sleepen het is hier an dat dit zoo uitdrukkelijk van alle Rechtsgeleerden op grand der wetten en vast gestelde inzettingen als uit eene mind verbooden word, om nu maar eenige van zoo veelen te Citeeren gelieven Uwel Edele Achtb: na tezien Everhardus Bronk„ „horst in zijn Canment: over de Pandecter, in zijn 97 assertio in de W:e Centuria, alwaar hy zegt, na eerst aangetoond en test de ant m li sr word Reg. d et te te hebben welke objectien, dat deeze re gul onderworpen is en dezelve voldoende gesalveerd hebbende, dat niemand in een zaak kan getuigen, waar in hi eenig belang heeft, en dus ook niemand in zin eigen zaak mal getuigen. Nu is het immers WelEdele achtb:e Heeren! buiten alle tegenspraak dat den Burger Martinus Beet nooit in deeze Zaak als belangloos kan geconsidereerd worden, daar den q4 ged: by schriftuur van antwoord aangetoond heeft, dat hij heet den aanlegger der injurie geweest is en volgens de geproduceerde interrogatorien, van den beginne der zaak met drieft en is vervuld geweest dus onmooglyk n konde zulk een mensch eene ontydige ge= tuigenis geeven De gestatueerde wetten zeggen ook dat niemand in zyn eigen zaak mag getuigen l. 10. de Testibus wyders werd ook verbooden den geenen te getuigen wanneer hij een gesla„ gen vyjand van den geenen tegens wien hij getuigd d: C: 3. in p. r off: de testitris het geen uwel Ed achtb: word bewestigd bij Gomes van Resolut: ten 3 Capl: 12. en bij farinac in zyn 2' boek de 53 Vraag de de 7 Nom en vervolgens niets WelEdele achtb: Heeren kan in Cas subject Eredenter Uwel Ed: Achtb blyken, dan dat den Burger Martinus Keet die vol„ gens het bij antwoord geproduceerde en beweezene, niet dan met drift en toorn tegens den pe: ged: was bezet geweest Ja die zelfs met hem handgemeen was geweest gewisselyk niet als zin vriend, maar absolu te als zyne geslagene Vyard moet aangewerkt worden en diensvolgens vervald dit Relaas. van den Burger Martinus keet om daar door de facten en grieven den ppe: ged: te last gelegt te willen bewijzen geheel en al als zijnde een benys dat door goddelyke en menschelijke Wetten van zelfs moet als ver„ worpen worden, om hier nu niet te gewagen WelEd: Achtb: Heeren! dat alwaare het dat den Burger keet in zyn eigenzaak als een in Regten bestaanbaare getuigen konde werden geproduceerd het geen uit het reeds geallegueerde e contrario in„ „contestabel UwelEedele Achtb, is gebleeken doch al waare dit, zoo zoude dit hier nog maar een enkele getuigen uitmaaken daar het volgens goddelyke Wetten en in zettingen onwraakbaar is dat in den mons van twee of drie, alle waarheid zal bestaan bestaan en ofschoon in veele zaaken wanneer en niet meer dan een getuigen voorhanden is den Eed in supplementer protationis, door den Regter word gedefereerd Egter harde in het teegenswoordig geval geen plaats heb ben wyl de faiten en grieven by Eisch den geden opgelegt, van die natuur zyn, dat uit dezelve niets anders, dan eene Crimineele actie kan resulteeren in welke Crimineele actien nimmer aan enkele getuigen den Eed kan worden in supplimentum opgelegt: de woorden, WelEEdel Achtt Heeren van den reeds geciteerde Everhardus Bronkhorst zijn al te spreekend hieromtrent om dezelven hier te supercedeeren in zine 1e. Centura 27 assertio, laat hij zich dus uit Con„ troversa est questio inter D: D: an in Causas Criminalibus Causis non esse locum pusus modapure surando qui runs sentia probatur, haa evedentissima natio ne quia infausi Criminalibus actor liquid is Pime probare, debet quod intendit et adserre probationes me„ riadana luce clarivies l. ult C: de probat nemo que excrimine prena aliqua Condemnandus est nisi vel Cinfessus sit delictum vel probatoni bus Clarissimes convictis l. quie ser„ „tentiang welke zegt er is een C. de poenis verschollende vraag onder de geleer= =den of in Crimineele gedingen een suple= mentorre Eed, tot voldoening plaats heeft Maar beter is het oordeel van Bartolus Castens en van anderen in l. 3. t de Jure Juranik dat namelijk in zoodanige zaaken geen Eed plaets kan hebben; dit gevollen stemt ook over een met de gezon „de reeden om dat een beschuldiger in Crimi= =neele zaken ten duidelykste moet bewesten, waar meede hi iemand betigt en zoodanige blyken bybrengen, welke zoo klaar zyn als het kelder middag ligt l: ult: C: de prob:t ook kan niemand tot eenige straf veroordeeld worden, ter zi hy het feit bekend, of door de klaartlyklykste bewyzen overtuigd is l. qui sententiam C. de penis En in de 93 offertie zegt denzelven Rechtsgeleerden Sicut ergo actoe nihil omnins probante renus absolvi debet l. qui accusare le de eder sicetiairen semi plene, et imperfecte ƒ provante absolvendus est reus et Zuramente delationi non est louis dat is, gelijk wanneer den aanlegger, in het geheel niets bewyst, den beschuldig „den moet geabsolveerd worden l. qui ac diccus an eer m ratio
English
accuse, of the oaths: so also when the plaintiff proves the case only halfway and insufficiently, the defendant must likewise be acquitted, and the oath can have no place here. From all of which the defendant in his capacity trusts that it will appear plainly and clearly to Your Noble Revering Honors that the claim made and conclusion drawn by the said against the principal defendant is entirely devoid of proof, and is by no means proven to the sufficiency of the law, insofar as this proposition of the defendant in his capacity in the written answer can be called relevant, the defendant in his capacity will not leave only submission to the equitable judgment of Your Noble Revering Honors, not doubting that Your Noble Revering Honors will be pleased to admit with the defendant in his capacity that since the defendant in his capacity has had the honor to demonstrate to Your Noble Revering Honors clearer than the midday light, that the report of the citizen Marthinus Keet upon which the entire remaining case of the Prosecutor ex officio is solely and wholly grounded, according to all written laws, can or may never be produced as a witness against the principal defendant; the claim in what is proposed thereby being entirely devoid of all proof: The defendant in his capacity therefore holds himself firmly assured that Your Noble Revering Honors will make no difficulty in adjudicating according to the counterclaim well and rightly made by the defendant in his capacity in his answer. With which and other means, if necessary, to be further substantiated, the defendant in his capacity, rejecting all means and requirements set down in the claim and reply as impertinent and irrelevant, still persists with his answer and conclusion taken in duplica. Was signed: J: Vercueil, in his capacity. In the margin: Exhibited in court on 25 June 1789. Agrees JJ Ryneveld Secretary Officially: Criminal claim and conclusion drafted and delivered to the Honorable Court of Justice of this Government by the Independent Fiscal Johan Nicolaas Steven van Lynden, Prosecutor ex officio in criminal matters, on the one part; Cassiem of Batavia, slave of the citizen Jacobus Johannes van den Bergh, prisoner and defendant in the aforesaid case, on the other part. Article 1. And states: 2. That the prisoner and defendant, having gone out from the house of his master on the evening of the 3rd of the past month of May, 3. Went to the street wherein the house of the citizen Coenraad Luyt is situated, 4. In order to wait there for a certain slave belonging to the said Luyt, named Jek, No. 1. Article 5. Who, according to the statement of the prisoner and defendant, was said to have declared him, the prisoner and defendant, guilty through fortune-telling 6. Of the theft of a garment missing at the house of the master of the prisoner and defendant. 7. That the prisoner and defendant, having tarried for some time near the house of the aforesaid Luyt, saw the above-mentioned Jek arrive, 8. And after having asked him whether he was Jek, and having received the answer Yes, 9. Inflicted a stab with a knife under the right breast. 10. Whereupon the prisoner and defendant departed from there and went to the prison into custody. 11. The wound inflicted upon the aforesaid Jek having been found to be not at all mortal, 12. And said Jek also having completely recovered again after some time, 13. And for the reaffirmation of his given report Jek of Batavia, wholly recovered, having appeared in person before the Delegate Commissioners from this Honorable Court, Article 14. As this is further established, 15. Both from the surgical certificate and further sworn and reaffirmed declarations annexed hereto, 16. And from the responses of the prisoner and defendant to the interrogatories put to him. 17. According to which it is placed beyond all doubt 18. Not only that the prisoner and defendant is the perpetrator of this deed, 19. But also that he truly committed the same with an intent to kill and a premeditated design to deprive Jek of life. 20. The Prosecutor ex officio, holding the deed and the intent to be proved beforehand, will therefore now only briefly examine 21. What punishment the prisoner and defendant has incurred thereby. 22. Beforehand, however, the Prosecutor ex officio must remark, Article 23. That, just as it is the duty of a judge not only to impose the well-deserved punishment on the guilty and to acquit the innocent, 24. But also, when someone has not incurred a specific punishment and has nevertheless committed something punishable, 25. To punish such a person according to the circumstances, 26. And to follow the middle course as much as possible; 27. It is also, on the other hand, the duty of a prosecutor 28. That he not be driven by a principle of bloodthirstiness, 29. Whereby all that can possibly be devised to the charge of an accused is painted with the blackest colors; 30. But that he, on the contrary, besides the aggravating circumstances, truthfully stated, pursues that 31. Which he in good conscience believes can contribute Article 32. To sparing the accused from the severe punishment, 33. Especially when this would have to result in the death of the accused. 34. These are truths, Noble and Revering Sirs, upon the exercise of which depends the preservation of the sacred laws 35. Which our supreme rulers have commended to the subordinate judges for enforcement, 36. And whose neglect drags society to ruin. 37. Not only citizens, not only free persons, but also they 38. To whom has fallen the unhappy lot of having to exert their strength for the benefit of their fellow creatures 39. And according to their pleasure, 40. They also, Noble Revering Sirs, must be counted among those 41. Whose safety and happiness [illegible] in one hand and currently are
Dutch transcription
cusare C. de eden: zoo ook wanneer den aanlegger de zaak ten halven, en onvoldoende berijst, moet ook den beklaag„ de vrygesprooken worden, en kan den Eed hier geen plaats hebben. uit het welke alles den 94 ged: ver= trouwd dat het uwelEd: achtb: duidelijk en klaar zal blyken, dat den 8 ende jeegens den pr ged:e gedaanen Eisch en genoo- mene Conclusie, ten eenemaal van bewijs ontbloot is, en geenzints adsufficienti= am Juris is beweezen, in hoe verre a dit geposeerde van den qq Ged: by Schri= tuur van antwoord beladsgelijk kan genoemd worden, zal den q4 gede net alleen onderdanigheid aan het Equitabel oordeel van UwelEd: achtb overlaten, niet twijf= zelende of uwelE: actte zullen met den q4 ged: gelievent aroueeren dat daar den gi gede de Eergehad heeft UwelEd. achtb Luce meridi„ =aria Clarius aante komen, dat het relaas van den Burger Mantinus keet waarop den geheelen resd van den R: R: O: Eiss. r en kel en geheel gegron is, volgens alle beschrei„ ven Wetten, nimmer als een getuigen is tegens den p:l: ged: kan off mag geprodu„ „ceerd worden; den Eisch dus in het gepo- =seerde bij dien van alle benis ten eenenoot ontbloot is: Den 99 Ersp houd zich dus vastelijk verzeekerd, dat uwel Ed: achtb: geen zwarigheid zullen maken, om agtervol„ =gens de Contra Conclusie wel en te regt door den qq ged by antwoord genomen, te adjudiceeren Met welke en andere Middelen is het nooi nader te adstrueeren den 94 ged:e afslaande alle middelen en requisiten bij Eisch en replice ter neder gesteld, als impertinent en rebevant persisteerende als nog by zyn antwoord en genomene Conclusie von duplicq /:Was geteekend:/ J: Vereeil qq. (in mar„ gine:/ Exhibetum en Judicis den 25 Junij 1789. Accordeerd JJ Ryneveld Secrets R:O: Crimineele Eijsch ende Conclusie gedaan maaken en aan den E: Achtb: Raade var Justitie deses Gouverne= ments overgegeeven door den Independent Fiscaal Johan Nicolaas Steren van Lijnden R:O: Eiss:r in Cas Crimineel ter eenre Cassiem van Batavia Lijff ligen van der Burger Jaco„ bus Iohannes vanden Bergh get: en ged: in't voorsz: Cas ter andere sijde Art: 1. Ende zeese zeggen. 2. dat de Geve en ged: op den 3e der gepasseerde G maand may 's avond:s uit het huis van zijnen Lijffheer gegaan zijnde, 3: zich begeven heeft naardestraat, waarin het huis van den burger Coenraad Lunt gelee= „gen is 4. ten einde aldaar op te wagten zeekere aan henluit toebehoorende slaaff in naame No. 1. Jek Art 5: welke volgens de get en gede opgaaf door w aarzeggerije hem get: en ged:e zou hebbens chul _o „dig verklaard, 6. aan het stoelen van een by des gest en ged:e Lyf heer vermitst kleedje 7. dat de Ger: en ged:e bij het huis van het voon„ Luit eenigen tyd vertoeft hebbende, heeft zien aankomen bovengem: d' Jek 2. en aan denzelven naar hem gedwaagd te hebben off hy Jek was? en ten antwoord bekomen t hebben van Ja. 9. een steek met een mes inder de regte borst heeft toegebragt. 1O: Waarop de get: en ged: van daaris gegaan en zich naar den tronk in heertnis heeft begee„ =ven. 11. Zynde de aan meerm Jek toegebragte vinde bevinden in 't geheel niet doodelyk te wezen, 22. en lysek ook reveren ner eenige tyd wee„ =dei volkomen gereconvaliseerd, 13 en tot het recolleeren van zyn gegeven Jek van Batavia, relaus : - relaas geheel hersteld in person verscheenen vvoor heeren Gecommitt:s uit dezen E: Achtb: Raade Art 14 zoo als dit een en ander nader consteerd, 15 zoo uit het Chirurgicaal attest en verdere beEedigde en gerecolleerde Verklaringen ten dezen geannexeerd 16, als uit de Get: en ged: respinsiren op de aan hem voorgestelde vraagpoincten. 17. volgens weeke buiten allen twijfffel gesteld word „18. niet alleen dat de get: en ged:e is de dader van ditfeit. 19. maar ook dat hy het zelve waarlyk ge- pleegd heeft met een animus occidendi en een opzet om Jek van het Leven te bezoe„ „ven. 20: de R:O: Eisschen zal derhalven, het feit ende wille voorbewezen houdende, noch alleen tid 53 kortelik gaan onderzoeken. 21. welke straffe de Ger:s en ged:e daar over heeft geinsurreerd 22. Voor af evenwel moet de R: C: hessr remarqueezt, dat zier d. - . .. Ant 23 dat, gelyk het de plicht is van een rechter niet alleen dat hij aanschuldigen de wel verdiende straffe opleggen en de onschuldige vryspreeke 24: maar dat hy ook, wanneer iemand niet in eene bepaald straffe is vervallen en nogthans iet Shafvaardig heeft begreepen 25 den zodanigen naar gelang der omstandig= heeden straffe 26. en zoo veel mogelyk is den middeling bewandele; 27. het ook van den anderen kant de plicht is. van een beschuldiger 28. dat hy met gedreven worde door een beginsel van bloeddastigheid 29. Waardoor al 't geen ten lasten van een beschul„ =digde maar immers kan norden uitgedacht, met de zoarts te verwen worde afgevaald; 30. maar dat zy integendeel bij de verzwarende omstandigheeden, naar waarheid opgegeven dat geene volge, 31. dat hy in goede Conscertie verneerd te kunnen meedewerken 1 „ meedewerken Art 32. tot het ontrekken van de beschuldigden aan de geworne straffe 33. Vooral wanneer deeze, des beschuldigdens dood ten gevolge zoude moeten hebben. 34 dit zyn waarheiden Edele en Adtb: Heeren. van welker uitoeffening de bewaring afhangt van du herligd ommen 35: Welke onse oppergebieders aan de ondegeschik„ =te rechter ter handhoring hebben aanperolen, 36 en vier verwaarlozing de maatschappy ter verderre slieft 37. niet alleen Burger, niet alleenvigen, maar ook zy 38 aan welken het ongelukkig Lot is te beurt gevallen van ten nutte hunner meede schepse= „len 39 en naarderzelver welgevallen hunne kragt te moeten inspannen 40 ook zij Edele Achtb Heeren, moeten geve- =kend worden onder die geeneg 41. Wiervyligheid en geluk in eene hand en om zijn thans -
English
Art: 42. A wide field would lie open for the Officer Plaintiff to traverse, 43 if he, to demonstrate the proportionality of the punishment incurred by the prisoner and defendant, 44 wished to enter into a philosophical inquiry: 45 but he remains convinced that the statement of those circumstances 46 which ought to come into consideration by the judge, 47 joined with the determination of general custom, will be quite sufficient 48 to be able to conclude upon the punishment incurred by the prisoner and defendant. 49 It is, according to the Roman laws, especially in the present case, certain 50 that the intent or conatus to murder someone, even without effect, must be punished with death. Vide Art: 51. Vide: 35 C: de publ. Jud: & L 7 ff ad Leg: Corn: de Sicar: in which latter law it is expressly stated: 52 in lege Cornelia dolus pro facto accipitur. 53 But, when Your Noble Honours read our contemporary legal scholars on this matter, they will find 54 that the general opinion of the greatest and most notable part of them is entirely divergent from that determination made by the Roman laws, 55 and that those legal authorities state as something beyond doubt 56 that the intent to murder someone, if the same has had no effect, is not sufficient 57 to be able to punish the perpetrator with death, 58 and with reason. 59 For (Your Noble Honours may judge for yourselves) in such a case there would, after all, be no distinction Art: 60 between the intent and a crime that has had full effect, 61 which would be the very height of absurdity. 62 Antonius Matthaeus, De Criminibus Lib. 48 Tit. 5. Cap. 3. no 11, expresses himself on this, among others, in this emphatic manner: 63 one must in such cases respect divine providence and mercy, which, by preventing the intent from taking full effect, seems to have wished to provide as well for the salvation of the criminal as for the life of the offended or injured party. 64 Add van der Zanden, Dec: Lib. 5. Tit. 9. defens. 11 and Barels, Crim: a. d. 13, 65 in which latter a whole list of prominent legal scholars is to be found, who all maintain 66 that nowadays the intent or conatus must not be punished as a consummated crime. Art 67. Theologians also seem to hold that opinion, when they restrict the Holy Scripture passage Exodus 21 v: 14 to a case 68 in which death has knowingly followed upon the conatus. 69 And it is upon the grounds adduced up to this point that the Officer Plaintiff, subject to correction, is of the opinion 70 that the prisoner and defendant cannot or ought not to be punished with a death penalty; 71 especially when Your Noble Honours please to observe 72 that when one closely examines the case in question, 73 a well-founded presumption arises that the aforementioned Jek, by his soothsaying, gave occasion to the case in question 74 and caused a passion to be born in the prisoner and defendant, Art: 75 which, it is true, according to the principles of our religion, can never be regarded as a legitimate motive for our actions, 76 but whereby everyone nevertheless feels driven in their innermost being, 77 whenever they are treated in an unlawful manner by their fellow creatures. 78 If one adds to this that the prisoner and defendant, born and raised in slavery, 79 has never received any instruction in the principles of the Christian religion, 80 and thus, according to the notions of his blindness, perhaps regarded vengefulness not only as not despicable, but even as a noble passion; 81 just as this can not unreasonably be deduced from the demeanor 82 maintained by the prisoner and defendant during his respective interrogations, 83 from the composure and steadfastness that accompanied his statements on those occasions, and Art: 84 and from the motives that spurred him to surrender himself voluntarily into custody, 85 all of which demonstrate a state of mind completely free from any anxiety or remorse over a committed offense, 86 then the Officer Plaintiff trusts that Your Noble Honours will easily agree with him 87 that the prisoner and defendant, however much he repeatedly stabbed the aforementioned Jek with the intent to murder him, 88 is nevertheless otherwise averse to evil deeds, 89 and that one may also rightly say in his regard, with certain jurists: 90 Justo dolori est ignoscendum, or one must make allowances for a justified grievance. 91 The Officer Plaintiff nevertheless finds these reasons not pressing enough 92 to acquit the prisoner and defendant of the poena mortis proxima, Art: 93 because he, the prisoner and defendant, 1st: truly delict acted with intent, 94 and 2nd: the motive of his actions cannot be regarded among us as legitimate; 95 so that the prisoner and defendant could not be absolved from the punishment determined by general custom in the present case. Wherefore, and by other means (if necessary) to be further deduced, the Officer Plaintiff, making his demand, concluded that the prisoner and defendant, by definitive sentence of Your Noble Honours, shall be condemned to be brought to the place where it is customary to carry out criminal sentences, and there being delivered to the executioner, with the rope around the neck, tied to the gallows, on the bare back to be severely scourged and thereafter to be branded; that he, the prisoner and defendant, shall further for the term of his life be confined to Robben Island, to work there on the public works, being shackled in chains; with condemnation in the costs and expenses of justice; or to such other penalty as Your Noble Honours in good justice, in proportion to the crime committed by the said prisoner and defendant, shall judge to be appropriate. was signed: J: N: S: Van Lijnden. Exhibited in Judicio the 8th of August 1783. Report
Dutch transcription
Art: 42. Een ruimVeld zou er voor den R: O: Eissr te bewandelen zijn, 43 indien by tot betoog van de everneedigheid der struffe door den gev:t en ged: geincireerd 44. in een wipgeerig onderzoek hilde treeden: 45 doch hij houd zich overtuigd dat de opgave van die omstandigheeden 46 Welke by de rechter in Consideratie behoren te komen 47. gevoegd bij de bepaling van 't algemeengebruik, genoegzaam in staat zullen zyn 42 omme tot de door den gede. en ged: geineusseerd de straffe te kunnen Concludeeren. 49 het is volgens de Rimeinsche Wetten, vooral is Cas Lutject Zeeker 50 dat de wille of Conatus omriemend te ver= =woorden, schoon zonder uitwerking, met de dood moet worden gestreft. aanbetrouwd. vid Art: 51. Vid: 35 C: de publ. Jnd: & L 7 st ad Cur de Sicar: in welke laatste Wet 7 6 6 uitdrukkelijk gezegd word: 52. inlege Cornelia dolus pro facto accepitur. 53 Doch, wanneer UE: E: Achtb: 'er onze liedendaagsche Rechts doetoren over na lee= zen, zullen dezelve bevinden 54: dat het algemeen gevoelen van't grootste 6 en notabelste gedeelte van desen geheele allieen is van die bij de E: wetten gemaakte bepaling 55. En dat die rechts Zeezavren als iets intwijf= febbaars stellen 56. dat het opzet om iemand te vermonden indien 't zelve geen effect gehad heeft niet genoeg is, 57. om den daader met de dood te kunnen Streeffen 58 en met heiden 59 Want /: UE:E: Actt:b: gelieve zelve te oordeelen./ 9 1 Art: 60 tusschen de wil en een deliet, dat volkomen effect gehad heeft. 61 't geen de ongerimd heit zelve zyn zou„ 62 Ant: Matthaus de Cuim: Lib. 48 Fit. 5. Cop 3. no 11. drukt 'er zich onder anderen op deeze nadantkelijke wijze overuit: 63 mer moet in zodanige gevallen de Goddelyke voorzienigheid en barmhertigheid ontzien, die door te beletten dat dewil volkomen beslag zou krygen, schynt te hebben willen zugen, zo wel voor de behoudenis van den misdadiger, al voor het leven van den beledigden off gekuetsten 64. addr Zanden de C: Lib. 5. Lit 9. defen 11 en Barels Cum: a d. 13. 65 bij welken laatsten een geheele Lyst van voornaame Rechtsdocteren te vindene, welke alle beveeren 66. dat heden daags de will o½ Conitus niet ƒ al eene geconsommeerd madaad moet wirden gestroft. oordeelen :/ in zoodanig geval zou 'er immer geen omderscheid zijn ook - . Art 67. ook schijnen de Theologanten in die sustimue te verseeren, wanneer zy de E: Schrifteuur- plaats rexod 21. v.: 14 bepalen tet eengeval 68 Waar in de dood wetentlyk na de Conatie is gevolgd 69. En het is op de tot hier toe geadstrueerde gronden, dat de RO: Cispr. onder Correctie van begrp is 70. dat de Ger: en ged:e niet met eene doodstraffe kan off behoord te worden gestraft; 71. Voor al wanneer U E: E: Achtb: gelieve te bemoigueeren 72. dat wanneer men het geval in quastie naauwkeurig, nagaat 73 er eene gegande preesumptie gebooren word, dat bovengem: Jek door zijne waarleggenij tot het geval in queestie 7 gegeven aanleiding 74. en een drift bij den ged: en ged:e heeft e doen geboen worden verte Art: 75. die het is waar, volgens de beginseen van as onsen Godsdienst nimmer als eer rechtma =tige drffveer onserlaaden kan norden be schruwd 76. mear waardoor ziel een ieder evenwel in zyn binnenste gedreven geweld 77 zoo die hij op eene enreermatige wijze door zij „ne meede schepselen, behandeld word. — 78 Voegt man hier nu bij, dat de get: en ged in slavery geboren en opgeroed 79. nooit eenig ondermip in de beginselen vande H Chrristelijke Gods dienst heeft ontfangen; 80 en dus de wraakgiezigheid volgens de begiff: =pen ziner blindheid misschien niet alleen niet verarstelyk, waar zelf als een Eedele Lijdenschap beschouwd 81 gelijk zulks niet ongegrind kan worden afgeleid uit de Contenance 82 door den get. en ged:e bij zijne respt verhooren gehouden 83 uit de bedaardheid en standvastigheid die bij die gelegenheiden zyne reedenen verselden, en Art: 84. en uit de motiven, die hem hebben aangespoond, om zich vrywillig in hegtenis te begeven, 85 al't welk een gemoeds gesteldhied aantoim„ volkomen vrij van eenige ongerustheid of wroeging over een begare mitsslag 86 dan vertrouwd de R: O: Eiss:r dat U E: E: achtb: met hem gemakkelijk zullen beteffen, 87. dat de ged:e en ged:e hoe zeer hij dikw gem: Jek met op zet, in denselven te vermoorden, gestooken heeft„ 88 evenwel anderzints afkeerig is van eurel= „doaden, 89. en dat men ook ten zijnen opzigte met zeekere & Reehtsgeleevden te recht kan zeggen¬ 90 Justo dolori est ignoscendum off aan eene rechtmatige droefheid moet men toegoe den. 91. de R:O: Eiss:r vind deze reedenen nogthans met drngende genoeg 92. om den get: in ged:e vrij te spreeken vande pana mortis proxima om . Art: 93. om dat hij gete en ged:e V:' wezendlyk met opzegt gedelinqueerd heeft, 94 en 2. e de dripeer zyner derden bij ons niet als rechtmatig kan worden beschouwd 95 zodanig dat de gete en ged:e van de door algeweent gebruik in Cas subrect be„ paaldestraffe zou kunnen wind en geaboole =velkt. Mits welke en andere middelen /: is 't nood :/ nader te deducee= „ren de R: O: lisp Eisch doende concludeerde, dat de gere en ged: bij definitive vinnisse van u E: E: achtb: zal worden gecindemneerd omme gebragt te worden ter plaatse, alwaar men gewroon is orimineele en- =tentien ter executie te bengen en aldaar aan den scheipzed= „ter overgeleverd zijnde, met den Stuop in derhalv aan de Gule wastgemaakt, op den /:in margine:/ bloote Rug strengelyk ge- =geesseld en daarna get brandmerkt te worden: dat hij get: en ged:e voorts voor den tyd zins leven zal worden geconfineerd ten Robben Eilande om aldaar in de ketting gekluiken zyn„ =de, aande gemeene nerken te arbeiden: met Condematie in de kosten en misen van Justitiee ofte tot sodanige andere toene als u E: E: achtb: in goede justitie naarmaate vanden ged:en gede: begaare misdaad zullen oordeelen te bekoe¬ =ren. /:was geteekend:/ J: N: S: Van Lijnden. Eschibitum in Judicio den 8 e Augs 1783. Relaas 7
English
Account given in the presence of the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government by the slave Jek of Batavia, belonging to the Burgher Coenraad Luyt, of competent age, and at the requisition of the Honorable Independent Fiscal of this Government, Johan Nicolaas Steven van Lynden, reading as follows: That the relator, who was previously a slave of the captain of the ship Avenhorn, by name Tobias Zoon, and upon his arrival at the Cape lived for some months with his aforesaid former master at the home of the Burgher Jacobus Johannes van den Bergh, now last Sunday eight days ago, having been summoned on behalf of the wife of the aforesaid van den Berg, also immediately betook himself to the house of the said van den Berg. That the aforesaid wife of the same van den Berg, having then informed him that a quantity of cloth had been stolen from her, also asked: whether the relator did not know which slave or slaves from her house might have been guilty of this; and upon the relator's answer of No!, whether he would then investigate it! That the relator then went back to the house of his present master and, meanwhile, on a certain day late in the aforesaid week on the street, having encountered the slave Cassiem of Batavia, belonging to the aforesaid van den Berg and having with him some pieces of cloth; he then on last Sunday, the 3rd of this month, betook himself to the house of the abovementioned van den Berg and brought this to the knowledge of his wife. That when the relator subsequently that same evening, when it had already become dark, as usual intended to give water to the horse of his master, which was in the stable standing next to the small house of the Burgher Fredrik Hurling, and betook himself thither with a bucket, the aforesaid slave Cassiem then encountered him on the street, who, having asked in a loud voice, "Who are you?", immediately, as he presumes, dealt him a stab under the right breast with a knife; the said Cassiem thereupon walked away from the relator, while he, the relator, immediately betook himself to his stable, and subsequently, with the help of his master's servant, named Hendrik Meijer, got into the house of his same master. Relating nothing more, the relator gives as reasons for knowledge as in the text, testifying that the foregoing is the pure truth. Thus done at the Cape of Good Hope, the 5th of May 1789, before Messrs. Salomon van Echten and Jan Coenraad Gie, members from the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the relator and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness. Signed: W: J: v: Ryneveld, Sworn Clerk. Re-examination Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the slave Jek, belonging to the Burgher Coenraad Luyt, who, this given account of his having been read to him word for word, declared to abide by it, persisting with the desire that nothing more shall be added or removed; except only: that he, the deponent, saw the aforementioned slave Cassiem with only one cloth on the street in the vicinity of the Vegetable Market. Testifying in the presence of the said slave Cassiem that the above is the pure truth. Thus re-examined at the Cape of Good Hope, the 29th of July 1789. Signed: and adjacent: this mark was made by the deponent with his own hand. Lower: In my presence. Signed: W J V Rijneveld, Assistant Secretary. Underneath stood: I, the undersigned, hereby certify having examined on Tuesday the 5th of May a boy belonging to the Burgher Coenraad Luyt, which boy testified to having been stabbed with a knife on Sunday the 3rd of May by the boy of the Burgher van den Berg; this stab was located on the second and third of the lower ribs on the right side, and the wound was about three fingers wide and long, and furthermore he was not damaged. In token of the truth I have signed this with my own hand. Underneath stood: Cape of Good Hope, the 5th of August 1789. Was signed: W: Weldemeijer, under-surgeon in the Honorable Company's Hospital. 1789. Today, the 27th of July 1789, appeared before me, Willem Stephanus van Ryneveld, Assistant Secretary of the Honorable Council of Justice of this Government, in the presence of the after-mentioned witnesses, the woman Galati of Bugis, belonging to Mr. Jan Boer, of competent age, who, at the requisition of the Independent Fiscal of this Government, the Honorable Johan Nicolaas Steven van Lynden, declared it to be true: That the deponent, having already lived for some time with the Burgher Johannes Jacobus van den Berg, there became acquainted with a slave named Jek, now belonging to the Burgher Coenraad Luyt, on the occasion that the said Jek, immediately after his arrival at the Cape, stayed for some months with his former master, the captain of the stranded ship Avenhorn, named Tobias Zoon, in the house of the aforementioned van den Berg, which Jek had then related to the deponent that he was a fortune-teller. That when some weeks ago, without the deponent being able to state the time, a bedspread was stolen from the deponent in the house of the said van den Berg, the deponent then had the said slave Jek summoned and asked whether he could also tell who
Dutch transcription
Relaas gegeeven ten overstaan van de ondergeteek„ Gecomm: uit den E: Achtb Zaad van Justitie dezes Gouvernements door den slaaf Jek van Bata„ „via, toebehoorende den Burger Coenraa Luit van Competente ouderdom en ter requisitie van den E: Actte Heer in de pen„ =dent Fiscaal dezes Gouverne ments Johan Nicolaas Ste= ven van Lynden, luidende als het zelve als volgt: Dat de Rel:t: die te voren een slaaff is geweest van den Capitein van het Schip Avenhorn in naame Tobias Zoon en bij zyn komst aan de Caab met voorsz zijn vorige Lijsfheer eenige maanden by den Burger Jacobus Johannes van der Bergh gewoond heeft, nu laatstl: zondag voor 8 dagen uit naam van de Huisvrouw van voorsz van den Berg geroepen zijnde zich ook dadelijk daar op aan het huis van gede van den Berg vervoegd heeft. Dat voors Huisvrouw van denzelven van den Ber hem UE:t als toen te kennen gegeven hebbende dat er eene quantiteit kleedje van haar gestil wus teffens genraagd heeft ƒ heeft: off de Comp: niet nis't welke slaaff of slaven uit haar huis zig daar aan mogt hebben schuldig gemaakt: en op het antwoord van den Relz van Neen! off hi dan daar na wilde onderzoeken! Dat den Rec„t als toen wedernaar het kivia van zin tegenwoordigen Lyssheer is gegaan en „inmiddel op zeekeren dag in het laatst der voorz: week op de straat, ontwoet hebbende den slaaff Cassiem van Batavia voorsz van den Berg toebehorende en by zich hebbende eenige stukken kleedjes; hi zel: zich vervolgens op Laatste zin= dag den 3:e dezer heeft begeren naar het huis van bovengem: van den Berg en zulks de huis vrouw van denzelven ter kennisse gebragt. Dat wanneer de Relt vervolgens dien zelven avond toen het reeds donker was gewirden, volgen gewoonte, voornemens was om het Paard van zijnen Lijhees, dat zig in de stalstaande naast het klyne huisje van den Burger Fredrik „ Hurling Eermd, water te geeven, en zich met een emmer derwaards begeeff, hem relt als toen op de Cassiem was tegengekoo= straat voorsz: Slaaff men, dewelke overluid genaagd hebbende, Wiebenjir terstond denzelt zoo hy vermeerd met een mes een steek onder de reisterborst toe= gebragt heeft zinde gem: Cassier daar op met van den rel: afgegaan, terwijl hij rl:t zich ter„ stond in zyn stal heeft begeren, en vervolgens met behulp van de knegt van zynen Liffhier Hendrik k et aagd Hendrik Meijer genaamd, in het huis van denselven zijnen Lyfheer geraakt is. N iets meer relateerende, geeft den rec„t voor reedenen van Weetenschap, als in den Text, be tuigende dat het vorenstaande de Zuivere waar= heid is. Aldus Gepasseerd aan Cabo de Goede Hoop den 5e Meij 1789 voor de Heeren Salo= mon van Echten en Jan Coenraad Gie, leeden uit den E: Acttb Reade van Justitie voorm, die de minute dezes benevens de relt. en mi get w: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend. /lager:/ T welk ik getuige /:geteekend:/ W: J V: Ryneveld G Clercq Recollement Compareerde voor ons onderget. Gepimmitt uit den E: Arttb: Raade van Justitie deze Gouvernements C den Slaaff Jek toebehorende den burger Coenraas Luit dewelke deze zijn gegeven relaas van woorde tot woorde voorgelezen zynde, verklaarde daar„ by te blyven, persisteeren met begeerte dat er niet meer bygevoegd ofte afgedaan worden zal; als /:Onderstond:/ alleenlyk alleenlijk dat hij Gets: voormt Slaats Cassiem naar met Een kleedje op de straat omstreek de groente Markt gesien heeft. Betuigende in tegenwoordigheid van dens laaff Cassier dat het oorenstaande de zuivere waarheid Aldus Gerecolleerd aan Cabo de Groede Hoop den 29:' Julij 1789. /:geteekend:// /:er daar omsineren:/ dit merk is doorden de prrant, eigenhordig gesteld /:lager:/ Mij per Cent. /.geteekend:/ WJ V Rimereld add Secretaris. /:Onderstond:/ k Ondergeteekende Certificeere mits dezen ƒ op Dingsdag den 5e Meij gevisiteerd te hebben Een Jongen van den Burger Coenraad Luit dewelke Jonge getuigde Zondags den 3e Mayj van den Jnge van den Burger van den Berg met een Mes gestoken n oor 8 13. E. e 3 de t gestoken te zijn deeze stuk was op de treede en derde van de onderste ribben regten zyde gesteut en de wond was omtrent drie vinger breed lang en verder„ g was hij niet beschadigd In teeken derwaarheid het ik dezes eigenhandig onderteekend /:Onderstond Cabo de Goede Hoop den 5:e augst 1789 /:was geteekend:/ W: Weldemijer onder nies= ter in het E: Comp=es Hospitaal 1789. Huiden den 27e: Julij Compareerde voor mij Willem Stephanus van Ryneveld, adjt Secretaris van den E: Achtb. Raad Raad van Justitie dezes Gouvernements present de nagen getuigen de Havin Galati van Boegier, toebehorende de Heer Jan Boer van Competer= =ten ouderdom, dewelke ter requisitie van den in- „desendent Fiscaal deses Gouvernements de E: Achtb Heer Johan Nicolaas Steven van Lijnden verklaarde hoe waar is: Dat de Comp:te reeds eenige tyd bij der buir= ger Johannes Iacobus van den Berg inge= =woond hebbende, aldaar kennis gekreegen heeft aan een slaats in naame Cek than toe„ behorende aan den Burger Coenraad Luik bij gelegenheid, dat gem Pek terstind na zyn komst aan de Caas, met zyn vorige Lijfheer, de Capitain van het gestaande schip Avenhan Tobias Zon genaamd, eenige maanden in het huis van voom: van den Berg heeft verblijff gehouden, welke jek aan de Comps als toen verhaald had, dat hy een waarzegge was. Dat wanneer men nu eenige Weeken 1 geleeden, zonder dat de Compte de tyd opgeven kag de Compte. eene spreij in het huis van gerepte van den Berg:, heeft ontstolen, de Compt als toen gerepte slaaff Tek heeft laten roe =pen en afgevraagd off hy ook konde zeggen, wie . 2 . .
English
who had taken that bedspread. That the aforementioned slave Jek, having answered the appearer that the slave Cassiem had made himself guilty thereof, the appearer thereupon gave notice of this statement to the wife of the aforementioned van den Bergh, without the appearer knowing whether the said wife of van den Bergh questioned the aforementioned slave Cassiem about it, the appearer having subsequently learned that Cassiem, that same evening, allegedly inflicted a stab wound on the aforementioned Jek with a knife. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for her knowledge as in the text, testifying the above to be the pure truth. Thus passed at the aforementioned Secretariat, through the interpretation of the slave Bachus belonging to the aforementioned van den Bergh, in the presence of the clerks Nicolaas van Es and Jacob van de Waereld as witnesses, who have duly signed the minute hereof along with the appearer, the interpreter, and me, adjunct secretary. Lower down: Which I witness. Was signed: W. S. v. Rijneveld, adjunct secretary. Below stood: Verification Verification. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, in person, the female slave Galati of Bugis, bondservant of the repatriated Mr. Jan Boers, who, having had this her above statement read out word for word, clearly and distinctly, declared that she persevered and persisted therewith, desiring that nothing more shall be added thereto or taken therefrom, testifying in the presence of the prisoner Cassiem that the above is the pure truth. Below stood: Thus verified at Cape of Good Hope on 29 July 1789, through the interpretation of the schout Hendrik Mathijssen. Was signed: mark, and around it was written: this mark was set by the deponent's own hand as she was unable to write. Lower down: for the interpretation, signed: Hendrik Mathijssen. Still lower down: In my presence, was signed: W. S. v. Rijneveld, adjunct secretary. In the margin: as commissioners, and signed: R. J. v. d. Riet and Joh. Smuts. Today, 7 July 1789. Appeared before me, Willem Stephanus van Rijneveld, adjunct secretary of the Honorable Council of Justice of this government, in the presence of the named witnesses, Elisabeth Kamp, assisted by her husband the burgher Johannes Jacobus van den Berg, of competent age, who, at the requisition of the Independent Fiscal here, the Honorable Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden, declared how true it is: That a certain female slave named Galati, who lives in the house with the appearer and belongs to Mr. Jan Boers, now some weeks ago, without the appearer being able to give the precise day or date at present, made known to the appearer that she had asked a certain slave of the burgher Coenraad Luik, named Jek (who formerly had also been a slave of the captain of the ship Arenhan, Arend Sobiaszon, had also resided for some months in the house of the appearer with his master, and had pretended among the slaves to be a soothsayer), whether he did not know who might have taken a certain bedspread that had been stolen from her, Galati, and that the mentioned Jek had thereupon said that this theft had been committed by the slave Cassiem belonging to the appearer. That the appearer, having called the mentioned Cassiem and asked whether he was guilty thereof, he directly denied the same, and having gone out of the house shortly thereafter, subsequently, as the appearer has learned, inflicted a wound with a knife on the mentioned slave Jek; the appearer testifying that she had beforehand not made the slightest reproach to the aforementioned slave Cassiem. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for her knowledge as in the text, being prepared, if required, to confirm the above further with an oath. Below stood: This thus passed at Cape of Good Hope in the presence of the clerks Jacob van de Waereld and Petrus Diemel as witnesses, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, adjunct secretary. Lower down: Which I witness. Signed: W. S. v. Ryneveld, adjunct secretary. Verification. Appeared before the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, Elisabeth Kamp, assisted by her husband the burgher Jacobus Johannes van den Bergh, who, having had her above-given statement clearly read out to her, testified and persisted therewith, desiring that nothing more shall be added thereto or taken therefrom, and therefore, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the slave Cassiem of Batavia, spoke the solemn words: So truly help me God Almighty. Below stood: Thus done and sworn at Cape of Good Hope on 6 August 1789. Was signed: Elisabeth Kamp. Lower down: In my presence, signed: W. S. Rijneveld, adjunct secretary. In the margin: as commissioners, signed: R. J. v. d. Riet and H. J. de Wet. Interrogatories drawn up and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Council of Justice of this government by the Independent Fiscal of this government, upon which to hear and question the detained slave of the burgher Jacobus Johannes van den Bergh, named Cassiem of Batavia, his answers to be given having to be recorded in the margin hereof. Appeared before the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave of the burgher Jacobus Johannes van den Bergh, who gave to the adjoining article of questions such answers as are recorded alongside each of them.
Dutch transcription
wie die spreij had weggenomen Dat voorsz slaaff Tek aan de Compte. geantwoord hebbende dat den sloaff Cospier zig daar aan had schuldig gemaakt, de Comp=te als toen van dit gezegde aande huisvrouw van voortz van den Bergh heeft kennis ge= =geren, zonder dat de Comp:te Weet off gem huis= „vrouw van van den Bergh voukz slaat Cassiem daar over heeft te leeden gesteld, hebbende de Compte naderhand vernamen, dat Cassier bovenge: Jek, diezelven avond, met een mes een teek zou hebben toegebracht. N iets meer verklarende, geeft den Compt voor reedenen van Wetenschap als in den Text, betuigende het vorenstaande de zuivere waarheid te zijn Aldus Gepasseerd ter Secretarije voorm: bij vertolking van de slaaff Bachus, toebehorende voor van den Berg ter presentie der Clercquen Nicolaas van Es en Jacob van de Waereld als Getuigen, die de minute dezes benevens de Comp„te de vertolker en mij, adjunct Secretaris meede behoorlyjk hebben onserteekend /:lager:/ T welk ik getuige /:was geteekend:/ W: J: V: Rijneveld adj Secretaris. /:Onderstond:/ Recollement Eecollement Compareerde voor ons onderget: Gecommitt:s uit den E: Achtb: Raad van Justitie deses Gouderne„ =ments presen de Slayn Galati van Boegies Lyfeigene van den gerepotrieerden Heer Jan Doers, dewelke deese haare vorenstaande Vler„ klaring van woorde tot woorde, klaar en duite- =lik voorgelezen wetende, verklaarde daerby te blyven persisteeren met begeerte dat 'er mits meer bij ofte afgedaan worden zal, betuigende in tegen= woordigheid van de gev: Cassiem dat het voren staande de zuivere Waarheid i: /:Onderstond:/ Aldus Gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoop den 29 July 1789 bij vertolking van s de Pchout Hendrik Mathijssen /:was geteekend./ t en daar omme geschree= =ven :/ dit merk is door de deposante als niet hunnende schryven eigenhardig gesteld /:lager:/ voor de veertolking /:geteekend:/ Hendrik Mathijssen /:nog lager:/ Mij present /:ws geteekend /: W: J: W: Rinereld Advt. Secretaris /:in margine:/ als Gecommitt: / en geteekend:/ R. J vd: Reet e Joh: Smitt Huiden 6ben 7 Hueeden den 7:' Julij 1789. Compareerde voor mij Willem Stephanus van Zij¬ =nereld adv:t Secretaris van den E: Auth: Raad van Justitie dezes Gouvernements present de naten. getuigen Elisabeth Kamp geadsisteert door haarenman der Burger Johanne Jacobus van den Berg, van Cospetenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den indesendent Fiscaal, alhier de E: Acttb Heer Johan Nicolaa Hteven van Linden, verklaarde hoe waar is: Dat zeekere slarin, in naam Galatr„ welke bij de Compte in huis woond, en toebehoud aan den Heer Jan Boers nu eenige Weeken geleeden Zonder dat de Impte de preecise dag off dctum thans kan opzeven aan de Compte heeft bekend gemaakt, dat zy zeekere slaaff van den Burger Coenraad Luik is naame Jek /:die te onen ook een slaaff gewelt zijnde van den Capitein van het schip Aren han, Arend Sobiaszon; met zijnen lijf Heer meede eenige maanden in het huis van de Comp:s verblyff gehouden; en onder de slaren voor- gegeven had een waarsegger te zijn:/ hod ge¬ =vraagd of hij niet kist, mi zeekere Spreij welke van haar Galati gestolen was zoude hebben weggeromen en dit gerepte Tek„ als als toen had gezegt dat deze diefte door den Slaaff Cassim de Compe toebehorende, ge= steegd zoude zijn. Dat de Compt. gerepte Cassim geroepen en ofgenaagd hebbende off hij daar aan schuldig was ? denzelven zulks direct heeft genegeerd, en kort daarna het huis uitge gaan zynde, vervolgens, zoo als de Compte verwomen heeft, gerepte staaff Iek met eenwes eene winde heeft toegebragt; be- =tuigende de Comp:te voorsz: Slaaff Cassim, te voren geen het minste verwyt gedaan te =hebben. iets meer verklarende, geeft de Compte: voor reedenen van Weetenschap als in den Text, bereid zijnde het vorenstaande des gerequireerd naderde met Eede neder gestord te doen /:Onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de Goede Hoop ter praesentie der Clercquen Jacob vande Waereld en Petrus Diemel als getuigen die de minute p „ minute dezes benevens de Comp„te ende mij adjt Secretaris meede behorrlijk hebben indertee =kerd /:lager/ 't welk ik getuige /geteeken/ W: J: V: Ryneveld adr Sehretaris. Recollement Compareerde voor de ondergetz Gecommitt: uit den E: Achtbre Raade van Justitie dezes Gouvernements Elisabeth Kamp geadisteerd door haren man den burger Jacobus Johannes van den Bergh dewelke haare voerstaande gegevene verklaring duidelijk voorgelezen zijnde Getuigd en daarby te blijven peristeeren met begeerte dat er niets meer bij of van gedaan 8 worden zal, en spreek derhalven ter bereestiging der waarheid van dien in presentie vande slaaff Cassiem van Bataria de solemneele Voorde„ Soo Waarlyk helpe my GodiAl magtig. /:Onderstond:/ Aldus Gedaan en beedigd aan Cabo de Goede Hoop den 6:e Aug:s 1789 /:was geteekend:/ Elisabeth Kamp /:lager:/ O Mij praesent /:geteekend:/ W J Rijneveld adj:t Secretaris (:in margine:/ als Gecommitt:s /:geteekend:/ R: W: d Riet en H: J: de Wet Compareerde voor de onderget: Gecommitt: uit den E: achtb. e Raade van Justitie deezes Gouvernements de slaaff van den Burger Jacobus Johannes van den Bergh de„ welke op de nevenstaande vraag articulen zodanige antwoorden gegeven heeft als bezyden een yder derzelve staan aangeteekend. gedaan maaken en aan Heeren Gecommitt uit den E: achtb: Raad van Justitie dezes Gouvernement overgegeven door den Independent Fiscaal deezes Gouvernement; omme daarop gehoud en ondervraagt te worden de gedetineerde slaaff van den Burger Iacobus Jo= hannes van den Bergh in naame Cassiem van Batavia, zullende deszelfs te geevene respon- siven, in margine dezer moeten Interrogatorien worden „
English
Article 1. The prisoner's name, age, and birthplace shall be recorded. States: Cassiem, 22 years of age, and born in Batavia. Article 2. Whether his present master is not the burgher of this town, Jacobus Johannes van den Bergh? States: Yes. 3. Whether the prisoner has had other masters in this country? States: No. 4. How long the prisoner has been in this country? States: Two years. 5. Where the prisoner has always resided before he came here? States: Has always resided in Batavia. Article 6. To what service the prisoner, being in Batavia, was mostly employed, and whether he also knows any particular trade? States: Always minded his horses. 7. For what reasons the prisoner was sold in Batavia and sent away from there? States: That in Batavia he took some silver belonging to his wife, who is a slave, and gambled it away, about which the said slave complained to his master, which is the reason why his master sold him and sent him here. 8. Whether he was sold to the aforementioned van den Bergh? States: Yes. 9. Whether he also knows that, some time ago, small clothes were missed from the house of his present master van den Berg? States: Heard that a bedspread had been lost in the house. 10. Whether the prisoner stole those small clothes, where he took them, or whether he does not know who stole them? States: I did not steal the clothes, and do not know who is guilty of doing so. Article 11. If the prisoner stole those small clothes, where he took them, or who bought them from him? Lapses. 12. Whether the prisoner also knows a slave of the burgher Coenraad Lint, named Jek of Batavia? States: Yes. 13. Whether the prisoner also kept familiar company with that slave? States: That the aforementioned Jek, having been lodged in the house of his said master for some time, became acquainted with the prisoner there, without the prisoner having kept familiar company with him. Article 14. Whether any quarrel existed between the prisoner and that slave, and about what? States: No. 15. Whether the aforementioned slave Jek did not meet him in the beginning of this month, carrying some clothes under his arm? States: As before. 16. Whether the prisoner did not find himself in the street and close to the house of the aforementioned Coenraad Lint on the evening of the 3rd of May last? States: That at that time he went out to look for the aforementioned Jek. 17. What reasons induced the prisoner to go there without permission from the house of his master? States: Because Jek, without having seen me with water in a basin, nevertheless told the maid Balatie that I had stolen the cloth, so out of resentment and grief, though God Almighty knows that I am innocent, with the intention of taking Jek's life, I went into the street at the aforementioned time, and the more so because my mistress constantly reproached me for stealing that cloth and scolded me for it. Article 18. Whether that was not done with the intention of murdering the aforementioned Jek? States: No. 19. Whether Jek did not also appear there shortly after the prisoner's arrival? States: I first watched for Jek at the corner of the Company's stable, and when I saw Jek coming out of the street with a bucket, I went up to him and first asked whether he was Jek, and subsequently inflicted a stab on him with a knife, whereupon I went away. 20. What the prisoner did upon meeting that slave? States: As at Article 18. 21. Whether the prisoner did not stab him, and with what instrument? States: As above. 22. For what reasons he committed that deed? States: As at Article 16. 23. Whether the prisoner was attacked by Jek, or whether the latter wanted to pass him unhindered? States: Jek did not attack me. 24. What the prisoner did after committing that deed, and how he came into custody? States: That after committing the deed itself, he voluntarily went into custody, and that after the prisoner had walked through the streets for a little while, having considered by himself that in this disgruntled state he might perhaps hurt someone who had done him no harm. 25. What he can bring forward in his defense? States: To request a merciful punishment. Article 26. Whether the prisoner does not understand having offended very gravely herein, and thus having deserved a very severe punishment? States: Yes, but hopes that God and the Judges will show him mercy. Thus questioned and answered at Cape of Good Hope on the 27th of May 1789, before the gentlemen Ryno Johannes van der Riet and Gerrit Hendrik Meyer, Members. Cassiem vSgelandt
Dutch transcription
des gev: naam, ouderdom en Legd: Cassiem, oud 22 Jaaren en van Batavia geboor= geboorte plaats! „tig te zijn. Legde Ja. zegd neen. Legd Twee Jaaren zegd: altoo te Batavia te hebben verblyff gehou= =den. Waarhy get: altyd zyn verblyff G gehad heeft, voordat zy noa herwaerds is gekomen en „ 5. hoelang hij get hier te lande is geweest! 3. off zij Get: hier te Lande meer Lyff heeren heeft gehad! off zijn teegenwoordig e Lijffheer met is de burger deezer steede Jacobus Johannes van den Bergh¬ Art. 1. worden aangeteekend. aan 1 7 Legt: altoos zijne eerte heb ben opgepast. 6 Grede zegt, te Batavia eenig zil= Om welke reedenen hij ged:e te Ba= „ver zyne vrouw welke een =tavia verkogt en van daarwege slavin is, toebehorend, weg = gezonden is: „genomen en verdobbeld te heb„ „ben, waarover zig gem slarn by Zyn ged: Liffriuen heeft be klaagd, het geen de reeden is, waarom zyne Lyttheer hem heeft verkogt en herwaards gezinden. off hij ook weet dat 'er ten zegt gehoord te hebben dat huize van zyn tegenwoordigen en een sprij inhuls was Lijffheer van den Berg na eenigen verlozen geraakt: tyd geleeden, kleedjes zijn ver¬ =mist. r off hy get: die kleedjes gestool zegt: ik het de kleedjes niet heeft, waarhy dezelve dan getroken, en weet ook niet off hy niet wiet, donnie nie zig daar aan heeft Rrt: 6. Tot welken dienst de ged e te Batavia zijnde, meest gebruikt is, en off hij ook eenig parti- =culier ambogt verstent. aan voorn: van den Bergh verkogt is geworden : schuldig dezelve . er k: 8 zegd Ja. schuldig gemaakt. vervald. Art: 18. zoo hij ged: die kleedjes gestor= =len heeft, waarhij dezelve ge= brugt, off n dezelve van hem gekogt heeft 2 off hij get: ook kend een sloot van den Burger Coenraad Lint in naamisch van Batavia. 12. „ 11. dezelve zyn ontvreemd geworden 2 zegd dat voorm: Jek off hij gets: ook gemeenzamen ommegang met dien slaaff bij zyn gem Lissheer eenige tyd in huis gevoord hebbende, gehouden heeft aldaar met hem get:e inken: =nis is geraakt, zonder dat hy get: met denzelve gemeenzamen ommegang gehouden heeft. zegt neen off er tussen hemiged en dien slaaff eenige twist geheewcrt heeft, en waar over „ 13 Ant: 14. zegt neen. zegd al voren zegt op dien tid er op uitge„ gaan te zyn om voorsz Jek te zoeken. Welke reedenen hem get: aan t zegt, om dat sek in een kon gespond hebben om zig zwortig met Wlater gezien ongetorurd mitsgr.s aande meiditalatie = dig van het huis van zyn te verhaald heeft, dat ik het Lijffheer naar derwaards be„ kleedje zu hebben gestole zoo het ik uitspijt en hast — geeven ? =zeer door God almag „tig weet dat ik onschulden ben, met het voornemen om Jak vant leven te berog, wap op voorn: Tyd in de straat begeren en zulks te meernaardig myne Lyfvroud my het steelen van dat kleedje gedarig voornield en mij daar om gescholden heeft. off zulks niet is geschied met intentie om voors: Jek te vermonden! 16. „ 15. off hij get: zig niet 's avonds 7 op den 3e Meij laatstl bevord in de Straat en digt by het huis van voornz: Loenraad Suit off bovengem: slaaff Tek 6 geh:d hem in't begin deser maand niet heeft ontmoet, dragende eeni- gekleedjes onder de arm . 17 zegt, ik he Ich eerst op de hoek van de Comp:s stal opgepast, en wanneer ik Sch: met een Emmer uit de straat heb zien aankoomen, heb ik my naar hem toebegeven en Eerst gevraagd off hy Pek was, mitsgd.s hem vervolgen een steek met een mes toegebragt, terwije ik daarop ben weg gegaan. Off hij get: door Jek is, aangeval zegt Tek heeft nij niet =len geworden, dan off dezelve aangevellen hem ongehouden heeft willn passeeren? Legt als op cert: 18. zegt als vog. zegt als op arti 16. zegt, zig na het plegen van Wat hy Get: na het plege 23. 22. Om welke reedenen hi die daod gepleegd heeft off hy Get: hem niet gestoken heeft en met wilk instrument „ 20. _o Wat hij get by de ontworting van dien slaaff gedaan heeft! Art: 18: off Jek niet kort na des Get:e komst aldaar meede is versdeenen die „ 19. 21. van die duid gedaan heeft die daad zelve vrywillig in hegtenisse begeven te hebben, en hoedanig in regtens is ge- en zulks wel na dat hij =komen gev: nog een winig door de straaten gewandeld, mitsgds bij zich zelve overragt had, dat hy mogelyk in deeze zyn misswoegd „heid ymand zoude kunnen kwitsen die hem geen Eed gedaan had. zegd Ja maar te hoopen - dat God en de Heer „ters hem genade berg. „zen zullen. zegt een genadige stroffe te verzoeken. /:Onderstond:/ 60 Aldus Gevraagd en beantwoord e aan Cabo de Goede Hoop den 27 Meij 1789. voor de Heeren Ryno Johannes van der Riet en Gerrit Hendrik Meyer „ 23. Wat hy tot zyne verschoning weet bij te brengen! Art. 24 of hy get niet begrypt hier donrzwaarlijk misdaan, en dus Zeer zwaare Stroff verdiend! Leeden 3 4 9 : . vSgelandt