Inventory 11022
Cape · 568 pages · 95 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
not whether those Hottentots were hired, but certainly that the Kaalkoppen went along to bring back cattle. Whether his mentioned father crossed the Great River and, having traveled some days further, came to a tributary of the said Great River called the Yellow River. States indeed to have gone along the Great River, but to know of no tributaries. 18. Whether he, the deponent in person, his father, and his mentioned brother, together with the said Jan Wieser and the aforementioned Hottentots, saw a multitude of Hottentots on the other side of the said river. 19. How that nation of the mentioned Hottentots call themselves. States they are called the Blouwsakken, which in Dutch means Bushmen, the Boshjesmans. Whether his mentioned father, with him, the deponent, and his mentioned brother, dismounted their horses some distance away and left them there, and having gone somewhat closer to see whether those Kaalkoppen were in friendship with those Houwsakken, and the Hottentots arrived there, the Kaalkoppen were already with them, and then the Kaalkoppen with those Houwsakken were already appearing together, coming forward from a dense thicket, and directly fired with live ammunition at the aforementioned Hottentots. States that he, the deponent, and the others were in enmity when they were shot at with arrows by those Houwsakken, and then by order of his father he and the others shot at the Houwsakken, he, the deponent, saying that his gun was loaded only with coarse powder and that he shot with that, further saying that in the evening he had made one more shot with a ball, which shot was already too short. Whether, after the third shot was fired by them, the said Wieser also fired at those Hottentots. States that Wieser took the second shot after his mentioned father. Whether his mentioned father in person, having then noticed that the Hottentot Piet Eijland and the other Hottentots provided with muskets did not shoot along with them. States, no, to have neither seen nor heard such a thing. Whether his mentioned father in person thereupon went behind the aforementioned Hottentots with his musket, the cock of which was drawn, and said to them substantially, with respect: damned lot, why do you not shoot? Do you not see that I am shooting? And if you do not shoot, you shall get the same sauce. 22. Art: 21. Art 24. Art: 24. Whether the aforementioned Hottentots then shot along with them out of fear, or whether the Hottentots situated on the other side of the river had ordered them to shoot. States: yes, that the Hottentots shot along, without knowing by whose order, but indeed that beside his father, him, the deponent, and Wieser, his mentioned brother also shot. Whether that shooting did not continue from around eight o'clock in the morning until late in the afternoon. States that shooting to have lasted from about 9 o'clock in the morning until late in the afternoon. How many shots with balls were fired by him, the deponent in person, his mentioned father, his mentioned brother, and the aforementioned Jan Wieser. States that he, the deponent, does not know how many shots the others fired, but that he had fired only three shots, one with coarse powder, one with a piece of wood, and one with a ball. Whether, of the Hottentots on the other side of the tributary, some fell to the earth and the others took flight. States not to know that any of those Houwsakken were shot dead. 28. Whether or not, through that shooting by his mentioned father, the Hottentot Piet Eijland and several of the other Hottentots were sent to the other side to bring all the cattle of those same Hottentots to this side. States that Piet Eijland and the others indeed went to the other side of the river to drive the cattle through, but not by order of his father, and that those Hottentots also got some cattle across, and while that cattle had been taken back to the other side that night, he, the deponent, his brother, and J Wieser had gone through the river the next morning and fetched that cattle for themselves; further states that his mentioned father received about forty head of cattle as a gift from the Kaalkoppen. 21. 25. States no. How many head of cattle were brought to his mentioned father by those Hottentots. States about 20 head, by estimate. Art: 29. 30. Whether he, the deponent, had then heard how many Hottentots were shot dead. States no. 31. Whether he, the deponent, had also heard the aforementioned Piet Eijland say to his mentioned father that several Hottentots were shot dead, and two women jumped into the water and drowned. States: no. 32. Whether his mentioned father in person had answered thereto: it is in my life as good as if I pull a leaf from a tree, and for that reason the fleas do not look for a Hottentot. Art: 33. Whether the return journey was undertaken the next day. 134. Whether, subsequently arriving at the third kraal, the Hottentots hired from that kraal were discharged by his mentioned father. States that his father did not discharge the Hottentots, but that those Hottentots went away from them, saying that his mentioned father and Jan Wieser together had their share, both of what they had received as a gift and what they had traded from the Kaalkoppen, about one hundred and fifty head of cattle, by estimate. 35. Whether his mentioned father gave a string of beads to each of the hired Hottentots. States no, Father gave nothing to those Kaalkoppen, but indeed to the other Hottentots. 36. Whether he, the deponent in person, with his mentioned father and brother Andries, besides the aforementioned Jan Weeser, along with the Hottentots taken along, and the Bastard Hottentots, undertook the journey.
Dutch transcription
niet aff off die kottentoten gehuurd zyn, moor wel dat de kaalkoppen meede gegaan zyn om vie te rug te kalen. zijn ged vader de Groote Ri„ Off zegt wel langs de groot Rivier toer gepasseerd en eenige dagen, gegaan te zyn, maar van geen verder gereijst zinde, gekomene spuiten te weeten. aan een spruijt van dezelve Groo= te Rivier gev:t de geele Riner „ 18. off hij ged. en Persoon zyn vader en zin ged: Broeder veren gem Jan Ge Wieser en de voorm: Ftttenlotten aan muit de overzyde van de voorsz: Rivier een merigte, Plottentotten heeft zien 19: Legt de Blouwsakken genoemt Hoe die Natie der gemt: Hotten= te zijn 't geen in 't Hollands totten zich noemen. beteekend Chustenmers den Bon Zesmans off zyn ged: Vader met hem ged zigt dat hy ged: en de overrge hunne Paarden een ind wegs: en zyn broeder van't Paard gesteegen is en direct op voorz daarvan daan gelaten hadde hoktentotten met scherp heeft ge- wat nader bij gegaan zijnde om te zien off die kaalkoppen schoten! met die hounsakken wel in 20 „schap en des Eykertotten daarkwamen warende kaalkoppen reeds bij hun en toen waren, de baalkoppen. zegt hij get: met zyn gesel„ met die houwzakken reedz en te voorschin komen:d herige trit. Aots 17. korten zynde aan de derdes Cotten totten saal, uit dezelve Twee honderd, vier en Veertig hottentosten heeft gehuwd vijandscap na zijn ged:e vader gedaan zegt dat Wieper de treede schoot heeft.. zegt, neen, sulks net gesien vijandschap waren wanneer zi door die houwsakken met pylen geschoten zyn en toen ter ordre van zyn voder en de overige geschoten op de houwsakken zeggende hij ged: dat zijn geveer maar met Eo. kruijt geladen was en daarmeede geschoten te hebben zeggende nog dat hij met den avond nog een schot met de kogel gedaan had welke schoot reeds te kort was. off na dat door hun lieden de derde Schoot gedaan was door gem: Wieser meede op die Plottentotter is. geschoten! off zyn ged: in deisoin vader als toe gewaar geworden zijnde, dat te kotten „tot Pet Eijland en de orerige met snaphanen voorzien zynde hotten tot off daar op zijn ged: in Persoon Vader zich agte de evengem: hotlentotten met zyn snaphaan waar van de haan„ was gespannen heeft begeren en tot dezelve Surstantieelijk heeft ge„ „Legt / S: V: /. verdomde Goed waarom schiet sijlen met 2 Siet jijlui met dat ik schiet. ? en als jului met schiet dan zal jyluy weet dezalve soup krygen „: 22. rrt: 21. Art 24 Gt. noch gehoord te hebben. =ten niet melde schoten 23. Art: 24. off de evengem Plottentotten uit Legt: Ja dat de Lotterlotten meede prete als toen hebben meede gescho= geschooten hebben, zonder te weten ter wiens ordre maar wel dat ten off de aande overzyde der Rik zynd oder hen ged: en Weeser wan over zig bevindende kostenlotten ven zin ged: Broeder geizoon off: dat schieten niet heeft aan= Regt van omtrent 9 uuren in gehouden van des morgens omtrent de Morgen tot Laat in de agt uuren tot in de namiddag namiddag dat Schieten geduurd te hebben hoeveel schoten net kogels door Legt dat hy ged niet weet hoe hem ged: in Persoon, zyn ged. Vader valschoten de anderen gedaan zyn ged Broeder, en voorsz: Jan hebben, maar dat hij maar drie schoten gedaan had en met Loo Weeser wel gedaan zin /. kruijt, Een met een stuk rout zigt, niet te weeten dat er van 28 off niet dat schieten door syn Legt dat Piet Eijland en de ged. Vader. den koften tot Piet anderen wel na de overzide van Eiland en verscheide van de andere de Riner gegaan zijn om off van de Plottentotten aande overzyde der spruit zommige ter aarde, gevallen zyn en de overige de vlugt hebben genomen! „ 26: noor neerd had om te schieten. en een met een kogel. die houwsakken dood geschoten zin . het 21 „25 zegt neeri het vee door te drijven maar het niet ter indre„ van zijn vader en dat. die hottentotlen, ook enig Vee die arm hebben door gekregen en terwyl dat vee dien nogt weder naar de overzyde getnommen was, was hy ged zyn Broeder en JWieser die andere dag morgen door de Rivier gegaan, en 9 dat vee voor hun gehaald zegt nader, dat sijn ged: Vader van de kaalkoppen omtrent Veertig Ceesten present gekregen zegt omtrent 20 stuks naar Gissing. „ 30. off hij ged: als toen heeft gehoud hoe veele kottentotten dood ge„ schoten zijn! off hij Ged: ook van voornt Piet li„ land aan zyn ged Vader had horen zeggen, dat er verscheide slottentotten Dood geschot en zyn, en twee wyven in 't watergesprongen en verdunken zyn off zyn ged: Vaderins erson door 32. Hoe veele basten door die kosten totten bij zijn ged: vader zijn ge= =bragt gevonden. Art: 29. naar de overzyde gesonden sin om al het die van dezelve hottentotben aan deze zyde te brengen had voor zijn moeyte - 31 v Legt neen. Regt: neen. op had g'antwoord: 't is voor my leren zoo goed als off ik een blad van een boomtrek en daarvage de Pleezen niet na een hottertot Art: 35. off der anderen daags de terug reyzer is aangenomen „ 134 off vervolgens aan de derde kwaal zegt dat zyn oder de kottenlok gekomen zinde, door zijn gede. „en met afgedankt heeft v ader de van die zraal gehuurde maar dat die hollentoen van hun afgegaan zyn, zeggende rottenlotten zin afgedankt dat zyn gede: vader en Jan Wieser te zamen hunne aanceel hebben gehad zoo van't geen zij present als 't geen zij gewild hadden van dehaalkoppen on- trent Een honderd Vijftig stuks Beesten nagissing. „ 35: off door syn ged: Vader aan een zegt neen aan die kaalkoppen ider der gehuurde kottentokten heeft Vader niets gegeven: „Eens treng malen is gegeven. maar wel aende andere Hottentotten. off hij ged in Persoon met zin ged vader en Broeder &Andries neven voorm: Jan Weeser mitsgd=s de meede genomenhotter totten, en Brosaard hotentobben de Rijze „ 36 aanvaar t Te. d t
English
whether his mentioned father thereabouts says no, that his mentioned father did not ask whether anyone had withdrawn and had asked aforementioned Paul whose cattle that was, but wanted to know kraal, from where it had moved away whether he, Paul, had his cattle found itself, and whether the same Paul from the kraal called the had then pointed out the kraal Dinks, to which Paul had answered no, that he cured! 37. Says, no, that his father did not say to fetch all the cattle and to shoot dead all the Hottentots, but indeed that upon the complaint of his mentioned father had said you must go tomorrow with the other Hottentots Paul that the left-hand [illegible] did not want to give up said cattle and fetch your cattle. answered, Yes, if says no, about that I do not know if the aforementioned Paul, his mentioned father 39 whether his father in person thereupon said in substance to the said Paul, it is good that they [illegible] this not, you must tomorrow go there with little Piet Eyland, Gerrit Beer, Peet namarguel Zuijter, and Gerrit, take away all the cattle, and shoot the Hottentots all dead, for all the Hottentots who remain in this region departing, came to a Hottentot kraal situated nearest to the Christians, and there again encountered the bastards who had remained behind, Paul, Stoffel, and Gerrit that did not dare go there. .. 38. are genuine scoundrels of Article 40. whether his mentioned father, in person, the States he well knows that a gun was given following morning by handing over his own musket by his father, but whether such was his to the mentioned Paul, saying: mentioned father's own gun he you people must do what I knows nothing; further order you, and if you that his mentioned father said, do not do it, the same will happen to you; all the same you must go in a friendly manner, aforementioned Hottentots and bastards do not shoot like those Hottentots. forced them to proceed to the same Then they also went. kraal! 41. whether he, the deponent in person, after the aforementioned Hottentots and bastard Hottentots had come to the aforementioned kraal, heard some shots fired and how many whether they, upon their arrival, brought fifteen head of cattle with them, and whether his mentioned States he well knows that 15 head of cattle were brought along, for those Hottentots, wherefore father was not very pleased about it not that his father was angry because they did not bring more, and further that States no. that will not go well, because I do not know what harm those Hottentots have done [illegible]. 42. his his father nor those Hottentots [illegible] States States Yes, that Andries had also shot calmed down because they had shot whether, during the return journey, they subsequently approached near the place of the burgher Petrus Pienaar called the Hartebeesten River, and whether the next day early on, a portion of the raided cattle was missed by his father as having been stolen... whether the guard of the raided cattle had the Hottentots Ryter and Cas 45. whether the father of him, the deponent in person, States that Cas and Andries were beaten by Wieser, had the same Cas and Ruyter and subsequently, as he was not present there, beaten on that account by the bastards and Hottentots, he does not know whether the Hottentots were laid down so that the marks were still recently visible. or given a running punishment. 46: says that his mentioned father indeed 44. Article 43. 1 vote: had the care of them. 1 received with says no. States no, but that they slaughtered one cow for use during the journey. the aforementioned Wieser mounted a horse rode to the place of Pienaar, but that the horses ran freely into the herd up to the aforementioned place. whether the aforementioned father and Wieser, being on horseback, the aforementioned Cas and Ruyter were driven before the horses, and that the Hottentots did not go out ahead of the horses. Article 47. whether the mentioned father and the person and aforementioned States he heard that Wieser beat the servant on the place, the burgher Jan Wieser beat the aforementioned Jan Jan Blom, without wanting to hear him, to such an extent Blom, and nothing more. that he remained lying on the ground. 48 whether he, the deponent in person, also learned that the aforementioned Jan Blom said to his mentioned father that the cattle missed by him, having been found in the field by the herdsmen, he had caused them to be kept in custody in the kraal! 49. whether his mentioned father had the young and small cattle, which could not go on due to the hard driving, their throats cut and left lying along the road. Article 50. Article 58. says that his mentioned father enjoyed How much cattle in general from his share 80 cattle, and likewise was taken from the Hottentots! Jan Wieser also whether he, the deponent in person, also heard that the Hottentots from whom the cattle were taken, pursued him, the deponent, and the rest of the company; but when they had approached near Jan Blom, upon his address turned how the aforementioned cattle brought into the Camiesberg were divided, and how much each received for his share 63. whether the wife and the children of 62 States as to Article 60. says, no, they are with our... whether he, the deponent in person, and his people, along with the mentioned Wieser and the Hottentots, subsequently arrived in the Camiesberg. the States Yes States no. back 61: 60. although
Dutch transcription
off zijn ged Vader aldaar omtrent zegt neen dat zijn ged:e vader niet genaagd heeft aanvan eenigt ee ontrekt heeft en aan voorm Paul gevralgdwaarde wiens Vee dat was, maar wil Craal, waarvan het wegtrok off hy Paul zyn vee had zig bevind en off denzelven Poul van de kraal genaamd de als toen de kaaal heeft aan Dinks waarop Paul geart= woord had van neen dat hy genesen! 37. Zegt, neen dat zijn Vader niet gezegd heeft in al het vel te halen en alle de hollen =lotten dood te schieten, maar wel dat op de klegte van ten, zin ged: Vader gezegd had gij moet mingen met de andere kottentutten gaan Paul dat de linkse zim gemeld vee niet wilde afgie en halen uw Vee af. heeft geantwoord, JaB als zegt neen, daar niet ik niet off evengem: Paul, zijn ged: tuds „ 39 off zijn in Personn vader daar op tot geme aul in substantie heefft gezegt, het is goed dat zy lyd dit hiet zy moet morgen achter met klyne Piet Eyland, Gerrit Beer Peet namarguel Zuijter en Gerrit daarna toe gaan, al het Vel wegnemen en de kottentotten allen maal doodschieten want alle de kottertokten die in deze streek blij„ aanvaardende tot een t' naast bij de Christenen gelegene notten„ „tots Praal gekomen en aldaar wederom aangetroffen zin dte agter gelagen Bastaardt Paul Stoffel en Gerrit dat „niet daarna toe dust gaan. .. „ 38. „ven zijn waarschelmen van Art 40. off zijn gede insers om vader al Legt wel te weten dat door anderen daags morgens met zyn zyn vader een geweer is ge= eigensnaphaan te overhandigen, geeren maar off zulk zin aan gem Paul onder het zeggen ged Vader eigen geveeris ge„ toe Jyluy moet doen wet ik weest niets te weten; voort dat zyn ged vader gezegt Jullipp oadinneer, en als julliny dat met doed, zal julling van heeft, gy moet gaan in't 't zelvde overkomen; alle deselve vriendelyke moorniet schie„ evengems Plottenlotter en bostaard „ten gelijk die koftentotten. heeft gedringen hun naar dezelve dan ook gegaan zin. „ kraal te begeven! „ 41. off zy ged in Persoon na dat voorsz Pottentokken, en kastaardhokten tot len by de voorsz: kraal gekomen zyn eenige schoten heeft hozen doen en hoe veel off dezelve op hun beugvemst vyfthien stuks busten hebben Zegt wil te weeten dat er 15 stuks beester meede gebragt meede gebragt, en off zijn ged: zijn, voor die kottentotten, waar vader daarover niet seer te i niet dat zyn vaderkwaad is heden is geweest gereest om dat zy niet na gebragt hebben, en vorrte dat Legt neen. dat zal met goedgaan, wont ik weet niet wat dwood, die hodentosten hebben gedaan R. 42. zijn zyn Vader nog die hoft en tottig Ca Legt Legt Ja dat Andries meede te Reede gesteld had de om dat zyl geschoten hadden off de terug Reijze daarop vervol gens zijt alle genaderde zijn om trent de Plaats van den burger Pe trus Pienoor de harte boesten Ri„ „vier genoumd, en off des anderen dag vroegtydig door zyn vader als get gedeelte van't geroofde veer¬ vermist.. off den opper van 't geroofde Vee ƒƒ heeft gehad de Plotten totten Ryter en Cas 45. off de vader van hem ged: in Person Zegt dat Cas en Andries door denzelven Jas en Ruyter daor Dieser geslagen zijn, en ver„ op dorrpe Basstaards kotten„ volgen door dien hij daar niet by present geweest is, en teken heeft doen nederleggene niet hi get: met offetie dewweterslaan, dat erde Mie„ zotten totten zyn nedergelest men nog onlangs van beienge off een lopende soeding gen weest zijn. 46: zegt, dat zijn ged vader wel off daarop gem: des Ged: Vader en 44. Art: 43. 1voto: de oppas gehad heeft. 1 kregente hebben met regt neen. Legt neen, maar dat zi eene koers geduurende de reyse tot gebruik geslagt hebben. voorm: wiever 6Paard gesteegen met meser vaarde Plaats van zynde voorm: Cas en Ruyter voor Dienaar geredent, man dat de Hostenlossen niet voor de de Paarden in't heeft laterlopen Paarden zyn uitgegaard. tot aande voorst Plaat Art: 47. off de ged: Vader en Persoon en even Legt gehoord te hebben dat gem: Wieser den op de plaats be„ Jan Wilser de voorsz: Jan scheiden zynde knegt den burger Blom geslagen heeft, Jan Blon, zonder deselve te willen zonder meer. horen dermaten hebben geslegen dat hy op de aarde is blyven legen „ 48 off hij ged en Versoin ook heeft vernomen dat voormt Jan Blom aan zijn ged: vader heeft geseyt dat 't door hem vermiste Vee, door de Wagters in't Veld gevinden zynde hy deselve in de kraal in be„ waring had doen nemen! 49. off zijn ged: Vader 't Cong en klijn Vee 't welk door 't sterk drijven niet voortgaal kinde den hals heeft laten afswyden en langs vier weg laten leggen= Nrt: 50. Art: 58. zegt dat zijn ged:e Vader van Hoe veel Vee en't generaal wel sijn aandeel genoten heeft van de Rottentotten zyn intwoo 80 belsten, en zoo meede nen! Jan Wilser ook off hij ged: in Persoon ook heeft ge= „houd, dat de sottertotten waar van het Vee ontworen is, hem ged en het overige van't gevolg zyn agtervlgd; doch wanneer deselve tot by Jan Plom genoderd waren op deszelfs aanreden zig te hoedanig het voorsz: en den Cantan gebragte vee is verdeeld geworden en hoe veel ieder voor zyn aandeel heeft behoren „ 63. off het Wyff en de kinderen van „ 62 Legt, als op art: 60. zegt, neer, die word bij ons„ off hij ged in Versoin en de zynen nevens gem: Wieser en de Hotten =totten vervolgens in de PContan sijn aangekomen. de Legt Ja Legt neen. rug gekeerd 61: 60. hoewel
English
Whether Christiaan van der Meever intervened. Article 64. Whether the child of the aforementioned Ruyter, named Antje, often came to his, the interrogated person's father's place, which vexed his, the interrogated person's father. Answers: Father had her when she was small, and subsequently Father gave her over to Christiaan van der Meever, and she, Antje, had often run away from his father's place. 65. Whether he, the interrogated person's father, because of the aforementioned Antje, who had returned to the aforementioned Father Ruyter, hung her under the arms from a tree, and in such a manner, with her arms tied behind her, beat her himself with a sjambok that the said child could not use her arms. Answers: that his, the interrogated person's father did not do so, but that Christiaan van der Meever did, as he, the interrogated person, saw for himself. 66. Whether his, the interrogated person's father subsequently ordered his, the interrogated person's brother Willem to shoot the said Antje dead. Answers: that his, the interrogated person's father gave no order to his brother Willem, but that after she, Antje, had stolen some sheep on Willem's place, he, Willem, had heard the dogs barking at night, and because he was under the impression that there was a hyena in the kraal, he, Willem, took his gun and went to the kraal, and upon arriving at the kraal and recognizing the aforementioned Antje, his brother, according to his own statement to him, shot the said maid Antje dead at that time with a bullet, which shot went through the back and out through the chest, as he himself related to him, the interrogated person. 67. Whether his, the interrogated person's aforementioned brother Willem thereupon fired two shots at Antje, but only wounded her in the head with them. Answers: as above. 68. Whether his, the interrogated person's aforementioned brother Willem thereafter dragged the same Antje away. Answers: his brother told him that he had dragged the aforementioned Antje along a mountain and left her lying in that manner. 69. Whether the Hottentot women Griet and Cathryn saw all of this. Answers: that those maids were inside their straw huts. 70. Whether the same Hottentot women saw the corpse of the aforementioned Antje still lying there some days thereafter, before it was eaten by the vultures. Answers: no. Article 71. Whether he, the interrogated person, understands that to violently attack the Hottentot nation, to take their lives, and to rob them of their cattle is a most reprehensible matter. Answers: that he now knows well that it is wrong, but that he had to do so on the orders of his father. 72. What he, the interrogated person, has to bring forward in his excuse. Answers: that he knows nothing in his excuse, and that it was the order of his father, and that he does not know that he ever shot a Hottentot dead. Below stood: Thus questioned and answered at the Cape of Good Hope on the 8th of February 1788 before the Gentlemen W: F: V Rheede van Oudtshoorn and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Council of Justice aforementioned, who have duly signed the original minute hereof together with the respondent and me, the sworn clerk. Below stood: Which I witness. Signed: R G v Riet, sworn clerk. Reconfirmation. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the aforementioned Petrus van Zeijl, who, having had these his preceding questions with the answers given thereto read aloud clearly and distinctly word for word, declared that he persisted therewith, desiring that nothing be added to or taken from them. Below stood: Thus reconfirmed at the Cape of Good Hope on the 22nd of February 1788. Was signed: Petrus van Zeijl. Lower: In my presence, signed: R J: vd Riet, sworn clerk. In the margin: as Commissioners, signed: W F v Rheede v Oudtshoorn, J: C: Gie. Reconfirmation. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the Hottentot Ruijter of competent age, who, at the requisition of the Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, declared to be the truth: That the deponent, to his best recollection, in the rainy season or according to the deponent's own statement in the flower time of the past year 1786, without being able to specify the precise month or day, along with the fellow Hottentots Groote Piet and klyne Piet Eijland, Piet Namacqua, Sas, and Andries, as well as the Bastard Hottentots Paul Gerrit, Stoffel, and Gerrit Beer, having been commanded by the Field Sergeant Adriaan van Zeijl to pursue the Bushmen Hottentots who had stolen the greater part of the cattle from the place of the burgher Paul Cassten, with him, van Zeijl, and his two sons Andries and Petrus van Zeijl, beside the burgher Jan Wieser; he, the deponent, with the aforementioned Hottentots had duly complied with that order and followed him, van Zeijl, who had taken two wagons along. That the deponent with all the aforementioned persons having arrived into the Namaqua Land, the said van Zeijl had hired some pack-oxen from the Hottentots there, which were loaded by him, van Zeijl, in the presence of him, the deponent, and the other Hottentots, with provisions and a quantity of beads and knives; while the said van Zeijl only then declared to him, the deponent, and the other Hottentots that it was not necessary to pursue the Bushmen, but that his intention was to go shoot elephants, to
Dutch transcription
eens & Christiaan von de hoewee tusschen beide vel Meever. Rot: 64: off het kind van voorw Ruyter met naame Antje dikwijl op zegt: Vader heeft haar gehad zyn ged' Vaders plaets gekumen toen zij klijpers, vervolgens heeft Vader haar regt gegeven zynde zyn ged vader zulks aan Christiaan van der leven, heeft verdroten. en menigmaal was zij antje van de Plaats van zyn vader get kst. — 65. Off zijn ged: in Persoon vader des zegt: dat zyn ged Vaeder zulks wegens voorn Antje die wederom niet gedaanheeft, maar wel naarvoorm Vader Ruyter gekomen Christiaan van der SEever was onder de armen aan een boom zoo als hy ged zelfs gezien heeft opgehangen, en dusdanig heeft met de armen agtomaent zelp met eens jombock geslagen dat het zelve kind haare armen niet heeft kunnen gebruiken! 16. off zijn ged: vader vervolgens zyn regt: dat zijn ged: vader geen ged: Broeder Willem heeft bevolg ordre aan zijn broeder Wil om gem Antje maasdood te =lem gegeven heeft maar wel na dat zy antje, eenige zy Schieten sen op de Plaats van Willem gestolen hid hij Willem op een arms de honder had horen aanslaan en dewie in de mening was de bij zyn geds vader in dienst zynde hottentotten Ruyter bij de Burger Christiaan van den Heerer innen. dat Legt dat die Meiden int dat er een Wolff in de kraal moest zijn, had hy Willem zyn geweer genomen, en na de kraal gegaan wanneer de by de kraal komende, en voorm Antje had verkend heb„ bende zyn Droeder volgens zyn eigenleggen aan hem gem: die zegt, als voren, en dat de schoot gegaan is door de Rug en voren door de ewst hem ged. zelfs verhaald heeft. get: gezegt had dat hij de voorm: Antje langs een berg gesleept had, en dus =danig laten leggen. of dezelve hott en tottinnen hetLyk daarna door de Ansvogelen op gereeten, nog hebben zien leggen. zegt zyn broeder aan hem van voorn: Antje eenige dagen ƒ Off de Rottentottinne griet en Ca„ =thryn dit alles hebben gezien! Opf zyn Ged: vourw Broeder Willem daarne dezelve Antje heeft door„ gesctedangd „ 68. off zijn ged: voorm: Broeder Wil¬ =lem daar op twee schooten aan Antje heeft toegebragt, doch zoo als zijn Broeder Willem haar door deselve slegts aan't hoold gekwetst 1„ Meid Antje als toen met een kogel dood geschoten „ 67 1 69 70 1 hunne Strochuysen winen. zigt neen. Art: 71. zulks heeft moeten doen op & die van zyn vader Legt, nu wel te weten dat „ 12 Wat hy ged: in Persoon tot zijne zegt, niets tot zijne verschoo= verschoning niet in te brengen. =ning te weeten, en dat het de ardre van zijn Vader is geweest en niet te weeten dat hy oort een hatten tot heeft Dood ge /:Onderstond:/ Aldus Gevraagd en beantwoord aan Cabo de Goe de Hoop den 8e. Febr: 1788. voor de Heeren W: F: V Rheede van budtshoorn en Jan Coenraad Gie, Leeden uit den E: Achtb Raade van Junt „tie voorm: die de minute dezes benevens de zed ende mi gezw: Clercq meede behoorlyk hebben onderteekend /: onderstond:/ 'T welk ik getuigen. /:get:/ RGv Riet gBv Clercq: J: Erdstind: off hy ged in Persoon begrypt de 't awrand is, maar dat hij hottentots Natie geweldadig aan te vallen, dezelve in het leven te brengen en van hun Ree te be¬ =romen een ten hoogste streefwaar „dige zaak te zin! Recollement. : schoten. 22 Compareerde voor ons onderget: Gecommitt:s uijt den E„ Achtbe Rade van Justitie dezer Gouvernement den Voorn Petrup anZeil, dewelke deze zijne „vorenstaande Vlaagsbinde, met de daarop ge„ gevene antworden, van woorde tot vonde klaar en duidelyk voorgelezen zynde, verklaarden daarby te blijven persisteeren met begeerte dat er niets by offte afgedaan werden zul /Onderstond:/ Aldus gerecolleerd aan Cabo de Goede hoop den 22:e Febr: 1780. /:was geteekend/ Petrus in Zeijl /lager:) my present /:geteekend:/ R J: vd Riet getw. Clercq /:in margine:/ als geCommitts (geteekt/ W Jr Reeder P Oudthoon Gié J: Compareerde voor ons onderget Geconmitt uyt den E: Achtb Raad van Justitie dezes Gouvernements den Hotten tot Ruijter van Competenten ouderdom denel ke ter requisitie van den koopman en Landdrost der Colonen Stellenbover, en drakenstein de Heer Hendrik Lodewijk Bletterman verklaarde hoe Recollement waar waaris. Dat den Comp:t na best onthoud in't Eegensaisoen off volgens des Compts eigenzeggen in den Bloemen tijd van den gepasseerde Jaar 1786. zonder de Dog te kunnen bepalen neeven precisen Maand off „de meede Lottentotten Groote Piet en klyne Pet Eyland Eijland, Piet Namacqua Sas en Andries, als meede de Postaard hoft entotten Paul Gerrit Stof= =sel en Gerrit Beer door de eldW agtmeester Adui= aan van Zeijl gecommandeerd genorden zynde om de Bossesmans hottentollen, dewelke voor't grootste gedeelte 't Veevan de Plaats van den burger Paul Cassten hadden gehoofd met hem van zeil- en zijne twee zooner Andrias en Petrus van Zeil nevens den burger Jan Wieser te agtervolden, hy Comp=t met de voorschottenlotten aan die ardre behoorlyk hadden voldaan, en hem van zeil dewelke twee wagens melde gerumen had gevolgd. Dat de Compt met de voorsz: Personen alle tot in't namacque Land gekomen zynde, gem: van zeil eenige draagdresen van de Pottentotlen aldaar gehuurd had, die door hem van Zeil ter pre„ sentie van hem Comp„t en de andere hottentotten, met provisie en een Party Coralen en Messen ge= laden geworden zyn, terwijl gem: van Zeijl hem Compt en de overige hottentotten als toen eerst gedeclareerd had, niet nodig te zin om de Bosjes mans te vervolgen, maar dat zin intentie was om oliphanten te gaan schieten, ten
English
in order to deliver the cattle to the Honorable Company, and that a portion would be given to each of the Hottentots, to which the deponent and the remaining Hottentots had shown that they were not willing to do so, but had been compelled thereto by the said van Zeijl through threats; and thus, except for the Hottentots Andries and Jas who had to remain by the wagons to watch them, they continued their journey for nearly one and a half months from the Hantam, along the Great River where the aforesaid Hottentots Paul, Gerrit, and Stoffel remained behind, pretending that because the aforesaid Gerrit was ill and could not go further, both the said Bastards would take the aforesaid Gerrit back and home. That thereupon the said van Zeijl, having continued their way with his sons and Wieser alongside the other Hottentots for 3 stages of travel across the Great River, the aforesaid van Zeijl had then hired and taken along from the third Hottentot kraal a great multitude of Hottentots, without the deponent (since he cannot count) being able to tell the exact number, and continued the way with all the Hottentots, while he on the way partly occupied himself with shooting hippopotamuses in order to make use of them during the journey. That after they had ridden, by estimate, fifteen stages further, on a certain morning at almost eight o'clock according to the calculation from sunrise, near a kraal of the Nanquingua, a kind of the Namacqua Hottentots who were on the other side of the Yellow River, having approached a stream or branch of the Great River, he, the deponent, as well as his companions, had seen that all the Hottentots, both big and small, came out of that kraal, presumably to see what was going on, whereupon he, van Zeijl, and his sons directly dismounted from their horses, and without them having spoken a single word with the Hottentots or the Hottentots with them, had fired with live ammunition at those Hottentots. That the aforesaid Wieser, having waited to shoot until the aforesaid van Zeijl and his sons had fired the third shot, then also discharged his gun like the others and continuously fired at the same Hottentots. That the aforesaid van Zeijl, having fired by estimate the fourth or fifth shot, having noticed that he, the deponent, and his companions were not shooting, directly placed himself behind them with his loaded gun, of which he had cocked the hammer, and while thrusting forward with the butt of his gun, with which the deponent also received a violent blow to his neck, had addressed them substantially: (with your permission) "Damned lot, why do you not shoot? Do you not see that I am shooting! And if you do not shoot, then you shall get some of the same soup," and the deponent and his companions had then out of fear shot along with the aforesaid four Europeans that entire day; however, they, the Hottentots, had always fired blindly away, while the said van Zeijl and his two sons and Wieser continuously shot through those Hottentots, and that shooting had lasted from about eight o'clock in the morning until late in the afternoon. That when the shooting was ceased that afternoon, he, the deponent, alongside his companions, the other Hottentots, were sent to the other side of the river by the said van Zeijl, since they had remained on this side of the river while shooting, in order to bring all those cattle of those mistreated Hottentots to this side to him, van Zeijl, as they then also crossed the river pursuant to that order; but because the cattle had become wild due to the continuous shooting, they all together had only brought a large portion through the river, without knowing the exact number; the deponent and his companions were sent again the next day in the morning by van Zeijl to fetch the remaining livestock. That the deponent with his accompanying companions, along with van Zeijl and the other persons, having remained there that night, had departed from there the next day in the morning and having continued their way back home, then arrived at the third kraal, whereupon the Hottentots hired by the said van Zeijl from that kraal departed from them and to their kraal, without the deponent being able to say whether those Hottentots received any reward from van Zeijl, other than only a little tobacco. That the deponent, continuing their way hither along with the companions he had with him, had again met the aforesaid Stoffel, Paul, and Gerrit, the said Stoffel being unable to walk because he was then ill, while the said Gerrit had fully recovered again. That the said van Zeijl, having discovered that there was some livestock thereabouts, had asked the said Paul at what place that kraal was, near which the livestock of it was running, which was then also pointed out to him, van Zeijl, by Paul. That the aforesaid van Zeijl thereupon had answered substantially to Paul: "It is good that you know that; you must go there tomorrow with little Piet Eijland, Gerrit Beer, big Piet Eijland, Piet Namacqua, Ruijter, and Gerrit, and"
Dutch transcription
ten einde de Landen aan de E: Comp: te leveren, en aan ieder der hostentotten een Portie te zullen afgeven, 't geen den Comp:t en de overige hotten= „totten getoond had zulks niet gaarne te willen. doch door gem: van Zeil, met dreijgementen, daar toe genoodzaakt was geworden, en dus hun„ ne Reijse except de hoktentotten Andries en Jas die by de walgens moesten blyven oppassen„ vervolgd tot byna Een en Een halve Maand van den Mantam, langs de Groote Rivier al= waar de voorsz Pottentotten Paul Gerrit en Stoffel vertleven zijn, vourwende dat vermit voorsz: Gerrit ziek was en niet verder meede konde de beijde gem: Bastaarden voorzz: Gerrit terug en naarhuijs zoude brengen Dat daar op gem: van Zeil, met zijne zomen en wieser nevens de andere hottentotten hun weg vervolgd hebbende, tot 3 schoften, over de groote Rivier voorst van Zeil als toen uyt de derde hottentots staat, een groote menigte Pottentotten zonder dat den Comp:t /:vermits hij net tellen kan :/ 't juiste getal weet te zeggen, gehuurd en meede genomen had, en de weg met alle de kotten= „totten vervolgd terwil hy parteel zig op weg besig gehouden had met Zee koeyen te scheten om daar geduurende de reijse gebruik van te kunnen maken — Dat zyl na gissing Vyftien schoften verder verder gereeden zijnde, op een zeekere morgen bijna agt uuren volgens reek; van Zons opgang, by een Ciaal van de Nanquingua Een soort vande Namacqua hottentotten die aan de oversijde van de geele Rivier zinde, een spruit off gedeelte der groote Revier genaderd waren, hij Comp:t zoo wel als zijne Makkers gesien had dat alle de hottentotten zoo groot als klyn uit die Craal kwamen /vermoedelik:/ om te zien wat er te doen was, wanneer hy van Deil, en zyne Zonen direct van hunne Paarden waren gesteegen, en z onder dat Zyl met de hottentotten, off de hottentot =ter met hun, een enkel woord gesproken hadden, op die hottentotten met scherp hadden geschoten. Dat voorsz: Wiesen met schieten gewagt hebben= de tot dat voorn: van Zeel en zijne Zonen de derde schoot gedaan hadden, als Even zyn ge= =weer meede gelijk de anderen los getroken en gedurig op dezelve hottentotten geschoten had„ 86 Dat voorsz: van Zeil na gissing de Vierde off Vijfde schoot gedaan hebbende gewaar geworden zynde, dat hij Comp:e en zine Makkers niet Schoten Zich direct met zyn geladen geweer waarvan hy de haar overgehaald had„ agter hun begeren en onder ^ 't voorstoten met de Tranp van zijn gewees, waar meede den Comp:t nog (een gewelige stomp in zin Nek gekregen, hun Sobstantieel toegevoegd had: /:S: V:/ verdomde Goed waarim schiet pglui met niet? Het sij lui niet dat ik Schiet! en al Juliij niet Schiet dan zal zijlui van dezelve sop krijgen, en had den Compt. en zyne Makters als toen uit vries dien geheelen dag met de vorn: vier Europeren meede geschoten; doch hadden zijl hottentotten altoos blind heen geschoten, ter wyl gem: van Zeil, en zijne twee Zomen en Wieser geduurig van die hottentotten door geschoten, en had dat geschiet geduurd van des morgens Cir= =ca acht uuren tot laat in den nademiddig. Dat wanneer dien nademiddag met sche„ =ten uit gescheiden was, hy Comp:s nevens zijne Matkas de andere Kottenlotten, door gem: van zeil aan de overzijde der Rivier gezonden waren, vermits zijl met schieten aan deze zyde der Rivier verbleven zyn, om alle die Beesten van die mishandelschottenlotten aan deze zijde by hem van Zeil te brengen, gelijk zijl: dan ook inge¬ =volge die ordre door der river gegaan zijn; dorh vermits de Beesten door 't geduurige schie„ =ten vermlden waren; hadden tyl met alle „maal maar alleen een groot gedeelte zinder 't Juiste getal te weeten; door de Rivier gepr seerd zynde, de Comp:t en zyne Makker dien anderen dag morgen door van Teil iederge„ Londen om't resteerende vee te halen. Dat de Comp:t: met zyne byhebbende makkers, benevens van Leil, en de overige Personen Personen dien nagt aldaar verbleven synde, des anderen daag morgens van daar vertrokken waren en hun op weg wedernaarhuijs hebbende voortgezet, als toen aangekomen waren, aan de derde Craal, wanneer de door gem: van Leel van die paal gehuurde hottentotten, van hun af en naar hun Craas vertrokken woren, zonder dat de Comp:t niet te leggen off die kotten token iets voorbelening van van Zeil gekreegen hebben, als alleenlyk een wynig Tabak. Dat de Compt: nevens de ronst bij sie hebbende Makkers hun weg naar herwaards vervolgende weder aangetroffen hadden de voorsz: Stoffel, Paul en Gerrit, kunnende gem Stoffel vermits toen ziek was, niet gaan, terwijl gem Gerrit weder volkomen hersteld was, — Dat gem: van Zeil onsdekt hebbende, dat door omtrent eenig Veezich bevond, aan gem: Paul gevraagd had, op wat plaats die Craal, bij de daar 't Vie van liep zulks dan ook door Paul aan hem van zeil was aangewesen: Dat voorn: van Zeil daarop in substantie ein Paul geantwoord hebbende 't is goed dat sij dat weet ji moet morgen met klyne Pier Eijland, Gerrit Beer, groote Piet Eijland, Piet Namacqua, Ruijter en Gerrit daarna toe gaan en „
English
and take all the cattle away from those Hottentots, and shoot all those Hottentots dead, for all those Hottentots who live in this region are rogues, they are just like the Bushmen. That the aforementioned Paul, having answered the aforementioned van Zeijl to this in substance: Yes, Baas! But will that go well! And I do not know what evil those Hottentots have done; the aforementioned Paul, notwithstanding these reasons, nevertheless had to go, while van Zeijl had given his own gun along to Paul, saying in substance: Come, you must do what I order you, and if you come from there. That the appearer, having proceeded with the aforementioned Hottentots in accordance with van Zeijl's order to that kraal /while big Piet Eyland and the aforementioned Stoffel remained with the cattle which had been robbed by the aforementioned van Zeijl from the other Hottentots/ and upon their arrival at that kraal having found all the Hottentots with their cattle, that when they had fired two shots, as guessed with blank powder, the aforementioned Hottentots residing there had scattered from one another. That they, in order to satisfy the aforementioned van Zeijl, only drove a few beasts out of the herd and took them along, but that when they had advanced a little way from the kraal, some of the same Hottentot women and children followed the appearer and the others, weeping, and begged for their robbed cattle, whereupon the appearer and their companions returned to those Hottentots all the cattle robbed by them, and kept only fifteen head because they were afraid that if they were not to take anything along, they would then have to lose their lives, without their daring to say anything of what had happened, except only, upon the inquiry of the aforementioned van Zeijl as to why they had not complied with his orders to bring all the cattle along, they had answered that those Hottentots had never done them any harm, while the aforementioned van Zeijl had both then and afterwards often cursed and scolded them. The appearer declaring that when he, with the other Hottentots, had to go to the other side of the river, where van Zeijl had shot at the Hottentots, in order to fetch the cattle, they then found many Hottentots dead and saw many wounded, while a Hottentot woman spoke with big Piet Eyland, without the appearer knowing what she actually said, because the appearer had paid no attention to it. The appearer further declaring that when he came back from across the river with the other Hottentots to van Zeijl, the aforementioned big Piet Eyland said to the said van Zeijl: Baas, richly shot dead there, to which the aforementioned van Zeijl said something laughing, without knowing what it consisted of. The appearer declared that of the young cattle that were taken from those Hottentots by van Zeijl, during their journey hither, because of the heavy driving, the herd could not follow, on the order of van Zeijl the throats were cut and they were thrown beside the road, as well as that the appearer just like his companions received nothing for their share, while van Zeijl and his two sons together with Jan Wieser the aforementioned cattle, as soon as they came home, divided among themselves, and the share of Wieser was sent to the place of his mother at the Sijnkwa drift. And that the share of van Zeijl was driven by the appearer and the Hottentot Andries to the place of the burgher Jacobus Louw, living at the Vischwater, they being ordered by van Zeijl to stay with van Louw until the aforementioned Adriaan van Zeijl should have arrived there from the Hantam, provided that they would have to help cut the barley and the corn for food. That they, having brought the cattle to the place of the aforementioned Jacobus Louw at the Vischwater, out of fear that van Zeijl upon his arrival or the aforementioned Wieser, according to threats made to shoot dead with a bullet whoever might have made known their committed conduct, might suspect the appearer and Andries and shoot them dead, they took themselves by night from the place of the aforementioned Louw to Stellenbosch to make all this known to the Landdrost, with the request not ever to be sent back again to that part of the country, but rather to wish to serve here for food for the rest of their lives. As well as to be able to make known, and to maintain in the presence of the aforementioned van Zeijl, all the evil that he, his sons, and Jan Wieser have done and carried out, for these were evil people. The appearer further declaring that after, by order of van Zeijl, his sons and the aforementioned Wieser had robbed cattle from the kraals situated nearest to the Christians, they had approached hither, and having arrived near the place of the burgher Petrus Pienaar, called the Hartebeeste Rivier, situated on the Groote Rivier, there a small herd of the robbed cattle was missed during the night, the aforementioned van Zeijl then had him, Andries, and another certain Hottentot, Jas, laid down and beaten by the Bastert Hottentots, which can still be seen on the scars; subsequently van Zeijl and Jan Wieser, each mounted on horseback with a musket, had made them, Andries and Jas, run ahead of the horses as fast as the horses could run, to the kraal of the aforementioned Pienaar, and having arrived there, van Zeijl and Wieser
Dutch transcription
en neemen al 't Vee van die Pottentotten weg, en schieten die hottentotten allemaal dood, want al die kottentoken die indese streek wos- nen, zyn schelnen zy sin de Boojesmans gelijk Dat gem: Paul daar op aan vorsz: van Zeel geantwoord hebbende in substantie: Ja Baas! maar zal dat goed gaan ! en ik weet net wat kwaad die zolentotten gedaan hebben; gem Paul niettegenstaande deeze Reeden egter had moeten gaan termye van zige zyn eigen gemen aan Paut meedegegeven had, onder 't substantieel seggen: toe sijlui moet dien S1 wat ik sylug ordinnneer, en als jijluij van't zelve verkomen Dat de Comp:t met devorsz: hottentsten hun 5 ingevolge omm aottentotten ordre naar die kraal hebbende begeven /Terwijl groote Pet Eyland en gem: stoffel bij dr vee 't welk door oorz 6 van Ceil van de andere hottentotten geroofd, verbleren was/ en bij hun komst aandie terwolen alle de holkentotten bij hun Vee aangetroffen hadden dat wanneer zijl twee schoten na gissing met loo kruijd gedaan hadden de voorsz: daar oithoudende tittercte tien hun van den anderen verstrooyd hadden. Dat Dat zijl: ten einde voorsz: van zeil te vol= doen Rlegts eenige Beesten uit de Thoup ge- 6. gaagd en meede genomen, doch dat wanneer Trijs een end wegs van de Ciaal gevorderd waaren eenige van dezelve nottenCottinne en kinderen hem Comp en de overige al huijlende agtervolgd, en om't hun van hun geroofde vee gesweekt hadden als wanneer de Comp:t en hunne Makkers aan die hottentobben al 't door hun geroofde vee te zug ge =geeven hadden, en slegts Vyftien stuks gehouden om dat zij bevreesd waren, indien zij niets mog= te meede neemen, als dan hun leven te zullen moee =ten verliezen, zonder dat zijl: iets hebben dur„ =ven zeggen van't voorgevaltene, als alleenlyk op de afvrage van voorsz: van zeel waarooe zyl: niet aan zyn erdries hadde voldaan, met al„ „le de Busten meede te brengen, zyl hadden geantwoord, dat die uostentosten hun nooit eenig kwood hadden gedaan, terwijl gem van zeel, hun zoo wel toen, als naderhand dikwijls gekurd en geschilden had. Betuigende de Comp:t dat wanneer hij met de andere hottentotten aande overzugde Her Rivier, alwaar van zeijl op de hottentosten geschoten had, hun hadden moeten begaven om het Vee te helen, als toenveel g holtentotken dood gevinden, en nog veele gekwette hodden getien, Eerwije een hottentottinne met groote Piet Eyland gesproken had, sonder dat de Com¬ wiet wat zy eigentlyk gesegt heeft, vermits he„ Comp:s daargeen agt opgeslagen had. e Betuiggende de Comp:t verder dat wanneerhig met de andere hottentotten van over de Rivier bij van Leye te zug kwam, gem Eposte Pet Eyland aan hem ver zeel had gezegd Bacot daaro rykelyk doodgeschoten gemivanteijt daar op luggende iets gezegd had zonder te weeten wor in zulks heeft bestaan. 1 Verklaarden de Comp: dat van't Jongeva dat door van zeil van die hottentotten gewe is, geduurende hunne Reijze naar herwaards vermit het sterk dryven, de Troup met ku nende volgen, op indie van van seil de hals zy afgesneden en betyden deweg gesmeelen zyn, als meede dat hij Compt: soo nin al zi Makkers niets voorzyn aandeel hadden ge nooten terwyl van seyl en zyne Twee tewe nevens Jan Wezert gem: dee zoo dra te huis gekomen woren onder hun verdeeld, en't gedeelte van Wieser naor de Plaats van y Moeder aan de Singua drift gezinden is G. „„ in dat gedeelte van van teil, door den Comp:e en de hotten tot Andries gedreven zijn naar de Plaat van den Burger Jacobus Louw, woo- =nende aan 't vischwater zynde zyl: nog doovanteie gelost om bij van Louw te blyven tot dat voorn Adriaan van Zeel uyl de hantam aldaar zoude zijn aangekomen, 0 mitsgd:s dat zijl: voor de kost zoude moeten helpen de Garst en het koon afswy- =den Dat zil 't Veegchragt hebbende op„ F „ de plaats van voorn: Jacobu Souw aan't 18 Water, uit vreze dat vanzeil bij van kamst off voow Wiesen volgens gedane dreygementen om met een kogel dood te schieten, die hunl: gepleegde handelwyze mogte hebben bekend gemaakt hem Comt: en Andries mogte verdagt. houden en dood schieter Zyl zich der nagts van de plaats van voorsz Louw hadden begeren naar Stellenbroch om aan den Landdroot dit alles bekend bekend te maken, met verzoek doch nooit weederom aan dien kant van't Land te mogen werden gesonden, moorliever levers lang alhier voor de kost te willen dienen, dit — - - als meede om in presentie van voorsz van Zeil te kunnen bekend maken, en staande te houden, al't kwood 't welk hij zijne Lomen en Jan Wieser al gedaan en uyt geroerd heeft, want dat deeze kwaade duiter wozen. — Verklarende de Compt. nog na dat ter ordre van van teil, zyne Zoonen in gem: Wieser uit de naast by de Christenen gelegene kroolen tree gehoofd was, zyl na herwaards genaderd wo „ren en gekomen zynde omtrent de Plaats van den Burger Petrus Pienoor de harte beeste Zi„ vier genaamd geleegen aan de Groote Rivier, al= daar een klyne troup der geroofde beeden in den nagt waren verwist voorsz van zeil als doenhem Andries, en nog seekere kotten tot Jas hadden door nederleggen en doord Bastaard kottentaken laten sluir dat op destrumonnog van te zien zin, vervolgens weeren Jan Wieser ieder met een snaphaan te paard gezeten, zynde hen andrie en Jas voor de Paarden uit hadden later loopen zoo snel al de Paarden loopenhinde, van de krool van voorn Benau en aldaar gehumen zijnde, was van zeil, en meser 240.
English
He dismounted directly from his horse and was met by the resident Burgher Jan Blom, who wished to inform him that the cattle had been found by his herdsmen in the field and taken into custody by him as witnesses had now confirmed. They had beaten this man so severely that he was left lying on the ground, whereupon they took the missing cattle out of the kraal and continued the journey into the Roggeveld. That the aforesaid van Zeijl had told them some time ago that he intended to send a herd of cattle up-country, and that when these Hottentots arrived in the upper country and the Landdrost should ask them where he, van Zeijl, or the mentioned Wieser got all those cattle, they were to say that the cattle had been fairly bartered by them, but above all not to say that he, van Zeijl, his two sons, and the mentioned Wieser had shot the Hottentots dead, and that all of this was mere lies; and if they were to make this known, he, van Zeijl, would shoot them dead just as he intended to do with the others who had already done so. That about two months ago, without being able to determine the time accurately, by order of the mentioned van Zeijl, together with a Bushman Hottentot, they had to drive a large number of cattle, likewise without being able to determine the number, under the supervision of the aforesaid Jan Wieser and one of the sons of van Zeijl named Andries van Zeijl, towards this place; and having arrived at the place of the Burgher Pieter Wieser, it was once again explained to them by the aforesaid Jan Wieser that he would go with them to the Landdrost, and that when they arrived there, they had to declare in his presence that everything that might have been reported by the other Hottentots was a lie, because they had done nothing on that expedition other than barter cattle. Finally, the appearer declared that since his wife and her children reside with the burgher Christiaan van den Berg, the child of him, the appearer, named Antje, occasionally came to him secretly, which annoyed the aforesaid van Zeijl, so that he finally first hanged the same child to a tree under the armpits and, while thus hanging, beat her with a sjambok, subsequently hauled her up by the arms backwards, and beat her in such a manner that the child no longer had the use of her arms; further, he ordered his son Willem van Zeijl to shoot the child dead, which Willem then did, wounding the child in the head with two different shots, and subsequently stoned her to death to the profound grief of the appearer, the appearer declaring that he was not present there, but heard this from Andries and the other Hottentots, just as the appearer later saw the body of his child virtually consumed by the vultures. Thus done and executed at the Cape of Good Hope on the 12th of November 1787 before the gentlemen Carel Mappa and Johannes Smuts, members of the Honorable Council of Justice of this Government, who duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the sworn clerk. To which I bear witness, signed: R: J: v: Riet, sworn clerk. Review Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the aforesaid Hottentot Ruiter, to whom the above statement was read clearly and distinctly word for word, declaring that he persisted therein, requesting that nothing be added to or taken from it, and saying that all of the above is the pure truth. Thus done and reviewed at the Cape of Good Hope on the 13th of November 1787. Signed and described: the appearer placed this mark below with his own hand. Lower: in my presence, signed: R: J: vd: Riet, sworn clerk. In the margin: As commissioners, signed: C: Mappa and Jh:s Smuts. Still lower: Agreed, signed: C: L: Neethling, Secretary. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the Hottentot Andries, of competent age, who, at the requisition of the Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, declared to be true: That the appearer estimates, to the best of his memory, in the rainy season of the past year 1786, without being able to determine the precise month or day due to ignorance, together with the fellow Hottentots Groote Piet, Kleine Piet Eyland, Piet Namaqua, Claas, and Ruyter, as well as the Baster-Hottentots Paul, Gerrit, Stoffel, and Gerrit Beer, having been commanded by the Field-Cornet Adriaan van Zeijl to pursue the Bushman Hottentots who had stolen the greater part of the cattle from the farm of the burgher Paul Carstens, along with him, van Zeijl, his two sons Andries and Petrus van Zeijl, and the burgher Jan Wieser, he, the appearer, with the aforesaid Hottentots had properly complied with the order and followed him, van Zeijl, who had also taken two wagons along. That the appearer, having arrived with all the aforesaid persons in the Namaqualand, the mentioned van Zeijl hired some pack oxen from the Hottentots there, which by him, van Zeijl...
Dutch transcription
Heeser direct van hunne Paarden gesteegen, en verstond den aldaar toezigt hebbende Bureer Jan Blom die hun wilde bekend maken 't vee in't tild door tine Wagters aangetroffen te zijn, en by hem in bewaring als dar nu getuigen te hebben genomen: Hoo„ =danig hadden geslagen dat dien man op de aarde was blyven leggen, vervolgers 't ver- ƒ miste vee uit de Craal gepragd, en daar na de reys tot in den rantam voortgezet. Dat voorsz: van Zeil hunL: nu voor eenige tyd gezegt hebbende van voornemen te zijn om een parthy Vee op te zenden en dat wanneer zijt kotten= totten boven in't Land kwamen, en den Landdoort, hun ragen mogt waar hij van zeil off geme Wil„ ser aan al dat see kwam, als dan te moeten zeggen, dat dat Vee door hunl:. mooij was ingevuild maar voor al niet te zeggen, dat hij van Zeil zyne beide somen, en gem: wieser de hottentotten hadden doodgeschoten, en dat dit alles maarluigens waren, en zoo zijl: dit bekend mogte maken zoud hy van zeil hunl: even zoo dood schieten als hy voornemen was, met de andere te doen, die zulks reeds gedaan hadden. Dat zij L:oon nuum Twee maanden zonder den tyd accuraat te hunnen bepale ter ordre van gem: van Zeil, met nog eene Bor„ jes mans hottentot, een groot aantal vee zonder meede 't getal te kunnen bepalen onder 't opsigt van voorsz: Jan Wieser en een der zomen van van Teel met naame an„ =dries van Zeil naar herwaards hebbende moe ten opdrijven en gekomen zijnde, ter plaatse van den Burger Pieter Wieser, door voorsz Jan Weeser, nog eens aan hurt wis gelegd, dat hi met hun na den Landdhost gaan, er dat wanneer zijl: daar kwamen, in zyn presentie moeste leggen dat al 't geen don de andere kotten =totten mogt aangebragt sijn leugenagtig wis want dat Zyl: op die Togt niets gedaan had. =don, als vee geruyld. - Verklaarde den Compt, eindelik nog dat vermits zijn Compts: wijff met haare kin= =deren by den burger Christiaan vonder Derg woonagtig is 't kind van hem Compt met naame Antje, nu en dan wel eers zynelijk by hem gekomen synde, zulks voortz van seil verdroten hebbende, zoo dat hy eindelyk t selve kind Eerst aan een Boom onder de Oxelen opgehande en soo hangende geslagen met een Sjambok vervolgers aande armen agterwoord opgeheessen, en dusdanig geslagen, dat dat kind 't ge- bruik harer armen niet meerhad. wyders zin 2 Zomn Willem van Zeil geordoneerd om dat kind dood te schieten, gelijk Willem dan ook met twee differente schooten dat kind aan't hoofd heeft gekwetst, vervolgens met steenen dood gesweeten tot innig leedwesen van den Comp verklarende den Compt daarniet bij geweest te Sr: zyn, maar zulks gehoud te hebben van Andries in de andere s'lettentotten gelyk de Comp:t dan naderhand dat Lichkam van zyn kind genoeg =zaam dan de Aasvogelen verteerd had gezien /Onderstond:/ Aldus Gedaan en Gepasseerd aan Labo de Goede Hoop den 12' November 1787 voor de Heeren Carel Mappa en Johannes Smitts, Leeden uit den E: He Raad van Jnstitie dezes Gouvernement, die de minute dezes benevens de Compt ende mij Getzw: Clercq behoorlyk hebben onderteekend /:loger: / 'T welk ik getuige (get:/ R: J V Riet gez w Clery Recollement 5 Compareerde voor ons ondergez: Gecommitt:s uit de . uit den E: Achtb: Raad van Justitie dezes Gouverne „ments den voorn kotten tot Ruiter, dewelke dese hem vorenstaande verklaring van woerde tot wonde klaar en duidelyk voorgelezen welend, verklaarde dezelve daarby te blyjven persisteeren met begeete dat 'er niets meer by ofte van gedaan werd en zul leggende dat al het vorenstaand de suiren waarheid is Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoop den 13. e November 17887. /wao t geteekend:/ (en omschreven) dit inderstaan. dewerk heeft de Comp: eigenhandig gesteld /:lager/ my present /:geteekend:/ R: Jvd: Riet geht Clercq in margine:/ Sal GeCommitt. get:/ C: Mappa en Jh:s Spiets (:nog lnger:/ Accordeerd /:get:/ Ct Hassen Pe= „cretaris. Compareerde voorms onderget: gecommitt uist den E: Acthb Raad van Custitie ders /:Onderstond:/ Gouverneurt Gouvernements den Potten tot Andries van Competerte ouderdom, dewelke ter requisitie van den Coopman en Landdrost van Stellenbosch en Diakenstein de Heer Hendrik Lodewyk Bletterman verklaar- =de hoe waar is; Dat den Comp:t: nagissing best int houd in't reegen saisven van den gepasseerde Jaar 1786. Zonder den precisen Maand. off Dag door inweetenheid te hunnen bepolen, nevens de meede Pot= tentshen Groote Piet en klijne iet Eyland, Piet Namacqua Cas en ruyter, als meede de Bastaard Potteplotten Paul, Gerrit, Stoffel en Gerrit Beer door den Veldwagtmeester Adri= S Sij =aanvan zeel gecommandeerd geworden sijnde, om de Bosjesmans hottentotten dewelke voor 't groot te gedeelte 't Vee van de Plaats van den burger Poul Carstens had den geroofd met hem van Leil, syne twee Zomen Andries en Petrus van Deel, nevens den Burger Can wieser te agtervolgen, hij Compts met de voorss Rottentotten aan de ordre behoorlyk hadde 2 voldaan en hem van Seie, dewelke twee wagens meede genomen hadde, gevolgd. — Dat de Compt. met de voursz Personen alle tot in te Nameiqua Lan gekomen synde gem: van Deel eenige draagossen van de hotten =tobten aldaar gehuurd had, die door hem van Zeiel ter 76
English
were loaded with provisions and a party of beads and knives in the presence of him, the Appearer, and his companion, while the aforementioned van Zeijl only then declared to them, the Appearer, and the other Hottentots that it was not necessary to pursue the Bushmen Hottentots, but that his intention was to go shoot elephants, in order to deliver the tusks to the Honorable Company and to give each of the Hottentots a portion; which the Appearer and the other Hottentots showed they were unwilling to do; but, having been forced to it by the aforementioned van Zeijl with threats, the other Hottentots had thus continued their journey, while the Appearer and the Hottentot Jas remained at the wagons on the order of van Zeijl. That after van Zeijl and his companions and Hottentots had, after the lapse of a considerable time, arrived at the wagons where the Appearer and the Hottentot Jas had remained, with a party of cattle—which the Appearer had learned from the other Hottentots had been violently robbed from the Hottentot kraals by van Zeijl—and had subsequently been ordered to be on their way hither with the wagons and those Hottentots and stolen cattle. Around the farm of the Burgher Petrus Pienaar named the Hartebeeste River, situated on the Great River, where a small portion of the stolen herd of cattle was missing, the aforementioned van Zeijl had then made Ruyter and the aforementioned Jas lie down, and had them beaten by the Baster Hottentots so that the welts can still be seen from it, and subsequently, alongside Jan Wieser, each with a musket on horseback, had made him, Ruijter, and Jas run ahead of the horses, as fast as the horses could run, to the kraal of the aforementioned Pienaar, where having arrived, van Zeijl and Wieser had immediately dismounted from their horses, and instantly beat the Burgher Jan Blom, who was supervising there and wanted to inform them that the cattle had been found in the field by his herdsmen and taken into custody by him, as he afterwards testified, so severely that that man remained lying on the ground, subsequently drove the missing cattle out of the kraal, and then continued the journey as far as the Bantam. That the aforementioned van Zeijl, having now for some time [illegible] their people, intending to send up a party, and that when they, Hottentots, were upcountry and the Landdrost might ask them where he, van Zeijl, or the aforementioned Wieser obtained all this cattle, they must then say that it was bartered by their people, but above all not say that he, van Zeijl, his two sons, and the aforementioned Wieser had shot the Hottentots dead, and that these were all falsehoods; for, if they made this known, he would shoot them dead just as he intended to do with the others who had already done so. That they, about two months ago now, without being able to determine the time accurately, by order of the aforementioned van Zeijl, with another Bushman Hottentot, had to drive a number of cattle hither under the supervision of the aforementioned Jan Wieser and one of the sons of the aforementioned, named Andries van Zeijl, without being able to determine the number either, and having arrived at the place of the Burgher Petrus Wieser, it was once again said to them by the aforementioned Jan Wieser that he would go with them to the Landdrost, and that when they arrived there, they had to say in his presence that everything that might have been reported by the other Hottentots was [illegible], and that on the hunt they had done nothing other than only bartered cattle; but he, the Appearer, had heard the aforementioned Pieter Wieser and the wife of the Burgher Jan Smit, living at the Piquetbergen, in the presence of a certain Burgher Tobias, without further knowing his name, as well as the mother of the aforementioned Jan and Pieter Wieser, say that it was already known to the Landdrost that van Zeijl, his two sons, and the aforementioned Jan Wieser had shot the Hottentots dead, whereupon the aforementioned Jan Wieser immediately dispatched the aforementioned Bushman Hottentot with a letter to the Bantam to the aforementioned Adriaan van Zeijl to advise him, not as they had agreed, that instead of him, van Zeijl, thinking that he, Jan Wieser, would be on the return journey, he should proceed to the Cape, but to come directly to him, Jan Wieser, at the place of his brother Pieter Wieser, as he was not currently intending to go to the Landdrost. That furthermore, the cattle having been divided, the portion of Jan Wieser was sent to his mother's place situated at the [illegible] Drift, while he, Andries, and Ruiter had to bring the portion of the aforementioned van Zeijl to the place of the Burgher Jacobus Louw, living at the Vischwater, they being ordered to remain there at the place of the aforementioned Louw until the aforementioned Adriaan van Zeijl should have arrived there from the Bantam, and that they would have to help cut the barley and the corn for their keep. That they, having brought the cattle to the place of the aforementioned Jacobus Louw at the Vischwater, out of fear that van Zeijl upon his arrival or the aforementioned Wieser, according to threats made to shoot dead with a bullet whoever might have made known their committed conduct, might suspect them and shoot them dead, they had set off by night from here, from the place of the aforementioned Louw, to Stellenbosch to make all this known to the Landdrost, with the request never again to be sent to that side of the country, but rather to serve for their keep here for life, and also to be able to make known, testify, and maintain in the presence of the aforementioned van Zeijl all the evil which he, his sons, and Jan Wieser have done, for these people were wicked [illegible]. The Appearer lastly declared that since the wife and the children of the Hottentot Ruyter are residing with Christiaan vander Merwe, the child of him, Ruiter, named Antje, [illegible]
Dutch transcription
ter presentie van hem Compt en Zyne Makker met provisien en een Party Coralen en Messen geladen geworden zyn, terwyl gem: van Zeil =hen Comp: en de overige kottentotten als toen eerst gedeclareerd heeft met niet nodig te zim om de Bosjemans hottentocken te vervolgen maar dat Zyn intentie was im oliphanten te gaan schieten, ten einde de Landen aan de EComp te leveren en aan ieder der Hottentotten Een potie te zullen afgeven, 't geen den Comp:t en de andere. hottentotten getomd had zulks niet gaarne te willen doen; doch door gem: van teil, met dreijgemente daartoe genoodzaakt, was geworden dus de andere kottentokten hunne reyze vervolgd hadde terwyl den Comp:t en deslottentot Jas bij de Wagens op de Vordre van van Zeil verkleren is. - Dat na dat van zeil en zyne bij hebben de Makkers en Lottentoken na verloop van een geruime tijd met een party Beesten, die den Comp=t van de overige totten totten vernomen had, dat van de Lottentit kraalon met geweld door van Zeil geroofd zijn by de wagers al= waar den Compt en de hottent Jas verblaran was, gekomen waren en vervolgens wet de Wa= „gens en die hottentotten en geroofde beesten, op weg naar herwaards hun bevinden, georderd wasen waren. omtrent de Plaats van den Burger Petrus Pienaar de harte beeste Rivier genaamd gelegen aan de groote Rivier, aldaar een klyn gedeelte van de geroofde Troup Bieten waren vermist gem: van teil als toen ruyter en voorn: Jas had doen nederleggen, en door de bastaard kottentohen laten slaan dat 'er des triemen„ nog van te zien zijn, vervolgens nevens Jan Wieser ieder met een snappaante Paard geselen zin, en hem Ruijter en Cas voor des aarden uit hadden laatenloopen, zoo swel al de Paarden loopen kinde, naar de kraal van gem: Pienaar alwaar gekomen Zynde, was van zeil en weeser direct van hunne Paarden gesteegen, en terstand de daarde toezigt hebbende Burger Jan Blom die hun welde bekend maaken t vee in't Veld door zyne wagters aangetroffen te zyn, en by hem in be„ =waring zoo als hy daar na betuygde te hebben genomen zodanig geslagen dat dien manopt aarde, was blyven leggen, vervolgens 't verwiste Vee uit de kraalgejaagd en vervolgens de reijze tot in den bantam voortgeset. Dat voorsz: van Zeil hun leden nu voor eenige tyd gezeel hebbende, van voornemens zinde om een Partioee op te zenden, en dat wanneer Zijl: hollentollen boven in 't Land, te waren en de Landdrost hun mogt vragen, waarhy van Zeil off gem: Wieser aan al dit Vee kwam, al dan te moeten zeggen, dat dat die door hun lieden Morij was gevuild, maarvoor al niet te zeggen dat hy van zeel Twe beide zomen, en gem: Wieser de kostentotten hadde doodgeschoten en dat dit alle wourleugens waren; want, zoo zijl: dit bekend maakte zou hij hunl: even zoo doodschieten als hij voornemens was met de andere te doen, die zulks reeds ged aan hadden. Dat zijl: vonr nu tuim Twee Maanden geleeden zonder den tyd accuraat te kunnen bepalen, ter ordre van gem: van Teil, met nog een Rosjes mant Hottertsz een aantal vee sondermeede 't getal te kunnen bepalen, onder 't opzigt van voorsz Jan Wieser en Een der Somen van voors met naame Andries van zeil herwaard hebbende moeten opdrijven, en gekomen zynde, ter plaatse van den Brrger Petrus Wieser door voorsz Jan waer nog eens aan hun lieden was gezegd dat hy met hun noor der Landdoost zoude gaan en dat wanneer tyz: door kwamen in zyn presentie moesten zeggen dat al 't geen door de ardere zottenssten mogte aangebragt zijn, Ergen„ =twel wa, nort dat zij op de Jagt niets gedaan gedaan hadden als alleenlyk vee gezuijld; doch had hij Compt: voorsz: Pieter Wieser, en de Vrouwe van den Burger Jan Smit wonende aan de Piquet Bergen in presentie van Zeeker Bur= ger Tohies Zonderverder zyn naam te neeten xe mitsgad. de moeder van voorn: Jan en Pieter Wieser hooren seggen, dat het sal bij den Land duost bekend was, dat van zeil zijn beide zomen en gem: Jan Wieser de hottentotten zoude hebben door geschooten, des gem: Jan Wieser, direct daarin voorn: Bossermans hottertot, met een brieff naar den Bantam aan voorn: Adriaan van seel had afgesonden om hem aante raaden, niet zoo a:ls Lifl: afgesproken waren, om in steede dat hij van Teil dagt, dat hy Jan Wieser op de te rug Leijse zoude zyn zig naar de Caap te begeeven maar direct by hem Jan Wieser or de plaats van syn Broeder Pieter Wieser te komen alzoo hy thans niet van voornemen was naard en Landdhost te gaan. Dat voorts 't Vee verdeeld geworden zijnde, 't geveelte van Jan Nieser na syn Moeders plaats geleegen aan de Singas droft was gezinden, terwyl hy Andries en Ruiter 't gedeelte van voorsz van Zeel naar dePlaats van den Burger Jacobus Louw, wonende aan't Visch Water heeft moeten brengen, zynde Zijl gelast, omme al= daar ter plaatse van voot Lour te blyven tot tot dat voorn: Adriaan van Zeil uit den an= tam aldaar zoude zijn aangekomen en dat zil: voor de kost zoude moeten helpen de Garst en 't krorn afsnij dan Dat zijl: 't Vee gebragt hebbende, op de Plaats van voorsz Jacobus Louw aan 't Visch Water uit Vreere dat varzeil by zijn komst off voorn: Wieser volgens gedaane dueijgementen om met de kogel die dood te schieten, die hunt: gepleegde handelwijze mogte hebben bekend gemaakt hun verdagt mogte houden en dood schieten zil: des nagts hier van de Plaat van voorsz Touw hadden begeren naar stellen, =bosch em aan den Landdrost dit alle bekend te maken, met verzoek door vooit weederom, aan die kant van 't Land te mogen werden gezonden, maar liever levenslang alhier voor de kost te willen dienen, ook om in presentie van voon: van seil te kunnen bekend, note en staande houden al 't kwaodt welk bij Zyne Somen en Jan Wieser gedaan heeft, want dat deeze Monschen knaade Dunks dier waren. Verklaarde den Compt nog laastelijk dat vermitst Wyjff in de kinderen van den hotter tot Ruyter by Christiaan vander Mevert woonagtig zijn, 't kind van hem Ruiter met naame Antje na
English
having secretly come to him, Ruyter, now and then, which irritated the aforesaid Van Zeil, so that he finally first hanged that same child to a tree under the armpits and, while thus hanging, beat her with a sjambok, subsequently hoisted her up backwards by the arms and beat her in such a manner that that child no longer had the use of her arms; furthermore, that he ordered his son Willem van Zeil to shoot that child dead, just as Willem then also wounded that child in the head with two shots, and finally pelted her to death with stones by the aforesaid Willem van Zeil; the deponent declaring indeed to have been present at the hoisting up and beating, but not at the shooting and stoning because he was in the veld that day, but to have heard such from the Hottentot women Catrijn and Griet, who were present at the shooting and stoning; the deponent having nevertheless seen that corpse that evening, completely mangled at the head and almost eaten up by the vultures; the deponent testifying not to have enjoyed his share, any less than the rest of the Hottentots; that he, the deponent, had learned from the other Hottentots who were also along, that the aforesaid Van Zeil and Jan Wieser acted in a murderous manner toward the Hottentots who suckled that great multitude of cattle, without those people having spoken a word to them or done any harm. Declaring nothing further, the deponent gives as reasons for his knowledge everything stated above, being prepared to confirm this further. Underneath stood: That this thus occurred at the Cape of Good Hope on the 12th of November 1788, before the gentlemen Carel Mappa and Johannes Smits, members of the Honorable Worshipful Court of Justice of this government, who, together with the deponent and me, the sworn clerk, duly signed the minute of this. Lower: Which I testify, signed: R: J: V: d: Riet Re-examination Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Court of Justice of this government, the aforementioned Hottentot Andries, to whom this his preceding declaration, having been read aloud clearly and distinctly word for word, declared to persist and abide by the same, with the desire that nothing more or less shall be done to it, saying that all the preceding contains the pure truth. Underneath stood: Thus done and re-examined at the Cape of Good Hope on the 13th of November 1787, signed with a cross, and described: this cross the deponent made with his own hand. Underneath stood: In my presence, signed: R: V: d: Riet. In the margin: As commissioners, signed: Johannes Smits. Lower: Agreed: signed: Carel Mappa, C: van Aerssen, Secretary. To the Honorable Worshipful Gentlemen of Justice, Honorable Worshipful Gentlemen, I only received the sad summons of the date of the 16th of June on the 26th of August, and understood from it that your Honorable Worships intend to expose me to punishment, but my dear Worshipful Gentlemen, your servant prays with humility and falls down before your Worshipful feet for mercy and pardon. I trust in your paternal hearts that your Worshipful Fathers will not expose such an innocent child as I am. It is indeed orders from the government or from whoever it may be, that I do not know, that one must pursue the thieves and the murderers. I lay in the veld with my parents' cattle, and in the night someone came among my shelters, and my children went inside. Then I went with the gun to see what was there; I saw someone jump out of the shelters over the kraal wall, and I asked out of fear who it was, but I received no answer. Then I presumed that I was besieged by the murderer Bushmen; I fired, and if I had known that it was that girl, I would not have shot; I could have captured her. And indeed, here in the veld, our life is not safe for a single night. As soon as it is evening, we dare not make a fire. Here so many a person in the evening and in the night near the fire is shot and murdered among the herdsmen, and also so many a good Christian is murdered by the murderer Bushmen, one after the other. Here recently in our neighborhood there was a terrible murder of the herdsmen of Lucas Honikam, and cattle were also taken away from those people, and from even more. My worthy Worshipful Gentlemen, Ruyter Bushman, who complained about me, is one who has already been under the bullet twice. Once he stole cattle from Willem van Zeil with other Bushmen and shot at the watchman; then their companion was shot dead and he got away, and then took flight to my father, and then stayed there for a year or two. Then he ran away and incited more of my parents' Hottentot people, and that night when they ran away, they first went into the garden, picked whatever they wanted, and after their pleasure they went out, and then went to relieve themselves in the garden door, and laid down a good deal of excrement, and said: that is for the master and for the mistress. Then they ran to Christiaan Bok and took cattle away from there too. Then they were pursued again and shot dead, and he was captured. Then Christiaan Bok gave him a good hiding; the scars can still be seen on his body, and when he had recovered again from those blows, he came back to my father, promising never to do such evil again, for father did not want to take that thief back again because he had done so much evil; on good promises he was taken back again. And a few years thereafter he went and [illegible] then drove off the flock of sheep and the goats to let them roam at his pleasure; then a great many of those sheep and the goats died, and then he ran away. And thereafter he came back; my father gave him a beating and said that he had to take his children and his cattle and go away and never return. Then he would not, said that he would do well now. But not long thereafter he [illegible] twice with the musket, and when he said he had had the musket long enough, he threw it away in the veld, and long thereafter he
Dutch transcription
nu en dan wel eers zymelijk by hem Ruyter gekomen zynde, zulks vorst van zeil verdrocten hebbende, zoo dat hij eindelik 't zelve kind 6 eerst aan een Bom inder de Beelen opgehangen en zoo hangende met een Sjamboek geslagen vervolgens aan de armen agterwaards opgehee= sen en dusdanig geslagen dat dat kindt gebruik harer armen, niet meerhad, wyders Zyn somn Willem van Zeil geordonneerd had om dat kind dood te schieten, gelyk willem dan ook met twee schooten dut kind aan 't hoofd gekwetst, en eindelyk met steenen door voorsz Willem van teil dood gesmeeten. verklarende den Compt wel by 't ophyssen en slaan present te zyn geweest, maar niet bij 't Schieten en steenigen vermits hy dien dag in't veld geweest is, maar zulks gehoord te hebben van de hottentottinnen Catrijn en Griet die bij 't schieter en steenigen present zyn geneest hebbende den Comp:t echter dat Lijk dien arond gezien aant hoofd geheel verwortseld en door de Aasvogelen byne opgegeten te zijn. Betuigende den Compt. niet voor zijn dan =deel, Zoo min al de overige kotten totten te hebben genoten, dat hij Compt van de anderchottentotten die meede geweest zijn, ver= nomen had dat voortze van Teil en Jan Wieser op een woordadige wijze de kostentotten, door die groote „ groote meenigte beesten van gezoogd zijn, gehan= =deld heeft, zonder dat die Menschen hun een word hadden toegesproken, offte eenig Leed gedaan. Niets meer verklarende geeft den Compt voor redenen van Weetenschap al in der ext bereid zynde zulks nadergestand te doen. /:Onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de Goede Hoop den 12e: Novembr 1788. voor¬ de heeren Carel Mappa en Joh Smits Leeden uit den E Acttb Raad van Justitie dezer Gouvernement die de minute deze benevens den Comp:t en my Gez Clercq mede behorlyk hebben onderteekend /lagers/ 't Welk ik getuige /: get:/ R: J: V: d: Riet Recollement Compareerde voor ons onderget: Gecommitt t uyt den E: Achtb Raad van Justitie deses Gouvernements voorn. Hetterkt Andries, dewelke deze zyne vorenstaande Verklaring van woode tot woorde klaar en zuidelyk voorgelezen zijnde, verklaarde dezelve dezelve daar by te blyven persisteeren met be- geerte dat 'er niets meerly ofte van gedaan werden sal: zeggende dat al 't vorenstaand, de zuivere waarheid behelst: /:onderstond:/ Aldus gedaan en Gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoop den 13e. Novembr. 1787 getee¬ kend, met een truys : / en onschreven/ dit kruys heeft den Comp t eigenhandig geteld /:onderstond:/ My present /:geteekend:/ R Vd Riet /:in margine:/ al Gesmunt t /:geteekend:/ Joh Smist. (loser:) accre Mappa C: van Aerssen Secret. s =deerd: /: /geteek:/ Aan den WelEedelen Achtb. Heeren van de Jis= tuse Eedele Agtb: Heeren k het de dioessige dogvaaring van tyd van den H6r van Juney, den &6e: agustis eerst ontfangen en door uit verstaan dat uEd achtb Heeren van - van meeninges om myn bloot te stellen maar myn liefe agtb Heeren Uyd dienaar bid met ootmoedigheid en val voorreed agtb voetenneer om gorode en perdien ik vertrouw op uEd vaderlijke zisten dat uEd agtt Vader zoo een innoo= zel kind als ik bin dog niet bloot zelt stellen het is immer oorders van die hier doos of van wie het wesen mog dat wiet ik niet dat men de dieffen en de movenaar vervolgge moet ik leij in de velt met myn orders harlij vee en inde nogt kwander eywant onder myn Choopen en myn kinden ging zoo in ging ik met de geweer om te Pie„ =nen wat der was, sag ik eymand uit de hoopen over de Cavul sprincen en ik vraegde uit vrees wil het wier maar ik kreeg geen ant= woord toen vermynde ik dat ik van de moiveniar bossemans beset was schoot ik toe en het ik geewieter dat het die mijt wos had is niet geschoten kon ik hoar gevangen hebben en wij is ommer hier in de velt geen nagt onze leven zeker Zoo als het maar avent is dueft wi geen vuur ens maaten hier wirt soo menigoll Een en den arnd en in de nagt bij de vuur geschoten en vermont van de Veewagters En duijsche ook zoo meenige goedeheijding wourt door de moozenaar bossemans de een voor ende Andere na vermoort hur is nog onlangs in onse gebuurte vrieselijk gemoert de veewagters van lucas Honikam en ook vee vandie luy weg genoome en van nog meer myn waarde agtb Heeren Ruijter bosseman die over myn geklaag Hel is ken die al tweenaal onder de koegel gewel Is eens heb heij van Willum van Zeil met andere Bossemans vee gestolen en op de wagser geschooten toen is hun mak ker dood geschooten en hey is vreygeraak en het toen de vlues na myn vader Geroo- men en het daar toe een Jaar off twee ge¬ =tomt Toen Liepheij weg in maakt nog meer van myn ouders haar harleg volk op en die nagt toen sullen wegliep ging 6 Sijlj eer in de Tuijn plikte wat se E. wilde enna haare genoege ging zy uit en ging toen in de tuijn duur harly ge voegdoennen En ley der elk een goede koop vier en Leij dat is voor de bueer en voor de Guffrouw toe liep sullen na Christian bok en nan daar oor vee weg weg Toen ben sullen weder vervolg en dood geschooten en hem en handen gevangen toen het Christiaan Bok hem een goede loessing gegeven de Letteijkens ken men nog op sijn leijf sienen en toen zij weergesomt was van die Slagen, kwum hen weer Bey myn vader beloofende con noijt mel sulk kwaat te doen want veder wou die Rieff met Weer aaneeme= om dat hy soo veel kwaat gedanen heb op goede Belofte hem weder angenome en eenige Garon daarna gingheij die het en Jole toen de trop schapen ende gest om- le Na sijn genoegen te Laten trekken toen is 'er Rykelijk van die schapenen de goft dood gebleven en hoe liet heg weg en daarna kwam hy vier het meyn ooder hun een hou off wet gegeven En sey dat hen hem kinders en zyn vie moes neemen en weg gaan en nooit weerkomen Toen worhi niet soy dat hey nu goed sou doenen Maar niet lang daar na bentey wee twe keer met de snaphaan gedads en toen zegdesnap haarlang genoeg gehed heb heb hey het on de velt weggesmeten en lang derna is heij
English
caught them and brought them home. Not long afterwards he again shot dead their animals in the same manner, and the heathens pride themselves on that and laugh about it, saying when they speak one word, the gentleman believes them better than when the German speaks 5 or 6 words. And my worthy, esteemed gentlemen, if we only know that we may not do any murdering or thieving or any evil, we shall not do it either, and we would rather join with them to remain good friends. Your Honour's servant falls once more before the feet of the esteemed Gentleman with apologies, Your Honour's submissive and obedient servant, signed Willem van Zeijl, son of the former old sergeant Adriaan van Zeijl. On the side was written: The 30th of August, Anno 1788. Lower down was written: P.S. My worthy, Honourable, esteemed Gentlemen, I cannot ride; the horse fell with me, and I am injured externally and internally, and my one hand is dislocated and halfway broken, and I had the gun in front of me when I fell, and the cock of the gun severely scratched my head. I, the undersigned, testify that the Bushman maid named Anna has run away from me, and I declare that she is the greatest rogue and thief, and that through her doing she drove my cattle far into the field three times and had them killed by the wild beasts in the veld while she was their herder, and that her own father named Ruyter Bushman wanted to shoot her dead, and that I still made an intercession for her with her father, for he said that she was worth no more than being shot dead, and subsequently she ran to the cattle posts of Adriaan van Zeijl and stole there again, and Willem van Zeijl, Adriaan's son, shot her dead with a bullet. Below was written: The 17th of February, Anno 1788, signed Maria Susanne van den Heever. I, the undersigned, testify how true and truthful it is that the two Hottentots of Adriaan van Zeijl, named Ruyter and Andries Tijgerhoek, have been at my house, and testified that they had not seen that the aforementioned Van Zeijl had shot dead Hottentots towards the Great River, but that those people had stayed with the Coraquas; they said to those people that they had had to come to their aid, because the Bushmen had stolen cattle from the aforementioned Coraquas; then they pursued the Bushmen, but shot none dead, but took a portion of the cattle from those Bushmen, for which the Coraquas presented them with some cattle. The Hottentots of the aforementioned Van Zeijl also testified that Willem van Zeijl shot dead that maid named Anna because she would not stop stealing and absconding, which I could confirm at all times. Below was written: Cape, the 4th of April 1788, signed Maria Margriet van Wyk, widow Heever. Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope, Thursday the 6th of March 1788. Further, there appeared again in Council the aforementioned Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, who requested, by virtue of the confession made by Adriaan van Zeijl and associates, that namely his son Willem van Zeijl was said to have made himself guilty of the killing of the Hottentot child named Antje, a summons in person by missive against the aforementioned Willem van Zeijl; which request was granted to the officer. Below was written: Agreed. Was signed: W. J. van Rijneveld. Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope on Thursday the 26th of June 1788. The Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, Prosecutor ex officio in a criminal case on the one side, against the burgher Willem van Zeijl, defendant in person, on the other side. The messenger, entering, reports that the defendant is not present. The aforementioned Mr. van der Riet, appearing to substitute for the Landdrost, requests, on account of the non-appearance of the summoned party, the first default, and for the benefit thereof a second citation against the same over three months on penalty of bodily apprehension, in order to hear such claim and conclusion or request or requests as the Prosecutor ex officio in a criminal case shall make and take against the defendant concerning the shooting dead and the killing of a certain Hottentot child named Antje, to answer thereto, and further to proceed as according to law. The Council, on account of the non-appearance of the defendant, grants the Prosecutor ex officio the requested first default with the benefit thereof and a second mandate by missive against the same over three months, on penalty of bodily apprehension. Below was written: Agreed. Signed: W. J. van Rijneveld. Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope on Thursday the 5th of February 1789. The roll having run thus far, it was requested by the member of this Council, Mr. Ryno Johannes van der Riet, qualified to act for the Merchant and Landdrost of the colony of Stellenbosch and Drakenstein, that whereas already on different occasions by order of this Council by missive in person and even on penalty of apprehension before this court had been summoned the burghers Andries and Willem van Zeijl, the first for acts of violence committed against some Hottentots and the latter for the shooting dead of a Hottentot child, without their having appeared as yet or any the least message having been received regarding the last summons dispatched, it might therefore please this Council to grant him, the Prosecutor ex officio, the decree [illegible]
Dutch transcription
hen Gerange en tee huijs gebragt niet lang der Na heb hei weer met des nop haar beesten Dood Geschoten en de heij= dings die doem daar al op en laggen er om seggen als zylui een Woort spreekt die gelooft de heere beeter als dat de Duijtsche 5 en 6 woorden spreekt en myn waarde actb keeren als wij maar wiet dat wy geen moizenaars off dief eyts kwaat mog doen, zult wij het ook niet doen en wy zal danliever met haar lrij meede doen om goede vrinde te blijven uEd dienaar vold nogmaal voor redd achtb Heer Karle voeten neer met ver onschuldige Uid onderdaaninge en diens- inlige diennaar /:geteek:/ Willem van Zeel som van den geweezende ouwd wagmeester a= driaan van Seyl /Terzyde stynd/ Den 30 van agustis Anno 1788 /:lagerstind:/ C: Myn waarde E: agtb Heeren ik Kan niet reyden de Paard is met meyn geval =len en ik bin beseerd uytwend zig in inwenddig en myn een hand uyt let en half anstukkent en ik hadde 't gewees voor op toen ik gevalle ben ende haar vande geweer heb my swaarlyk aan de hoofgekrest Ik ondergetekende betuijge als dat de bosse =mans mijt met naame Anna van myn is weggelopen en ik verklare als dat zij de grooste schelm en dief is er dat door haar toe doen Mun veetst drie zyzen ver int veld gejaagd heeft nn net gevelt door de hilde diezen te laatten vermelen terwye zy de wagter van geweest is en dat haar eige vorder genaamt Ruyter bosseman haar had willen doods schieten, en dat ik er nog een voorspraak om haar bij haar vader gedaan heeft wont hey Teij als dat zey niet meer waarddig is als dood geschoten te worden en vervolgens is zy na de vee pluisen van Adriaan van seil geloven en heef daarweer gestsle en Willem van Ceel adviaant heeft haar Met een hoegel dood geschoten /onderstond:/ Den 17 e February Anno 1788 geteeked Maria Susanne van den Heever Ik onderget: betuige hoe waar en waar =agtig dat de twee hottentste van Adriaan van Leil genaamt Ruit =ter en Andries tijgerhoek bij myn aanhuys geweest is, en heeft getuyg als dat zulle met gezien heef dat gem: van Deil op de groote Riviers toe, hottentots helf doodgeschoten, maar dat die luyden by de Corbigals gehowen Zyn, zy zeyde tegen die luyden als dat zullen haarle te hulp „konnen moes, van wegen dat de bosje =man van de gem: Conacqub vee gestolen hadden, toen heeft zullen de bossemans vervolg maar geen dood. geschten maar heef een gedeelte beesten afgenomen van die bossemans waarvoor de Coracquas haarlij was beesten vereert heeft Ook heeft de hottentott en van gem: van Zeil betuig dat willem vorseil die uit genaamt anna dood geschoten heeft om dat zi niet mede ophoude met steele drosse welk ik ten allen tijde zoude kunnen bevestigen /:onderstond:/ Cabo den 4e April 1788 geteekend Maria Margret van Wyk weduwe Hevier Extract uit de Criminee le Rechts holle gehouden aan Cabo de Goed Hoop Donderdag den 6: e Maart 1788. Voorts verscheen weederom in Roade gemelde Zanddroot van Hellenbosch en Drakerstein, dewelke verzogt uit kragte dergedane Confissie door Adriaan van Leil C:S: dat nawelyk desselfs3 zom Willem van zeil zig zoude hebben schuldig gemaukt aan het im't Leven brengen van het hottentot Kind op kind genaamd Antje, dagraarding in Person„ per Missive op gem: Willem van Zeil: welk verzoek aan den officier is toegestaan, sonder stmd:/ Accordeerd /:was geteekend:/ W: J V: Rijneveld Extract uyt de Crimineele Reetts Rolle gehouden aan 38 Cabo de Goede Hoop op Donderdag den 26e Junij 1788. Den Koopman en Land= 9 =drost aan Hellenbord en Drakenstein de Heer Hendrik Lodewijk B letterman R:O: Eijsf:r in Cas Crimineel ter eenre op ende jeegens Den burger Willem van Zeil __o ged: in Persoon ter andere zyde De Boode binnen treedende doet Rapport dit de ged . niet present ds. Gem: Heerer van der Riet voor den Landdrost te stellen vooch Compareerende, versoekt om de non Carpantie der Geaagde het Eerste default en voor het omme nn aria het propijt van dien een 2 e Citatie tegen Leiden ver drie maanden opptene van Lixpireele lipp rekensie Raad vermits de nin Comparitie Se d van den ged' verleend den 20: Eyss„r het verzogte Eerste default met den Grofyte van d =dien en een treede mandament pr missive tegens Leeden over drie maanden, op po= „ne van Corporeele apprehensie. /: onderstont/ Arendeerd. /.geteekend:/ W: J: V: Ryneveld Extract uyt de Cri„ mineele Reelts Rolle ge omme te aanhoren zoodanige Eijsch en Conclusie, dan wel ver= =zoek ofte verzoeken als den E: O: Eijsscher in Cas Cummeel welgens het dood Schieten en het om het Leven brengen van Zeeker Dottentot kind in naame Antje tegens den ged:e zal doen en neemen e daarop te antwoorden en voorts te procedeeren als na Rechten =houden Donderdag den 5:' February 1789. De Rolle tot dus verre zynde afgelopen, wierd door het Lit deeze Raads, de Heer Ryno Johannes vander Riet, als in offuid voor den koopman en Landdrost der Colonier Stel= lenbosch en Drakerstein gequalificeerd, bij minde versoek gedaan, dat vermits reeds differente Reijzen ter ondre dezes Raads p r Missive in person en zelf op pene van oprekense voor deze viers daar warer gedagvaard geworden de burger Andries en Willem van seil, de Eerste overleitelykheden aan eenige hottentotten gepleegd en de laatte over het doodschieten van een slottentots kind Zonder dat deselve voor als nog warengecom„ E. =pareerd ofte op de laatste geExpedieerde dag vaardinge eenig het minste bezigt was ingekomen het derhalven deser Raade mogte behage aan hem R.O: te rtobier te verleenen de houder aan Cabo de Goede Hoop creet. t op
English
decree by virtue of which he, the Honourable Public Prosecutor, the petitioner, would be qualified to take the aforesaid Andries Willem van Zeil into apprehension; also that, whereas the decree is unenforceable because of the remote distance of the residence of the aforesaid van Zeil, the same might consequently be summoned by edict and the ringing of the bell, in order to come and purge and answer for himself within a certain stipulated term regarding the aforesaid committed crimes. Which request having been taken into consideration, the same was granted to the Public Prosecutor. Underneath stood: Agreed, W. J. v. Rijneveld. Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Council of Justice of this Government, make known: That the merchant and Landdrost of the colonies of Stellenbosch and Drakenstein, the Heer Hendrik Lodewijk Bletterman, on the 6th of March of the past year 1788, made a request to us and also obtained permission, since from the proceedings initiated by and on behalf of him, the Landdrost, against the former field cornet Adriaan van Zeijl and his son Petrus van Zeil, together with the neighbor Jan Weese, in the case of violent acts committed against certain Hottentots in this country, it had appeared that the son of the mentioned Adriaan van Zeil, by name Willem van Zeil, was alleged to have made himself guilty of the killing of a Hottentot child named Antje, therefore to be allowed to summon the aforementioned Willem van Zeil in person in order to hear such criminal claim and conclusion, or request or requests, as the mentioned Landdrost, serving on the day, would deem necessary to make and take against the aforesaid Willem van Zeil, to answer thereto and further to proceed as by law. That the aforesaid Willem van Zeil, having thereupon been properly summoned for the 26th of June of the mentioned year 1788 by missive under the Great Seal of our Council, and nevertheless not having appeared, the same Landdrost therefore at that time requested of us a default and, for the benefit thereof, a second summons under penalty of corporal apprehension, which request we also granted. However, since the often mentioned van Zeil nevertheless has still not appeared before our Council, the throughly mentioned Landdrost has therefore today requested of us both corporal apprehension of the aforesaid Willem van Zeil, as well as that the same, because of the remote distance of his residence, might be summoned by edict and the ringing of the bell to come and purge and answer for himself within a stipulated term regarding his aforesaid committed crime. We, having granted the aforesaid request for the maintenance of justice and having consequently deemed it necessary to summon the mentioned Willem van Zeil for the first time by public edict and the ringing of the bell, do hereby summon and call him to appear in person in court in our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop on the Thursday which will be the 5th of the upcoming month of March, in order to purge and answer for himself regarding the killing of the aforesaid Hottentot child by name Antje, under penalty that upon neglect thereof proceedings will be taken further against him according to law. Thus done and granted at Cabo de Goede Hoop, the 5th of February 1789, and published and publicly affixed the two days following thereupon, was signed: S. J. Rhenius. In the margin stood: the seal of Justice pressed in red wax. And underneath: By order of the Honourable Lord President and the Honourable Councillors of Justice of this Government, signed: W. v. Ryneveld. Extract from the Criminal Court Roll kept at Cabo de Goede Hoop, Thursday the 5th of March 1789. Upon the messenger entering, the mentioned Landdrost Hendrik Lodewijk Bletterman, Public Prosecutor, plaintiff in a criminal case on the one side, reports that the defendant has not appeared. The burgher Willem van Zeil, defendant in person on the other side, in order to come and purge and answer for himself regarding the killing of a certain Hottentot child, by name Antje. The aforesaid Heer van der Riet in his above-mentioned capacity requested, because of the non-appearance of the defendant, the first default, and that the defendant for the benefit thereof shall be barred from the exception declinatory, and that there be granted to him, Public Prosecutor, a second edictal summons against four weeks from today. The Council grants both requests. Underneath stood: Agreed, was signed: W. J. van Ryneveld, Secretary. Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Honourable Council of Justice of this Government, make known: Whereas the burgher Willem van Zeil was summoned on the 5th of the just passed month of February by our order, by public edict and the ringing of the bell, to appear in person in court in our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop within the time of four weeks, or on Thursday the 5th of March, in order to purge and answer for himself regarding the killing of a certain Hottentot child by name Antje; and nevertheless has not appeared, but keeps himself a fugitive and absent, so it is that on behalf of the merchant and Landdrost of the colonies of Stellenbosch and Drakenstein, the Heer Hendrik Lodewijk Bletterman, there was today requested of us the first default with the benefit thereof and a second edictal summons. For which reason we have granted to the mentioned Landdrost the first default with the benefit thereof, and consequently barred the defendant from the exception declinatory, and also deemed it necessary to summon the defaulter and absconder Willem van Zeil for the second time by public edict and the ringing of the bell.
Dutch transcription
decreet uit kragte van welke hy E:O: vertoo„ „ner werde gequalificeerd voorsz Andries Willem van Zeil te mogen nemen in apprehensie link teffens meede, dat terwijl dat de Creet im de verge afgelegenheid der Womplaatse van voorts van Teils inexecutabel is, deselve mitsdien by ed is E en klokken geslag mogte werden ingedaagd, om „zich binnen zeeker bepaals Termyn wegens de voorsz begaane misdaden te komen purgeeren en verantwoorden. Welk versoek in overweging zynde genomen, is 't selve aan de R:O: vest: toegestaan C /:onderstond:/ Accordeerd W: J: V: Rijnereld Johannes Isaak henius Resident, benevens den Raad van Justitie dezes Gouverne= ments doen te Weten Dat de koopman en Landdrost Colonien Sellenbosch en Drakenstein der de de Heer Hendrik Lodewijk Bletterman aan ons op den 6e Maart des voorleden Jaars C 1788 heeft verzoek gedaan en ook geottineerd omme vermits uyt de door en van wegens hem Land= =drost, op ende Jeegens den oud delo wagtmeester Adriaan van Zeijl en Lynen Zoon Petrus van zeil nevens den buer an Weese in Cas van aan eenige Pottentotten in dit Land gekleegde feytelykheden geentameerde proceduve was komen te blijken dat de zom van Gerepte Adriaan van zeil in naame Willem van Zeil zig zoude hebben schuldig gemaakt aan het om het leven brengen van een kottentots kind genaamt Antje denhalven evengem: Willem van Leil inpersoon te mogen doen dagvaamen ten einde te aanhoren zodanige rimineelen Eysch en Conclusie dan wel verzoek off verzoeken, als gem: Landdroot ten dage dienende, op ende Jegens voorsz Willem van Zeil zoude nodig agten te doen en te nemen, daarop te antwoor= =den en oorts te procedeeren als naarzeitten. Dat voortz: Willem van Zeil daarop tegen den 26 Juny des gem: Jaars 1788. behoorlyk f Missive onder onzes raads Groot Degul geciteerd, en egter niet gecom= pareerd zynde, denzelven Landdrost derhalven als to0 vens en drost ein als toen aan ons heeft versogt default en voor het profyt van dien eene tweede dagvaarding op poene van Corporeele apprehensie welk verzoek wij almeede hebben toegestaan. Dan daar dikwijls gem: van Leil des E e niet tegenstaande in insen Raade nog met is verscheenen, zoo is derhalven doorgem: Landdrost op heeden aan ons verzogt, zoo wel apprehensie Corporaal op voorsz: Willem van zeil, als ook dat denzelven vermits de verre afgelegenheid zyner Womplaats bi Edicte en klokkengeslag mogte worden ingedaan om zig binnen een bepaald Termijn wegens zijne voorts geplegede Misdaad te konen purgeeren en verantwoorden. Wy hebben die tot handharing der Jaste J M =tie het voorsz versoek geaccordeerd en gevolglin nodig geordeeld gerefte willem van Zeil voor de Eerstemaal bij openbaare Edeete en klokken geslag te doen dagtaarden gelijk wij hem . dagvaarden en invaagen mits deezen omme op D' onverdag, die weten zal den 5 e der aan staande Maand Maart in persoon op inte Raadzaal aan Cabo de Goede Koop in Judicio te Compareeren ten einde hem wegens het 3 om het leeren brengen van voorsz: hottentols kind in naame Antje te pargeeren en verantwoorden op pone dat by nalatigheid van dien tegens hem verder zal worden geprocedeerd al naar Rechten. Aldus Gedaan en verleend aan Cabo de Goed Hoop den 5e February 1789. mitsgds geplubliceerd en alhmene geaffigeerd 2 daags daar aanvolgende was geteekend S. J. Rhenius /: terzyde stond/set te gul der Justitie in roodt Coeppe gedrukt /en daarinder:/ Ter ordonn: van den E. Achtb Heer Preesident en acttb: Raaden van Jus„ =titie dezer Gouvernement /get:/ WW Ryne- =veld Extract uit de Cruri neele Rechts Rolle gehouden aan Cabo de Goede Herr Donderdag den 5' Maart 1784. op d Boodebinnentreeden Gem: Landdrost Hendrik de Lodemyp de gedaad ren me =keerd. Voorsz Heere van der Den Burger Willem van Teil Riet in sijn bovengem: qua= „liteit verzocht vermits de Ged: in person ter andere zijde, nun Comparitie van den ged omme zich wegens het om't leven het eerste default en dat brengen van een Zeeker kottertots O den ged. voor het profijt van 2. kind, in naame Antje te komen dien zal worden verstroken pargeeren en verantwoorden van de Exeptie de Clinatoir mitsgd:s aan hem 78. lisso vergund een tweede Edictur- le dagvaarding tegens leden over vier weeken De Raad fat het een en ander /onderstond:/ Accordeerd /:was geteekend:/ W. J. van sClerq. Rypereld Johannes Isaak Rhenius Praesident benevens den E: Achtb Raad van Lodewijk Dletterman 2:O: Erssr: in Cas Cumineel ter eerste =de, doet rapport dat „=den ged: niet is gecompten a - Justitie deeses Gouveinements doen te weeten: Aangesien den Burger Willem van Zeel Cl op den 5. der even afgeweeken maand Febru= „arij ter onzer ordre by openbaare Ediete F Cl en klokkengeslag ingedaagd geworden zijnde om binnen den tijd van Vier Weeken off op don„ „derdag den 5:e Maart in peroon op inten Raadzaal aan Caso de Goede Koop in Ju =dicio te Compareeren ten einde zig wegen het om het leven brengen van zeekerhottentots kind in naam Antje te pargeeren en Verantwoorden: egter niet te voorschyn gekomen is, maardig vlugtig en absert houd, zoo is van weegens den koopman en Landdrost der Colinier Stellendooih en Draken tein de Heer Hendrik Lodewijk Bletterman aan ons op heeden ver= zogt 't Eerste default met den profijte van E dien en eene tweede Edietale dagvaarding Weshalven is 't dat wij aangewlond= drost hebben toegestaan het Eerste default met den profijte van dien en dienvolgens den ged:e Verstoken van de Exeptie de flinctoir mitsgds nodig geonrdeeld den defaillant en Latitant Willem van Zeil vooor de twede maal bij openbaare Edicte en klokkengeslag te te 126 van
English
to have summoned and cited, as we do summon and cite him by these presents, so as to appear in Judgment in person in our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop as yet within the space of the four next coming weeks or on Thursday the 2nd of the upcoming month of April, in order to come and purge and answer for himself regarding the first default and his aforesaid perpetrated crime, on pain that upon neglect thereof, proceedings will be taken against him further as according to Law. Below stood: Thus Done and granted at Cabo de Goede Hoop on the 5th of March 1789. Was signed: J: Rhenius. Beside it stood the seal of Justice impressed in red wax. And thereunder: By order of the Honorable Worshipful President and the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, signed: W. J. v. Rijneveld, sworn Clerk. Extract from the Criminal Court Roll held at Cabo de Goede Hoop. The Messenger, having entered, reports that the defendant has not appeared. Wherefore the Member of this Council, the Honorable Rimo Johannes van den Riet, acting for the Officer Prosecuting at Law, requested the second default with the profit thereof and a third edictal summons in four weeks from today. The Council, on account of the non-appearance of the Defendant, grants the Prosecutor the requested second default with the profit thereof and a third edictal summons in four weeks from today. Agreed, signed: W. J. v. Rijneveld, sworn Clerk. Below stood: Thursday the 2nd of April 1789. The aforementioned Landdrost, Officer Prosecuting at Law, Plaintiff in a Criminal Case on the one part, against Willem van Zeil, defendant in person on the other part, in order to come and purge and answer for himself regarding his first default and the killing of a certain Hottentot child named Antje. Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, make known: Whereas the Burgher Willem van Zeil on the 5th of February and 5th of March of this current year 1789 by our order, by public edict and tolling of the bell, was summoned to appear in Judgment in person in our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop within the space of four weeks, in order to come and purge and answer for himself regarding his first default and the killing of a certain Hottentot child named Antje, and yet has not appeared, but remains a fugitive and absent; Thus, on behalf of the merchant and Landdrost of the Colony of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, request was made to us today for the second default with the profit thereof and a third edictal summons. We have therefore granted to the aforementioned Landdrost the second default with the profit thereof, and accordingly barred the defendant from the exception of declinature, as well as judged it necessary to have the defaulting and absconding Willem van Zeil summoned and cited for the third time in such manner as we summon and cite him by these presents, so as yet within the next coming four weeks, or on Thursday the 30th of this month of April, to appear in Judgment in person in our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop, in order to come and purge and answer for himself regarding the first and second default and his aforesaid perpetrated crime, on pain that upon neglect thereof, proceedings will be taken against him further as according to Law. Below stood: Thus Done and granted at Cabo de Goede Hoop on the 2nd of April 1789. Was signed: J: I: Rhenius. Beside it stood the Seal of Justice impressed in red wax, and thereunder: By order of the Honorable Worshipful President and the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, signed: W. J. van Rijneveld, sworn Clerk. Extract from the Criminal Court Roll held at Cabo de Goede Hoop. Thursday the 30th of April 1789. The Messenger, having entered, reports that the defendant has not appeared. The Assistant Fiscal of this Government, Mr. Johannes Andreas Truter, acting ex officio for the Officer Prosecuting at Law, requested on account of the non-appearance of the defendant the third default, and that the defaulting and absconding defendant, for the profit thereof, shall be barred from all peremptory exceptions, evasions, and defenses which he, not having neglected them, might have proposed, as well as that there might be granted to him, the Officer Prosecuting at Law, a fourth edictal summons in four weeks from today, in order to then verify his statement of claim. The Council, on account of the non-appearance of the Defendant, grants the Officer Prosecuting at Law the requested third default with the profit thereof and a fourth edictal summons in four weeks from today, in order to then see the statement of claim served with the verification thereof, as well as to hear the sentence pronounced with intimation, etc. Below stood: Agreed, was signed: W. J. v. Rijneveld, sworn Clerk. The aforementioned Landdrost Hendrik Lodewijk Bletterman, Officer Prosecuting at Law, Plaintiff in a Criminal Case on the one part, against Willem van Zeil, defendant in person on the other part, in order to come and purge and answer for his first and second default and regarding the killing of a certain Hottentot child named Antje. Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, make known: Whereas the burgher Willem van Zeil, who on the 5th of February, 5th of March, and 2nd of April of this year consecutively was summoned by public edict and tolling of the bell in order to come and purge and answer for himself regarding the killing of a certain Hottentot child named Antje, yet notwithstanding this has not appeared, but remains a fugitive and absent; Thus, on behalf of the merchant and Landdrost of the
Dutch transcription
te doen dagvaarden en indagen, gelyk wy hem dagvaarden en indagen mits deesen omme als nog binnen den tijd van vier eerst komende weeken off op Donderdag den 2e „der aanstaande maand april inperson op inse Raadzaal aan Cab de Goede Hom in Judicio te verschijnen ten einde zich van het eerste default en zijn voorzg geperpetreerde mis- 39 d =daad te komen purgeeren en verantwoorden op prenedat by nalatigheid van dien tegen hem verder zal vorde geprocedeerd als naam Rechten /onderstond:/ Aldus Gedaan en verleend aan Cabo de Goede Hoop den 5e Maart 1789. /:was get:/ J: Thenius /: terzyde stond/ het zegulden J: Justitie in roode Lacque gedrukt /. en daarnds/ Ter ordenns van den E. Achtb. Heer Praesidet en den E: Achtb: Raad van Justitie dezer Goroer WJ: V: Rimereld get Clerq nement /geteekend:/ Extract uit de Cominee te Rechtsholle gehouden aan Cabo de Goede Hoop De Boode binnen treederde Voorm: Landdrost R: O. Eisfr e rapporteen dat de zed niet in CasCumieel ter eenre is geCompareerd op ende Jeegers Weshalven het Ledeezen Willem van Teil, ged: in Person Raads de Heer Rimo Jo= ter andere zyde omme sich wee- hannes vanden Riet voor =gens zijn Eerste default en het de R:O: liss:r ageerende, ver= zogte het Tweede default om het Leven brengen van een zeter Rottentots kind in naame Antje met den profijte van dien te komen pargeeren en verantworr en Een derde Edietale dog. „vaarding tegens heeden van =den vier weken. De Raads vermits denin Comparitie vande Ged:e verleend den Eisster het verzogte tweede default met den profyte van dien en een derde p tdictole dagvaarding teegens heeden vver vier weeken Accordeerd get: W: J: V Rijnereld en AW Clercq— /:onderstond:/ Donderdag den 2 April 1739. ee Johannes Isaak Chenius Praesident benevens den E: Achtb: Raad van Justitie deeses Gouvernement doen te weeten AAlzoo den Burger Willem van Zeil, op den 5:e Febr:j en 5:e Maart van dit lovende Coor 1789. ter onser ordre bij openbaare Evicte en klokken geslag is ingedaagt geworden om binnen den tyd van vier weeken in persom op onsen, Raadzoal aan Cabo de Goede Hoop in Judicio te Comparee„ ren, ten einde zich wegens zijn Eerste default en het in het leven brengen van teeker Rottentots kind in naame artje te zunen pierzeeren en verrent„ worden, en egter niet te voorschijn is gekomen maar zij vlugtig en abent houd: zoo is van weegens den koopman en Landdrost der Colonie Pollenbordt en Daakenstein, de Heer Hendrik Lodewijk Hetterman aan ons op heeden verzogt het tweede defoult met den profijte van dien en eene derde Edicte te dagvaarding Wij hebben dus aan gem: Land Droot ƒ - toegestaan het tweede default met den profijte van dien en overzulk den ged: verstoken van de Exep „tie dicatoir, mitsgd:s nodig geoordeeld der defaillant en Latitant Willem van Deel voor de Pergemaal zodanig te doen dagraarden en in dagen, zoo als wij hem dagvaarden en in daagen bij deeken, omme als als nog binnen de Eerstkomende Vierweeken ofte op Donderdag den 30. e deser maand April in persoon op insen Raatzaal aan Cabo de Goe= de Roop in Judicio te verschynen ten einde zich van het Eerste en Tweede default en zyne voorz - geperpetreerde misdaad te komen purgeeren en verantwoorden op poene dat bynalatigheid — van dien tegens hen verder zal worden geprocedeerd als naar Rechten. /onderstind:/ Aldus Gedaan en verleend aan Cabo de Golde Hoop den 2e April 1783. /:Was geteekend/ I: C: Rhenius /:terzijdestind:/ het Legul de Justitie, en roodt Aacgue gedankt en daar onder :/ Ter ordonn. van den E. MH Heer Preesident en den E„ Achtb:R Heend van Jus titie dezes Gouvernements /:geteekend:/ W: J: van Rineveld 5 Clercq Extract uit de Cuminee= le Recht Rolle gehoudt aan Cabo de Goedehoop T. P Donderdag den 30=e April 1789 Gem: Landdroot Hendrik De Boode binnen tweee Lodewijk Bletterman R: O. derde rapporteerd dat den ged: niet is gecompa=liss: in Cas Crimmeel ter Eenre teerd. — op ende Jeegens de Ass: Tiscaal deses Gouvernement Mr Johan Willem van Zeel gd in person pus Andreas uter ex ter andere zyde ten einde zijn officie oor den Z: O: Esdr eerste en tweede default en ageerende, verzocht om de zich wegens het om het leven non Comparatie van den gede brengen van een zeeker hotten het derde default en dat =tots kind in naam Antje te den ged defaillant er su= komen pargeeren en verantwoor„ tlant voor het profijt van dien zal noden voorstoken =den van alle hxeptien peremptoir neeren en defensien, dewelke hij versuyvende, zoude hebben kun„ „nen proponeeren, mitsgd:s aan hem R: O: Edf. mogt werden ver- leen een vierde lautale dagvaarding tegens heden ovan zier wieken, ten einde als dan hun intendit te verfieren De Raad, vermits deni Comparitie vanden Ged: verleerd den R: O: Eitg:s het verzogte derde default met de profute vandien en een vierde Edictale dagvaarding teegens heeden over vier weten om als dan te zien dienen van Jntendit met de verificatie van dien, mitsgaders de sententie te te hooren prinuntieeren met Inthimatie &. /:onderstmnd:/ Accordeerd /:was geteekend:/ W JH Rineveld, ge Clerq. Johannes Isaak Rhenius Praesivent benevens der E: Achtb: Raad van Justitie deezes Gouvernements, doen te weten. Nademaal de burger Willem van Zeil dewelke op den 5 February 5 Maart en 2=e April dezes Jaars insecutivelijk 66 oopen baare Edicte en klokkeng:slag is ingedaagd ge= worden om zig weegens het om het zeventien- =gen van Zeeker kottentots kind innoeme Antz te komen purceeren en verantworden, echter des niet tegenstaande niet is te voorschyn ge= komen waar uit vlugtig en Abent houd: Too is van weegens den koopman en Land duost de 7
English
of the Colonies Stellenbosch and Drakenstein, the Honourable Hendrik Lodewyk Bletterman, requested the third default with the benefit thereof, and a fourth summons by edict ex superabundanti. We have thus granted the said Landdrost the third default, and for the benefit thereof deprived the said defendant and absconding Willem of all peremptory exceptions, declinatory pleas and defenses, as well as other benefits that might arise therefrom of which he could have availed himself, and furthermore deemed it necessary to have Willem van Zeil summoned by edict for the fourth time ex superabundanti, as we summon and cite him by these presents, to appear in person in our Council Chamber at the Cape of Good Hope in Judicio within the period of four weeks, or on Thursday the 28th of the coming month of May, in order to see the aforesaid intendit verified and to hear the sentence pronounced, with intimation. Underneath stood: Thus done and granted at Cabo de Goede Hoop on the 30th of April 1784. Signed: J: F: Chencus At the side stood: the seal of Justice pressed in red sealing wax, and underneath: By order of the Honourable Lord President and the Honourable Council of Justice of this Government, signed: W: J: v: Ryneveld, 1st Clerk. P: J: v: Rijneveld Agrees: Secretary 2:O: Intendit, drawn up and respectfully submitted to the Honourable Council of Justice of the Castle of Good Hope by the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Hendrik Lodewyk Bletterman, ex officio Prosecutor in Criminal Matters, on the one part; Against The Burgher Andries van Zeil, defendant in person, defaulting and absconding, on the other part. Article 1. The Prosecutor states, and the truth is as follows: 2. That Andries van Zeil, defendant in person and defaulter, did not hesitate 3. to undertake an expedition in the year 1786 with his father Adriaan van Zeil, against the express orders of the Right Honourable the Governor, 4. together with his said father, as well as his brother Petrus van Zeil and the Burgher Jan Wieser, 5. who have also been brought to trial for this by the Prosecutor before your Honourable Court and have received the well-deserved punishments for their misdeeds; Article 6. not only to carry on an illicit trade in cattle with the Hottentots residing inland, 7. but also, in an inhuman manner, to shoot dead some of them who were not readily willing to part with their cattle, 8. and after having thus struck terror among them, to rob them of their cattle and drive them from their dwelling places; 9. all as appears from the documents and informations submitted at large against the aforementioned Petrus, Adriaan van Zeil, and Jan Wieser; 10. and to which the Prosecutor, for the sake of brevity propter continentiam causae, 11. and in order not to burden your Honourable Court's precious attention unnecessarily, 12. takes the liberty of referring here. 13. Thus, as soon as this matter had come to his knowledge 14. and he had obtained thorough information regarding it, the Prosecutor Article 15. addressed himself to the College of your Honours, and having made known the said foul affair, consisting in the pursuit of an illicit trade and breach of the public peace, requested 16. that he be granted the decree to take the defendant and defaulter into apprehension together with the aforementioned persons, 17. and that for this purpose, since the extreme remoteness of the defendant's dwelling place did not permit the execution of this decree in the ordinary manner, the defendant might be summoned by missive to appear before your Honours on a certain day to be determined, 19. which having been granted by your Honours, 20. was consequently also written to the defendant and duly carried out; 21. but that the defendant did not appear in this matter on the appointed day, nor did anyone on his behalf, to allege just causes of absence, 22. if he might have had any such cause. Article 23. Whereupon, your Honours having decreed first a second and subsequently a third summons by missive, though equally in vain, 24. granted permission to the Prosecutor to cite the defendant in person and defaulter by edict and the tolling of the bell. 25. That consequently, following the tolling of the bell, the defendant and defaulter was cited on the 6th of February of this year 26. to appear before this Honourable Council by the 5th of March following, 27. in order to purge and answer for the aforesaid violent acts committed against the said Hottentots, on pain of default, 28. but not having appeared on the aforesaid day, the Prosecutor obtained against him the first default, 29. with all such benefit as according to law, and a second citation. 30. That he, the defendant, was consequently cited once again on the 5th of the aforesaid month of March, 31. to appear in person on the 2nd of April, hora locoque solitis, to the same end as before; Article 32. but the defendant and defaulter also remained absent at the aforesaid time. 33. Wherefore the Prosecutor obtained against him the second default, 34. likewise with the benefit thereof as according to law, and a third citation. 35. That the defendant and defaulter was subsequently cited again on the 2nd of April, more solito, to the same end as before, 36. but on the appointed day again failed to appear; 37. the Prosecutor was awarded the third default with the benefit as according to law, 38. and a fourth citation ex superabundanti was ordered, 39. which latter was also duly published, 40. and the defendant and defaulter summoned for today, in order to see the edict
Dutch transcription
der Colonien Stellenbosch en Drakenstein de Heer Hendrik Lodewyk Bletterman aan os Geelvink op Leeden verzogt het derde difoult met den 3 profijte van dien en eenvierde mandament bij Educte extuper abindanti. Wyj hebben dus aan gem Landdust ver= gund het derde default, en vonr het profyt van dien den ged defritt=t en Satsbort Wil= =lem van het verstoken van alle Exeptien peremptoir, weezen en defersien, mitsgd:s ardre Benificien daarty verschynerde zich meede zoude hebben kunnen bezelve, en voorts nodig geordeeld „oost willem van Seil oor dezer„ =demaal exsuper abundanti Edictoliters te doen dagvaarden gelyk wy hon dagvaarden en indagen met dese, omme als nog binnen den tyd van vier weeken off op dinderdag den 28. e der aanstaande maand meij in pr som op onze Raadzaal aan Cato de Goe„ de Hoor in Judicio te verschijnen ten ein¬ =de het voortz interdit te zien versfieren en de Sententie te honen pronuntieeren met inthiwatie /order: stind:/ Aldus Gedaan en verleend Aan aan Cabo de Goede Doop den 30e April 1784. /. geteekend /: J: F: Chencus /:Terzijde stond:/ het zegul der Justitie 63 in rorde Lacque gedrukt /: en daar onders Terordinns van der E: Actb: Heer President in den E: Achtb Rood van Justitie dezer Gouvernemert ofsctee 6 /bem:/ WJ V: Ryvereld J Cler. PJ D Rijneveld Accordeert Secret 2:O: Intendit, gedaan maa =ken, en aan den E: Actb. e Raad van Justitie der Cas =tiel de Goedesloop eerbiedig overgeeven, door der Landdrost van S. Eellenbosch en Doakenstein Hendrik Lodewyk Bletterman, R:O: Eisp:r in Cas Cumineel ter Eenre: Den Burger Andries van Zeil, ged inpersonn, defaillant en Latitsant; ter andere zijde Contra Art: 1. de R0: liss.: doet zeggen, en de waarheid is zulks: 2. Dat andries V Zeil ged:t in Person en deft zich niet hebbende intzien 3. omme op zeekeren door dezzelfs Vader Adri= =aan van Zeil tegen de Expresse ordres van den Wel Ed Gestr Heere Gouverneur in den Jaare 1786 onvernimen veldtogt 4, met denzelven zinen Vader benevens zynen broe- =der Petrus van Zeil en den Burger Jan Wieser 5. die daarinm door den R: O: Eess. r ook voor U L. C. - UE: E: Actb:e te recht gesteld, en over hunne euveldaaden de welverdiende Straffen ter =Een ontfangen Art: 6. niet alleen een verbooden veehandel te drijven, # met Landwaards in mrmerde Hottentollen. maar ook op eene onmenschelyke wijze zonmigen derzelven, die niet gereedelyk afstand van hun vee hebben wille doen, dood te scheten in na er dus den schrik onder te hebben gebragt, dezelve van hun Vee te bevooren, en uit hunne Verblijfplaats en te verdrijven: 9. alles blijkens de bescheiden en informatien in't 82 breede overgelegt tegen voorn: Petrus, Adriaan d p van Zeil mitsgaders Jan Wieser; 10: en waartoe de R: O: Eiss. r kortsheidshalve propter cintinentium causa, 11. en om Uw E: E: Achtb.:e pratieuse attentie niet buiten noodzaak te vermoeijen 12 de Vrijheid gebruikt hur te refereeren: 13 Zoo heeft de RO: Eiss. r zoo draa deze zaak ter zyner kennisse was gekomen 14. en hy daar omtrent guondige informstien bekomen had zich 1 Art 15. zich geaddresseert aan het Collegie van uw E: E: Achtb: en de gem: vuile zaake, bestaande in het dryven van een derbodenhande en schennis der publicque rust, te kennen gezee„ ven hebbende, verzoekt 16. dat aan hem mogt worden verleend de Creet om den ged t en des t met en benevens de vrorm personen te neemen in apprekense 17. en dat ten dien einde vermits deverze afge- =leevenheid van der ged: Woonplaatse niet treliet dut decreet ordinaris modo te execu¬ „teeren de ged:e by missive mogten worden gedag= 12=r _o t omme op zeekeren te bepaalen dage voor UEE: achtb: te verschijven E 19. 't geen by UE: E: Achtbe geaccordeerd zyn= =de geworden; 20 is dienvolgens zulk ook aan den Ged aangeschreeven en behoorlyk ter uitvoer gebragt 21. dandat de Ged: in deeze ten behaalde dage met d1 is gecompareerd, noch ook iemand van Lyment weege, omme te alluegeeren Justus Causas absentie, 22. indien hy daartoe sodanig zoude inogen hebben gehad: waar Ret 23. Waarop door UEE: achtb. eerst eene tweede en vervolgens eene derde dagvaarding permissive /:doch evenvrugtelons:/ gedecerneerd zijnde, 24. hebben dezelve aan den RO. liss. r gecinsenteerd om den ged:e in persoon degt in te dagen byj Edicte en klokken geslag: 25:e dat dienvolgens den ged„e en def:t na voorgaan= 5 „de klokkengeslag op den 6 Febr dezes Jaar & is ingedaagd 26. omme tegens den 5:e Maart daar aanvolgende voor dezen E: Acthb Raade te verschynen 27 ten cindetier wegens de voorz: aan gem: hottentotten gepleegde feitelykheeden te ko= men purgeeren en verantworden, op pane sc 28. doch ten voorsz: dage niet gecompareerd zynde heeft de R: O: Erssr tegen denzelven geobte- neerd het Eerste default 29 met al zulk profijt al naar Rechten, en een tweede Citatie. 30 Dat hij ged: diensvolgens op den 5:e der voortz maand Maart andermaal is ingedaagd 3. 1. om op den 2e April, hora loccque Politi, in persoon 1 persom te Compareeren ten fine als voren; Art 32. doch is den ged: en def: ten voorsz tyd al meede blijven absenteeren 33. Zulks de R: O: Eiss. r teegen denzelven geobtineerd heeft het tweede default 34 meede met profijte van dien als naar rechten O en een derde Catatie: 35 dat de Ged. e en def t vervolgens op den 2 April . mere solito wederom is ingedaagd ten fine als voen 36 doch ten dage dienende weederom in gebreeke zinde gebleeven om te Compareeren; 37. is aan den R: O: Eiffs toegewezen, het derde difandt met profit als naar Rechten, 38 en geordinneerd en vierde Citatie en superabandan =ti 39. Welke laatste wiet meede behoorlyk gebuipti- „ceerd 40 en de ged:e en def tegen heiden, ten einde het Ediete
English
Article 41. And also continuing to stay away, 42. the Officer Plaintiff was granted the fourth default with profit as according to law, 43. and he was consequently admitted to submit his intendit today, and to request justice upon it, 44. as appears by the restricted act thereof, 45. to substantiate which intendit the Officer Plaintiff does not deem it necessary to enter into an extensive elaboration 46. to show to Your Honorable Worships how the case in question occurred, 47. and to argue upon what legal grounds one could build, 48. in tracing and determining the proportionality of the punishment, having been summoned to see the intendit verified, 49. which the Plaintiff believes the defendant has incurred in this matter. 50. The Officer Plaintiff does not deem this necessary because in the written claim 51. which he had the honor to submit against the aforementioned Adriaan van Zeil, Jan Wieser, and Petrus van Zeil, 52. both of those points, as he respectfully trusts, have been sufficiently dealt with and argued according to law. 53. He therefore believes he may safely refer Your Honors to the documents and records 54. which he submitted, with the addition of his written claim, on 6 March of the past year in this Honorable Court of Justice. 55. And by which it will have appeared to Your Honorable Worships clearer than the midday light, 56. that Adriaan van Zeel, Jan Wieser, and Petrus van Zeil have made themselves guilty of punishment: 57. 1st. By undertaking a journey inland and taking merchandise with them, and trading it for a quantity of cattle; 58. 2nd. By attacking a certain Hottentot nation called Namaqua Hottentots so violently that some of them were shot dead and others were wounded; 59. of which double crime the defendant and defaulter made himself guilty in the same degree as his brother Petrus van Zeil; 60. as can also be seen clearly from the documents produced on the aforementioned 6 March. 61. Thus it goes without saying, with respect, that he, the defendant, has likewise incurred those punishments 62. which were argued at length by the Officer Plaintiff from common as well as statutory laws in his aforementioned written statement of claim, 63. and which, as he respectfully trusts, are fully proportionate to the nature of the crimes 64. that the defendant and defaulter perpetrated with his father and brother, together with Jan Wieser. 65. While the defendant and defaulter will also not be able to offer anything else for his excuse 66. other than solely that he was ordered by his father to carry out those misdeeds; 67. which in delicts, especially natural ones, cannot operate in favor of the defendant and defaulter. 68. The Officer Plaintiff therefore believes he may rightly state 69. that Andries van Zeil, defendant and defaulter in this matter, has incurred the same punishment as his brother Petrus van Zeil; 70. such that he too, considering his minority, should be punished with a lesser punishment than that of death. Wherefore the Officer Plaintiff, serving his present intendit, concludes that by virtue and for the benefit of all the aforementioned defaults, the defendant, defaulter, and absentee named in the heading of this document shall be declared deprived of all exceptions, declinatory, dilatory, and peremptory; as well as of all legal means and defenses which he, the summoned person and defaulter, if he had appeared, could and might have used and raised in this matter; and further that he, the defendant, by sentence of Your Honorable Worships, shall be banished forever from this Government and its jurisdiction; on pain of, if he should at any time violate his banishment, being punished more severely and according to his deserts; with costs. Or for other relief. Signed: J: A: Puiter, in the name of the office. In the margin: Exhibited in Court on 28 May 1784. Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope on Thursday, 6 November 1787. Whereupon the sworn clerk Pieter Rijk Johannes van der Riet, as qualified to attend to the case of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, presented the following Statement, provided with 10 annexes; which having been read and the contents thereof deliberated upon, the Officer Presenter was granted a summons in person by letter for the burgher Adriaan van Zeil, his two sons Andries and Pieter van Zeil, as well as the burgher Jan Wieser, the Council enjoining the Officer to obtain further inquiries in support of this case. Agreed. Signed: W: J: v: Rijneveld, sworn clerk. Underneath: Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope on Thursday, 7 February 1788. The Landdrost of the colony of Stellenbosch and Drakenstein, the Honorable Hendrik Lodewijk Bletterman, Officer Plaintiff in a criminal case on the one part, against the burgher Andries van Zeil, Adriaan van Zeil, Petrus van Zeil, and Jan Wieser, defendants in person in this case on the other part, to hear such criminal claim and conclusion or request or requests as the Officer Plaintiff shall make and take against the defendants in person on account of the violence committed by them against certain Hottentot people, to answer thereto, and further to proceed as according to law. The messenger, stepping inside, reports that the first-named defendant Andries van Zeil has not appeared. The sworn clerk Pieter Rijk Johannes van der Riet, appearing for the Officer Plaintiff, states, under exhibit of some declarations, the following: The Officer Plaintiff, before making any claim, requests, etc. And on behalf of the defendant in person, the defaulter Andries van Zeil, the Officer Plaintiff takes the liberty of requesting Your Honorable Worships for a default, and by virtue thereof, according to the Criminal Ordinance, that the said Plaintiff may be granted apprehension, arrest upon arrest.
Dutch transcription
Art: 41 en al meede blyvende Contimuaieeren 42. Zoo is aan den R: E: Eissr verleend het vierde defaulz met profyt als naar rechten §3. en is dezelve dien volgens geadmitteerd imme op heeden te dienen van intendit, en daar op. recht te verzoeken 44 blykens de restrect acto daarvan zynde 45 omme welk jntendit te fundeeren de R:O: liop niet nodig acht in een wydlopig nasze t treeden 46. om aan UE: E: achtb te doen zien, hoedanig het geval in quaestie zich hebbe toegedragt; 47 en te betoogen op welke gronden van Rechten men tou kunnen bouwen, 48 in het naspeiren en bepolen van de evenzee= het ontendit te zien verficeren, ingedaagd zinde gemden =digheid =digheid der Straffe Ant 49 welke de Eisc vermeerd, dat de ged in deeze heeft gewenteerd. 50 de R:O: Eest acht zulks niet nodig om dat bij den Schriftelijken eisch 51 Welke hy de Eer heeft gehad in te dienen tegens voorm: Adriaan van Deil Jan Vieser en Petrus van Zeil 52. beide die poincten, zoo hij eerbiedig vertrouwt, 0 ad sufficientiams juris hem afgehandeld en betoogd genorden. 53 My vermeent derholven gerustlyk uE: te kunnen refereeren tot de stukken en mummen- „ten 54 Welke hy met byvoeging van zynen schrif= „telijken eidch, op den 6 maart des gepasseer= =de Jaars in desen E: kctt Raade heeft ver gelegt. en No1 e Art 55 en waarby luce mendiana Clarius aan U E: E: achtb: zal zin gebleeken 56. dat Adriaan van Zeel, Jan Wieser en Petrus van Zeil zich hebben strafschuldig gemaakt 57. 1:o door een Togt Landwaard in 'te moen en met lich te neemen koopmanschappen, en daarvoor een quantiteit Vee in te ruilen 58. 2. o don Zeekere 2 rottertols Natie Nuneque qua Hottentotten gen=t zodanig geweldadig aan te vallen, dat zommiges derzelven dood= geschoten, andere wederom syn gehrukt ge= =worden;- 59 aan welke dubbele misdaad de ged:e en dest zich in dezelve maate als hyn voor Broeder Petrus van Zeil hebbende schuldig gemaakt; 60 gelyk al meede uit de opgem: op den 6' maat voorm:t: geproduceerde stukken kantlijken, 61 Zoo spreekt het /:onder zeverentie/ van zelve dat hy ged: insgelijks gemenoreerd heeft die Straffen welke Art: 62. welke door den R: O: Eiss r zoo uit gemeene als statutaire wetten in't breede bij zijn voorn: schriftuur van Eisch betoogd 63. en zoo hij eerbiedig vertrouwd, volkomen geevenheidigd zyn naar den aart der misdaa= „den 64. die den ged en def:t met zinen Vader en Broe= =der benevens Jan Wieser heeft geperpetreerd. 65 terwyl de ged:e en deft ook niets anders tot zyne verschoning zal kunnen bytrengen 6C als alleenlyk dat hy door zynen Vader Geelvink tot het uitvoeren van die zisdanden is gelast geworden. 67. 't geen in delictis vooral naturalibus niet ten voordeele van den ged e en def:t hunnen overeee„ =ren; 68 Vermeent der R: O: liff. s met redt te kunnen statueeren 69 dat Andries van Zeil ged: en deft: in dezen wet . met zynen Broeder Petrus van Deil dezelve Straf op =fe heeft geineurieerd: Art: 70. zodanig dat hij meede aangezien zyne 6 minderjarigheid, met een mindere straffe als die de doods behourden te wrden geperplee„ =teerd Mits welke de R: O. Eissr. die= nende van hyn jegenswordig Interdit, Concludeerd, dat uit kragte en voor 't profit van alle de voorsz: defaulten, de in den hoofde deeze gem: ged: defaillant en Latsant ver- stoken zal worden verklaard van alle Exeptien De Chnatoir dilatoir en peremptoir; mitsgd van alle neeven en defensien van Rechten, die hij ingedaagde en def:e zoo hiy had gecompereerd, in deezer had kunnen en mogen doen en moveeren: en wijder dat hy ged: by vinnisse van UE: E: achtb: ten eenrigen dage dage zal worden gebannen uit dit Gouvernement en den ressorte van dien; op prene van, zoo hy ten eenigen tyde zyn bannissement kwame te inftingeeren Zwaarder ennaar mentes gestraft te zullen wor= „den: Cum expensis. offte tot aner /was geteekend:/ J: A: Puiter qq /: in nar give:/ Exhibitum in Judicio den 28 mayj 1784: Extract uit de Crime= Go „neel RechtRolle gehouden aan Cabo de Goede Hoor op Donderdag den 6 Novembr 1787 Waarna door den Gezn: Clercq: P:r Ripe Johannes van van der Riet, als ter waarneeminge der zaake van den Landdrost ten Stellenborch en Draken„ 8 C 6:9 stein gequalificeerd, wierd gediend van het volgende Vertoog: gemunieert met 10 bijlagen F: S: 't welk geleten en over dies inhoude gebesoigneerd zynde, is aan den R: O: vertoner verleend, dog= vaarding in person p r misive op den Burger Adriaan van Leil, deszelfs twee Zomen Andries en Pieter van Teil, mitsgd:s ip den burger : Jan Wieser, injungeerende den raad den oHieir omme nadere Enquesten ter adstructie van dese zaak inte winnen Accordeerd /:was geteekend:/ W: J: V: Rijneveld g: Clerq /.Onderstmid:/ Extract uit de Criminee= =le rechte Rolle gehouden aan Cabo de Goede Hoop op op Donderdag den 7:' Februarij 1788. D Landdrost der Colinie stel„ Den Bode binnen treedend =lenbosih en Drakenstein de Heer ƒ rapporteerd dat den V. ged: Hendrik Lodewijk Bletterman Andries van Zeil niet is ge R: O: Eiss. in Cas Carireel ter eenre Compareerd. Contra de Gew Cleny J:r Rijnd Johannes vander Riet voor De Burger Andries van Teil, ƒ dan R: O: liffr Compareeren Adriaan van Zeil, Petrus - =de, zigt onder exhibitie van Zeil en Jan Wieser gede van eenige verklaringen, het en person in rons Cas ter volgende andere zijde, omme te aanhoo„ „ De R: O liss:r almen eenige aen zodanige Crimineele Eijsch „ Eisch te doen verzoekt &c. a en- Cinclusie dan wel versoek ofte verzoeken is den R:O: liss.r „ En van wegens den ged=is op ende jelgens den ged: in person Ten de faillant An„ persoon wegens het door hun L: „ dries van zeil neemt den „ r: O. liss. devigheid UwelEd. Aanzommis Lieden Bottentot= „ achtb: te verzoeken default - ten geplugd geveld zal koo„ „ en uit kragte van dien = men te doen en te neemen, daar- „volgens de Crimineele er-- op te antwoorden en voorts te procedeeren als naar rechten „dinnantie, dat aan „den rd: Ess. r maguorde „verleend prise de Corp=l tf aantasting op aante= =ting ƒ
English
corporal apprehension of the aforesaid Andries van Zeil, and that the necessary authorization for both matters may be granted to the plaintiff ex officio, and that if necessary, in all cases, the required assistance for apprehending him shall be rendered to the plaintiff ex officio, or else, should Your Honorable Worships unexpectedly not be inclined toward the request, which has nevertheless been made on the grounds of the laws, that the plaintiff ex officio may then be granted a default and a second summons by missive under the Council's Seal against three months from today on pain of corporal apprehension. The defendants in person request a copy of all the documents in order to be able to respond thereto. The plaintiff ex officio maintains that no copy can be granted to the defendants, since the trial has been instituted extraordinarily; he therefore requests that the request not be taken into consideration. The defendants persisted in their request. The Council grants the Officer his request made in respect of the defendants Adriaan van Zeil, Petrus van Zeil, and Jan Wieser, these persons being therefore incarcerated in closed custody without access and correspondence, and orders the defendants in person to answer to such interrogatories as shall be put to each of them individually by the plaintiff ex officio before the Commissioners of this Court; furthermore, with respect to Andries van Zeil, grants the plaintiff ex officio the default and a second summons by missive against three months from today. Below stood: Agreed signed: W. J. v. Rijneveld, Clerk. Extract from the Criminal Court Roll held at Cabo de Goede Hoop. Thursday the 26th of June 1788. The Merchant and Landdrost, the messenger entering, reports that the defendant is not present. Mr. Ryno Johannes van der Riet, acting ex officio on the one hand for the Merchant and Landdrost at Stellenbosch and Drakenstein, upon and against the Burgher Andries van Zeil, defendant in person on the other hand, summoned to purge his first default, and further to hear in person such criminal claim and conclusion or request or requests as the said plaintiff ex officio, on account of the acts of violence committed by the defendant against some Hottentots in the countryside, is compelled to make and take upon and against the defendant, to answer thereto, and further to proceed according to law. He says that however much, according to the style of proceeding in criminal cases, he ought to demand the second default and the benefit thereof, bodily apprehension, he nevertheless, because the remote distance of the defendant's dwelling place could render such a obtained decree illusory, has therefore requested only the second default with the benefit thereof and a third citation by missive under the Council's seal against three months from today on pain of apprehension. The Council grants the plaintiff ex officio the requested second default, and for the benefit thereof a third mandate against three months from today on pain of apprehension. Below stood: Agreed: was signed: W. J. v. Rijneveld, Clerk. Extract Thursday the 5th of February 1789. The Roll having run down thus far, a request was made by word of mouth by the Member of this Council Mr. Ryno Johannes van der Riet, authorized ex officio for the Merchant and Landdrost of the colonies of Stellenbosch and Drakenstein, that since on several different occasions by order of this Council by missive in person and even on pain of apprehension before this Court had been summoned the Burghers Andries and Willem van Zeil, the former for acts of violence committed against some Hottentots and the latter for shooting dead a Hottentot child, without them having appeared up to now, or the least report having arrived on the last issued summonses; it may therefore please this Council to grant him, the petitioner ex officio, a decree by virtue of which he, the petitioner ex officio, is authorized to take the aforesaid Andries and Willem van Zeil into apprehension, and also, that while the decree is being executed, due to the far remote distance of the dwelling place of the aforesaid van Zeils, the same might consequently be summoned by edict and the tolling of the bell to come purge and answer for the aforesaid committed crimes within a certain specified term. Which request having been taken into consideration, the same was granted to the petitioner ex officio. Below stood: Agreed was signed: W. J. v. Rijneveld, Clerk. Isaak Johannes Rhenius, President, along with the Court of Justice of this Government, make known: How the Merchant and Landdrost of the colonies Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, to us on the 6th of November of the year 1787, on account of such outrageous
Dutch transcription
„„ting aan den Lijve op voorsz andries van Leil, en dat van dat een en ander de nodige qualificate aande ro. Eiss. mag werden verleend, en dat des noods in alle gevallen de nodige adjude tot het apprehendeeren aan „ den r: E: liss: zal werden gedaan, dan wel indien UwelEd. „ achtb. e onverhoopt tot het versoek, die egter op grund - „ der wetten is gedaan niet mogte inclinceren, dat als den „ den r:O Eiss mag werden verleend, difcuct en ten tmeede dagvaerding p r missive onder's Roads Zegul tegen F „ heeden over drie maanden op peze van a pretensie „ Corporeel De ged in person verzoeken Copia van alle de stufken ten einde daarop te mogen antwoorden De R:O: Eissr sustineerd dat aande gede geene Copia e kunnen werden verleerd, vermits het proces Exetra or= direair is belegt, verzoekt dus, dat het verzoek in geen aanmerking komen mogt De Ged. persisteerden bij hun verzoek De Raad accordeerd den Officier zijn verzoek, ter aspecte van de ged: Adriaan van Zeil, Petrus van Zeil en Jan wie= ser gedaan, zullende desee overzulks geincer „ „ „ „ _o gemareereerd worden in besloten hegtenis buiten acces en Corraspondentie en ordinneerd de en ged in persoon om te antwoorden op zoodanige articulen al hem door de RD: list een yder in't byzinder voorkleeren Gecommitt deezer Vierschaar zullen worden vorgehouden; wyder ter belange van andries van Leil verleent den R:O: lispr de foult en een tweede dagste ding p r missive tegen heden var drie maar- „den —. /:onderstond:/ Accordeerd /:geteekend:/ W Jr Rijmenld Clercq. Extract uit de Crimineele 5 Recht rolle gehouden aan Cabo de Goed Hoop Donderdag den 26: Junij 1788 De koopman en Landdrot De Boodelinnen treedende rapporteerd aan — op niet praesent is. — de Hr. Ryne Johannes van ter eenre der Riet e officie voor op ende jeegens „ den koopman en Landdroot den Burger Andries van Zeil ged te Stellenbosch en Drahentein in persoon ter andere zyde, anne ageerende, zegt dat hoe zom Eerste defantt te purgeeren, en zeer hij ook ingevolge de voorts ten p:l te aanhooren zoodanige stijl van procedeeren in Crumineele Eysch en Cinclusie dan Crimineele Zaaken zoude wel verzoek ofte verzoeken al behoren te vertreken het tmeede gem: r: 3: riss r ter zaake van default en von het profyt de door den ged: gepleesde, feite= vandien, prise de Coops, hij nogthans vermits deverse =lijkheeden aan eenigge kotten tot= afgelegenheid der wore = ten Een platte Landen, genood= plaatse van den ged een e zaakte is op inde jeegens den ged E 6 diergelijk geobtineerd te doen en te neemen daarop te de creet zoude kunnen antwoorden en voorts te procedeeren illusoir maaken, derhal„ als na Zechten ver alleen verzogt het tweede default met den profite van dien en een derde Citatie pr Missive onder raad a zeque S tegens heeden over drie maanden op poene van apprehensie rapporteerd dat den gede. De Raad verleend den Z: O: Eis. r het versogte tweede default, en vor het profijt vardien een derde mendament teegen heeden over drie maanden op pere van apprehensie Onder stond. Accordeerd : was geteekend :/ W JFv: Rijne„ =veld, g Clercq aan stellensper en Drakensteen de Heer Hendrik Lodewijk Pletter Het Lid deze Raadsman R. O. hefs s. in Cas Crimineel Extract Donderdag den 5 Februarij 1789. De Rolle tot dusverie afgelopende zijnde, wierd door het Iio dezer Rents de Heer Ryno Jo- hannes van der Riet als in officie voor den koop„ =man en Landdrost der Colonier Stellenbosch en Drakenstein gequalificeerd, bij minde verzoek gedaan dat vermit sreede differente reize ter ordre deeser Raads p r Missive in pers om en zelfs oppaene van apprehentie voor 1629 deese vier caar waren gedagvaard geworden; de Burgers Andries en Willem van Zeil de eerste overLeitelykheeden aan eenige lottentotten gepleegd en de laatste over het doodscheten van een hottentoits kind, zonder dat dezelve voor als nog waren gecompareerd, ofte op de laatste geExpedieerde dagrrardingen eenig het minste berigt nas ingekomen; het derhalve deze Rapde mooge behaage, aan hem R:O: vertomer te verleenen de Creet, uit kragte van welke hij R. O. vertoner werde gequalificeerd voorsz Andries en Willem van Zeil te mogen neemen Extract uit de Criminee= =le Rechts Rolle gehouden aan Cabo de Goede F Coop in 2 ƒ tot eer in apprehensie teffens meede, dat terwijl dat 6. de Crect om de verre afgeleegenheid der woon„ plaatse van vrusz van Zeils in executitiel is, dezelve mitsdien bij Edicte en klokken geslag mogten worden ingedaagd, om zig binnen zeeker bepaald Teimijn wegens de voorsz begaane mis= daaden te komen purgeeren en verantwoorden Welk verzoek in overweeging zynde genoomen is het zelve aan de R:E: vertt toegestaan. /:Onder stond/. Accordeerd /was geteekend:/ W: J: V: Rijneveld G: Clercq Reniut Isaak Johannes Praesident benevens den Raad van Justitie. dezes Gouvernements doen te Weeten: Hoe den koopman en Landdrost der Colonien Stellenbosch en Drakenstein de Heer Hendrik Lodewijk Bletterman, aan ons op den 6 Novemb. des Jaars 1737. wegens zoodanige verregaamd 6 ƒ.
English
far-reaching acts of violence have been committed by the former field sergeant Adriaan van Zeil together with his two sons, the burghers Andries van Zeil and Petrus van Zeil, as well as the burgher Jan Wieser, with respect to some Hottentots in this Country, having requested to be permitted to take the same Van Zeil and Wieser into apprehension in such manner and in such way that the aforesaid persons might at the same time be written to by writ per missive to appear in our Council on a certain day to be determined, in order to see executed or carried out the aforesaid decree granted to him as Officer: We, however, thereupon granted to the Officer a decree of summons in person for the aforesaid Adriaan, Andries, and Petrus van Zeil, as well as the burgher Jan Wieser. That, having also pursuant thereto been cited for the 7th of February of the following year 1788 on the appointed day, only the aforesaid Adriaan van Zeil and his son Pieter van Zeil, as well as the burgher Jan Wieser, appeared before our Council, against whom, therefore, the said Landdrost, pursuant to the rules of procedure, proceeded quietly and properly. We, however, with respect to the aforesaid Andries van Zeil, granted to the said Landdrost the first default and, for the benefit thereof, a second personal summons. That the said Andries van Zeil, having thereupon been summoned anew in person for the 26th of the month of June of the year 1788 and yet not having appeared, the frequently cited Landdrost, on account of the non-appearance of the defendant, requested and also obtained the second default, and for the benefit thereof a third writ per missive under penalty of bodily apprehension. That since no report has been received concerning the service of this summons, and the said Andries van Zeil has not yet presented himself, the frequently mentioned Landdrost has therefore further requested of us today not only the authority by virtue of which he might be qualified to take the aforesaid Andries van Zeil into apprehension, but also that, seeing that the remote location of his residence makes this decree unenforceable, the said Van Zeil might at the same time be summoned by edict and ringing of the bell, in the customary manner, to come to clear and defend himself within a certain fixed term concerning his aforesaid committed crimes. Wherefore it is that we, having considered the request made by the said Landdrost and Officer, grant the same to him, and consequently summon the aforesaid Andries van Zeil by edictal citation, as we do by these presents, to appear in our Council within the upcoming four weeks, in order to be able to clear and defend himself regarding the violence committed against the said Hottentots, on pain that in case of negligence or non-appearance, proceedings will be taken against him according to law. This being duly published and also affixed from the Council Chamber under the tolling of the clappers of the bells. Thus done and decreed at the Cape of Good Hope, the 5th of February 1789, and published on the following day, signed J. Rhenius, on the side was affixed the seal of Justice stamped in red wax, and beneath it by order of the Honorable President and the Honorable Council of Justice of this Government, signed C. L. Neethling, Secretary. Below was written: Thursday the 5th of March 1789. The Messenger, entering, reports that the defendant is not present. The Member of this Council, Mr. Ryne Johannes van der Riet, acting ex officio for the Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, requests, since the non-appearance of the defendant, the first default, and that the defendant, for the benefit thereof, shall now be deprived of the declinatory exception, and that the Plaintiff and Officer be granted a second edictal summons for four weeks from today. The Council grants the Officer and Plaintiff the requested first default, and for the benefit thereof deprives the defaulting and absconding defendant of the declinatory exception, further granting the Officer and Plaintiff a second writ by edict for four weeks from today. Below was written: Agrees with the original, signed W. J. van Ryneveld, Clerk. The Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewijk Bletterman, Officer and Plaintiff in a Criminal Case, on the one side, against the burgher Andries van Zeil, defendant in person, on the other side, in order to come to clear and defend himself regarding certain far-reaching acts of violence committed by him, the defendant, against various Hottentots in this Country. Extract from the Criminal Court Roll held at the Cape of Good Hope. Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Council of Justice of this Government, make known: Whereas the burgher Andries van Zeil was summoned on the 5th of the past month of February by our order by public edict and ringing of the bell to appear in person in the Court Room at the Cape of Good Hope in judgment within the period of four weeks, in order to come to clear and defend himself regarding certain acts of violence committed by him against various Hottentots in this Country, but has not yet appeared, but on the contrary keeps himself a fugitive and in hiding; so the Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, has today requested of us the first default with the benefit thereof, and a second writ by edict. Wherefore it is that we have granted to the said Landdrost the first default with the benefit thereof, and thus have deprived the defendant of the declinatory exception, and furthermore have deemed it necessary to summon and cite the defaulting and absconding Andries van Zeil for the second time by public edict and ringing of the bell, as we summon and cite him with these presents to appear as yet within the term of four upcoming weeks, or on Thursday the 2nd of the upcoming month of April, in person in our Council Chamber at the Cape of Good Hope in judgment, in order to clear himself of the first default and
Dutch transcription
verregaande feitelykheeden al door, den oud Veldwagtmeester Adriaan van Zeil nevens zijne beide Zoons de Burgere Andries van Zeil en Petrus van Zeil mitsgds den Burger Jan Wieser ten opzigte van eenige Rottents=t „ten in dit Land zin gepleegd, versogt hebben= „de dezelve van zuls en Wieser te mogen nee= =men in apprehensie zowanig en in diervoegen dat de voorsz Persoonen tevens bij mandament 5 p. o Missive mogte worden aangeschreven em op zeekere te bepalen daage in onse Raade te verschijnen, ten einde het voorsz aan hem EO: vertoond verleend decreet te zien executeeren of ter uitvoer brengen: Wij echter daar op aan den R: O: vest. hebben verleend decreet van dagvaarding in Persoon op voorsz Adriaan Andries, en Petrus van Zeil mitsgd:s der Burger Jan Wieser Dat dezelve ook ingevolge van dien tegens den 7e Februarij des daar aan volgende Jaars 1788 geciteerd zynde ten dage dienende, al„ leenlijk voor onzen Raade zyn verscheenen voortz Adriaan van Zeil en zijnen Zom Pieter van ul mitsgd den Burger Jan Wieser tegens dewelke door gem: Landdrost dan ook ingevolge Ternije stil en proclijk is voortgeprocedeerd. wi echter ten opzigte van voorst Andries van Zeil oorr st. aan gerepte Landdrost het eerte default in het profijt van dien een tneede personeele Dagvaarding Dat gerepte Andries van Zeil daarop de novo tegens den 26. der maand Junij van het het Jaar 1788 in per oor gedagvaard en egter niet gf Compareerd zijnde, meergeciteerde Landdroot als toen vermits de nin Comparitie van den ged. e heeft verzogt en ook geobtineerd het tweede default en vonr het prefijt van dien een derde mandament pr missive op peene van Corpneele apprehencie. Dat vermits wegens het exploict deser dagvaarding, geen berigt is ingekoomen, en gerepte Andries van Zeil Zig tot nog tiee niet gesisteerd heeft meergem: Landdrost derhalve op heeden aan ons nader heeft verzogt niet alleen de Cuct uit kragte van welke hij mogte worden gequalificeerd voortsz Andries van Leel te neemen in appiehensie, maar dat ook denzelven van Zeil teffens gemerkt de verre afgelegenheid van hun verblijff dit de frect in executabel maakt, by Edrete en klokkengeslag mee solito mogen werden ingedaagd, om zig binnen zeekeren bepoulden Termyn wegens zyn voorsz gepleegde misdands te komen purgeeren en verantwoord Weshalven is 't dat wij gelet hebbende op F het door gem: Landdrost R:O: gedaan verzoek zulks aan denselve accordeeren en mitsdien voortz: Andries van Zeil bij Edretale Cotatie Sindagen zoo als wij doen by deezen, omme binnen de eerstkemende Vier weeken in onsen Raade te verschijnen ten einde zig wegens de voort aan gem: Slottentotten gepleegde feitelykheeden te kunnen pargeeren en verantwonden op posie dat by nalatigheid off nor Compartie tegens Pem zal worden geprocedeerd als na Rechten. 7-„ Zynde deese onder het liiden derkl kleppen der klokken, van de Raadkamer behoorlyk gepubliceerd en alsmune ge= afficeeerd. Aldus Gedaan en Gearristeert aan Cabo de Goede Hoop den 5e: Febru arij 1789. mitsgd:s gepubliceerd daags daar J: Rhenius aanvolgens /:getekend:/ J. /ter zyde stind: het selue der Justitie in rood Lacque getrukt /endaaronder/ ter ordonn: van den E Achtb eer Priesident en den E: Acttb: Raad van Justitie deze Gouvernement /:geteekt/ C: L: Beethling Secrets /:Onder Stord/ ƒ Donderdag den 5:' Maart 1789. De Boode binnen treedende De koopman en Landdrost te stellenbooch en Draken rapporteerd dat de ged met „stein de Heer Hendrik Lo„ praesent is. =dewijk Bletterman R:O„ Het Lid dezes Ravds Eiss. r in Cas Carmineel ter eenre de Hr. Ryne Johannes van 6 op inde jeegen der Riet en officie voor den koopman en anddriss Den Burger, Andries van Zeil te Stellenbosch en Draken ged. in Persoon ter andere zyde p =steen de Heer Hendrik omme zig nopens ziekere verie Loderijk Bletterman agee= gaand feitelijkheeden, door =bende, verzoekt, vermits de O hem ged: aan diverse Retten= nan Comparatie van den ged: het eerste defoult en dat „totten in die Land gepleegd te komen pargeeren en verlint= den ged. voor het profijt van woorden dien zal nuden verstoken van de Exeptie de Clinctris mitsgds: aan hem Eiss r RO vergund een treede Edretaale dogvaarding tegen heden wer vier weeken D Raad accordeerd de RO: liss:r het 6p Extract uit de Crimi= neele Rechte Rolle gehouden aan Cabo de Goedes Corp verzogt Eerste default en voor het profijt van dien, de versteekt den ged' def:t en salitant vande Exeqtie declinatoir: verleenend wyders den e E:O:liss een tweede mandament by Ediete tegens heden vervier weten. /.Onderstond:/ Accordeerd worgeteek: W: J: V Rijnereld Clercix H Johannes Isaak Rhenius Praesident benevens den Raad van Justitie dezes Gouvernement, doen te weten: Alzoo den Burger Andries van Zeil op den 5. der Jongstvl: maand Februarij ter onter ordre bij openbaare Eduete en klokkengeslag is ingedaagd geworden, omme binnen den tyd van Vier weeken in persoon op inde Raadtaal aan Cabo de GoedCoop in Judicio te Compareeren Een ter einde zich wegens zeekere door hem aandi= =verse Lottertotten in dit Lan opleegde ferte„ lykheeden te komen purgeeren en verantworden echter nog niet te voorschijn is gekomen, maarzier daar en tegen vlugtig en latitee= =rend houd, zoo heeft den koopman en Landdroot der Colenien Stellenboo R en drae= =kenstein de Heer Hendrik Lodewyk Bletterman aan ons op heeden verzogt het Eerste default met den profijte van dien en een tweeede mandament bij Ediete Weshalvenist dat wij aangem: Landdrest hebben vergunt het Eerste default met de profijte vandien en over zulks den geds verstoken van de Exeptie de Clinatoir mitsgs nodig geoirdeeld der defaid.:t en Laliteert Andries van Zeil voor de treedemaal bij Openbaare Wiete en klokkengeslag te doe dag voorden en indagen, gelyk wy hem dag- vaarden en indegen met deze omme als nog binnen der tyd van vier Eerstkomende Weets ofte op dinderdag den 2 der aanstaande maand April in persom op onse Raadzaal aan Cabo de Goed SCoop in Iudicio te ver- schynen ten einde hem van het Eerste defrilt en
English
default and to purge and answer for the aforesaid acts of violence committed by him, upon penalty that, in case of neglect thereof, proceedings will be taken against him further according to law. Below stood Thus Done and Granted at Cabo de Goede Hoop on the 5th of March 1787. Was signed J: Rhenius in the margin the Seal of Justice impressed in red lacquer and below it, By order of the Honorable Respected Mister President and the Honorable Respected Council of Justice of this Government, signed W: J: v: Rijneveld sworn Clerk Extract from the Criminal Roll of Justice held at Cabo de Goede Hoop on Thursday the 2nd of April 1789. The Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mister Hendrik Lodewijk Bletterman, in his official capacity, Plaintiff in a Criminal Case on the one side, The Messenger entering reports that the Defendant has not appeared. Wherefore the Member of this Council Mister Ryno Johannes van der Riet, acting on behalf of the Plaintiff in his official capacity, requested the second default with the benefit thereof and a third Edictal summons against four weeks from today. against and opposing the Citizen Andries van Zeil, Defendant in person on the other side, in order to purge his First default and still in person to come to purge and answer for certain acts of violence committed by him against various Hottentots in this Land. The Council, in view of the non-appearance of the Defendant, grants the Plaintiff the requested second default with the benefit thereof and a third Edictal summons against four weeks from today. below stood Agrees, was signed, W J Van Rijneveld, sworn Clerk Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Council of Justice of this Government, make known: Whereas the Citizen Andries van Zeil, on the 5th of February and 5th of the following month of March of last year, by our order was summoned by public Edict and ringing of the bell to appear in person in judgment in our Council chamber at Cabo de Goede Hoop within the time of four weeks, in order to come to purge and answer for certain acts of violence committed by him against various Hottentots in this Land, yet has not appeared, but instead keeps himself fugitive and in hiding: So has the Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mister Hendrik Lodewijk Bletterman, requested of us today the second default with the benefit thereof and a third Mandament by Edict. Wherein we have granted and allowed to the said Landdrost the second default with the benefit thereof, and the Defendant barred from dilatory exceptions, and furthermore deemed necessary to order the said defaulting and hiding Andries van Zeil to be summoned for the third time by public Edict and ringing of the bell, as we do summon him by these presents, in order to appear in person in judgment in our Council chamber at Cabo de Goede Hoop within the time of the first coming four weeks, in order to come to purge and answer for the First and second default as well as for his aforesaid committed acts of violence, upon penalty that, in case of neglect thereof, proceedings will be taken against him further according to law. Below stood Thus Done and Granted at Cabo de Goede Hoop on the 2nd of April 1789. was signed, J: I: Rhenius, in the margin The Seal of Justice impressed in red lacquer and below it, By order of the Honorable Respected Mister President and the Honorable Respected Council of Justice of this Government, signed, W: J: v Rijneveld, sworn Clerk Extract from the Criminal Roll of Justice held at Cabo de Goede Hoop, Thursday the 30th of April 1789. The Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mister Hendrik Lodewijk Bletterman, in his official capacity, Plaintiff in a Criminal Case on the one side, The Messenger entering reports that the Defendant has not appeared. The Deputy Fiscal of this Government, Master Johannes Andreas Truter, acting ex officio for the Plaintiff in his official capacity, requests on account of the non-appearance of the Defendant the third default, and that the Defendant, defaulting and hiding, for the benefit thereof shall be barred from all peremptory exceptions, defenses, and pleas which he, appearing, might have propounded, and furthermore that to him, Plaintiff in his official capacity, may be granted a fourth Edictal summons against four weeks from today, in order then to see served his interdict. against and opposing the Citizen Andries van Zeil, Defendant in person on the other side, in order to purge his first and second default and to come to purge and answer for far-reaching acts of violence committed against some Hottentots in this Land. The Council, in view of the non-appearance of the Defendant, grants the Plaintiff in his official capacity the requested third default with the benefit thereof and a fourth Edictal summons against four weeks from today, then to see served the interdict with the verification thereof, and furthermore to hear pronounced the sentence with the instruction. Below stood Agrees, signed, W: J: Rijneveld, sworn Clerk Johannes Isaak Rhenius, President, together with the Honorable Respected Council of Justice of this Government, make known: Whereas the Citizen Andries van Zeil on the 5th of February, 5th of the following month of March, and 2nd of April of last year, successively by public Edict and ringing of the bell was summoned to appear in person in judgment in our Council chamber at Cabo de Goede Hoop within the time of four weeks, in order to come to purge and answer for the acts of violence committed by him against various Hottentots in this Land, and yet has not appeared, keeping himself instead fugitive and in hiding: So has on behalf of the Merchant and Landdrost of the Colonies of Stellenbosch and Drakenstein, Mister Hendrik Lodewijk Bletterman, been requested of us today the third default with the benefit thereof and a fourth Mandament by Edict [illegible]
Dutch transcription
de fault en de vorzg gepleegde fastelijkzede te komen purgeeren en verantworden of poene dat bij nalatigheid van dien tegen hem verder zal worden geprocedeerd als naar rechter /„Onderstind// Aldus Gedaan en Verleend aan Cabo de Goede oop den 5e Maart 1787 /:Woo geteekend HS: J: Rhenius / in mar„ gine:/ het Zegul der Justitie in roode Larque geduurt (:en daer onder Terordonz F van de E: Achtb: Heer reesident en den E: Att Ruid van Justitie deze Gouvernement /:geteekend:/ W: J: v: Rijneveld G Clercq Extract uit de Cri¬ mineele Rechts rolle gehouden aan Cobo de Goede Hoop of Donderdag den 2. April 1719. De koopman en Land droot De Boodelinnen treederde rapporteerd dat den ged der Colenien Stellenbosch en niet is gecompareerd. Drakenstein de Heer Een„ weshalven het sid dezer Raad de H. Rino Johan =drik Lodenijk Bletter= =nes vander Riet Avonde =man R:O: Ess=o in Cassoer R:O. Essr. ageerende, ver mineel ter eenre „dogte het tweede defiuct met den profyte van dien en een derd e Edietale dag vaarding teegens rieden overvier weeken De Raad vermits de non Comparitie vande Ged„e verleerd den Esp het verzogte tweede default met den profyte van dien en een derde Edeetile dagvaarding, tegen heden vver vier weeker. /:onderstond:/ Arcordeerd /was geteekend:/ W J Van op inde jeegers den Burger Andries van F Zeil gedinpers om ter andere zyde, ten einde zyn Eerste de- fault te purgeeren en als nog ten p:l zie weegens zeekere door hem aan diverse hottenlotten is dit Land gepleegde fatelykheeden te Komen purgeer en verantrits- =den.— Rijneveld get. Wr. Clercq Johannes Isaak Rhenius Praesident benevens den Raad van Justitie deezes Gouvernements, doen te neeten 6 Nademaal den Burger Andries van zeil op den 5. February, en 5 der daar aan volgende maand Maart J L: ter onzer ordre bij openbaare Eeiete en klokkengeslag 6: ingedaagd geworden zyde, omme binnen den tijd van Vier Weeken in person op oezen raa- zaal aan Cabo de Goede Hloop in Judicio te Compareeren, ten einde ziet wegens reekeren door hem aan diverse hottertokten in dit Lan gepleegde feitelykheden te komen purgeers en verantworden op poene egter nog niet te voorschijn is gekomen, maar zig door in teegenvlugtig en lititeerend zoud: Zoo heeft den Koopman en Landdrist der Lolo- =nien Stellenbrdch en Drakenstein de Heer endrik Lodewijk Bletterman aan ons op op heeden verzogt het treede default met den profyte vandien en eerderde mando- ment bi Edicte Waarinne wij aan gem: Land droot ver= gund, en toegestaan hebben het tweede de= frult met den profijte van dien ende e ged. vertoken vande Exeptie Mhlotoir, mitsgrs nodig geordeed ger: defaillant en satitant Andries van Zeil vonde dende maal bij operbare Edeete en klok= =kengeslag te doen dogvaarden mindags, zoo als wy hem dagraarden en indagen mits dezen, omme als nog binnen den tijd vanvier eerst komende Weeken in persoon op onse Raad= zaal aan Cabo de Goede Hoop in Judicio te Compareeren, ten einde zich van het Eerste d en tweede default gelyk ook van zyne voorsz gebleegde feitelykheden te komen purgeeren en verantwoorden, op poene dat by nalatigheid van dien teegens hem verder zal worden geproce- deerd als naar rechten In Onderstond:/ Aldus Gedaan en Verleend aan Cabo de de Goede Hoop den 2:e April 1789. /:was geteekend:/ J: P: Rhenius /: in margine/ Het Zegul de Justitie in hoode lacque geduurt E en daarinde Ter ordinn: van den E: Achtb. e Heer Praesident en den E: Achtb Raad van Justitie deser Gouvernements geteekend W: C„ V Rijneveld ges W Clercq Extract uit de Cri„ „mineele Rechts Rolle gehou„ den aan Cabo de Goede Koop Donderdag den 30:' April 1789. De koopman en Landdrost De Boode binnen teederde doet der Colonier Hellenbord reeppert dat de Eede niet en Drakenstein de Deer is gecompareerd De Hendrik 1:1. of De adjt Fiscaal dezes Gert vernements Mr Johannes An- =dreas Pruter ex officie voor de R. O. Eysr ageerende, ver- zoekt om de non Compositie op ende jeegens vande ged het derde default en dat de ged. e defuillr onse den Burger Andries van „tsant voor het proport van zeil gedt inpersom ter andere 8. dien zal worden verstoken zyde ten einde zijn eerste en van alle xceptien pennemptoir tweede default en zig weegens verre- gaande feitelykheeden aan weeren en Defensien dewelke hij verschijdende, zoude hebben eenige hollentotten in die Land kunnen propineeren, mitsgr:s gepleegde te komen purgeeren en aan hem R:O: liss:r mogte voor= verantwoorden — „denverteerd eene vierde Edietale diegvaarding teegens heeden ger vier weeken, ten einde als dan zin interdit te zien verspieers 1 DRaad vermits de no Comparitie van den ged: verleend den R:O: Aeds. . het verzogte derde defanct met den profijte van dien en een vierde Ddictole dagvaarding tegensheeden over vier weeken om dan te zien dienen van inEerdit met de verificatie van dien, mitsgd:s deser =tentie bhoren pronuntieeren met de inthuretie Onderstond:/ Accordeerd /get:/ W: J: Rijneveld eflerc Hendrik Lodewijk Bletterman r: O: lissrs in Cas Crimineel ter eenre 6 Chenius Praesident benevens den E: Achtb Raad van Justitie deze Gouvernemente; doer te nieten: Johannes Isaak Aangezien den Burger Andries van zeil op den 5' Febr: 5: der daar aan vol= gende maand Maart en 2 April JL: successivelijk by openbare Ediete en klokken geslag is ingedaagd genoden om binnen de tyd van vier weeken in persoon op onse Rua- zaal aan Cabo de Goede Hoop in Jndicio te verschijnen ten einde zich wegens de door hem aan diverse kostentosten in dit Land gepleegde feitelykheeden te komen purgeenn en verantworden, en eetter nog niet is gecom= pareerd, houdende zich daar in tegen vlugtig en latiteerend: zoo is van wegens den koopman en Landdroot der Colmien Stellenbrod en Daakentein de Heer Hendrik Loderijk Bletterman aan ons is heden verzogt het derde defeult met den propite van dien en een vierd emandament by Ediete extuper= =de bindanti
English
abundantly to serve as intent in case of further non-appearance four weeks from today. Wherefore we have granted to the said Landdrost the third default and the benefit thereof, depriving the defaulter and latitant Andries van Zeil of all peremptory exceptions, bars, and defenses, as well as other benefits that he might have availed himself of in law had he appeared, and furthermore deemed it necessary to summon and cite the aforesaid Andries van Zeil for the fourth time ex superabundanti by public edict and the tolling of the bell, as we hereby summon and cite him to appear in person in judicio before our Council Chamber at Cabo de Goede Hoop within the time of four weeks, or on Thursday the 28th of May next, in order to see the aforesaid intent verified, and to hear sentence pronounced with intimation. Underneath was written: Thus done and granted at Cabo de Goede Hoop on the 30th of April 1789. Signed: J: D: Rhenius In the margin: the seal of Justice pressed in red wax and thereunder: By order of the Honorable President and the Honorable Council of Justice of this Government, signed: W: J: v: Rijneveld First Clerk Agrees Rijneveld Secretary In the Office of the Fiscal. Appeared before the Honorable Council of Justice of this Government, the Independent Fiscal Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk, in his official capacity, Plaintiff in a case of atrocious actual assault and battery, against the burgher Pieter Klamers, Defendant in the same case. Article 1. And stated: 2. that the defendant in this matter, instead of contributing his share as a burgher of this town as much as possible to the preservation of public safety, 3. on the contrary, did not shrink, when on the 2nd of the past month of March his fellow burgher Marthinus Keet came to speak with him, the defendant, concerning some business, 4. from mistreating the same Keet after some exchange of words in a far-reaching manner, 5. the defendant having struck the said Keet several severe blows with an iron blacksmith's hammer, Article 6. from which Keet, at the time of drawing up the report produced herewith under Letter A before the Commissioners from this Honorable Council, still bore the painful marks; 7. and whereby he was for a considerable time incapacitated from properly pursuing his trade as a wagonmaker, which is his only means of livelihood: 8. In order to convince Your Honors fully of the truth of this statement and of the well-foundedness of these proceedings, the Plaintiff in his official capacity shall confine himself to a brief and factual substantiation of the following three points: 9. Firstly, it will be shown that the defendant has indeed made himself guilty of the mistreatment of his fellow burgher; 10. and in the second place, that the defendant, by that course of action, committed an atrocious actual assault; 11. whilst the Plaintiff in his official capacity thirdly shall place beyond doubt that the course of action of the Defendant involves a crime concerning which the Fiscal Office of the Plaintiff must be vindicated. 12. As regards the first point, Your Honors need only inspect the report of the burgher Marthinus Keet produced under Letter A, wherein it will appear to Your Honors, 13. that the said Keet came to the defendant in his blacksmith shop on the 2nd of the past month of March to speak with him, the defendant, about some matters concerning their respective trades, as appears from the annex under Letter A; 14. but that these discourses, by the defendant saying, I shall give you earnest money another time, did not long remain on friendly terms, but turned into cursing and scolding; 15. the defendant, giving free rein to his dissolute passions, finally proceeded to the extreme of first striking the aforesaid Keet a blow on the chest with an iron blacksmith's hammer with which he had been busy working; 16. and subsequently, when this did not succeed to his desire, inflicting upon him, Keet, three more blows, of which one fell upon the head and two severe ones upon the left arm; 17. by which blows, as has already been said, the said Keet was for a considerable time prevented from properly pursuing his daily occupation, Article 18. as Your Honors can see further from the certificate of Doctor of Medicine Siesching, Surgeon-Major of the Regiment of Württemberg, annexed hereto under Letter B; 19. and since the defendant has by no means denied, nor can deny, being guilty of these misdeeds, but on the contrary has fully confessed the same when he was required by the Fiscal Office for investigation of the matter; 20. the Plaintiff in his official capacity trusts that he may safely refrain from an extensive argument to show to Your Honors that the report of the deponent, so far as the Plaintiff in his official capacity makes use of it, together with the documents produced under Letters B and C and the further circumstances that took place, furnish sufficient proof. 21. The Plaintiff in his official capacity nevertheless reserves to himself the faculty to substantiate further in due time, if necessary, both the sufficiency of the proofs and the validity of the confession. 22. Let this suffice, Noble and Honorable Sirs, for the substantiation of the first point; the Plaintiff in his official capacity will now proceed to the demonstration of the second, namely that the defendant has committed an atrocious actual assault. Article 23. As
Dutch transcription
„abondante om bij verdere non Comparitie heeden over vier weeken te mogen dienen van Intenstt Weshalven is 't dat wij aan gem Landdrost, hebben vergund, het derde default en voort profijt van dien den defaillant en Latitant Andries van Zeil verstoken van alle Excegtie peremptoir weeren en defensien, mitzgd:s andere beneficien daar hij verschynende zieh in rechten eenigsints meede zoude hebben kunnen behelpen en voorts nodig geoordeeld vorst Andries van Zeil vonr de vierdemaal Exsuperabundanti bij openbare Edicte en klokkengeslag te doen dagvaarden en indagen gelyk wy hem d agraar =den in dager mits dezen omme als wel binne de tyd van vier Weeken off op dinderdag de 28. e Mey aanstaande in persoon op onze Raad= =Taal aan Cabo de Goede Hoop in Judicio te verschynen ten einde het voorsz int en dit te zien verifieeren, ende sententie te hoe pronuntieeren met inthiratie / OnderStond:/ Aldus Gedaan en verleend aan Cabo de Goede Horm den 30. e Arril 1789. /:was geteekend:/ J: D: Rhenius /: in margine:/ i margine:/ het zegul der Justitie in roode Lacque gedrukt (en daer onder:) Ter ordonn: van den E: Achtb: Heer President en den E: Achtb: Raad van Justitie dezes Gvier eene =ments /:geteekend:/ W: J: V: Rimereld g'Klerry Accordeert Rijneveld Secret R:O. Compareerde voor den E: Achtb:e Raade van Justitie deese Gou„ vernements de Independent Fis- Caal M:r Johan Nicolaas steven van Lynden van Blitter„ wijk R:O: Cessr. in Cas van atroce réëële Injurie Contra den Burge Pieter Klamers gel in't zelve Cas. Art: 1. En deede Leggen: 2. dat de ged' in deezen, in plaats van als burger deser steede zoo veel mogelyk het zijne te Contribueeren tot Conservatie van de publieke 3. Zeekerheid, integendeel zig niet ontzien heeft & om, wanneer op den 2:' der gepasseerde maand Maart zyn meede burger Marthenus Keet hem ged over eenige affaires was komen aanspree¬ =ken, 4. denzelven kiet na eenige wondermisseling op eene verzegaande wijze te mishandelen 5. hebbende hij ged:e met een ijzere smatshamer gem: keet verscheide zwaare slagen toegekragt, Ant 6. waar ƒ Ant: 6. Waarvan keel by het passeeren van centen desen sub L: A geproduteerde Relaas vou'Heeren getommitt uit desen E: acttb Raade nog de gevoelige kenteekenen heeft gedragen; 7. en waardoor hy een genuimen tyd buitenstaat is gesteld geweest om zyn beroep als wagenmaker, 't geen zyn eenigste middel van bestaanis, naar behoren te kunnen waarneemen: Omme van de Waarheid van dit geposeerde en van de gegaondheid deser procedures UEE: actb: ten vollen te Convinceeren; zal de R:O. ress. s Zig bepalen bij eene korte en zakelijke ad- structie der drie volgende poincten voor eerst zal men doen zien dat de gede: zich in de daad heeft schuldig gemaakt aan het mishandelen van zijnen meedenburger, 10. en in de tweede plaats dat de ged: door die handelwyz gepleegt heeft eene atroce-reëë= le injurie: 11. terwijl de R:O: liss: ten derden buiten wijffel zal stellen, dat de handelwijze van den Gede involveert eene misdaad waarimtrent het officie Fiscatel van den Eerst moet verktaam zijn. 12. Wat het eerste poinct betreft, gelieven U E: E: Arth. 8. . Actb. e maar inte zien het relaas van den Bur- gen Marthinus Keet geproduceerd sub L:a A: waaria't aan uE: E: actht zal blijken, 13. dat gem skeet op den 2. e der gepasseerde 6 maand Maart bij den ged:e in desselfs Smits- winkel is gekomen, om met hem ged: te spreek over eenige zaaken kunl. respective ambagte Cocerneerende, blykens de bijlage sub: L: 14. doch dat die disfoursen door des ged: zeggen Jk zalje op een andermaal handgeld geven niet lang by het vriendelyke gebleven, maar tot vloeken en scelden overgegaan zynde; 15e de ged: aan zyne losbandige driften dennige Coop gerende, eindelijk tot dit uiterste is gekomen, „ommet een ysere Smitskamer, waarmeede hy betig was geweest t arbeiden, eerstelyk aanmeergem: heet een Plag op de borst te geven; V. E. en vervolgers wanneer dit niet naar nenser gelukte, hem keet nog drie slagen toe te voors brengen, waarvan een op 't hoofd en twee Zwaare op de Linkeram zijn gevallen; 17. doorwelke slagen, gelyk reeds geregt is: gem. keet een geruumen tyd is belet geweest, om zin 6 Art: 18. gelijk UE:E: Achtb: zulks nader te kunnen zien uit de ten desen sub L„a B: geannexeerde attestatie van den medecinae Doctw Siesching Chir: maj: van het Regiment van Wuitenberg 19. daarne de ged: geensints ontkend heeft, noch ook ontkennen kan aan die wantedryven schuldig te zijn; maar zulks integendeel volmondig heeft geconfesseerd wanneer hij door het officie Fiscaal tot onderzoek derzaake is gerequireerd geworden; 20. zoo vertrouwd de R:O: Eiff zich gerustelijk te kunnen onthouden van een breedvoerig betoog om aan UEE: Achtb: te doen zien, dat het Relaas van den beeedigden voor zoo verre de R:O: Eiss. o er zich van bediend, gevoegd bi de Provueten sub L:a B: en C. en verdere plaats gehad hebbende omstandigheeden, en voldoende bewijs oploveren. — 21 reserveerende de R: O: Ess. r Zid nochtans de far =culteit, om in tyd en wylen, is 't nood, zue wel de sofficientie der bewijzen, als de deugdelijkheid der Confessie nader te adstrueeren 22 dit zy genoeg Edele Arttb Heeren! tot adstructie van het Eerste poinct; de R:O: Eiss. r zal nu over= gaan tot beloog van het tweede, dat namelijk de ged:e gepleegt heeft eene atroce reëële jnjurie Zijn dagelijks beroep naa behoren te kunnen waarnemen Art: 23 gelijk
English
Art. 23. As it is required for the nature of both a real and a verbal injury that the offender must have had an animus injuriandi or a deliberate intention to insult, it will not be unserviceable to note beforehand: 24. that when the act in question is of such a nature that someone's good name and fame is injured thereby, it is also beyond dispute that the perpetrator is presumed to have had an animus injuriandi, argumentum Legis 5 Codicis: de Injuriis. 25. If this is so, Honorable, Worshipful Gentlemen! and if, on the other hand, there is no doubt that Marthinus Keet, by receiving those blows, has been injured in the extreme, as having been treated by the defendant not as one ought to live with his fellow citizen, but rather worse than a slave; 26. then it also speaks for itself, subject to correction, that the defendant, so long as he does not prove the contrary, must be held truly to have administered those blows to Keet animo injuriandi, and then he has also without contradiction committed a real injury. 27. The atrocity of which real injury can also not be subjected to the least hesitation. 28. For as the Emperor Justinian explicitly teaches in paragraph 9 Codicis: de Injuriis: atrox injuria aestimatur vel ex facto; veluti, si quis ab alio vulneratus sit, vel fustibus caesus; vel ex loco et cetera; 29. that is: the atrocity of an injury is determined either from the act itself, for example if someone is wounded or beaten, or from the place, and so forth. Art. 30. Which marks of an atrocious real injury Your Honorable Worships will perceive without difficulty in the present case. 31. In order, finally, to place beyond doubt the third point, namely that the defendant's deed involves a crime in which the office of the Plaintiff ought to be active, 32. the Plaintiff ex officio will briefly take the liberty to say 33. that since in every orderly society every single resident has renounced the right, in case of an insult, to obtain satisfaction on his own authority, and has deposited that right into the bosom of the Sovereign, 34. it also ought to be beyond dispute that the defendant, even if he had been insulted by M: Keet, which however has not appeared to the Plaintiff ex officio, ought in such a case to have addressed himself to the Judge appointed for that purpose by the Sovereign, 35. in order to obtain through him such satisfaction as would be deemed necessary for the reassurance of the insulted party and for the maintenance of the supreme authority. 36. The defendant has therefore, even if one were to suppose in the widest sense that he had been insulted, nevertheless made himself punishable in the highest degree by his manner of acting, as having stepped into the office of his lawful magistrate, for whose authority the Plaintiff ex officio considers himself obliged to take the most meticulous care. Art. 37. And it is also upon those grounds that the Plaintiff ex officio has instituted these proceedings against the defendant, 38. in order to prevent that, by letting such unauthorized acts pass unnoticed, the authority of those to whom it exclusively belongs to command might ultimately be reduced to nothing, and thereby the safety of peace-loving and worthy residents might be exposed to the utmost danger. 39. Having hitherto sufficiently demonstrated that the defendant has made himself guilty in the highest degree of an atrocious real injury, 40. the Plaintiff ex officio should now proceed to investigate what punishment ought to be inflicted upon the defendant according to the grounds of law. 41. But from this the Plaintiff ex officio, under respectful correction, considers himself dispensed, since the manifold circumstances which can take place in the commission of injuries, and which must constantly cause a heaven-wide difference in the punishment, have not permitted the determination of a proportionate punishment for each particular case according to its nature, 42. but on the contrary, for that reason, it has been judged best to leave the determination of proportionate punishments to the discreet and equitable judgment of the Judge. Wherefore, and for other reasons to be further deduced in due time and place if necessary, the Plaintiff ex officio, concluding his plea, concludes that by definitive sentence of Your Honorable Worships the defendant Pieter Kramers shall be condemned to a monetary fine of Two Thousand Guilders in Dutch currency, to be distributed according to custom, with condemnation in the costs, or to such other penalties as Your Honorable Worships shall judge proper. Was signed: J: N: S: van Lijnden. In the margin: Exhibited in Court on the 2nd of April 1789. P. F. Account given before the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government by and on behalf of the Citizen Marthinus Keet, of competent age, and this at the requisition of the Honorable Worshipful Independent Fiscal of this Government, Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden van Blitterswijk, reading as follows: That after the deponent had on the 28th of the past month of February accepted to make for the account of the citizen Pieter Camers a set for a wagon for the sum of 40 Rds, the said Pieter Kamers subsequently came to the deponent's house on the afternoon of Monday the 2nd of this current month of March, and said that, while he could get a set made by the Citizen Andries Brink for 36 Rixdollars like the one the deponent had accepted to make for 40 Rds, the deponent should therefore declare whether he would also be satisfied with 36 Rixdollars, or whether he, Kamers, would otherwise contract out that set to the said Brink for that price; that the deponent having answered thereto that in case Andries Brink this
Dutch transcription
Art: 23. gelik tot de aard zoo wel van eene reëele als verbale injurie vereischt word dat de belediger gehad hebbe een ansmus injuriandi of een opzettelijk voornemen om te beleedigen; zoo zal het niet ondien= =stig zijn vooraf aante merken. 24. dat wanneer de daad in quaestie van die notuur is, dat iemand goede naam en faam 'er door geladeerd word, het ook buiten Contestatie is, dat de dader gepraesumeerd word een anrmus„ ic injuriandi gehad te hebben arg L 5 C: de Injurius 5 Is dit zoo Edele Achtb Heeren! en is er van den anderen kant geen twijffel dat Marthinus Keet door het ontfan= =gen van die slagen ten uitersten is gekomd als zynte door den ged:e niet zoo als men met zyn meedeburger behoord te leeven maar veel eer erger als een slaaff behandeld geworden 26. dan spreekt het onderverleetering ook van zelf, dat de gede zoo lang hij het tegendeel niet bewijst, gehouden E moet worden, waarlyk animo injuriande die slagen aan heet te hebben bedeeld, en dan heeft hy ook zonder tegenspraak gepleegd eene reeele injurie 27. Van welke reëele injitrie de atrociteit meede aan geene de minste haesitatie kan onderherig gemaakt worden 28 Want gelyk de keiser Justinianu in § 9 C: de Injurs uitdrukkelijk leerd: atrok injuria estimatus vel eex facto; velute, si quis ab alio vulneratus sit, vel fustibus cesus: vel ex loco &ca: 29. dat is: de atrociteit, eener injurie word opgemaakt off uit de daad zelve; 0 by voorbeeld als iemand gekwetst of geslage is, off uit de plaate ente Art. 30 och caal Art: 30 Welke kenteekenen van eenieg atree reëele injurie U E: E: Achtb:s in het voorlanden zynde geval zonder moeijte zullen ontwaaren 31. Om eindelyk het derde poinct, dat nam: het bedrijff van den ged:e invobreerd, eene misdaad, waarintent het officie van den Eiss r behoort werkzaam te zijn; buiten twifffel te stellen; 32 zal de R: O: Eeff: kortelijk de vrijheid gebruiken te zeggen 33. dat daar in alle gereegelde Maatschappije eenie„ gelijk ingezeeten zich ontstaan heeft van het reeht en in Cas van beleediging zich eigener autoriteit satis- =factie te bezorgen, en dat reest heeft gedeponeerd in den boezem van den Sourerain; 34 het ook buitenkijst behoord te zijn, dat de ged al was hij door M: keet beeedigd geworden, 't geen nocttans aan den R: O. Eisf. r niet gebleeken is, in zodanig geval zich had behooren te addres= seeren aan den door den souraain daartoe ge= stelden Rechten; 35 ten einde door deese te erlangen zodanigeso „tisfactie, als tot geruststelling van den beleedig= den en tot maintien vant oppergesag zou„ nodig geoordeeld worden 36. de Ged:e heeft zich derhalven, al mede men in innita verstate gaan supponeeren dat hij be= leedigd is geworden, door zyne handelwijse even wel ten hoogste strafvaardig gemaakt, als Zinde zijnde getreeden in 't officie van zyne wettige overigheid; voor welker gezag de Eisscher zig Amstsholve verpligt reekend, de naauw- keurigste zorge te mogen dragen. Nrt 37: En op die gronden is 't dan ook dat den RO: riss„r deeze procedures tegens den ged:e heeft gezentameerd 38. ten einde te provenieeren, dat door dierge= lijke onbevoegde daaden ongemerkt te laten passeeren, de autoriteit vandie geenen, aan welke het privativelyk toekomt te gebieden, met eindelyk ad nihilium geredigeerd, en daardoor de veiligheid van ruestlievende en braave ingeseetene aan het uiterste gevaar blootgesteld moo= gen worden. 39. tot hier toe genoegzaam gedeminstreerd heb- kende, dat de ged„e zich ten hoogsten heeft schuldig gemaakt aan atroce reëele injurie 48. Zou de R:D: liss:r nu moeten overgaan om 't onderzoeken hoedanige straffe volgens de gronden van het recht aan den ged behoud te worden geinfligeerd 41. dan hier van acht ziet de R: O: Eiss. r onder Eerbiedige Eerbiedige Correctie gedispenseerd, aangezien de veelvuldige omstandigheeden, welke by het pleegen van injurien plaats kunnen hebben, en welke ditwyld een hemel breed verschie in de straffe moeten vermtaken, niet toege= laten hebben, op elk byzonder geval naor desselfs aart eene gelevenredigde stroffen te bepalen 42. maar integendeel uit dien hoofde best geon- =deeld is, de bepaling van gehevennedigde straffen aan het bescheiden en aquitabie oordeel van den Rechter over te laten. Mits welke en andere reede= =nen in tyd en wylen is't nood:/ nader te deduceeren, de R: O: Eisscher Eoir doende, Concludeerde dat zy definitive voor nisse van U E: E: achtb: de gedaagde Pieter Sramers zal worden gecondemneerd in eene geld boete van Twee ende e duizend Guldens in disch voluatie te verdeelen volgens gebruik, met Cindemarctie /:was geteekend:/ J: N: S: van Lijnden /:in margine:/ Exhibi= =tum in Jndicio den 2. . April 1789. P. F. Relaas gegeeven ten overstaan van de ondergett. Gecommitteerdens uit den E: achtbe. Raad van Justitie deezes Gouvernements door ende van wegens den Burger Mar= thinus Keet van Competen= =ten ouderdom, ende zulks ter requisitie van den E: achtb: Heer Jndependent Fiscaal Condemnatie in de korte ofte tot alsulke andere poenen als UE: E: Achtb: zullen oordeelen te behooren dezes te te Dat na dat den zel:t op den 28=e der Jongotreve maand Februarij voor reekening van den bir- =ger Pieter Camers had aangenomen te maaken Eenstel van een Wagen von de somma van 40 Rd:s, gerepte Pieter Kamers vervolgens op maandag den 2:' dezer lopende maand Maart in den doordemiddag aan het huis van den zelk is gekomen en gesegd heeft dat, terwijl hij een stel, zoo als de zel„ voor 40. Rd:s te maaken had, aangenomen van den Burger Andries Brink voor 36: Rijxd:s gemaakt, krygen konde, de Rel:s: zig derhalven meest declurceren of hij zig ook met 36 Ryxd. zou¬ „de willen te vreeden houden, off dat hij Kamers dien stel andersints bi gem: Brink voor die prijs zoude aan= besteeden Dat de Compt: daar op geantwoord hebbende, dat ingevalle andries Brink deezes Gouvernements M r. Johan Nicolaas Steren van Lynden van Blitters„ =wijk Luidende het zelve als volgt: dit 2
English
would want to prepare this work for 36 Ryxd:, the Appearer would then also drop 4 rds. from the agreed price of 40 Rijxd:, but nevertheless found it low of the said Brink to undercut someone in that manner, wherefore the abovementioned Hamers thereupon departed from the Appearer. That on the same day the Appearer, having met the aforementioned Andries Brink on the street in front of the door of the burgher Jan Jurgens, the Appearer then made known to him what has been related here before, and asked him how he could thus undercut a young beginner and good friend of his. That the said Brink thereupon attested to the Appearer that he by no means had had his eye on the work that had already been contracted out to the Deponent, but rather had been in the intention of taking on other more and uncontracted work from the said Hamers, adding hereto that Hamers was also supposed to have told him that while he still had a claim of 28 Ryxd: from the Deponent, he had only contracted out that work to the Appearer in order to get his money by that means. That the Deponent, furthermore, went at the request of and together with Brink—who gladly wished to convince the Deponent that by his offer to make the undercarriage for 36 Rijxd: he had in no way intended to cause disadvantage to the Deponent—to the house of the said Hamers, where the aforementioned Brink then addressed the same Hamers about the foregoing in the presence of the Deponent; but that the said Hamers not only immediately denied in the face of the Deponent everything that he had related to the Deponent regarding the offer of Brink, but also substantially added to the Deponent: that henceforth he would give the Deponent earnest money; the Deponent then answered this by saying: I damn your earnest money and shall not come to you for work, as I have abundant work with others; adding: that the Deponent in the meantime found it very low to spread around everywhere that the Deponent owed Hamers 28 r:r, as the Deponent still had a counterclaim and could soon settle the aforementioned 28 ryxd. That hereupon many more words passed between the Deponent and the said Hamers, and even some insults were uttered in anger, after which the said Hamers did not hesitate to strike the Deponent on the chest with the hammer he then held in one hand, whereby the Deponent received a wound to his lip. That however much the Deponent pushed the said Hamers away from him and added that if he were an honest fellow he should come outside the door to settle the matter, the said Hamers nevertheless, with the aforementioned iron hammer, first struck the Deponent a blow to the head and subsequently delivered two such violent blows to the left arm and shoulder that not only did the arm immediately swell to such a degree that the Deponent could by no means move it, but the Deponent is even now not yet in a condition to be able to use it properly, and at the same time, at the passing of this statement, showed the marks of those blows to the undersigned commissioners. The same further attesting that after receiving these blows, he asked the said Hamers in all calmness how he could be so furious, and whether he knew that in that manner he could have broken the Deponent's arm from his body, and then received as an answer: I advise you to leave, for otherwise you will get more; and if you want to make an issue of it, you can lodge a complaint against me with the Fiscal; wherefore the Deponent departed from there upon these words. Relating nothing more, the Deponent gives as reasons of knowledge as in the text, being prepared, if required, to confirm the foregoing under oath. Thus passed at the Cape of Good Hope on the 10th of March 1789, before the gentlemen Rijno Johannes van der Riet and Christiaan George Maasdorp, members of the Honorable Court of Justice of this Government, who, together with the Deponent and me, the sworn Clerk, have also duly signed the minute hereof. Lower down: To which I bear witness, signed: W: J: v: Rijneveld, sworn Clerk. Reexamination. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the aforementioned Marthinus Keet, who, having had this his foregoing statement read out clearly and distinctly, declared that he persisted and continues to persist by it, with the desire that nothing more shall be added or taken away, except only that the blow which the Deponent received on his lips was by no means delivered to the Deponent with a hammer, but as he believes with a fist, whereas the Deponent received the blows to the head and on the arm with a hammer. And therefore, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the below-standing Assistant of the Honorable Company Jacobus Verweel as proxy of the burgher Pieter Plammeers, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Thus reexamined and sworn at the Cape of Good Hope on the 30th of June 1783, was signed: Marthinus Keet. Lower down signed: W J Rijneveld, Assistant. In my presence, as Secretary and Commissioners, signed: C: Matthiessen and R: J: van der Riet.
Dutch transcription
dit werk voor 36 Ryxd' zoude willen in gereedheid brengen, hi Compt. dan ook op de bedinge prijs van 40 Rijxd: 4 rds. zoude laten vallen maar het evenwel van gerepte Brink slegt rond om iemand op die wijze te onderkripen, invoegen bovengem: Klamers daarop van den Compte is vertrokken. Dat de Compt: op die zelve dag voorsz: Andries Brink von de deur van denburger Jan Jurgens op de Straat ontwoet hebbende, hy Comp„t denzelven als toen het hier voren verhaalde te kennen gegeeven en afgerraagd heeft hoe hij een ƒ Jonge beginder en goede vriend van Rem zodanig konde onderkuipen Dat gerepte Brink daar op aan den Compt: heeft betuigd geensints het Werk dat reeds by de rel:t: was aanbesteed — daar meede te hebben in het oog ge= „had, maar wel in de neewing geneest te zijn om ander meur en inbesproken werk van gerepte Camers aan te neemen, vol= gende hier bij dat Samer hem teffens zoude hebben verhaald, dat terwyl hy nog zo ryded: van den rels had te pre¬ =tendece olgens huis 5 tendeeren, hij dues alleen om doordien weg aan zyn geld te konnen, dat werk bij den Compt had aan besteed Dat de Rekt. voorts op verzoek van en nevens hem Brink, die de rekte gaarne wede overtuigen, dat hij in geenen Heelen bedoeld had om door zyne offerter van den onderstel voor 36 Rijxd:s te willen maaken, der zel t na deel toe te brengen gegaan zijnde, naar het huis van gem: Hamer voorsz: Brink als toen denzelven Kamels over het vooren- staande, in presentie van den rext heeft onderhouden; dan dat gerepte Hamers niet alleen terstond in facie van den rel:t ontkend hebbende, al het geene hij nopens de offecte van Brink aan de Rete: verhaald had, maar teffens de relt substantiee= =lijk toegevoegd: dat hy voortaanden Relt: hand geld geeven zoude; hij relt dit als toen heeft te antwoord met het zeggen: Ik verdoent uwhend geld en zal om geen werk by u koomen daar ik by anderen overvloedig te werken heb: met bijvoeging: dat hij rel:t het intus„ =schen zeer slagt vond om oreial rond te brengen, dat de rel:t hem Slamers 28 r:r hy rel:t nog een teegenreek: had en voorz: 28 ryxd spoedig zoude kunnen verefenen. Dat Dat hier op tusschen de Rel:t en gem: Kamers nog veele woorden gemsteld en zelfs in drift eenige scheldwoorden geuit zijnde, gerepte Slamers zig vervolgens niet had ont„ zien hem reqt: met zijne toen in de eene hand hebbende Hamer een slag op de borst toe te brengen waar door de relt, een winde aan zyn lix heeft bekomen G Dat hoe zeer de Rec„te gerepte hamers van zig afgestoten en toegevoegd heeft, dat wanneer hy een braaff kaerel was, hij dan om de zaak af te maaken, buiten de deur moesten komen denzelven Kamers hem rel:t egter als nog met voorsz yzere slamer eerst een slag voor het hoofd en vervolgens twee zoodanige geweldige slagen op de linker„ arm in schouder heeft toegebragt dat niet alleen de arm dadelijk zodanig is op„ =gezet dat de Rette: deselve geensints kinde beweegen, maar hy rel:t: denzelven thans nog niet instaat is naar behooren te kunnen gebruiken en te gelyk by het possee= =len van dit relals de teekenen dier sleeen =gen aan de ondergeteekende gecommitt. e vertoond heeft. Betuigende dezelve nog na deese ontfangene slagen gerepte Damers in be= daardheid te hebben afgenraagd hoe hij zoo driftig was, en off hij wel wist den Relt: Relt: op die wijze den arm te hebben kunnen van het Lijff slaan, en als toen ten antwoord te heb„ =ben bekonmen: Ik raade de dat gij vertrekt want anders zult gij meer hebben; en als gij 'er wat van hebben net kunt gij mij bij den Fiscaal verklagen; zulks hy rets. op dit zeggen van daar is vertrokken. Niets meer relateerende, geeft den rel:t: voor reedenen van Wetenschap als in den Text, bereid Zynde het vorenstaande die gerequireerd wordende„ met Eede navergestand te doen. Dat aldus passeerde aan Cabo de Goede Koop den 110 maart 1789. voor de Heeren Rijno Johannes van der Riet en Christiaan George Maas¬ =dorp Leeden uit den E: achtb: Raad van Justitie dezes Gouvernements die de minute deezes benevens den zel:t ende nij gezw: Clercq meede behoorlyk hebben onderteekend /lager :/ T welk ik getuige was ge¬ teekend:/ W: J:v: Rijnevela gClercq - Compareerde voor ons ondergeteekende Recollement. /:Onderstond:/ E . gecommitt: uit den E: agtb: Raade van Justitie deezes Gouvernements voorm Marthinus Keet dewelke dit zijn vorenstaand Relaas klaar en duidelijk voorgeleezen wetend, verklaarde daar by te blyven persisteeren met begeerte dat 'er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, als alleenlyk dat de slag welke den Relt. op zyne lippen be¬ =komen heeft, hem relt geenzints met een hamer maar zoo hy meent met een langs is toe gebragt, terije hij Eett: voor't hoofd en op den arm de slagen met een kamer heeft ontfangen. — en sprak derhalven ter bevestiging der waarheid van dien, in tegenwoordigheid van den onderafgesz Gase „staande adsistent de E: Comp:e Jacobu Vereweel als gem: van den burger Pieter Plammeers de solenneele worden: Zoo waarlyk helpe mij God Almag „tig. /:Onderstond/ Aldus Gerecolleerd en beeedigd aan Cabo de Goede Hoop den 30' Junij 1783 /: was geteekend:/ Marthinus Keet /:lager/ geteek: W J Runeveld adjt My praesent /:vn metigen/ Secretaris als gecommitteerdens /:geteekend:/ . C: Mappa en R: J: de Wet Ik
English
R:O: I, the undersigned, acknowledge by this how true it is that on the 2nd of this month I was called to the dwelling house of the burgher Martinus Keet and was requested by him to examine his arm, whereby I observed that the arm was severely swollen and in the middle of the upper arm there was a mark from the hammer with which the blow was struck, blue and purple, somewhat mixed with blood beneath the epidermis, and furthermore behind on the same left shoulder blade, likewise a mark on the forehead stripped of skin, and the lower lip swollen by a small opening, through which he, Keet, has thus far not been able to use his arm properly. All the above I affirm to be the pure truth, and if need be required, to confirm it further under oath. Below stood: Cape of Good Hope, the 6th of March 1789. Was signed: D:k Liesching, Surgeon-Major of the Regiment of Wirtemberg. Pro Fisco. Today, the 9th of March 1789. Appeared before me, Willem Stephanus van Rijneveld, sworn clerk at the Secretariat of Justice of the Castle of Good Hope, in the presence of the named witnesses, the Fire Master Andries Brink Junior, of competent age, who, at the requisition of the Honorable Independent Fiscal of this Government, Mr. Johan Nicolaas Steven van Lynden van Hemmen and Blitterswijk, declared how true it is: That when the appearer, who is a wagonmaker, went on last Monday, the 2nd of this current month of March, in the forenoon, to the blacksmith shop of the burgher Pieter Hamers, in order to look there at the work that said Hamers had undertaken to make for the appearer, the said Hamers on that occasion asked him, the appearer, for how much the appearer would be willing to undertake to finish the undercarriage for a wagon. That the appearer having answered thereto in substance: for forty rixdollars; he, the appearer, however, subsequently, while aforesaid Hamers remained silent upon this, said that he could well do it for 36 rixdollars; the said Hamers then answered all this by saying: I have already ordered it for 40 rixdollars; whereupon the appearer having replied: then I cannot make it, departed from there again. That in the afternoon the appearer having met on the street the burgher Martinus Keet, who is also a wagonmaker, the said Keet asked him, the appearer, whether it were true that he, the appearer, would have been willing to undertake to manufacture for 36 rixdollars an undercarriage which he, Keet, had in hand for forty rixdollars? adding thereto, however, that he could not think that the appearer would want to undercut him. That the appearer having answered thereto that if said Keet would go with the appearer to the aforesaid Hamers, he would immediately convince him, Keet, of the contrary; wherefore they both went directly to the above-mentioned Hamers, and the appearer then in the presence of the said Keet asked him, Hamers, whether the appearer had wanted to undercut him, Keet? which was immediately answered by Hamers by saying that the appearer, when he had offered to make the undercarriage for 36 rixdollars, had not known that an agreement had been made between him, Hamers, and Keet about it, and that the undercarriage had already been contracted out. That further discourses having been exchanged between the said Hamers and Keet, the said Hamers then further addressed the said Keet: if we agree further, then we shall make it differently, and I will give you earnest money. That the aforesaid Keet answered in substance: I damn your earnest money; and the said Hamers having replied thereto: you have nothing to damn here; he, the appearer, then, because fierce cursing was exchanged between the said Keet and Hamers, without the appearer now being able to remember the exact words, attempted to take his leave from there; but the appearer having come to the back gate and not having been able to get it open, returned from there again and only then saw that the aforesaid Keet and Hamers—the latter having in his hands a pair of tongs and a hammer with which he had previously been working—stood shouting loudly close against each other's bodies, without the appearer knowing how this matter proceeded further, as he, the appearer, thereupon immediately departed from the house of Hamers. The appearer attesting that the aforesaid Keet in the above-mentioned fierce dispute challenged the said Hamers outside the door. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, being prepared to confirm the above further with a solemn oath. Thus done at the Secretariat aforesaid in the presence of the clerks Jacob van de Wacheld and Dirk Jacobus Aspeling as witnesses, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, sworn clerk. Lower: Which I witness. Was signed: W. S. v. Rijneveld, sworn clerk. Underneath stood: Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the aforementioned S:r Andries Brink, who, this his preceding declaration having been read aloud clearly and distinctly to him, declared that he persisted and persevered therein, desiring that nothing more be added thereto or taken therefrom, and therefore spoke, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the undersigned Assistant of the Honorable Company Jacobus Vercueil, as authorized agent of the burgher Pieter Hamers, the solemn words: So truly help me God Almighty. Thus re-examined and sworn at the Cape of Good Hope, the 30th of June 1789. Signed: Andries Brink. Lower: In my presence. Signed: W. S. v. Rijneveld, Deputy Secretary. In the margin: As commissioners, and signed: C. Matthiessen, K. J. de Wit. Underneath stood: Today
Dutch transcription
R:O: k ondergeteekende bekenne bi deeze hoe waar is dat ik op den 2 deser be„ geroepen ten woonhuize van den burger Marthimus keet en van denzelven verzogt zyn arm te bezien waarbij ik ontwaarde, dat den arm sterk was gezwollen en in de midden van de boven arm een teeken van de Kamer, door welk de slag gedaan is, blaauw en paars eenigzints met bloed tus= =schen de bovenhuid vermengt, en vervolgens agter op dezelf„ „de linkerschouder blad, insgelyks een teeken aan de voorhooft ontbloot van de huit en den onderlip door een klijne ovening opgezet, door welke hy keel tot dus verre niet in staat is zyn arm behoorlyk te gebrui= =ken Alle het bovenstaande beheuwe ik de suuvere Waer= heid te zin, en des noods vereischt wirdende nader te Haren onderstond ƒ abo, de Goede Hoop den 6: Maart „ 1789 /was geteekend:/ D:k Liesching Chirurgijn Major van het Regiment van Wirtemberg. Profisco Huiden den 9 Maart 1739. Compareerde Compareerde voor mij Willem Stephanus van Rijneveld gesw: Clercq ter Secretarij van Justitie des Casteels de Goede Hoop procent de naten:e getuigen den Brandmeester Andries Brink Jun:r van Competenten onder= =dom, dewelke ter requisitie van den E: achtt: Heer Jndependent Fiscaal dezes Gouvernement Mr Johan Nicolaas Steren van Lynden van ende B Etterswyk verklaarde hoe waar is: Dat wanneer de Comp:te die een wagenmaa„ =ker is, zig op laatstl: maandag den 2e deser lopende maand Maart in de voordemiddag be= „geeren heeft naar de smits winkel van de bur- ger Pieter Slamers ten einde aldaar te zien naar het Verk van gem Kamers voor den Comp:e te maken had aangenomen: denzelven Pla= =mers, hem Comp:t by die gelegenheid heeft afgevraagd, voor hoeveel den Comp. t zoude willen aanneemen herstel tot een wagen is gereedheid te brengen. dat de Compt. dowor in substantie geantwoord hebbende: voor veertig ryxd hij Compt. egter vervolgens, terwijl voorsz: Kamers hier op stil zweeg heeft gezegd dat hy het wel voor36: ryad:s zoude kunnen =doen, hebbende gerepte Camers, dit alles toen beantwoord met het leggen: ik heb het al besteld voor 40 ryxd:e termye de Cmp: gerepliceerd hebbende: den kan ik ik het niet maaken, wederom vandaar is vertrok„ ken Dat in de nademiddag den Compt. op de straat tegengekoomen zijnde, den burger Marti„ =nus Keet, die meede een wagenmaker is, gem: „keel hem Comp„ts heeft afgenaagd off het waar wes dat hy Compt een stel welke hij keet voorveertig r. o. onderhanden had, zoude hebben willen aanneemen te vervaardigen voor 36 st ? daar by egter voegende dat hij niet denken konde, dat de Comp=te hem zoude willen onderkripen. — Dat de Comp:t daar op hebbende geant„ wond dat zij, zoo gem keet zig naar met de Compt: naar voorsz: Hamers wilde begeven, hem keet terstond van het tegendeel zoude overtuigen zulks zy beide direct naar boo¬ vengem: Hlamers gegaan zynde, de Compt. hem Kamers als toen in praesentie van gerecte keet heeft afgevraagd, off de Comp:e hem kelt had wllen onderkruipen ? 't gunt door Hamers terstoni is beantwoord met het zeggen„ dat de Comp wanneer hij de stel voor 36 Rd:s had aangeblooden te maaken niet had geweeten dat daar over tusschen hem Dlamers en kelt een accoors getroffen en dien stel reeds aanbe= steed was. Dat tusschen gem: Hamers en kiet nog deeze in geene dissoursen gewissels zijnde, gem Hamers denzelven keet als toen nog heeft toe= =gevoegd: als wij welder accordeeren dan zullen wij 't anders maaken, en zal ik je geld op hand ges. dat voorsz: keet in substantie heeft geantwoor„ Ik verdoem sou handgeld en gerepte Hamers daar op gerepliceerd hebbende: gij hebt hier niet te verdommen, hij Compt als toen, vermits door gesep= =te hevig „te keet en Hamers tegen elkender heeft wierd gescholden, zonder dat de Comp:te zig de geweitte worde thans meer weet te ervinneren zig vandaar heeft tragten te begeren; dan dat de Compt by de agter Poort gekoomen zynde, en dezelve niet hebbende kunnen open krijgen, van daar weder is te rug gekeerd en als toen alleenlijk heeft gezien dat voorsz Reet en Kamers, hebbende de laatstgem: een tang en hamer waar meede hij te vooren had staan Werken, in de handen digt tegen elken¬ ders Lijff luidkeels stonden te schelden, zonder dat de Comp:t weet hoe het met deeze zaak verder is toegegaan als zijnde hij Compt. daarop dadelijk uit het huis van Kamers vertrokken,. Betuigende de Comp:t dat voorsz keet in de bovengem: herige twist gem: Hamers buiten de deur geeischt heeft. Niets meer verklarende geeft de Compt. voor reedenen van Weetenschap als in den Text bereid zijnde het bovenstaande met solemneele Eede nadergestand te doen. Dat aldus passeerde ter Leere= „tarije voorm: ter praesentie der Clercquen Jacob van de Wacheld en Dirk Jacobus aspe =ling als getuigen, die de minute deze bene =vens den Comp=t ende mij getw. Clercp mede behoorlyk hebben onderteekend /lager:/ TWelk ik getuige /:ws geteekend. / v Rijnereld g Clercq W /:Onderstond:/ Recollement nd Recollement Compareerde voor ons ondergeteekt gecommitt. uit den E: achtb: Raad van Justitie dezes Gouvernements voorm: S:r Andries Brink dewelke deeze zijne voorenstaande verkla„ s =ring klaar en iidelijk voorgelezen we= 53 zende verklaarden denselven daar by te blijven persisteeren met begeerte dat 'er niets meer bij ofte van gedaan worden zal, en sprak derhalven ter bevestiging der waarheid van dien ter presentie van den onderofgesz goge staande adsistent der E: Compe Jacobus vercueil als gemagtigde van den burter Pieter Plammes de solemneele nonden: Zoo waarlyk helpe mij God Almagtig. Aldus Gerecolleert en Beeedigd aan Cabo de Goed Hoop den 30:' Junij 1784. G /:geteekend) Andries Brink, /lager:) Mij present /geteekend:/ WJV Rynereld Nep:t Secretaris /inmargine/ als gecommitteerdens /en geteekend:/ C: Mappa K: J: de Wit. /onderstond Huiden