Inventory 2824
Persia · 416 pages · 199 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
97. From Bantam, the 16th of July Anno 1753. — From Bantam, the 16th of July Anno 1753. — Batavia First ship as mentioned before Since my last very brief letters, sent to Your Right Honorables on the 9th of the past month, this serves for further consideration, and respectful communication to Your Right Honorables of what has occurred in that intervening time at this Residency, in the annexed continuation of the journal, wherein among other things Your Right Honorables will please behold both the arriving and departing pepper and other vessels; as well as some disputes prevailing among the native inlanders of the Lampong bay, who nevertheless appear very willing to let themselves be pacified by the Company's and the King's servants here, and several have already come to a standstill; Also the fatal incident, the hooker Ter Veer, what happened to it after bringing in some captured smugglers on the voyage hither, by a Batubara man, who was destined from Samarang to the said place, but took his course towards the Strait; and hearing from Lieutenant Clement that he had escaped by night, I immediately had the pantjallang De Verslagentheijd reinforced with some Buginese soldiers, and sent him westwards, both to see if he could pursue the same, as well as, as the abovementioned register also dictates, to observe a ditto vessel lying here in the roads, so that it should not escape; Finally, the encounter and the action that occurred between the said Company's vessel and the Batubara man who had made off from the hooker, the taking and bringing in of the same, the unfortunate death in action of the gunner of this office, and the bringing in of a Malay who had fled from the said vessel to the island of Calanjang. — Of the accounts enclosed herewith, the one is from a soldier named Johan Matthijs Ocho, who in the incident of the hooker was the only one of his comrades left, and the other from a sailor Claas Pieterse Ratman, who had taken command upon himself during the action when the gunner Gerrit Westerhout was killed, containing what passed in their experiences with the said vessels. — I have dispatched the hooker Ter Veer on the 16th of this month to Bantam, with the aforesaid vessels, which departed thither on the 17th, taking with it the pantjallang De Verslagentheijd for assistance until past the islands of Craxetouw and Silebesje —. Wherewith I remain with deeply due respect underneath stood: Right Honorable, Highly Esteemed, Severe, Prudent, Foreseeing, and Very Generous Lord and Lords lower: Your Right Honorables' very humble and obedient servant was signed: Kleijn Laven in the margin: Poule Gordi, the 16th of July Anno 1753. —. vessel 99. From Bantam, the 26th of July Anno 1753. — From Java's East Coast, the 25th of July Anno 1753. —. -. Batavia To same as mentioned before On the 24th of July received your Right Honorable High Mightinesses' dispatch per the Honorable Company's ship Het Huijs te Manpat, while I was attending with all diligence to the intention of Your Right Honorables regarding the Javanese smuggling trade, it was on the 2nd of July that I met the one sloop from Samarang at the Varkenshoek, it being 6 o'clock in the afternoon when I got him within range, whereupon I immediately fired a cannonball before his stern, but being unwilling to strike his sail, I fired a shot so close over him that, after much shouting, I made him come on board with his captain named Jentie Poetie from Batubara along with his pass, together with 6 ordinary crewmen, his pass having been handed over to me, I saw that his destination was to Batubara, being a place situated in the Strait of Malacca which was well known to me, I then answered him and asked where Batubara lay, his answer was hereabouts and he pointed into the bay of Lampong, upon which answer I asked him whether he was not mistaken, and whether he did not also know that Batubara lay in the Strait of Malacca above Jambi, but he gave me the answer: No, here to the west, I then ordered him to go below deck, and placed the said 6 men under arrest, upon which I immediately sent his boat back on board to bring me more of his people, immediately another 8 men came with the boat, there were then on board with me and in irons the captain and 13 ordinary crewmen, thinking then that I had most of his force on board since only 17 men were mentioned on his pass, I then sent my two boats armed to him to inspect, and thus my men being aboard, they began to run amok, in which 7 Europeans were miserably killed, through the confusion of the crew could not offer the slightest resistance, thinking then to await the morning, but during the night the vessel slipped out of our sight, in the morning searched for him everywhere but could not find him, then turned my prow towards Poule Goudi where having arrived, I found a similar vessel also from Samarang lying in the roads, which we kept on a short leash here in the bay until we obtained a little force from Bantam, while I kept watch at the east point of Poule Goudi, and sent the pantjallang around the west into the bay, on the 7th of July the first-mentioned sloop from Samarang was driven here into the bay near the island by a heavy squall, seeing me lying in the roads he then steered it around the west bay towards the shore where he rounded to before the pantjallang and came to anchor, on the 8th in the morning at the break of day this just-mentioned sloop fired with live ammunition at the pantjallang with which the pantjallang fired back and thus they engaged each other, immediately then weighed my anchor crew.
Dutch transcription
97. Van Bantam den 16. Iulij A„o 1753. — Van Bantam den 16. Iulij A„o 1753. — Batavia sten spep als vooren gem„t zedert mijne laaste seer geringe Letteren, van den 9„e der gepasseerde maend, aen Uw Hoog Edelens toegesonden, so dient desen tot nadere speculatie, en eerbiedige bedeelinge aen Uw Hoog Edelens het voorgevallene, in die tussen tijd, op dese Residentie, in't hier nevens gevoegde vervolg van het dagboek, waar onder anderen Uw HoogEdelens sal gelieven te b'oogen, so de aenkomende als afvaerende peeper, en andere vaertuijgen; als eenige Disputen, grasserende onder den overwalsen Inlan„ „der, van de Lampdongs bogt, die egter scheijnen, sig seer gaern, door 's Comp„s en 'ss Konings Dienaers alhier te willen laten bevreedigen, en sijn bereeds al ettelijke tot stilstand gekomen; Item het fatale geval, de Hoeker ter veer, 't geene hem, naer het opbrengen, van eenige genomene smoekelaars, op de herw„s Reijse, door een Battabarees, is overgekomen, die van samarang naer gemelde plaets was gedestineerd, dog sijn Coers straat waerts uijt naem; en van den Lieutenant Clement hoorende, dat hij bij nagt ontsnapt was, liet ten eersten. de Pantjallang de verslagentheijd, met eenige Bougineese soldaten versterken, en stuerden hem westwaerts op, so om te sien, of hij deselve konde opjagen, als, gelijk ook al bovengemelde Register Dicteerd, een dito hier ter Rheede leggende vaertuijg, te observeren, dat hij 't niet soude ontvlugten; eijndelijk de ontmoedinge en de voorgevallene actie, tussen gemelde, 's Comp„s Bodemtje, en, den van de Hoeker, 't soek gemaakte Battabarees, 't neemen, en opbrengen van den„ „selven, 't ongeluckig sneuvelen van den Constapel deses Comp„ „toirs, en 't opbrengen, van een maleijer, die op 't Eijland Calar„ „jang van 't gemelde vaertuijg gevlugt was. —. De hier ingeslotene Relasen, is den eenen, van een sol„ „daat genaemt Iohan matthijs Ocho, die bij 't geval van de hoeker, eeniglijk van sijn maets is overgeschoten, en 't andere van een matroos Claas Pieterse Ratman, die de Commando op sig had genomen, onder de actie, bij 't om hals raken van den Constabel gerrit Westerhout, behelsen„ „de 't gepasseerde, in hun wedervaeren der gem„te vaertuijgen. — Hebbe de Hoeker Ter veer, den 16. deser naar Bantam afgedepecheert, met de voorsz: kielen, die den 17 daer aen ver= „trocken is, mede nemende de pantjallang De verslagent„ „heijd, tot assistentie, tot voorbij de Eijlanden Craxetouw, en silebesje —. Waermede met diep schuldige Eerbied blijve /:onderstond:/ HoogEdelen, Groot agtbaren, Gestrengen,wel wijsen, voorsienigen, en seer Genereusen Heere en Heeren /:lager:/ uw Hoog Edelens seer onderdaenigen en gehoorsaemen Dienaer /:was geteekendt:/ Kleijn Laven /: in mar„ „gine:/ Poule Gordi den 16. Iulij A„o 1753. —. vaartuijg 99. Van Bantam den 26. Iulij A„o 1753. — Van Iavâ's Oost Cust den 25. ' Iulij A„o 1753. —. -. Batavia Aen Isef als vooren gem„t Den 24. Iulij uw welEdelen groot Agtbaren missive per 't E Comp„s schip het huijs te manpat ontfangen, terwijl ik aen de Intentie van Uw Hoog Edelens omtrent de Iavase smorrel handel met all vleijt waaren, het was den 2. Iulij dat ik den eene sloep van samarang aen d' verkens hoek ontmoeten zijnde d' klok 6: uuren des na middags wanneer ik hem onder„ „schoot kreeg, op welken ik terstond hem een kogel voor tin ogter overgaf dog onwillig zijnde in het strijken, deede in een schoot zo nauw over hem heen dat ik hem na lang roepen deed met zijn nagoda genaemt jentie poetie van Batabara deed met desselfs Pas aen Boord komen, benevens 6. gemene, desselfs pas aen mijn overijnt hebben, sagh desselfs will na Batabara Lagh, zijnde een Plaats gelegen in straat Malacca het welk mijn wel bekent was, hem doen antwoorden en affvroeg waer Batobora lagh, rijn antwoorden hier zo en wees in de bogt van Lompongh, op welk antwoord ik hem vroeg, of hij niet mis hadde, en of hij mede niet wist dat Batobara in straat Ma„ „lacca boven Tambie lagh dog gaff mijn tot antwoord Neer hier zo om de west ordonneerde hem doen in lagh te gaen, en hieven gemelde 6. man in arrest, op welk ik terstond „desselfs schuijt weder deed naar boord gaen en mijn meer van desselfsen Volk te brenge, op stond quam nogh 8. man met de schuijtmede„ zijn den toen bij mijn aen Boord en in d' Boeijen De Nagoda en 13 Gemene, deukende doen ix desselfs meeste magt binne Boord hadde door dien maar 17 man op desselfs Pas voorm„t stond sende toen mijn twee schuijten gewapent na hem toe om te viesenteeren, en dus mijn volk over zijnde, begonne zij amok te spoeijen in welken 7. Europeesen deerlijx om 't leven wier„ „den gebragt, konde door de confusie van 't volk d' geringste tegenstand bieden, denkende doen de morgenstond aff te wagten maer in de nagt rakte het vaertuijg ons uijt het gesigt, des morgens zogte hem overal maer konde hem niet vinden boogde doen mijn steven na Poele goudi alwaer ik gekomen zijnde, een diergelijk vaertuijg mede van Samarang, op de Rhee vond leggen, dewelke wij met een soet Lijntje hier in de bogt hieren, tot wij een weijnig magt van Bantam bequame, ter„ „wijl in aen de oosthoek van Poele goudi waarte, en d' petijal„ „lang om d' w„t in de bogt sond, den 7. Iulij wierd eerstgem„te sloep van Samarang door een swaar Travaat hier in de bogt gedreven bij het Eijland komende hij mij ziende op de Rhee leggen lijden het toen om de w„t bogt in de wall alwaar hij voor de Petijalling op draaijde en ten anker quam den 8's morgens met aenbreeken van den Dagh Dees eve gem„te sloep schoot met scherp op de Petijalling met welk de Petijalling weerom schoot en dus tegen malxander sloegen ligte doen opstond mijn Anker O volk.
English
101. From Bantam the 25th of July Anno 1753. From Bantam the 25th of July 1753. dragging anchor towards him, which he, seeing this, immediately ran aground on the shore. At 10 o'clock we came to anchor, sent the boat with men thither at once and let the men board, but found no soul inside, but everything destroyed as far as they could; their chests chopped to pieces, their rice poured out, and everything thus destroyed, even their anchor chopped from the bow. On the 9th I brought it in by prahu, thus waiting for Your Right Honorable's orders regarding the second vessel. On the 12th I learned from the natives that the bark the Kaaskoper lay under the Varkenshoek, and because the nakhoda of the second sloop began to grumble and put forward all kinds of excuses, I judged it best to bring him to Bantam, to which he, after long arguing, consented. On the 17th I got under sail with the vessels until, with difficulties, on the 20th I came to anchor near the bark the Kaaskoper, the moon having passed from full to last quarter, whereby it remained dark from the evening until 12 o'clock at night. During these hours, it being the night of the 21st, the aforementioned sloop tried whether it could slip away, which I, noticing it, prevented and made him come to anchor. On the 22nd in the afternoon, the wind being East the entire twenty-four hours, we could make no progress. That same evening I judged it best to make the aforementioned vessel drop two anchors and take half of his crew on board with me, so that he could not weigh his anchors otherwise than with my consent. This night, with the rising of the moon, seeing that the aforementioned sloop's boat was not on board, we immediately hailed the Kaaskoper and requested him for his armed boat, which immediately sent out all boats in the fairway to see if his boat could be found anywhere, but did not find it. On the 23rd we went on board the sloop, but found the vessel abandoned, the same being loaded with salt and 5 empty small chests; immediately manned the same. On the 24th the Honorable Company's ship the Huis te Manpad arrived here with a letter from Your Right Honorable to the undersigned, and understood from it that I was to hand over the vessels to the aforementioned ship, which, after the vessels having been inventoried, I then also handed over to Captain Roeloff, thus carefully observing the orders of Your Right Honorable. Take herewith the liberty to request once again a small armed vessel that sails well, because the Mandarese are not easily engaged; also request Your Right Honorable for some equipment for the hoeker, having the occasion of anchors of the Honorable Company. 103. From Bantam the 25th of July Anno 1753. From Bantam the 4th of August Anno 1753. could not let the Honorable Company's ship pass by, have taken in exchange 9 flintlocks, 4 pistols, 5 cutlasses and by ordinance 30 hand grenades, in which I do not doubt having done no wrong. As regards the Honorable Company's post per prahu, it is currently in a good condition; the only deficiency consists of provisions along with a little force against the Inlander, because its force here consists of 5 pieces of cannon, next to which 9 healthy souls do duty who are there, and day and night lie with loaded guns. The inventories of the vessels Your Right Honorable will receive in the enclosed letter together with their passes, with which, with all respect and submission, I remain, below stood, Your Right Honorable's most humble and faithful servant, was signed, Daniel Clement. In the margin: On the hoeker Ter Veer, the 25th of July Anno 1753. Batavia. Your High Mightinesses will see from the enclosed declaration of the officers commanding the bark Jaccatra how they do not judge themselves in a condition, being so overloaded, to dare put to sea. I have not neglected to use every endeavor to investigate whether the said vessel contains any private voluminous goods, and find therein, as well after strict threatening of each officer in particular as personal inspection of the hold and the entire vessel, nothing else than the permitted chests of the officers. The greatest space of this bark is mainly occupied by twelve months' rations for 48 European heads, with which the same is manned, and 40 half water-casks, which are indeed necessary on such a long voyage. Because of this, I have been obliged to request the bearer of this, Mr. Aubri, captain commanding the French private vessel the Saint George, to take in as much of our cargo as our officers judged necessary for the lightening of their bottom, which Your High Mightinesses will notice from the accompanying invoice, from which the invoice of the bark Jaccatra will be discharged. Said Captain Mr. Aubri and his officers, being seamen, will convince Your High Mightinesses of the absolute impossibility of being able to continue the voyage so deeply laden and unready as they found us. As for me, I hope Your High Mightinesses will approve the resolution taken, without which we would have been forced.
Dutch transcription
101. Van Bantam den 25. Iulij A„o 1753. — Van Bantam den 25. Iulij 1753. — anker lijdent naar hem toe het welk hij ziend en zettende het terstond op d'wal, om 10 Uuten quamen ten anker, senden op stond d' schuijt met volk Daer na toe en lieten het volk over lope maer vonden geen mens daer in maar alles verdistrueerd wat zij zij konde haar kiste aen sturkent gekapt, haar rijst uijtgestort en so alles verdistruceerd zelfs haar anker van de Boeg gekapt den 9 brogt ik't op p„r goudie binne dus wagtende Naar U hoog Edelens ordre omtrent het 2„e vaertuijg. — Den 12 vernaeme van d' Inlanders dat onder de verken hoek de Bark de Caas Koper lag en door dien de nagoda van de tweede sloep begon te mompelen en alle askaezee reeden te voere oordeelte het beest was hem naar Bantam te brengen in welke hij na lang teegenspreeken bewilligden. — Den 17. raarte ix met d' vaartuijgen onder zeijl tot dat ik met surxelen den 20. bij de barcq de kaas kooper ten anker quam zijnde mijn de maan verloopen van volle tot laaste quartier waar door het van 's avonds tot 's nagts te 12. uuren, Donker bleef in deesen uuren zijnde den 21's nagtb wanneer evengemelde sloep Crobeerde of hij het konde ontslippen, het welk ik gewaar wordende belettende het en deden hem ten anker Komen. Den 22. 's namiddags de wint het heele Et„m Oost zijnde konde niets vorderen desselfs avonds oordeelde gem„t vaertuijg 2 ankers te laten vallen en de helft van zijn volk bij mijn aen boord te neemen deurende van dat hij zijn ankers niet anders konde tuijs krijgen dan met mijn bewillging in deese nagt met het opkomen van de maend zien dat gem„e sloep zijn schuijt niet aen Boord was breijden terstond de Kaaskooper en versogten hem om zijn gewapend schuijt soude opstond al d' schuijte in het vaarwater om te sien of sijn schuijt nergens te verneemen waar, maar vonde hem niet. — Den 23. ginge op de sloep aen boord maar vorde het vaartuijg verlaaten zijnde deselve geladen met sout en 5 lege kisjes bemande terstond deselven Den 24. quam alhier het E Comp„s schip het huijs te man„ „pad met eer brieff van uw Hoog Edelens aen de onder„ „geteekende en verstonde daeruijt dat ik de vaar„ „tuijge aen evengem„te schip moest overgeven, het welk na de De vaartuijgen geinventariseerd zijnde ook aen Cap„n Roeloff toen overgaff, dus naar de Ordre van Uw hoog Edelens met vlijt te waaren. — Nemen bij deesen d' vrijheijd nogmaals te versoeken om een kleijn gemonteert vaertuijgje dat wel bezeijlt is, door dien de mandareesen niet wel zijn aen te tasten versoeken Uw Hoog Edelens mede om eer weijnig Equipagie voor den Hoeker hebbende de Occasie van Ankers S: E: Comp:s e -. 103. Van Bantam den 25 Julij A:o 1753. — Van Bantam den 4. Aug„s A„o 1753. — sE Comp„s schip niet konne laten voorbij gaen, hebben in Ruijling overgenomen 9. snaphaenen 4. Pistoolen 5. Houwers en p„r ordonnantie 30. Handgranaden in de welken niet, twijffelende misdaan te hebben wat aengaet 'sE Comp„s Comptoir p„r goudie is thans in een goeden toestand het manqueerde alleenig bestaat in mond verversing benevens een weijnig magt tegen de Julan„ „der door dien desselfs magt alhier bestaat in 5 stux„ „ken Caron waer benevens 9 gesonde zielen Dienst doen die daar zijn, en dag en nagt met opgeroede stukken legge, De inventarise van de vaartuijgen bekomt UwelEdelen groot agtbaaren in bijleggende brieff beneffens desselfs Passen waermede met alle Eerbied en onderdanighijd verblijff /:onderstond:/ Uwedl. Groot Agtbaare onderdanigste en getrou„ „we Dienaar /:was geteekendt:/ D„n Clement. /:in margine:/ In den Hoeker ter veer den 25. Iulij A„o 1753. — Batavia sten an als vooren gem„t Uw Hoog Edelheedens zal uijt de hierbij leggende verklaring der officiren Commandeerende de Barcq Jaccatra blijken, hoe deselve zig niet in staat oordeelen, zodanig overlaaden, tee te durven kiesen; ix hebbe niet na gelaten alle devoir aen te wenden omme te ondersoeken off gemeld vaertuijg eenige Particuliere volumnieuse goederen is inhoudende, en vinde daerin zo wel naar scherpe Bedrijging van ieder officier in't bijsonder als personeele visitatie van Ruijm en het geheele vaertuijg, niets anders als de gepermitteerde kisten der officieren. — De Grootste Ruijmte van dese Barcq is voornaemlijk g'occupeert door twaelff maends Randsoenen voor 48: Coppen Euro„ „peesen, waermede deselve bemand is, en 40. halve waterleggers dewelke wel op zo een lange Reijse noodsaekelijk zijn Hierdoor ben genoodsaarst geweest brengern deses M„r Aubri Capitain Commandeerende het franse particuliere scheepje de S„t George te versoeken, zo veel van onse Laeding intenemen, als onse officieren tot verligting van haeren Bodem, noodsaake„ „lijk oordeelden, 't welk Uw Hoog Edelheedens uijt, bij gaende Factoura zullen bemerken, waervan de Factuur van de Barcq Jaccatra zal ontlasten. Gemelde Cap„n M„r Aubre en desselfs officieren Zeelieden zijnde, zullen uw Hoog Edelheedens overtuijgen van de volstrekte onmog„ „lijxhijd, omme sociep geladen, en ongereddeert als deselve ons gevonden, de Reijse te kunnen vervolgen. Mijn aengaende verhoope Uw Hoog Edelheedens zullen de genomene Resolutie sonder dewelke genoodzaakt zoude hoe deselve geweest . d —.
English
105 From Bantam, the 4th of August Anno 1753 From Bantam, the 4th of August 1753. having been, to return to Batavia, favorably approve and rest assured of the deep respect with which I have the honor to call myself, below stood, Right Honorable, Highly Esteemed, and Far-Ruling Lord, and Honorable Lords, lower, Your Right Honors' humble and very obedient servant, was signed, Kniphuijsen. In the margin: In the Honorable Company's bark Iaccatra lying at anchor west of the Point of Bantam, the 4th of August Anno 1753. Register of the papers which are sent and consigned per the ship 't Huijs te Manpad by the Honorable Commander Ian van Suchtelen and Council here to His Honor the Right Honorable, Highly Esteemed Lord Iacob Mossel, Governor-General, and the Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies. Number 1. An original letter from and as above, dated today. 2. Account given on demand of the Junior Merchant and Resident at Lagondi, Krijn Laven, by the detained Malay juragan Iurtules. 3. Account given on demand of as before by the detained Malay Mille Tangpono of Padang. of Padang. Bantam, the 4th of August Anno 1753. was signed, G: W: Laats, pro interim sworn clerk. Number 4. A declaration taken by commissioned members from the Court of Justice here from the Malay juragan Teurtulen of Padang. 5. A ditto from the Malay Meli Sampona of Padang. 6. Ditto ditto the Malay nachoda Bimbang. 7. Ditto ditto ditto Malim. Ditto ditto ditto Sitroi. 8. Ditto ditto Malim Pagnam. 9. Ditto ditto the Malays Seliman, Setobe, Panghangtjie, Malim Kitjil, and Panamaradja. 10. A confession of the Moor Salamat. 11. A name list of the detained persons. 12. Inventory of the goods found in the prahus of the aforesaid Malays. 13. An original English pass. Letter to His Right Honor from the Naval Lieutenant Clement. No 4 Batavia 107. From Bantam, the 4th of August Anno 1753. From Bantam, the 4th of August 1753. Batavia To His Right Honor, the Right Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord Jacob Mossel Governor-General, together with the Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc. Right Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord, and Honorable Lords. The ship 't Huijs te Manpad having taken over two sloops from the hooker Ter Veer, together with the enclosed letter to His Right Honor, and having arrived here, I thought it best on this occasion also to place at Your Right Honors' disposal two of three Lampong vessels with their juragans and crew; previously left by Lieutenant Clement, of which Resident Laven reported in detail in his letter of the 9th of June to Your Right Honors, and which was also mentioned in the respectful separate letter of the 29th of the same month; the third small vessel being so old and leaky that it is deemed unfit for the voyage to Batavia and unworthy of repair. The original accounts taken on Legondi from the juragans Iuretullis and Mille Tangpono, together with the further declarations both of these and of other crew members, of whom a small name list accompanies this, executed before the Fiscal and commissioners, item the original English pass, I take the liberty to enclose herewith, along with an inventory of the goods transferred by Lieutenant Clement to the Fiscal, and by the latter in turn to Captain Roeloffsen. Furthermore, there was brought in by the Sultan's men a Moor, who pretends to be Salamat, abducted from Batavia and brought to the mountains, from where he was now brought back here by the Bantammer Maas Pattij; and a certain Buginese named Dul, who was accused by the Javanese of having given people a certain poison or sleeping herb, whereby being dazed he had taken advantage of that occasion to steal their goods, but the evidence of this alleged crime was so poor that the matter was deemed unworthy of further investigation; but since the Regent of the Realm, Pangerang Coesoema Diningrat, along with many others, testify that he is a bad fellow and known as such for many years that he has stayed here now and then, with the request that he might be sent elsewhere, I have also thought it well, in hopes of a favorable interpretation, to send this man over under secure guard, all the more as the Honorable Lord and former Water Fiscal Van Suchtelen juragans recently all
Dutch transcription
105 Van Bantam den 4. Aug„s A„o 1753 Van Bantam den 4. Aug„s 1753 —. . -. geweest zijn naer Batavia te retourneeren, gunstig appro„ „beeren een sig versekert houden van de dhiepe Eerbied waermede de Eere hebbe van mij te noemen /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtb: en wijdgebiedende Heere en welEdele Heeren, /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens onderdaenigen en zeer gehoor„ „samen Dienaer /:was geteekendt:/ Kniphuijsen. /:in margine:/ In 's E Comp„s Barcq Iaccatra g'ankert leggende bewesten de Hoek van Bantam den 4. Aug„o A„o 1753. — Register der Papieren dewelke pr 't schip 't huijs te Manpad door den Ed„e gesagghebber Ian van Suchtelen en Raad alhier ver„ „sonden en geconsigneert werden aen sijn Edelheijd Den Hoog Edelen Groot Agtbaeren Heere Iacob Mossel Gouverneur Generaal en de wel Edele Heeren Raden van Nederlands India. N„o 1. Een Origineele : missive van en als boven de dato deses. „ 2. Relaas gedaen op afvordering van den Ondercoopman en Resident tot Lagondi Krijn Laven door den g'arresteerde maleijdse Iurragan Iurtules 3. Relaas gedaen op afvordering van als vooren door den g'arresteerde Maleijer Mille Tang pono van Padang. — „ van Padang— Batatam den 4. Augustus A„o 1753. — /:was geteekent:/ G: W: Laats p„l gesw: soriba. N„o 4. Een verklaring afgenomen door gecommitteerde leeden uijt den Raad van Iustitie alhier van den maleijer Iuragan Teurtulen van Padaag. „ 5. Een Dito van den Maleijer Meli Sampona van Padang.— „ 6. _:o _„o Den Maleijer Nachoda Bimbang. „ 7. _„o _„o „ _„o Malim. _„o _:o „ _„o sitroi „ 8. _„o _,„o Malim. Pagnam „ 9. _. o _„o De Maleijers Seliman, Sctobe, Panghangt„ jie malim kitjil en Panamaradja. - „ 10. Een Confessie van den Moor Salamat. — „ 11. „ Naem Lijst der g'arresteerdens. — „ 12. Inventaris der goederen als er gevonden zijn in de prauwen van voorsz: Maleijers „ 13. Een origineele Engelse Pas. — Brieff aen zijn Hoog Ed van den Lieutenant ter zee Clement. No 4 Batavia „ - 107. Van Bantam den 4. Augustus A„o 1753. —. Van Bantam den 4. Aug„s 1753. — Batavia Aen zijn Hoog Edelheijd den Hoog Edelen Groot agtbaren Wijd gebieden den Heere Jacob Mossel Gouverneur Generaal, benevens de welEdele Heeren Raden van Nederlands India &„a &„a &„ Hoog Edele Groot Agtbaare wijtgebieden„ „de Heer en welEdele Heeren. — 'T schip 't Huijs te maupad van de Hoeker ter veer overge„ „nromen hebbende twee Chaloupen, benevens inleggende missive aen zijn Hoog Edelheijd, en alhier acngegiert zijnde, heb ik best gedagt, ook bij deese occasie tot Uwer Hoog Edelheeden Disposi„ „tie te doen overgaen twee van drie Lampongse vaertuijgen met derselver Iurragans en gemeenen; bevoorens door de Leutent„ Clement gelaten waervan de Resident Laven breedvoerrig bij zijne Letteren van 9. Iunij aen Uw Hoog Edelheden heeft verslog gedaen, en oor mentie gemaakt is bij eerbiedige aparte van 29„en derselver maend; zijnde het derde vaertuijgje„ so oud en Lech, dat tot de Reijse naar Batavia onbequam en der Reparatie onweerdigh geoordeelt word. De origineele Relaasen op Legondi genomen van de Iuragaus Iuretullis en wille Tangpono /:mitsgaders de nadere verklaeringen so van deese als andere opvarende, waer van een naemlijstje deese verselt:/ voor Fiscaal en gecommitteerdens gepasseert, item de origineele Engelse Pas neem ik de vrijheijd nevens deese in te sluijten, met en benevens een Inventaris der goe„ „deren door den Lieutenant Clement aen den Fiscaal, en door deese wederom aen den schipper Roeloffsen getransporteerd. — Wijders is door sulthans volk opgebragt een moor, die salomat„ voor geeft van Batavia vervoert en na 't gebergte gebragt te zijn, van waar thans door den Bantammer Maas Pattij na herwaerts te rugh gebragt was, :/: en zekere Boeginees genaemt Dul, die door de Javaenen beschuldigt wierd, een seerer vergift of slaepkruijt te hebben de menschen ingegeven, waer door die bedwemeld zijnde hij van die occasie zig bediend had, om derselver goederen te stelen, dan de bewijsen van dit voorge„ „weude Crimen waren so slegt dat men die saak geen verder ondersoek waardig heeft geoordeelt; maer also de Rijxbestier„ „der Pangerang Coesoema Diningrat, benevens veele andere getuijgenis geven, dat het een slegt Keerel is, en als soda„ „nige sedert veele Iaeren dat alhier, sig nu en dan opgehou„ „den heeft, bekent staat met versoek, dat naar elders mocht versonden worden, heb ir deese in hoope van welduijding al mede goed gedagt in goede verseekering over te senden, te meer also de wel Edele Heer en gewesene Waterfiscaal van suchtelen Jurragans jongst Hlle -
English
109 From Bantam, the 4th of August Anno 1753. Bantam, the 11th of August Anno 1753. From recently notified me in a note that a certain Abdulla or Dul had betaken himself hither, being the leader of the murderers who some time ago murdered some Englishmen in a proa. Finally, on the 2nd of this month, when the English boat from Tjerita had arrived and received its clearance, the mate came in the evening at 7 o'clock to complain that his crew was drunk and would not depart, requesting my assistance. Whereupon I was obliged to arrest 4 of them who were at the boatswain's house, and a fifth who had remained in the boat, hearing this, ran away from there, and it has not been possible to learn thus far where he has ended up; but the other four I take the liberty to send over on this occasion, with which I have the honor to remain with deep respect, (was written below) High Noble, Right Honorable, Widely Ruling Lord and Noble Lords, (lower) Your High Nobilities' most humble and obedient servant, (was signed) I. V. Suchtelen, (in the margin) Bantam, the 4th of August Anno 1753. Batavia To the same as mentioned before. The Receiver General, Mr. van der Felts, cum suis, who accompanied the Regent and other envoys of the Sultan and arrived here on the 30th ultimo, return herewith in the company of Kiai Aria Raksa Dipa, Kiai Aria Wangsa Duta, the Ingebai Aslaprana, together with Ingebai Suta Baskara, as special envoys to fetch the Noble Lord Commissioner van der Parra, whom we humbly congratulate on the illustrious character he is to hold here, and pray that it may please God not only to accompany Your High Nobilities' high persons and decisions in general with His precious blessing, but especially that the new arrangement and change in the administration of the realm of Bantam may be found a salutary means for its complete elevation and restoration, while we most respectfully express our thanks for the favorable communication. We shall leave it to the bearer of this to entertain Your High Nobilities more fully on the impossibility there has been of delivering the letters and gifts at court with the required and customary ceremonies before the complete end of the Puasa on the 3rd of this month, as well as that, despite all efforts made to urge His Highness to haste, it was not possible to move him to be ready any earlier than today with answering Your High Nobilities' letter. The Prince laid all the blame on the unfamiliarity and incompetence of his scribes, which he also conceded, and also immediately requested an apology regarding the unusual title of Brother given by His Highness to His High Nobility in his latest letter, as soon as the first undersigned had indirectly informed the Sultan of this through the Regent; and this Prime Minister Wangsa, Minister the the 111 From Bantam, the 11th of August Anno 1753. From Bantam, the 11th of August 1753. Minister has also notified this morning that in the outgoing letter the name of Ayahanda has been used, being the most elevated word in the Malay language meaning Father. His Highness accompanies his letter with bahars of black pepper as a reciprocal gift, of which 10 bahars are for the gentlemen commissioners. We remain with deep respect, (was written below) High Noble, Right Honorable, Widely Ruling Lord and Noble Lords, (lower) Your High Nobilities' humble and obedient servants, (was signed) I. V. Suchtelen, A. J. D. Heere, P. Heller, Johannes Tine, (in the margin) Bantam, the 11th of August Anno 1753. Translation of the Malay letter written by the King of Bantam to Their High Nobilities, the Noble High Indian Government. Received at Batavia, the 20th of August Anno 1753. This venerable letter is handed over with numerous greetings by Aria Raksa Dipa Prana, together with Ngabehi Duta Baskara, on behalf of and representing Their High Nobilities' son, the Seri Sultan Abul Mafakhir Muhammad Wasi Zainul Alamin, together with the humble greetings of Their High Nobilities' son, the Crown Prince Abul Mufakhir Muhammad Arif Zainul Abidin at Bantam, who wish their father, the Lord Governor-General and the Councilors of India, all salvation, blessing, and prosperity on this earth, etc. etc. Furthermore, we communicate to Their High Nobilities that on the 2nd of the month of Shawwal of this year, the dispatched embassy, namely the Regent Pangeran Kusuma Ningrat, together with his colleagues as well as the ambassadors of Their High Nobilities, were jointly received in good health with the letters and gifts under the required ceremony according to custom. Having received with great respect and in all humility through verbal report from the Regent that His Highness's request was approved, which was not made known in the letter, solely out of a true affection and devotion obtained, which remains steadfast as long as the sun and moon complete their course. Their Highnesses likewise remain grateful that His Highness will be relieved of the burden to which he has been subjected. Furthermore, I have the honor to receive Their High Nobilities' gifts with the required prompt ceremony, consisting of the following goods, namely: 50 pieces of scarlet broadcloth 57 pieces of dark blue broadcloth 2 pieces of scarlet parvanen 2 pieces of blue crown ras 2 pieces of scarlet perpetuanas 2 pieces of palempore letter etc. 2 pieces of palempore
Dutch transcription
109 Van Bantam den 4. Aug„s A=o 1753. — Bantam den 111 Aug„s A„o 1753. — Van jongst bij een briefje mij aengesz: heeft, dat een zeivere abdulla of Dul zich na herw„s vervoegt had en hooft zijnde zijn van de mordenaars die eenigen tijd geleden eenige Engelsen in een Praeuw vermoord had„ „den. —. Eijndelijk op 2„e deeser wanneer de Engelse Boot van Tjerita was gered en gekomen oor zijne depeche erlangt had, quam des avonds ten 7. Uuren de stuurman klagen dat zijn volk dronken was en niet wilde vertrecken, versoekende mijne adsistentie, waerop genoodsaakt ben geweest 4. derselver die bij de Boosman in huijs waren in arrest te neemen en een vijffde die in de Bood was geblee„ „ven zulx hoorende is daer uijt gelopen en men heeft tot nog toe niet te weeten kunnen komen waer denselven beland is dog de andere vier neem ik de vrijheijd mits deese occagie over te sen„ „den, waermede de Eer heb met diep ontsag te sijn /:onderstond:/ HoogEdele groot Agtb: Wijd gebiedende Heere en wel Edele Heeren. /:lager Uw Hoog Edelheedens onderdanigste en gehoorsaem„ „ste Dienaer /:was geteek„t I. V. Suchtelen /:in margine:/ Ban„ „tam den 4. Augustus A„o 1753. —. Batavia Aen Even als vooren gem„t— De heer ontfanger generael van der Felts C: s: die den rijx„ bestierder en verdere gesanten des sulthans begeleit hebben, en alhier op 30. pass„o angekomen zijn retourneeren mits desen wederom in geselschap van Kiaij aria Raksa Diepa, Kiaij Aria Wangsa Doeta, den Ingebaij aslaprana, benevens Ingebaij Soeta Baskara, als Expresse afgesondenen ter afhaal van den wel Edelen Heere Commissaris van der Parra, die wij ootmoedig met het Luijsterrijke Character dat alhier te bekleeden staat, vergelukken en bidden dat het gode behage niet alleen uwer Hoog Edel„ „leden hooge Persoonen en besluijten in 't algemeen met zijnen dierbaren zeegen steeds te versellen maer wel bijsonder dat de nieuwe schikring en verandering in het rijxbestier van Bam„ „tam tot volkomen opluijzing en herstelling van het selve, een heijlsaem middel mag bevonden worden, terwijl wij voor de gunstige Communicatie eerbiedigst bedanken. Wij zullen aen brenger ver deeses overlaten uwe Hoog Ed„s breedvoeriger te onderhouden over de onmogelijkheijd, dieer geweest is de brieffen geschenken met de verEijschte en gewone Ceremonien ten hove te bestellen. voor het geheel Eijndigen der Poassa op 3. deser alsowel als dat men onaengesien alle aengewende middel om zijn Hoogheijd tot spoed aen te zetten hem niets heeft kunnen beweegen eer klaer te zijn dan op heeden met het beantwoorden Uwer hoog Edelheedens missive leggende de vorst al de schuld op de ongewoonte en onkunde van desselfs schrijvers, waer aen al mede toegesteer en ook aenstonds Excus versogt heeft we„ „gens de ongewoone Titul van Broeder door sijn Hoogheijd aen zijn hoog Edelheijd bij desselfs jongste missive gegeven zo ras de eerst geteekende hier van op een indirecte wijse door den Rijxbestierder den sulthan had doen verwittigen en deese eerste Wangsa, Minister d de 111 Van Bantam den 11 Aug„s A„o 1753. Van Bantam den 11 augs 1753. Minister heeft van deese morgen ook genotificeert, dat in de afgaende brief de Naam van Ajahanda gebruijkt is zijnde het verheevenste woord der maleijdse tale in de beteekenis van vader. — zijn Hoogheijd doet zijne missive versellen van bobharen swarte peper tot een Contra geschenpje waervan 10 bharen voor de heeren gecommitteerdens.— Wij zijn met diep respect /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtb: wijdgebiedende Heere en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelh„s onderdaenige en gehoorsaeme Dienaren /:was geteekendt :/ I: V: Suchtelen. A. J. D. Heere, P„s Heller. Johannes Tine /:in margine:/ Bantam den 11 Augustus A„o 1753. —. Translaat Malaijse Brieff gesz: door den Koning van Bantam aen haer hoog Ed„ls De Edele Hooge Indiase Regeering. Ontfangen tot Batavia den 20. Aug„s A„o 1753. — Deese eerwaerdige Brieff werd onder meenigvuldige groete over„ „handigt door aria Raxa Diepa Prana, mitsg„s Nghalihie Doeta Baskara uijt raem en van wegen haer hoog Ed„s zoon den zieri sulthan aboel Mocali Mahomad Wasie Seinoel Halamien, benevens de onderdanige groete van haar Hoog Edelheed„s zoon den Croonprins aboel Moefagier Mahomad Grieff zeinoel abiedien tot Bantam dewelke vader den heere Gouvern„r generaal en de Raden van India alle Heijl, zee„ „gen en voorspoed op deese aerde toewenschen &„a &„a- Wijders Communiceeren aen haar hoog Edelheedens dat op den 2„' van de maend sawal deeses Iaers de afgesondene Ambassade naementlijk den Rijxbestierder Pangerang Kasoema Ningrat, Benevens zijn mede confraters mitsg„s de am„ bassad„s van haar hoog Edelheedens gesaementlijk onder de vereijschte statio volgens usantie in een goede welstand met de Brieffen geschencken hebben gerecipieerd. Hebbende met veel respect en in alle onderdoenigheijd door mondeling Berigt bekomen van den Rijxbestierder dat zijn Hoogheijds versoek was g'approbeert het gunt en den Brieff niet bekent is gestelt alleen uijt een beko„ „men ware affectie en genegentheijd 't welk standvastig blijfft zo lang als de zon en maen zijn om loop heeft. Blijvende haar hoogheed„s insgelijks dankbar nopeus de Last die zijn Hoogheijd heeft onderworpen geweest daer van ontheft zal worden.— Wijders hebbe d' Eer haar hoog Edelh„s geschenken met de verEijschte prompte statie te ontfangen bestaende in de volgende goederen naementlijk 50 @. Laken schairrood 57. „ _„o donkerblauw. 2 „ parvanen schairrood. 2 „ Croon rassen blauwe. 2 „ perpetuanen schairrood. 2 „ Palemisen brieff dll O 2 palamisen e Je _„o
English
113. From Bantam the 11 Augs 1753. From Bantam the 29. Augs Ao 1753. 2. @. Salemises, blue. 1. ditto Dutch blue velvet. 1. ditto green ditto 51 @. gold cloth 3 ps Chinese flowered cloth. 3. ditto Boehdaar with gold and silver. 20. ditto painted Coast chintzes. 1. ditto striped Bengal bedspread 2 ditto ditto linen ditto 6. ditto black Broach bastas. 40. ditto red Parcalles. 40. ditto ditto salempores 40. ditto ditto Mooris. 10. ditto extra fine Bengal Hamans 10. ditto single ditto armozine 2. ditto Patholas of 8 astas. 2 ditto ditto of 7. ditto 2 ditto ditto of 6. ditto 1. case with rose water. 2 ps Tholassen attar of roses. 50 lb sorted spices. 20. lb. cloves. 12 ditto nutmegs. 10. ditto mace. 8. ditto cinnamon. Next dispatch the ambassadors already mentioned herewith to receive the Right Honourable Ordinary Councillor of India Petrus Albertus van der Parra as principal Commissioner of the Honourable Company, in order to crown the Crown Prince named Aboel Moesagier Mahamod brieff t Zeinoel abiedien as King of Bantam, in place of the now departing Padaeka Siri Sulthan. Lastly I present hereby a small present consisting of 50 Bharen black pepper. Written in the Negorij Bantam the 7th of the month Sawal in the year 1166. Below stood for the translation was signed E: W. Gordon. Batavia To his Honour the Right Honourable Lord Jacob Mossel Governor General alongside the Right Honourable Lords Councillors of the Netherlands Indies. Right Honourable Lord and Right Honourable Lords. Having arrived here the evening before yesterday with the ships 't Hoff d'uns and Rotterdam, also the head-yacht, collected from on board by the Crown Prince with the customary state, and yesterday welcomed by the King and Queen, and furthermore intending tomorrow to pay a visit to the departing monarch and at the same time to give notice of what has been demanded of me by Your Right Honours, since until now nothing has been or could have been performed other than the usual compliments and ceremonies, I thus have the honour to make respectful communication thereof to Your Right Honours herewith, and likewise that I find these departing and incoming Sultans exceptionally contented, the one that he is relieved of the burden of government, and the other that he will be charged therewith. For the rest, I subscribe myself with the deepest veneration as, below stood, Right Honourable Lord and Right Honourable Lords, lower, Your Right Honours' very humble and obedient servant, was signed, Ps Ao van der Parra, in margin, Bantam the 29. Augs 1753. Batavia Batavia 115. From Bantam the 4. Septbr Ao 1753. From Bantam the 1. 7ber 1753. Batavia To the Right Honourable Severe Lord Julius Valentijn Steijn van Gollonesse First Councillor and Director General of the Netherlands Indies Right Honourable Severe Lord! Because almost no medicines are found here for the service of the sick and the general requisition cannot yet go out, I take the liberty to present to Your Right Honourable Severe Lord herewith a small requisition of diverse medicaments with a humble request that the same may be sent over here by a native vessel, while I with full high esteem subscribe myself as, below stood, Right Honourable Severe Lord, lower, Your High Right Honourable Severe's very humble and obedient servant, was signed, Ps Ao van der Parra, in margin, Bantam the 4. September 1753, and underneath, P: S. Just after the closing of this, having received report concerning the departure to Tanjongpoura of the Lord General, of whom I requested yesterday the translator Gordon, I take the liberty, since I can accomplish nothing without such a person, having already received some papers from the King that must necessarily be translated, humbly to request that interpreter of Your Right Honourable Severe Lord, the head-yacht being Since my last very small letters directed to Your Right Honours, nothing noteworthy has occurred at this office and I take the liberty merely to let this accompany the continuation of the daily journal. With which I remain with deeply indebted respect, below stood, Right Honourable Highly Esteemed, Severe, Most Wise, Prudent, Far-Commanding and Very Generous Lord and Lords, lower, Your Right Honours' obedient and dutiful servant, was signed, Krijn Laven. In margin, Poulo Gondi the 1. September Anno 1753. Right Honourable Highly Esteemed, Severe, Most Wise, Prudent, Far-Commanding and Very Generous Lord and Lords. Jacob Mossel. Governor General alongside the Right Honourable Lords Councillors of the Netherlands Indies To his High Honour the Right Honourable, Highly Esteemed, Severe Lord Batavia Batavia
Dutch transcription
113. Van Bantam den 11 Augs 1753. Van Bantam den 29. Aug„s A„o 1753. — 2. @. Salemisen, blauw. 1: „ fluweel blauw hollands. _„o 1. „ d o groen - _„o 51 @. goude stoff Ee 3 p„s Chineese gebloemde stoff. 3. „ Boehdaar met goud: en silver. 20: „ Chitsen geschilderde Cust. 1. „ gestirte spreij Beugs„ 2„ _„o Lijwaet _„o 6. „ bastas Brochiase swarte. 40. „ Parcallen roode. 40. „ salempoeris _„o 40. „. Moeris. _„o 10. „ Hamans Extra fijne Bengs„ 10. „ armosijn Enkelde _„o 2. „ Patholen van 8 astas. 2 „ _„o „ 6. _„o 1. kas met roose waeter. 2 p„s Tholassen Etter van Roosen. 50 lb specerijen in zoort. 20. lb. nagelen. 12 „ Noten. 10. „ foelij. 8. „ Caneel. Vervolgens depecheere de hier nevens reets genoemde Am„ „bassadeurs ter recipneering van den wel Edelen Heer ord„e Raad van Jndia Petrus Albertus van der Parra als principaal Commissaris van d' E Comp„e ten Eijnde den Coon„ „prins met naemen aboel Moesagier Mahamod brieff t Zeinoel abiedien te kroonen als Coning van Bantam, in plaats van den thans aff te gane Padaeka Siri sulthan. Laastelijk presenteere bij deesen Een geringe present bestaende in 50 Bharen swarte Peper. geschreven in de Nego„ „rij Bantam den 7. van den maend sawal in't daer 1166. /: onderstond:/ voor de oversetting (:was geteekendt:/ E: W. Gordon. 2. „ _„o „ 7. _. o Batavia Aen zijn Edelheijd den Hoog Edelen Heere Jacob Hlosfel Gouverneur Generael benevens de wel Edele Heeren Raden van Nederlands Jndia. Hoog Edelen Heere en wel Edele Heeren. Op Eergisteren avond alhier met de scheepen 't hoff d'uns en Rotterdam item het kopjagt aengekomen door den Croon Prins onder de ord„e statie van Boord affgehaald en gisteren door den Koning en Koninginne verwelkomt mitsg„s voorneemens zijnde op morgen den affgaende vorst eene visite en teffens kennisse te geven van 't geene door uw Hoog Ed„s aen mijn is ge„ „demandeert nadien tot als nog niets is verrigt off verrigt heeft kunnen werden dan de gewoone Complimenten en Cere„ „monien, zo heb ix de Eere Uw Hoog Ed„s eerbiedig daervan bij deese Communicatie te doen en so mede dat ik bij deese affgaende en aenkomende sulthans ongemeen vergenoegt vinde zo den eenen over dat hij van de last der Regeering ont„ „slagen als den anderen dat hij daer mede gechorgeert sal werden. or onderschrijve mij voor het overige met de diepste veneratie als /:onderstond:/ HoogEdelen Heere en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw hoog Edelens zeer ootmoedige en onderdaenigen Dienaer /:was geteek:t:/ P„s a:o van der Parra /:in morgine:/ Bantam den 29. Aug„s 1753. — Batavia Batavia —. e 115. Van Bantam den 4. Septb:r A„o 1753. — Van Bantam den 1. 7ber 1753. —.. Batavia Aen den welEdelen Gestrengen Heer Julius Valentijn Steijn van Gollonesse Eerste Raad en Directeur generael van Nederlands Jndia WelEdelen Gestrengen Heer! De wijl alhier bij na geen medicijnen gevonden werde„ ten dienste der impotenten en den generalen Eijsch nog niet moedig kan affgaen neem ik de vrijheijd uwel Edele Gestr: hier ne„ „vens te presenteeren een Eijschje E van diverse medica„ „menten met onderdanig versoek, dat deselve per een Jnlands vaertuijg na herw„s mogen werden overgesonden, middelerwijlen dat ik met volle hoog agting mij onder„ schrijve als /:onderstond:/ WelEdelen Gestr: Heer /:lager:/ Uw Hoog wel Edeles gestr: zeer ootmoedigen en onderdaenigen Dienaer /:was geteek„t I„s A„o van der Parra /:in margine:/ Bantam den 4. September 1753 /: en daeronder :/ P: S. so even na het sluijten deeses berigt erlangte nopens het vertrek na Tanjongpoura van den heere generaal aen wien ik gisteren versogt hebbe om der translateur gordon, zo neem in de vrijheijd na dien in niets vijt voeren kan sonder sodanigen subject als bereets eenige papieren van den koning ontfangen hebbende die nood„ saakelijk moeten werden overgeset uwel Edele gestr: onder„ „danig om die toelman te versoeken zijnde het kopjagt Zeedert mijne laeste zeer geringe Letderen aen uw Hoog Edel„ „heedens gerigt, is ten deesen Comptoire niets merkwaerdigs voorgevallen en gebruijke de vrijheijd met deese Eenig„ „lijk te laten versellen 't vervolg van 't Dag Register. — Waermede met diep schuldige Eerbied blijve /:onderstond:/ Hoog Edelen Groot Agtb: gestr. wel wijsen voorsienigen, wijdgebiedende en seer genereusen Heere en Hee„ „nen /: lager:/ Uw Hoog Edelens onderdanigen, en ge„ hoorsaemen Dienaer /:was geteekent:/ Krijn Laven. /: in margine:/ Poulo Gondi den 1. september Anno 1753.— Hoog Edelen groot agtb: gestr: welwij„ Ten voorsienigen wijdgebiedende ere zeer genereuse Heere en Heeren. Jacob Mossel. Gouverneur Generaal benevens de wel Edele Heeren Raden van Nederlands Jndia Aen zijn Hoog Edelheijd den Hoog Edelen Groot Agtbaren, gestrengen Heere Batavia e Batavia ter - e
English
From Bantam, the 10th of September, Anno 1753. From Bantam, the 16th of September, Anno 1753. Batavia. To the Right Honorable and Valiant Lord Julius Valentijn Stein van Gollenesse, First Councilor and Director General of the Dutch East Indies. Right Honorable and Valiant Lord. Having just received the enclosed letter from the Sunda Strait, I have the honor to present the same to Your Right Honorable and Valiant Self, and also to report that this afternoon a ship passed from the east to the west, thought to be 't Slot van Capelle, which is destined for Ceylon, while I remain with the most perfect high esteem, below: Right Honorable and Valiant Lord, lower: Your Right Honorable and Valiant Self's most humble and obedient servant, was signed: P. A. van der Parra, in the margin: Bantam, the 10th of September, Anno 1753, and beneath: P.S. The merchant Hasebroek is on the ship Haarlem. Since the coronation of the newly elected Sultan, hitherto delayed by all kinds of applications from the outgoing Sultan, also by the collecting together of the scattered regalia, and furthermore the inventorying thereof, first in Javanese, then in Malay, and finally in Dutch, whereby much time was wasted, and it has finally reached the point that yesterday a beginning was made with their handover; and the greater part, in the presence of the Honorable Messrs. van Ossenbergh and van Suchtelen, was transferred to the incoming sovereign; will proceed on the 24th of this month only after the special request of the present Crown Prince, I have, since my departure from here can consequently also only take place about three to four days after the coronation, thought it best to grant clearance to the ship 't Hof d'Uno, projected by Your High Mightinesses as one of the ships of the first return fleet and urgently needing to be provided with a new mainmast, to proceed thither, without my having been able to High Honorable Far-Ruling Lord and the Right Honorable Lords. Batavia. To His Excellency the High Honorable Lord Jacob Mossel, Governor General, and the Right Honorable Lords Councilors of the Dutch East Indies. cause [illegible] From Bantam, the 16th of September, 1753. From Bantam, the 11th of September, Anno 1753. cause any pepper to be loaded into it, because its remaining stock in the King's warehouses is very meager. The ship Overschie, cruising in the Sunda Strait, arrived here at the roads yesterday evening, and its skipper having requested various necessities and medicaments in the Betuwe, as made known in the enclosed submitted petition, since he lacked the same, I shall have the arrack, the rice, and the oil listed therein provided to him, but the remainder requested not being on hand here, I request Your High Mightinesses, if that vessel must continue to cruise any further, that these items may be forwarded hither, while in the meantime, under the approval of Your High Mightinesses, I shall have two months' pay disbursed to the seamen aboard her, who, having received no pay months in eight months, have come to request the same, for whose honored consideration it serves that the ships Amstelveen, Haarlem, and Noord Nieuwland all sailed out of sight of this fortress yesterday, but that the struggling ship Hageveld is still within it. I remain with the most perfect high esteem, below: High Honorable Far-Ruling Lord and the Right Honorable Lords, lower: Your High Mightinesses' most humble servant, was signed: P. A. van der Parra, in the margin: Bantam, the 16th of September, Anno 1753. Batavia. To the upper as mentioned before. Yesterday evening a note was brought here from the ship Haarlem, and this morning from Noord Nieuwland, mentioning that they had sailed from Texel on the 9th of March of this year in company with the ship Amstelveen, and arrived in the Sunda Strait on the 8th of this month; the first-mentioned ship being commanded by Marcus Tetting and manned with 295 heads, and the other manned by Eduard de Koning, as he expresses himself, with 252 men's heads, and further reports that on the 3rd of July the ship Zaamslag, skipper Jacobus Kolom, for the Chamber of Zeeland, had also arrived in False Bay. Finally, this morning a note was also brought from the ship Hageveld, which arrived on the same day in the Sunda Strait after a voyage of eleven months and six days, in which was enclosed the inside missive to Your High Mightinesses. Wherewith I remain with deep respect, below: Right Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord, and Right Honorable Lords, lower: Your High Mightinesses' most humble and obedient servants, was signed: I. van Suchtelen, H. van der Heere, J. Heller, Johan Tinne, in the margin: Bantam, the 11th of September, Anno 1753. Batavia.
Dutch transcription
117. Van BBantam den 10 7ber: A„o 1753. Van Bantam. den 16. September A„o 1753. — Batavia Aen den Wel Edelen Gestrengen Heer Julius Valentijn steijn van Gollonesse Eerste Raad en Directeur Generaal van Neder„ lands Jndia. WelEdelen Gestrengen Heer. —. Jnleggend briefje zo even uijt sundus Engte bekomen heb ik d' Eere het selve aen Uwel Edele Gestrenge te pre„ „senteeren en ook te melden dat heeden na middag een schip uijt het oosten na het westen gepasseert is na gedagten 't slot van Capelle zijnde dat na Ceijlon gedestineerd is ter„ „wijl ik met de volmartste hoog agting blijve /:on„ „derstond:/ welEdele gestrenge Heer /:lager:/ Uwel Edele Gestrenge zeer onderdanigen en gehoorsaemen Dienaer /:was geteekendt:/ P„s A„ van der Parra /:in margine:/ Bantam den 10. September A„o 1753. /:en daeronder:/ P. S. Den Coopman Hasebroek is op 't schip Haerlem. Dewijl de kroningh van den nieuw verkoren sulthan, tot nog op„ „gehouden door alderhande soorten van instantien van den afgaende sulthan, item door het bij een versamelen van de vertrooijde rijx or„ „namenten, voorts dies opschrijving, eerst in het Javaans, vervolgens in het Maleijs en eijndelijk in het nederduijts, waerdoor veel tyd ver„ spelt, en het eijndelijk so verre gebragt is dat gieteren met dies over„ „gave den aenvang gemaekt; en voor het grootste gedeelt ten bijwessen van DE van ossenberg en van suchtelen getransport: is aen den aan„ „komende vorst; eerst na het speciaal versoek van den presenten Croon prints zal voortgang nemen den 24. deeser, zo heb ik, vermits mijn vertrek van hier dienvolgende ook maer eerst die à vier dagen na de kroningh zal kunnen vallen, best gedagt het schip 't hoff d'uno door Uw Hoog Edelens tot een der scheepen van de eerste retour besending geprojecteert, en noodsaakelijk van een nieuwe groote mant moetende voorsien werden, althans na derwaert te verleenen zijne Depeche, sonder dat ik daer inne eenig peper hebbe kunnen Hoog Edele wijd gebiedende Heere, en d' WelEdele Heeren. Batavia Aen zijn Edelheijd den Hoog Edelen Heere Jacob Hossel Gouverneur Generaal en De wel Edele Heeren Raden van Nederlands India. doen Ell 119. Van Bantam den 16. September 1753. — Van Bantam den 11: September A„o 1753. — doen afladen, ter zake dies restant in 's Konings Pakhuijsen seer gering is. — Het schip Overschie in sundas engte kruijssende, gisteren avond alhier ter rheede aengekomen, en door dies schipper in de betouw versogt zijnde diverse benodigtheden en medicamenten bij ingesloten overgelegt versoek schrift bekent gestelt, nadien hij daer aen gebrek hadde, zal ik de arrak, de rijst, en d'olij daer bij bekent staende, aen hem laten verstrecken, dog het verder versogte alhier niet aen handen zijnde, versoeke ik uw Hoog Edelens soo dien kiel nog verder zal moeten blijven kruijssen, dat het een en ander na herwaert mag werden overgemaekt, terwijl ik middeler„ wijlen aen de daer op zijnde zeevoerende, die in geen agt maenden goede maenden genoten hebbende daerom komen versoek te doen, twee maenden zal laten verstrecken onder de goed keuring uwer Hoog Edelens tot welkers g'eerde speculatie dient dat de scheepen Amstelveen, Haerlem en Noord nieuwland alle gieteren uijt het gesigt deser vesting geraekt zijn dog dat daerinne nog bevind het surkelende schip Hagevelt. Ik verblijve met de volmaekste hoog Agtingh. /:onderstond:/ Hoog Edele Wijdgebiedende Heere, en D' wel Edele Heeren, /:lager:/ Uw Hoog Edelens seer Ootmoedigen Dienaer /:was geteekendt:/ P: A: v: d' Parra /:in margine:/ Bantam den 16. September A„o 1753. Batavia Aen opper als voren gem„t Gisteren Avond is van 't schip Haarlem, en heden morgen van Noord nieuwland een briefje alhier aengebragt, met mentie, dat op 9„en Maart deeses jaers in geselschap van 't schip Amstelveen uijt Texel waren gezeijlt en op 8„en deeser in straat sunda ge„ „arriveert: zijnde eerst gemelde schip gecommandeert door Marcue Tetting en bemant met 295. Coppen, en het andere door Eduard de koning bemand, so als hij sig exprimeert met 252. manshoofden, en meld wijders op 3„en Iulij nog in Baaij fals gekoomen te zijn het schip zaamslag schipper Iacobus Kolom voor de Camer Zeeland. —. Eijndelijk is deesen morgen ook een briefjen van 't schip Hagevelt, ten selven dage in straat suuda na een reijs van Elf maenden ses dagen gearriveert, aengebragt, waer in gesloten was inleggende missive aen Uw Hoog„ Edelheedens. — Waermede met diep ontsag verblijve. /:onderstond:/ welEdele Groot agtbaare, wijd gebiedende Heer, en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens onderdanigste en gehoorsaamste Dienaeren /:was ge„ „teekent:/ I. V: Suchtelen. H: V: d. Heere. J„s Heller. . . . . . . .. Johan Tinne. /:in margine:/ Bantam den 11:' Septb„r A o 1753. —. Batavia
English
121. From Bantam, the 9 7ber: A„o 1753. — From Bantam, the 19 September A„o 1753. — Batavia To the Same as beforementioned I have hereby the honor to communicate to your High Nobility and their High Nobilities that on the 8„e of May of this year I set sail with the ship Hageveld from Cabo de goede hoop and sighted the land of Java on the 2„e of Aug„o, and on the 20„te of the same, in the evening at sunset, we took our bearings with the West or First Point of Java North by East ½ point and the Southwest Point East-Southeast ½ South of us, when the wind shifted ahead and we stood out to sea again. On the 23„e we set our course west of the Princes Island, because we found that we were losing ground daily, yet in the Strait of Sunda we found the current running so strongly to the west that on the 25„en of Aug„t we found ourselves outside the Princes Island again. We then stood close to the wind to the south in the hope of gaining enough with one tack to get to windward of the Strait of Sunda again, and yesterday, by the Lord's blessing, we safely entered the Strait of Sunda, and are now at anchor between Anjer and the Fourth Point due to calm weather, having had on the voyage from the fatherland up to this day thirteen dead and three sick. Otherwise all is still well, except that our provisions are very low. Wherewith concluding, after having commended your High Nobility and their High Nobilities to the protection of the Almighty, I remain with all respect. below stood: Your High Noble Honorable Lord and Noble Lords; lower: Your High Nobilities' humble and obedient servant; was signed: Pieter Jongedijk. in the margin: In the ship Hageveld, the 9 September A„o 1753, in the evening at 6 o'clock. — Batavia To the Same as beforementioned Since no cash is to be found here for the daily expenses and the same is nevertheless required, I take the liberty to present to your High Nobilities an extract from the general requisition shortly to be submitted, containing a petition of forty thousand rd„s in three different coinages, with the request that it may please your High Nobilities to send that amount, or at least for now the half thereof, hither, along with ten pieces of bunting red, white, and blue, item ten bolts of sailcloth, and ten pounds of sail yarn, as there is nothing of these in stock here, to collect which, under the escort of this letter, the boat departs, while with respect I subscribe myself as: below stood: High Noble Lord and Honorable Lords; lower: Your High Nobilities' very humble and obedient servant; was signed: P. A. v. d. Parra; in the margin: Bantam, the 19. 7ber: A o 1753. —. Batavia 123. From Bantam, the 21 7ber 1753. — From Bantam, the 20. 7ber: 1753. — High Noble Lord. Batavia To the Same as beforementioned Regarding the passing of the Zeeland ship Saamslagh this afternoon, I deemed it my duty to give humble notice to your High Nobilities, and likewise that according to the statement of the skipper commanding her, Jan Coulom, that keel sailed before Rammekens on the first of March and from the Cape on the 25. of July, having had during the voyage five dead, and in all twelve sick, but having lost at S„t Jago 24 men through desertion and four having absented themselves at the Cape, whereby the complement remains 287 heads. — The requested refreshments have been supplied to that vessel, and I take the liberty to call myself with all high esteem: below stood: High Noble Lord and Honorable Lords; lower: Your High Nobilities' very humble servant; was signed: P. A. v. d. Parra; in the margin: Bantam, the 21. 7ber 1753. — This serves to communicate that we have arrived up to this point in a fortunate state with the vessel Saamslag, having had since we departed from the fatherland, which was on the first of March of this year, only 5 dead and 12 sick. Hoping that these few lines will find your High Nobility along with the entire High Noble Government in a desired state of health. So we have the honor with all humility to subscribe: below stood: Your High Nobility's humble and obedient servants; was signed: Jacobus Coulom, T. Mollzak. in the margin: In the ship Saamslag near the Fourth Point, the 20. 7ber 1753. — High Batavia
Dutch transcription
121. Van Bantam den 9 7ber: A„o 1753. — Van Bantam den 19 September A„o 1753. — Batavia Aen Elth als vooren gem„t Hebbe by deese de Eer van zijn Hoog Edelheijd en haar hoog„ Edelens te Communiceeren dat ik op den 8„e maij deeses Jaers met het schip Hageveld van Cabo de goede hoop ben gezeijlt en het op den 2„e Aug„o het Land van Iava in't gezigt gekreegen en op den 20„te dato zaoonds met zons ondergaen de west of eerste hoek van Iava N: d„t ½ R„a en de Zwest Hoek Ozo„t '½ zuijd van ons gepeijldt kreegen als doen de wind van vooren steeken weeder op Zee op den 23„e stelden onse Coers b:westen het Princen Eijland om door dien wij ondervinden dat men daaglijks verloor, Edog in straat Zunda bevonden de stroom zo sterk om de west te loopen dat wij onser op den 25„en Augh, weeder buijten 't Princen Eijland bevonde steeken vervolgens bij de wind op om de zuijd op hoop van met een slag boeg zoo veel te gewinnen dat wij weeder boven winds van straatzunda waare en zijn op gisteren door dese Heeren Zeegen behouden de straat zunda ingezeijlt, en leggen thans tusschen Anjer en de vierde hoek door stille den anker hebbende de geduuren„ „de Reijs uijt het vaderland tot heeden toe derthien dooden en drie zieken - verders is alles nog wel als dat onse victualij seer weinig is. waermede sluijtende na zijn Hoog Edelheijd en haar hoog Edelens in de Protexie van den alderhoogsten bevolen hebbende, blijve net alle Eerbied. /:onderstond:/ U Hoog Edele welgeboren Heer en Edele Heeren /lager:/ Uww: Hoog Edelens onderdanige en gehoorsame dienaer /:was geteekent:/ Pieter fongedijk. /:in margine :/ n't schip Sageveld den 9 September A„o 1753. zaoonds ter 6. Uuren. — Batavia Aen Erft als vorengemeldt Nadien alhier geene Contanten tot den dagelijksen uijt„ „gift gevonden en deselve egter vereijscht werden neme in de vrijmoedigheijt Uw Hoog Edelens aeer te bieden een Extract uijt den binnen korten afteganen Generalen Eijsch vervattende eene petitie van veertig duijsent rd„s in drie verscheijde munten, met versoek dat het uw Hoog Edelens behagen enag thij dat montant dan wel voor eerst de helft na herwaert overte senden met thien stucken vlagge doek rood wit en blauw item thien rollen zeijldoek, en thien ponden zeijlgaeren also daervan alhier niets in voorraed is tot afhaal van welk een en ander onder geleijde deses dat hem vertreckt het kop Iagt terwijl ik met Eerbied mij onderschrijve als /:onderstond:/ Hoog Edelen Heere en welEdele Heeren /: la„ „ger:/ Uw Hoog Edelens seer Ootmoedigen en onderdanigen Dienaer /:was geteekent. / P. A. v. d. Parra /: in margine:/ Ban„ tam den 19. 7ber: A o 1753. —. Batavia 123. Van Bantam den 21 7ber 1753. — Van Bantam den 20. 7ber: 1753. — Hoog Edele Heer. Batavia ten Eseen als vooren gem„t Van het passeeren van het Zeeuwsschip saamslagh, heeden na middag heb ik pligtig g'agt uw Hoog Edelens onderdanig kennisse te geven, en zo mede dat na de opgave van den daerop Commandeerende schipper fan Colums dien kiel ten eersten maart voor Ramme„ „kens en den 25. Iulij van de Caab gezeijlt is, hebben„ „de geduurende de reijse vijff dooden, en in't geheel twaelff sieken, dog op s„t Dago 24. man door desertie verlooren en vier zig aen de Caab g'absenteert, waer „door sterk blijfft 287. Coppen. — De versogte verversching is aen dien bodem toege„ „deelt, en ik neme de vrijheijt mij met alle hoog„ „agting te noemen. /:onderstond:/ Hoog Edelen Hee„ „re en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelens seer onderdanige Dienaer /:was geteekent:/ R. A. v. d. Parra /:in margine:/ Bantam den 21. 7ber 1753. — Deeser ter Communicatie dat wij met den Bodem zaamslag in een gelukkig staat tot hier toe zijn g'arriveert, hebbende zedert dat wij uijt 't vaderland zijn ver„ „trocken, 't welke den eerste maart deeses Jaers is geweest maar 5. dooden en 12 siekten In hoope dat deese weijnige Letter Uwe hoog Edelheijd benevens de Gantsche Hoog Ede„ „he Regeering in een gewenschte staat van Gesondheijd zal aentreffen. zoo hebben de Eer met alle Onderdanig„ „heijd om te onderschrijven /:onderstond:/ Uwe Hoog Edelheijt onderdanige en gehoorsaamen Dienaeren (:was getee„ „kendt:/ Jacobus Coulom. T. mollzax. /in margine:/ Jn 't schip zaamslag bij de vierde hoek den 20. rber 1753. — Hoog Batavia
English
125. From Bantam, the 11th of September 1753. To Bantam, the 11th of September Anno 1753. Batavia. To His Excellency, the Right Honorable, Highly Esteemed Lord Jacob Mossel, Governor-General, and the Right Honorable Gentlemen Councilors of the Dutch Indies. Right Honorable, broadly ruling Lord and Gentlemen. Regarding the arrival in the Sunda Strait of the outward-bound ships Hageveld, Noord Nieuwland, and Haarlem, deferring respectfully to the report given as usual by Commander van Suchtelen to Your Right Honorables, I shall direct this letter to humbly inform Your Right Honorables that, considering that only one hundred and eighty-six soldiers are to be found here in the Diamant, Karanganton, and Speelwijk combined, as appears in more detail from an enclosed short strength report, I have, subject to the honored approval of Your Right Honorables, ordered the skipper of the ship Haarlem, which has a complement of 295 men, by a small note, to allow forty-eight soldiers to go ashore here, so that from them and the other military personnel to be found at this place on the day of the coronation (which will apparently take place in the beginning of the coming week, and would have already taken effect if the unbelievable dilatoriness of the King regarding the statement of the realm's ornaments had not prevented it) the two companies, as was recently practiced during the presence of Mr. Loten, may be assembled to march out on that day, which otherwise could not very well take place without denuding the forts somewhat too severely. The aforesaid military personnel, or an equal number from those who request their discharge, I shall not fail to bring along with me on my departure from here to that place, even though there are 55 military personnel lacking here from the number of 300 determined by Your Right Honorables at the session of 8 December 1750. Meanwhile, I remain with the highest esteem, beneath stood, Right Honorable, broadly ruling Lord and Gentlemen, lower, Your Right Honorables' very humble servant, was signed, P. A. van der Parra. In the margin, Bantam, the 11th of September Anno 1753. Below stood, P.S. Late today the enclosed letter was received, which I have the honor of presenting to Your Right Honorables. 127. From Bantam, the 25th of September Anno 1753. From Bantam, the 1st of October Anno 1753. Batavia. To the same address as mentioned before. Yesterday I had the honor of receiving Your Right Honorables' highly esteemed letter of the 22nd of this month, along with the cash and some other goods added alongside for the service of this office, and I now have the good fortune to inform Your Right Honorables that on Saturday the 22nd of this month, the Act of Investiture, as well as some separate articles and other papers having been properly signed, the coronation of the newly chosen Sultan took effect yesterday afternoon at five o'clock in the required order and with much solemnity and ceremonies, which ended at about eleven o'clock at night, and then, without any pageantry, according to his specific desire, yet very content, the abdicated Sultan along with his family departed from the dalem to his chosen village. This afternoon the King is to be weighed according to custom, and the other customary practices observed, while yesterday His Highness was paid homage by all the princes and lesser Bantenese and Lampong grandees, according to custom. I remain with the highest esteem, beneath stood, Right Honorable Lord and Right Honorable Gentlemen, lower, Your Right Honorables' very humble servant, was signed, P. A. van der Parra. In the margin, Bantam, the 25th of September 1753. Below, P.S. The ship Overschie remains here at the roads waiting for the requested provisions. Batavia. To the same address as mentioned before. Aboard the ship Rotterdam, on which the first signatory returns to Your Right Honorables, there have been loaded 221 bahars of black, well-sifted pepper, weighed out to the satisfaction of skipper Govert van Welle as appears from the accompanying declaration of the commissioners, and which pepper, being all that is on hand, is offered to Your Right Honorables as a gift by the newly crowned Sultan, the incidental shipping expenses falling thereon amounting to 206 guilders and 1 stiver. Furthermore, aboard the said vessel, besides 6 cases with unusable goods, mostly consisting of unserviceable firearms that remained behind in the armory last year by oversight, there were also sent 8 packages and 5 cases with various linens which, as appears from the report of the Administrator de Heere attached hereto, are unsalable here and cannot be sold at cost price due to their high valuation, and were deemed best to be sent back; while on the other hand we take the liberty of presenting, in the accompanying general annual requisition of which we respectfully request a prompt fulfillment, such other linens as are hoped will sell better. Furthermore, we cannot fail to inform Your Right Honorables that at the end of the past financial year 1752/1753, in accordance with the order, an exact inventory was taken of all effects resting at this office, which were found to conform with the books, except such
Dutch transcription
125. Van BBantam den 11. 7ber 1753. — an Bantam den 11. 7ber A„o 1753. —. Batavia Aten zijn Edelheijt Den Hoog Edele Groot Agtb: Heere! Jacob Mossel. Gouverneur Generaal en De welEdele Heeren Ra„ „den van Nederlands India. Hoog Edele wijd gebiedende Heere en Heeren Nopens het arrivement in suudas Eugte van de uijtkomende scheepen Hageveld, Noord nieuwland, en Haer„ „lem, mijn Eerbiedig gedragende aen het Berigt door den Commandeur van suchtelen aen Uw Hoog Edelens gegeven werdende na gewoonte, zal ix dese de rigten om uw Hoog Edelens onderdanig te bedeelen dat ik uyt aenmerking alhier, so in de Diamant, Caran„ ganton, als speelwijk, eenlijk maer gevonden werden, Een hondert ses en tagentig soldaeten, gelijk bij een ingeslotene korte sterkte nader Consteert, onder de g'eerde goedkeuring Uwer Hoog Edelens den schipper van het schip Haerlem, die 295 Coppen sterk is, bij een briefje aengesch: hebbe, om alhier aen Land te laten stappen, agt en veertig zoldaten, ten eijnde daeruijt, en de overige te deeser plaetse te vindene militairen op den dag des kro„ „nings (: welke apparent in het begin van de aenstaende week voortgang nemen zal, en oor al effect zoude hebben gesorteert, indien het ongelooflijk getalen des Konings metde opgave van 's rijks ornamenten zulx niet hadde verhindert:/ gevonden te kunnen werden, de twee Comp„s gelijk jongst bij het aenweesen van den heer Loten is gepractiseert, om ten dien dage uijt te kunnen trecken, dat andersints niet wel zoude kunnen geschieden sonder de forten wat sterk te ont„ voorm: militairen dan wel een gelijk getal uijt de gee„ ne die om hunne verlossingh versoeken, zal ik niet manqueeren met mijn vertrek van hier, na derwaart mede te brengen, schoon ook aen het bij uw Hoog Ede„ „lens ter sessie van den 8. xber 1750. bepaelt getal van 300 militairen alhier 55 ontbreken, Terwijl ik mid„ „delerwijlen met de meeste hoogagting blijve /:onder„ „stond:/ Hoog Edele wijdgebiedende Heere en Heeren /lager:/ Uw Hoog Edelens seer Onderdanigen Dienaer. /:was geteekent:/ P. A. V. d. Parra. /:in margine:/ Bantam den 11 7ber A„o 1753 daer onder stond:/ Pes. heeden laat ontfangt men die ik d' eer hebbe in leggende missive van Uw Hoog Edelens aen te bieden. — „bloten. — in dien E E 127. Van Bantam den 25 September A„o 1753. Van Bantam den 1. October A„o 1753. — Batavia Aen Eysch als voren gem„t Gisteren heb ik de eere gehad te ontfangen uw Hoog Edelens veel geagte Letteren van den 22' deeser nevens de Contanten, en eenige andere goedertjes daer bezijden gevoegt ten dienste van dit Comptoir, en thans heb ik het geluk Uw Hoog Edelens te berigten, dat op satur„ „dag den 22 deser de Acte van Investiture, item eenige separate arti„ „culen, en andere papieren, behoorlijk ondertekend zijnde, de kroning van den nieuw verkoren sulthan, gisteren namiddag ten vijff uuren effect heeft gesorteert in de vereijschte ordre, en met veel plegtigheijt en ceremonien, die snagts bij elf uuren een eijnde genomen, en als doen sonder eenige statie, na desselfs speciale begeerte, egter seer vergenoegt, uijt den dalm zig na zijn verkoren negorije begeven heeft den afge„ „ganen sulthan nevens zijne familie. —. Heden na middag staat deen koningh na het gebruijk gewogen, en de verdere gebruijkelijxheden g'observeert te werden, terwijl giste„ „ren zijn Hoogh„t door alle de Princen en mindere bantaembe en Lampongse grooten hulde bewesen is, Confotmde usantie— Ix blijve met de meeste hoogagtingh /:onderstond:/ Hoog Edelen Heer en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw HoogEdelens seer Onderdanige Dienaer /:was geteekend:/ P. A. v. d. Parra /: in mar„ „gine:/ Bantam den 25. 7ber 1753. /: daeronder :/ P. S. het schip overschie blijft alhier ter Rheede na de versogte victualie wagten. — Batavia Aen Golck als voren geen„ In 't schip Rotterdam, met het welke de eerst geteekende tot Uwe Hoog Edelheden wederkeert, zijn ingeladen 221. bharen zwarte wel geharpte peper, den schipper Govert van Welle blijkens daar van nevens overgaende verklaring van gecommitteerden ten ge„ „noegen toe gewogen, en welke peper, alles zijnde wat aen handen is, door den nieuw gekroonten sulthan als een geschenk uwe Hoog Edel„ „heeden word aengeboden, bedragende de daerop gevallene ongel„ „den van afscheep &„a ƒ 206:1: Nog weeden per gemelden Bodem„ behalve 6. Kassen met onbequame goederen; meestendeel bestaende in onbruijkbare geweiren, voorleden Iaar bij versuijm in de wapen ka„ „mer verbleven, mede versonden 8 pakken en 5 kassen met diverse Lij„ „waten, dewelke blijkens daervan hier nevens gevoegt berigt van den Administrateur de Heere, alhier invendibel, en door derselver hoge aen rekening voor inkoops prijs niet kunnende omgeset worden, best geagt zijn, wederom te rug te zeeden, terwijle e Contra de vrijleijt neemen, bij desen versellende generaalen jaerlijksen Eijsch, waer„ „van eerbiedig een spoedige voldoening versoeken zodanige andere Lijwaten bekent te stellen, als verhoopt word, dat beter van de hand zullen willen. —. Wijders kunnen wij niet of zijn Uwe Hoog Edelheden kondschap te geven hoe in't eijnde van het gepasseerde boekjaer 175 2/3 ingevolge de ordre een exacte opneem is geschied van alle effecten ten desen Comptoire berustende, zijnde met de boeken conform bevonden, excepto zodanige —. e E G
English
From Bantam, the 1st of October, in the year 1753. From Bantam, the 1st of October, in the year 1753. Such deficient gunner's and other tools, as exhibited by the attached memorandum, and consisting mostly of round and long shot, grape shot, and hand grenades, etc., amounting together to a notable sum of ƒ2922:4:—: concerning which goods, the provisional Lieutenant of Artillery Setschinij having been heard, declared nothing other than that, while stationed as a Bombardier in Fort den Diamant in August of the past year 1752 at the time of the decease of the former provisional Lieutenant Ionas Gregonus van Reekschip, he was placed in the deceased's stead by Brigadier Convert, without any inventory of the artillery and its appurtenances having been handed to him, although he made a request for it at that time to the then Administrator van Rijn, much less was any stock-taking held in the presence of commissioners, under the declaration of the said administrator that he stood surety for the shortage, since all such goods as had been consumed in the war ought to be written off: and in this manner, the artillery goods were successively administered during the war by three officers, without an inventory ever having been made or a verification conducted, so that in all likelihood these missing balls and other war munitions were shipped off or consumed during the troubles without the required notes having been kept thereof, for which reason we trust and respectfully request that Your High Mightinesses will favorably deign to grant permission for the settlement and writing off of these differences. We also take the liberty of accompanying this with 12 expense accounts of passing vessels and vessels that have called here, to the amount of ƒ2868:17:—: namely, for Overschie, ƒ1738:9:— for one piece of heavy rope supplied, together with rations of rice, arrack, refreshments, etc.; for the ship Pijlsweert, totaling ƒ132:—; Ruijskensteijn, Noord Nieuwland, Hageveld, Haerlem, Amstelveen, and Saamslag, each ƒ124:16; Delft, ƒ105:12; 'T Hof d' Uno, Rotterdam, and the yacht de Nederlandse Maagt together ƒ120:, all for refreshments supplied; from the bark de Kaaskooper and 't huijs te Manpad, each ƒ12:— for drinking water; concerning all of which we request permission to write off. Finally, we have the honor to present along with this several papers, including a record of the pepper that was shipped to Batavia by diverse bottoms in the past financial year 1752/3, as well as of the places that delivered the same, to the amount of 6780 bhars of black pepper (those of the weighing fees included therein), in addition to 16 bhars of white pepper. A list of the general remaining balances found here in actual existence under the last day of August, amounting to ƒ185404:14:8. A statement from the provisional Lieutenant of Artillery Zetschini regarding the missing munitions goods noted above. A petition from the said officer to be confirmed in that capacity, having already served for two years as Bombardier, Extraordinary Fireworker, and Lieutenant without commission or improvement in pay, earning honorably ƒ14 per month. Further A From Bantam, the 1st of October, in the year 1753. From Bantam, the 1st of October 1753. A list of diverse servants who may humbly petition for their promotions. A general muster roll, likewise a qualified ditto of the servants found present under the last day of June, both at Bantam and Poulo Zagondi. A packet of pay documents, together with a receipt roll of 460 5/8 rixdollars for two months' pay advanced to the crew of Overschie, and as this vessel is utterly destitute of rations, we hope that Your High Mightinesses will approve our returning it to Batavia by this means, as well as the pantchiallang de Verschlagentheijt, for the sending up of which the Resident of Poulo Lagondi writes that he has orders. We remain with deep respect (below was written) High Noble, Right Honorable, Widely Ruling Sir and Right Noble Sirs. (lower:) Your High Mightinesses' humble servant (was signed:) P. H.s van der Parra, I. van Suchtelen, H. I. de Heere, I.s Heller, P.r Tinne. (in the margin:) Bantam, 1 October 1753. (and underneath:) P.S. In the past month of August, a slave having been brought in by the King's people from the uplands, who identifies himself as having belonged to the late Commander Talk, we take the liberty of sending him herewith via the ship Overschie, accompanied by the expense accounts for capture fees and quarters to the amount of ƒ34:4:—. This letter springs from a pure heart and is sent with manifold greetings by the son, Paduka Siri Sultan Abul Nadsar Mochamad Arieff Dzeinoel Assikhim, residing in the Kingdom of Bantam, alongside humble offers of service from the son, Paduka Siri Sultan Abul Moeali Mochamad Wasi Dzeinoel Halamien, conveyed by the Regent Pangarang Kasoema Ningrat, Radeen Wangsa di Marta, Ngabehie Astra Proua, and Aria Singa Baija, to the Father, the Lord Governor-General, and the Councilors of the Indies residing with great dignity and magnificence in Batavia Castle, who are wished that the Almighty may please to bless them with health and long life in their highly distinguished dignity, etc., etc. Further, the son, Paduka Siri Sultan, communicates that Your High Mightinesses' letters of true affection were received with great pleasure on the 2nd of the month of Dhu al-Hijjah from the Noble Lord Ordinary Councilor Petrus Albertus van der Parra, Translation of a Malay letter written by the reigning King of Bantam to Your High Mightinesses at Batavia, the Noble High Indian Government. Received at Batavia on the 6th of October, 1753. Batavia as special envoy
Dutch transcription
129. Van Bantam den 1 8ber A„o 1753. — Van Bantam den 1 October A„o 1753. — zodanige deficieerende Constabels en andere geredschappen, als nevens leggende memorie exhibeert, en meest in rond en lang scherp, druijven en hand granaten &„a bestaen, te samen bedragende een notable somma van ƒ2922:4:—: omtrent welke goederen den p„l Licutenant der arthillerij setschinij gehoort zijnde, niet anders gedeclareert heeft, dan dat als Bombardier leggende in 't Fort den Diamant in Augusti des gepasseerden Jaers 1752. ten tijde van het overlijden van den voorigen p„l Lieutenant Ionas Gregonus van Reekschip, door den heer Brigadier Convert, in des overledenens plaats is gesteld zonder dat hem oferschoon deswegen bij den doenmaligen Administrateur van Rijn versoek heeft gedaan, geenen inventa„ „ris van de arthillerij en dies toe behooren is ter hand gesteld, veel min eenige opneem in presentie van gecommitteerden gedaen, onder declaratie van gemelden administrateur, dat hij voor het te kort komende caveerde, dewijl dog alle sulke goederen, als in den oorlog verbruijkt waren, moesten afgeschreeven worden: en in deser voegen zijn successive de arthillerij goederen, geduurende den oorlog, door 3 Officieren geadministreert, zondet dat ooit een inventaris is gemaakt of confrontatie geschied, dus na alle waarschijnlijkheid dese te kort lopende kogels en andere oorlogs ammunitie geduurende de troublen afgescheept of verbruijrt zijn zon„ „der dat daervan de vereijschte adnotatie is gehouden, als waeromme wij vertrouwen en eerbiedig versoeken, dat uwe Hoog„ Edelheeden licentie tot vereffening en afschrijving deser differen„ „ten gunstig zullen gelieven te verleenen. — Noch neemen wij de vrijheijd desen te doen versellen van 12 p„s Onkootrekeningen van passeerende en alhier aengeweest zijnde schee„ „pen en vaartuijgen ten bedrage van ƒ2868: 17:—: als van Overschie ƒ1738:9:—: wegens 1 p„s verstreckt swaar touw, benevens randsoen van Rijst, arack, vervorsjing &„a van de scheepen Pijlsweert groot ƒ132:—: Ruijskensteijn, Noord Nieuwland, Hageveld, Haerlem, Amstelveen, Saamslag ieder ƒ124: 16: Delft ƒ 105: 12:'T Hof d' Uno, Rotter„ dam en 't Jagt de Nederlandse Maagt tesamen ƒ120:, alle wegens verstrecte vervarsing van de Barcq de Kaaskooper, en 't huijs te Man„ „pad, ieder ƒ 12:—: wegens drinkwater, omtrent welke alle ver„ „gunning tot afschrijving versoeken. —. Eijndelijk hebben wij d' Eere nog nevens dese te presenteeren eenige Papieren, als een notitie van de peper, die per diverse Bodems in 't gepas„ seerde Boekjaer 175 2/3. naar Batavia is verhouden, mitsgaders der plaatsen dewelke deselve hebben uijtgelevert, ten bedrage van Bha„ „ren 6780: zwarte peper /: die van schoukagie daeronder gerekent:/ benevens 16. Bharen witte peper. —. Een Lijst der generale Restanten alhier onder ult„o Aug„o in waren wesen bevonden monteerende ƒ185404: 14:8:. — Een verklaring van den p„l Lieutenant der arthillerij Zetschini wegens hiervoor genoteerde te kort komende ammonitie goederen. Een Request van evengemelden officier, om in die qualiteijt bevestigt te worden hebbende bereeds twee jaaren als Bombardier, Extraordinair Vuurwerker en Lieutenant gefungeert, zonder acte of verbeetering in gagie, winnende Eerlijk ƒ 14: per maend— Nog Een -. E - 131. Van Bantam den 1. October A„o 1753. Van Bantam den 1. october 1753. Een Notitie van diverse dienaren die mogelijks nedrig om derselver verbeeteringen insteeren. — Een generale monister rol item gequalificeerde dito der onder ult„o Iunij in weesen bevonden dienaren zo op Bantam als poulo Zagondi. — Een pacquet met soldij papieren, benevens een quitantie rol van 460. 5/8. rd„s weegens verstreckte twee maenden gagie aen de scheepelingen van overschie en also deesen bodem gaatschelijk van randsoen ontbloot is, hoopen wij, dat uwe Hoog Edelhee„ „dens goed keuren dat wij hem na Batavia mits desen doen retourneeren, zo wel als de pantjallang de verschlagentheijt tot welkers opsending de Resident van poulo Lagondi schrijft ordre te hebben. —. Wij zijn met diep respect /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtb: wijd gebiedende heere en welEdele Heeren. /:lager:/ Uw hoog Edelheedens onderdanige dienaer /:was geteekend:/ P: H:s van der Parra, I. van Suchtelen. H. I. de Heere, I„s Heller . . . . . . . . . . - P„r Tinne. /:in margine:/ Bantam 1: 8ber 1753. /en daeronder:/ P. S. in de gepasseerde maend Augustus door 's konings volkeren uijt de boven landen, zijnde opgebragt een slaaff die zig zelven opgeeft toe behoord te hebben aen den gew„t Commandeur Talk neemen wij de vrijheijd die mits desen p„r 't schip overschie overtesenden verselt van de onkostreekeningen, van opvangloon en quartos ten bedragen van ƒ 34: 4: —. Deese brieff spruijt uijt een suijver hert werd ondermenig„ „vuldige groete gesonden door zoon den Padoeka siri sul„ „tan aboel Nadsar Mochamad arieff Dzeinoel assikhim resi„ „deerende in 't Koningrijk Bantam teffens onder nedrige Dienstpresentatie van zoon den Padoeka Siri sulthan Aboel moeali mochamad wasi Dzeinoel Halamien, overge„ „bragt door den rijxbestierder Pangarang Kasoema Nin„ „grat Radeen wangsa di marta Ngabehie Astra proua en aria Singa Baija aen Vater den Heere Gouverneur Generael en de Raden van Jndia resideerende met veel hoogheijd en magnificentie in't Casteel Batavia dewelke toegewenscht werden dat den almogende tod haar gelieve te zeegenen met gesondheijd lang leeven in derselver hoog aensienelijke waer„ „digheijt &=ma &„ma Wijder Communiceerd zoon den Padoeka Siri sulthan, dat haar hoog Edelheedens brieven van ware genegentheijt op den 2. van de maend DZoelhaida, met veel aengenaemheijt uijt van den Edelen Heer Raad ordinair Petrus Albertus van der Parra„ Translaat Malaijse brieff geschreeven door den regeerende Koning van Bantam aen haar hoog Edelh„s tot Batavia de Edele Hoge Indiasche Regeering. — Ontfangen tot Batavia den 6 october 1753. — Batavia als Expres
English
133. From Bantam the 1st of October 1753. From Bantam the 1st of October 1753. as special Commissioner and plenipotentiary to the Bantam court with the required state according to ancient custom, I received at first, and understood from the aforesaid missive that father the Lord Governor-General and Councillors of India were so favorably pleased to have the Noble Lord Commissioner van der Parra accomplish the blessed, desired objective and elevate Their High Nobles' son to the Bantam throne, after the realm's regalia, with their appurtenances and dependencies which were kept in the court, were previously integrated to His Highness, for which purpose I chose a special day, having been on Monday the 26th of the month Dzoelhaida, or according to the Dutch style the 24th of September of this year, which coronation and proclamation took place on the aforesaid day with satisfaction and great rejoicing of all the Bantam peoples, all of which has its origin in the generosity and benevolence of father the Governor-General and Councillors of India, which has clearly appeared in the proclamation of the manifest as an unshakable proof of true friendship and faithful alliance between the Dutch Company and the kingdom of Bantam, because this union has always been upright, enduring, and its proofs are still shown by the homage paid, and consequently Your High Nobles are regarded in the place of the Paduka Seri Sultan's father and mother, over which His Highness rejoices from the heart, all the more as by continuation it appears that His Highness was previously immersed in the sea, and now by God's goodness and powerful assistance of father the Lord Governor-General and the Councillors of India has been lifted up from there, and placed onto the highest step of honor of this world to be allowed to govern the realm of His Highness's ancestors, and since those unspeakable charities of father the Lord Governor-General and Councillors of India cannot be repaid, for which His Highness, as long as he has breath, first gives all praise and thanks to the Almighty and therefore is infinitely obliged to Their High Nobles with the utmost high esteem and respect, praying therefore that the all-ruling God may be pleased to recompense those good deeds which are written in His Highness's heart. Further informing that the Noble Lord Commissioner has handed over to Their High Nobles' son a writing consisting of twenty-three articles according to their highly esteemed order, containing the contents of the contracts, being nearly of the same content as that brought by the Noble Lord Joan Gideon Loten, except that solely in the latest writing mentioned above a change has been made regarding a write-off of expenses to the amount of eleven hundred and twenty-five Spanish reals annually, which point has been laid down in a separate deed, for which Their High Nobles' son also rendered his due gratitude, despite still being innocent/inexperienced, he will nevertheless endeavor to contribute everything possible according to what has been recommended by the Noble Lord Commissioner and Plenipotentiary to govern the realm and its jurisdiction through the praiseworthy and virtuous admonitions of the aforesaid magnanimous Commissioner, of which even the subjects of Bantam are convinced and on that account have shown their exceeding great joy. Furthermore, I have the honor to make known to Their High Nobles that during the stay of the Right Noble Lord Commissioner and other delegates they have remained in good health and brought exceedingly great pleasure to Their High Nobles' son, so that after everything was accomplished with the utmost satisfaction, His Highness had the honor to have the Right Noble Lord Commissioner convoyed to Batavia under the escort of his Ambassadors and first plenipotentiary, the Regent Kasuma Ningrat, together with his men. For the rest, we communicate herewith that Their High Nobles' highly revered gifts, both to the old monarch and to Their High Nobles' son, were received with the required state very pleasantly, to wit: for Their High Nobles' son, the Paduka Seri Sultan Abul Nazar Muhammad Arif Zainul Asyikin: 61 ells crimson red velvet. 61 ells dark blue flowered ditto. 1 piece red mooris with gold. 1 piece blue ditto ditto. 1 piece Surat gold bodidar. 1 piece allejas with gold and silver stripes. 2 pieces gilded Coast chintz. 2 pieces quilts. 2 pieces Bengal embroidered quilts. 4 pieces linens. 10 pieces Mataram gobars. 10 pieces extra fine Coast mooris. 20 pieces checkered chelas. 10 pieces white Broach bastas. 10 pieces Bengal double armozine essence. 6 pieces sky blue Chinese damask. 2 tolas attar of roses. 2 cases with rosewater. 50 lb. assorted spices, as: 25 lb. cloves. 12 lb. nutmegs. 7 lb. mace, and 6 lb. cinnamon. 1 piece large carriage. 2 pieces moldings, plumes and tassels, yellow and white. 2 red silk tufts. 1 span or 2 horses, large bay. 1 span or 2 ditto black. 4 pairs curb bits. 2 pieces currycombs. 4 pieces holsters. 4 water bridles. 2 bodidars. 100 bundles paddy. 100 bags dried grass. Gifts for the old monarch's son, the Paduka Seri Sultan Abul Ma'ali Muhammad Wasi Zainul Alamin: 62 ells light blue velvet. 60 1/4 ells black ditto. 1 piece blue mooris with gold. 1 piece red ditto ditto. 6 pieces sky blue Chinese damask. 10 pieces Bengal double armozine essence. 1 piece Bengal silk allejas with gold and silver. 10 pieces white Broach bastas. 10 pieces Mataram gobars. 10 pieces checkered chelas. 10 pieces allejas. 2 tolas attar of roses. 1 case with rosewater. 1 set of new Dutch harness with gilded brass fittings. 40 lb. assorted spices, as: 20 lb. cloves. 7 lb. nutmegs. 7 lb. mace, and 6 lb. cinnamon. for
Dutch transcription
133. Van Bantam den. 1 8ber 1753. Van Bantam den 1. october 1753. als expres Commissaris en plenipotentiaris aen 't Bantamse hoff met d' vereijschte statie volgens oud gebruijk ten eersten heb ontfangen en uijt voorsz: missive verstaen dat vader den heer Gouverneur Tene„ „rael ende Raden van Jndia zo goed gunstiglijk behaagd hadde, den Edele heer Commissaris van der Parra het heijlgewens oogmerk te doen volbrengen en haar hoog Edelens zoon op den Bantamden troon te verheffen na alvorens de rijxsornamenten met dies op: en dependentie welke in 't hoffwaren berustende aen zijn Hoogheijd waren g'intrageerd gelijk daertoe een Expresse dag ver„ koosen heb zijnde geweest op maendag den 26. van de maend Dzoelhaida, off na de Nederduijtsche steijl den 24. 7ber deeses jaers welke Croning en proclamatie op voorsz: dag met vergenoe„ „ging en groot gejuijg van alle de Bantamse volkeren geschiet„ is 't gunt allees zijn oorspronk heeft door de mildadig en goedgun„ „stigheeden van vader den Gouverneur Generael ende raden van van Jndia, dat klaerlijk gebleeken is, in 't verkondigen van 't manifest tot een onwrikbar bewijs van ware vriends en getrouwe bondgenoodschap lussen de Nederlandse maatschappij en het koningrijk van Bantam dewijl dies vereeniging altoos opregt bestendig is geweest en nog zijn blijken de gedane huldi„ „ging en dien volgens uw Hoog Ed„s aengemerkt werden in de plaetse van den padoeka siri sulthans vader en moeder waerover sijn Hoogheijt zig van herten verblijd te meer als bij Continuatie herdeurt dat zijn Hoogheijd bevoorens in zee was gedompeld, gen nu door godes goedheijd en kragtige beijstand van oader den heere Gouverneur Generael en de Raden van Jndia daeruijt opgebeurt, en gesteld zijnde tot op den hoogsten Eeren trap deeses weerelds omme te mogen regeeren, het rijk zijnas hoogheijds voor ouders, en aengesien die onuijtspeekelijke Lieffdadigheeden van vader den heere gouverneur Generaal ende Raden van Jndia niet te vergelden zijn, waervoor zijn Hoog„ „heijd zo lang adem hebbe eerst den almogende alle Loffen prijs dank segge en daer haar hoog Edelheed„s met d'uijterste hoog Agting en Eerbied onEijndelijk verpligt ben, dierhalven bedden dat den albestierende god het gunt in zijn Hoogheijds hart geschreeven zij, dies weldoeden gelieven te recompenseeren. —. Verders adverteeren dat den Edele heer Commissaris haar hoog Edel„ „heedens zoon een geschrift heeft overhandigt bestaende in drie en twintig articulen volgens derselver hoog g'eerde ordre behel„ „sende de Jnhouden der Contracten zijnde nabij van eenen Jnhoud met dat van den den Edelen heer Joan Tideon Loter aengebragt, uijtgesondert Eenelijk in het jongste schriftuur bovengem„t ver„ „andering gemaakt is nopens een affschrijving van Onkosten ten bedragen 's jaerlijkes Elffhondert vijff en twintig realen sp„s welk poinct bij een separate acte ter neder gesteld is, waervoor almeede haer hoog Edelheedens zoon zijn verschuldigde dauk„ „baarheijd afflegde niet tegenstaende nog en onnoselben, egter tragten zal het aenbevoolene door den Edele Heer Commissaris en was gedompelt Penipotentiarie e de E 135. Van Bantam den 1. october 1753. Van Bantam den 1: october 1753. 20 lb nagelen. 7 „ noten. 7 „ foelij en Plenipotentiaris met alle mogentheijd het een en ander te Contribueeren om 't rijk en dies resorte te regeeren door de loffelijke en deugtsame vermaningen van voorsz: Edelmoedigen Compissaris waervan selfs de Onderdanen van Bantam over„ „tuijgt en dies weegen haer over groote verheuging hebben getoond. alwijders hebbe de Eer haar hoog Edelheedens bekent te maaken, dat geduurende het verblijff van den wel Edele heer Commissaris ende verdere gecommitteerdens in goeden welstand zijn gebleeven en haar Hoog Edelheedens zoon overgroote plaisir hebben toege„ „bragt zo dat na alles met de uijterste vergenoeging vol„ „bragt was zijn Hoogheijd d' Eer gehad heeft den wel Edelen heer Commissaris na Batavia te laten convoijeeren ondergeleijde van desselfs Ambassadeurs en eerste gevolmagtigde den Rijx„ „bestierder Kasoema Ningrat beneevens de zijne. — Voor 't overige bedeelen hier neevens dat haar hoog Edelheedens hoog gevenereerde Geschencken zo aen den oude vorst als aen haar hoog Edelheed„s zoon met de vereijschte statie seer aen„ „genamelijk hebben gerecipieerd te weeten: voor haar hoog Edelheed„s zoon, den Padoeka Siri sulthan aboel Nadsar Mochamet Grieff DZeinoel assixhin. 61. @. fluweel Carmo sijn rood. 61 „ _„o donker blauw gebloem.t 1: p„s moeris rood met goud. 1. „ _„o blauw „ _„o 1: „ Bodidaar goude souratse. 1. „ Allegiase met goude en silvere streepen. 2. „ Chitsen vergulde Cust. 2 p„s spreijen 2 p„s Spreijen gestikte Bengaalse 4. „ Lijwaten. 10 „ gobars mataram 10 „ moeris Extra fijn Cist 20. „ Chelassen geruijte 10 „ Basta brochias witte 10 „ armosijnen essece dubbeld Bengaals. — 6. „ Damasten hemels blauw Chinees. 2 „ tholassen Etter van roosen. 2. kassen met roosewater. 50. lb. specerijen in zoort als 25. lb. nagelen. 12 „ noten. foelij en 7. „ 6. „ Canneel. 1 p„s groote wagen. 2 „ leijsten Cuijven en quasten geel en witt. 2 „ roode zijde suijven. 1 „ span off 2 paarden groote bruijne. 1„ _„o „ 2 _d„o swarte. 4 p„m stangen. 2 p„s Roeskammen. 4 p„s Holsters:. 4 „ water toomen. 2 „ boedidaers. 100 „ bossen padij - 100 „ sacken gedroogd Gras. Geschenken voor / den oude vorst:/ zoon den Padoeka siri Zulthan aboel moeali mochamat wasi Dzeinoel Halamien. 62 @. fluweel ligt blauw 60¼„ _„o swart. 1 p„s moeris blauw met goud _„o _„o rood 1„„ „ 6 „ Damasten Htemels blauw Chinees. 10 „ armorsijn Essen dubbeld Bengaals. 1 „ Allegias zeijde Bengaals met goud en zilver. 10. „ bastas Brochias witte. 10 „ gobars mataram. 10. „ chelassen geruijtt _o 10 „ allegiassen. 2 „ tholassen etter van roosen. 1. kas met kose water. a„o stelle nieuwe hollandse tuijgen met Cooper beslag verguld.— 40 lb. specereijen in zoort: als: 6. „ Canneel. F: voor
English
137. From Bantam the 29 October 1753. From Bantam the 29. October 1753. for which highly esteemed honors I have the honor with much subservience to offer herewith, as a token of true affection, 200 bhaaren black pepper written in the Castle the Diamant at Bantam on Saturday the 2nd of the month Dzoelhedjak in the Year 116 lower: for the translation was signed: E. Wm Gordon. — Batavia. to his Right Honorable the highly Noble Right Honorable far-commanding Lord Jacob Mossel Right Honorable, Right Honorable far-commanding Lord and Well-Noble Lords. — Upon Your Right Honorables' honored requisition, concerning the garrisoning at Tjeritta by their honored letters of the 30th ultimo, giving us into consideration whether a better place might be found in that bay or thereabouts for the intended purpose, in order to get prompt notice of incoming ships, the postholder Stromeijer was interrogated in that regard and an extract of Your Right Honorables' well-mentioned missive was sent to him, who thereupon yesterday, serving as an answer, related that he had inspected the bays both northward and westward, but found no more suitable place; that although at Tjeloeran, situated two hours north of Tjeritta, there was a good view of the ships, with the slightest wind such a surf arose that no vessel could be gotten out because of the rocky reefs lying all around, besides that there was no suitable place there to establish the post; at Tjeringen, one hour west of Tjeritta, there was also a good view of the passing ships, but as before everywhere with reefs, wherefore he believed no better post than the one presently situated was to be found thereabouts, he lacking only a prahu mayang and two horses, by means of which and some wetangers who were ready to be of service to him therein, he was of the opinion to be able always to report with the utmost speed; and wherefore I did not wish to omit giving Your Right Honorables prompt communication hereof, as well as enclosing herewith a missive addressed to Your Right Honorables, received yesterday evening from Lagondie. — Wherewith I remain with deep respect Right Honorable Right Honorable far-commanding Lord and Well-Noble Lords lower: Your Right Honorables' most humble and most obedient servant. was signed: I. V. Suchtelen in the margin: Bantam the 29 October Ao 1753. — Batavia to as previously mentioned. I take the liberty to send to Your Right Honorables herewith the continuation of the daily journal; there has in the Tjeritta preceding e From Bantam the 28. October Ao 1753: — From Bantam the 6 9ber: 1753. — preceding month until today nothing extraordinary occurred, only the small sloop de Meermin, which on the 15th of the past month had brought a boundary post here, which I immediately erected, arrived again on the 17th of this month and, after having provided itself with water and firewood, departed on the 20th thereafter for the Verkenhoek. — Wherewith I remain with deeply indebted respect Right Honorable Right Honorable Severe Well-Wise Prudent Far-Commanding and very Generous Lord and Lords lower Your Right Honorables' most humble and most obedient servant was signed: Krijn Laven in the margin: Poulo Gondi the 22. October 1753. Register of the papers which are sent per the ship d' Armagonda by the Commander Jan van Suchtelen and Council from here, and consigned to his Honor the Right Honorable Right Honorable Lord Jacob Mossel Governor General, together with the Well-Noble Lords Councillors of the Netherlands Indies No 1 An original missive from and to as above dated this day 2. A missive to the Lords Orphan Masters. 3. Bill of lading invoice of what is loaded in the mentioned vessel Major Sudecq together with the other commissioners, who accompanied the regent Pangerang Coesoema Diningrat and company hither and handed over Your Right Honorables' missive and gifts with the customary ceremony, as well as paid their farewell visit to the Sultan today, return herewith again with a letter addressed to Your Right Honorables and escorted by his Highness's envoys 1 annexed the King's account and declaration of the pepper weighers. No 4. Five items Expense accounts of supplied drinking water and refreshments of diverse vessels. — 5. One item Expense account of 4 supplied coffins. 6 An agent's packet of soldier papers Bantam the 6 November 1753 was signed: G: W: Laats sworn clerk. — Batavia To his Right Honorable the Right Honorable Right Honorable far-commanding Lord Jacob Mossel. Governor General together with the Well-Noble Lords Councillors of the Netherlands Indies. Right Honorable Right Honorable far-commanding Lord and Well-Noble Lords. -. annex kadeen Hoor e G
Dutch transcription
137. Van Bantam den 29 october 1753. an Bantam den 29. October 1753. voor welke hoog g'agte verheringen met veel onderdanigheijd de Eer heb tot een Teeken van ware affectie hier nevens te offereeren 200 bhaaren swarte peper /:onderstond:/ geschreeven in't Casteel den Diamant tot Bantam op Zaturdag den 2„e van de maand Dzoelhedjak in 't Jaer 116:/lager:/: voor de oversetting /:was geteekendt:/ E. W„m Gordon. — Batavia. aen zijn hoog Edelheijd den hoog Edelen groot agtb: wijd gebiedende Heere Jacob Mossel Hoog Edele, groot agtb: wijdgebiedende heere en WelEdele Heeren. — Op uwer Hoog Edelheedens g'eerde requisit, nopende de post„ „houding te tjeritta bij derselver gevenereerde Letteren van 30. passato ons in consideratie gevende of tot het bedoeld oog„ „merk met een beetere plaetz in die bocht of daeromtrend zoude te vinden zijn ten eijnde van de inkomende scheepen spoedig berigt te krijgen zo is den Posthouder stromeijer dien aengaende. onderhouden mitsg„s Extract van welgem uwer hoog Edelhee„ „den missive toegesonden, die daer op gisteren in antwoord die„ „nende heeft gerelateert, dat zowel noord als westwaerts de bochten had weesen besien dog geen bequamer plaets gevon„ „den dat ofschoon op tjeloeran twee uuren noordwaerts van tjeritta gelegen een goede uijtsigt was op de scheepen bij de minste wind zodanig een branding ontstond, dat geen vaer„ „tuijg buijten te krijgen was om die ront om leggende steen„ „klippen, behalven nog, dat aldaar geene bequame plaetswas, om de post te leggen op tjeringen een uur westwaerts van tjeritta was meede een goed gesigt op de passeerende scheepen, dog als vooren allomme met klippen, waerom meende geen beete„ „re als de thans leggende post daer omstreeks te vinden te zijn, manqueerende hen alleenlijk een Praauw majang en twee paerden door dewelke en eenige wetangers, die gereed waren hem daer in ten Dienst te zijn van gedagte was altijd ten spoedigsten te kunnen berigten en warom niet heb willen aff zijn Uwe hoog Edelheeden, hiervan niet ten eersten Communicatie te geeven, mitsg„s hiernevens in te sluijten eene missive aen uw Hoog Edel„ „heeden gerigt, gisteren avond van Lagondie ontfangen. — Waermede met diep ontsag verbleijve /:onderstond/ hoog Edele groot agtb: wijdgebiedende heere en wel Edele heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens onderdanigste en gehoorsaamste dienaer. /:was geteekendt:/ I. V. Suchtelen /:in margine:/ Bantam den 29 october A„o 1753. — Batavia aen als vooren gem„ Gebruijke de vrijheijd aen Uw Hoog Edelens hier nevens . over te senden het vervolg van het dag register daer is in de tjeritta voorleedene e Van Bantam den 28. october A=o 1753: — Van Bantam den 6 9ber: 1753. — voorleedene maend tot heeden toe niets sonderlings voorgevallen, eeniglijk 't Chaloupje de meermin die den 15 der verweekene maend alhier een merkpael had aengebragt die ten eersten neder„ „geset hebbe is den 17 deser weder g'arriveerd en na sig van water en brandhout voorsien te hebben den 20 daeroen na de verkenhoek vertrocken. — Waermede met diepschuldige Eerbied verbleijve /onder„ „stond:/ hoog Edele groot agtb: Gestrenge wel wijse voorsienige wijd gebiedende en zeer genereusen Heere en Heeren /:lager Uw Hoog Edelens onderdanigste en gehoorsaemste dienaer /was geteekendt :/ krijn Laven /:in margine:/ Poulo Gondi den 22. October 1753. Register der papieren dewelke p„r 't schip d' fmninagonda door den Command„r Jan van Sush„ „telen en Raad van hier versonden, en gecon„ „signeerd aen zijn Edelheijd den hoogEdelen Groot Agtb: Heere. Jacob Mossel Gouverneur Generaal, benevens de wel Edele heeren Raden van Nederlands Jndia N„o 1 Een origineele missive van en aen als boven de dato deser „ 2. Een missive aen heeren weesmeesteren. „ 3. Cogrossement factura van het geladene in gem: bodem De Majoor sudecq beneevens de verdere gecommitteerdens, die den rijxbestierder Pangerang Coesoema Diningrat C. S. herwaerts begelijd en Uwer hoog Edelheeden missive: en geschenken met de gewoone statie over gegeven mitsg„s op heeden hunne visite van affscheijd bij den sulthan affgelegt hebben retourneeren mits deesen wederom met een Brieff aen uwe Hoog Edelheeden gerigt en gereconduiseert door zijn Hoogheijds zendelingen 1 annex 's konings reekening en verklaring van de peperwegers. N„o 4. Vijff p„s Onkostreekeningen van verstrekte drinkwa„ „ter en verversing van diverse bodems. — 5. Een p„s Orkost reek„g van 4 versherte dood kisten. 6 Een Ngente Pacquet Zoltij papieren /:onderstond:/ Bantam den 6 November 1753 /:was geteekt:/ G: W: Laats gesto: Souba. — Batavia Aen zijn HoogEdelheijd den hoog Edelen Groot Achtbaeren wijdgebiedende heere Jacob Mossel. Gouverneur Generael benevens de wel Edele heeren raden van Nederlands Jndia. Hoog Edele Groot achtb: wijdgebieden„ „de heer en wel Edele Heeren. -. „ annex kadeen Hoor „ e G
English
From Bantam, the 6th of November 1753. To Bantam, the 6th of November 1753. Raden Wangsa Dipa, Tumenggung Duta Antaka, Ngabehi Suraya Dinata, Ngabehi Suta Utama, and Ngabehi Suta Dikrama having loaded per the ship De Immigonda 177,375 lb or 473 bahar of well-garbled black pepper, among which 61 bahar or 22,875 lb as a gift, all according to the accompanying bill of lading and declaration of the commissioners, weighed out to the satisfaction of skipper Reynier Jongemaats; and the cost of the 412 bahar with the charges incurred thereon amounts to ƒ 20,225: 1:—, as well as in running account in accordance with the honored order of Your High Excellencies to settle here with the gift account, so that the 221 bahar recently or on the 28th of September of this year sent to Batavia per the ship Rotterdam, as well as the 61 bahar of gift pepper now being conveyed per this vessel, amount to a sum of ƒ 13,536:—, together ƒ 33,761:—, which we humbly request permission to write off, as well as the amount of the 6 accompanying expense accounts to the sum of ƒ 250: 16:—; namely from the ship Hageveld ƒ 40: 10:— for rice supplied at the request of the authorities; from the chaloup De Kaaskoper ƒ 12:— for drinking water; from the ship De Immigonda ƒ 105: 12:— for refreshments; from the pantjallang De Verslagenheid ƒ 31: 16:— and the kopboijer ƒ 26: 18:— for board money and for those sailing on them; and finally ƒ 34 for 4 coffins for the burial of four deceased persons, both from the bodyguard of the right honorable, rigorous Lord Ordinary Councillor and Commissioner Van der Parra, and from the ship Rotterdam. Furthermore, we have the honor to inform that Your High Excellencies' venerated letters of the 15th of August and the 30th of September, together with their annexes and acts, have been safely received, and as we express our humble gratitude for these and the write-offs licensed therewith, the first-signed in particular takes the liberty to do so most humbly for his favorable promotion, his hope and endeavor always being to continue to give satisfaction to Your High Excellencies to the best of his ability, just as the third-signed, together with the clerk Laats, most submissively pay their dutiful gratitude for their obtained improvement. Because the remaining gunpowder, due to the many honorary salutes that necessarily had to be fired under the present circumstances of the king the sultan both from De Diamant and Speelwijk, has been reduced to about 800 lb, and besides that it was reported to the first-signed by Commander Fleischheld that His Highness's supply is also at an end and he is thus compelled to ask for relief one of these days, it is our humble prayer that Your High Excellencies may be pleased to supply us again as soon as possible, as well as with the further necessities listed in our annual requisition, of most of which nothing remains in stock. The junior merchant and fiscal of this office, Johan Tinne, as well as the junior merchant and authorized clerk Gerrit Willem Laats, the latter along with his wife, humbly request Your High Excellencies' license to make a brief excursion to Batavia for only a few days to conduct some necessary private affairs. Wherewith, remaining with deep respect, /below was written/ High Noble, Highly Esteemed, Wide-Ruling Lord and Right Honorable Sirs, /lower/ Your High Excellencies' most humble and obedient servants, /was signed/ J. v. Suchtelen, H. J. de Heere, F. Heller, Johann Tinne. /in the margin/ Bantam, the 6th of November, anno 1753. Batavia. To the same as mentioned above. Per the hooker Ter Veer, which sails over to Your High Excellencies due to leakiness, we take the liberty to send under civil arrest, at your honored disposal, the as he says Batavian burgher Jan Theobalt Aal, residing in the Heerenstraat, who appeared here on the 26th ultimo with a vessel without a pass. However, seeing that he made excuses that it was forgotten due to haste and that he furthermore had work at hand for the wife of the clerk Laats, the first-signed, after a stern reprimand, let him go on the condition that he return immediately to Batavia; but instead of doing so, tacking to the west, he had him brought back from sea, and according to the statement of his crew, he had come from Semarang and had called at Pemalang, but not at Batavia. In like manner, but in secure custody, there are also conveyed two men brought up from the uplands by the servants of the rulers of the realm: namely one Simait, former soldier in the company of the Javanese Captain Mandare, and a certain male slave named Cupedo of Bugis, belonging to the head of the prau masters, Disscher, of which the expense account for the bounty is annexed hereto, amounting to ƒ 29: 14:—. We are, with deep respect, /below was written/ High Noble, Highly Esteemed, Wide-Ruling Lord and Right Honorable Sirs, /lower/ Your High Excellencies' most humble and submissive servants, /was signed/ J. v. Suchtelen, H. J. de Heere, P. Heller, Johann Tinne. /in the margin/ Bantam, the 6th of November, anno 1753. Translation of a Malay letter written by the King of Bantam to Their High Excellencies, the Supreme Indian Government. Received at Batavia, the 13th of November 1753. This letter, which is adorned with an unceasing greeting, accompanied by all signs of pure and sincere friendship, was
Dutch transcription
141. Van Bantam den 6. ' 9ber 1753 an Bantam den 6. November 1753. — Radeen wangsa diepa, Tommogong Doeta Antaka, Jn„ „gebaij Seraja di nata, Jngebaij, soeta oetama en Jngebeij soeta dikrama p„r het schip d' Immagouda in geladen hebbende Ab 177375 of 473. Bharen swarte peeper welgekarpte waer onder 61. Bharen of lb. 22875. in geschenck alles blij„ „kens overgaende Cognossement en verklaring van gecommit„ „teerden den schipper Reynier Iongemats ten genoegen toege„ „woogen en bedragd het kostende der 412. Bharen met de daer op gevallene ongelden ƒ 20225: 1:—: mitsg„s in renreek„s in gevolge de g'eerde ordre Uwer hoog Edelheeden omme alhier met de Reekening van schenckagie te verevenen zo dat de 221. Bharen als jongst of op 28. 7ber deeses jaers p„r 't schip Rotterdam na Batavia versonden zijn als de thans per deesen bodem overgaende 61. Bharen schenckagie peeper een somma ƒ 13536:—: te samen ƒ33761:—: welke nedrig versoeken te mogen affschrijven zo wel als het montant der hier nevens gevoegde 6. p„s onkostreekeningen, ten bedra„ „gen van ƒ 250: 16:—: als van 't schip Hageveld ƒ40:10:—: weegens op versoek der overheeden verstrekte rijst van de Chaloup de Kaaskooper. ƒ. 12. —: wegens drinkwater van 't schip d' Jmmogonda ƒ 105:12: wegens verversjing van de pantjallang de verslagentheijd ƒ 31: 16: en de kopboijer ƒ 26:18: wegens kostpenn: en aen dies opvaerende en eijndelyk nog ƒ34. wegens 4 p„s doodkisten tot ten aerde bestalling van vier overleedene zo uijt de Lijffwagt van den wel Edelen Gestreegen heer Raad ord„e en Commissaris van der Parra als van 't schip Rotterdam. Wijders hebben d' Eere te bedeelen dat uwer HoogEdel„ „heeden gevenereerde Letteren van 15. Aug„s en 30. 7ber: benevens derselver bijlagen en actens wel ontfangen zijn en gelijk wij daervoor en de daer bij gelicentieerde affschrijvingen Onse nedrige dank betuijging neemt de eerst geteekende in't bijsonder de vrijheijd zulks op het ootmoedigste te doen voor sijne gunstige bevordering, zullende zijn hoop en betragting steets zijn Uwe Hoog Edelheeden verder na alle vermogen genoegen te geeven, ingelijker voegen als de derde geteekende, beneevens den scriba Laats voor derselver g'obtineerde verbeetering op 't onderdanigste hunne verpligte dankbaerheijd afleggen. —. Also het restant: Buskruijt door de veele eerschooten die noodwendig bij deese tijds Omstandigheeden van de kooning des sulthans zo uijt de Diamant als speelwijk hebben moeten gedaen worden tot op omtrent 800: lb: gemindert is en daer beneevens door den Commandant fleischheld aen den eerst„ geteekende gerapporteert is, dat zijn Hoogheijds voraed ook ten Eijnde en dus genoodsaakt is eerst dags om ontzet aen te spreeken is, onse ootmoedige beede dat uwe hoog Edel„ „heedens ten spoedigsten om wederom gelieven te voorsien vier gelijk Hoot - -- 143. Van Bantam den 6 November A„o 1753. Van Bantam den 6. November A„o 1753. — gelijk mede met de verdere benoodigtheeden op onsen jaer„ „lijksen Eijsch verm„ en van de meeste dewelke niets meer per restant is. — Den OnderCoopman en fiscaal deeses Comptoirs Johan Tinne gelijk mede den OnderCoop„l en gesa: sorba gerrit Willem Laats, dese laeste benevens desselfs huijsvrouw ver„ „soeken Uwe Hoog Edelheeden ootmoedige licentie om maer voor weijnige dagen een springtogtje naer Batavia te doen tot verrigting eeniger benoodigde particuliere affairen. Waermede met diep ontsag verblijve /:onderstond/ hoog Edele, Groot Achtb wijdgebiedende heer en wel Edele Heeren, /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens ootmoedigste en gehoor„ „saemste dienaeren /:was geteekendt:/ I. v. Suchtelen. H. I. de Heere: F„bs Heller. - . . . - . Johann Tinne. /:in margine:/ Bantam den 6. November A„o 1753. — Batavia aen als vooren gem„t Per de Hoeker ter veer die vermits hekheijd tot Uw Hoog „Edelheeden overvaert neemen wij de vrijheijd ter g'eerde dispositie in Civiel arest op te zenden den zo hij zegt Batavias vrijbur„ „ger Jan Theobalt Aal woonende in de heere straet, die alhier den 26 passato met een vaertuijg is verscheenen zonder pas, dog aengesien zijn Exous maekte die door haasd vergeeten en wijders werk onder handen te hebben voor de huijsvrouw van den sorba Laats heeft den eerstgeteekende onder een goede reproche hem laten gaen op Conditie dat aenstonds na Batavia te rugkeerde maer in steede van dien om de west steekende, hem weder uijt zee doen halen en zoude volgens opgaaf van zijn volk van Samarang komen en op pamalang dog niet op Batavia hebben aengeweest. —. Ingelijker voegen, dog in secure versekering vaeren mede over twee door des Rijx besteerders bedienden uijt de bovenlanden opgebragte als eenen simait gewesen sold„t onder de Comp„e van den Jul: Cap„n mandare en zeekere mansslaef Cupedo van Boegis behoorende 't hoofd der prauwvoerders Disscher waer van de Onkost reek„s wegens opbreng loon hier nevens ge„ „voegt is bedragende ƒ 29: 14: Wij zijn met diep respecte ontsag /:onderstond:/ hoog Edele Groot Agtbare Wijd gebiedende Heere en welEdele Heere, /:lager:/ Ui Hoog Edelens onderdanigste en oot moedigste dienaren /:was geteekendt:/ J: v: suchtelen. H. J. de Heere, P„s Heller - - - - - - - -. Johann Tinne /:in margine:/ Bantam den 6. November A„o 1753. — Translaat Malaijse Brief gesz: door den koning van Bantam, aen haer hoog Edelheedens de hooge Indiase Regeering. — Ontfanger Batavia den 13. 9ber 1753. —. Deesen brief welke opgecierd is met een op onophoudelijke groete, verseld van alle teekenen van suijvere en opregte Vriendschap werd werk dee door
English
145. From Bantam, the 6th of November 1753. From Bantam, the 6th of November 1753. By order of Radeen Wangsa Diepa, Tommogon Doeta Nataka, Ngabehi Soeta Oetama, Ngabehi Saraija Dinata, as well as Ngabehi Soeta Dikrama, on behalf of Your High Excellencies' son, Paduka Siri Sultan Aboel Nadzar Mochamad Arieff Dzeinoel Assikhien in the Kingdom of Bantam, under God's guidance dedicated to father, the Lord Governor-General, and the joint Councillors of India, residing with great majesty and magnificence in Batavia Castle, who are wished that Almighty God may be pleased to bless them with health and a long life for as long as the sun and moon have their course in this world. Further to communicate that on the 25th of the month of Dhu al-Hijjah, the ambassadors of son Paduka Siri Sultan, the Prime Minister Kasoema Ningrat together with his colleague, who escorted the Noble Lord Petrus Albertus van der Parra on his return to Batavia, returned in good health under the escort of the Company's commissioners, namely Major Carel Johan Sudecq, along with four other persons, bringing with them Your High Excellencies' most welcome missive, which I received with the requisite state according to ancient custom. Subsequently, after it was unsealed and opened, a most delightful fragrance of its contents spread everywhere, just as if it were mixed with fragrant essences, concerning the pleasant and linked words containing many exceedingly great expressions of affection and congratulations upon the reign of Your High Excellencies' son, Paduka Siri Sultan, in order to keep the bond of mutual friendship inextricably tied to the utmost strength and power. And since, besides God, Your High Excellencies are appointed as father and mother over son Paduka Siri Sultan, and he holds the helm of government in his hands, he expresses for this his humble gratitude, as well as for the highly esteemed presents sent to him, consisting of the following, namely: 2 pieces of green ras cloth 2 ditto ditto blue 2 ditto scarlet red 1 ditto perpetuanas 1 ditto blue 2 green crown rasses 2 ditto dark blue 2 dark blue polemites 2 lb gold thread 2 lb silver thread 10 pieces of Cassa boerongsie 5 fine moris 1 Cassa with gold headings 5 allejars 10 fine Cambays of 8 cubits 10 fine maradis handkerchiefs of 1 1/4 ditto 10 ditto ditto 1 ditto 25 lb spices of sorts, as: 10 lb cloves 5 lb mace 6 lb nutmegs 4 lb cinnamon
Dutch transcription
145. Van Bantam den 6 November 1753. Van Bantam den 6: November 1753. door bestel van Radeen wangsa diepa Tommogong doeta Nataka Ngabesie soeta oetama Ngabesie Saraija dirata mitsg„s Ngabehe soeta dikrama, van weegens haer hoog Edelheedens zoon den Paduka siri sultan aboel Nadzar Mochamad Arieff Dzeinoel assikhien in 't koningrijk Bantam onder godes geleijde opgedragen aen vader den heere Gouverneur Generael en de gesamentlijke raaden van Jndia, resideerende met veel hoogheijd en magnificentie in't Casteel Batavia dewelke toegewenscht worden, dat den almogende god haar gelieve te zegenen met gesondheijd en lang leven zo lang de zon en maan in dese wereld haeren omloop hebben — Wijder ts Communiceeren dat op den 25„e van de maend zzoethedja, de ambassadeurs van zoon den Paduka Siri sulthan, den rijxbe„ „stierder Kasoema Ningrat nevens sijn Confrater :/ welke den Edele Heer Petrus Albertus van der Parra met zijn Ed„e retour na Batavia hebben geconvoijeert:/ onder geleijde van 's Comp„s gecon„ „mitteerdens met namen den major Carel Johan sudecq, ne „vens nog vier persoonen in een goede woelstand zijn weder gekeert, mede brengende haar hoog Edelheed„s seer aengenome missive „die met de vereijschte staatie volgens oudgebruijk heb gerecijieert. Vervolgens na dat deselve ontsagelt en ontrouwe zijnde ver„ „sprijde er al omme een seer lieflijke reuk van dies In„ „houd, even bij voorbeeld denselven met welriekende oliteij„ „ten was gemengd nopens de aengenaeme en aan een geschakelde Laastelijk adverteere dat geduurende bovengem„ Comp„s do woorden bevattende veel over groote betuijginge van gene„ „gentheden en geluckwensingen over haar Hoog Edelhed„s zoon den Padoeka siri sulthan zijn regeering, ten Eijnde de band van onderlinge vriendschap na uijterste kragt en vermogen onbreekbaar weder zijds te doen verkoogt blijven. En nade„ „mael nevens tod haar hoog Edelheed„s als vader en moeder over zoon den Padoeka Siri sulthan gesteld en 't roer der regee„ „ring in zijn hande heeft, zo betuijgen den selve over zulx zijne Onderdanige donkbarheijd, als mede voor de toegesonde„ „ne hoog geagte Presenten bestaende in de volgende te weeten: 2 p„s Laakens rasse groene. 2„ _„o _„o blauw. 2„ _„o schairrood 1„ perpetuanen— _ o 1„ _„o blauw. 2 „ kroon rassen groene 2„ _„o donker blauw. 2 „ polemiten donker blauw. 2 lb goud draat. 2 „ silver draat 10 p„s Cassa boerongsie. 5 „ moeris fijne. 1 „ Cassa met goude Hoofden. 5„ alegiassen. 10„ Cambaijen fijne van 8 Cubidos 10. „ maradis neusdoeken fijne van 1¼ x- 10„- _„o _„o 25 lb specereijen in zoort als. 10 lb nagelen. 5 „ foelij. 6 „ noten. 4„ Canneel. _„o 1 _„o woorden gecommitteerd„ E 145. Van Saritam den 6 November 1753. Van Bantam den 6. November 1753. door bestel van Radeen wangsa diepa Tommogong doeta Nataka Ngabesie soeta oetama Ngabesie Saraija dinata mitsg„s Ngabehe soeta dikrama, van weegens haer hoog Edelheedens zoon den Paduka siri sultan aboel Nadzar Mochamad arieff Dzeinoel assikhien in 't koningrijk Bantam onder godes geleijde opgedragen aen vader den heere Gouverneur Generael en de gesamentlijke raaden van Jndia, resideerende met veel hoogheijd en magnificentie in't Casteel Batavia dewelke toegewenscht worden, dat den almogende god haar gelieve te tegenen met gesondheijd en lang leven zo lang de zon en maan in dese wereld haeren omloop hebben — Wijder ts Communiceeren dat op den 25„e van de maend zzoethedja, de ambassadeurs van zoon den Paduka Siri sulthan, den rijxbe„ „stierder Kasoema Ningrat nevens sijn Confraters:/ welke den Edele Heer Petrus Albertus van der Parra met zijn Ed„s retour na Batavia hebben geconvoijeert:/ onder geleijde van 's Comp„s gecom„ „mitteerdens met namen den major Carel Johan sudecq, ne „vens nog vier persoonen in een goede welstand zijn weder gekeert, mede brengende haar hoog Edelheed„s seer aengenome missive „die met de vereijschte staatie volgens oudgebruijk heb geracinieert. Vervolgens na dat deselve ontsegelt en ontrouwe zijnde ver„ „sprijde er al omme een seer Lieflijke reuk van dies In„ „houd, even bij voorbeeld denselven met welriekende oliteij„ „ten was gemengd nopens de aengenaeme en aan een geschavelde Laastelijk adverteere dat geduurende boven gem„t Comp„s woorden bevattende veel over groote betuijginge van gene„ „gentheden en geluckwensingen over haar Hoog Edelhed„s zoon den Padoeka Siri sulthan zijn regeering, ten Eijnde de band van onderlinge vriendschap na uijterste kragt en vermogen onbreekbaar weder zijds te doen verknogt blijven. En nade„ „mael nevens tod haar hoog Edelheed„s als varder en moeder over zoon den Padoeka Siri sulthan gesteld en 't roer der regee„ „ring in zijn hande heeft, zo betuijgen den selve over zulx zijne onderdanige donkbarheijd, als mede voor de toe gesonde„ „ne hoog geagte Presenten bestaende in de volgende te weeten: 2 p„s Laakens rasse groene. 2„ _„o _„o blauw. 2„ _„o schairrood 1„ perpetuanen— _„o 1„ _ o blauw. 2 „ kroon rassen groene 2„ _„o donker blauw. 2„ polemiten donker blauw. 2 lb goud draat. 2„ silver draat 10 p„s Cassa boerongsie. 5 „ moeris fijne. 1 „ Cassa met goude Hoofden. 5„ alegiassen. 10„ Cambaijen fijne van 8 Cubidos 10. „ maradis neusdoeken fijne van 1¼ x- 10„- do _„o - - 25 lb specereijen in zoort als. 10 lb nagelen. 6 „ noten. 5 „ 4 „ Canneel. gecommitteerd„s 8 woorden de _„o 1 _„o
English
147. From Bantam, the 20th of November 1753. From Bantam, the 20th of November Anno 1753. commissioners at Bantam have been, were found in good health, without having encountered any misfortunes; for the rest, as a token of true affection, they solely offer herewith, under the escort of his highness's mariners, from a pure heart, 50 bhaars of black pepper. Written in the Castle Diamant at Bantam on Sunday the 8th of the month Muharram 1167. Beneath stood: for the translation, was signed: W. Jordon. Batavia To his Excellency the High and Noble, Right Honourable, Far-Ruling Lord Iacob Mossel, Governor-General, together with the Noble Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc. High and Noble, Right Honourable, Far-Ruling Lord, and Noble Lords. Last week, 27 individuals were brought down from the uplands by the King's men, among whom are 15 slaves belonging to Batavia according to their statements enclosed herewith. The remaining 12, both men and women, who almost all depend as one family on the first-named Soedin of Bugis, claim to have sustained themselves for a long time in the Bombang mountains, but upon the rumour of a certain Ketappa, who was said to be forcing the mountain people around there to turn to banditry by violence, wished to place themselves under the protection of this place, in the course of which they were apprehended by the Bantam people. However this may be, as not the slightest bad news is heard from the uplands, we have, in order not to discourage the Bantam people in this good zeal of theirs, paid the customary apprehension fee for the slaves; and because at present neither ship nor vessel is at hand, and the lock-up was very crowded with all those people, it was considered best to dispatch them all by a hired prahu at the disposal of your High Excellencies under the supervision of 1 corporal and 6 common soldiers, along with the deputy of the fiscal and two Caffres; the more so as rumours have it that more might soon be brought in by the strong patrols which the Sultan sends out everywhere to clear his country, especially if some bounty were also granted to them for the Welangers or deserted or former native soldiers. However, whether such is deemed necessary or not, we respectfully leave deferred to your High Excellencies' honoured orders. Meanwhile, this is accompanied by the expense account for the aforementioned 15 fugitive bondsmen, 149. From Bantam, the 20th of November 1753. From Bantam, the 20th of November Anno 1753. to the sum of 436 guilders and 16 stuivers, for which we request permission to write off, and respectfully take the liberty to remind your High Excellencies that, besides the aforementioned lack of almost all necessities and especially gunpowder, there are also virtually no passes and other small seals at hand. For which reason we shall eagerly await a speedy relief. As for the delivery of pepper, which has been at a standstill for some time, it is hoped that it may soon pick up again, about 350 bhaars having been brought in last week, which is all that is on hand thus far. With which we remain with deep respect, Beneath stood: High and Noble, Right Honourable, Far-Ruling Lord and Noble Lords; lower: Your High Excellencies' humble and obedient servant; was signed: I. v. Suchtelen, H. v. d. Heere, Petrus Heller. In the margin: Bantam, the 20th of November 1753. Herewith I take the respectful liberty to communicate to your High Excellencies that on the 18th of December we arrived in good health off Prince's Island, in order to provide ourselves with as much water and firewood as possible and to put to sea at the first opportunity; we held a muster today and found none absent; as the currents are currently running into the strait, and the winds are daily in the south-west and mostly west. The ship Lugtenburg lies anchored off New Island and cannot make any headway on this occasion either. Batavia to the same effect as mentioned before Batavia Here
Dutch transcription
147. Van Bantam den 20. 9ber 1753. Van Bantam den 20. November A„o 1753. — gecommitteerd„s op Bantam zijn geweest in een goed wel„ VC „stand zig hebben bevonden, sonder eenige onheilen te hebben ontmoet, voor 't overige offereeren tot een teeken van waare offectie Eenelijk bij deesen onder geleijde van zijn hoogh„ts zee„ „delingen, uijt een suijver hert 50. bhaaren swarte peper. — Gesz: in 't Casteel den Diamant tot Bantam op zon„ „dag den 8 van de maend Moecharam 1167. /:onderstond:/ voor de oversetting /:was geteekendt:/ W. Jordon. — Batavia Aen zijn Edelheijd den Hoog Edelen Groot agtbaeren wijdgebiedende Heer Iacob Mossel. Gouverneur Generaal benevens de welEdele Heeren Raden van Nederlands Jndia &„a &„a &„a. — Hoog Edele Groot Agtbare wijdgebie„ Eende Heer, en wel Edele Heeren. Door 's Konings volk zijn voorleedene week uijt de boven landen afgebragt 27. stuks personen, waeronder 15 sla„ „ven volgens hunne gegeve getuijgenis in desen ingeslo„ „ten, tot Batavia thuijs hoorende en de 12 resteerende zo mans als vrouwen die genoegsaem alle van den eerstgenoem„ „de soedin van Boegis als eene familie dependeeren, geven voor, lange tallen op 't gebergte Bombang zig erneert te hebben, dog op 't gerugt van eenen ketappa die de berglieden daer om her met gewelt tot stropereijen zoude dwingen, zig onder Bescherming deses plaets willende begeven, waer„ „ondoor de Bantammers opgevat. wat hier van zij„ also men geene de minste quade tijdingen uijt de boven„ „landen verneemt, hebben wij om de Bantammers in desen hunnen goeden iever niet te vertragen, voor de slaven voor de slaven het gewoone opvangloon be„ „taelt, en om dat thans nog schip nog vaertuijg aen handen, en de boeijen met al dat volk zeer be„ „lemmert was, best geagt hun alle met een huurprauw aen de ordre Uwder hoog Edelheden af te depecheren onder opzigt van 1. Corporael en 6. Gemene militairen, benevens de geweldige van den Fis„ ncaal en twee Kaffers: te meer also de geruchten willen, dat 'er eerstdaags nog wel meer souden weer„ „den afgebragt door de sterke patrouilles die den zulthan om zijn Land te zuijveren aller„ „wegen afzend, principaal in dien hun ook voor de Welangers of gedeserteerde of gewesene inlandse soldaten mede eenige praemie wierden toegelegt, dog 't geene, of zulks noodsakelijk dan wel niet geoordeelt word, eerbiedig aen Uwe Hoog Edelheeden g'eerde ordre gedefereert laten: Jm middens dat deese verselt de onkost„ „reekening der opgem„t 15 p„s fugative Lijffeigene Bescherming ter somma d 149. Van Bantam den 20 November 1753. Van Bantam den 20. November A„o 1753. — ter somma van ƒ 436: 16:—: waervan afschrijving te mogen doen versoeken en de vrijheijt eerbiedig gebruijken uwe Hoog„ „Edelheeden te herinneren, dat behalven het gewaagde gebrek van meest alle benodigtheden en insonderheijd Buskruijt, ook bij na geene Passen en andere kleijne zeguls aen handen zijn.. — Waerom een spoedig ontzet met verlangen zullen te gemoet zien. — De Peper Aenbreng die zedert eenigen tijd stil gestaen heeft, wil men hopen dat mede haast opwakkeren mag, zijnde voorlede„ „ne week omtrent 350 bharen aengebragt, 't welk al is, wat tot nog toe aen handen is. — Waermede met Diep ontsag verblijven /:onderstond:/ Hoog Edele Groot agtba„ „re uijtgebiedende Heer en welEdele Heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens onderdanige en ootmoedige Dienaer /:was getee„ „kendt:/ I. v. suchtelen H. V. D. Heere. P„s Heller. . . . . . . . . . . . . /: in margine:/ Bantam den 20. November 1753. — Bij deese neeme de Eerbiedige vrij„ „heijt Uw Hoog Edelens te Communi„ ceeren dat wij op den 18 December in een goede welstand tot onder het prin„ „cen Eijland g'arriveert zijn, om ons van water en Brandhout so veel mo„ „gelijk in te versien en bij eerste gele„ G „gentheijd zee te kiesen; hebben heeden ge„ „ monsterd en geen absente gevonde; wijl thans de stroomen straat inlopen, en de wind dagelijk aen 't Z. W. en meest west zijn, Het schip Lugtenburg„ burg legt onder 't nieuwe Eijland g'ankert en kan bij deese gele„ gentheijd meede niet vorderen Batavia ten Eessep als vooreen gem„ Batavia Hier - -
English
From Bantam, 20 November 1753. From Bantam, 13 December Anno 1753. Herewith finishing this, praying to God for the welfare of your High Nobilities precious persons; I am with all high esteem and due respect, below stood, High and Rigorous, Noble, Right Honorable Sir and well-born Gentlemen, lower, Your High Nobilities most obedient and obliged servant, was signed, A. V. Der Pot. In the margin: On the ship Deunisveld lying anchored under the Prince Island, 20 November Anno 1753. Register of the papers which are consigned with the ship d'Emmagonda by the Commander Ian van Suchtelen and Council from here to His Nobility, the High Noble, Right Honorable, Rigorous Sir Iacob Mossel, Governor-General, together with the well-born Gentlemen Councillors of the Dutch Indies at Batavia, namely: 1 item, original missive of the date hereof to the same as above. 2. A bill of lading invoice of the pepper loaded in d'Immagonda, together with the declaration of our and the King's commissioned pepper weighers, as also of the skipper Reynier Jongemaats, together with the account between the King and the Honorable Company. 3. One item, account of expenses for what was supplied to the hooker Ter Veer. 4. One item, respectful report and answer from the Lord Commander Ian van Suchtelen to the same as above concerning Bandjar-Massing. 5. One item, memorandum from the pay bookkeeper here. 6. Two items, short strengths with a packet of pay papers. Bantam, 13 December 1753. Was signed, G. W. Laats, sworn clerk. Batavia. To His High Nobility, the High Noble, Right Honorable, Widely-Ruling Sir Iacob Mossel, Governor-General, together with the well-born Gentlemen Councillors of the Dutch Indies, etc., etc., etc. High Noble, Right Honorable, Widely-Ruling Sir and well-born Gentlemen. With the return of the ship d'Immagonda we had the honor on the 28th ultimo to receive Your High Nobilities' letters of the 24th previous, accompanied by the goods mentioned in the bill of lading invoice, all of which have been properly delivered, except only half an aam of vinegar instead of one legger, but regarding which difference the skipper Jongemaats thought he had already given notice at Batavia, and thus we only take the liberty to mention this briefly herewith, as well as to request Your High Nobilities if possible the further fulfillment of the linens remaining unfulfilled from our recent requisition, since there will probably be the greatest demand for them now with the arrival of the Lampong vessels. We express our humble thanks for the favorable dispatch of these necessities, as we have also particularly taken care to do on their behalf for the promoted military officers, together with the two Lieutenants of the Chinese and the Head of the Moors, for their obtained commissions; and furthermore, pursuant to Your High Nobilities' orders, the above-mentioned ship departs with the pepper at hand, consisting of 664 Bhars or 249,000 rlb, which, as shown by the declarations sent over, has been weighed out to the satisfaction of the said skipper, and the cargo, with the incidental charges incurred thereon, costs f32536: 12:—:— Furthermore, we have the honor to inform that Your High Nobilities' missive brought over with the return of Radeen Waagsa Diepa and the other emissaries was introduced to the ruler with the customary ceremony, and regarding native affairs there is nothing further to report than the deep peace which Bantam begins to enjoy, although the Sultan still continues, albeit quietly, to have patrols conducted in the uplands, having the day before yesterday again delivered here inside Speelwijk a certain wanderer, who however claims to be a native of Cheribon, but to have been brought up and to have lived from youth here in the mountains; concerning whom His Highness has earnestly requested through his emissaries that he might receive public punishment here as an example to others, since he allegedly set himself up as Pangerang under the name of Sida Lawtan and gathered people; but since we are still busy hearing the accusations, which among the natives are often defectively substantiated, we shall not fail to report further to Your High Nobilities in this regard. Meanwhile, we have deemed it best to send over into custody herewith, at your honored disposal, a certain Balinese named Klongkong, who has already spent well over 4 months here in irons, and is accused of having long sustained himself solely by harboring runaway slaves and selling them to Lampong, just as during the time when the late well-born Sir van den Bosch was Commander here, he was again accused of that crime and orders were given for his arrest, but he then escaped the hands of justice. However, when the Under-Merchant and Fiscal Tinne wanted to hear all such Javanese as lived in the neighborhood of the said Klongkong, and who had previously offered testimony of the truth, they were upon closer investigation always absent or refused to give a declaration, which has been the cause of his long detention. An auction was held of some buffaloes and a horse belonging to him, and after deduction of the jail fees, remainder.
Dutch transcription
151. Van Bantam den 20 November 1753. Van Bantam den 13. december A„o 1753. —. Hier mede deese fineeren, god bieedende om de welstant van uw Hoog Edelens dierbaere persoo„ „nen; ben ix met alle hoog agtingh en verschuldigt Respect /:onderstond:/ Hoog gestrende Edele Groot Agtb: heere en wel Edele Heeren /:lager:/ Uw Hoog Edelheedens gantsch gehoorsae„ „me en schuldverpligte dienaer /:was geteekendt:/ A. V. D„r Pot. /:in margine:/ Jn't schip Deunis„ veld leggende geankert onder het Prince Eijland den 20. November A„o 1753. — Register der Papieren welke met 't schip d' Em„ „magonda door den Commandeur Ian van suchtelen en raad van hier geconsigneerd werden aen zijn Edelheijd den Hoog Edelen Groot Agtb: Gestrengen Heere Iacob Mossel — Gouverneur Generaal, mitsgaders de wel Edele Heeren raden van Nederlands Jndia tot Batavia te weeten: 1 p„s Origineele missive de dato huius aen als boven 2. Een Cognoscement Factuur der in d' Immagor„ da geladene peper benevens de verklaering van onse en 's Konings gecommitteerde peper wegers, als ook van den schipper Reynier Jongemaats, bene„ „vens de reekening tusshen den koning en D' E Comp„e 3. Een p„s Onkostreekening van 't verstreckte aen de Hoeker ter Veer. 4. Een „ Eerbiedig berigt en antwoord van den heer Commandeur Ian van suchtelen aen als vooren wegens Bandjar-Massing. 5. Een „ memorie van den soldij boekhouder alhier 6. Twee „ korte sterktens met een pacquet soldij-papieren. Bantam den 13 december 1753. /:was geteekendt:/ G: W: Laats gesw: scriba. Batavia Aen zijn Hoog Edelheijd, den Hoog Edelen drot Agtb:, wijtgebietenden Heer Iacob Mossel, Gouverneur Generaal, benevens de wel Edele Heeren Raden van Nederlands India &„a &=a &„a. Hoog Edele, Groot agtbare, wijd gebiedende Heer en Wel Edele Heeren. —. Met het retour van het schip d' Immagonda hadden wij 28„en pass„o de Eere te ontfangen Uwer Hoog Edelheden Letteren. van den 24„e bevorens, verselt van de goederen bij Cognosoe„ 26 „„ment factuur vermelt, die alle behoorlijk uijtgelevert zijn, halve excepto eenlijk een half aem azijn in stede van een legger, dog omtrend welk verschil den schipper Iongemaats zogt op Batavia bereets advertentie gegeven te hebben, en dus alleen de vrijheijd nemen zulx mits deesen met een woord aen te haalen, gelijk mede om uw Hoog Edelheeden te ver„ soeken des mogelijk de verdere voldoening der Lijwaten 122 bij No 3 153. Van Bantam den 13 December A„o 1733. Van Bantam den 13 December A„o 1753. — bij onsen jongsten Eijsch onvoldaen gebleven vermits daer na thans met de komst der Lampongse vaertuijgen wel de meeste na vraege sal vallen: —. Wij betuijgen onse ootmoedige dank voor de gunstige toeschio„ „king deser benodigtheeden, gelijk ook bijsonderlijk hebben verkoogt harentwegen te doen de gevorderde militaire officieren benevens de twee Lieutenants der Chineesen en Hoofd der mooren, voor derselver verkregene actens; en vertreckt wijders ingevolge Uwer Hoog Edelheeden ordres bovengemelde schip met daan han„ „den zijnde peper bestaende in Bharen 664. of rlb 249000. die den gem„e schipper blijkens daeroan overgaende verklaringen ten genoegen toegewogen is, en kost de Lading met de daer op gevallene ongelden ƒ32536: 12:—:— Wijders hebben de Eere te bedeelen dat de met het retour van Radeen waagsa Diepa en de verdere sendelingen over„ gebragte Uwer Hoog Edelheden missive aen den vorst met de gewone statie is geintraqueert, en valt nopende inlandse zaken niets verder te melden, als de diepe rust waervan Bantam begint te jouisseren of schoon de sulthan nog con„ „tinueert dog met een stille trom in de boven landen te laten pr Patrouille doen, hebbende aergisteren waderom alhier binnen speelwijk laten overleveren zekeren swerver, /dog die voorgeeft een Cheribonder geboren, maer van jongs op alhier in 't gebergte opgebragt te zijn en gewoont te hebben:/ omtrent welke zijn Hoogheijd door zijne zendelingen ernstig heeft doen versoeken, dat alhier tot Exempel van anderen publicque estrasse mogt erlangen, also zig tot Pangerang onder de naem van Sida Lawtan zoude opgeworpen en volk versamelt hebben; dan vermits men nog bezig is met de beschuldigingen te hooren, die veel tijd bij de Jnlander gebreckig beveestigt worden, zullen wij niet nalaten dierwegen nader Uwe Hoog Edelheeden te berigten. — Immiddens dat mits desen tot derselver geeerde dispositie best„ geagt hebben in verseekering te doen overgaen zekeren Balier Klongkong genaamt die bereets alhier wel ruijm 4. maenden in de Boeijen door gebragt heeft, en beschuldigt word zig ze„ „dert langen tijd alleen geërneert te hebben met weggelope slaven op te houden en naer Lampong te verkopen, gelijk ten tijde wan„ „neer wijlen den welEdelen Heer van den Bosch alhier Com„ „mandeur was nogaens van dat Crimen beschuldigt is gewor„ „den en ordre tot zijn opvatting gegeven dog de handen der Justitie toen ontkomen. echter wanneer den Ondercoopman en Fiscaal Tinne heeft willen hooren alzulke Javanen als in de nabuurschap van gemelden klongkong woorden, en bevorens getuijgenis der waarheijd gepresenteert waren die bij nader ondersoek altijd absent of hebben verklaring te geven geweigert, het welke de oorsaak is geweest van zijne lange detentie. van eenige hem toe behoorende Buf„ fels en ipaerd is vendutie gehouden en na aftrek der boeijgastos r„m . Hoogheijd per restant H C - D
English
155. From Bantam, the 13th of December, Anno 1753. From Bantam, the 13th of December, Anno 1753. as a remainder, Rds 20: 4: stivers left over, which have been counted into the cash box here. In the same manner we have also judged it necessary to send away from this place the Chinese Zimniako, who had the misfortune of striking dead a Bantammer whom he found in his house at night, since, pursuant to the recently renewed order of the Sultan, this may mutually take place without punishment. Furthermore, we cannot refrain from informing Your High Nobilities that since the 9th of November last, three soldiers on leave have remained absent from the King's fort; yet whatever effort or means we have employed to track them down or discover where they have ended up, everything has been in vain, as have the earnest representations made regarding this matter to both the Sultan and the Regent. Finally, pursuant to Your High Nobilities' orders, we take the liberty of accompanying this with two short strength returns, one of all the Company's servants who were found to be present at the end of November in this command and at the subordinate posts in particular; and the other of all those servants in general, accompanied by a modest requisition for the personnel respectfully requested to replace those deficient. Likewise, a memorandum concerning some points regarding the salaries of Bantam, recently addressed to us by the senior merchant and head of the lodge, Ian Francois de Ravallet, and answered in the margin by the fiscal and the pay bookkeeper, along with some other salary documents. Also, from the first signatory of this letter, a respectful report in response to an extract from the minutes of the business transacted and resolved in the Council of India under date of 26 October of this year. And finally, an expense account for what was provided by the Resident of Lagondi for two months of maintenance for the hooker Ter Veer, and charged to this place, amounting to f 520: 19:—. After this had been transcribed this far, we were honored today with Your High Nobilities' letter of the 3rd of this month, according to whose contents and orders we shall dutifully conduct ourselves, while offering respectful thanks for the write-offs granted therein and further favorable dispositions concerning this office; and by this vessel we also transfer to Your High Nobilities the ensign Cornelis Dirx van den Hamer, who during the presence of the Honorable, Highly Esteemed Commissioner van der Parra requested and obtained his discharge to Batavia in place of the recently promoted ensign Schreuder. salaries With which 5. 157. From Bantam, the 13th of December, Anno 1753. From Bantam, the 18th of December, Anno 1753. With which we remain with deep respect /:was subscribed: High Noble, Highly Esteemed, Widely Ruling Lord, Lord and Honorable Lords /lower:/ Your High Nobilities' humble and most obedient servants. /:was signed:/ I: v: Suchtelen. H: v: D: Heere. F:r Heller. I. C: Fleischheldt: Johann Tinne in the margin /:Bantam, the 13th of December, Anno 1753. Batavia To the same as mentioned above. Herewith is transmitted to Your High Nobilities the continuation of the daily register, and in the past month nothing else occurred that would merit Your High Nobilities' attention. I remain with deeply bound respect /:was subscribed:/ High Noble, Highly Esteemed, Severe, Prudent, Foreseeing, Widely Ruling, and Most Generous Lord and Lords /lower:/ Your High Nobilities' most submissive and most obedient servant /:was signed:/ Krijn Laven. /:in the margin:/ Lampong Poulogondi, the 6th of December, Anno 1753. Batavia The same as mentioned above. By general letter dated the 13th of this month dispatched by the ship d'Immagonda, I had the honor to inform Your High Nobilities that the Sultan had delivered into Speelwijk a certain vagrant who currently calls himself Maas Ragus, and has confessed to having presented himself as a descendant, or as a son of the old Panembahan, and legitimate heir to the Bantam crown; and in that capacity had recruited and entertained people under the title of Poetra Panembahan, Pangerang Sedan Laouwtan Rato Siti Badaria, in order to wage war against the realm of Bantam, as Your High Nobilities will observe in particular from the enclosed original and re-examined declaration, executed and re-examined yesterday and today before two members of the Council of Justice and the King's envoys here. His Highness had also at that time earnestly requested that an exemplary punishment might be directed regarding this man and such persons; and since it was expressed yesterday both by the Regent, Pangerang Coesoema di Ningrat, and other emissaries that it was intended to have both ears cut off one of the Mountain Javanese captured alongside him, being the principal accomplice, who had been adopted as father by the supposed Prince, and to lead him around the principal places and markets in that manner, believing that this punishment at least among their people was infinitely more of a deterrent than death; it was furthermore made known on behalf of His Highness that, if it were possible, a similar execution might also be carried out on the principal leader mentioned above, whereupon I did not yet express myself further. D —.
Dutch transcription
155. Van Bantam den 13 December A„o 1753— Van Bantam den 13 December A„o 1753—. per restant Rd„s 20: 4: stuijv„s overgeschooten die alhier in Cassa zijn geteld. — Inselver voegen hebben wij mede geoordeelt van dese plaets te moeten verzenden de Chinees Zimniako die het ongeluk gehad heeft een Bantammer 's nagts in zijn huijs vindende dood te slaan, aengesien zulks ingevolge de jongst nog vernieuwde ordre van den sulthan over en weder omstraff„ „baar mag geschieden. —. Wijders kunnen wij niet afzijn uwe Hoog Edelheeden te bedeelen dat zedert 9„en November pass„o absent gebleven zijn drie soldaten passergangers uijt 's Konings fort; zonder dat wat moeite of middelen ook om deselve op te speuren of waer beland zijn, aengewend hebben alles vruchteloos geweest is, alzo wel als de ernstige vertogen die deswegen zoo aen den zulthan als Rijxbestierder zijn gedaen. Eijndelijk nemen wij de vrijheijd dese ingevolge Uwer Hoog Edelheeden ordre nog te doen versellen van twee korte sterkten, d' eene van alle 's Comp„s dienaaren die in dit Com„ „mandement en op d' onderhoorige Posten in't bijsonder onder ult„o November in weesen zijn bevonden; en d'andere van alle die dienaren in het algemeen, verselt van een Eischje der manschappen die in stede der deficierende eerbiedig worden verzogt. — Hteen van een memorie over eenige pointen rakende de zoldijen van Bantam jongst door den oppercoopman en opper„ „hoofd van de Logie Ian Francois de Ravallet aen ons geregt, en door den fiscaalz„ts en soldij boekhouder in margine beant„ „woord benevens eenige andere zoldij papieren. — Nog van den eerstgeteekenden deeses een eerbiedig berigt in antwoord op een Extract uijt de Notulen van 't gebesoig„ „neerde en geresolveerde in Rade van India de dato 26. October deeses Jaers. —. En eijndelijk een onkostreekening wegens het geene ten behoeve van de hoecker Ter veer voor twee maanden tot onderhoud door den Resident van Lagondi verstrekt, en herwaerts aengereekend is groot ƒ 520: 19:—: Na deese dus verre was afgeschreven worden wij heeden vereert met Uwer Hoog Edelheeden Letteren van 3„en, deser na welkers inhoud en ordres ons schuldpligtig zullen gedragen, terwijle voor de daer bij vergunde af„ schrijvingen en verdere gunstige Dispositien omtrent dit Comptoir eerbiedig dank zeggen, en nog met desen Bodem tot Uwe Hoog Edelheeden doen overgaen den Vren„ „drager Cornelis Dirx van den Hamer die bij 't aenwesen van den welEdelen Groot agtbaren Heer Commissaris van der Parra zijne verlossing na Batavia versogt geobti„ „neert heeft in stede van den jongst geadvanceerden vaan„ drager schreuder. —. zoldijen Waermede 5 . 157. Van Bantam den 13 december A:o 1753 — Van Bantam den 18: December A=o 1753. — Waermede met diep respect verblijven /:onderstond Hoog Edele Groot agtbaare wijdgebiedende Heer Heer en welEdele Heeren /lager:/ Uw Hoog Edelheeden Ootmoedige en ge„ hoorsaemste dienaer. /:was getekendt:/ I: v: Suchtelen. H: v: D: Heere. F:r Heller. I. C: Fleischheldt: Johann Tinne in margine /:Bantam den 13 december A„o 1753.— Batavia Aen Even als voren gem„t Hiernevens gaat tot Uw Hoog Edelens over het vervolg van het dagregister, en is in de voorledene maend niets anders gepasseert dat Uw Hoog Edelens attentte zoude meriteeren. blijve met diep schuldige Eerbied /:onderstond./ Hoog Edelen Groot Agtbaren Gestrengen welwijsen voorsieni„ „gen wijd gebiedenden en zeer Genereusen Heer en Heeren /:lager:/ Uuw Hoog Edelens Onderdanigsten en gehoorsaemsten dienaer /:was geteekend:/ Krijn Laven. /:in margine :/ Lampong Poulogondi den 6. December A„o 1753. — Batavia den sepeff als vooren gem„t. —. Bij gemeene Letteren gedagteekent 13 deser per 't schip d'Im„ „magonda afgegaen, had ik d' Eere Uw Hoog Edelheeden te bedeelen, dat de sulthan binnen speelwijk had doen overgeven zekeren swerver die zig thans maas Ragus noemt, en in Conffeso is, zig voor een afkomeling te hebben opgegeven, of voor een zoon van den ouden Panembahan, en wettige re Erfgenaem van de Bantamse Croon, ook in die qualiteit volk geworven en getracteert onder den titul van Poetra Panembahan, Pangerang sedan Laouwtan Rato siti Badaria om het rijk van Bantam te beoorlogen, gelijk Uwe Hoog Edelheeden bijsonderlijk consteren zal uijt nevens inleggende origineele en gerecolleerde verklaring, heden en Gisteren voor twee leeden van den Raad van Iustitie en 's konings afgesanten alhier gepasseert en gerecolleert: mede had zijn Hoogheijd te dier tijd ernstig doen versoeken dat omtrent deese en zodanige een exemplarte straf mogt gedirigeert worden, en also zig zoo door den Rijxbestierder Pangerang Coesoema di Ningrat gisteren, als andere zendelingen thans uijtgelaten heeft dat van voornemens was een der mede opgevatte bergjavanen, als de principaalste der Com„ „plioen, die tot vader was aengenomen van den gewaanden Prins, te laten beijde de ooren afsnijden en op de voor„ „naemste plaetsen en Passers in diervoegen rondvoeren, me„ „nende dat dese straf ten minsten onder haar lieden van oneindig meer afschrik was dan de dood verder wierd van wegen zijn Hoogheijt mede te kennen gegegen, dat in dien het weesen konde, ook een diergelijke Executie mogt gedaen worden aen den principalen aenvoerder boven gemeld, waerop mij toen juist nog niet verder uijtgelaten D —.
English
159. From Bantam, 18 December Anno 1753 From Bantam, 18 December Anno 1753. I omitted, other than that such punishments were out of use among us; however, I deemed the matter of such consideration as to present it to Your High Nobilities, all the more because in such extraordinary cases the ordinary manner of justice cannot always be pursued, and that in this I fully agree with the Sultan, and am of the opinion that a punishment such as the aforementioned produces far more effect on the minds of the common people than an ordinary death penalty, because it signifies the utmost indignation and contempt, which is especially applicable in regard to a so-called Tapa, as this person also pretends to be, and of whom not only wondrous tales are told, too foolish to grant them a place in this letter and thereby weary Your High Nobilities; but concerning whom the common belief is, which is impressed upon the foolish people, that no harm can come to them, and that while seeming to die they revive again in another place, etc. Having been honored yesterday with Your High Nobilities' letter of the 13th of this month, I shall only note regarding it that at the first opportunity I shall endeavor to obtain the necessary elucidation concerning the request of the banished Pangerangs Sarief and Saphar, and concerning Your High Nobilities' required accounting regarding some points in the Bandjarmasin trade books, I refer humbly to a respectful report in reply to an extract from the minutes of what was transacted and resolved in the Council of India, dated 26 October of this year, recently dispatched per the ship Jmmagouda together with our aforementioned general letter, to which, being grounded in truth, I have nothing material to add, and only impart further that the pepper brought in since the departure of the Jmmagouda amounts to over 300 Bhaaren. I have the honor to be with profound respect, was written below, Right Honorable, Valiant, Far-Commanding Lord and Noble Lords, lower, Your High Nobilities' most humble, very obedient servant, was signed, J. V. Suchtelen, in the margin, Bantam, 18 December 1753. Batavia Just as mentioned above In compliance with Your High Nobilities' revered order contained in the letter of the 13th of this month, in order to inquire in the most convenient manner into the case of the Pangerangs Sarif and Djafar, and the first-named's 7000 Spanish Reals which were said to have remained here in the custody of the King's chamber-keeper Sasia, I first had His Highness spoken with privately in this regard by the Captain-Commandant Fleischheld; but since His Highness let me know that he preferred to speak with me about it himself and to question the said Sasia in my presence, I went to court for that purpose 161. From Bantam, 25 December Anno 1753. Bantam, 25 December Anno 1753. been to court in the company of the Administrator, the gentleman in whose presence, and that of the already mentioned Captain, the woman Sasia, who to this day still has oversight over the goods of the dalem, testified how for a multitude of years she had performed that service for the previous king, now at Ambon, subsequently for Ratoe Sariefa, and so forth, without ever having been permitted to take any private goods under her care, much less any money; that when Pangerang Sarif was crown prince, she had now and then given him the ornaments and state robes which whoever holds that dignity is permitted to use on certain great days, and had subsequently stored them away again, but as stated had never kept any goods or money for him. I was also informed that the old Sultan was in the dalem last Friday, being a feast day, and was questioned about this matter, since the handover of the goods after the departure of Ratoe Sarifa to Batavia had been made to him; His Highness declaring that at that time, in the presence of the former Commander Falck and Captain Weijtman together with two scribes, everything that properly belonged to Pangerang Sarif was set aside, and subsequently sent to him in two chests to Batavia, after all the cash found in the dalem had been counted together and recorded; without there ever having been the least part among it belonging to that Pangerang. On the contrary, the Regent, Pangerang Coesoema Ningrat, believes he has a claim of 3000 Spanish Reals on Pangerang Djafar, taken by him from his wife Meshalimah, daughter of the late Pangerang Tadjoealam, out of her own father's estate, and which woman, having been left behind here, the Regent is now married to. I had requested His Highness to have these statements put to paper in Malay by his scribe, who yesterday delivered the enclosed Malay document to me in His Highness's name, from all of which Your High Nobilities will undoubtedly deduce that in this monetary claim, whether well-founded or not, nothing further can be done. I have the honor to be with profound respect, was written below, Right Honorable, Far-Commanding Lord and Noble Lords, lower, Your High Nobilities' very humble and obedient servant, was signed, J. V. Suchtelen, in the margin, Bantam, 25 December 1753, below that, P.S. This having already been transcribed yesterday, but there being no good opportunity for dispatch, at midday the boat of the ship d' Admiraal Tromp arrived with verbal news from the mate that the ship Overnes had reached him there, and being leaky, the leak was found and repaired, with the intention of continuing the voyage the following day.
Dutch transcription
159. Van Bantam den 18 december A:o 1753 Van Bantam den 18 December A„o 1753. — uijtgelaten heb, dan dat zulke straffen dan dat zulxe bij ons buijten gebruijk waren; egter heb ik de zaak van die con„ „sideratie geacht emn omse Uwe Hoog Edelheden voor te dragen, te meer om dat in zulke extraordinaire gevallen juist niet altyjd de gewoone wijse van Regten kan ingeslagen worden, en dat in deese met den sulthan volkomen eens, en in dat gevoelen ben, dat een straf als de bovengemelde vrij meer effect op 't gemoed van't gemeen doet, als een ordinaire doodstraf, om datse de uij„ „terste verontwaerdiging en veragting te kennen geeft, 't geen prin„ cipaal te pas komt in opsigt van een zoo genaamde Tapaals deese mede voorgeeft te zijn, en van dewelke men niet alleen wonderlijke Historien vertelt al te onnosel om deselve plaets in deese missive te geven, en daermede uw Hoog Edelheeden te verveelen; maar waer omtrent het gemeen gevoelen is 't welk d'onnosele menschen inprenten dat hun geen quaad overkomen kan; en al schijnende te sterven op een andere plaets wederom herleeven &„a. — Gisteren nog vereert geworden zijnde met Uw Hoog Edel„ heeden Letteren van 13„e deser zal daerop eenlijk eenlijk noteeren dat bij eerste gelegentheijd omtrent het versoek van de gerelegueerde Paragarangs Sarief en Saphar de nodiga Elucidatie zal tragten te erlangen en omtrent Uwer Hoog Edelheden gerequeirreerde verantwoording nopens eenige poincten bij de Bandjarmatiuse Negotie boeken mij nedrig gedragen aen een eerbiedig berigt in antwoord op een Extract, uijt de notulen van 't gebesoigneerde en geresolveerde in Rade van Jndia de dato 26. october deses Jaers jongst per het schip Jmmagouda benevens onse bovengem„e gemeene Letteren afgesonden, bij welke als in waerheijd be„ „staande niets zakelijk bij te voegen heb, en alleen nog be„ deele dat de aengebragte peper zedert het vertrek van d' Jmmagonda bestaet in ruijm 300 Bhaaren. — Ik heb de Eer met diep ontzag te zijn /:onderstond:/ Hoog Edele Gestrenge wijdgebiedende Heer en welEdele Heeren /:lager:/ Uwer hoog Edelheden onderdaenigste zeer gehoorsame dienaer /:was geteekendt:/ J. V. Suchtelen /:in margine:/ Bantam den 18 decemb„r 1753. — Batavia ten Even als vooren gem„t Jn naerkominge Uwer Hoog Edelheeden gevenereerde ordre vervat bij missive van 13„e deeser heb ik ten Einde op de ge„ voegelijkste wijse ondersoek te doen, na het geval der Pangerangs Sarif en Djafar, en des eerst genoemdens 7000. sp. Realen die alhier nog in bewaring van 's konings Kamer bewaarster sasia zouden gebleven zijn, zijn Hoogh„t door den Capitain Commandant Fleischheld voor af eens apart dieswegens doen onderhouden; dan dewijl zijn Hoogh„t mij weeten liet, dat liever met mij zelve daerover spoeken en gemelde sasia in mijn presentie ondervragen wilde, ben ik ten dien Einde gedragen el ten hove S: -. d 161: Van Bantam den 25 December A„o 1753. Bantam den 25 december A„o 1753. —. an ten hove geweest in gezelschap van den administrateur de Heere in wiens bijweesen, en bereets genoemde Capitain, de vrouw. Sasia die nog tot heten het op sigt over de dalems goederen heeft, betuijgde hoe zedert menigte van Iaeren die dienst bij de vorige koning thans tot Ambon, vervolgens bij Ratoe Sariefa en zo voorts had waargenomen sonder dat ooit ver„ „mogt had eenige particuliere goederen onder haar te nemen, veel min eenig geld; dat wanneer Pangerang Sarif kroon prins was zij de ornamenten en statie kleederen, welke den geene die die qualitijt bekleed, of zommige groote dagen vergunt word te gebruijken, nu en dan hem afgegeven, en vervolgens weder geborgen had. maar noit als gezegt eenig goed of geld voor hem bewaert. mij is ook berigt dat de oude zulthan jongstleden vrijdag een feest dag zijnde in den dalm geweest is en ondervraagt naar deese zaak dewijle de overga„ „ve der goederen na het vertreck van Ratoe Sarifa naar Batavia aen hem was geschied; declarerende zijn Hoogheijt dat ten dien tijde in presentie van den gewesen Comman„ deur Falok en Capitain Weijtman benevens twee schrijvers, alhet geene Pangerang sarif eigen toebehoorde apart was gelegt, en zedert hem in twee kisten naer Batavia toege„ „sonden, naar dat alle in den dalm gevondene Contanten zonder bij den anderen waren getelt en opgeschreven; dat dat ooit had daer onder eenig het minste te wesen die pangerangs Competerende. ter Contrarie meent de Rijksbestierder Pangerang Coesoema Ningrat pretentie te hebben van sp. Realen 3000. op den Pangerang Djafar, door hem van zijn vrouw Meshali„ mah /:dogter van den overleden Pangerang Tadjoealam:/ uijt haar eige vadets nalatenschap medegenomen, en met welke alhier overgelatene vrouw thans de Rijks bestierder getrouwt is. dr heb zijn hoogheijt versocht gehad dese ge„ zegdens in het maleits ten papiere te laten brengen door zijnen schrijver, die mij daervan gisteren uijt zijn Hoogheijts naam in leggend maleits geschrift heeft ter hand gasteld, uijt al het welke uw Hoog Edelheeden dan ook ongetwijffelt wel zullen afleiden, dat in dese geld pretentie 't zij gegrond, dan wel niet, niets verder zal te doen zijn. Jk heb de Eere met diep ontzag te zijn /:onderstond:/ Hoog Edele wijdgebiedende Heer en welEdele Heeren. /lager:/ Uwer Hoog Edelheeden zeer onderdanige en gehoorsame dienaer /was geteekent:/ J:r v: Suchtelen /:in margine:/ Bantam den 25. December 1753. /daeronder:/ P. S. Deese bereets gisteren afgeschreven dog geene goede occa„ sie tot versending zijnde komt op de middag de boot van't schip d' admiraal Tromp met mondelijke tijding van den stuurman dat het schip Overnes aldaar bij hem geko„ „nen, en lak zijnde het Lek gevonden, daer in voorsien was, met voorneemen om 's anderendags de reijse voort te ter setten d d
English
From Bantam, 19 December anno 1753. From Bantam, December anno 1753. delivering a small box with Company papers, which I have judged best to send immediately by this present with the shore boat to Your Right Noblenesses, the pepper on hand amounts to just over 400 Bhaaren. Bantam, 26 December 1753. Batavia To the same as mentioned above. The ensign Nicolaas Rheman having obtained his requested release to Batavia in the presence of the Honorable and Most Worshipful Mr. Commissioner van der Parra, we take the liberty, pursuant to his request, to let him depart by a native vessel under cover of this to Your Right Noblenesses. Wherewith we remain with deep respect, underneath stood, Right Noble, Most Worshipful, Wide-Commanding Lords and Honorable Lords. Lower, Your Right Noblenesses' humble and obedient servants, was signed, J. V. Suchtelen, H. V. D. Heere, P. Heller. In the margin, Bantam, 19 December anno 1753. Subsequently we shall try as soon as possible to get outside in order to continue our further journey to Cabo de Goede Hoop. Batavia To the same as mentioned above. Your Right Noblenesses' most humble obedient servant Willem van Mensburg makes known herewith to Your Honors with due respect that we have arrived safely with the ship Middelburg here under the North Island on the 13th of this month. We put to sea from Maccau on 13 November 1753 in company with three ships, Boschenhooven Captain Huijbert Thibaut, Overnes Captain Michiel van Zon, in order to continue our journey to Banka Strait. Thereupon, that same evening and night, we encountered very rough weather, whereupon we saw no more ships in the morning. We found ourselves compelled thereafter to proceed on our journey; I have therefore sent here with Your Honors an extract of our daily log. We were then at our departure from China 100 heads strong in total, of whom two have already died, 4 impotent. As for our ship, all is still well, having lost no more than one anchor and cable, as is further stated in the log, as well as regarding the ship Boschenhoven, which we met again on 29 November and in what condition, along with the cause of how we became separated from it; we have not seen Overnes since our departure. From Bantam, December 1753. From Bantam, 22 December 1753. Wherewith we conclude and wish Your Right Noblenesses and Most Worshipful the protection of the Almighty; further remaining, after having wished Your Right Noblenesses and Most Worshipful all the best, with all respect and deference, Your Honors' humble and most obedient servant, was signed, W. Mensburgh. In the margin, done on the aforementioned ship, December 1753. Batavia To the same as mentioned above. It was the 13th of the month of November that I, with the Company's ship Boschenhoven in the company of the ships Overnes and Middelburg, reached open sea outside the Canton River, where we were overtaken on the very first night by stiff winds and heavy high seas from the east, such that in that same night my mainmast cracked on two separate occasions, and in the morning I noticed two cross-fractures in it. Also missing the ship Middelburg, thus together with the ship Overnes, speeding along with stiff winds and considerably high seas until the 16th, we were compelled by the scant wind to tack eastward with the stem, until the 19th, when the wind, having decreased in the meantime, began to blow favorably again, increasing from day to day so that on the 22nd another storm was encountered, by which I also became separated from the ship Overnes that night. The next day, being the 23rd, the wind began to veer from the north-east to the east and south-east, and around eleven o'clock at night we were overtaken by such a violent storm as I have never witnessed in my thirty-year service with the Company, causing my mainmast to make such heavy cracks each time that I feared it would go overboard, yet it remained standing. In the early morning the wind began to decrease strongly again, so that in the morning on the 24th we had good weather again. We then did everything possible, both by taking down the upper rigging and otherwise, to keep the mast standing, notwithstanding that it was cracked lengthwise as well as crosswise in various places and was heavily waterlogged. The wind becoming favorable again, I proceeded as fast as possible until the 29th, when the ship Middelburg sailed up to me, which remaining with us, we sighted the island of Pulo Aur on the first of December. And on the third of the same month, having passed the Lootsduin shallows, we had to anchor due to the scant wind. The following day in the evening, my cable breaking and the wind shifting somewhat, I added sails and thus became separated from the ship Middelburg. The next day, the wind becoming scant again and a strong current running east-southeast, I was compelled to anchor again, and after several days of struggling, I reached the Banka Strait on the twelfth, where I resolved, since I judged it ill-advised to undertake the journey to Europe with a broken mast
Dutch transcription
163. Van Bantam den 19 december A„o 1753. — Van Bantam den December A„o 1753:— setten, mede brengende een kasje met 's Comp„s papieren, die mits desen best geoordeelt heb met de Land boot aenstont af te senden aen Uw Hoog Edelheeden, d'aen handen zijn„ „de peper bedragt nog maar 400. Bhaaren ruijm. Bantam den 26. December 1753. —. Batavia aen Eien als voren gem„ Den vaendraager Nicolaas Rheman bij het aenwesen van den welEdelen Groot agtbaren Heer Commissaris van der Parra zijne versogte verlossing naer Ba„ „tavia hebbende verkregen, nemen wij de vrijheijt per een inlands vaartuijg ingevolge zijn versoek on„ „der geleide deeses te laten vertrecken naer Uwe Hoog Edelheedens — Waermede met diep ontsag verblijven /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtbare wijd gebiedende Heere, en Wel Edele Heeren. /:lager:/ Uw Hoog Edelhee„ „dens onderdanige en gehoorsaeme dienaeren /:was geteekent:/ J: V. Suchtelen. H. V. D. Heere. P„ Heller. . . . . . . . . . . . . . - . . - /:in margine:/ Bantam den 19 December A„o 1753.— Vervolgens sullen wij zoo spoedig als mogelijk is tragten buijte te komen om onse verder reijse na Cabo de Toede Hoop voort te Batavia aen als voren gemelt„ Uwe hoog Edelheedens, onderdanigste gehoorsaeme Dienaer Willem van mensburg, doet bij desen met schuldige Eerbied Uw welEd„s bekent maaken dat wij behouden met 't schip middelburg. alhier den 13 deeser onder 't Noorder Eijland zijn gearriveert! zijn in Comp„e met ons drie scheepen, Boschen„ „hooen Cap„n Huijbert Thibaut, Overnes Cap„n michiel van Zon, op den 13 November 1753 van Maccau in zee gestooken; om ons reijs na straat Banca te vervolgen; daerop denselven Avondt, 'S Nagts heel kunn weer ontmoet, waer op dat wij 's morgens geen scheepen meer gesien; vonden ons na dien genoodsaekt om onse reijse voort te zetten; heb dierhalben Uw wel Edelens hier nevens gesonde een schets van onse Dag Register; wij waere dan bij ons vertreck uijt China in alle 100 Coppen sterk, waervan reets twee overleeden; 4. Impotenten, wat ons schip aengaet is nog alles wel, hebben niet meer dan een Anker en touw verhoren; als verder in't Journael bekent staat, als mede van't schip Boschenhoven, dien wij op den 29 November weder ontmoet en wat staat, benevens de oorsaak wij van 't selve zijn afgeraakt; overnes hebben wij zeedert ons vertreck niet gesien. zetten 165. Van Bantam den December 1753. — Van Bantam den 22 December 1753 — zetten; waermede sluijten en wenschen uw wel Edelens groot agtbaere, in de bescherminge des alderhoogste; blijve voorts na Uw wel Edelens Hoog Agtbaere alles goed toe gewenscht te hebben, met al Eerbied en ontsag UEds ootmoedige en Onderdanigste Dienaar /:was geteekend:/ W. Mensburgh. /:in margine:/ actum in 't schip voorn„t den December 1753. — Batavia aen als voren gem„t Het was den 13„e van de maend November dat ik met Comp„s schip Boschenhoven in gesellschap van de scheepen overnes en middelburg buijten de Cantonsche rivier in zee rakten, daar den eersten nagt al van stijve winden en sware hooge zee uijt den Oosten overvallen wierden, dat in dienselven nagt mijn Groote mast al tot twee diverse reijsen kwam te kraken, en in den morgen stond twee dwaers breuken daer in ontwaerden, ver„ „misse mede het schip Middelburg, dus benevens het schip ver„ „nes, nog met stijve winden en Considerabele hooge zeer tot den 16. wegspoedende waaren genoodsaakt door het schralen der wint het met de stleven oostwaert, over te wenden, tot op den 19 dat de wint in tusschen afgenomen zijnde weder favorabel begon te waeijen neemende so weder van dag tot dog meerder toe, dat op den 22. alweder een storm beliopen, waerdoor dien nagt mede van het schip Overnes afraakte des anderen Dags zijnde den 23. begon de wint, zig van het N„o 0„t tot het Oosten en zosten te veeren en omtrent Elf uuren in den nagt wierden van soo een geweldige storm overvalen als ik ovijt in den derdig faerigen Dienst van de Comp„e heb bij„ „gewoont, doende mijn groote mast telkens sulke swa„ „re kraken dat bedugd was, deselve overboort soude ge„ „raken, dog is nog staende gebleeven, in de na nogt begonde wint weder sterk afteneemen, so dat in den morgen op den 24. weder goed: wear hadden stelden doen alles in het werk so met het afneemen van het boven tuijg als andersints om de mast staende te houden niet jegenstaende deselve op diverse plaetsen so wel, met langs als dwaers breuken en sterk ingewatert was, het wintje weder favorabel wordende spoede soveel als doenlijk voort tot op den 29 dat mij kwam op Zeijlen het schip Middelburg dewelke bij ons blijvende wij op den eersten december het Eijland poelo Ouwer int gesigt kreegen. en op den derden dito lootsduijns droogte gepasseert sijnde, door de schrale wint moeste ankeren, daags daer aen in den avond mijn touw komende te breeken en de wint wat uijtschietende rukte ik de zeijlen bij, en raakte dus van het schip middel„ „burg af; des anderen dags de windt weder schralende en een sterke stroom om 0. 20„t lopende was ik genoodsaakt we„ „der te ankeren en na eenige dagen sukkelens, bereijkte ik den twaelffden de straat Banca, alwaer resolveerde dewijl niet raadtsaem oordeelde met een stukkende mast de reijs na N„o d„o Europa - g
English
From Bantam the 22 December 1753. to undertake to Europe, to turn the prow towards Batavia in order to be provided there, with the approval of his High Honour, with another mast and further necessities. Arriving outside the Bangka Strait the following day, we encountered calms and contrary winds again, because of which we have only today arrived this far, hoping shortly to arrive at the island of Onrust, to which I intend to sail, in order to await the orders of his Honour there. During the voyage from China two persons passed away on this vessel, and currently another five sick persons are bedridden, of whom my person is not among the least, having now already been subject to a consuming illness for five months, through which I am entirely deprived of bodily strength. At the same time I have the honour to present herewith to his High Honour the papers delivered into my hands for their High Honours by the Director and supercargoes of the China trade, whilst in the meantime I subscribe myself with the utmost respect. Below stood: High and Far-Commanding Lord, Lower: Your High Honour's entirely humble and obedient servant Was signed: J.n C.s Thibout. In margin: In the Company's ship Boschenhoven sailing off and on the Point of Pontang the 22 December 1753. Checked Kleijn
Dutch transcription
Van Bantam den 22 december 1753. — Europa te onderneemen, de steven na Batavia te wenden om aldaar met believen van zijn Hoog Edelheijd weder van een andse mast, en verdere noodwendigheeden voorsien te worden, des anderen dags buijten de straat Banca ko„ „mende, ontmoedende weder stilte en Contrarie winden waerdoor eerst heden tot hier toe zijn g'arriveerd, hopende in't kort ten Eijlande owrust daar ik van voorneemens be„ na toe te zeijlen te arriveeren om aldaar de ordres van zijn Edelheijd afte wagten. Geduurende de reijs van China sijn op deesen bodem twee personen overleeden, en thans nog vijff zieken ter kooij leggende waeronder mijn persoon geen van de geringste is, hebbende nu al vijff maenden aen een terende ziekte onderhevig ge„ weest, waerdoor gants van Lichaems kragten ontbloot ben. — Teffens hebbe de Eer zij Hoog Edelheijd hier nevens aen te bieden de papieren door den Directeur en super Cargaas van den Chinaesen handel aen haar hoog Edelens, mij terkant ge„ „steld, terwijl inmiddels met de uijterste Eerbied onderschrijve. /:onderstond:/ Hoog en wijdgebiedende Heere, /:lager:/ U Hoog Edelheijds gants onderdanigen en gehoorsaemen Die„ „naer /:was geteekendt:/ J„n C„s Thibout. /:in margine:/ In 't Comp„s schip Boschenhoven zeijlende af en aen de Hoek van pontang den 22 december 1753. —. nagesien Kleijn