Inventory 2887
Surat · 355 pages · 143 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
From Souratta the 2 March 1756. From Souratta the 2 March 1756. were pleased to express regarding the efforts demonstrated anno passato toward a desired and advantageous expansion of the Company's commerce, accompanied by a very applicable recommendation of circumspect conduct, which we shall dutifully take as our guidance. As well as that which Your High Excellencies were further pleased to note concerning that subject; although in our respectful general letter of today we have already mentioned the obstacles encountered against the continuation of the Deccan trade by way of Bassijn, notwithstanding that the Governor of that city, Sancradje Sandet, has continually given convincing proofs of his goodwill and attachment to the Company's interests, we cannot refrain, for the clarification of that matter, from further noting herein that this gentleman detained our commissioner Kronenberg there so long in the hope that matters would yet take a turn for the better, until his adversary, the Governor of Salset, Ramagie Madeeuw Jouda, field marshal of the prince Nanna Ballagie Sawaij, reproached him in a letter that this tended to the prejudice of the interests of their master, as the Governor of Bombaij was thereby given cause for complaints, and therefore refused before his departure to send the king's armada for his highness's assistance against Tolladje Angria; with the protestation that all bad consequences which might further result from this he left to the account and responsibility of him, Sancradje. Whether the Surat Government got wind of this, we could not say with complete certainty, but one has reason to suspect that they were expecting something of the kind, as on the occasion when they wished to ship off in the still partially laden ship Lapienenburg some goods for the Deccan trade, when, apprehensive of the persecutions of the prince's brother Sedda Bawa, he finally resolved to grant our commissioner his dispatch. However, the trade to the Deccan is not entirely stopped for us by this, but a certain prominent Poona merchant named Trimmikfeet, along with some others who still prefer to go to market with the Honourable Company rather than the English, has even proposed to our commissioner to send one or two ships with suitable cargoes to Denda Rajapoer or Raispoer, with the promise that, in case the Director agrees to this now, he will bring it about with the prince Jacoetchan that he would grant us the necessary prerogatives to conduct our business in peace in his country south of Chaaul, and thus closer to the Angria, but nevertheless situated even better than Bassijn for the Deccan trade; to which having then been given hope, they obtained from that prince such an assurance and patent as we have the honour to present herewith to Your High Excellencies in authentic copy, and whereby among other things the toll is fixed at 1¼ percent.
Dutch transcription
5. Van Souratta den 2. maart 1756. Van Souratta den 2:' Maart 1756. gelieven te betuijgen over de anno passato aan„ „gewesende devoiren tot eene gewenschte en voordeelige uijtbrijding van 'sComp„s Commer„ „cie, onder eene zeer applicadle recommanda„ „tie van een omsigtige behandeling, die w' ons schuldpligtig ter narigt sullen laten strekken Gelijk mede het geene UW hoog Edelens aangaande dat onderwerp verder hebben Gelieven te noteeren; schoon„ bij onze gerbidige gemeene brief van heeden reets hebben gewag gemaakt, van de ontmoete obstalu„ „len teegens de voortzetting van den deccan„ sen handel door den weg van Bassijn onaangezien den Gouverneur dier Stad Pancradje Sandet bij Continuatie over„ „tuijgende blijken gegeven heeft van zijne welmeenentheid en aankleeving van sComp„s belangen kunnen wij niet afwesen tot opheldering van die materie nog in desen tenoteeren, dat dien heer, onsen Commissiant Kronenberg in hoope dat de zaken nog een keer ten Goede zouden neemen, zo lang aldaar heeft aangehouden tot dat zijn tegenpartij den Gouverneur van salset Ramagie Madeeuw Jouda veld overste van den vorst Nanna Ballagie Sawaij hem bij een brief verweet, dat zulx strekte tot veragtering der belangen van hunnen meester, also den Gouverneur van Bombaij daar door Treden van klagten gegeven wierd, en dierhalve wij„ „gerde voor zijn vertrek 's konings armade „s tot zijn hoogheids assistentie tegens Solladje Angria te zenden; onder protestatie, dat alle quade gevolgen wel„ „ke daar uijt verder mogten voort„ „vloeijen liet voor reekening en verant„ „woording van hem Sancradje Opf de souratse Regeering hier van de snuff in de meus gekreegen, heeft zouden wij niet geen volkomene zekerheid kunnen zeggen, maar een heeft reden te vermoeden dat z' iets diergelijks verwagtende waaren, also ter geleegentheid dat men in het nog ten deele beladene schip Lapienenburg eenige Goederen voor den dekkausen handel; wilde afscheepen, wanneer hij bedugt voor de vervolgingen van 's vorsten broeder Sedda Bawa „ten langen laasten resolveerde onse Com„ „missiant zijne depeche te verleenen, egter is hier door den handel op het Deccanse voor ons niet geheel en al gestopt, maar heeft zeekeren voornamen Poe„ „nase koopman in name Trimmik„ „feet tot eenige andere, die als nog liever bij d'E: Comp„e als de Engelschen willen ter markt Gaan, onsen Commissiant selfs voorgeslagen een â twee scheepen met be„ quame Carguazoenen te zenden naar Denda Rajapoer of Raispoer onder belofte van, in Cas de directeur daar nu bewilligd, bij den vorst Jacoetchan te bewerken, dat hij ons de nodige prero„ „gativen zoude vergunmen om onze affaires„ in zijn land bezuijden Chaaul en dus nader aan den augria, dog egter nog bee„ „ter als bassijn tot den deccansen handel gelegen, net gerustheid te verrigten; waar toe hen dan hope gegeven zijnde, hebben zij vandien vorst zodanigen verseker„ „schrift en octroij bekoomen, als wij d' eere hebben UW: Hoog Edelens in Copia authen„ „ticq hier bezijden te presenteeren, en waar bij onder anderen de thol op 1¼. percento bepaald is. wanneer weder „
English
From Souratta, the 2nd of March 1756. From Souratta, the 2nd of March 1756. The city Governor once again revived his repeatedly formulated claim of export duty on all goods that were sent elsewhere from Souratta on the Company's account. Matters were in this state of affairs when the first undersigned arrived here on the 27th of January with Visvliet, and we received Your Right Honorables' aforementioned honored letters two days later per the ship 't Huijs te Boede. After he was detailedly informed of all this by his predecessor and had taken a reading of the papers, he brought the matter of the Decan trade and the inconveniences that arose against it to the table in our meeting of the 1st of February. It was unanimously judged by the members that secrecy in this matter was more than ever the soul of the affair, and therefore it was approved, for greater security, to leave the management thereof deferred as before to the Director. He then also took this upon himself, provided however that he retained the power to air in council matters that might appear to him of such great weight or of such a nature that he would not willingly take the responsibility solely upon himself. At the very same session, it was decided upon his proposal, in case the city Governor should persist in his unlawful demand, to let him know that, rather than consenting to it, the ships with their full cargoes would be sent away again, namely not to Batavia, as was rumored, but to Denda Rajapoer. This having been communicated to the city Governor by an arzi or petition, as he refused to receive commissioners to parley with him about it, and the interest of the brokers entailing so much that nothing should be shipped from Souratta, but everything sold there in order to keep the trade better under their control and to keep all others excluded except those who please them, such that one could not rely much on their zeal and fidelity in respect of that article, the Governor nevertheless stood firm on his ground until, perceiving from the preparations being made for the dispatch of the ships that it was in earnest, he at long last let the first undersigned know that the Company on its part certainly stood on the strictest right and insisted on ancient customs, but troubled itself little about them when its temporary interest brought the contrary, as was evident from the extraordinary gifts which the Governors in earlier times had enjoyed practically annually, but which, taking advantage of the circumstances of the times, had now been withheld from him for seven years in succession, with the explicit declaration that he would absolutely not consent to the least merchandise being shipped to other places henceforth for which double duty had not been paid, unless full
Dutch transcription
Van Souratta den 2:' Maart 1756. Van Souratta den 2:' Maart 1756. weder door den stads Gouverneur wierd leevendig Gemaakt zijne te meerma„ „len geformeerde preetensie van uijt gaande regt van alle goederen die dan souratta 'S Comp„s wegen Elders heen gezonden wierden Jn deeze omstandigheeden verseer„ „den de zaaken, wanneer den eerst onder„ geteekende den 27„e Iann: met visvliet al„ hier arriveerde, en wij uw hoog Edelens voor„ „melde geeerde letteren twee dagen laten per het schip 't huijs te Boede ontfingen, wanneer Thij na van zijne predeces„ „seur van dit alles omstandig g'informeert te zijn, en lecture vande papieren genomen te hebben, de materie vanden decansen handel en de inconvenienten, welke zig daar teegens op deeden in onse verga„ „dering van P„mo februarij ten tapijte ge„ „bragt hebbende, bij de leeden eenparig wierd g'oordeelt, dat in deezen het geheijm meer als oijt de ziel van de zaak was, en dierhalven goed gevonden tot meerder securiteijd het beleijd, van dien als bevoo„ „rens aan den directeur Gedetereerd te laten, die zig daar mede dan ook quam„ te chargeeren, mits egter aan zig behou„ „dende de faculteijt, om zaken die hem van zo veel gewigt ofte zodanigen natuur mogten voorkomen, dat niet gaarne de verantwoording alleen op zig wilde neemen, in rade te ventileeren, werdende nog ter zelver sessie op zijnen voorstel beslooten, de stads gouverneur ingevalle bij zijn onregtmatige vorde„ „ring mogte blijven persisteeren, te doen weeten dat men liever als daar in te bewillige, de scheepen met hunne volle ladingen weder weg (: namentlijk niet naar Batavia, zo als men verspreijd, maar naar denda Rajapoer:/ te senden, Dit den stads Gouverneur bij een aasie of versoek schrift gecam„ „municeerd zijnde also hij refuseerde gecom„ „mitteerdens te ontfangen om daar over met hem te abaucheeren, en het intrest vande makelaars zo zeer mede brengt dat niets van souratta versonden, maar alles aldaar verkogt werd; om den handel te beeter onder hun bedwang, en alle anderen als die het hen behaagt, daar buijten geslooten te houden, dat men zig in opzigte van dat articul niet zeer, op hunne ijver, en trouwe kande gerusten, bleed den Gouverneur niet te min stijf op sijn stuk staan tot dat hij aan de preparatien die tot de depeche der scheepen gemaakt wierden, bespeurende dat het ernst was, ten lange laaste aan den eerst ondergeetekenden liet weten dat de Comp: van haare zijde wel op het uij„ „terste regt stond, en op de oude gebruij„ „ken aandrang, maar zig daar aan weij„ „nig Htoord als haar temporeel belang het teegendeel mede bragt, gelijk dat bleek aande Extra ordinaire geschenken, welke de Gouverneurs in vroegere tijden genoeg zaam Jaarlijks hadden genoten, dog dewelke men, zig van de tijdsamstandig„ „heeden bedienende, hem nu al seven Jaaren na den anderen onthouden hadden, onder uijt„ „drnkkelijke verklaring, van adsolut niet te zullen consenteeren dat er voortaan de minste koopmanschappen naar andere plaatsen afgescheept wierden, waar voor de dubbelde thol niet betaalt was ten ware volle men
English
From Surat, the 2nd of March 1756. From Surat, the 3rd of March 1756. one wished to offer him an extraordinary gift to the value of nine thousand guilders; the first undersigned, considering that presenting something to the governor precisely at the time this claim was raised would create a precedent making it necessary to offer a present of equal value every year for obtaining permission to ship goods already customed to other places, even though it might be ever so explicitly agreed that the same should not be regarded as given for that purpose or drawn into consequence; and moreover not being ignorant that for someone who first comes into the administration in the Moorish lands it is very useful to show firmness from the start in order to make acquaintance, promptly replied thereto that extraordinary gifts could not be given except on extraordinary occasions when singular favors were enjoyed, without being converted into ordinary ones, and that he could never justify to his principals if he were so imprudent, on such an occasion as was now witnessed—namely, when one merely insisted upon an actual exercise of the Honorable Company's anciently acquired privileges—to give any gifts, of whatever name, or even to enter into negotiations thereover; wherefore, however much he was inclined to meet the governor in everything that was reasonable and equitable, he could absolutely not let his thoughts turn in that direction. This and other matters having been communicated by him in Council on the 10th of February, it was unanimously resolved to conform thereto, and rather to let the ships 't Huijs te Boede and Middelburg depart with their full cargoes and Lapienenburg with what remained in her, and consequently also rather, if necessary, to avoid further difficulties with the regents and to give a greater proof that one indeed knows other ways out for the goods brought hither, not to make those vessels return hither from the place of their destination, but from there directly—or in so far as rice was to be obtained there for their full lading—to let them proceed on their voyage via Ceylon to India's capital with the remainder of their cargoes, which would consist principally of sugar, which at that time there was little hope of being able to dispose of for the present, than now under these circumstances of the times to lend an ear to such a pretension; as well as to let the young Sidie or Castle Governor be warned, as also having an interest in the matter although having very little influence on affairs as yet, that the resolution for that return of the ships having been taken by us, it was positively to be executed unless the government happened to change its mind within 24 hours. Meanwhile the Sidi showed himself extremely indifferent regarding this, with the result that the brokers, perhaps getting some suspicion of what our actual intention was from a visit which some Deccan merchants happened to pay the Director at that very time, and hoping to make us desist entirely from any further consignment to the Deccan side, finally took the matter to heart and everywhere exerted good offices and endeavors, which they gave the Director hope the following day would not be fruitless, under an emphatic plea that the dispatch of the ships might therefore be suspended for a day or two, which he judged he could not refuse, but nevertheless declared he could not delay longer without certainty, as was also not necessary, since on the 12th thereafter they imparted the good success both to him in particular and, at his requisition, the following day in the meeting, requesting that the same might be kept secret for a day or two, and meanwhile the unloading might not yet proceed, which one then, willingly or unwillingly, indeed had to grant. In order to make more speed with the dispatch of the bearer hereof, the first undersigned repeatedly requested the regents to be allowed to transship the cotton brought from Cambay in the roads, but in vain; wherefore we, clearly foreseeing that we would be permitted even less to transship the cargo of Middelburg into 't Huijs te Boede and Lapienenburg, as one would otherwise gladly have done, were indeed obliged to have unloaded from the three vessels only some articles which were also needed for trade, alongside the equipment goods and further requirements for the directorship, and subsequently all three ships with their remaining cargoes consisting of the following, namely: In the ship Lapienenburg: 100000 lbs flat iron in bars 10000 lbs tin bancas 6560 lbs white Chinese alum 1957 lbs nutmegs 7884 lbs cloves 462 lbs foil or mace 13785 lbs candy sugar 11500 lbs spelter In the ship 't Huijs te Boede: 102719 lbs flat iron in bars 10035 lbs tin bancas 11500 lbs spelter 10013 lbs nutmegs 10031 lbs cloves 462 lbs foil or mace 337142 lbs powdered sugar 18740 lbs ditto candy 4745 lbs red lead 139025 lbs Japanese copper in bars 13316 1/2 lbs ditto ditto plates 24879 lbs spelter 300025 lbs tin bancas 59554 7/8 lbs candy sugar 23053 5/8 lbs white Chinese alum 1272 lbs quicksilver ditto In the ship Middelburg: 800 lbs cinnamon 98887 lbs iron 49907 lbs lead
Dutch transcription
Van Souratta den 2: Maart 1756. Van Souratta den 3:' Maart 1756. men hem wilde offereeren een Exxtra ordinaire Geschenk ter waarde van Negenduijsent guldens; De eerst ondergetekenden Considee„ „rende dat men Juijst in den teid dat dese pretensie wierd Gemoveert iets aan den Gouverneur vereerende, wast staat moede maken Jaarlijks voor de optenue van per„ „missie tot den afscheep van reets vertholde Goederen naar andere plaatsen, met een present van Gelijke waarde te moeten ten offer koomen, alschoon men mag so uijtdrukkelijk accordeerde, dat het zelve niet als ten dien eijnde gegeven, aangemerkt of in Consequentie getrokken zoude werden en daar en boven niet ignareerende, dat het voor iemand die eerst in het bewind komt in de moorsche landen hiel dienstig is eens der„ „meteijd te toonen, om kennis te maken, antwoord daarop kort dadelijk, dat Extra ordinaire geschenken niet konden gegeven worden als bij Extra ordinaire geleegentheeden, wanneer men singuliere gunsten genoot, zonder in ordinaire geconverteerd te werden, en dat hij mimmer bij zijne principalen zoude kunnen verantwoorden in dien soo onvoorsigtig was, bij zo eene Gelegendheid als thans wierd waarge„ „nomen, namentlijk wanneer men alleen aan„ „drang op eene werkelijke Excrcitie van 's E Comp„s van ouds verkreegene voorregten, eenige geschenken, hoe genaamd tegeven, of te zelfs daar over in onderhandeling te treeden, wes„ „halven hij hoe zeer ook inclineerde de Gapweaneur in alles wat redelijk en bil„ „lijk was te gemoet te komen absolut de gedagten daar heenen niet konde laaten Gaan, Dit een en ander den 10„' febr: door heen in rade Gecommuniceerd zijnde, wierd eenpaarig beslooten sig daar med te confor„ „meeren, en lieven de scheepen 't huijs te boede en Middelburg met hunne volle ladingen en Lapienenburg met het geene er nog in was te laten vertrecken en gevolglijk ook liever des noods, om verdere moeijelijkheeden met de regenten te vermijden, en een te grootere paeuve te geven dat men met de goederen die al„ „hier aangebragt werden, wel andere uijt wegen weet, die bodems vande plaats hunner distinatie niet moeder herw„s te doen keeren, maar van daar di, „rect of voor zo verrie er rijst tot der selver vollading te bekomen was, met het restant van hunne carguazoe„ „nen, ten principalen in suijker zullende bestaan, die men te dier heid nog weijnig hoope hadde voor eerst van de hand te kunnen zetten, over Ceijlon naar Indias hoofd plaatse te laten rijsvorderen, als nu die teids omstandigheeden het oor van een diergelijke pretentie te leenen, mitsgaders de Jonge Sidie of Casteels Gouverneur, als mede in de zaak belange hebbende schoon nog heel wijnig influentie op de zaken heeft, te laten waarschouwen, dat het besluijt tot die te rugsending vande scheepen bij ons genomen, zijnde, positief stond te werden g' excuseerd, ten waare de reegeering binnen 24. uuren van gedagten Quam te veranderen intusschen toande Sinen zig daar omtrend ten uijtterste indifferent, met dat gevolg dat de makelaars mogelijk uijt eene visite, welke eenige Deccanse kooplieden den directeur Juijst ter selver tijd Quamen geven, eenig vermoeden krijgende van het geene onse eijgentlijke intentie was, en verhopende ons van neem nadere bezending naar de kant van deccan geheel en al tezullen doen afzien, de Zaak d Van Souratta den 2. Maart 1756. Van Souratta den 3:' Maart A„o 1756. zaak eijndelijk ter harte namen en over alhinne goede officien en devoiren aanwenden die zij den directeur 'S anderen daags hoope Gaaven miet vrugte„ „loos te zullen weesen, onder een nadauk„ „kelijks, instantie dat dierhalven de versen„ „ding van de scheepen mag eendag of twee ogte werden gesurcheert, het geen hij oordeelde niet temogen weijgeren, dog egter verklaarde zonder zekerheid met langer te kunnen recken, gelijk ook miet nodig was, alsoo zij den 12. ' daar aan zo wel aan hem im het bijzonder als op zijne requisit, 's anderen daags in vergadering het goed succes bedeelden onder versoek dat het selve eendag of twee mogte gescreeteerd, en intus„ „schen mag met de ontlossing niet voort„ „gegaan werden 't welk men dan ook willens of onwillens wel moeste toestaan Emn te meerder spoed te kunnen ma„ „ken met de depeche van brenger deses heeft den eerst ondergetekende de regensta„ „ten versoeken om het kattoen van Camboe„ „ser aangebragt opde rheede te mogen laten over scheepen dag vrugtelaas wes„ „halven wij wel voorsiende dat ons nog minder soude werden gepermit„ „teert de lading van Middelburg in het huijs, te Boede en Lapienenburg over te scheepen, zo als men anders gaarne gedaan had wel zijn genoodsaakt geweest uijt de drie bodems eenelijk telaten ont„ „losten eenige articulen welke men tot den handel almee nodig hadde, ne„ „vens de Equipagie Goederen en verdere 100'000 —. lb , ijser plat nu staven 10000 —. „ thin bancas 6560. —. „ alluijn witte chineese. 1957. — „ noten munschaten 7884. —. „ garioffel nagulen 462 —. „ foelij of macis 13785 — „ suijker Candij 11500. —„ „ Spiaulter In het schip 'Thuijs te Boede 102719. —. lb„ ijser plat im staven 10035 —. „ thin bancas 11500. –. „ spiaulter 10013. –. „ maten miuskaten 10031. —. „ Garioffel nagualen 462. —. „ foelij of macis 337142. —. „ Suijker poeder 18740. –. „ _o — „ Candij 4745. —. „ menij roode. 139025. — lb„ „ koper Japans in stavien 13316. ½ „ do „ do„ „ platen 24879 — „ spiaulter 300025 — „ thin bancas 59554. 7/8. „ suijker Candij 23053 /8. „ alluijn witte Chineese 1272. — „ Quik silver _=o„ In 't schip Middelburg 800. – „ Canneel 98887. — „ ijser 49907. — „ looth behoeftens voor de directie, en vervolgens alle drie de scheepen met hunne restant ladingen bestaande in de volgende, als In het schip lapienenburg behaeftens g Hem & 11.
English
From Surat, the 2nd of March 1758. From Surat, the 2nd of March 1756. Item, to let the on-hand manufactured goods proceed to Danda Rajpuri, as well as to order our Commissioner Cronenberg—who has requested us to assure Your Right Excellencies of his gratitude for his obtained promotion, and to whom two clerks have been assigned this time for his assistance—to unload Middelburg as quickly as possible and send it back here to carry cotton and other goods for India, and also to serve for the transport of the former Director De Roth; as well as to send the other two ships with rice to Ceylon, provided that sound rice can be obtained there at a tolerable price, for which the maximum was set by resolution of the 10th of February last at 130 guilders per koyan, the Javanese last of 3400 lbs including all expenses. For we must gather from Your Right Excellencies' recommendation to supply all the rice for Ceylon, that this will undoubtedly have been relied upon for the satisfaction of the requisition of grain for that Government. And the present unprecedented high price of rice at Bassein and the surrounding region—where the common sort comes to stand at over 4½ guilders per hundred pounds, or half a capital higher than in the past year—hardly allows one to think that much more will be obtainable at Danda Rajpuri, which is not situated very far from there. Although the Commissioner is ordered by his instructions to bargain for the same as closely as possible, it is rather to be thought that at best a single shipload will be obtainable there at the maximum limited price, and thus 't Huis te Duede will also have to be sent back here, as has been ordered to the Commissioner in that case by his instructions, which, like those for the ship's officers, are attached hereto in copy for Your Right Excellencies' honored perusal, and to which we respectfully request to refer for the rest; only adding that all three of the aforementioned ships are to leave the roads tomorrow according to our resolution of 13 October, taking along the gift that was planned by resolution of the second of May of the past year for the prince of Danda Rajpuri on account of the demonstrated assistance in the release of the prisoners held by the Angrians, which, however, was at first not sent off for lack of opportunity and afterward withheld intentionally, amounting to 2234 guilders, 19 stivers, and 8 pence purchase value and 2786 guilders sales value, since this would now be absolutely necessary according to the custom of the country, even if one had not the slightest obligation to His Highness. Since Your Right Excellencies, in your aforesaid separate letter, have been pleased to mention further that it is certain and true that the Lords and Masters are not very well pleased with the extraordinary expenditures of cash for the construction of a new lodge, which we readily admit to be very heavy, in a time when economy should be observed as much as possible, we flatter ourselves with the hope that Your Right Excellencies will, in accordance with our humble plea, be pleased to take in good part the request that we took the liberty to make regarding that subject in our general letter of today, in order that in time we may not have to reproach ourselves for a reckless neglect.
Dutch transcription
13 1„51 . Van Souratta den 2„ Maart 1758. Van Souratta den 2. maart 1756. Item de aanhanden zijnde manubac„ „turen naar denda Rajapoer te laten voort„ „gaan mitsg„s onsen Commissiant kronen, „berg, die ons versogt heeft uw: hoog Edelens van desselfs dankbaarheid voor zijne geop„ „tineerde bevordering te verseekeren en wien men ditmaal twee pennisten ter zijner assistentie heeft mede gegeven, te gelasten middelburg ten spoedigsten te ontlossen en weder herw„s te zenden ten overbreng van Cattoen en andere Goederen voor India, ven om teffens te dienen tot het transport van den heer oud directeur de Roth, mitsg„s de twee andere scheepen met rijst maar Ceijlon tezenden bij aldien daar deugtzaame en tegen een passabele prijs te bekomen zij waar voor men bij resolutie vanden 10. ' febr: Jongtslee„ „den uijterlijk gesteldheeft 130. gul: de Coijang t Javase last van 3400. lb„ met alle ongelden also wij uijt uw: hoog Edelens recom„ „mandatie, om voor alle de rijst voor Ceijlon te voldoen, moeten afneemen, dat daar op onttwijffeld in de voldoening der Petitie van Franen voordat Gouvernement zal staat gemaak wesen, en de presente ongehoorde duurte vande rijst te Bassijn en daarom, streeks alwaar de Gemeene soort boven de 4½ guld„s het Cento pond ofte een half Capitaal hoager als a„o pass„o te staan komt, niet wel toelaat te denken, dat te denda Rajapoer, het welker zo heel ver niet van afgelegen is, veel meer zal te bemagtigen wesen, alhoewel den commissiant bij zijne instructie bevoolen is) den selven ten nannisten bedingen maar veel eer te denken dat aldaar op zijn best een Enkelde scheeps lading tegens de Gelimiteerde, hoogste prijs zal kunnen bekomen en dus 't huijs te doede mede weder herw„s moeten Aangezien uw hoog Edelens, bij haar voorsz: aparte letteren, nader hebben gelieven aantehaalen, dat het zeker en waragtig is dat de heeren en meester over de Extra ordinaire uijtgiften, van Contanten tot den opbouw van een nieuwe logie die wij gaarne advou„ „eeren zeer swaartewesen, in een heid dat men de menagie zo veel als mogelijk dient te „betaagten, niet heel zeerte dreeden zijn kun„ „nen flatteeren w' ons met hoope dat hoog deselve, volgens onse ootmoedige beede ten goede zullen gelieven te houden, het versoek, dat wij de vrijheid gebruijkt heb„ „ben aangaande dat onderwerp bij onze Gemee„ „ne brief van heeden te doen, ten Eijnde ons selven inder tijd niet te reprocheeren te hebben, een roekelaas versuijm der gesonden werden zo als den Commissianten dien gevalle is aanbevoolen bij zijne instructie, welke, zo, als die voor de scheeps overheeden, deze tot uw: hoog Edelens g'eerde specualatie in Copia is bijgevoegd, en waar w' eerbiedig versoeken ons voor het overige temogen rotereeren, nog eenelijk aanhaalende dat alle drie de Gem: scheeppen morgen de rheede staan teverlaten volgens ons besluijt den 13 8ebr„ mede nemende het geschenk dat bij resolutie vanden tweede maij A„o p„o voorde Denda Ra„ Japoersen vorst, uijt hoofd van de bewee„ „sene adjude tot de verlossing vande gevan„ „genen bij de angrianen geprojecteerd, dog eerst bij Gebrek van geleegentheid en nader „hand net voordagt niet voortgezonden is, Groot ƒ 2234:19: 8. in en ƒ2786. –. verkoops, also zulx thans naar 'slangds wijse volstrekt noodsaakelijk zoude wesen; alhad men geen de minste verpligting aan zijne hoogheid gesonden H woegen 2
English
From Souratta the 2 March 1756. From Souratta the 2 March 1756. ways and means in order not to be exposed to Her Right Honorable resentments, the more so because the Moorish government, continually inspired by the English with great suspicions and misgivings regarding all our démarches, has caused the foundations laid at the time of the directorate of the Extraordinary Councillor of India Schreuder to be dug up, and it therefore seems completely hopeless to be able to dispose them, even by the otherwise so efficacious means of money or gifts, to allow us to follow His Honor's plan of a defensive lodge greatly resembling a fortress, however much it were to be wished for the Company that one lived in times in which it was possible to direct matters thither. That the well-known proverb, when the streams shift, one must move the beacons and change course, is all too applicable to the trade of Souratta and everything related thereto, is testified by all those who have knowledge of the present state of affairs there, and especially that, whereas in earlier times when there was no lack of wealthy merchants here, it was entirely unnecessary, indeed not advisable, to burden oneself with a large apparatus of subordinate offices in order to dispose of goods that could be sold in the city in sufficient quantities and at reasonable prices, as well as to purchase linens and other return goods which could be obtained there little more expensively than in the neighboring places and in sufficient quantities, it is now, since most wealthy merchants have fled to Bombay and elsewhere or have been ruined due to the outrages and vexations of the regents, and the remainder dare not show that they possess the means to take on any considerable quantities, and experience has taught that the suppliers seek to raise the market for return goods from year to year, highly necessary to look about for various ways and to keep them open so as not to depend entirely upon the discretion of such people as the brokers and suppliers, who usually do not pride themselves on being very discreet in matters where their interest is mixed up; and from this it is then concluded that the erection of offices in Sindi and Cambait would now be serviceable, and the Honorable Company would find its account very well thereby. But although this does not seem objectionable to the first undersigned, he is not yet in a position, due to the brevity of his presence, to judge thereof thoroughly, for which reason he has all the more cause to let Your High Mightinesses' intentions communicated regarding this matter serve as a rule and guide for his conduct, although before his arrival such privileges had already been granted to the Honorable Company by the Subah of Chind as Your High Mightinesses may, if you please, observe from the accompanying copy of the translation formed thereof by the Junior Merchant Sanderus, who was employed in that matter. From Souratta the 2 March 1756. From Souratta the 2 March A:o 1756. Through that considerable arrival of powdered sugar the market has dropped to such an extent that much effort was made to stipulate the price mentioned in our general letter, and that would not yet have succeeded if one had not been induced to make a positive promise to intercede most strongly with Your High Mightinesses to the end that no more than three or at most four thousand canassers be sent hither this year, which all we hope will carry away Your High Mightinesses' honored approval on the foundation of the qualification granted to follow the merchant's style, which according to our understanding implies above all to endeavor provisionally to dispose of the goods one has for the highest prices that can be stipulated, especially when one expects more of them, and subsequently to leave no more than one sees a chance to turn over with acceptable advances. Polladje Angria has to this day not fulfilled his promise for the restitution of the bark Jaccatra, nor has he knocked again to conclude a permanent peace with us, for which one has all the less reason to long at present, since his entire naval force, besides three large gurabs and twelve galvats which he has sent to an unknown hiding place, has been destroyed by the English, who report to the native that now at Pearia, where they fly the British flag, they are said to have taken as booty fully twenty times one hundred thousand ropias in cash, over four hundred pounds of uncoined silver, and two hundred thousand ropias in minerals, besides a great quantity of linens and other goods, of which the value could not yet be calculated, and all of which they, notwithstanding all the protests of Ramagie Madeeuw, would appropriate privatively, which, being true, one cannot think will be regarded by Nanna without jealousy and displeasure, although he may well be compelled to dissemble this for some time if it be true that the army which marched out under the command of him and his brother Sede Bawa against the allied princes of Biedenoer, Stavenoer, Bancapaer, and Mietrarauw, whose military force is commanded by one Mosasserchan, former general of the infantry of Nanna, who left his service with displeasure last year, suffered a heavy defeat near a certain place named Kistna, which is positively asserted here. We have the honor to be with the utmost veneration
Dutch transcription
15 Van Souratta den 2. Maart 1756. Van Souratta den 2. ' maart 1756. wegen en middelen om niet bloot te staan voor haar Edele hoog agtb: resestiment, te veer vermits de imoorsche regeering door de Engelschen bij Continuatie groot argwanen en nadenken ten opsigte van alle onse de „marches geinspireerd werdende de ten teijd van het directoraat van den heer maad Eextraordinair van India Schreuder gelegde dondamenten heeft doen opgraven en het oversulx 't eenemaal hopeloas scheijnt Jaar, selfs door het anders zo efficacieuse middel vangeld of geschenken te kunnen disponeeren, ons toe telaten zijn E„s Edeles plan van eene Grootelijks maar eem forteresse gelijkende defensive logie, tevolgen, hoe zeer het voor de maatschappij tewenschen waaren dat men tijden beleefde, waarin het mogelijk was het daar heenen te derigeeren Dat het bekende spreekwoord, als de stroomen verloopen, moet men de bakens versetten, en van Cours veranderen, op den handel van souratta en alles wat daartoe eenige betrecking heeft, te passelijk is Getuijgen alte de geene die ken„ „nisse hebben vande heeden daags gesteldheid van zaaken aldaar, en specialijk dat daarmen in vroegere tijden toen het hier aan g'eene vermagende kooplieden ontbrak, Gants niet noodzakelijk, Jazelds niet gerad waaren zig met een Grooten omslag van Subalterne Comptoiren te felasten, om Goederen vande hand tezetten die inde stad in ge„ „moegsame parthijen en tegens raisonable prijsen te verkoopen waaren, mitsg„s lijwaten en andere retouren nute koopen welke aldaar weijnig duurder: als op de nabuurige plaatsen, en in sufficieerende quantiteijten konde bekomen werden, het thans, dat de meeste vermogende kooplieden door de geweldenarijen en vexatien vande regenten naar Bombaij en Elders gevlugt ofte geruineerd zijn ende overige niet dur„ „ven laten blijken vermogen te hebben om eenige En aanwaardige parthijen aanteslaan en de ondervinding Geleerd heeft dat de le„ retouren „verantiers de Smarkt ter cretouren van Jaar tot Jaar tragten te doen rijsen, ten hoogste noodzakelijkelijk is, naar ver„ „scheijde wegen om te zien en die opente„ houden ten eijnde niet geheel en al afte„ „hangen wande discreetie van zulke lieden aos de makelaars en leverantiers, die zig ge„ „meenelijk niet picqueeren inzaken / waar„ „mede hun interest is gemesteerd, heel discreet te zijn, en daaruijt werd dan beslooten dat de erectie van Comptoiren te Sindi„ en Cambait thans dienstig weesen, en d' E: Comp: daarbij zeer wel haar reekening win„ „den zoude, maar schoon zulx den eerst ondergeetekenden niet verwerpelijk voor„ „komt is hij door de kortheijd van zijn aanweesen nog niet instaad daar van Grandig te kunnen oordeelen, woeshalven te mneer reden heeft, zig uw hoog Ed„s daaromtrend bedeelde, intentie te laten strekken tot een regul en rigtsnoer van zijn gedrag, schoon voor zijn arrivement reets door den souba van Chind aan d' E: Comp„e verleend waren zodanige voorregten als uw: hoog Edelens des gelievende kunnen b'oogen bij het neevensgaande afschrift van het daar van geformeerde translaat. door den ondercoopman Sanderus, welke in die zaak is geemploijeert geweest. — - en abuurige Door 11 Van Souratta den 21 Maart 1756. Van Souratta den 2: Maart A:o 175 Door dien Considerabelen aanbreng van poeder zuijker is de markt zodanig gedaalt dan men veel moeijte gedaan heeft daar voor de prijs bij onse Gemeene brief vermeld te bedingen, en zulx nog niet zoude gelukt zijn, bij aldien ien zig niet had laten be„ „wegen tot eene positive belofte, om bij uw: Hoog Edelens ten kragtigste te intercedeeren ten eijnde deesen Jaare niet meer als drie of uijtterlijk vierd duijsent Cannassers her„ „waars gezonden, werden, welken een en ander wij verhoopen uW hoog Edelens g'eerde goed„ „keure zullen weg daagen op fondament vande verleende Qualificatie om koopmans steijl te volgen die maar ons begrip mede brengt om voor alle te betragten bij provisie de Goederen die men heeft voor de hoogste prijsen welke te bedingen zijn, vande hand te zetten, spetiaal wanneer men er meer vante verwagten heeft, en vervolgens niet meer te laten als men kans siet met aanneemelijke advancen om te zetten E Polladje Angria heeft aan zijne belofte tot de restitutie vande barcq: Jaccatra tot heeden niet voldaan, mag ook nader aangeklopt om een bestendige vreede met onse tesluijten, daar menthans te minder reeden heeft maar te verlangen, vermits zijn Gantsche zeemagt, buijten drie groote Goeroos en twaalf Galbeths die hij maarsen onbekende schuijlplaats ge„ „Landen heeft, door de Engelschen is vermeld die den inlander debiteerd, dat nu Pearia alwaar zij de Brintannische vlag laaten waaijen, wel twintig maal hondert duijsend Ropias aan contantenr, over de vierhondert ponden ongemunt silver en twee hondert duijsent ropia buijt aan mineraalen zouden buijten gemaakt hebben buijten een groote menigte lijwaten en andere goederen, waar van mende waarde nog niet berekenen konde en al het welke zij zig) niet tegenstande alle de protestatien van Ramagie Madeeuw previative zoude toeijgenen 't geen men maar zijnde niet denken kan, dat door Nanna zouder Jaloude en misnoegen sal werden aangesien schoon mogelyk wel genoodsaakt sal wesen zulx eenige teid 't ontweijnsen in dien het waar zij dat de arme welke onder Commando van hem en zijnen broeder sede bawa tegens desamen verbonde„ princen van biedenoer stavenoer bancapaer en mietrarauw) welkers krijgsmagt ge„ commandeert noerd bij eene mosasserchan gew: generaal van de infanterie van Nanna die a:o p:o niet mesnoegen zijn dienst gequi„ eerd heeft, uijtgetrocken is digt bij seker plaats kistna genaamt een swaar nederlag bekoomen heeft het geen hier positief versee„ kert werd wij hebbende eere met de uijtterste veneratie sulaer te zijn ƒ - ƒ ƒ
English
From Surat under date 2 March 1756. to be, was written below, Right Honourable wide-ruling lord, lower, your Right Honours' very humble and obedient servants, was signed Louis Taillefert and Drabbe, in the margin Surat the 2 March 1756, at the side postscript, after this had thus far been prepared came the report that Nanna lost the battle against Moffasserchan, circumstantially confirmed by a native letter from Bombay, whereof an extract has been added hereto for your Right Honours' reflection. Translation. Translation Deccan Copy of privilege points granted by the Danda Rajapuri prince to the Honourable Company, namely: Surat the 2 March Year 1756. Article 1: Upon the arrival of its ships and other vessels, you may freely and without hindrance unload the same and store the goods in warehouses. And, although from all ancient times it has been a custom in these places that dues or anchorage money was taken therefrom, yet your ships and vessels shall be free from this, and not the least hindrance shall be caused. 2. You shall have the flag of your Company fly in my city to maintain its respectability, and use every effort to make my seaport flourishing through trade. 3. If any dispute should arise over some quarrel between its servants, the governor shall not meddle with it, but everything can be settled in its house. Article 4. And although in my seaports five and more percent toll is paid by everyone, you shall for its Company's goods give not more than 2½ according to Surat custom, and of this I give you ¾ as a gift so that our friendship might increase, so that there remains for you to pay no more than 1¾ percent, but this is for the Honourable Company's and not for those who are under the protection of the said Company, as they will have to give 2½. 5. If any merchants who should owe money to the Honourable Company were unwilling to pay the same, the governor shall use his diligence to constrain those unwilling ones to the payment. 6. In case the merchandise brought into my ports could not all be sold and you were desirous to send it to other places, no more than one, that is the import toll, shall be taken therefrom; but if you are desirous to transport the same upcountry or inland, I shall also favour you. 7. All vessels that carry the Dutch flag and are provided with its passes shall not have the least hindrance caused by my armada. These are my points which I grant to Your Honour, and wherein no change shall be made, unless something should be lacking here, or if you are desirous to add any other prerogatives thereto, I shall gladly grant such upon your personal arrival here, and I give my word and signature, was written below, for the translation according to the statement of two Deccan merchants, was signed H:k Kroonenberg, lower, Agrees, was signed P:s J:s Wenkink First Clerk. From Surat the 2 March Year 1756. From Java's North-East Coast the 8 April Year 1756. Translation of Deccan deed of safe conduct granted by the Danda Rajapuri prince Jacootchan to the Honourable Respected Lord Director Johan de Roth for the carrying on of a free trade. Mrestechan, lord of the castle and city of Dinda Rajapuri, also chief of the fleets, makes known that in these days by Trumik Leet some goods and merchandise are to be imported and transported, for which reasons no one of my fleet shall be permitted to detain or to damage the same, I having granted that of my own free will with full power in the month Rabi al-awwal the 14th. At the head of this stood the Siddi's seal pressed in black ink, and at the end his noble ring or verified seal, was written below, for the translation according to the statement of two Deccan merchants, was signed H:k Kroonenberg, lower, agrees, signed P:s J:s Wenkink First Clerk. Register of such papers as are today per ferryman sent directly from here to Batavia and are consigned to Their Right Honours, namely: No. 1. Original separate missive of the Lord Nicolaas Hartingh, Governor and Director on and along Java's North-East Coast, to Their Right Honours well-mentioned, dated today. No. 2. Three copy translated Javanese letters written by the Susuhunan Pakubuwana to the just-mentioned Lord Governor. No. 3. One copy translated Dutch letter written by the latter to the first-mentioned. No. 4. Three ditto ditto Javanese letters from the Sultan Hamengku buwana to the aforesaid Lord Governor. No. 5. One ditto ditto Dutch letter from the latter to the first-mentioned written. No. 6.
Dutch transcription
Van Van Souratta onder dato 2:' Maart 1756. te zijn /:onderstond:/ hoog Edele wijd gebiedende heere /:lager uw hoog Edel:s zeer onderdanige en gehoorsame dienaren Jn /:was geteekend Louis Toillefert en Drabbe /in margine souratta den 2:' maart 1756. /: ter zeijde P: s: na dat dese dus verre in gereedheijt wat gebragt merd te teijdenig dat nanna de slag teg:s Mossasserchan verlooren heeft omstandig geconfirmeerd bij een inlandsche brief van bombaij waar na een extract desen tot uw hoog Edelens speculatie is bij gevoegt Translaat o'er eenige twist tusschen desselfs bedientens Bij aankomst van desselfs scheepen en andere vaartuijgen kan uw deselve vrij en ongehuidert lossen de goederen in pakhuijsen op slaan. En. schoon is van alle oude tijden in deeze staven een gebruijk geweest, dat daar van geregtigheijt ofte anker geld genoemen werd, so sullen egter uw scheepen „ vaartuijgen, hier vrij van zijn, en geen de minste kindernis toegebragt werden De vlag van uw Comp: sal uw in mijn stadt tot maintenue van desselfs batsoen moeten laaten woeijen, en alles aanwenden om mijne zee haven door de Negotie blerisant te maken Articul 1: Translaat Deccenise Copia voorregt poincten, door den Dendap Raijapoersen vorst aan d'E: Comp: verleend te weeten. Souratta den 2:' maart A:o 1756. mogten) 2. 3. 21. Van Souratta onderdato 2:' maart 1756. Van Souratta den 2:' maart N. No. 7. 1756 mogten antstaan, daar meede sal den derblaat sig niet bemoeijen maar alles kan in desselfs huijs afgemaakt werden Att:o 4. Ja'er eenige Cooplieden, die geld aan d' E: Comp: schuldig mogten sijn onwillig waren om het selve te betalen soo sal den derdhaar sij vlijt aan„ wenden den die onwillige tot de betaling te Constaing eren Jngevalle de aangebragte Coopmansz: in mijne haren, alle niet souden kunnen verkogt werden en uw begerig was. die na andere plaatsen te wosenden so sal. daar van niet meer als een, dat is bij aanbreng Thol genomen werden; dog uw begerig sijnde om deselve na boven ofte landwaarts in te vervoeren sal ik almede uw bevoordelen. Alle vaartuijgen die met de hollandsche vlag vooren en met derselver passen voorsien sijn sal door mijn armade geen de minste linderens toe gebragt werden Dit zijn mijne poincten die ik uw E: toestaa en waat inne geen verandering sal gemaakt werden het en waare dat hier aan iets mogte gebreeken off uw begierig sijnde, daar bij nog eenige andere pre„ „nogative, te voege, soo sal ik sulx bij uw personeele aankomst alhier niet lekt en ziel tee staan, maar op ik mijn paraol en landtagfing gene /:onderstond:/ voor de Translatie volgens opgave van twee Deceembe Cooplieden /:was: geteekend:/ H=k Kroonenberg. /:lager:/ Accordeert /:was getekend:/ P:s J:s Wenking: E g: Clercq En alhoewel in mijne zee havens door een ieder 5. en meer per C=to Thol betaalt werd so sal cum van desselfs Comp:s goederen niet meer als 2½ navolg:s souratse. gewoonte geven, en hier van geef ik aan uw /¼ om dat onse vriendschap vermeerderen souw tot een geschenk dus 'er voor uw om te betaalen niet meer als 1¾ p=r C=to verschiet, dog dit naar 'S E: Comp:s en niet voor de geene die onder de pro„ textie van gem: Comp: sijn, alsoo die 2½ sullen moeten geven. Translaat 5. 7. 23 Van Souratta den 2:' Maart A:o 1756 Van Javas oost Cust den 8. April Anno 1756 Translaat Dechenisse verseker schrift door den denda naija poerse vorst Jacoetcha, aen den E: E: agtb: Heer Daccteur Johan de Roth tot het drijnen van een vrijen handel verleent Mrestechan heer van 't Casteel en stadt. Dinde Raijapoer jtem hoofd der vloeten, maak bekent dat in deesen dagen door Trumik Leet, eenige goederen en Coopmansz: staan aangebragt en verraert te werden, om welke reedenen niemanden van mijn vloote deselve reedenen niemanden van mijn vloeten deselve sullen vermagen op te houden off te beschadigen, hebbende jk dat van mijn Heff met vermoeging verleent in de maand Rebul auwel den 14:' aan het hoofd dese stond ziedies zegul in swarten Jukt gedrukt, en aan het eide sijn Edele ring of versekert Cachet /:ondestond:/ voor de Translatie volgens opgave van twee Deccanse Cooplieden /:was. geteekent:/ H:k Kroonenberg /:lager:/ accordeert /:geteekend:/ P:s J: Wenkink Eg: Clercq: HEg: „ 5. Een _:o _:o nederduijtse briev van laast= aan eerstgem: gesz: „ 4. drie _:o _:o Javaanse brieven van den sulthan Haman Coe„ „boeana aan voorsz: heer gouverneur. „ 3. Een Copia Translaat nederduijtse brief: door laast=aan eerstgem: ges: „ 2. drie Copia Translaat Javaanse brieven gesz: door den soesoehoenang Pacoeboeana aan evengem: Heer gouverneur N„o 1. Origineele aparte missive van den Heer Nicolaas Hartingh gouverneur en Directeur op en langs Javas Noord oost Cust aan Haar hoog Edelens welgem: ged:t op heeden. Register van Sodanige Papieren als op heeden per Veerman direct van hier na Batavia versonden werden en geconsig„ „neerd zijn aan haar hoog Ede„ „lens; te weeten. Register N„o 6.
English
23 From Surat, 2 March Anno 1756 Jan Java's East Coast, 8 April Anno 1756 Translation of the Deccani safe-conduct granted by the Danda Rajapuri prince Jacoetchan to the honorable, esteemed Master Johan de Roth for the conduct of free trade. Mrestechan, lord of the castle and city of Danda Rajapuri, also commander of the fleets, makes known that in these days some goods and merchandise are to be brought and transported by Trumnik Leet, for which reasons no one of my fleet shall be permitted to detain or damage them, I having granted this from my court with power in the month of Rabi' al-awwal on the 14th. At the head of this was stamped the Siddi's seal in black ink, and at the end his noble ring or secure seal. Underneath stood: For the translation, according to the statement of two Deccani merchants, was signed: H:k Kroonenberg. Lower: Agrees, signed: P:s J:n Wenkink, Sworn Clerk. Register of such papers as are sent today by the ferryman directly from here to Batavia and are consigned to Their High Nobilities; namely: Number 1. Original separate letter from Mr. Nicolaas Hartingh, Governor and Director on and along Java's North-East Coast, to Their High Nobilities aforementioned, dated today. Number 2. Three copies and translations of Javanese letters written by the Susuhunan Pakubuwana to the aforementioned Lord Governor. Number 3. One copy and translation of a Dutch letter written by the latter to the first-named. Number 4. Three copies and translations of Javanese letters from the Sultan Hamengkubuwana to the aforesaid Lord Governor. Number 5. One copy of a Dutch letter written by the latter to the first-named. Number 6. 25 From Java's East Coast, 8 April 1756. From Java's East Coast, 8 April 1756. Number 6. Certified copies of the oath taken here before the Lord Governor by the newly elected grand viziers of both aforementioned princes, namely Raden Adipati Mangkupraja and Raden Adipati Danureja. Number 7. Copy and translation of a Javanese letter written by Pangeran Sambernyawa, alias Mas Said or Suryakusuma, to the Lord Governor. Number 8. Copy of a Dutch letter addressed in reply thereto by the latter. Semarang, 8 April Anno 1756. Was signed: W:m Fockens, Secretary. To His Excellency, the High and Noble, Rigorous, Highly Esteemed Lord Jacob Mossel, General of the Infantry in the service of the State of the United Netherlands, as well as on behalf of the same and the General Chartered East India Company, Governor General, and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc. Batavia. High and Noble, Rigorous, Highly Esteemed Lord and Right Honorable Lords! In continuation of my respectful letter of 26 February last, in which I had the honor dutifully to bring to Your High Nobilities' esteemed attention what had been written to Suryakusuma and communicated to the Sultan regarding Your High Nobilities' displeasure over the slow progress of his subjugation and total destruction, 27 From Java's East Coast, 8 April 1756. From Java's East Coast, 8 April 1756. destruction, with the request to hear his proposal regarding the ways and means that His Highness might take into consideration and deem to be the most effective for hastening the same; I shall now take the liberty, with regard to the first-named or Suryakusuma, pursuant to my obligation, to communicate and inform Your High Nobilities once again that he has anew reiterated his request to be sincerely assisted by the Company and its high ministers, and that with a second or third part of Java, promising that following this he will dispatch hither his brother Timur and first minister Kudanawarsa, by whose letters that petition was supported, to negotiate everything. But to that I answered him that, having presented this insistence of his to the grand viziers on the occasion of their presence here, none of them was willing to lend an ear to it, especially not the Sultan's; and that I therefore advised him to consider everything maturely for the welfare of his own person, family, country, and people, as it was beneficial that one should come to terms with one another; furthermore, that finding nothing to answer to the letters of Timur and Kudanawarsa because they do not seem to trust me, I would nevertheless make his request known to Your High Nobilities, in the hope that meanwhile he might take everything into further consideration and explain himself candidly as to how he conceived a third division or anything else for his satisfaction on Java outside the coastal districts; as Your High Nobilities may, if it pleases you, examine this matter in both outgoing and incoming letters annexed hereto. Meanwhile, regarding the Sultan, I have the honor to report that His Highness has merely responded to me regarding the above-noted matter concerning Suryakusuma's downfall that one had to work on it together, and that he would not in the least recede or step back from his promises in that respect, but would seek to fulfill them in every way; Having meanwhile, as well as the Susuhunan, dispatched his grand vizier hither, vested with full power, to devise the necessary measures for that purpose and to settle all village disputes, to which end, after they jointly further regulated the division of the lands or the hitherto
Dutch transcription
23 Van Souratta den 2:' Maart A:o 1756 Jan Javas oost Cust den 8. April Anno 1756 Translaat Dechenisse verseker schrift door den denda raija poerse vorst Jacoetchan aen den E: E: agtb: Heer Dacoteur Johan de Roth tot het drijne van een vrijen handel verleent Mrestechan heer van 't Casteel en stadt Dinda .Raijapoer jtem hoofd der vloeten, maak bekent dat in deesen dagen door Trumnik Leet, eenige goederen en Coopmansz: staan aangebragt en vernoert te werden, om welke reedenen niemanden van mijn vloote deselve reedenen niemanden van mijn vlooten deselve sullen vermagen op te houden off te beschadigen, hebbende jk dat van mijn Hoeff met vermoeging verleent in de maand Rebul auwel den 14:' aan het hoofd dese stond ziedies Zegul in swarten Jukt gedrukt, en aan het einde sijn Edele ring of versekert Cachet /:onde stoond:/ voor de Translatie volgens opgave van twee Deccanse Cooplieden /:was. geteekent:/ H:k Kroonenberg /:lager:/ accordeert /:geteekend:/ P:s J:n Wenkink Eg: Clercq: HG „ 5. Een _:o _:o nederduijtse briev van laast= aan eerstgem:e gesz: „ 4. drie _:o _:o Javaanse brieven van den sulthan Haman Coe„ „boeana aan voorsz: heer gouverneur. „ 3. Een Copia Translaat nederduijtse brief: door laast= aan eerstgem: ges: „ 2. drie Copia Translaat Javaanse brieven gesz: door den soesoehoenang Pacoeboeana aan evengem: Heer gouverneur N„o 1. origineele aparte missive van den Heer Nicolaas Hartingh gouverneur en Directeur op en langs Javas Noord oost Cust aan Haar hoog Edelens welgem: ged:t op heeden. Register van Sodanige Papieren als op heeden per Veerman direct van hier na Batavia versonden werden en geconsig„ „neerd zijn aan haar hoog Ede„ „lens; te weeten. Register N„o 6. 9L 0 25. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. N„o 6. Copia afschriften van de alhier aanhanden van den heere Gouverneur af„ gelegden Eed door de nieuw g'eli„ „geerde rijksbestierders van beijde de vorsten voorm: in name Radeen A:depattij Mancoprodje en aadeen adepattij Danoeredja „ 7. _:o Translaat Javaanse brief door den pangerang Samancoenagara alias Maas said of Soeriae Coesoema aan den heere Gouver„ „neur gesz: „ 8. _:o _:o Nederduijtse brief door laast„ gemelte daar op in antwoord gerigt Samarang den 8. ' April A„o 1756. /:was getekent:/ W„m fockens secretaris Ten vervolge mijner Eerbiedige mis„ sive van den 26:' februarij Jongstleeden, daar in ik de eer had uw Hoog Edelens schuldpligtig ter gehonoreerde aandagt te brengen het geschrevene aan SoeriaCoesoema en 't bedeelde aan den sulthan weegens uw Hoog Edelens misnoegtheijd over den tragen voortgang van dies onderbrenging en totale Hoog Edelen Gestrengen, groot Agtbaaren Heere en Wel Edele Heeren! Jacob Mossel Generaal over de Jnfanterie ten diens„ „te van den staat der vereenigde Neder„ „landen mitsgaders weegens deselve en de Generale g'octroijeerde oost Jndische Compagnie Gouverneur Generaal en de Wel Edele Heeren Raden van Neederlands Jndia &:a p:a J:r Aan zijn Excellentie, den Hoog Edelen gestrengen groot Agtbaaren Heere Batavia Batavia vernieling 27. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. Van Javas oost Cust den 8. April 1756 vermieling met versoek om desselfs concept eens te mogen horen over de weegen en middelen, die bij zijn Hoogheijd in consideratie mogten komen en g'oordeelt worden de efficatieuste te sullen weesen tot verhaasting van het zelve; sal ik thans de vrijheijd neemen in reguard van den eersten of Soeria coesoema volgens mijne gehoudenisse uw hoog Edelens weder te Communiceeren en te bedeelen, dat die de novo heeft gereitereert zijn versoek om door de Compagnie en hare grote ministers opregte„ lijk geholpen te worden, en dat met een tweede of derde van Java onder belofte van na zulx zijnen broeders Timor en eerste minister Coedonowersa, met welker brieven dat supplicq was onderschraagt, herwaarts af te zullen zenden ter verhandeling van alles; dog daar op heb ik denselven g'ant„ „woord dat ik deese zijne instantie aan de rijksbestierders, ter gelegentheijd ze hier wanen, voorgedragen hebbende, geene derselve daar aan het oor wilde leenen, insonderheijd niet die van den sulthan; en dat ik hem der„ „halven suadeerde, dog alles rijpelijk tot wel„ „stand van eijgen persoon, familie land en volk te willen overweegen, want het heijlsaam was dat men zig met den anderen konde verdragen; voorts dat ik op Timor en Coedouowersas brieven, om dat zij mij niet schijnen te vertrouwen, niets te antwoorden vindende, egter zijn versoek aan uw Hoog Edelens soude te kennen geven, in hope dat intusschen alles nader in opmer„ „king neemen en hem rondborstig expli„ ceeren mogt, hoe dog een derde verdeeling of ietwes anders ter zijner bevreediging van Java buijten de stranden begreep; gelijk uw hoog Edelens des believende dit een en „anders beschouwen kunnen bij beijder afgaan„ „de en aankomende brieven hier annex; Ter„ wijl ik aangaande den sulthan de eer heb te melden dat zijn Hoogheijd mij op het hier boven genoteerde ten belange van Soeria Coesoemas ondergang een„ „lijk gerespondeert heeft dat men met elkanderen daar aan werken moest, en dat hij van zijne beloften ten dien opsig„ „te in't minste niet resilieeren nog afstappen maar allesints te volbrengen zoeken soude; Hebbende ondertussen so wel als den soesoehoenang sijn rijksbestierder, gesterkt met volle magt, herwaarts afgesonden om daar toe het nodige te beramen en alle negorijs geschillen uijt de wereld te helpen, ten welken eijnde ik dan ook, na dat zij t'saam de verdeeling der landen naden gereguleert of de tot hier toe mijt daar E
English
From Java's East Coast, the 8th of April 1756. From Java's East Coast, the 8th of April 1756. having brought the disputes pending over this to an end and settled them to the satisfaction of their monarchs, I held a separate conference with Raden Adipati Danureja and Mangkupraja in the presence of the Secunde Godin, the Senior Merchant Abrahams, Major Steenmulder, Commissioner Donkel, and Secretary Fockens, as well as the Chief Regent of Semarang, Adipati Suradimanggala. In this conference, I pointed out to them how the Company had already squandered so many treasures in this war in the service of the monarchs, and that one was nonetheless still in a continuous call to arms without foreseeing a firm and certain end to it for the time being. I therefore submitted for their consideration, pursuant to the highly esteemed written instructions of Your High Noble Excellencies, whether the Susuhunan and Sultan, now that their courts are beginning to enter a flourishing state, would not be capable of resisting and overcoming Suria Kusuma alone without the Company's assistance, or whether they might see a chance to do so with the aid of our dragoons alone, without infantry. Whereupon they declared that they would indeed be able to offer him resistance, but not in such a manner that they would dare promise themselves victory in the event of an attack without the Company's auxiliary force, though they might well if reinforced therewith. They stated, however, that it was impossible to march without the native infantry, since during the pursuit of the enemy on horseback, they must cover the baggage and ammunition. Consequently, after it had first been taken into consideration that from inactivity nothing else was to be expected than that Said would thereby be given room to breathe and to enlarge his following once again—consisting of a mob of base and unruly people who currently, possessing nothing, still adhere to him because he gives them free plunder and permits them to roam and pillage everywhere—whereas, on the contrary, by acting there was hope of diminishing his band more and more, once the fickle rabble sees that the matter is becoming serious and there is no other outcome than to join the most powerful party and break away from him; as it was furthermore never to be expected that he would ever allow himself to be hemmed in by our forces, but rather, when cornered, would resort to all sorts of ruses to break through here or there through corners, crannies, and inaccessible mountains without [interruption] From Java's East Coast, the 8th of April 1756. — From Java's East Coast, the 8th of April 1756. and invade one country or another again, as it is already said to be his intention to march around the back through Pacitan along the south coast to the east in order to keep hope alive among his men; and that circumstances consequently required action, it was mutually resolved: Firstly, to add to the cavalry, with which one had acted almost exclusively last year, only the natives—who since the year 1740 have never been in service in such small numbers—to the count of 800 heads, in order to advance against Suria Kusuma in company with the forces of both monarchs and to pursue him therewith incessantly. Secondly, to place a small army at Panawangan on the border of Grobogan, in order to serve for the protection of the coasts. Thirdly, to let the force of Tapelan, which has been joined by almost all the surrounding regents of Pranaraga, Madiun, Magetan, etc., remain encamped there for the time being to cover the eastern upper lands. Fourthly, to also take into the field the Madurese, concerning whom I informed the regents that the Pangeran of Madura already had ready for this purpose the number of 400 men, all on horseback, among them 200 equipped in the hussar manner, to march under the command of his son Raden Cakranagara, vested with his father's full powers to administer punishment where appropriate, which will somewhat keep those otherwise wild people, who are very inclined to robbery and theft, within the bounds of order and check their wantonness. Fifthly, to reinforce Surakarta and Mataram with the infantry in such a way that not only are those lands and those of Kedu and Bagelen covered, but also that at the slightest movement a couple of hundred men may be detached from there to cut off Said's passage everywhere and to preempt his hostile designs; and Sixthly, or lastly, that when the campaign is opened, I myself, with the Adipati of Semarang, the Regent of Kaliwungu, and 70 European soldiers from the infantry and dragoons, shall proceed to Salatiga and reside there in order to be in the center and always where it is [necessary].
Dutch transcription
29 Van Javas oostCust den 8: April 1756. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. daar over hangenge geweest zijnde disputen ten eijnde gebragt en ten genoegen harer vorsten afgedaan hadden, met radeen Adepattij Danoeredja en Mancoprodjo ten bijweesen van den Secunde Godin, den opperkoopman Abrahams, Majoor Steen„ „mulder, commisiant Donkel en Secretaris fockens benevens den Samarangs hoofd regent Adepattij Soeradimongolo een aparte Conferentie gehouden en daar in aan deselve. voorgestelt heb hoe de Compagnie met desen oorlog nu al so veel schatten ten dienste der vorsten had verspilt en dat men nog eeven„ „wel in een geduurige wapenkreet verseerde zonder daar van voor als nog een vast en versekert eijnde te voorsien, en dat ik hen derhalven op het hoog g'eerd aanschrijvens uwer hoog Edelheedens in consideratie gaf of den soesoehoenang en sulthan, nu derselver hoven in een florisante staat beginnen te raken, niet vermogend souden zijn buijten 's Comp„s adsistentie Soeria Coesoema alleen het hoofd te bieden en te overmeesteren, dan wel of zij daar toe geen kans souden zien met be„ „hulp van alleen onse dragonders buijten infanterie; waar op zij verclaarden wel in staat te weesen om hem resistentie te bieden, dog niet zo, dat zij hun in cas van attac„ „que de overwinning souden durven beloven sonder Comp:s auxillaire magt, maar wel mogt. wanneer daar meede gesterkt ^ zijn; stellende het egter ondoenlijk om buijten de inlandsche infanterie te marcheeren, dewijl die in 's vijands vervolgens te paard de bagagie en ammunitie decken moet, weshalven dan ook, na dat alvoorens in aanmer„ „king was gekomen dat uijt eene macti„ „viteijt niet anders stond voort te vloeijen dan dat said daar door gelegentheijd soude gegeven worden tot ademhaling en om zijn aanhang, bestaande in een hoop slegt en ongebonden volk dat hem thans nog al niets ten besten hebbende blijft aankleeven, door dien hij 't vrijbuijt geeft en alom te stropen permitteert, we„ der groter te maken, maar dat men in teegendeel ageerende hoope had van zijn troup hoe langs hoe meer te sullen verminderen, wanneer het wankel„ „baar gemeen ziet dat het spel ernst wordende, er geen ander uijtkomst is als om zig bij de magtigste parthij te voegen en van hem afte scheuren; gelijk wijders ook dat nimmer te denken was dat hij zig ooijt door de onse soude laten opgesloten houden, maar wel, in't nauw wesende, op alle fi„ „nesses uijt zijn om hier of daar door hoeken en winkels en ontoegankelijke gebergtens sonder door 31. Van Javas oost Cust den 8:' April 1756. — Van Javas oost Cust den 8. April 1756. door te breeken en weder het een of ander land t' invadeeren so als men reets wil dat zijn toeleg soude weesen om agter om door Pat„ „jitan langs de zuijt strand heen te mar„ cheeren na de oost, ten eijnde daar door de hoop nog bij de zijne levendig te houden; en dat gevolgelijk de omstandigheeden meede bragten van te moeten ageeren, onderling besloten Eerstelijk om bij de Cavallerie, waar meede men voorleede Jaar genoegsaam ook maar alleen heeft g'ageert, eenlijk te voegen de zedert A„o 1740. nooijt zo weijnig in dienst geweest zijnde Jnlanders ten getalle van 800. koppen, om in Compagnie van beijder vorsten vol„ „keren teegens soeriacoesoemas op te trecken en hem daar meede onophoudelijk te vervolgen„ zen Tweeden om een legertje te plaatsen tot Panawangang op de limietscheijding van Grobogang, ten eijnde te verstrecken tot bewaring der stranden Ten Derden om dat van Tapellan, bij het welke zig meest alle daar in't rond leggende regenten van Tranaraga, Madion„ Camagittan enz: vervoegt hebben, tot dec„ „king der ooster bovenlanden vooreerst daar ter plaatse nog gecampeert te laten. ten vijfden om Souracarta en de Mat„ „tarm met de infanterie dusdanig te ver„ „sterken dat niet alleen die landen en van de Cadoe en Bagaleen gedekt zijn, maar ook daar uijt bij de minste beweging af te steeken zij een paar hondert man om Said overal de pas af te snijden en in zijne vijandelijke desseijnen te praevenieeren; en Ten sesden of laasten dat ik, wanneer de veldtogt g'opend word, met den adepattij van Samarang den regent van Caliwongo en 70. europeese soldaten uijt de infanterie en dragonders mij zelfs na sala„ „tiga begeeven en aldaar verblijf houden sal om in 't centrum te weesen en altijd daar 't Ten vierden om ook in 't veld te trek„ „ken de Madureesen, die ik de rijks bestier„ „ders te kennen gaf, dat den pangerang van Madura daar toe reets gereed gehad ten getalle van 400. man alle te paard, daar onder 200. , die op zijn houdaars zijn uijt„ „gerust, om te marcheeren onder commando van zijn zoon radeen Tjacranagara gesterkt met 's va„ „ders plein pouvoir om straf te oefenen daar het behoort, het geen dat andersints woeste en tot roven en steelen zeer geneegen volk wel wat sal houden binnen de palen van ordentlijk„ „heijd en stuijten in hare baldadigheeden. Ten verbijsten) is:
English
33. From Java's East Coast, 8 April 1756. From Java's East Coast, 8 April Anno 1756. 69 requires being able to detach some troops quickly and issue my orders to the respective army commanders, so that these may be executed by them all the more promptly and readily according to the circumstances of the time; without one as yet knowing how to determine in what manner to take the march route, since it will have to be regulated and arranged according to the movements and maneuvers of the aforementioned rebel, not unjustly named a partisan by Your High Nobilities, for whose extirpation and destruction the aforementioned state servants not only verbally pledged to apply their mutual duty, but also very willingly took the oath thereon and on the preservation of their good harmony, as reads the attached copy, after which I handed them their commissions accompanied by a suitable address. And now further to serve Your High Nobilities regarding your venerated question in the highly respected missive of the ultimate of December past, whether it would not be possible to secure our lands with our own troops and people and let the princes settle matters with Maas Said alone, I perceive, subject to wiser judgment, that neither of the two is feasible. The first is not, High Noble and Right Honourable Sirs, partly because Java is indeed too widely spread out and an entire district cannot be guarded by a single garrison, as I already had the honour respectfully to show Your High Nobilities concerning the considerations requested of me in my humble letter of 24 June 1754, to which I therefore still refer in this regard under favorable interpretation to avoid needless repetition, and partly because that marauder, as has been said above, will never sit still, but will seek by all means to play a treacherous trick on the beaches or elsewhere wherever the chance looks clear to him. The latter is not feasible because, if one remains inactive and wishes to look on at the game from afar and let the princes act alone, one could very easily fall into a worse predicament, having to take the field afterward with greater force at the slightest misfortune than is presently required to observe and pursue the said Said, just as the present Sultan has indeed already provided us with examples of that with his flight from the court in Anno 1746, enticing other princes with him, when many thought that the rebellion would collapse of its own accord, or that one could at least watch it in that hope to allow the country to catch its breath. However, the contrary became evident, since the Company subsequently had to act with greater earnestness and keep mightier armies in the field to protect its coastal places, of which, nevertheless, some were still invaded, because all passages cannot possibly be closed so tightly that such partisans are not able not only to make a sudden raid here or there, but even to turn an entire country upside down and cause great devastation without being stopped, according to the experience that one has so abundantly nowadays. 35. From Java's East Coast, 8 April Anno 1756. From Java's East Coast, 8 April Anno 1756. For although the princes are beginning to reach a flourishing state, as I can truthfully assure Your High Nobilities without aiming at any hidden motive that they are reaching it and increasing more and more, they nevertheless, like their ancestors, cannot do without the Company's assistance promised to them by contracts. But whether they rely too much on it, or have too grand an idea of their power and of our obligated help, or out of other political considerations would leave matters mostly to that without employing their utmost power toward Soeria Coesoema's downfall, I cannot perceive up to now. At least the Sultan, who is somewhat headstrong in his conceptions, shows himself ready and is even already making preparations to take the field in person if required, and is also the most interested in the destruction of the aforementioned marauder on account of the prospect of sole rule over Java, for that he hopes for this and has his eye on it, he indeed indicated not indistinctly in the first conference at Padagangang, held under date of 23 September 1754, according to what was recorded thereof in the undersigned's daily register. And therefore, in my opinion, it is also not to be feared that he will ever associate with this competitor of his again, since his interest presently does not at all entail that, although reviewing the records of Javanese history provides plenty of examples of the fickle and changeable nature of the princes and how little reliance can be placed on them. However, I cannot at all accuse this man of that after his reconciliation with the Company and his inauguration as Sultan, except only that he showed himself somewhat obstinate in the beginning regarding the division of the lands, but afterward let himself be persuaded again and submitted to fairness (whereby I assume that he will continue well when
Dutch transcription
33. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. — Van Javas oost Cust den 8. April A„o 1756. 69 vereijscht schielijk eenige manschappen te kunnen af detacheeren en mijne ordres uijtgeven aan de legerhoofden respective, om des te prompter en vaardiger na tijds omstandigheijd door hen te werden g'executeerd; sonder dat men voor als nog wist te determineeren hoe en op wat wijs de marsch route te neemen, nademaal die sal moeten gereguleert en ingerigt worden na de gieringen en menees van opgem: rebel, niet ten onregte door uw Hoog Edelens een parthij ganger genaamt, tot wiens uijtroeij„ „ing en verdelging voors: staats bediensdens sig niet alleen bij monde verpligteden hun we„ „derzeijds devoir te zullen aanwenden, maar ook daar op, en op de conservatie hunner goede harmonie, den eed waar luijd 't bijgevoegdt af„ „schrift zeer gewillig afleijden, na welks ik hen onder een toepasselijke aanspraak derselver com„ missien heb ter hand gesteld. En om nu wijders uw hoog Edelens op der „selver gevenereerde vraag bij hoog gerespecteerde missive van ult„o December passato te dienen; of het niet mooglijk soude weesen onse landen door onse eijge troupes en volk te beveijligen en de vorsten met Maas said het alleen te laten afhaspelen, verneem ik behou„ „dens wijser gevoelens dat geen van beijde te doen is; Het eerste niet hoog Edele groot Agtbaare heeren! eensdeels om dat Java in der daad Het laaste niet, om dat men mactif blijvende en het spel van verre willende aansien en de vorsten alleen laten ageeren, heel ligt in een erger laborent soude vervallen, om bij 't minste disfortuijn naderhand met meerder magt op de been te moeten komen als men thans benodigt heeft om ged:e Said te observeeren en te vervolgen, gelijk den praesenten sulthan ons immers daar van al exempelen heeft uijtgelevert net zijn, en meer andere, tot zig gelokte; princen vlugt van het hoff in A„o 1746. wanneer meer dagt dat de rebellie van zelfs in duijgen soude vallen of dat men het ten minsten in die hoope te wijd uijtgespreijd en een geheel district niet te bewaren is door een enkelde besetting, gelijk ik de eer heb gehad op de mij afgevergde conside„ ratien uw Hoog Edelens al eerbiedig te vertonen bij mijn onderdanige letteren van den 24:' Junij 1754. tot welke mij derhalven ten deesen ad specte als nog onder gunstig welduijden refereer om een nodelose repetitie te ontgaan, en anderendeels vermits dien stroper gelijk bo„ „ven is gezegt dog nimmer stil zitten maar allesints soeken sal een linkse tour te speelen aan de stranden of elders daar de kans maar voor hem klaar ziet; en te konde 35. Van Javas oost Cust den 8. April A„o 1756. Van Javas oostCust den 8:' April A„o 1756. konde aansien om het land eens adem te doen scheppen, waar van egter het teegendeel is gebleeken, also de Comp:e vervolgens meerder ernst heeft moeten gebruijken en magtiger leegers in 't veld houden om hare strandplaatsen te bewaren, waar van des niet teegenstaande sommige egter nog al zijn g'invadeert, door dien alle passagien onmogelijk zo te sluijten zijn of dusdanige parthij gangers zijn in staat niet alleen hier of daar met een roff in te vallen maar zelfs een heel land t' onderste boven te keeren en veel verwoestingen aan te regten sonder dat zij daar in te stuijten zijn volgens de ondervinding die men daar van heedendaags so overvloedig heeft; Want schoon de vorsten in een florisan„ te staat beginnen te raken, gelijk ik uw Hoog Edelens sonder hier meede eenig doelwit te b'oogen in waaragtigheijd versekeren kan datze raken en langs hoe meer toenemen, kunnen ze egter gelijk hunne voorvaderen Comp:s adsistentie, hen bij contracten, toegezegt niet ontbeeren; dog of zij daar op te veel zijn steunende; of te grote gedagten van haar magt en verpligte hulp hebben; of uijt andere politicque insigten het daar op meest souden laten aankomen sonder hun uijterste vermogen tot Soeria Coesoemas onder„ „gang aan te wenden, kan ik tot hier toe niet bemerken; ten minsten den sulthan„ die in zijne concepten al wat hoofdig valt, toont zig bereijd en maakt zelfs daar toe al praeparatie om des vereijschende in persoon te veld te gaan, en is bij de verdelging van meer„ „melte strooper ook het meest g'intresseert, uijt hoofde van het exspectatif tot Javas alleen= heersching, want dat daar op hoopt en het oog heeft, heeft hij immers niet onduijdelijk in de eerste conferentie op Padagangang, gehouden sub dato 23:e September 1754. te kennen gegeven, volgens het daar van g'annoteerde bij des ondergeteekendes dag„ register, en daar om is mijns bedunkens ook niet te vreesen dat denselven met deesen zijnen competiteur ooijt weder assopieeren zal, dewijl dat zijn belang thans gantsch niet meede brengt, hoewel de retroacta der Javase historien nagaande voorbeelden genoeg uijt„ „leveren van den wispeltuurigen en ver„ anderlijken aart der princen, en hoe weij„ „nig staat op deselve te maken is waar van ik egter desen na zijne versoening met de Comp: en huldiging tot sulthan gansch niet beschuldigen kan, als alleen dat hij zig in de verdeeling der landen wat eijgenzinnig in den eersten beginne getoond, edog naderhand weder over reeden laten heeft en de billijkheijd, (:waar bij ik stel dat wel Continueeren sal wanneer
English
From Java's East Coast, the 8th of April 1756. From Java's East Coast, the 8th of April in the year 1756. provided one, he being a capricious and hot-tempered prince, does not cause him any offenses or evasions; given place, after I had presented them to him in very emphatic terms; so that now all disputes concerning, as mentioned hereinbefore, have come to an end; in order to confirm this further, to receive the lands reciprocally at his Highness's request, the Susuhunan's Prime Minister Raden Adipati Mangkupraja shall go once to his present place of residence in the Mataram, Djokjo, now renamed by him Djokjocarta Diningrat, and likewise again his Prime Minister Raden Adipati Danureja to Surakarta, whereby I flatter myself that the knot of friendship shall be drawn all the tighter between both these princes; and what views the good Susuhunan, who with the increase of his years now also begins to look after himself and better maintain his authority, would have to likewise not apply his powers to bring the country to peace, I will gladly confess I cannot penetrate, for indeed his well-being and the improvement of his state, which in comparison to former times, when one consults both the secret missives sent from here and those received from Your Excellencies, the latest in the years 1752 and 1753, has increased infinitely; is also dependent upon it in the highest degree; besides that he, having recently elevated his two brothers Raden Mas Koliman and Raden Mas Panolegh to the princely rank and having named the first Pangeran Adinagara and the latter Pangeran Adiwidjaja, also shows himself ready, according to his letters, to exterminate Suryakusuma by all force; intending in case of submission to treat him well, as befits a prince, but just as little as the Sultan listening to a further division of lands. Therefore, High Honorable, Most Respectable Gentlemen, who have nothing more at heart than the general peace and tranquility for the salvation and well-being of land and people, and to make the Company once again in abundance enjoy the fruits of the field as in the days of old, of which she has now been frustrated and deprived for so long by such disturbances, I am of the opinion that nothing is better than to execute the aforementioned project and to pursue the said rebel with the prince's troops and our dragoons together with the native companies and Madurese people without interruption and thus see to overcome him; which, under wiser correction of Your Excellencies, can certainly easily be seen into and tried once more this year, when one reflects that only one campaign was undertaken after the unification with the Sultan, and therein as much was won at once as was lost; for not only has the Mataram since been restored to peace; the Kedu has come into full bloom; the Bagelen, with Singoanu and Tjokrodjojo's humiliation, freed from all assaults; Grobogan, except for a Guntur still roaming around there who will surely run himself to death, entirely cleared; Blora made clean, and the Solo river navigable, now that the known Djain, currently Tirtakusuma, and Wiladikta, who had always marauded around there and kept the passages unsafe, have submitted; item, Kediri taken and conquered from Singosari, who is currently far away in the Malang region, and upon whom the Surabayan chief Coertsz will surely keep an eye and good supervision so that he attempts nothing; the precious and renowned principality of Djipan with its surrounding lands brought to tranquility, to say nothing of other districts that have been cleared of the so-called ketjus and rampoks, with which the upper lands had been as if sown, and of whom the Susuhunan and Sultan now and then still have the head laid before their feet; but also, besides all this, the Company's burdens, in comparison to previous years, have been reduced by more than half; although it nevertheless always remains doubtful to get hold of him, as I already expressed my humble thoughts on that when Your Excellencies were pleased to give me that into consideration and also to ask whether there was any prospect of subduing him through Mangkubumi with moderate assistance, by humble letter of the 12th of July 1754; but I consider it, if his prime minister Kudanawarsa, who directing everything must bear the brunt everywhere and as people say has already twice been very severely wounded, were once out of the world, not entirely hopeless, either through submission or otherwise, since experience has taught us that never has any prince been conquered in forests or mountains and fallen personally into hands, and that even when the princes of the Mataram empire were still so mighty and populous.
Dutch transcription
37. Van Javas oostCust den 8:e April 1756. Van Javas oost Cust den 8:' April A„o 1756. wanneer men hem als een Capricieux en oplopend vorst zijnde maar geene offensien of tergiversatien aandoet:/ plaats gegeven, na dat ik hem die had voor oogen gestelt in zeer nadrukkelijke termen; daar so dat nu alle geschillen omtrent, gelijk hier vooren vermelt is, een eijnde genomen hebben; sullende tot nadere bevestiging van dien„ om de landen wederzeijds te ontfangen op zijn hoogheijds versoek des soesoehoenangs Rijksbestier„ „der radeen Adepattij Mancoprodjo eens na zijn teegenwoordige residentie plaats in de Mattarm Djoekjo, nu door denselven hernaamt Djockjo= carta Diningrat, gaan en so ook weeder dies Rijksbestierder radeen Adepattij Danoeredja na Souracarta, waardoor ik mij flatteer dat de knoop van vriendschap des te nauwer sal werden toegehaalt tussen beijde deese vorsten; En wat voor insigten den goeden soesoehoe„ „nang, die met de vermeerdering van zijn Jaren nu ook van zig begint te zien en beter zijn gezag te handhaven, soude hebben om insgelijks niet zijne vermoogens te adhi„ „beeren om het land in rust te brengen, wil ik gaarne bekennen niet te kunnen penetreeren, „want immers zijn wel zijn en staats verbetering, die in vergelijking van voorgaande tijd, wan„ „neer men daar over naslaat de zo van hier afgegane als van uw Hoog Edelens Derhalven ik Hoog Edele groot Agtbaare Heeren, die niets meer aan het herte legt als de algemeene rust en vreede tot heijl en wel zijn van land en volk en om de maatschappije als in de dagen van ouds eens weder in overvloed te doen genieten de vrugten des velds, waar van zij nu door alsulke beroertens so lang is gefrustreert en verstoken gebleven, van sentiment ben dat niets beeter op is als om het vooren g'allegueerde project ten uijtvoer te stellen en gem: rebel met 's vorstens troupes en onse dragonders benevens de Jnlandsche aangekome secrete missives, de laaste in den Jare 1752. en 1753. , oneijndig veel is toegenomen; ook daar van ten hoogsten afhankelijk is; buij„ „ten en behalven dat hij, onlangs zijne twee broeders radeen Maas koliman en Radeen Maas Panolegh tot den princen stand verheeven hebbende en den eersten genaamt pangerang Adinagara en den laasten pangerang Adiwid„ Jaja, sig ook daar toe na luijd zijne brieven paraat laat vinden om SoeriaCoesoema met alle gewelt uijt te roeijen; willende in cas van onderwerping hem hr wel, als een prins competeert, tracteeren, maar so min als den sulthan luijsteren na een meerdere verdeeling van landen aangekome Compagnien Zee 39. Van Javas oost Cust den 8. April A„o 1756. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. Compagnien en madureesen volkeren sonder interruptie te vervolgen en hem dus zien meester te worden; het geen onder wijser correctie van uw Hoog Edelens immers dit Jaar gemakkelijk nog eens in te zien en te probeeren is wanneer men reflecteert dat men pas maar een compagnie na de ver„ „eeniging met den sulthan gedaan en daar in eens so veel gewonnen als verloren heeft want niet alleen dat de Mattarin zedert in rust is herstelt; de Cadoe in volle fleur geraakt; de Baggaleen met Singo„ „aano en Tjacradjajas vernedering van alle aanvegting bevrijd; Grobogang Except van eenen daar omstreeks nog swervende Goentor die zig van zelfs wel doot sal lopen; gansch gesuijvert; Blora schoon gemaakt, en de rivier solo bevaarbaar, nu den bekenden Djain thans Tirtacoesoema en wieladikta, welke daarom her altoos hebben gestroopt en de passagien onveijlig gehouden, zig hebben ge„ „submitteert; Jtem Cadieri ingenomen en overwonnen van Singosarie, die tegenwoordig ver afgelegen in het Malangse is, en waar op het sourabaijs opperhoofd coertsz: wel het oog en goede toesigt sal houden dat niets kome te onderneemen; het kostelijke en vermaarde prinsdom D Jipan niet zijn omleggende landen tot stilstand gebragt, om van geen andere districten meer te spreeken die van de zo ge„ „naamde keetjoes en campaks, daar meede de bovenlanden als doorzaaijt zijn geweest en waar van den Soesoehoenang en Sulthan nu en dan nog een de kop voor de voeten laten leg„ „gen, gezuijvert zijn; maar ook de Compagnie buijten dit alles in vergelijking van voorgaande Jaren in hare lasten bevoordeelt meer als de helft; schoon het evenwel nog immer Du„ „bieus blijft om hen in handen te krijgen, gelijk ik daar over wanneer uw hoog Edelens mij sulx geliefden in consideratie te geeven en ook te vragen of er apparentie was om den„ „selven met matige bijstand door Mancoeboe„ „mie t' onder te brengen, mijne geringe gedagten reets g' uijt heb bij onderdanig schrij„ „vens van den 12:' Julij 1754. dog stelle het, zo wanneer zijn primier minister Coedo„ „nowersa, die alles derigeerende alom het spits moet afbijten en al tweemaal so men wil seer swaar gequetst is geweest, eens uijt de weerelt was, niet ten eenemaal hopeloos 't zij door onderwerping of andersints, nademaal de ondervinding ons heeft geleert dat nooijt eenig prins in bos= of bergen overwonnen en in persoon in handen gevallen is, en dat zelfs toen de vorsten van het Mattarinse rijk nog so magtig en volk tot rijk
English
41. From Java's East Coast, the 8th of April 1756. From Java's East Coast, the 8th of April A:o 1756. were rich and the Company acted as an auxiliary; although I remain fully persuaded that the Sultan and Susuhunan mutually will make all efforts to remove this adversary from the world, since on that alone depends the tranquility of their realm and the safe protection of their subjects, who on both sides will increase more, particularly now that the first-mentioned His Highness has firmly established his seat in the Mataram at Djokjocartadiningrat, where recently three mantri dalems of Soeria Coesoema have humbled and submitted themselves again to him, on which account I promise myself a good outcome from this upcoming expedition, if God is pleased in any way to bless the weapons, and that Soera Coesoema, if not captured, will at least be diminished so much that one will afterwards have nothing more to fear from him. Having, with the return of the regents, additionally requested the princes once again to be willing to contribute everything that is indeed possible toward the acceleration of his downfall, in order to finally provide Java with general tranquility; and having furthermore sent to them, along with some other presents, both the Susuhunan and the Sultan each a kris and pike from the banished Pangeran Boeminata, these being pusakas of the realm; which last-mentioned His Highness also comes again to renew his request concerning Natacoesoema and the sons of his other brothers Nadinagara and Ingabey, which I therefore take the liberty to propose de novo to Your High Nobilities, all the more because the son of the first, Raden Soemadiwiria, is married to his daughter and has thereby been honored with the name of Pangeran Natoboyo; which I have the honor hereby dutifully to bring to the notice of Your High Nobilities, as well as that Pangeran Diepanagara, having now resided here in Samarang for a year or so, has departed with his wife and family for the Surakarta court under the retinue of Raden Adepatti Mancoprodjo, and the Company is thus relieved of him. If it now be that I might occasionally have made a mistake in one thing or another, or have not hit and fulfilled the true objective of Your High Nobilities, then I pray that such may benevolently be pardoned, since, having proceeded according to the slight capacity of my talents, I had nothing else as my purpose than the general interest to finally grant Java the so highly necessary peace, so that 43 From Java's East Coast, the 8th of April A:o 1756. From Java's East Coast, the 26th of April A:o 1756. East Coast one might, amidst the enjoyment of an agreeable peace, gather in abundance into our barns the products of the country, of which rice is the foremost, and of which the coasts this year, if God does not again, as in anno passato to the west, withhold the rain from the land for five months, promise an opulent harvest, and that thus at India's capital city rice will be at a moderate price through a generous supply from here, which I shall seek to promote in every way, and meanwhile grant myself the honor of attesting that I am in all humility and subservience with the utmost high esteem. /:was written beneath:/ Your High Nobilities' completely obedient, very humble, and faithfully bound servant /:was signed:/ N:s Hartingh /:in the margin:/ Samarang, the 8th of April Ao 1756. Java Regarding the fact that the negorij disputes were completely settled and removed from the world with the presence of the regents here, the princes, by a letter annexed hereto in copy, made their satisfaction known to me and expressed their gratitude for the presents that I had sent them from here with the return of those ministers of state, of whom Mancoprodjo has already returned from the Mataram or Djokjocartadiningrat. High Noble, Severe, Highly Esteemed Lord and Well Noble Lords To the High Noble, Severe, Highly Esteemed Lord His Excellency Jacob Mossel General of the Infantry in the service of the State of the United Netherlands, as well as on behalf of the same and the Chartered East India Company Governor-General, and the Well Noble Lords Councilors of Netherlands India at Batavia being L etc. etc.
Dutch transcription
41. Van Javas oost Cust den 8. April 1756. Van Javas oostCust den 8. April A„o 1756. rijk waren en de Compagnie auxillair ageerde; alhoewel ik mij volkomen gepersuadeert houde dat den sulthan en Soesoehoenang ouderling alle effortes sullen doen om deesen wederstreever uijt de weerelts te helpen, vermits daar alleen van dependeert de rust hares reijks en veijlige bescherming hunner onderdanen, die wederzeijds meer sullen accres„ „seeren, voornamentlijk nu eerstgem: zijn hoogheijd zijn zeetel vast gevestigt heeft in de Mattarmn tot Djoekjo=cartadiningrat, alwaar zig kortelings drie mantrie dalms van soeria Coesoema weder bij denselven vernedert en onderworpen hebben, wes„ halven ik mij van deese aanstaande Expeditie, in„ „dien God de wapenen eenigsints gelieft te zeegenen, een goeden uijtslag belove, en dat soeraCoesoema so al niet in handen gekreegen ten minsten so kleijn gemaakt worden sal, dat men na„ „derhand niets meer voor hem te vreesen heeft. Hebbende ik met het retour der rijks„ bestierders de vorsten nog ten overvloede we„ „derom versogt om tot acceleratie van desselfs ondergang alles te willen contribueeren wat immers moogelijk is, ten eijnde Java eens de algemeene ruste verschaffen; en hen voorts toegesonden met eenige andere geschenken, meer so wel den soesoehoenang als sulthan ieder een krits en piek van den gerelegeerden pangerang Boeminata, als posakas zijn„ „de van het rijk; welk laastgem: zijn Hoogheijd ook weder komt te revoveeren zijn versoek om Natacoesoema en de zoons van zijn ondere broeders Nadinagara en Jngabeij, dat ik derhalven de vrijheijd neem de novo aan uw Hoog Edelens voor te dragen, te meer wijl des eerstens zoon radeen Soemadiwiria met zijn dogter getrouwt en daar bij vereert is: met de naam van pangerang Nato„ boijo; het geen ik de eer heb mits deesen uw Hoog Edelens schuldpligtig ter kennis te brengen so wel als dat den pangerang Diepana„ „gara, nu een Jaar of wat hier op Samarang domicilium gehouden hebbende, onder het ge„ volg van radeen Adepattij Mancoprodjo, met vrouw en familie na het Soera Cartase hof vertrocken is, en dus de Comp:e daar van ontslagen. Is het nu dat ik somwijlen in het een of ander mogte hebben mis getast, of het ware oogmerk uwer hoog Edelens niet getroffen en voldaan, zo bid ik dat mij sulx benevolentelijk mag zijn werden gepardon„ „neert, nadien ik te werk gegaan hebben„ „de na de geringe capaciteijt mijner talen„ „ten niets anders ten daele heb gehad als het algemeen belang om Java eens te schenken de zo hoog nodige cust, op dat pangerang me 43 Van Javas Oost Cust den 8. April A„o 1756. Van Javas oost Cust den 26:' April A„o 1756. vas o:t C:t men onder het genot van een aangename vreede in abundantie in onse schuuren zoude mogen insamelen de producten des lands daar van de rijst het voornaamste is, en waar van de stranden dit Jaar, indien God het land niet weder, gelijk A„o passato om de west, vijf maanden lang de reegen onthoud, een opulent gewas beloven, en dat dus ter indias hoofdplaatse de rijst op een matige prijs sal sijn door een ruijmen aanbreng van hier, die ik allesints zal soe„ „ken te bevorderen en middelerwijlen mij de eer geeven van te betuijgen dat ik in alle ootmoed en onderdanigheijd met de uijterste hoog agting ben. /:onderstond:/ uw Hoog Edelens gansch gehoorsame seer onderda„ „nig en trouw schuldigen Dienaar /:was getekent:/ N„s Hartingh /:in margine:/ Samarang den 8e: April Ao 1756. Java Over dat de Negorijs geschillen met het aanwesen der rijksbestierders alhier ten eenemaal waren beslist en uijt de wereld geholpen hebben de vorsten bij een briefje desen in Copia annex hun genoegen aan mij te kennen gegeven en haar dankbaarheijd afgelegt voor de geschenken, die ik deselve met het retour dier staats ministers, waar van Mancoprodjo reets uijt de Mattarin of Djokjo cartadinin„ „grat is geretourneert van hier toegesonden heb gehad. Hoog Edelen, Gestrengen, groot Agtbaaren Heere en Wel Edele Heeren Aan den Hoog Edelen Gestrengen groot Agtbaaren Heere zijn Excellentie Jacob Mossel Generaal over de Jnfanterie ten dienste van den staat der vereenigde Nederlanden, mitsgaders wegens deselve en de g'octroijeerde wagens deselve en de g'octroijeerde oostJndische Compagnie Gouverneur Generaal en de wel Edele heeren Raden van Nederlands Jndia Batavia wesende L &:a &: V:r
English
45. From Java's East Coast, 26 April 1756. From Java's East Coast, 26 April 1756. The Sultan being moved by an unspeakable desire to see Java restored to its tranquility and Soeria Coesoema done away with, to promote which His Highness gives me further assurance that he will do his utmost and even march in person if that rebel remains as powerful as he still is now, whereas otherwise a field commander of his could easily manage it if his forces, estimated at well over six hundred able-bodied men, were to decrease by a couple of hundred men, regarding which expectations increase daily on account of the hunger and misery prevailing among the common people under him, according to what is said by his own son-in-law Soemanagara, bodily son of the Mataram Tommogon Djajawinata, who, having been married to Said's own daughter for four years now, had long sought to submit himself, had it not been that such close watch was always kept over him that it was impossible to escape; but, having recently been sent by Soeriacoesoema to Ponangang in the southern mountains for provisions with an observation guard of forty of his court people, he gave notice of this and of his inclination to submit himself to the aforesaid His Highness, who immediately detached sixty of his mounted court people thither to attack him, yet sending a messenger ahead who pretended to submit himself to this Soemanagara, but nevertheless was ordered to warn him that our forces would come to surprise him, and that he should then seize his chance to come over to our side, which he also faithfully carried out, for no sooner said than done! At half past five in the evening, the Sultan's forces attacked those of Said and put them to flight, and in this confusion Soemanagara took to the forest and submitted himself that night to His Highness's troop, leaving everything behind, and along with them he appeared at court on the 8th of this month to the singular pleasure of this prince, who with this action demonstrates how subtle they also are in their deliberation and what finesse the Javanese know how to employ to accomplish something remarkable; it were desirable that the messenger sent ahead might have enjoyed a better reward for his trouble than he presumably will have enjoyed at the cost of his head, for he was immediately seized by Soeriacoesoema's people and carried off tied up. This humiliation bodes something good and will have further consequences, for 47. From Java's East Coast, 26 April 1756. From Java's East Coast, 26 April 1756. thereby the western part of the southern mountains, from which that rebel has always had his supplies, has been made subject to the Sultan. It is claimed, and the aforementioned Soemanagara confirms this, that the often-mentioned Soeriacoesoema is strongly deliberating whether to submit, and to whom, to the Sultan or the Soesoehoenang, may God grant either of the two, to which I will at present apply myself to the utmost, he himself being in favor of the Soesoehoenang and his pepatih Coedonowersa in favor of the Sultan, saying that father and son can always still be reconciled; which I consider myself obliged to bring to Your Excellencies' attention, as well as the fact that since then, namely on the 11th of this month, an engagement took place against a patrol of the last-mentioned Sultan's vanguard east of Tambaijat, and in that skirmish its leader named Djojo Soeronollo, along with four privates, remained dead on the battlefield, and in a second action 5 mantris also came over to us, so that I assume that Soeria Coesoema, thus gradually being enervated and kept confined at Doko, where nothing but poverty and misery dwell, will indeed have to make his choice if he still has any regard for his well-being, seeing that peace, according to the honored intention of Your Excellencies, is offered to him with nothing other than the sword in hand. Further enjoying the honor, under cover of this, of sending to Your Excellencies with the ship De Herstelder, on the basis of your highly respected instructions by missive of the 22nd of last month, a number of 449 native military personnel according to the primary plan, namely: Of the Company of Malays of Captain Awang: 1 Lieutenant 1 Ensign 4 Sergeants 6 Corporals 50 Soldiers Of the Company of Balinese of Captain Batjo: 1 Captain 1 Lieutenant 2 Ensigns 8 Sergeants 12 Corporals 100 Soldiers Of the Company of Balinese of Captain Tollong: 1 Captain 1 Lieutenant 2 Ensigns
Dutch transcription
45. Van Javas oost Cust den 26. April 1756. Van Iavas oost Cust den 26. April 1756. wesende den sulthan met een onuijt„ „sprekelijk verlangen aangedaan om Java in zijn rust herstelt en Soeria Coesoema van kant te zien, om welks te bevor„ „deren zijn Hoogheijd mij nader versekering geeft van zijn uijterste best te zullen doen en zelfs marcheeren, wanneer dien rebel so magtig blijft als thans nog is, dewijl het anders een veldoverste van hem wel af zoude kunnen, indien zijn staat, begroot wordende op ruijm ses hondert weirbare koppen, een paar hondert man kwam te verminderen, waaromtrent de verwagting dagelijks toeneemt mits de honger en kommer die bij hem onder het gemeen regeert volgens het zeggen van zijn eijgen schoon zoon Soemanagara, lijflyke zoon van den mattarinse Tommo„ gong Djajawinata, welke nu vier Jaren met saids eijgen dogter getrouwt geweest zijnde zig al lang heeft zoeken te onderwerpen, ware het niet geweest dat altijd een sulk nauw reguard op hem genomen was dat onmoog„ „lijk echappeeren konde, maar, onlangs door soe riacoesoema na Ponangang in het zuijder gebergte om proviand gesonden zijnde met een observations wagt van veertig zijner dalmsche volkeren, heeft denselven daar van en van zijn inclinatie om zig te submitteeren aan voorsz: zijn hoogheijd kennis gegeven, die ipso facto derwaarts af detacheerde 60. zijner dalmsche volkeren te paard om hem te attac„ queeren egter met een bode vooruijt die zig quasi bij desen Soemanagara kwam onderwer„ „pen maar nogthans in mandatis had om hem te waarschouwen dat ons volk hem soude komen overvallen, en dat hij dan zijn kans moest waarnemen om tot de onse over te komen, het geen denselven ook getrouwlijk heeft volvoert, want zo gesegd zo gedaan! 's avonds te half ses uur attacqueerden sulthans volkeren die van Said en Sloegense op de vlugt, en begaf zig soemanagara in dese confusie boschwaarts in en onder wierp hem snagts bij zijn hoogheijts troup met agterlating van alles, en is daar meede den 8:' deser aan het hoff verscheenen tot sonderling genoegen van desen vorst, welke met dit stuk toont hoe fijnse meede in hun overleg zijn en wat finesses de Javanen al met weeten te gebruij„ „ken om iets remarquabels uijt te voeren; wenschelijk was het dat de voorafgesonde bode voor zijn moeijte beter beloning had mogen genieten dan hij praesumptif ten koste van zijn kop sal genoten hebben, want is terstond door Soeriacoesoemas volk gevat en gevleugelt weggebragt. Voorspellende dese vernedering iets goeds en dat van meer gevolg zal zijn, want ipso hier 47. Van Javas oost Cust den 26. April 1756. Van Javas oost Cust den 26. April: 1756. hier door is het westelijke gedeelte van het zuijder gebergte, daar uijt dien rebel nog altoos zijn toevoer heeft gehad, aan den sul„ „than onderdanig gemaakt. Men wil en zulx confirmeert ged:e Soe„ „managara dat bij meerm: soeriacoesoema sterk word gedelibereert om zig te onderwerpen en bij wie, bij den Sulthan of Soesoehoenang, God geve een van beijde, waar op ik mij altans ten uijtersten appliceeren zal, wesende hij selfs voor den soesoehoenang en zijnen pepattij Coedonowersa voor den Sulthan met te zeggen dat vader en zoon altoos nog wel te versoenen zijn; het geen ik mij verpligt agte so wel ter aandagt van uw Hoog Edelens te moeten brengen; als dat zedert ofte den 11:e deser teegens een patrouille van laast„ „gemelde sulthans voorwagt b'oosten Tambaijat is slaags geweest en in die schermutseling het hooft daar van genaamt Djojo Soeronollo met vier gemene op het slagveld dood gebleven en in een tweede actie ook tot ons overge„ komen 5. mantries, zo dat ik stel dat Soeria coesoema dus allengskens ontzenuwt en op Doko, daar niet als armoed en elende huijsvest, opgesloten gehouden werdende, wel sal moeten kiesen of deelen, wanneer zijn wel zijn nog eenigsints betragt, en ziet dat hem de vreede na de g'eerde intentie uwer van de Comp: baliers van den van de Compagnie baliers van hoog Edelens niet als met de deegen in de vuijst werd aangebooden. Genietende vorders de eer van uw hoog Edelens onder geleijde deeses met het schip de Herstelder op fondament van derselver hoog gerespecteerd aanschrijvens bij missive van den 22:e der voorledene maand toe te zenden een getal van 449. Jnlandsche mili„ „tairen p„mo plan, te weeten: van de Compagnie Maleijers van den Capitain Awang 1. Luijtenand 1. vendrig 4. Sergeants 6. Corporaals 50. Soldaten den Capitain Batjo 1. Capitain 1. Luijtenand 2. vendrigs 8. Sergeants 12. Corporaals 100: Soldaten Capitain Tollong 1. Capitain 1. Lieutenand hoog sergeants 2. vendrigs
English
49. From Java's East Coast, the 26th of April 1756. Java's East Coast, the 26th of April 1756. From 9 Sergeants 13 Corporals 113 Soldiers of the Company of Bugis of Captain Amin Boeijong 1 Captain 1 Lieutenant 2 Ensigns 8 Sergeants 12 Corporals 100 Soldiers mostly being such as have served here before and received their discharge pay, and regarding whom earnestness, though no coercion, was used, but two months in advance had to be given in order thereby to encourage them all the sooner to take service and to depart for Batavia, as appears from the payment noted after each person's name on the annexed roll, and the capital of the Indies, together with the rations provided for half a month, amounting to ƒ9606:4.–, is charged in an invoice of account that I take the liberty of sending to Your High Nobilities, with the request that each may be debited for his part when taken onto the books, since they depart from here solely with the aforementioned roll, taking along 180 muskets and cartridge pouches, namely: the Company of Captain Awang: 40 Amin Boeijong: 60 Tolong: 40 Batjo: 40 and the remainder pikes; I also very humbly pray that Your High Nobilities may be pleased to provide this government with four capable trumpeters, since there is practically not one left with the dragoons, and the Sultan and Susuhunan have already asked again for one in place of the deceased ones, and those of the undersigned are old, decrepit, and worn out. Wherewith concluding this, I profess with the deepest veneration to remain in all loyalty and submission, Your High Nobilities' entirely obedient, very humble, and faithful servant, signed N.s Hartingh, in the margin: Samarang, the 26th of April 1756. Batavia 51. From Java's East Coast, the 10th of May 1756. From Java's East Coast, the 10th of May 1756. Batavia To the High Noble, Rigorous, and Highly Esteemed Lord, His Excellency Jacob Mossel, General of the Infantry in the service of the state of the United Netherlands, as well as on behalf of the same and the Chartered East India Company, Governor-General, and the Right Noble Lords Councilors of the Dutch Indies, etc. High Noble, Rigorous, Highly Esteemed Lord and Right Noble Lords! In addition to the 449 native military personnel already dispatched to Your High Nobilities with the ship De Hersteller under date of the 26th of April past, I now have the honor again, or for the last time, to send a number of 303 heads directly on the first plan with the ship De Erfprins; namely: from the Company of Bugis of Captain Boeijong: 1 Captain 1 Lieutenant 1 Ensign 5 Sergeants 8 Corporals and 84 Soldiers from the Company of Balinese of Captain Tollong: 1 Captain 1 Lieutenant 1 Ensign 6 Sergeants 8 Corporals 85 Soldiers from the Company of Balinese of Captain Batjo: 1 Captain 1 Lieutenant 1 Ensign 6 Sergeants 8 Corporals 84 Soldiers according to the roll of names that accompanies this and will show Your High Nobilities that, in the same manner as those who departed before, they received two months' wages in advance, in order to be properly debited for it in the books where they come to be formally enrolled; wherefore I take the liberty of 53. From Java's East Coast, the 10th of May 1756. From Java's East Coast, the 10th of May 1756. transmitting also the invoice of account for this and for the rations provided for half a month, amounting to ƒ6237:9.–, and to notify Your High Nobilities that of the Company of Bugis 40, and of those of the Balinese 30 heads each, are armed with muskets and cartridge pouches, and all the rest with pikes. Regarding the hostile rover Soeria Coesoema, there is presently nothing notable to report, except only that he has in recent days again renewed in a letter his request for a third of Java, with a declaration that even if it should not be granted to him, he would nevertheless not desist from asking for it and for the Company's sincere help; whereupon I merely referred him to the princes, with whom he wants to have nothing to do, in order thus to cut off somewhat the correspondence with which he seeks to lull to sleep his people—who, according to the report of a Bugis captain who came over from him to us, are gradually deserting more and more—and to give them the impression as if he were seeking to reconcile with the Company, and to make the wavering common people see that they are being led up the garden path by him and fed with vain hope. And concluding this herewith, I have the honor to remain with the highest esteem, in all loyalty and submission, Your High Nobilities' entirely obedient and faithful servant, signed N.s Hartingh, in the margin: Samarang, the 10th of May 1756. Palembang
Dutch transcription
49. Van Javas oost Cust den 26. April 1756. Javas oost Cust den 26. April 1756. — Van 9. Sergeants 13. Corporaals 113. Soldaten van de Compagnie Boegineesen ƒ van den Capitain Amin. Boeijong 1. Capitain 1. Lieutenand 2. vendrigs 8. Sergeants 12. Corporaals 100. Soldaten meest zijnde sodanige, welke bevoorens hier gedient en hun afbetaaling genoten hebben, en waar omtrent wel ernst dog geen dwang is gebruijkt, maar twee maanden op hand hebben 'er moeten zijn om hen daar door des te eerder tot het nemen van dienst en tot het vertrek na Batavia te animeeren blijkens het genot dat agter een ieders naam op annexe rol genoteert staat en Jndias hoofd plaats benevens de verstrekte randsoenen voor ½ maand met ƒ9606:4. – ten laste word gebragt bij een factuur van aan„ rekening die ik de vrijheijd neem daar van tot uw Hoog Edelens aftezenden, met versoek dat een ieder voor het zijne bij de boeken ingenomen werdende op reekening mag worden belast dewijl sij enkel met voorsz: rol van hier afgaan meede nemende 180. Snaphanen en patroon tassen, namentlijk de Compagnie van Capitain Awang- -- „ Amin Boeijong. . . . 60. en de rest pieken; ook bid ik seer nedrig dat uw hoog Edelens dit gouvernement gelieven te voorsien met vier bequame trompetters, nademaal bij de dragonders genoegsaam geen een meer is, en den sulthan en Soesoehoenang alrede weder om een hebben versogt in steede van de verstorvene ditos, en die van den onder„ „getekende oud, caducq en afzijn. Waar meede dese besluijtende betuijg ik met de diepste veneratie in alle trouw en onderdanigheijd te verblijven /:onderstond:/ uw hoog Edelens gansch gehoorsame zeer onderdanigen en trouwschuldigen Dienaar /: was getekent:/ N„s Hartingh /:in margine:/ Samarang den 26:e April 1756. „ Tolong - - „ Batjo - . . - - - 40. 40. 40. meede Batavia 2 „ „ „ 51. Van Javas oost Cust den 10:' Maij 1756 Van Javas oost Cust den 10. Maij 1756. Batavia Aan den hoog Edelen Gestrengen Groot Agtbaeren Heere, zijn Excellentie Jacob Mossel Generaal over de Jnfanterie ten dienste van den staat der vereenigde Nederlanden mitsgaders weegens deselve en de geoctroijeer„ „de Oost Jndische Compagnie, Gouverneur Generaal en de Wel Edele Heeren Raden van Neederlands India &:a W:r Hoog Edelen, Gestrengen, Groot Agtbaaren Heere en Wel Edele Heeren! Boven de reets met het schip De Hersteller sub dato 26:e April passato tot uw Hoog Ede„ „lens afgestoke 449. Jnlandsche militairen heb ik de eer thans weder of voor het laast een getal van 303. koppen primo plan met het schip de Erfprins af te zenden; te weeten: van de Compagnie Boegineesen van den Capitain Boeijong 1. Capitain van de Compagnie Baliers van van de Compagnie Baliers van 1. Lieutenand 1. vendrig 5. Sergeants 8. Corperaals en 84. Soldaten den Capitain Tollong 1. Capitain 1. Lieutenand 1. Vendrig 6. Sergeants 8. Corporaals 85. Soldaten den Capitain Batjo 1. Capitain 1. Lieutenand 1. vendrig 6. sorangts 8. Corporaals 84. soldaten na uijtwijsens de naamrol die nevens deesen afgaat en uw Hoog Edelens sal ver„ „tonen datze inzelvervoegen als de voor af vertrokkene twee maanden gagie op hand genoten hebben, om daar voor bij de boeken, alwaar te formeel komen te lopen, behoorlijk te worden belast; weshalven ik de vrijheijd neem daar „ Lieut:t van 9 d 53. Van Javas Oost Cust den 10. Maij 1756. Van Javas oost Cust den 10. ' Maij 1756. E van en van de verstrekte randsoenen voor ½ maand de factuur van aanreekening emporteerende ƒ6237: 9. — meede over te senden en uw hoog Edelens te notificeeren dat uijt de Compagnie Boegineesen 40. en uijt die der Baliers ieder 30. koppen g'armeert zijn met snaphanen en patroontassen en d'overige alle met Vallende omtrent den vijandelijke„ Strooper Soeria Coesoema teegenswoordig niets notabels te melden dan alleen dat hij deeser dagen weeder bij een brief heeft ge„ „renoveert zijn verzoek om een derde van Java met een declaratie dat schoon het hem niet mogt gegeven worden. hij evenwel niet desisteeren soude daarom en om 's Comp„s opregte hulpe te versoeken; daar op ik hem eenlijk tot de vorsten, met welke niet te doen wil hebben, heb overgeweesen, om dus de correspondentie, waar meede hij zijn volk, dat allenskens meer en meer verloopt volgens rapport van eenen van hem tot ons overgekomen Boeginees Capitain, in slaap soekt te wiegen en een denkbeelt te geeven als of zig met de Comp: tragtede te ver„ „soenen, eenigsints aftesnijden en het wankelbaar gemeen te doen zien dat pieken. het van hem word om den thuijn geleijd en met een ijdele hoop gevoed. En hier meede desen fineerende heb ik de Eer met de meeste hoog achting in alle trouw en onderdanigheijd te ver„ „blijven /:onderstond:/ uw hoog Edelens gansch gehoorsamen en trouwschuldigen dienaar /:was getekent:/ N„s Hartingh /:in margine:/ Samarang den 10. ' Meij het Palembang 1756.
English
55. From Palembang, the 25th of April, Anno 1756. From Palembang, the 25th of April, Anno 1756. Register of the following papers, going into the hands of the junior merchant Paul Pell to Their High Nobilities per private vessel, namely: No. 1. Original letter by the Resident de Heere to Their High Nobilities, dated as of today. No. 2. Translation of a Malay letter from the King of Jambi to the Sultan of Palembang. No. 3. Answer by the Sultan of Palembang to the said Jambi letter. No. 4. Translation of a Malay letter by the King of Jambi to the First Resident here. No. 5. Answer by the said Resident to the King of Jambi. No. 6. A letter to Their High Nobilities by the Residents, under today's date. Palembang, the 25th of April, Anno 1756. was signed: H. J. D' Heere. To Batavia. To His Excellency, the High Noble, Severe, Highly Honorable, Far-Ruling Lord Jacob Mossel, General of the Infantry in the service of the state of the United Netherlands, as well as Governor-General, and the Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies. High Noble, Severe, Highly Honorable, Far-Ruling Lord and Honorable Lords; Your High Nobilities' respected letter, dated the 31st of December of the past year and addressed separately to the undersigned, was properly delivered with the arrival of the small vessel de Mossel, and from it I had the honor to see that Your High Nobilities have been pleased to ratify the latest concluded contract with the king, and thereby also ordered the undersigned to take care that the same is fully fulfilled; whereupon I have the honor to answer with all respect 57. From Palembang, the 25th of April, Anno 1756. From Palembang, the 25th of April, Anno 1756. that Your High Nobilities may be firmly assured that there will not be the slightest failure on the part of the undersigned to take care that the said contract will be punctually observed. Also, yesterday the undersigned brought the Company's letter to court with the required ceremony, but upon reading the same, the king answered neither good nor bad; nevertheless, I could notice that he was very satisfied. Concerning the acceptance of all the tin that is presented for delivery, according to Your High Nobilities' honored writing, may it please Your High Nobilities to know that one can make the quantity, whether large or small, as one desires, as the king does not present it to us even if we never asked for it, but one is forced oneself to request it upon the arrival of the ships or vessels, and thus one does not have to accept more than one desires, although the sultan is always much more willing in giving that product than pepper, which latter article it seems that prince would rather send away with his own vessels than deliver to the lodge. Regarding what was further noted in Your High Nobilities' letters concerning the Chinese junk, the undersigned also acted upon its arrival just as Your High Nobilities have been pleased to order; however, it is not in a condition to undertake the voyage to your parts, because it arrived completely ruined and was dismantled. Concerning the placement of an assistant on Bangka, I have likewise followed Your High Nobilities' order therein, but this point does not seem to be at all to the sultan's liking, and he gave to understand as much as that this would look like something new again and cause consternation among the people there. In addition, may Your High Nobilities also know that there are so many places on Bangka where tin is produced, and that on all sides of that island, which could not possibly be managed by a single assistant, but one would be forced to place such a man at every location, since one chief on the island does not meddle with another, but each comes directly hither from his settlement, from the east, west, south, as well as north side of that island. Regarding the copy in the Malay language handed over to the Commissioner upon drifting down the river, and of which Your High Nobilities are pleased to require a report and the considerations of the undersigned, which is done with all respect.
Dutch transcription
55. Van Palembang den 25:' April xx„o 1756. Van Palembang den 25:e April A„o 1756. — Register van de volgende Papieren, gaande in handen van den onderCoopman Paul Pell tot Haar Hoog Edel„ hedens over p:r particulier vaarthuijg, als N„o 1. Origineele Missive door den Resident de Heere aan Haar Hoog Edelens, gedateert dato deses „ 2. Translaet Maleijdse brieff, van den kooning van Jambij aan den sulthan van Palembang „. 3. Antwoord door den sulthan van Palembang op gem: Jambijse missieve 4. Translaat maleijdse brieff door den kooning van Jambij aan den Eersten Resi„ „dent alhier; „ 5. Antwoord door gem: Resident aan den kooning van Jambij „ 6. Een Missive aan Haar Hoog Edelhedens door de Residenten, onder huijdigen datum Palembang den 25:' April A„o 1756. „ /:onderstond:/ H: J: D' Heere. Uw Hoog Edelhedens gerespecteerde Letteren, dato 31. december a„o pass:o aan den ondergetekende appart gerigt, is met de komst van 't scheepje d' Mossel wel besorgt, en daar uijt de Eer gehad te sien dat uw Hoog Edelhedens het laast geslotene Con„ „tract met den koning hebben gelieven te ratificeeren, en daar bij den ondergetekende meede te beveelen dat sorg soude dragen dat aan 't selve volkomen voldaan word; waar op met alle Eerbied de Eer heb te Hoog Edel Gestr: groot Achtbaeren wijdgebieden„ „de heer en Wel Edele Heeren; Batavia Aan zijn Excellentie, den hoog Edelen gestr: groot Achtbaeren weijdgebiedende Heere Jacob Mossel Generaal over d' Jnfanterie ten dienste van den staat den verEenigde Neder„ „landen, mitsgaders Gouverneur Generaal en de Wel Edelen Heeren Raden van Nederlands Jndia, antwoorden d 1: 57. Van Palembang den 25:e April A:o 1756. Van Palembang den 25:e April A„o 1756. antwoorden, dat uw Hoog Edelhedens wel vast geassureert konnen sijn, dat in 't minste niet aan den ondergetekende sal manqueeren om sorg te dragen, dat gemelt Contract punctueelijk sal worden nagekomen, ook heeft den ondergetekende op gisteren 'sComp„s missive ten hove gebragt met de verEijschte statie, dog heeft den koning op het Lesen van deselve nog goed of quaad geantwoord, egter kon soo veel als bemerken dat seer voldaan was, wegens het accepteeren van de Thin alles wat ter Leverantie aangepraesenteert word, vol„ „gens uw. Hoog Edelhedens g'Eerde schrijvens, gelieve„ uw Hoog Edelhedens te weten dat de quantiteijt 't zeij groot of kleijn men soo kan maken als men begeert, alsoo den kooning ons die niet aanpraesenteert, al vraagde wij daar nooijt om, maar men selfs genoot„ „saakt is te versoeken bij de komst der schepen off vaarthuijgen, en dus men niet meer hoeft te accepteeren als men begeert, schoon den sul„ than altijd seer gewilliger is in 't geven van dat product als van de Peper, welk laast ar„ „ticul het schijnt dien vorst Liever met Eijgene vaarthuijgen weg te senden, dan in de Logie te leveren: Nopens het al verder genoteerde bij uw Hoog Edelhedens Letteren aangaande de Chineese Jonk heeft den ondergetekende bij de komst van 't selve meede gehandelt, soo als uw Hoog Edelhedens hebben gelieven te ordonneeren, dog om de reijs na Costij te ondernemen is niet in staat, door dien gantsch geruineert is aangelant, en wood afgelegt. Omtrent het plaatsen van een Adsistent op Banca, heb ik mede uw Hoog Edelhedens ordre daar in opgevolgt, dog dit articul lijkent in 't geheel niet na de smaak des sulthans te sijn en gaff soo veel als te konnen, dat dit al weder na wat nieuws soude gelijken, en een conster„ „natie onder het volk aldaar geven, daar bij gelieven uw Hoog Edelhedens ook te weten dat er soo mee„ „nige plaats op Banca is daar thin gemaakt word, en dat aan alle kanten van dat Eijland, 't geen onmogelijk door éen adsistent soude kunnen werden verrigt, maar genootsaakt soude sijn, om op ieder plaats soodaenigen man te leggen, alsoo het eene hooft op het Eijland sig niet met het andere bemoeijt, maar ijder, uijt zijn Negorij direct na her„ „waarts komt, soo wel van oost, west, zuijd als Noordkant van dat Eijland. wegens het afschrift in de Maleijdse „taal aan den Commissaris overgegeven bij 't afdrijven der Rivier, en waar van uw Hoog Edelhedens den ondergetekende gelieven berigt en desselfs consideratie te Eijsschen, 't welk geschied met alle Eerbied. Jonk. d dat
English
59. From Palembang, the 25th of April 1756. From Palembang, the 25th of April Anno 1756. That as far as the first article is concerned, the aforementioned request arises from the fact that the suppliers of pepper addressed the King at the time the Commissioner was here and requested to bring it about that they should receive more money for the pepper than the old custom; which principally occurred because those people must receive the pepper from the Palembangers in a roguish manner, and for that reason always fall short, which this King does not even want to hear of, because it is advantageous to his subjects, for which reason the Sultan then finally promised to request on behalf of the suppliers that Your High Noble Excellencies would be pleased to increase the price of the pepper, so that those people might then be freed from the loss, and the King's subjects can continue their old ways in delivering, all of which the suppliers have told the undersigned himself more than once, and requested an agio of a quarter rixdollar on each picol, which would depend on the goodness of Your High Noble Excellencies to favor those people therewith; however, the undersigned is of the opinion that the aforementioned request has already been forgotten again, as it is no longer spoken of anywhere. The second request the undersigned judges to have occurred for no other reason than to see whether Your High Noble Excellencies would not return to the Sultan the other half of the seized tin, seized in the year 1753 by the skipper Paterson, for since that time no tin has been seized at the Soesang by the Company's cruisers, and thus the undersigned cannot think otherwise than that the Sultan means the tin seized at that time therewith. The third or last article concerning the 25 picols per thousand on the tin, given by His Highness as an overweight according to his own statement, may it please Your High Noble Excellencies to know that already in the time of Resident Pan there were always great disputes about the delivery of tin, the King complaining every time that it fell short of his weight, and after they had long disputed with each other over that matter, the King, in order to be freed in the future from all disputes and underweight, out of a generosity granted to the Residents 2½ percent overweight on the tin, which custom has remained in use to this day, and which the undersigned humbly requests may remain in use, as it is still the principal means of subsistence that one has here. 61. From Palembang, the 25th of April Anno 1756. From Palembang, the 25th of April Anno 1756. Concerning Jambi, I have the honor to bring further to the knowledge of Your High Noble Excellencies with all respect; that before receipt of the aforementioned respected letters from Your High Noble Excellencies, the Sultan had already on his own initiative, for the well-being and out of good intentions for the kingdom of Jambi, written a letter to its king, wherein he advises that monarch that he should indeed ask pardon from the Company on account of his committed fault; and no longer leave his country in such a condition as it presently found itself, furthermore warning that sultan that if his kingdom continued to remain in such a state any longer, it was to be feared that the Company was about to avenge with weapons of war the affront done to it at the first opportunity, and then without doubt his country and people were to expect ruin; further offering to him, the Sultan of Jambi, his services, so that if he did not know how to find an opportunity to address the Company's servants, he would be willing to assist him to consult with the undersigned about what to do. Which letter sent off by this Sultan had such an effect that on the 2nd of the past month two letters were brought here by two Jambinese named Camaloedien and Tannajewa, one for the Sultan and one for the undersigned. Which two persons, together with the two letters, the Sultan de facto sent to the undersigned with the further mention that he, the Sultan, had done the thing already mentioned here before, and that this had now followed upon it; that he, the Sultan, on that ground requested that I would open his letter as well as mine, so that I could then see what was written in his, and otherwise he might at times be held suspect of dealing with someone with whom the Company was in enmity. The undersigned thereupon had the King answered that he was not authorized to open a letter of the King, but requested that His Majesty would open it himself, and having done so, that I would then gladly read it if it pleased the Sultan; whereupon his emissaries then departed with that message, accompanied by our interpreter, who returned a short time thereafter with the King's letter, it having been opened and read there, which the King then also requested that I should do as well, just as the undersigned did so, and found it to contain nothing other than that he thanks this King for his advice, excused himself that it was not his fault that the Company had departed, as Your High Noble Excellencies can observe herewith from the King's translated letter. After which I then the letter
Dutch transcription
59. Van Palembang den 25:' April 1756. — Van Palembang den 25:e April A„o 1756. Dat wat het Eerste articul betreft, gem:e ver„ „soek ontstaat hier uijt, dat de Leveranciers van de Peper, den Koning ten tijde den Com„ missaris hier was, hebben aangesproken en versogt om te maeken dat sij meerder gelt voor de peper soude ontfangen, als de oude gewoonte; wel principaal is geschied; door dien die mensschen de Peper van de Palem„ bangers op een schelmagtige wijse moeten ontfangen, en om die reden altijd te kort komen, 't geen door desen koning niet eens wilt gehoort zijn, om dat het desselfs onder„ „daenen voordeelig is, om welke reden den sul„ „than dan eijndelijk belooft heeft, voor de Leve„ „ranciers te sullen versoeken dat uw Hoog Edelhedens de prijs der Peper geliefde te ver„ „meerderen, op dat die menschen dan van de schade mogte bevrijd zijn, en des konings onderdaenen haar ouden gang konnen blijven gaan in 't afleveren, welk een en ander de Leveranciers aan den ondergetekende eens en meermaelen selfs hebben gesegt, en versogt om een quart rd:s opgelt op ijder picol, 't geen van uw Hoog Edelens, goedheijt soude dependeeren om die menschen daar meede te begunstigen, dog is den ondergetekende van gevoelen dat gem: versoek al weder vergeten is, alsoo nergens meer van gesproken word; Het tweede versoek oordeelt den ondergetekende niet anders om geschied te zijn, als om eens te sien op uw Hoog Edelheedens den sul„ than de andere helft van het aangehaalde Thin in den Jaere 1753. door den schipper Paterson aangehaalt, niet te rug soude geven, want sedert dien tijd is geen thin aan de soesang aangehaalt door 'sComp„s kruijs„ „sers, en dus kan den ondergetekende niet an„ ders denken off den sulthan meent 't ter dier tijd aangehaalt thin daar mede Het derde of laatste articul wegens de 25. picols per mille op het thin, door sijn Hoogheijd tot een overwigt gegeven volgens desselfs seggen, gelieven uw Hoog Edelhedens te weten dat al ten tijde van den Resident Pan groote dispuiten altijd zijn geweest over de Leverancie van thin, klagende telkens den koning dat op desselfs gewigt te kort quam, en na dat lang over die saak niet den anderen gedisputeert hadden, heeft den koning om van alle disputen en minwigt in 't vervolg bevrijd te sijn, de Residenten uijt een genereusiteijt ƒ 2½ p„r C„to overwigt op de thin toegelegt, welk usantie tot heden in gebruijk is gebleven, en 't welk den ondergetekende ootmoedig versoekt dat in gebruijk mag blijven, als zijnde nog het voornaamste middel van bestaan dat men hier heeft. niet H omtrent 61. Van Palembang den 25:' April A„o 1756. Van Palembang den 25:' April A„o 1756. Omtrent Jambij heb ik de Eer met alle Eerbied verder uw Hoog Edelhedens ter kennis te brengen; dat voor ontfangst van gem: uw Hoog Edelhedens gerespecteerde Letteren, den sulthan reets uijt eijge beweging, tot wel wesen en uijt goede insigten van 't Jambijse rijk /(aan derselver kooning had gesz: eene brief, waar in hij dien vorst aanraad, dat dog wegens desselfs begaane faute) bij de Comp:e soude Excuus versoeken; en desselfs land, niet langer in soo een toestand laten als het sig thans was bevindende, daar bij, dien sulthan gewaarschouwt, dat bij aldien zijn Rijk nog langer in soo een staat sig bleef houden, dat het te dugten was dat eerst daags de Comp: desselfs aangedaan af„ „front met wapenen van oorlog) stond te wreeken en buijten twijffel dan desselfs Land en volk ruine te verwagten had, al verder hem sulthan van Jambij sijne dienst geoffe„ „ceert, om bij aldien geen occasie wist uijt te vinden om sig aan 'sComp:s dienaren te addres„ „seeren, van hem behulpsaam te willen zijn om met den ondergetekende daar over te raad plegen wat te doen. welk weg-gesondene brieff door desen sulthan van die uijtwerking is geweest, dat op den 2. zambineesen met naame Camaloedien en Tannajewa sijn aangebragt twee der gepasseerde maand alhier door twee ^ brieven, een voor den sulthan en een voor den ondergetekende. Welke twee persoonen benevens de twee brieven den sulthan defacto aan den ondergetekende heeft gesonden met verdere melding dat hij Sulthan de sack hier vooren reets gemeld had gedaen, en dat er nu dit opgevolgt was, dat hij sulthan uijt dien hoofde versogt dat ik sijne brief wilde openen soo wel als de mijne, dat ik dan kon sien wat in die van de zijne stond, en somtijds anders suspect zoude kunnen gehouden worden, dat met iemand handelde waar meede de Comp:e in vijandschap was; Den ondergetekende Liet daar op den kooning antwoorde, dat niet bevoegt was een brieff van den kooning te openen, maar dat versogt sijne Majesteijt die selfs wilde openen, en zulks gedaan te hebben, dat ik se dan wel wilde lesen soo den sulthan sulks gedan behaagde, ge„ „lijk desselfs sendelingen dan met die boodschap ver„ „trokken, verselt van onsen tolk, dewelke korte tijd daar na met 'skonings brieff te rug keerde geopent zijnde en aldaar gelesen 't geen den kooning dan ook liet versoeken dat ik meede soude doen, gelijk den ondergetekende sulks verrigten, en bevond in deselve niet anders te behelsen als dat hij desen kooning bedankt voor zijn aan„ „rading, sig veronschuldigde dat geen schult had dat de Comp:e was weg gegaan, gelijk uw Hoog Edelhe„ dens hier nevens uijt konings getranslateerde brief kunnen beoogen. waar na ik dan de welke d d brieff 3
English
From Palembang the 25:e April A„o 1756: From Palembang the 25:e April A„o 1756. also opened the letter addressed to the undersigned and found it also to contain nothing other than an excuse that he was not the cause of the disturbances that had occurred, that it further appeared the Company no longer cared about Jambij and had no respect for it, that he and all the grandees of the realm were now deprived of everything and were very much afraid of the Company, and finally a full demonstration of his innocence, as Your High Nobilities may be pleased to observe from the translation, as well as it could be done here; I have then, at the request of the king, and which I hope will obtain the approval of Your High Nobilities, answered the Sultan of Jambij's letter merely simply, as this Sultan kindly requested me to do it in such a manner, as will then appear to Your High Nobilities from the copy accompanying this; subsequently this king also answered his letter, of which the copy is also transmitted herewith, and sent them off again with the aforementioned envoys from Jambij, accompanied by two persons from this king and two persons subordinate to the Company, who thus departed together in company, and upon which the king now daily awaits news, whereupon the undersigned will not fail to inform Your High Nobilities de facto of what has further become of this matter, the undersigned not being able to omit noting further here that after the departure of the envoys from Jambij, the king told me in conversation that he had ordered his envoys not to tarry long in Jambij, but to return at once, and that they had to ask for a categorical answer swiftly; further, he, the Sultan, said that if the King of Jambij would not listen to his advice now, he would withdraw his hands from it and wished for nothing else than that the Company would attack him, the Sultan of Jambij, in a sensible manner, and further indicated that he would certainly be willing to assist the Company therein; the undersigned humbly requests that Your High Nobilities will not take it amiss that I have not made the same known before the appearance of Your High Nobilities' letters; the reason for this was that the king requested me to wait with it until an answer returned, because if it sometimes had no good effect, he would then be ashamed before Your High Nobilities; the Sultan himself does not know of the writing of this, From Palembang the 25:e April A„o 1756. From Bantam the 22:' Meij A„o 1756. — of this, which I nevertheless dared not postpone any longer now, by reason of the aforesaid and Your High Nobilities' honored letters. Wherewith I remain with deep respect was written beneath: High Noble, Right Honorable, Wide-ruling Lord and Well-born Gentlemen lower: Your High Nobilities' humble and obedient servant was signed: H:k J:n D' Heere in the margin: Palembang the 25:' April A„o 1756. To His Excellency The High Noble, Right Honorable, Wide-ruling Lord, Jacob Mossel General of the Infantry in the service of the State of the United Netherlands, also, on behalf of the same and of the General Chartered East India Company, Governor-General, together with the Well-born Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc. High Noble, Right Honorable, Wide-ruling Lord and Well-born Gentlemen, Having had the honor to see, by the very revered secret missive dated the 9:e of the passed month of April, the favorable warning of Your High Nobilities that, according to the latest reports from Europe, the French were arming themselves very heavily by sea and already had a good number of ships of considerable charter ready for certain designs, although it is unknown whither, and that it would thus not at all be strange if they did not Bantam Batavia the same .
Dutch transcription
63. Van Palembang den 25:e April A„o 1756: Van Palembang den 25:e April A„o 1756. brieff aan den ondergetekende geaddresseerd mede opende en bevond meede niet anders te behelsen als dat sig ontschuldigde van geen oorsaek te zijn van de gevallen onlusten, dat het verder lijken„ „de dat de Comp:e sig niet meer aan Jambij gelegen liet leggen en geen agting voor 't selve had, dat hij en alle de Rijks grooten thans van alles berooft was en seer bevreest voor de Comp:e te sijn, En dan eijndelijk een gantsche aantoning van sijn onschult gelijk uw Hoog Edelhedens uijt het translaat /: soo goed als het hier heeft kunnen doen:/ gelieven te beoogen; Jk heb dan op versoek des koonings, en 't geen ik hoop uw Hoog Edelhedens goedkeuring sal erlangen des sulthans van Jambijs brieff maar simpel beantwoord, alsoo desen sul„ „than mij vriendelijk versogt dat op soo een wijs maar te doen, gelijk dan door uw Hoog Edelhedens uijt de Copia hier nevens overgaande sal blijken, vervolgens heeft desen koning zijn brieff mede beantwoord, waar van de Copia hier al meede overgaat, en se weder weg gesonden met gem: Jambijse sendelingen, verselt van twee persoonen van desen kooning en twee persoonen onderhoorige van de Comp:, die soo in geselschap zijn vertrokken, En op welk den kooning nu dagelijks tijding te gemoet siet, als wanneer den ondergetekende niet sal nalaten om defacto uw Hoog Edelhedens te adverteeren wat verder van deese saak geworden is, kunnende den ondergetekende niet nalaten hier al verder te noteeren dat na 't afgaan van de sende„ „lingen van Jambij, den kooning onder discours mij verhaelde dat hij geordonneert had zijne gesanten om niet lang op Jambij te vertoeven, maar ten eersten te rug te komen, en datse schielijk een Catagorus antwoord moeste vragen, al verder seijde hij sulthan dat wanneer den koning van Jambij nu niet na sijn raad woude Luijste„ „ren, dat hij de handen daar van aftrok en niet anders wenschte als dat de Comp:e hem sulthan van Jambij op een gevoelige wijs atta „queerden en gaff al verder te kennen dat hij de Comp:e daar in wel behulpsaem soude willen zijn; den ondergetekende versoekt ootmoedig dat het uw Hoog Edelhedens niet qualijk sullen gelieven te duijden dat het selve niet al voor paresse van uw Hoog Edelhedens Litteren bekent gemaakt hebbe, de reden die daar toe zijn ge„ weest is om dat den kooning mij sulks ver„ „sogt daar mede te wagten dat weder ontwaard quam, om dat somtijds als geen goede uijtwerking had hij sig dan voor uw Hoog Edelhedens soude schamen; selver weet den sulthan niet van 't schrijven niet deses, 65. Van Palembang den 25:e April A„o 1756. Van Bantam den 22:' Meij A„o 1756. — deses, dat ik egter thans niet langer heb durven uijtstellen, om redenen het aangesz: en uw Hoog Edelhedens g'Eerde Letteren. Waar mede met diep ontsag blijve /:onderstond:/ Hoog Edel gestr: groot Achtbaeren weijdgebiedende heer en wel Edelen Heeren /:lager:/ uw Hoog Edelhedens ootmoedige en gehoorsaeme Dienaar /:was geteekent:/ H:k J:n D' Heere /:in margine :/ Palembang den 25:' April A„o 1756. Aan zijn Excellentie Den Hoog Edelen Groot Agtbare wijd gebiedende Heere, Jacob Mossel Generaal over de Jnfanterije ten diensten van den staat der verEenigde Nederlanden Mitsgaders wegens dezelve en de Generale g'octroijeer„ „de OostJndische Compagnies Gouverneur Generaal benevens de wel Edele Heeren Raden van Neder„ „lands India &=a &:a &:a Hoog Edele Groot Agtb:r wijd gebie„ „dende Heere en Wel Edele Heeren Bij zeer Gevenereerde Secrete Missive datum den 9:e der Gepasseerde maand April d' Eer gehadt hebbende te sien de Gunstige, waar„ „schouwinge van uw Hoog Edelens dat Jngevolge de Jongste berigten uijt Europa de fransen zig zeer sterk ter zee Armeerden en bereets een goed getal scheepen van aansienlijke Chartres in gereetheijd hadden tot sekere disseijnen schoon onbewust werwaarts en het dus gansch niet vreemd soude weesen zij niet Bantam Batavia dezelve .
English
From Bantam, the 22nd of May, Anno 1756. From Bantam, the 22nd of May, Anno 1756. the same had any intention now or in the future, be it sooner or later, at the slightest foreseeable rupture with our state, to pay an unpleasant visit to the conquests of the Dutch East India Company, in order to make themselves master, if possible, of one or another important establishment of the Honorable Company, you have therefore found it necessary and have been pleased to order us to be on our guard and vigilant, and to provide in good time for everything that may be needed to be able to offer a vigorous resistance against all unexpected and unanticipated attacks, and at the same time also to be on our guard against any unlooked-for enterprises and designs, both of public enemies and of those who might present themselves in our territory under the mask of friendship with an entirely different intention; furthermore, upon learning of the arrival of any fleet or vessels of the French nation in these seas, to give notice thereof to Your Right Excellencies at once and as swiftly as possible; likewise to conduct an accurate inspection and inventory of the number and condition of the artillery present with us and all further stores of munitions of war, also taking care in that regard that everything be fully put in working order at once, and that whatever may be lacking may be requisitioned from Batavia; further, on all occurring occasions, to inform Your Right Excellencies how matters stand with us, and what has been planned and executed for a better defense and a good resistance; also to take care to warn the neighboring offices of the Company in good time whenever any impending danger might become known to them; moreover, that we are not to detain the ships nor keep surplus cash on hand, taking care to have as many gun carriages and the wheels or rollers required for them manufactured as may be possible, even to a double set of both in proportion to the number of serviceable cannon found among us; and finally, that Your Right Excellencies please order to make as little stir regarding all this as is humanly possible, and for the present to take no more men into service than we have on hand, unless specially ordered to do so, except in case of necessity; further, conducting everything with secrecy and precaution so as to cause no unnecessary and untimely alarm. Regarding all of which respected orders the undersigned Commander has the honor to report to Your Right Excellencies that they will be faithfully observed by him according to his oath and duty, seeking to place himself in a state of readiness with the necessary means, so that in the event any appearing enemies of the Dutch Company should come unexpectedly with a fleet and seek to overpower this Commandery, there shall be no lack of vigorous resistance. Yet, in order to accomplish this with the utmost capacity, under the blessing of Almighty God, with happy success, I take the liberty, with Your Right Excellencies' permission, humbly to lay before you the present state and condition of this Commandery, and to request such means as we still lack, but which are nevertheless highly necessary for a valiant defense. Concerning the three fortresses Speelwijk, Carrang-antoe, and the Diamant, according to the architecture for India they are in themselves in a perfectly good condition to offer a brisk resistance from them; only the new bastion, or so-called cat's eye, in Speelwijk, which between the lower and upper battery has an opening of 15 feet deep and 150 feet long in its triangle, must, with Your Right Excellencies' pleasure, be filled up, since it is not only feared that, owing to the crack in the wall of the upper battery, it will one day collapse into it during a heavy downpour of rain, but even so as not to advance this disaster, I do not dare to risk firing a six-pounder cannon on the lower battery. I would have reported this to Your Right Excellencies long ago, but since it was submitted in the project of the master of works, the Senior Merchant Johannes Hartkop, dated the 25th of October 1754, for the cost of 1093 Rds. and 36 stivers, I have, as it were, expected his arrival at any moment; but that not taking place, I humbly request Your Right Excellencies' authorization to be permitted to fill up this so necessary cavity for the aforementioned sum. And as for the moat around this Fort Speelwijk, notwithstanding that Your Right Excellencies incurred the expense of 1000 Rds. two years ago to clear it and keep it clean, it appears very well from the day of my arrival here that this work was not properly undertaken and completed, since at low tide, both from the upwelling of the mud that remained in it and from the washing in of the sand by the current of the river, it looks shallow and foul to my regret; which could be remedied forever if Your Right Excellencies were kindly pleased to grant the expense of 500 Ducatons for the wages of coolie boys and otherwise, by which we would see ourselves in a position, to our satisfaction,
Dutch transcription
Van Bantam den 22:' Meij A„o 1756. E Van Bantam den 22. Meij A„o 1756. dezelve Eenige voorneemen hadden om nu of in t' vervolg het zij vroeg of laat bij de minste te voorsiene Rupture met onsen staat de Conquesten van de Nederlandsche Oost Jndische Maat„ „schappije een onaengename visite te geven, om zig des mogelijk van het Een of ander Jnportant Etablissement van d' EComp:s meester te maaken, Dierhalven noodsakelijk gevonden hebt en gelieven te beveelen om op onze hoede en waakzaam te weezen en teijdig te voorzien van al het gene nodig zij om tegens alle onverhoopte en on„ „verwagte aanvallen Een vigoureuse Resistentie te konnen bieden teffens ook op onse hoede te zijn tegens alle onverhoopte onderneming en Aan„ „slagen soo van publique vijanden als de gene die zig onder het Masquer van vriendschap met Een geheel ander insigt in ons territoir mogten op doen Mitsgaders bij het vernemen van de komste van Eenige vloot of scheepen der fransche Natie in deze zeën daar van ten Eersten en soo spoedig mogelijk uw Hoog Edelens kennisse te geven, mede om Een nauwkeurig visitatie en opneem te doen van het getal en de gesteldheijd van het bij ons aanwesende geschut en alle verdere voorraad van Amonitie van oorlog, maar ook daar omtrent besorgende dat alles ten Eersten volkomen in staat van gebruijk gebragt en 't gene er mogte ontbreken van Batavia kan g'eijschte werden voorts bij alle voorkomende gelegentheden aan uw Hoog Edelens te bedeelen hoe het bij ons gesteld is, en wat: tot een beter defentie en Een goede teegenweer beraamt en ter uijtvoer gebragt zij, ook sorge te dragen om de na bij gelegen Comptoiren van de Comp: bij tijds te waarschouwen, wanneer haer Eenig opkomend gevaar bekent mogte raken, vervolgens dat wij niet vermogen de scheepen nog overbodige contanten aan handen houden, besorgende soo veel ram„ „paarden en daar toe benodigde Raders of wielen te laten aanmaken als maar mogelijk zij, selfs al was het tot Een dubbeld stel van beijde na Rato van 't getal bequaem Canon dat bij ons gevonden werd, en Eijndelijk dat uw Hoog Edelens gelieft te ordonneeren om ten opsigten van dit alles soo weijnige beweging te maken als maar immers mogelijk is, en nog voor Eerst geen meer Manschappen in dienst neemende als aan handen hebben dan wel speciaal daer toe gelast werden ten ware in Cas van Nood„ zakelijkheijd, voorts alles met secretesse en precautie verrigtende om geen onnodige en onteijdige op„ schudding te veroorsaken„ Op welke alle gerespecteerde beveelen den onder„ „getekende Commandeur d' Eer heeft uw hoog Edelens van berigt te dienen, dat die door hem na Eed en pligt getrouw sullen na gekomen werden, zig soeken in staat te brengen met het benodigde, om Jngevalle Eenige opdoende vijanden van de voorts Nederlandsche . d 69. Van Bantam den 22. Meij A„o 1756. Van Bantam den 22. Meij A„o 1756. — 9 Nederlandsche Maatschappije met een vloot onverwagt quamen, en dit Commandement zogten te overweldigen, dat het aan geen vigou„ reuse Resistentie en sal ontbreken„ Dog en sulks met het uijterste ver„ „ mogen onder den zeegen van Godt Almagtig met Een geluckig succes te volbrengen, soo neeme ik op de permissie van UW Hoog Edelens de vrijmoedigheijd om in ootmoet den tegenswoor„ „dige staat en gesteldheijd van dit Commandement voor oogen te leggen, en te versoeken sodanige middelen die ons nog mankeeren, dog egter tot een dappere deventie hoog nodig zijn„ Aangaande de Drie fortressen speelwijk, Carrang„ antoe en d' Diamant die zijn na de bouwkunde voor Jndia in zig zelfs volkomen in een goeden staat om daar uijt een wackere Resistentie te bieden, alleen de nieuwe punt of soo genaamde kat oog in speelwijk, die tusschen de beneden en boven batterije Een opening heeft van 15. voeten diep, en 150. voeten lang in zijn drie hoek, zal dienen met believen van uw Hoog Edelens opgevult te werden, vermits men niet alleen bevreest is door de scheuring der muur in de boven battarij dezelve met Een zware Reegen vloet Eens daar in sal stor„ ten, maar selvers om dit onheijl niet te bevor„ „deren, soo darve niet hazardeeren een ses En de gragt Rontsom dit fort speelwijk niet teegenstaande uw Hoog Edelens over twee Jaren die onkoste van Rd:s 1000: –. – gedaan hebt, om dezelve te suijveren en schoon te houden, geleijkent heel wel van de dag af mijner aankomste alhier dat werk niet na behoren aangegrepen en volbragt is, vermits met zaag water soo door de opwelling van de Modder die daar in gebleven is, als door 't Jnspoelen van het zant door de stroom van de Rivier die ondiep en morsig tot mijn leetweesen uijtsiet, het gene te Remedieeren soude sijn voor altoos, indien uw Hoog Edelens goedig behaegde te accordeeren de onkoste van 500. Ducatons tot huurloon van Coelie Jonges als andersins, en waar door wij ons instaat soude sien na genoegen ponder Canon op de beneden batterije Los te branden, ik zoude al over Lange hier van uw Hoog Edelens Raport gedaan hebben, maar op gegeven zijnde bij het project van den fabrica den opperkoopman Johannes Hartkop, Datum den 25„ten october 1754. voor het kostende van Rd:s 1093: 36. — heb ik gelijk als nog alle momente zijne komste verwagt maar dat niet geschiedende, versoeke ik onderdanig de qualificatie van uw Hoog Edelens om dit soo Noodsakelijk hol voor gemelde somma te mogen opvullen, ponder d
English
71. From Bantam, the 22nd of May Anno 1756. From Bantam, the 22nd of May Anno 1756: to accomplish, provided you would also be pleased to permit that the old cut at the west point, like the new one on the south side, both be filled in, in order to keep out the course of the river, whose current can be of no help, and to be content with the ebb and flow from the sea, with the transfer of one of the filled-in sluices to the north side below the Speelwijk point, in order to make it remain full with the high water whenever one wishes. Yet the same bears no resemblance to the moat of the fortress De Diamant, which is almost completely overgrown, and although His Majesty, upon his accession to the crown as king, made the promise to clean this fortification with its watercourse, and has been encouraged by me, he seems most inclined to remain with the ancient custom of the native, an astonishing squalor that follows him even into his Dalam and bedchamber. This fortress De Diamant has for its defense from the king 66 pieces of cannon of diverse calibers, Speelwijk's bastions currently 40, and the post Karang Antoe is provided with 13 pieces of artillery of caliber according to the latest arrangement made by Your High Excellencies. Adding hereto the six pieces of cannon, finally also most obediently requisitioning 10,000 lb of gunpowder, since our remainder as of today consists of only 10,960 pounds, which we do not judge sufficient for all the three fortresses to offer a continuous, brave resistance, though of which, I wished Your High Excellencies would be pleased to excuse us if together with as many gun carriages, one iron cannon of 3 lb, and some other artillery equipment, as upon an accurate survey hereto has been found unfit and entirely not durable in the event of an unexpected and unanticipated attack by enemies. which are kept in reserve for the garrison to Lampong, Your High Excellencies will find that we still lack seven pieces of artillery of the fixed number of 66 pieces, which we very humbly requested in our general letter and requisition of the 25th of December Anno passato, and the fulfillment of which I once again urge upon Your High Excellencies, so that, in accordance with the accompanying further requisition, we may favorably obtain them. As well as the long shot and grape shot listed at that time, which I have respectfully added thereto again, as it is highly necessary for us to have the number of 100 rounds of shot calculated for each cannon, 60 with round shot, 20 with long shot, and 20 with grape shot, which found 92 73. From Bantam, the 22nd of May Anno 1756. From Bantam, the 22nd of May Anno 1756: it might be found that there is still time enough, as the magazine inside the fortress Speelwijk cannot hold more than 10 to 12,000 pounds of gunpowder, unless it would please you to permit a goodly distribution thereof to be made to both the fortresses Karang Antoe and De Diamant, which latter would present no difficulty as it is situated near the king, since it would be under lock and key and in the custody of the military Captain Jan Coenraad Fleisheldt. Furthermore, I take the liberty to present to Your High Excellencies a general brief strength of all the Company's servants who are stationed in this Commandment, and with which number of 413 heads, besides the military personnel who are still expected from the homeland ship De Barbara Theodora, one is still quite capable of offering a proper resistance from our fortresses. However, in order to prevent and hinder a landing of enemies either here or there, we ought principally to be reinforced with the force of the Bantam people. Of the affection of the reigning king for the Honorable Company and of his regent the Pangeran Coesoema Diningrat, I can give Your High Excellencies the reassuring affirmation that up to the present day they are as well-disposed as one could wish of them, and His Highness the old sultan is moved with no less respect and love for Your High Excellencies, which makes me hope that in the event of an unexpected appearance of enemies, it will cause the Bantam subject to submit to the will of his sovereign, whereby we may completely rely on them, and keep them away from our walls. Yet in such an event, all labor, such as the planting and harvesting of rice, would virtually come to a standstill, bringing them into need of food for their sustenance of life, since with them there is never any provision of that so necessary grain to be found, and it is known from of old that this realm does not yield enough thereof for the subject. It would, with Your High Excellencies' approval, in our humble opinion be beneficial if we had a proper stock of these so necessary victuals in our warehouse, so that, if they suffer want yet conduct themselves faithfully, we may assist them, towards a firm bond to the interests of the Dutch Company. This being all that has occurred to our consideration to comply with the highly honored order of Your High Excellencies, to put into a prepared state and to act in the event of a hostile attack.
Dutch transcription
71. Van Bantam den 22:' Meij A„o 1756. — Van Bantam den 22. ' Maij A„o 1756: te volbrengen, mits geliefde mede toe te staan dat de oude doorsneijding aan de west punt, gelijk de Nieuwe aan de zuijd kant beijde gedempt werden, om de loop van de Rivier wiens stroom niets kan helpen daar uijt te houden, en te vergenoegen met de Ebbe en vloet uijt zee, met de overbrenging van Een der gedempte sluijsen na de Noord kant onder de punt speelwijk, om die vol, met het hoge water wanneer men wil, te doen blijven„ Dog dezelve heeft geen geleijkenisse, met de Gragt van 't fortres D' Diamant, die bij na toe gewassen is, en hoewel sijn Majes„ „teijt bij de komste tot de Croon als koning die belofte gedaan heeft, om dese sterkte met zijn omloop van water te zuijveren, en door mij aangemoedigt is, schijnt liefst genegen te zijn bij de alloude gewoonte van den Jnlander te blijven, Eene verbaasde Mor„ „sigheijd die denselven tot binnen zijnen Dalm en slaapkamer volgt. Dit fortres d' Diamant heeft tot zijne deventie van den koning 66. stucken Canon van diverse Caliber, speelwijks bolwerken thans 40. en de post Carrang antoe is met 13 stucken geschut voorsien van Caliber na de Jongst gemaakte schicking van uw Hoog Edelens, hier bij doende de ses p:s Canons Eijndelijk ook seer gehoorsaamst 10000. lb. kruijt in Eijsch, doordien ons restant op heden maar bestaat in 10960. ponden, dat wij niet toerij„ „kende oordeelen voor alle de drie fortressen om een aanhoudend dappere wederstand te bieden, dog van welke, wenschte uw Hoog Edelens ons beliefde te Excuseeren indien Benevens soo veel Rampaarden, Een Eijser Canon van 3. lb, en eenig andere ar„ tillerije gereedschappen, als hier bij een accurate opneem bevonden is onbequaam en gansch met Durabel te zijn, bij een onverhoopte en onverwagte aanval van vijanden„ die voor de besetting na Lampong in Reserve werden gehouden, sal uw Hoog Edelens bevinde ons aan't bepaald getal van 66. p:s nog Leeven stucken geschut Manqueeren, die wij bij onse ge„ „meene brief en Eijsch van den 25. xber: A„o pass:o zeer Nedrig versogt hebben, en welkers voldoening nogmaals Jnsteere bij uw Hoog Edelens, om Jngevolge neevens gaande nader Eijsch gunstig te mogen Erlangen. Als mede het ter dier tijd opgebragte Lang scherp en druijven, dat ik Eerbiedig weer daar bij heb gevoegt, also ons hoog nodig is tot het getal van 100. Schooten scherp voor ieder Canon berekent 60. met rond, 20. lang, en 20. druijven die bevonden 92 73. Van Bantam den 22:' Maij A„o 1756. Van Bantam den 22:' Mlaij A„o 1756. bevonden mag werden dat nog tijds genoeg is, alsoo het Magazijn binnen 't fortres speelwijk niet meer dan 10. â 12000 ponden buskruijt kan bergen, Ten ware behaegde te permit„ „teeren daar van Een brave verstrecking te mogen doen aan beijde de fortressen Carrang antoe en d' Diamant, welk laaste geen swarigheijd soude hebben na bij de koning geplaast is, vermits dat onder het slot en in bewaring van den Militaire Capitain Jan Coenraad fleisheldt zoude staan. Verder soo neeme ik de vrijmoedigheijd uw Hoog Edelens te presenteeren Eene gene„ „rale korte sterkte van alle 's Comp„s dienare die zig in dit Commandement bescheijden bevinden en met welk getal van 413. koppen behalven de militaire die nog verwagt werden van 't Patriase schip d' Barbara Theodora, men nog al vermogend is om een deftige weederstand uijt onse for„ Maar om een Landing van vijanden 't zij hier of daar te verhinderen en te beletten, zoude wij principaal dienen versterkt te zijn met de magt van de Bantammers, van de Genegentheijd des Regerende koning voor d' EComp:s en van zijnen Rijksbestierder den Pangerang „tressen te bieden, Dog bij soo Een geval alle handwerk, als het planten en Jnsameelen van Reijst genoegsaam stille soude staan, haer brengen in nood van voedsel tot levens onderhout, dewijl bij deselve nooijt Eenige provisie van die soo Noodsakelijke Corl te vinden is, en van ouds bekent, dit rijk voor den onderdaan niet genoeg daar toe geeft, zoude onder het wel„ „neemen van uw Hoog Edelens onses Geringe bedunkens heijlsaam zijn Een ordentelijke voor„ „raad van die soo Nodige Mond spijse in ons pakhuijs hadden, ten Eijnde als zij gebrek Leijden dog zig opregt gedragen, haer bij te staan, tot een vasten verbintenisse aan de belangen van de Nederlandsche Maatschappije„ Dit alle 't geene zijnde in ons bedenking opgekomen om aan de hoog g'Eerde ordre van uw hoog Edelens te voldoen, tot het in staat te stellen en te doen bij toevallen Eener vijandelijke Coesoema diningrat, kan ik uw Hoog Ede„ „lens die geruste versekeringe geven tot op heden sodanig ten goeden zijn, als men van haer soude konnen wenschen, en sijn Hoogheijd den ouden sulthan, is met geen minder Eerbied en liefde voor uw Hoog Edelens aangedaan, dat mij doet hopen bij een onverwagte verscheijning van vijanden den Bantammerse onderdaan sal doen onderwerpen aan de wille van zijnen vorst„ waar door ons volkomen op deselve sullen mogen vertrouwen, en van onse wallen afhouden, Coesoema attaque
English
75. From Bantam, the 22nd of May Anno 1756. From Ternate, the 28th of August Anno 1755. attack a vigorous resistance, and regarding which I pray Your Right Honourables to believe that I shall not spare my blood and life to sacrifice them in the service and glory of the Honourable Company, in order to achieve a fortunate victory. Yet, which feared commotions I not only wish from the bottom of my heart that the God of Hosts in mercy will ward off from us and all of the Netherlands East Indies, and continuously overflow the General Company under the commendable government of Your Right Honourables with peace and blessings. Finally, I cannot omit submitting humbly to Your Right Honourables how here on the 21st of April last, per the Honourable Company's ship Welgelegen, unrequested, a quantity of 200 pieces of seven-inch bombs was brought, and 100 pieces of four-inch grenades, all empty and without fuses, which can be of no use to us because no mortar is on hand, besides the fact that we have no one here who can make the fuses for them; in addition, a full third of the bombs, due to severe rust on the inside and outside, and among them four with holes through which one can stick one's hand and fingers, along with some grenades, are entirely unusable, humbly requesting the authorization of Your Right Honourables to send everything back to the main office at the first opportunity, so as not to lie here in vain and suffer further decay. Thus I take the liberty to recommend myself and this entire Command to Your Right Honourables' precious protection, and to call myself with the deepest respect beneath was written Right Honourable, Highly Esteemed, Far-ruling Lord, and Well-Honourable Lords lower Your Right Honourables' entirely humble, faithful and obedient servant was signed Wil: Hen: van Ossenberch in the margin Bantam in the Castle Speelwijk, the 22nd of May Anno 1756. To His Excellency, the Right Honourable, Highly Esteemed Lord Jacob Mossel, General of the Infantry in the service of the state of the United Netherlands, as well as on behalf of the same and the General Dutch East India Company Governor General, together with the Well-Honourable Lords Councillors of the Netherlands East Indies at Batavia. From Ternate. Right Honourable, Highly Esteemed, Valiant, Most Wise, Prudent, Discreet, and Very Generous Lord, and Lords! We have already had the honour in anno passato to dutifully inform Your Right Honourables by separate letters of the 26th of June of the good success of the spice extirpation, then on the south side of Dodingo, on the coast of Halmahera under the territory of Ternate begun, and at present we enjoy the fortune of communicating the desired result of this commission to your honours in submission. To which end we take the liberty to present most humbly here alongside to Your Right Honourables the report submitted to us upon their return by the commissioners, the ensign Hendrik Munnick and the bookkeeper Pieter Snoek, along with the daily register kept by them, according to which, in their presence, there were felled in total: 3563 pieces of fruit clove, and 56255 saplings. 13554 pieces of fruit nutmeg, or together 20383 saplings. A total of 93755 pieces of spice trees, which shall appear to your honours from our separate resolution of the 12th of September 1754, also accompanying this, that we have administered the customary oath to the extirpators, and according to ancient custom, not only written off the linens granted to the natives by the aforementioned commissioners, but also reimbursed them 30 rixdollars expended for tobacco for the encouragement of the natives; in the same way we have paid them the rental wages paid for carrying the luggage, and granted to the soldiers who accompanied them their ordinary board money since credited as a recompense, as well as delivered a small gift of 200 guilders in linens to the Ternatan commissioners who attended this overland expedition; in the hope of our actions; just as we also cannot refrain from respectfully pre-advising your honours that we are about to undertake the work of the highly necessary spice extirpation on the district of Bacan as soon as possible, as it is the next in turn; to which end its king shall be sounded out, and his obligation presented to him, and a further report of this shall be made to Your Right Honourables in the coming year. From Ternate, the 28th of August 1755. From Palembang, the 2nd of June Anno 1756. Those who, meanwhile, remain with dutiful respect. Beneath was written Right Honourable, Highly Esteemed, Valiant, Most Wise, Prudent, Discreet, and Very Generous Lord and Lords! Lower Your Right Honourables' very humble and obedient servants was signed J: E: V: Mijlendonk, J: Tonneman, J: B: De Lahaute Maison, R: A: Wijnen, and A: v: Bijwegen in the margin Ternate in the Castle Orange, the 28th of August 1755. To His Excellency, the Right Honourable, Severe, Highly Esteemed, Far-ruling Lord Jacob Mossel, General of the Infantry in the service of the state of the United Netherlands, as well as on behalf of the same and the General Dutch Chartered East India Company Governor General, and the Well-Honourable Lords Councillors of the Netherlands East Indies at Batavia. From Palembang. Right Honourable, Severe, Highly Esteemed, Far-ruling Lord, and Well-Honourable Lords. This serves to inform Your Right Honourables, by the sloop De Golconda, which I have employed as an express, that on the 26th of the past month of May there appeared here from Jambi with several small vessels: Pangeran Nata Wijaya Mangunegara, Raden Kobat, Raden Danajaya, Kyai Rangga Nata Wicaksana, Kyai Demang Yudanagara, Ngabehi Yuda
Dutch transcription
75. Van Bantam den 22:e Maij A„o 1756. Van Ternaten den 28:' Augustus Anno 1755. attaque een vigoureuse Resistentie, en waar toe bidde uw Hoog Edelens te geloven mijn bloed en leeven niet sal ontsien om in dienst en Glorie van d' EComp:s op te offeren, om een geluckige over„ „winninge te behalen, Dog welk gevreesde beroertens ik niet alleen van harten wensche Godt der Heijrschaven in genade van ons en gansch Neder„ „lands Jndia sal afweeren, en de generale Maatschappije onder de Loffelijke Regering van uw Hoog Edelens gedurig overstromen niet vrede en Zeegeninge„ soo kan ik Eijndelijk niet voor bij om uw Hoog Edelens nog Nedrig voor te dragen, hoe dat alhier op den 21. april Jongstleden per het EComp„s schip welgelegen ongeEijscht aangebragt is Eene quantiteijt van 200. p:s seeven duijms Bomben, en 100. p. s vier duijms Granaten alle Ledig en zonder buijzen, die ons van geen dienst konnen zijn, om dat geen Mortier aan handen is, behalven om dat wij alhier niemand hebbe die de buijzen daar op kan maaken, daar benevens zijn wel Een derde van de bomben door de zware roest van binnen en van buijten„ en daar onder vier met gaten waar door men de hand en vingers kan steeken met Eenige granaten, ten Eenemaal onbruijkbaar, Ootmoedig de qualificatie van uw Hoog Edelens versoekende, om alle weer bij gelegentheijd na het hoofd Comptoir te zenden, om niet vergeefs te leggen, en meer bederving te ondergaan. soo gebruijke ik de vrijmoedigheijd om mij en dit Gansche Commandement in uw Hoog Edelens Dier„ „bare Protextie te recommanderen En te noemen met het alder diepste respect /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtb:e wijd gebiedende Heere, en wel Edele Heeren /:lager:/ uw Hoog Edelens Gansch onderdanige, getrouwe en Ge„ „hoorsame Dienaar /:was getekent:/ Wil: Hen: van Ossenberch /:in margine:/ Bantam in't Casteel Speelwijk den 22. Meij A„o 1756: Wij hebben reets in anno passato d' Eere gehad uw: hoog Edelens bij aparte letteren van den 26:' Junij pligtschuldigst ter kennisse te brengen, het goed succes der specerij Extirpatie, toen aan de zuijdkant van dodingo, op de Cust Halmachera onder 't gebied Hoog Edele, groot Agtb: Manhafte, welwijse, voor„ „sienige, discreete, en seer Genereuse Heer, en Heeren! Jacob Mossel Generaal over d' Jnfanterij ten dienste van den staat der verEenigde Nederlanden, mitsgaders van wegens dezelve, en de Ge„ „nerale Nederlandsche Oost Jndische Compagnie Gouverneur Generaal, benevens de wel Edele Heeren Raden van Nederlands India Aan zijn Excellentie Den Hoog Edelen Groot Agtbaren Heere Batavia Ternaten van d 97 Van Ternaten den 28. Augustus A:o 1755. Van Ternaten den 28:' Augustus A„o 1755. van Ternaten begonnen, en thans genieten wij het geluk van hoogst deselve den gewenschte uijtslag deser Commissie in onderdanigheijd te bedeelen. Ten Wel¬ „ken Eijnde wij de vrijheijd neemen uw Hoog Edelens hier bezijden nedrigst aan tebieden het Rapport door de Com¬ missianten, den vendrig Hendrik Munnick, en den boekhouder Pieter snoek, met en benevens derselver gehouden dagregister, bij terugcomst aan ons gepresenteerd, ingevolge 't welke ten overstaan van haar in 't geheel zijn omgeveld. 3563. p. s vrugt nagel, en 56255. „ Tel. 13554. „ vrugt note, ofte Tesamen 20383. „ Tel. .. 93755. p:s specerij boomen, sullende hoogst deselve bij onse aparte resolutie van den 12. September 1754. desen almede versellende, komen te blijken, dat wij d' Extirpateurs den voor haar bevaamden Eed hebben afgenomen, en volgens al oud gebruijk door niet alleen ter afschrijving gepasseert de voorsz: Commissianten aan den Jnlander verschonckene lijwaten, maar ook haar gerembourseerd rd:s 30. — voor tabak tot Encouragement der Jnlanders gespendeert; Jnselvervoegen hebben wij haar voldaan de huurloon, voor het dragender„ bagagie betaalt, en aan de mede geweest sijnde militairen, hun ordinair Costgeld 't sedert te goed gemaakt) tot een recompens toegelegd, mitsgaders aan de Ternaatse ge„ „committeerdens die dese landtogt bij„ „gewoont, een geschenkje van ƒ200:— aan lijwaten afgegeven; in hoope onse verrig„ „tingen; Gelijk wij ook niet kunnen nalaten hoogst deselve Eerbiedigst te pread„ „verteeren, dat wij het werk der hoog noodsakelijke specerij Extirpatie op 't district van batchian, als 't naast aan d' beurt leggende, so dra mogelijk insgelijks staan bij der hand te neemen; sullende ten dien eijnde dies koning gesondeert, en sijn gehoudenisse hem voorgehouden, mitsgaders hier van aan uw hoog Ed:s aan„ staande Jaar nader verslag gedaan worden Eed door Van Ternaten den 28. Augustus 1755 Van Palembang den 2 Junij A„o 1756 de Geene, die inmiddens met verschuldig„ „de Eerbied blijven. — /:onderstond:/ Hoog Edele, Groot Agtb: manhafte, welwijse, voorsienige, discreete, en seer Genereuse Heer en Heeren! /:lager:/ uw Hoog Edelens seer ootmoedige, en gehoorsaame Dienaren /:was getekent:/ J: E: V: Mijlendonk, J: Tonneman, J: B: De lahaute maison, R: A: Wijnen en A: v: Bijwegen /:in margine:/ Ternaten in't Casteel orange den 28:' Aug:s 1755. — Batavia Aan zijn Excellentie Den Hoog Edelen gestrengen groot Agtbaeren Wijdgebiedende Heere Jacob Mossel Generaal over de Jnfanterij ten dienste van den staat der verEenigde Nederlanden mitsg„s wegens derselve en de generale Nederlandsche g'octroijeerde Oost Jndische Comp:e gouverneur generaal en De Wel Edelen Heeren Raden van Nederlands India. Hoog Edel gestr groot Achtbaeren Wijdgebiedende Heere en Wel Edelen Heeren Dese dient om uw Hoog Edelhedens, met de Chaloup de Golconda /: die als een Expresse heb geEmploijeert:/ ter kennis te brengen, dat op den 26. der gepasseerde maand meij alhier sijn verschenen van Jambij met Eenige schip vaartuijgtjes, als pangerang Nata wiejaja mangoe nagara, Radeen Co„ bat, Radeen Danajaija, Kiaij Ranga Navo Wietja„ na, kiaij demang Joeda Nagara, kingebij Palembang Joeda
English
From Palembang the 2nd of June 1756. From Palembang the 2nd of June in the year 1756. Joeda Pattij, Tanna Jiewa, and Kamal oedien, and about one hundred common persons, which envoys have been authorized by the King of Jambi to come hither to deliberate with the undersigned and with the assistance of this Sultan concerning the peace of Jambi, and to request that the Honorable Company might return there again as before. Upon which arrival the King's messengers who had gone thither also returned, accompanied by two persons who are subordinates of the Company, who also bring a letter addressed to the undersigned, of which the translation is forwarded herewith to Your High Nobles, from which it appears that the King of Jambi is sending Pangeran Nata hither to deliberate about his realm. As soon as the news of the arrival of these envoys reached here, the Sultan informed me of it and requested me to come to him, whereupon the undersigned immediately departed thither. And having appeared before the King, His Highness said to me that, whereas the said envoys were already in the river and he did not doubt that they would soon be upriver, for that reason he wished to speak with me and to hear what Your High Nobles' intention was concerning Jambi, so that when the envoys appeared before him and requested his assistance, he could then advise them in a manner that agreed with the intention of Your High Nobles. And since this was fully known to me from the latest esteemed letter addressed by Your High Nobles to the undersigned, I brought this de facto to the King's attention, who thereupon answered that he could not see but that everything Your High Nobles came to demand was reasonable, except that regarding the artillery, which His Highness feared would not succeed, but judged it best, and in order to conclude the matters quickly, that this article should be allowed to slip. And since I had perceived from Your High Nobles' esteemed letter that this article was to be left entirely to the Sultan, I did not insist upon it either, but departed from it. The King then requested me to draw up an act of treaty and peace in the name of Your High Nobles, in order to be able to present it to the envoys if they were inclined toward good; which I then performed, in the hope of obtaining Your High Nobles' approval, as will appear more fully hereinafter. Before the King was willing to grant an audience to the envoys, His Majesty sent to me Kiai Rangga Juda Pattij and conveyed that he was of the opinion that a couple of persons, namely one from the King and one from the Company's servants, should be sent to Pangeran Nata to ask what the reason for his arrival here meant. Which the undersigned agreed to, and in the company of the said Kiai Rangga sent thither the bookkeeper Pieter Chevijn with the said message, who returned shortly after date and brought as an answer that Pangeran Nata had conveyed that he had been sent hither upon the friendly and paternal advice of this King, to deliberate with the undersigned and to request his assistance to restore the realm of Jambi again as in former times, and that for this reason he requested an audience with this King and the undersigned as soon as possible. The King, who was very indisposed on this day and unable to grant an audience, sent word to request the undersigned that Pangeran Nata might come to pay his compliments in the lodge to the undersigned. And while the King urged this very strongly, to receive him first in the lodge, all the more because Pangeran Nata had already arrived three days ago and had not yet been received by anyone, and therefore might sometimes conceive ill suspicion that he was being kept waiting so long, the undersigned could not refrain from complying with the King's request and received Pangeran Nata in the lodge on the 29th of May, in the company of all the grandees of this realm. Who, having sat down, Pangeran Nata addressed the undersigned in this manner: that he had been sent hither by the King of Jambi, upon the advice of this Sultan to his master, to reconcile with the Company, and that for this reason he now came to request the assistance of the undersigned as well as of this Sultan to ensure that the realm of Jambi might be restored again, and that he therefore presently requested the assistance of the undersigned to help him in his master's cause, but that the matters of the Jambi realm might wait until the Sultan would also grant him an audience, and that they would then see to regulating the matters together.
Dutch transcription
81. Van Palembang den 2. Junij 1756. Van Palembang den 2 Junij A„o 1756. Joeda Pattij, Tanna Jiewa, en Kamal oedien, en omtrent Een hondert persoonen gemeene, welke gesanten door den Jambijsen kooning zijn gevolmagtigt na herwaarts om met den ondergetekende en het behulp van desen sulthan te beraadslagen over de vreede van Jambij, en te versoeken dat de E: Comp:e daar weder als te voren mogte terug keeren. Bij welke komst dan ook 's konings zende¬ „lingen /: die na derwaarts waren gegaan:/ verselt van twee persoonen onderhoorige van de Comp:e mede sijn geretourneert, dewelke mede brengen een brieff aan den ondergetekende gerigt, en waar van het Translaat hier nevens tot uw Hoog Edelhedens overgaat, waar uijt blijkt dat den koning van Jambij den pangerang Nata na her„ „waarts sendt, om over sijn Rijk te beraad„ „slagen. soo ras de tijding van dese gesanten haar komst alhier aanquam, liet mij den sulthan sulks weten, en versogt om bij hem te komen gelijk den ondergetekende immediaat na derwaarts vertrok, en bij den Koning verscheenen zijnde, zijde mij zijn Hoogheijd, dat terwijl de gem: gesanten reets in de rivier waren en niet en twijffelde of soude schielijk boven zijn uijt dien hoofde gaarne met mij wilde spreke„ en horen wat de Jntentie van uw Hoog Edelhedens omtrent Jambij was, op dat als de gesanten bij hem verschenen en zijne hulpe versogten, dat als dan haar kon aanraeden 't geen met de intentie uwer Hoog Edelhedens over een quam, en dewijl mij die ten vollen bekent was uijt de Laast door uw Hoog Edelhedens aan den ondergetekende geEerde missive gerigt, soo gaf sulks den koning de facto te kennen, die daar op antwoorde dat hij niet kon sien of alles billijk was 't geen uw Hoog Edelhedens quamen te Eijsschen, Excepto dat van het geschut, 't geen zijn Hoogheijt vreesde dat niet lukken soude, maar oordeelde best te zijn, en om de saken schielijk aff te maken dat men dit articul soude laten slippen, en dewijl uijt uw Hoog Edelhedens geEerde Letteren hebbe beoogt dit articul volkomen aan den sulthan over te laten, ben ik daar ook niet op blijven staan, maar daar van afgestapt. versoekende als doen mij den koning, Verdrag dat ik een acte van verdrag en vreede soude opstellen in name van uw Hoog Edelhedens, om die de gesanten te konnen voorhouden bij aldien zij ten goede wilde; gelijk ik dan in hoope van uw Hoog Edelhedens goedkeuring te zullen Erlangen zulks hebbe verrigt, soo als uijt hier d 1 o 12 83. Van Palembang den 2 Junij b:o A„o 1756. — Van Palembang den 2:' Junij 1756. hier nader sal blijken, Alvorens den koning audientie heeft willen verlenen aan de gesanten, soud sijn Majesteijt bij mij zee ranga Iuda Pattij en liet seggen dat hij van gevoelen was, dat men een paar persoonen, als één van den koning en één van 'sComp„s dienaaren na pangerang Nata soude senden, om te vragen wat de reden van sijne komst alhier beduijden, 't geen den ondergetekende inwilligde en in geselschap van gem: Kee Ranga na derwaarts sond den boekhouder Pieter Chevijn met gem: boodschap, die kort na dato te rug keerde en ten antwoord bragt, dat Pangerang Nata liet seggen na herwaarts te zijn gesonden op de vriendelijke en vaderlijke aanraeding van desen koning, om met den ondergetekende te beraadslagen en desselfs hulpe te versoeken om het Jambijse Rijk we„ „der te herstellen als in voorige tijden, en dat uijt dien hoofde hoe eer hoe liever versogt audientie bij desen koning en den ondergetekende Den Koning die op desen dag seer onpasselijk was en buijten staat om audientie te verleenen, liet den ondergetekendende versoeken, dat pange„ rang Nata zijn compliment mogt komen afleggen in de Logie by den ondergetekende, En Terwijl den Koning hier seer sterk op Liet aandringen om hem eerst in de Logie te ontfangen, te meer om dat pangerang Nata nu alreets drie dagen was gearriveert en nog niet geaccepteert was bij den een of ander en daarom somtijds quade agterdogt soude scheppen dat men hem soo lang liet wagten, soo heeft den ondergetekende niet kunnen nalaten 's konings versoek in te willigen en den pangerang Nata op den 29. meij in de Logie geaccepteert, in Compagnie met alle de groote deses Rijks dewelke needer geseten zijnde, sprak den pangerang Nata den ondergetekende aan in deser voegen, dat hij na herwaarts was gesonden door den koning van Jambij, op de aanradinge van desen sulthan aan zijn meester, om sig met de Comp:e te versoenen, en de uijt dien hoofde nu de hulp van den ondergetekende soo wel als van desen sulthan quam te versoeken om te maken, dat het Rijk van Jambij weder mogte herstelt worden, en dat hij dierhalven thans de hulp van den ondergetekende versogt, om hem in sijn meesters zaek te helpen dog dat over de saken des Jambijsen rijk mogt gewagt worden tot den sulthan hem meede audientie soude verleenen, en dat men dan tesamen de saken soude sien te Reguleeren, dog t Dat