VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3179

Surat · 539 pages · 237 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3179_0001 view scan ↗

English

2 N 1767. 1 to 2 Original secret letter from Director Senff to the Assembly of Seventeen dated 18 April 1766. 3 to 4 Memorandum of the return goods demanded by the English Company for the year 1765, indicating at what prices, quality, length, etc. Ditto of such return goods as were demanded on the requisition for 1766 by the English Company. 6. 35 Reflections of Director Senff concerning the sugar trade dated 1 March 1766, annexed an account of powdered sugar sold in the years 176 3/4 and 176 5/6. 36 to 44 Copy of the secret letter from Director Senff to the Governor-General and Council dated 18 April 1766. 45 to 51 Copy of letters exchanged with the English from 1 to 18 March 1766. 52 to 53 Register of papers. 54 to 55 Original letter from Director Senff and the Council to the Seventeen dated 30 December 1766. 56 Register of papers. 57 to 58 Original letter from Director Senff to the Assembly of Seventeen dated 30 December 1766. 59 to 97 Copy of the missive from the Director and Council to the Governor-General and Council dated as above. Register of papers from Surat arrived. 2 Cities Collated 98 to 256 Copy of resolutions taken in the Council of Policy from 11 January to 9 December 1766. 257 to 274 A bundle of separate annexes belonging to the abovementioned resolutions. 276 to 394 Copy of a letter from the Director and Council to the Governor-General and Council dated 10 April 1766. 395 to 404 A bundle of letters exchanged with the foreign nations from 1 March to 30 April 1766. 405 to 422 A bundle of papers relating to the affairs of Kareek. 424 to 440 A bundle of Persian letters exchanged with the Marathas and certain court dignitaries. 441 to 471 Copy of remarks by Director Senff on the closed Surat trade books of 176 4/5, annexed a copy model of remainders of 176 5/6. 472 to 474 Translated record of such ships as arrived successively at Bombay from various places during the year 1766, together with what merchandise they brought thither. 475 to 482 Statement of account of the year 176 3/4. 483 to 487 Ditto ditto of 176 4/5. 488 to 489 Original missive from the Director and Council to the Assembly of Seventeen dated 8 January 1767. 490 to 494 Copy of a letter from the Director and Council to the Governor-General and Council dated as above. 10 74 December 1766. Copy Resolutions Pro Patria No 4. Separate. Patria To The Noble, Right Honorable Lords Directors, Deputies to the Assembly of XVII of the General Netherlands Chartered East India Company, representing the Presidial Chamber Amsterdam. Noble, Right Honorable Lords. Unable to doubt the safe delivery of my respectful last letter, which was sent in duplicate via Ceylon on 25 December 1765, 194 pine so. 2 I therefore direct this principally only to accompany 37 pieces of diverse cloths, being the samples of all kinds of goods that the English contracted for here for Europe in the month of April 1765 and have since collected, as appears from the enclosed Memorandum, which also indicates not only the quantity, but also the quality, along with their cost, length, and breadth. It took some little effort to obtain all these samples, and especially from the English warehouses. Yet I trust that I shall not have spent my labor in vain, when I take into consideration that it may possibly give some satisfaction that Your Noble, Right Honorable Lordships may nevertheless now know for certain what and how much the English Company is to receive this year; as also: that from the confrontation of these samples and their prices against the return goods collected in the same year for the Netherlands Company and now recently sent via Ceylon, it will appear that some kinds of the latter are indeed somewhat more expensive, but others on the contrary are cheaper, and the fabrics and dyes in general are much more durable than those of the English Company; and that consequently this comparison may provide convincing proof that the English gentlemen in this regard derive little or no advantage from their mastery, although it grants them a great privilege in procurement and at the same time frees them from diverse expenses that our suppliers unavoidably must incur more than they. As for the new contract of the English gentlemen for the current year 1766, it has not yet taken place. Only the quantities and types have been given to various suppliers. And of this I have the honor to offer Your Noble, Right Honorable Lordships likewise a Memorandum. I also take the liberty to add hereunto both of my Reflections on the Surat sugar trade, and of the separate letter which now accompanies them to Their High Nobles, 3/16. recently. for 194 7 depine The 1/33.

Dutch transcription

2 N 1767. 1 a 2 Origineele secreete brief van den directeur senff aan de verg van 17:e in dato 18 april 1766. 3 „ 4 Memorie van de rethouren die de Engelsche Comp: voor Ao. 1765 g'eischt heeft met aanwysinge tegens wat prysen, qualityt, Langte & dito van zodanige rethouren als op den Eisch voor 1766 door de Engelsche Comp:e zyn geischt 6. 35 Bedenkinge van den direct. r serff over den Zuykerhandel in dato 1 maart 1766anex een rekening van Poeder zuyker in den Jare 176¾ en 176 5/6 verkogt. 36 . 44 Copia secreete brief van den direct:r senffaan 9 & Raden in dato 18 April 1766 45 „ 51 Copia gewisselde brieven met de Engelsche Zedert 1 tot 18 Maart 1766 53 register der Papieren 55 Origineele brief van den direct r senff en den „ raad aan de 17:e in dato 30 dec: 1766 Register der Papieren 57 „ 58 Origineele brief van den direct r Ienff aan de verg: van 17:e in dato 30 dec:r 1766 97 Copia missive van den direct en raadaen Gen. t en raaden in dato als boven 52 „ 54 „ 56„ te overgekomen Register der Papieren van Surat¬ 2 Citien 59 Collvis 98 „ 256 Copia resolutie genomen in rade van Politie zeedert 11 Jan. tot 9 decr. 1766 257 „ 274 Een bondel separate bylagen behorende tot bovengem: resolutien 276 „ 394 Copia brief van den directeur en raad aan g&sz: in dato 10 April 1766 395 „ 404 Een bondel gewisselde brieven met de vreem de Natien zedert 1 maert tot 30 April 1766 405 „ 422 Een bondel papieren betrekkelyk tot de Za„ ken van kareek 424 „ 440 Een bondel Persiaanse gewisselde brieven met de marhettas en eenige Hofgroten 441 - 271 Copia aanmerkinge van den direct senff over de afgeslotene souratse negotie boeken van 176 4/5 annex Een Copia model van restanten van 176 5/6 472 „ 474 Translaat notitie van zodanige scheepen als er geduurende ao. 1766 tot Bombay van diverse plaatsen successive gearriveert syn, mitsgaders wat voor Coopman„ schappen deselve aldaer aangebragt hebben 475 „ 482 staat rekening van 40 176¾ 483. 487 dito dito „ „ 176/5 488 „ 489 Origineele missive van den directr en raad aen de verg: van 17:e in dato 8 Jan: 1767 Gent. en raaden in dato als boven 490 - 494 Copia brief vanden directeur en raad aan tien 74 Zerre d' eb=r 1766. — Copia Resolutien Pro: Patria No 4. Apart. Patria Aun De wel Edele Hoog Agtbaare Heeren Bewisdhebberen Gedeputeerd ter vergadering van XVII„o en De Generaale Neederlandsche Geoctrooijeerde Oost- Indiche Compagnie, Representeerende ter Praesidiale Kamer Amsterdam. Wel Edel Hoog Agtbaare Heeren. Niet kunnende twijffelen, aan de goede= bestelling mijner eerbiedige laatste die in dato 25„en December 1765. dubbelt over Ceijlon is verzonden, 194 pine oom zo. 2 zo rigte deezen voornamentlijk maar ten geleijde van 37. stux diverse kleeden; zijnde de monsters van alle soorten van goederen, die de Engelschen in de maand April 1765. hier voor Europa aanbesteedt, en 't sedert ingezamelt hebben, blijkens inleggende Memorie, waarbij teffens aangeweesen staat, niet alleen de quantitijd, maar ook de qualitijt, mitsgaders der „zelver Kostende, Lengte en Breette. Het heeft een wijnig moeijte gekost alle en voornamentlijk deeze monsters „ uijt de Engelsche pakhuijsen magtig te werden: Maar ik vertrouw egter, dat ik mijnen arbijd niet onnut besteed zal hebben, wanneer ik in aanmerking neeme; Dat het mogelijk eenig genoegen geeven zal, dat uw wel Edel Hoog-Agtbaarheeden evenwel nu vast en zeeker weeten kunnen, wat en hoe veel de Engelsche Compagnie in dit Jaar staat te krijgen; zo meede: Dat uijt de Confron= =tatie van deeze monsters en derzelver paijzen, tegens de Retouren, die in 't zelfde Jaar voor de Neederlandsche Comp: ingezamelt en nu Jongst over Ceijlon verzonden zijn, blijken zal, dat zommige soorten van de laatste wel eenigzinds duurder maar andere daartegen weder beeter koop, en de doeken en verwen in 't generaal veel deugtzaamer zijn, als die van de Engelsche te Comp:; En dat bij gevolg deeze vergelijking een overtuijgend en bewijs uijtleeveren kan, dat de Heeren Engelschen in dit t stuk uijt hun meesterschap wijnig of geen voordeel trekken, schoon het zelve hun in de bezorging een groot voorregt den geeft, en teffens bevrijdt van diverse onkosten, die onze Leverancieas onvermijdelijk meer als zij moeten doen. Wat de nieuwe Aanbesteeding der Heeren Engel= schen voor het thans loopende Jaar 1766. betaeft, die is nog niet geschied. Alleenlijk zijn de quantitijten en soorten aan verschijden Leveranciers opgegeeven. En hiervan heb ik de Eere uw Edel Hoog-Agtbaarheedens ins= „gelijx Eene Memorie aan te bieden. Ook gebruijk ik de vrijhijd, hier nog nevens 1/ te voegen, zo wel van mijne Bedenkingen over den souratsen zuijker-Handel, als van de Aparte brief, die tot derzelver geleijde thans aan Haar Hoog Edelens, 3/16. Jongst. voor 194 7 depine De 1/33.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0008 view scan ↗

English

Souratta the 18th of April The Gentlemen of the High Government of the Indies in Batavia was dispatched. And, in hope of a favorable interpretation, conforming myself to the contents of one and the other, I only very humbly request that my efforts toward the improvement of the Honorable Company's interests may be regarded by Your Honorable Right Worships with no less favorable an eye, as I live in the confidence that my actions, in the thoroughly improved and favorable condition of this Directorship, will serve to your satisfaction. And in that expectation I remain, with the utmost respect. Honorable Right Worshipful Gentlemen! Your Honorable Right Worships' humble and obedient servant Demands Contract Samples Quantity Names Quality Length Breadth Price Number Length Breadth Corge wiessa per Corge 25: Red Chelassen 11 28: 1 1/3. r 100:— 1. 24: 400:. Ditto Blue- 11 24: 1 1/3. 98:-. 2. 23¾. 1 1/3. 400:-. Ditto Ditto 9. 24. 1 1/3. 82:-. 3. 24:—. 1 1/3. 200: Red Bajota - - . . - - 10. 24. 1 1/3. 88:—. 4: 24:—. 1 1/3. 250: Ditto Blue - - 10. 24. 1 1/3. 81:—. 5. 23¾. 1 1/3 200: Naginapaats - - - - - - - 11. 24. 1/3. 100:-: 6: 24:—: 1/3: 200:-. Bherms — 12. 19. 1 1/3 78:— 7. 18¾. 1 1/16. 500. Niquaniassen 10. 19. 1 1/3. 67:-. 8. 19:-. 1 7/16. 200:–. Ditto 10. 14. 1 1/3. 51:-. 9. 13. ½. 13/32. 750: Blue Berampaats- 9:24. 1 1/3: 85: -. 10. 23¾. 1/32. 250. Corroots Palia - - - 6. 6. 1¼. 17½. 11. 6: — 1/32 250: Ditto Hossenij - - - - 6. 6. 1¼ 16½. 12: 6:—: 1/32: Memorandum of the returns that the English Company has demanded for Anno 1765: With specification Against what prices, quality, length, and breadth, which were contracted here in Souratta in April of the same year As also Of what length and breadth the samples of all kinds have been found, which are now being sent in a separate parcel via Batavia to Europe; namely. Anno 1766. Memorandum of such returns as have been demanded upon the requisition for Anno 1766: by the English Company and are shortly to be contracted; namely 500: –. Corge Brouwles or Chiadderboraals, divided into 3 kinds 500: —. Ditto Blue Berampaats 250: —. Ditto Blue Bajoza 200:—. Ditto Ditto Red 1000: — Ditto Blue Chelassen 50: —. Ditto Ditto Red 500:-. Ditto Amed Abad Chintzes of 9: wiessa 200: –. Ditto Ditto Sourat divided into 5 colors 400:. - Ditto Ditto Dorgusees of 11: wiessa 300:-. Ditto Coarse in 10: kinds divided 1000: Ditto Coarse Corroots, divided into Lalia Soplia, Tjarolia Sjockria and Hossenij 600:— Ditto Long fine Nicanees 250:–: Ditto Later fine 250:— Ditto Naginapaats 400: Ditto Wide Bherms 100. . . Ditto Ditto Narrow 6800: -. Corge Diverse Linens, And 180. - maund Cotton Yarn divided under Letters N: B: and E: Was written below: Souratta on the 25th of March Anno 1766; Lower: according to the statement of the Honorable Company's Brokers was signed M:r C:s Bosman Agrees. Reflections of the Undersigned Director Christiaan Lodewyk Senf on the Sourat Sugar Trade. Among the papers recently received from Batavia, surely none is of lesser importance than the Extract of the Patriotic General Missive of the 10th of October 1764. For thereby was not only an account of the Sourat sugar trade during the financial years 1723/7 to 1758/8, drawn up by the Honorable Auditor General in Batavia, completely refuted, and on the contrary the soundness demonstrated of a contra-account formed in Europe; but also a fixed determination made: how much sugar in the future will be accepted at Batavia, and in what manner the account thereof will be arranged. Consequently, this matter appears to have been formally settled and to have obtained its conclusion. Nevertheless, Their High Honors the Gentlemen of the High Government of the Indies, by letter of the 27th of August 1765, expressly demand our considerations regarding that, or rather, concerning the disputed items occurring therein, and what the Lords Masters desire should be further brought forward. And this brings me somewhat into embarrassment. For upon a careful review of the aforementioned papers, I find that my humble opinion differs somewhat from what is set down therein. If I now proceed frankly, I will sometimes appear to exceed the bounds of due respect. If I speak otherwise than I think, I certainly do not fulfill the duties of an honest man. And if I remain completely silent, I render myself notoriously guilty of a punishable disobedience. But the last two reflections, being fixed and certain, weigh too heavily for me to allow myself to be deterred from complying with them out of consideration of the first, which consists solely in an uncertain outcome. I will therefore set down my true thoughts frankly. And I live in the firm confidence that the generosity of my Highly Esteemed Paymasters will by no means allow this boldness to be regarded as anything other than a sincere desire of Their humble Servant to present, were it possible through his respectful representation, a short sketch.

Dutch transcription

Souratta den 18„e April De Heeren der Hooge Indische Regeering te Batavia afgevaardigt wierd. En mij in hoope van welduijding aan den Inhoud van 't een en ander gedragende, zo verzoek ik eenelijk zeer ootmoedig, dat mijne poogingen tot verbeetering van 's E Comp:s Belangen, door uw wel Edele Hoog- Agtbaarheedens, niet minder met een gunstig oog be= schoutot mogen werden, als ik in vertrouwen leet, dat mijne verrigtingen, in den allezinds verbeeterden en favorabelen toestant deezer Dirictie tot genoegen zullen strekken. En ik blijve in die verwagting met de uijterste Eerbied. Wel Edele Hoog-Agtbaare Heeren! Uw wel Edel Hoog Agtbaar onderdanige en gehoorzaeme dienaar Eijschen Aanbesteding Monsters quantitijt Naamen qualitijt omgte dondata Prijs N=o dengte Boreedte Corgie wiesas e 't Corgie 25: Chelassen Roode 11 28: 1 1/3. r„ 100:— 1. 24: 400:. _„o Blauwe- 11 24: 1 1/3. „. 98:-. 2. 23¾. 1 1/3. 400:-. _„o _„o 9. 24. 1 1/3. „ 82:-. 3. 24:—. 1 1/3. - 200: Bajota Roode - - . . - - 10. 24. 1 1/3. „ 88:—. 4: 24:—. 1 1/3. 250: _„o Blauwe - - 10. 24. 1 1/3. „ 81:—. 5. 23¾. 1 1/3„ 200: Naginapaats - - - - - - - 11. 24. 1/3. „ 100:-: 6:24:—: 1/3: 200:-. Bherms — 12. 19. 1 1/3 „ 78:— 7. 18¾4. 1 1/16. 500. Niquaniassen 10. 19. 1 1/3. „ 67:-. 8. 19:-. 1 7/16. - 200:–. 10. 14. 1 1/3. „ 51:-. 9. 13. ½. 13/32. _„o ƒ 750: Berampaats Blauwe- 9:24. 1 1/3: „ 85: -. 10. 23¾. 132. 6. 6. 1¼. „ 17½. 11. 6: — 132„ 250. Corroots Palia - - - 250: _„o Hossenij - - - - 6. 6. 1¼ „ 16½. 12: 6:—: 1/32: Memorie van de Rethouren die de Engelsche Comp„s voor A:o 1765: g:'Eijscht Heeft. Met aanwijsinge Tegens wat Prijsen qualitijt Lang te En Breedte, die in April desselfden Jaars Pier in Souratta Aanbesleedt Zoo Mede van wat Langte en Breed te bevonden zijn, de Monsters van alle Soorten, die thans in Een apart Pakje over Batavia a Europa verson„ „den werden; Te weeten. Ao 1766. ep 194 7 fspring verte 3 Memorie van Zodanige Rhetouren als op den Eijsch voor A„o 1766: door de Engel „che Comp:e G' Eijsche zijn en in korten staan aanbesteed te werden; Namentlijk 500: –. Corgie Brouwles off Chiadderboraals, in 3 soorten verdeelt 500: —. _„o Berampaals Blauwe 250: —. _„o Bajoza blauwe 200:—. _„o _„o roode 1000: — _„o Chelassen blauwe _:o roode 50: —. _„o Chitsen Amed Abaadse van 9: wiessa 500:-. _„o _„o Souratse in 5 Couleuren verdeelt 200: –. _„o 400:. - _o _„o Dorgusees van 11: tiessa 300:- 300:-. :o Groove in 10: soorten verdeelt 1000: _„o Corroots groove, in Lalia Soplia, Tjarolia Sjockria en Hossenij verdaelt 600:— _:o sditianiassen Lange fijne 250:–: _: L:r fijne - 250:— _:o Naginapaats 400: _„o Bheruis breede 100. . . _„o _„o smalle 6800: -. Corgie Diverse Leijwaaten, En 180. - maon Cattoene Gaaren s onder L=ta N: B: en E: verdeelt /:Onderstont:/ Souratta Adij 25:e Maart A„o 1766; /Lager:/ volgens opgaaf van S: E: E Comp:s Make„ „laars /:was getekend../ M:r C:s Bosman Accoreert. _„o - _„o 16: _:o 194 „ dfsping 1 1 7 6 Onder de Papieren, nu jongst van Batavia ontfan= „gen, is zekerlyk geen van de geringsten, het Extract Patriasche Generale Missive van den 10:e: October 1764. Want daar by werd niet alleen, eene door den E: Tisitateur Gener:l te Batavia opgemaakte Rekening van den sou„ „ratschen zuijker: Handel gedurende de boek- „jaaren 17 23/7. tot 17 58/8. volkoomen wederlegd, en in tegendeel de deugdelijkheid aangetoont, van eene in Europa geformeerde Contra= Reekening: maar ook eene vaste bepaling Bedenkingen van den Ondergetekenden Directeur Christiaan. Lodewyk Sent over den . Souratschen Zuijker Handel. - gemaakt S. V. 194 7 fppring gemaakt: Hoe veel zuijker in den aanstaan¬ „de op Batavia, maar geaccepteerd, en op wat wijse de Rekening daarvan zal ingerigt werden. Sij gevolg schijnt deese zaak formeel afgedaan te zijn, en haar beslag te hebben erlangd. Nog= „thans eysschen Haar Hoog Edelens de Heeren der Hooge Indiasche Regeering, bij brieve van den 27:e Augustus 1765. uijtdrukkelijk, dien aangaande, of eigentlijk, nopens de daarbij voor= „koomende beswaar-posten, en 't geen de Hee= „ren Meesters begeeren, dat 'er verder bijge= „bragt werde, onze Consideratien. En dit brengt mij enigsints in verlegentheid. Want ik bevinde by eene naauwkeurige resumtie der voormelde Papieren, dat mijn gering gevoelen, van het daarby ter nedergestelde eenigsints verschild. By aldien ik nu openhartig te werk ga, zal ik somtyjds schijven, de palen van Dog de laatste twee bedenkingen, als vast en zeker zijnde, weegen al te swaar, dan dat ik mij van derzelver nakominge, zoude afhouden laaten, uijt aanmerking van de Eerste die „bestaat. alleen in eene onsekere uijtkomst ^ Ik zal daarom mijne waare gedagten openhar= „tig ter neder stellen. En ik leef in het vas= „te vertrouwen, dat de Eedelmoedigheid myner Hoogwaarde Betaals-Heeren geensints toe= „laten zal, dat deze vrijpostigheid anders aan„ gemerkt werde, dan eene opregte begeerte, van Derzelver ootmoedige Dienaer, om was 't moge= „lyk door zyn eerbiedig vertoog een korte= verschuldigde eerbied te overtreeden. Spreeke ik anders, als ik denke, voldoe ik zekerlyk niet aan de pligten van een Eerlyk Man. En Zwijg ik in't geheel stil, maak ik mij no¬ „toir schuldig, aan eene strafbare ongehoorsaam- heid. verschuldigde Schets - 3. 2. S. 3. 194 ffpringr S. 4.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0013 view scan ↗

English

Sketch to demonstrate that the Surat sugar trade is by no means as detrimental to the interests of the Honorable Company as it appears according to the drafted counter-account. Thus I proceed without further digression to the matter itself. And to make my presentation all the clearer, I shall begin with certain known truths, the consideration of which has given me cause for the following reflections. The means of investing money are manifold. But I shall speak only of those that pertain to the subject of this treatise and consist of the following, namely: 1. That one puts out money at interest, or 2. on bottomry, 3. That one insures ships and goods, 4. That one builds ships and charters them out for freight, or rents them out entirely, and 5. That one equips vessels oneself and carries on trade. All of these have one and the same purpose, which is to make a profit. But the methods themselves differ greatly from one another, both in respect of the profit that one may enjoy and the risk that one may run. Money put out at interest yields the least profit. But the risk is also not great, for the investment is ordinarily made so securely that little or no loss is to be feared. Those who put out their money on bottomry, insure ships and goods, or lease their ships have quite a bit more risk to bear. But their profit is also greater and at the same time certain if the ships and goods meet with no misfortune. Yet those who equip vessels and trade themselves run the greatest risk of all, although upon a successful outcome they also have the greatest profits to expect. For besides the fact that the profits are uncertain, the ship may also be wrecked, the goods spoil, and thus everything be lost. And yet in this case the proverb holds: He who ventures nothing, gains nothing. A merchant must indeed risk everything if he wishes to enjoy all the profits alone, since it is a known truth from experience that a trade conducted too timidly and with too much caution can scarcely cover the expenses, much less yield any profit. Now, someone who possesses some capital and wishes to invest it in the hope of profit must certainly make a firm decision beforehand as to whether he wishes to risk much or little. And this having been done, he must remain just as content with the profits that the chosen method yields as he must submit to the risks attached to it. Thus an annuitant who puts out his money only at interest cannot expect or desire the profits of a successful trade, bottomry, or insurance. A shipowner must be content with the freight or rent he bargains for. He cannot pretend that the freighter also bears any part of the risk of the cost of the ship, or its charges for fitting out and maintenance. That remains solely for his own account, since the person who unloads the ship, having paid the agreed freight or rent, is free of all other burdens. In like manner, no merchant can first reckon the profit he would have had if his money had been put out at interest, bottomry, or insurance, and then call only that profit which remains after deducting the amount of that calculation. But everything is a real profit which, after deduction of the principal invested and the incurred shipping and other expenses, remains purely over. And it cannot well be otherwise than that this, in its entirety, must be called profit on trade and be considered as such. For the same capital that one employs for trade cannot at the same time be put out at interest, bottomry, or insurance, any more than that which is out at interest or bottomry can be used for trade. Every way of investing money has its own risk and profit, which is inseparably attached to it, and on that account it would be in the highest degree improper if one wished to make one's calculation on anything other than that alone. It is true, one finds many who do not use their own money, but take it up from others and, moreover, have it insured for greater security. But of these one may also rightly say that they trade not for themselves, but for others. And of such narrow-minded traders there is no question here. At least what they do out of necessity, or out of too great caution, cannot

Dutch transcription

8 Schets te geeven ter aantoninge: Dat de sou= „ratsche zuyker Handel voor sE: Comp:s belan„ „gen gantsch zoo nadelig niet is, als die zig wel volgens de geformeerde Contra Rekening ver„ toond. Dus treede ik zonder verder om weegen tot de zake zelfs. En om mijne voordragt zoo veel te duijdelyjker te maaken, zal ik beginnen met zekere be= „kende waarheeden, welker overweging mij tot de volgende denk beelden heeft anleeding gegeeven De middelen om geld aan te leggen zyn menigvul= „dig. Maar ik zal alleen spreeken van de zulke, die tot het onderwerp dezer verhandeling betrekking hebben, en in de volgende bestaan, als 7. / Dat men geld geeft op Interest, of 2. / op Bodmarij 3. / Dat men Scheepen en goederen assireerd. 4. / Dat men scheepen timmerd, en die op vragt geeft, of Die hun geld op Bodemarij geeven, scheepen en goederen assureeren, of hunne Scheepen ver¬ „suren, hebben al vrij wal meer risico wyjt te staan. maar hun voordeel is ook grooter, en teffens zeeker, als de scheepen en goederen geen ongeluk Bij„ „gen: Gelden op Interest, geeven het minste voordeel. Maar het gevaar is ook niet groot. Want de uijtzet= „ting geschied ordinair zoo secuur, dat wei- nig of geen verlies te vreesen is. Alte deesen hebben een en 't zelfde oogmerte Dak is: om voordeel te doen. maar de manie= ren zelfs zijn egter van elkander zier ver¬ „schillende, zoo ten opzigte van het voor- deel dat men genieten, als het gevaar dat men loopen kan. in't geheel verhuurd, En 5. „ Dat men zelfs rheedt, en koophandel dryft. — in 810 3. 5 G. 6. S. 9. S. V. S. 7. 194 7 fpine 9 Dog die zelfs Rheeden en Negotieeren, loopen het grootste gevaar van allen; Schoon zij ook by een gelukkig Succes, de grootste voordeelen te wagten hebben. Want behalven dat de winsten on¬ „zeker zijn, zoo kan ook het schip veronge= „lutken, het goed bederven, en dus alles ver= looren raaken. En egter geld in deesen het spreekwoord: Dat die niet waagt, niet gewint. Een koopman diend wel alles te waagen, zoo hij alle voordeelen alleen wil genieten; de¬ „wijl het uijt de ondervinding eene bekende waarheid is: Dat een koophandel die al te beschroomt, en met te veel omzigtigheid gedreeven werd, naauwlyks de onkosten goedmaken, veel min dan enig voordeel afverpen kan. S. 11. Iemand nu, die enig Capitaal bezit, en het zelve op hoope van voordeel wil aanleggen, Een Rheder moet te vreede weesen, met de vragt of huur die hij bedingt. Hij kan niet presendeeren, dat de bevragter ook iets draagd in het Risi= co van het kostende van het Schip, of dies ongelden, tot uijtrusting en onderhoud. Dat blijft alleen voor zyne rekening; Alzoo de gene, die het schip aflaad, na 't betalen Dus kan een Rentenier, die zijn geld alleen op Intrest uijtzet, niet verwagten of begeeren, de voordeelen van eene gelukkige Negotie, Bod¬ marij of assurantie moet zekerlyk voor af een vast besluijt neemen, of hij veel of weinig wagen wil. En dit geschied zijnde, moet hij zig zoo wel te vreede houden, met de voordeelen die„ het uijtgekoosen middel uijtleeverd, als hij zig diend te onderwerpen, aan de gevaren, die daaraan verknogt zijn §. 10. moet 8 194 prner van F. 13. 9. 12. 10 van de bedongen vragt, of huur, van alle andere Lasten vrij is. Ingelyker voegen kan ook geen koopman eerst zy- „ne rekening maaken, op het voordeel, dat hij gehad zoude hebben, bij aldien zijn geld uijtgestaan hadde, op Intrest, Bodemarij of Assurantie, en noemen dan dat allenig winst, wat na korting van het bedragen dier bere„ „kening over blyft. Maar alles is een wesent lyke winst, wat na aftrek van den inleg, en de gedane scheeps en andere onkosten zuijver overschiet. En het kan ook niet wel anders zyn, of dit in zijn geheel, moet Winst op Den Koophandel genoemd, en als zoda „nig aangemerkt werden. Want het zelfde Capitaal, dat men tot den koophan „del gebruijkt, kan men te gelijker tyd niet op Interest Bodemarij, of Assurantie, uijt zetten: T is waar! Men vind veele, die niet hun eigen geld gebruijken; maar het zelve van ande= ren opneemen, en boven dien nog tot meer= der Securiteijd, verassureeren laaten. Maar van deze mag men ook met regt zeggen; dat ze niet voor zig zelven, maar voor andere koophandel drijven. En van zulke bekrompen Negotianten is hier de rede niet. Ten minsten kan het geen zij uijt nood, of uijt al te groote voorsigtig¬ zoo min, als men het geen op Interest of Bodemarij staat, tot den Koophandel gebruijken kan. Ieder manier van geld aan te leggen, heeft haar eijgen visico en voordeel, dat onafscheidelijk daaraan verknogt is. 8. 7. —. 10. En 't zoude uijt dien hoofde ten hoogsten oneigen wezen; zoo men op iets anders, als daarop alleen zijne Rekening wilde maaken. zoo heyd 3. 14. S. 15. 194 7fs ping „ 3. 16.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0016 view scan ↗

English

cannot at all be applied to the Dutch East India Company: for in so far as its state differs from that of a common merchant, nay, let me say, from all merchants in the whole world, so far must its manner of conducting trade also differ, which absolutely requires that it venture much, and share its profits with no other; since it is otherwise impossible that it can make good its expenses, much less have anything left over. And taking this into consideration, as well as with regard to the aforementioned grounds, carefully examining the counter-account drawn up in Europe, it seems to me that it is not at all drawn up as it ought to be. For in it, besides heavy freight calculated on the cost of the ship, risk money in assurance is also entered, as if they were fixed expenditure items; not simply on the money of the investment, but also on the capital gained therewith. And this cannot well be reconciled with each other. For whoever pays freight does not need to bear a share in the risk of the ship. And whoever conducts trade for their own account calls everything profit that remains after deduction of expenses, since they themselves bear the burdens of interest, risk, and insurance. Nevertheless, one could indeed make such a calculation and compare it against the profits obtained, in order to discover whether the trade had yielded greater advantage than if the money had been put out at interest, bottomry, or insurance. Also, if it had to be done, one could indeed divide the profits and give them the designations of interest, risk, insurance, and trade profits, as will appear hereinafter, which has approximately been done in the annexed accounts No 2, 4, 6, and 8, which were drawn up according to the directions of the counter-account. But to first deduct all those items from the profits as if they were real burdens, and to consider nothing but the surplus as a substantial profit, is contrary to the nature of the matter, which of itself entails: that one cannot invest one and the same capital in two, much less in three different ways, and on that account also cannot calculate so many different profits at the same time. Consequently, leaving aside those expenses of interest, risk, and insurance, it will now only come down to examining and firmly determining what expenses actually run on the sugar trade. And these are either Batavian, ship, or Surat expenses, of which I shall speak each separately. Batavian Expenses on Merchandise. These consist of coolie wages and boat charges in shipping and bringing the sugar on board, for which ordinarily 2 per cent is calculated, which amounts on the purchase at f8 12 for 200 lb to f- 3 7 1/15. Yet this is in my opinion somewhat too high, when one takes into consideration how much is paid for those same expenses only in Surat; and how much further, however, the ships lie there from the city and the warehouses from the river bank than at Batavia. For at Batavia a lighter can go back and forth to the roadstead in one day, nay, in half a day; whereas in the Surat river it must spend at least 3, and sometimes indeed 8 days. Also, at Batavia the sugar is brought to the warehouses by the supplier, and upon shipment only rolled into the vessels. But in Surat the canasters must be fetched out of the vessels onto the shore by separate people, carried from there to the warehouses by other people, and there again weighed and stacked by separate people, as well as reworked anew and brought to the scale upon delivery to the merchant. And yet all that costs, as will appear more closely hereinafter, no more per 100 lb than f- 5 2 21/3. Thus, I set for the Batavian expenses per 100 lb about half, or f- 2 8. Ship Expenses. Under these belong the permitted short weights, and that which a ship with its equipment substantially costs. The short weights are firmly determined by regulation of 15 August 1752: For the conveyance at 3 per cent and for spillage between the ship and the shore, another 1 per cent Makes together 4 per cent, which are credited or allowed in goods. And the substantial ship expenses I calculate in the following manner, namely: A ship of 150 feet is estimated to cost when it puts out to sea f100000 Deduct from this for the hull, the cannon, and what further can still be used upon decommissioning: 10000 Remainder: f90000 As experience shows, such a ship can sail 20 and more years. However, I set for it only 5 years, which then counts for the To be carried forward

Dutch transcription

11 „heijd doen, op de Nederlandsche Oost: In= „dische Comp„e geensints toegepast werden: Want zoo verre haar Staat, van die van een gemeen Koopman, ja laat ik zeggen, van alle kooplieden in de gantsche waereld verschild, zoo verre moet daarvan ook ver= „schillen, hare manier van Koophandel te drijven, die absolute vereijscht, dat zy veel wagen, en hare voordeelen met geen ander deelen moet; dewijl het anders onmoge„ „lyk is, dat ze hare ongelden goedmaken, veel min dan iets overhouden kan. 1. 10. En dit in aanmerking neemende, mitsgaders met af„ „zigt op de voormelde Gronden, 8. 8. —. 16. , de in Europa geformeerde Contra Rekening naauw „keurig nagaande, zoo dunkt mij, dat dezelve gantsch niet opgemaakt is, zoo als ze behoorde. Want daarby zyn, behalven zware Vragt- ook „berekend op het kostende van 't schip, ook zijn daar bij Risico in gelden nog Risico- Gelden ^ in Assurantie ^ opgebragt, S. 18. Nogthans zoude men wel diergelijken bereke¬ „ning maaken, en tegens de behaalde wins- „ten vergelyken kunnen, ten einde te ont= waaren of de Handel meerder voordeel af¬ „geworpen hadde, dan of het geld op Intrest, Bodemary of Assurantie was uijtgezet geweest. Ook zoude men indien 't geschie= even als of het vaste Last posten waren; niet Simpel op het geld van den Inleg, maar ook op het daarmede gewonnen Capitaal. En. dit is niet wel met elkander over een te brengen. Want die vragt betaald, be= „hoeft geen aandeel in 't Risico van 't Schip te draagen V. 13. En wie voor eigen Rekening koophandel drijft noemd alles winst, wat na aftrek der onkosten overschiet 1. 14. dewijl hy de Lasten van Interest, Risico en Assurantie zelfs draagd. S. 16. even „den 8. 17. D ns tie 194 78fspring 12 den moeste de winsen wel verdeelen en daar¬ aan de benamingen geeven kunnen, van Interest - Risico - Assurantie - „ Negotie- voordeelen, zoo als hier agter §. 44. blyken zal, dat ten naasten by geschied is, by de anneste Rekeningen N:o 2: 4: 6: en 8:, dewelke na 't voorschrift van de Contra Rekening opgemaakt zijn. Maar om alle die posten eerst van de winsten af te trekken als of het reeele lasten waaren, en niets als het overschot voor een wesenslijke winst te houden, stryd tegens de natuur der zake, dewelke van zelfs medebrengt: Dat men een en 't zelfde Capi¬ „taal niet op twee, veel min op Drie derhande wijze aanleggen, en uijt dien hoofde ook niet zoo veel verschillende winsten te ge= lijk berekenen kan. §. 15. —. L. 19. Bij gevolg die ongelden van Intrest, Risico, en assurantie, buijten aanmerking latende, Bataviasche Onkosten van Koopmanschappen. Deeze bestaan in Coely-loonen, en vaartuijgen ongelden, bij den afscheep, en 't naar boord brengen der zuijker, waarvoor ordinair gere- „kent werden 2 p„r C„to;, het geen op den In„ =koop tegens ƒ8: 12:— de 200 lb: bedraagt ƒ - 3: 7 1/15. Dog dit is volgens mijne gedagten wat te hoog, als men in aanmerking neemt, hoe veel voor die zelfde Ongelden maar in Sou= „ratta betaald werd; en hoe veel verder eevenwel daar de scheepen van de Stad en de Pakhuijsen van de Revier kans leggen, dan te Batavia zoo zal het nu maar alleen daar op aankoo men, om na te gaan, en vast te bepalen Wat onkosten eijgentlijk op den Zuijker-Have„ „del loopen. En deze zijn of Bataviasche„ Scheeps-of Souratsche, van dewelke ik ieder afzonderlijk spreeken zal. zoo 3. 20. s Want 194 7f pring 13 §. 21. Want op Batavia kan een Los vaartuijg in Eenen dag, ja in een halve dag, heen en weder nae de rhede gaan; daar het in de souratsche revier op zyn minste 3. en zomtyds wel 8. dagen toebrengen woett: Ook werd op Batavia de zuijker door de Severancier bij de Pakhuijsen gebragt, en by afscheep maa in de Vaartuijgen gerold. Dog in souratta moeten de Cannassers door apart volk, uijt de vaartuijgen op de wal gehaald, van daar door ander volk naar de Pakhuijsen gedra „gen, en daar weder door apart volk gewooge„ en opgestapeld, mitsgaders by aflevering aan den koopman op 't nieuw verwerkt, en ter Schale gebragt werden. En evenwel kost dat alles, gelyk hier agter §. 22. nader blijken zal, niet meer p:r de 100. lb:,— dan ƒ—:5:2 21/3. Dus stelle voor de Bataviasche Onkosten p: 100. lb: , omtrend de helfte of. . - - - ƒ —: 2:8: Scheeps-Onkosten. Hier onder behooren de Gepermitteerde minwigten, en het gunt wesentlyk een schip met dies Equipa„ gie kost. De Minwigten zyn by Reglement van den 15de Aug:s 1752: vast bepaald. Voor den overbreng op - - - - P„r C„o 3: — en voor spillag tuschen het schip ende wal, nog Maakt te zamen P„r C„to 4:— die in goed gevalideerd of afgegeeven werden. En de wesentlyke Scheeps Ongelden bereke¬ „ne ik in volgender maniere; te weeten: Een Schip van 150. Voet werd geschat te kos= „ten als het in zee loopt - - - ƒ 10'0'000:— Hier van desra heere voor Den Romp, het Geschut, en het gunt verder by t afleggen nog gebruijkt zan werden „ 10000: — Rest ƒ 90000:-:- Blykens de ondervinding kan zulks een schip 20. en meer Jaren vaaren. Egter stelle daarvoor mae 5. Jaar, bin dan kent voor de 1:– Die Transporteere §. 27. 194 pring 3

NL-HaNA_1.04.02_3179_0019 view scan ↗

English

Brought forward. Sailing costs of the ship. Yearly. Monthly. The wages and provisions of the seafarers, as well as the necessary repairs and supplies, amount, according to an indication from the former Master Attendant at Batavia, the Honorable Roseboom, dated April 29, 1755, monthly to ƒ 3935:3:— Yet because this is judged somewhat too little, set at ƒ 4000:—:— Money monthly ƒ 4500:—:— And for the journey set at 8 months, calculated from the 1st of July when a ship begins loading for Surat until the end of February when it can be back at Batavia. Thus the ship's expenses amount in total to ƒ 36000:—:— And because this is as much as one can fairly calculate, as will appear more fully in §. 23, it will also not be difficult to demonstrate from this: That the freight stated in the Contra Account, of ƒ 3:12:— per 100 lb, is taken a little too high. For if one calculates only 1,000,000 lb for the cargo of the ship, at ƒ 3:12:— per 100 lb, then the freight already amounts to ƒ 36000:—:—, or as much as the ship's expenses amount to in total. And yet it is certain, as the continuation in §. 28 and 29 will show more broadly, that a ship of 150 feet, besides that 1,000,000 lb of sugar, can also transport 4 to 500,000 lb of spices, copper, tin, iron, etc. Consequently these goods, which are nevertheless the most precious, bear nothing of the burdens of the transport. Yea, I believe I may establish on good grounds that such a ship, fully laden with sugar alone, can transport 4000 canassers of 375 lb each, or together 1,500,000 lb. If one now compares the expenses of ƒ 36000:—:— against that, then 100 lb does not amount to more than ƒ 2:8:— And this, according to my thoughts, is properly what one ought to calculate for freight when a ship, besides sugar, also has other goods loaded. ƒ 6000:—:— ƒ 500:—:— ƒ 90000:—:— or F 294 spine 3 Pot 15 It is true that someone who charters his ship to others must stipulate somewhat more than ƒ 2:8:— for freight, because otherwise he would only recover his expenses and retain nothing for his trouble, for the risk of the sea, and for interest on the capital that the ship costs; But the Honorable Company, which seeks its existence solely from commerce, must also make its calculation solely on the profits of commerce, §. 18, and consequently cannot first deduct therefrom the advantages that another ought to enjoy who has invested his money solely in the building and chartering of ships. §. 14. And proceeding on this foundation, I believe I may determine the ship's expenses in this manner by setting: For a ship of 150 feet fully laden with sugar alone, monthly ƒ 4500:—:— or for the Surat journey of 8 months ƒ 36000:—:— Surat Expenses. These consist of toll, warehouse loss of weight, vessel charges, merchandise expenses, rebate, and brokerage. The toll was paid in kind and calculated on the import after deduction of the ship's loss of weight at 2½ percent. The warehouse loss of weight is determined by the aforesaid regulation, namely: If the out-weighing takes place within the year, at 2 percent. Yet over the year, 3 percent. A lighter of 25 lasts that can load 200 canassers and more, at 375 lb, or together 75,000 lb, costs for hire ƒ 37:10:— Consequently the vessel charges come to, per 100 lb, ƒ 0:1:— Merchandise expenses are firmly determined by the regulation, so that the warehouse master receives: Upon receipt: For unloading, carrying up, weighing, and piling up of each candy or 690 lb: ƒ 0:18:12 And upon delivery: For weighing wage per candy: ƒ 0:7:8 Coolie wage: ƒ 0:2:8 Total: ƒ 0:10:— Together per candy: ƒ 1:8:12 And for 100 lb: ƒ 0:4:2 21/3 For rebate the merchant deducts from the full sales amount according to custom: 3 percent. And the brokers receive from the remainder, or that which was effectively brought into the cash box: 1½ percent. And for freight of the sugar, if a ship contains other goods as well, per 100 lb: ƒ 2:8:— §. 22. §. 23. And 194 fsping 16 And these are all expenses that fall upon the sugar trade, and which also cannot be considered to have been taken too low, or to be slight in themselves. For I do not believe that outside the Honorable Company a merchant is found in the world who allows his servants a fixed allowance of 6 and 7 percent solely for loss of weight and wastage. The set time of 8 months for a Surat journey is also long enough, as the ships rarely return from here empty, but always take along either return goods for trade, or necessities for household maintenance, or cash money. And even though somewhat too little might have been taken for the repairs and necessities of the ships, §. 21, this will nevertheless be amply compensated for by the overly calculated wages and provisions, since it is certain that such ships are by no means constantly, and possibly only for the least amount of time of the set 15 years, manned with 110 heads. §. 23. possible houses No. 24. §. 25. 194 7sSpring And this is indeed a very acceptable profit, especially if one observes: That the selling price in the first year, through the large stock that still remained in the warehouses If one now draws up the account according to these foundations, as I have drawn it up and annexed hereto under No. 1, 3, and 5, for the financial years 1763 to 1766, or the time of my presence in this Direction; then it appears therefrom: That in these three years on sugar alone, after deduction of all expenses, the net profit was on the sales amount, in percent: In Year 1763/4 on ƒ 157194:18:8: ƒ 41912:2:8 — 26¾ 1764/5 on ƒ 319221:6:8: ƒ 137259:15:— — 43 1765/6 on ƒ 380498:4:8: ƒ 168690:19:8 — 44 3/8 Together on ƒ 856914:1:8: ƒ 347862:17:8 or 40 1/15 percent.

Dutch transcription

14 P:r Transport. Seytagie van 't schip. Jaarlijx. in Maandelyjk De Gagien en Provisien der Zeevarende; zoomede de nodige Reparatien en verstrek= „kingen, bedragen, volgens eene aanwysing van den gewesen Opper Equipagie meester te Batavia den E: Roseboom, gedateerd den 29:e april 1755. maandelijx ƒ 3935:3:— Dog dewijl zulx wat te weinig goordeld word osele avor „ 4000: —:— Geld maandelapt ƒ4500: —:— En voor de Rijze Stelle 8. maanden, gerekend van Pmo. July dat een schip voor Souratta in Lading gaat tot Ultimo Februarij dat het zelve weder op Batavia kan zyn. Dus bedragen de Scheeps onkosten in't geheel ƒ36000:—: En dewijl dit zoo veel is, als men billyk reekenen kan, gelijk §. 23. nader zal blijken, zoo zal 't ook niet swaar vallen daar uijt aan te toonen: Dat de gestelde vragt bij de Contra Rekening, van ƒ3: 12: p:r de 100 lb een wijnig te hoog is genoomen Want als men maar 1000'000. lb voor de Lading van 't schip rekent, tegens ƒ 3:12: — de 100 lb:;- dan bedraagd de vragt alreeds ƒ36000:—:— of zoo veel de Scheeps onkosten in't geheel mon„ teeren. En even wel is het zeeker, zoo als het vervolg d. 28. en 29. breeder toonen zal, dat een schip van 150. voet, behalven die 1000'000. lb: aan zuijker, ook 4. â 500'000. lb: aan specerijen, koper, tin Yzer, en Z: vervoeren kan. Bij gevolg draagen deze goederen, dat egter de koste= „lyksten zyn, in de Lasten van den overvoer niets. Ia: Ik vermeen op goede gronden te mogen vast =stellen, dat dier gelyken Schip, alleen met zuy„ „ker afgeladen, 4000. Cannassers â 375. lb: ieber eds of te zamen 1500'000. lb vervoeren kan. Als men nu de onkosten van ƒ 36000:-:- daar- „tegen vergelykt, dan bedragen de 100 lb: niet En dit is volgens mijne gedagten eijgentlyk, het geen men diend te rekenen voor vragt, als een Schip, behalven zuijker, ook nog andere goederen geladen heeft meer dan . ƒ 2: 8: — ƒ 6000: —– ƒ 500:—: ƒ 90000: —:— : of F 294 spine 3 Pot 15 Wel is waar, dat iemand die zyn schip aan andere ver- huurd, iets meer als ƒ 2: 8:— voor vragt bedingen moet; dewyl hij anders maar alleen zyne on- „gelden goedmaken, en niets voor zyne moeite, voor 't Risio der Zee, en voor Intrest van het Capitaal, dat het schip kost, overhouden zoude; Maar de E: Comp:e, die haar bestaan alleen uijt den Koophandel zoekt, moet ook maar alleen op de winsten van den Koophandel hare Rekening maaken, V. 18. en kan by gevolg= daarvan niet eerst aftrekken, de voordeelen die een ander diens te genieten, dewelke zyn geld alleen tot het timmeren en verhuuren van Scheepen aangelegd heeft. §. 14. En op dit Fondament te werk geeande, zoo ver„ „meen ik de Scheeps Onkosten in dezer voegen te mogen bepaalen dat ik Stelle: Voor een Schip van 150 voet dat alleen met zuyker is afgeladen, maandelyx - - ƒ 4500: — dan wel voor de souratse reypse van 8. md„n ƒ36000: —:— _„o 1½ Souratsche Onkosten. Deeze bestaan in Thol, Pakhuijs-minwigt, Vaar= „tuijgen- Ongelden, onkosten op Koopmanschapp„n Rabat, en Makelardij De Thol werd in goed afgegeeven en gerekend op den aanbreng na aftrek van't scheeps-minwigt â â P„o C„to 2½ Het Pakhuijs minwigt, is by het voorm: Reglemt. bepaald, te weeten; Als de uijtweging geschied, binnen het jaar op. . . _„o _„ 2: — Dog over 't Jaar _„o _„ 3: — Een Los=Vaartuijg van 25 Lasten dat 200. Can=s en meer laden kan, â 375. lb:, of te zamen 75000 lb: kost aan huur. . . - ƒ 37: 10:— Bygevolg koomen de Vaartuijgen Ongel„ „den te staan p„s 100 lb op - - - - „ —: 1: — Onkosten van Koopmanschappen, zin, bij 't Reglem„te vast bepaald, zoo dat de Pakhuijs mr Krygt Bij den Ontfangst; Voor 't lossen, opdragen, weegen, en op stapelen van ider Candijl of 690. lb: - - - - ƒ —:18:12 En by Afleevering: voor weegloon p. r Candijl - - ƒ —: 7: 8. - „ Coelyloon „ _„ —„ — 2: 8 — „ — 10: — Te samen P:r Candy l ƒ1: 8:12 En voor 100 lb - - - - - - - - ƒ—:4:2 21/3 Voor Rabat trekt de koopman van't volle verkoops bedragen volgens gewoonte - - - - P„r C:o 3:— En de makelaars krijgen van st ovrschot of het gunt effective in Cassa gebragt werd En voor vragt van de zuijker, als een Schip meer andere goederen in heeft p„r 100 lb: ƒ 2: 8:— §. 22. : 8. 23. En 194 fsping 16 En dit zyn alle onkosten, die op den zuijkerhan. „del vallen, en dewelke ook niet geagt kunnen werden, te min genoomen, of in zig zelven gering te zijn. Want ik geloove niet dat buijten d' E: Comp:s een koopman in de waereld gevonden word, die aan zijne bediendens een vaste toeschrijving toestaat, van 6. en 7 p C:t alleen voor minwigt en Spillagie. Ook is de gestelde tyd van 8 maanden voor eene- Souratsche Rijze lang genoeg; alzoo de Scheepen Zeldsaam van hier ledig weder te rug keeren, maar althoos of Retouren tot den Handel of benodigtheden voor de huijshou„ „ding dan wel contanten mede neemen. En Schoon al voor de Reparatien en beno= „digtheden der scheepen §. 21. wat te min genoo= „men mogte zyn, zal zulx egter door de te veel berekende gagien en provisien, ruijm weder vergoed werden; doordien het zeker is, dat diergelyken Scheepen geensints doorgaans, en En dit is inderdaad een zeer aannemelyke winst, voor al, zoo men aanmerkt; Dat de Verkoops- prys in 't eerste Iaar, door den grooten. voorraad die nog per Restant in de Pak= Als men nu volgens deze gronden de Rekening opmaakt, zoo als ik dezelve opgemaakt, en onder N:o 1: 3. in 5: hier agter gevoegd heb, van de boekjaren 1763 tot 1766. of den tyd van mijn aanwezen in deze Directie; dan- blykt daarby: Dat er in deze drie Jaaren op de zuijker alleen, na aftrek van alle On „kosten zuijver gewenkoops is m Eenst Po Ctos In A:o 175/4 op: 157194: 18:8. ƒ 41912:2:8 — 26¾ 17 8/5 „ „ 319221:6:8. „ 137259. 15:— 43. — 17 3/6 „ „ 380'498: 4: 8. „ 168690: 19: 8. 44 3/8 Te zamen op ƒ 856914:1:8 ƒ34792:17:89 r: 40: 1/15 mogelyk maar, den minsten tijd, van de gestel¬ „de 15. jaaren, met 110 koppen bemant zyn. S. 23. mogelyk =huijsen No. 24. §. 25. 194 7sSpring

NL-HaNA_1.04.02_3179_0022 view scan ↗

English

17 outside, and due to the poor quality of the new import, was very low. Likewise: That the ships were not used for the sugar trade alone, but that the sugar generally had the smallest share in the value of the cargoes; as appears from the following demonstration of what the entire import yielded upon sale in comparison with the sugar separately alone. Namely: The entire import Anno 1763 with 2 ships ƒ 625211:7:8. ƒ 217390:3:8 Anno 1764 with 4 ships ƒ 1240102:6:8. ƒ 465767:2:8 Anno 1765 with 4 ships ƒ 1669622:12:8. ƒ 598976:—:— Together with 10 ships ƒ 3535016:6:8. ƒ 1282123:6:— Deduct from this for the sugars ƒ 1282123:6:— Remainder . . . . . ƒ 2252893:—:8., or about two- thirds, by which the other merchandise exceeded the sugar. Indeed: Even if a ship were laden with sugar alone, there could still, upon a purchase capital of . . . ƒ 122625:—:— or with expenses amounting to . . . . „ 41595:—:— Together . . . ƒ 164220:—:— net a clear profit of ƒ 72288:5:8. or 44 percent: so that it clearly appears by the attached Account No. 7, in which I have assumed: That a ship of 150 feet can carry 4000 canassers or pounds . . . 1500000:— That the 100 lb purchase price is ƒ 8:3:8., being the average price of 4 to 4½ Rds. that 125 lb costs at Batavia. And That the 100 lb is sold at Surat for 12 Rps. or ƒ 18:—:— per 100 lb, as ordinarily happens, although for the cargo of Velzen I indeed negotiated 12½ Rps. or ƒ 18:15:—. §. 26. §. 27. 18 Yet, as to my knowledge to this day no ship has ever been laden for Surat with sugar alone, so I also do not think that it will be necessary in the future. On the contrary, I am of the opinion that the required quantity thither can be sent without having to consider it as anything other than an item which only serves to fill the remaining space of the ships, which for lack of other goods would remain empty. For I assume that this city, as long as it remains in the circumstances in which it currently is, now somewhat more and then somewhat less, can consume annually besides sugar: Of Japan bar copper lb 600000:—:— Iron lb 400000:—:— Tin lb 200000:—:— Red lead lb 50000:—:— Pounds 1250000:—:— To be carried forward Carried forward lb: 1250000:—:— Of lead or spelter . . . „ 50000:— Cloves . . . . . . „ 60000:—:— Nutmegs . . . . . . „ 35000:—:— Mace . . . . . . . „ 5000:—:— Makes together Pounds 1400000:—:— And these cannot be laden in one, nor even easily in 2 ships; both for the sake of the large capital that depends on those costly goods, and primarily because the ships are too severely damaged by too heavy a bottom-tier of tin, copper, etc. This latter I gather from the statements of the officers of all four ships that were recently here. For these did not even have 400000 lb of such goods on board. And yet they complained that their ships had suffered too much. And since it is a known truth that the Honorable Company not only for §: 28. 19 for the continuation of its extensive trade, but also especially for the protection of its numerous possessions, must keep far more ships at sea than it can precisely use at any given time, so I also think that it would be better to divide those heavy goods over four rather than over three ships. And thus I state that for the navigation and trade to Surat four ships are necessary. If one now considers that a ship of 150 feet can easily carry 1400000 lb, as I believe may be established, because the last four ships each carried that much for the account of the Honorable Company, then for four ships comes to lb 5600000:—:— The merchandise specified in § 28 amounts to only lb 1400000:— For arrack and other provisions, equipment goods, etc., I set . . . . . . 200000:— Or together lb 1600000:— Remainder . . . . . . . lbs 4000000:—:— for the shortage, or the space that remains of four full ship cargoes. And this cannot be better filled than with sugar, not only because this provides an easy cargo for the ship, but also because there is no more profitable product that could be employed for that purpose; and especially because 4000000 lb or roughly 10000 canassers is precisely the quantity that I may set for the annual consumption of Surat. §: 29. §: 30. And on this foundation, sugar being considered not as a principal item of the Surat trade, but as a secondary item that serves only to fill the remaining space of the ships; so one cannot really assign to it any share in the ship expenses of transport or freight. These should be borne solely by the principal items of § 28, for the sake of which the ships for

Dutch transcription

17 Buijsen lag, en door de slegte qualiteit van den nieuwen aanbreng, zeer laag is geweest. Zoo mede: Dat de Scheepen niet gebruijkt zyn tot den zuijker handel alleen, maar dat de zuijker in de waarde der Ladingen, doorgaan het geringste aandeel gehad heeft,; gelijk blijkt uijt de volgende aanwijzing, van het geen d gantsche aanbreng bij verkoop gerendeerd heeft in vergelijking van de zuijker afzonderlijk alleene De gansene Te weeten: jnbreng A:o 1763 met 2 scheepen ƒ 625211:7:8. ƒ217390: 3:8 _„o 1764 _„ 4 _„o „ 1240:102:6:8: „ 465767: 2:8 _„o 1765 —„ 4 _„o „ 1669'622:12: 8. „ 598976:—:— Je Samet met 10 schivm. ƒ 3535016:6:8. ƒ1282123: 6:— Hier van detra heer vor d' uijters ƒ 282123: 6:— Rest. . . . . ƒ 2252893:—:8. , of circa Twee derde, dat de andere Koopmanschappen, de zuijke gesúrmonteerd hebben. Ja: Al was 't ook, dat een schip met zuyker Dog gelyk met myn weeten, tot heeden toe nog alleen afgeladen wierde, zoo zouden egter nog, op een Capitaal jnkoops van. . . ƒ 122625:—: — of met de onkosten tot - - - - „ 41595: —: — Te samen. . . ƒ164220: —: — ƒ 72288:5:8. zuijver kunnen overschieten of percentos 44: - invoegen duijdelyk blykt, by de annexe Rekening No: 7. waarby ik ver¬ ondersteld heb: Dat een schip van 150. Voet, laden kan 4000 Camb„ of Ponden - . . 1500000: — Dat de 100 lb Inkoops kosten ƒ 8:3:8. zynde de ge¬ „middeleerde pris van Rd:s 4. cos 4½. dat op Batavia de 125 lb kosten. En Dat de 100 lb op Souratta Rop:s 12. of ƒ 18: —: — de 100 lb verkogt werden, zoo als ordia „nair geschied, Schoon ik voor de La„ „ding van Velzen wel Rop. 12½ of ƒ18:15:— heb bedongen gehad. alleen geen S. 26. 194 vppring §. 27 18 geen schip, met zuijker alleen voor Souratta is afgeladen geweest, zoo denk ik ook niet dat het in den aanstaande nodig zal zijn. In tegendeel ben ik van gevoelen, dat de vereysch „te quantiteit naar derwaards verzonden kan werden, zonder dat men dezelve anders hoeft aan te merken, als een Articul, het welk alleen diend, om de overige ruijmte der Schee= „pen te vullen, die bij gebrek van andere whare ledig zoude blyven. Want ik voor onderstelle, dat deze Stad, zoo lang dezelve nog maar in die omstandigheeden blyft, waar in ze thans is, nu eens wat meer¬ en dan weder wat minder, buijten de zuyker jaarlyx verthieren Kan: Aan Iapans Staaf koper lb 600'000: —:— _„o Yzer - - - -. . . „ 400000: —: _„o Thin - - - - - - „ 20'0'000: —: „ 50000. lb„r 1250000:- —. Meny Die Transporteere P„r Transport lb: 1250'000: —: Aan Loot of Spiaulter. . . . „ 50000: _„o Nagulen - - - - -. - „ 60'000:— _„o Nooten. . . . . - „ 35000: —:— _„o Foelij. . . . . . . „ 5000: —: Maakt te zamen Pond„s 1400000:—:— En deze kunnen niet in een, nog ook niet wel in 2. scheepen afgeladen werden; zoo om de wille mn het groot Capitaal, dat aan die koste„ „lyke whare hangt, als voornamentlyk daar „om, dat de scheepen door eene al te sware n onderlaage van Thin, koper enz al te zeer gekrenkt werden. Dit laatste maak ik op, uijt het zeggen der Overheeden, van alle vier Scheepen, die nu jongst hier zyn aan geweest. Want deze hebben nog niet eens 400'000. lb. van diergelyke goederen in gehad. En egter be¬ „klaagden zy zig, dat hunne scheepen al te veel geleeden hadden. En dewijl het eene be¬ „kende waarheijd is, dat de E: Comp: niet alleen der„ tot §: 28. 194 Jfsping 19 tot voortzetting van haren uijtgebreeden Han¬ „del, maar ook insonderheid tot beschirming van hare menigvuldige bezittingen, veel meer Schee pen in zee moet houden, als zij juijst telkens ge¬ „bruijken kan, zoo denke ik ook dat het beter zoude weesen, die zware goederen over Vier dan over Drie scheepen te verdeelen. En dus stelle ik, dat tot de Vaart en Handel op souratta Vier Scheepen nodig zyn. Als men nu aanmerkt, dat een schip van 150 voet, ge¬ „makkelijk 140'0000 lb. laden kan, gelyk ik vermeen te mogen vast stellen, om dat de jongste Vier Scheepen, ieder zoo veel voor rekening van dE: Comp„e in gehad hebben, dan komt voor lb„ 5600'000:- - Vier Scheepen - De Koopmanschappen 5. 28 gespe= „cificeerd bedragen maar lb 1406000: — Voor Aracq en andere Provisien 200000: — Equipagie goederen enz: stelle„ Of te zamen lb 1600'000:- Rest. . . . . . . lb„s 4000'000:—:— §: 30. En op dit fondament de zuijker aangemerkt zijnde niet als een Hoofd-Articul van den Sourat„ „schen Handel, maar als een by articul, dat alleen diend, om de overige ruijmte der Schee= „pen op te vullen; zoo kan men dezelve ook niet wel enig aandeel geeven, in de Scheeps Onkosten, van overvoer of vragt. — Deze dienen alleen te dragen de Hoofd- Articulen I: 28: om welker wille de voor het manqueerende, of de ruijmte die over- blyft aan Vier volle Scheeps-ladingen. En deze kan niet beeter opgevuld werden, als met zuij¬ „ker, niet alleen, dewyl zulx voor 't schip eene gematkelyke Lading geeft, maar ook, om dat men geen voordeliger Product heeft, dat men daartoe zoude emploijeeren kunnen; En vooral om dat 400'0'000 lb of ruijm 10000 Can„ juijst de quantiteit is, die ik voor den Iaar= „lyken verthier van Souratta Stellen mag. voor Scheepen §. 29. 194 7d prine

NL-HaNA_1.04.02_3179_0025 view scan ↗

English

20 ships are primarily intended for. And if on that account the sugar accounts were once relieved of it, they would appear considerably more profitable than has been shown here previously in §. 24. and 25. Consequently, it is fully evident from this: That the shipment of sugar to Souratta is by no means harmful but very profitable; whether one regards this product as a main article of trade, or merely as something that only serves to fill the remaining space of the ships. §. 32. However, everything that has been said up to now still only refers to the present condition, both of the quality of the sugar and of its purchase costs. If now an improvement could be made in both, or even in just one of these two points, it goes without saying that the profits of the Honourable Company would then also be incomparably greater. And although I do not dare hold myself assured of being able to suggest the proper and best means to that end, I shall nevertheless venture to speak of a very few which, in my opinion, deserve to come into consideration. §. 31. It has happened more than once that the Honourable Company has been glutted with sugar. Consequently, there must notoriously be too many sugar mills. And this is highly detrimental, both to the Honourable Company and to those who own the sugar mills. For: First: it is a known truth from experience that an excessive abundance diminishes the regard for a commodity. Less esteem brings with it a lower value. And from the lower value it follows: That since the Honourable Company cannot obtain acceptable profits upon the sale of the sugar, it is also unable to pay as much for it at the time of purchase as the owners of the mills ought to enjoy in order to derive the requisite profit from their labor. 21 Secondly: the excessive number of mills makes laborers scarcer, and consequently their wages more expensive; and Thirdly: the excessive number is also the cause that they cannot always be kept going, but must stand idle now and then. For if that work were continued incessantly with so many mills at the same time, the stock would become greater than the demand. The owners of the mills would not be able to sell their product at all, and that would be even more detrimental to them than having to sit idle now and then. Thus, above all and in the first place, the number of sugar mills needs to be reduced. And if one were to ask me: which ones? I would answer: All the Javanese without distinction. The reasons that move me to this are the following, namely: 1. The Javanese sugar, according to the testimony of all native inhabitants here, is far from being as good as the Jacatran. And I am obliged to believe it, not only because they always prefer to pay a little more for the Jacatran than accept the Javanese at a lower price; but also because I and all my Council members have seen and experienced that three different kinds of their native delicacies, prepared from the best Javanese sugar, were by far not as white and handsome as those for which only ordinary Jacatran was used. 2. The Honourable Company has never had the proper benefit from the Javanese sugar. For previously only the lowest and worst sorts arrived at Batavia. The largest and best quantities were brought by small vessels to the Strait of Malacca or to Bancahoeloe, and from there with English and native ships to Souratta and Bombaij: And thus foreign merchants not only enjoyed the profits of that product, but they also spoiled the market for the Honourable Company for that which it sent to Souratta itself. And 3. The inhabitants of Java can also find sufficient work in other products, of wood, rice, indigo, cotton yarns, pepper, etc., if they wish to supply the Honourable Company with them according to its needs. And since these are at the same time the principal, nay, I may say, the only articles from which the inhabitants of Batavia can find their livelihood, they should indeed remain for Batavia alone. §. 34. If still more sugar mills must then be abolished, there are several even in the Jacatran district which, on account of their poor location, obtain the necessary firewood with difficulty and also cannot transport their products except with great trouble. Likewise, there are others which by nature never yield good white, but always common brown sugar. And both of these will lose little or nothing if their privilege is revoked.

Dutch transcription

20 Scheepen voornamentlyk aangelegd zyn. En als uijt dien hoofde, de zuyker Reekeningen eens daarvan ontheft wierden, zouden dezel„ „ve zig nog vrij voordeliger vertoonen, dan hier voorwaards §. 24. en 25. aangewezen staat. Bij gevolg blykt hier uijt ten vollen. Dat de ver- „zending van zuyker naar Souratta, geen- „sints Schadelyk maar zeer voordelig is; Het zy men dit Product aanmerkt, als een Hoofd- Articul van den Handel, of alleen als iets, dat maar diend, om de overige ruijmte der scheepen te vullen. §. 32. Evenwel heeft alles, wat tot hier toe gezegd is, nog maar alleen zyne afzigt, op de presente ge¬ „steldheijd, zoo wel van de deugd van de zuijker als van dies Inkoops-kostende. Bij aldien nu eens in beide, of al was 't ook maar in Een van deze Twee Pointen Eene Verbetering gemaakt Het is al meer dan eens gebeurd, dat dE: Comp:e met zui„ „ker overkropt heeft gezeeten. Bijgevolg moe„ „ten er notoir te veel zuijker molens zyn. — En dit is ten hoogsten Schadelyk, zoo wel voor dE: Comp:e, als voor den geenen, die de zuijkermolens in eigendom bezitten. Want Voor Eerst: zoo is het uijt de ondervinding eene bekende waar= „heid, dat de al te groote overvloed, eene whare ongeagt maakt. De mindere agting sleept na zig eene mindere waarde. En uijt de min „dere waarde volgt: Dat dewijl dE: Comp:e bij verkoop van de zuijker, gene aanneemelijke winsten behalen kan, zy ook onvermogens is, daarvoor bij den Inkoop zoo veel te betaalen, als de eigenaars der molens wel zouden dienen te konde werden, het spreckt van zelfs, dat de voordeelen van de E: Comp: dan ook ongelyk grooter zoude weesen. En Schoon ik mij niet verzekert durf houden, de regte en beste mid= „delen daartoe aan de hand te zullen kun nen geeven; zoo zal ik 't egter waagen, van enige weinige te spreeken, die volgens mijne gedagten verdienen in aanmerking te koomen konde gewieten „ §. 31. 5 3. 33. 194 7Jfping 21 genieten om van hunne moeyte het vereyschte voordeel te trek„ =ken Ten Tweeden: zoo maakt het al te groot getal der molens, de arbeids lieden Schaarser, en by gevolg hunnen loon duur„ „der; en Ten Derden: zoo is het overgroot getal ook oorsaak dat dezelve niet altoos aan de gang kunnen gehouden werden, maar nu en dan stil moeten staan. Want wierd dat werk met zoo veel Molens te gelyk onophoudentlijk voort¬ „gezet, de Voorraad zoude grooter werden als de Vertier- De eigenaars der Molens zouden hun product in't geheel — niet verkoopen kunnen En dat zoude voor hun nog nadeli= „ger weesen, dan dat ze nu en dan stille moeten zitten. Dus diend voor al en in de Eerste=Plaats, het getal der zuijker molens verminderd te werden. En zoo men mij ook vragen mogte ! welke zoude ik antwoorden: Alle Iavase zonder onderscheid: De Reeden die mij hiertoe beweegen zyn de volgende, te weeten: 1. / Zoo is de Javase Zuijker, volgens 't getuijgenis van alle Inlan„ „ders hier, op verre na zoo goed niet als de Iaccatrase. En ik ben genootsaakt het te moeten gelooven, niet alleen, om dat ze altoos voor de Iaccatrase liever iets meer betaalen; dan de Javase tegens een minder prys aanneemen; maar ook, om dat ik en alle myne Raadsleden gezien en ondervon: „den hebben, dat drie derhande soorten hunner Inlandsche Letkernijen, van de beste Iavase zuijker klaar gemaakt; op verre na zes wit en aansiinlyk niet waren, dan die waartoe maar ordinaire Iaccatrase gebruijkt was. 2. Heeft de E: Compe van de Javase Zuiker het regte voor= Moeten 'er al dan nog meer zuyker-Molens af¬ „geschaft werden, dan zijn zelfs in't Saccatrase verscheiden, die wegens hunne slegte gelegent= „heid, het benodigde Brandhout beswaarlyk bemagtigen, en hunne Producten ook niet als met veel moeite afbrengen kunnen. zoo mede zyn er andere, die uijt de natuur nooijt goe= „de witte, maar altoos gemeene bruijne zuyker uytleveren. En byde deze zullen weinig of niets verliesen, als hun voorregt ingetrokken „deel nooyt gehad. Want de minste en slegtste soorten quamen voor dezen maar op Batavia. De grootste en beste quantiteiten wierden met kleine vaartuijgen naar de straat malacca of naar Bancahoeloe, en van daar met Engelsche en Inlandsche scheepen naar Souratta en Bombaij gebragt: En dus genooten Vreemde Negotianten niet alleen de winsten van dak Product, maar zij bedierven ook den markt voordE: Comp:, van het geen zy zelfs naar Souratta zond. En 3. / zoo kunnen de Ingezetenen van Iava ook genoegsaam hun werk vinden, aan andere Producten, van Hout, Rijst, Indigo, Castoene Gaven Peperensz:, by aldien zy d'E: Comp:e na benodigtheid daarvan voorsien willen ^ En dewyl dit teffens de voornaamsten, ja. Ik mag zeggen, de enig= ste articulen zyn, waaruijt de Ingezetenen van Bata= via hun bestaan kunnen vinden, zoo dienen die ook wel voor Batavia alleen te blijven. — werd §. 34. deel 194 fspine §. 33.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0027 view scan ↗

English

22 whereas on the contrary the Honourable Company will gain much from the latter. For although in my time as Upper Merchant of the Castle their products were frequently unacceptable enough, one nevertheless did not dare to reject them entirely. One had to accept them at least as a third sort. And thus the Honourable Company received, albeit at a lower price, nevertheless defective goods, which, being shipped among better sorts, often helped them to turn to syrup as well, and for that reason not only made the entire cargo unsightly, but also worked to the detriment of the market, and consequently at the same time of the profits that the Honourable Company would otherwise have had. §. 36. It will perhaps be objected against me: that it is with sugar as with other products, of which one year yields an abundance and the next a great scarcity again, and that for this reason it could well happen that the Honourable Company, with a notable reduction of the sugar mills, might at some point suffer a shortage. I agree that this can happen; because it has indeed happened that the Honourable Company, with an excessive number of sugar mills, has not been able to find its convenience. But will the deficit of a single year therefore cause such great detriment to trade? I think not! A continuous supply of merchandise satiates desire, diminishes regard, and consequently also the price. A merchant who knows that he can always obtain goods does not buy until he sees a chance of reselling what was bought with profit. But if it happens that there is a shortage now and then, his desire is aroused to provide for himself before others. He ventures to buy a large supply on occasion, in the hope that a shortage will come again and that 23 he will thereby obtain great profits. And thus an intervening scarcity is by no means detrimental to trade, but serves much more to give it a new vigor, and to keep the goods at their value. §. 37. Yet even though the sugar mills might be reduced, this will nevertheless help little to the benefit of the Honourable Company's interests if the millers retain the freedom to sell their wares to whomsoever they wish. Because private merchants ordinarily give, and can also give, somewhat more than the Honourable Company, they obtain priority. They go off with the best, and the Honourable Company must content itself with the refuse that nobody else wants. Consequently, the Honourable Company serves, in the second place, to keep the sugar trade entirely reserved for itself alone. It is true: this will seem somewhat hard to certain private persons who look only to their own interest. They will call it a compulsion that ought to have no place in trade. But why should this deserve the hateful name of compulsion any more than the heavy prohibition that exists against private trade in coffee beans, indigo, pepper, etc., which are also Jaccatran products! It is indeed nothing other than pure favor, however much or little the Honourable Company chooses to allow to its servants and dependent colonists in this matter. According to its Charter it is entitled, and according to the foundations—to the extent that the millers are obliged and bound thereto under severe penalties—that they may not sell a single pound to private merchants, but must deliver everything to the Honourable Company. §. 38. from the foundations of its existence it is obliged to limit trade within the reach of its possessions as much as possible, and to keep it for itself alone. And truly: if the Honourable Company does this with respect to sugar as well, it appears to me that this will serve much rather to the advantage than to the detriment of the owners of the mills, and consequently they will have no reason to complain. For aside from the fact that they nevertheless enjoy a peaceful dwelling under the protection and at the expense of the Honourable Company, virtually free from all burdens and encumbrances, and that for this reason they are obliged to contribute everything that their means allow to the maintenance and increase of the Honourable Company's prosperity, it is also uncertain whether and when private merchants will come to buy their wares. These can sometimes lie for a long time and consume the capital in interest. Whereas on the contrary, if they are assured that the Honourable Company accepts everything, they can quietly proceed with their work and receive their money immediately as soon as they simply bring their product to the scale. §. 39. One might also perhaps fear that if the Honourable Company obliges itself to accept everything, it will then sometimes become overstocked with those wares. But there is no difficulty in that, since the required quantity can be sufficiently determined by a fixed number of mills that deliver the best sugar. And even if it were the case that in one year it received a little more than its requirements for that time, that will nevertheless decrease again in the other year. For it is known from experience that sugar plantations often yield a lean harvest after a prosperous crop. §. 40.

Dutch transcription

22 werd, Daar in tegendeel de E: Comp:e by de laatsten veel zal winnen. Want Schoon by mijnen tyd als Oppenkoopman van 't Casteel, hunne Producten dik¬ „wils genoegsaam in acceptabel waren, dierfde men dezelve egter niet wel in't geheel van de hand wijzen. Men moeste ze ten minsten voor derde soort aanneemen. En dus kreecg dE: Comp schoon tegens een minder prys, egter ondeu= „gend goed, dat onder betere soorten afgescheepte zynde, die dikwijls mede aan 't siropen hulp, en uijt dien hoofde niet alleen de gantsche la= „ding onaanzienlik maakte; maar ook tot nadeel strekte van de markt, en by gevolg tef= „fens van de winsten, die de E: Comp:e anders ge= had zoude hebben. §. 36. Men zal mij mogelyk tegen worpen: Dat het met de zuyker gaat; gelyk met andere producten, waarvan het eene jaar overvloed, en het ander weder eene groote schaarsheid uijtleverd, en dat het uijt dien hoofde wel gebeuren konde, dat dE: Comp:e by eene merkelyke vermindering der zuyker Molens eens gebrek hadde. Ik Stemme toe dat dit geschieden kan; om dat het wel gebeurt is, dat de E: Comp:e bij een overtollig getal van zuyker-Molens, haar gerief niet heeft kunnen vinden. Maar zal de minderheid van een Iaar, daarom den Handel zoo grotelyx tot nadeel strekken ? Ik denke van neen! Een gedurige toevoer van Koopmansz: verzadigd de begeer= te „ verminderd de agting, en by gevolg ook den pris. Een koopman die weet dat hy altoos krijgen kan, koopt niet eer voor dat hij kans ziet, het gekogte weder met voor= „deel te verkoopen. maar gebeurt het, dat 'er nu en dan eens gebrek is, dan werd zijne begeerte opgewekt, om zig voor ande= „ren te voorsien. Hy waagd het, by gele= „gentheid eenen grooten voorraad te koopen, op hoope, dat er eens weder gebrek koomen, dat 194 „spine 8 en 23 en hy daardoor groote voordeelen behalen zal En dus strekt eene tusschen koomende schaarsheid, den Handel geensints tot nadeel, maar diend veel meer om denzelven eene nieuwe kragt by te zetten, en de goederen op hunne waarde te houden. §. 37. Dog Schoon ook de zuijker molens verminderd mogten werden, zoo zal zulx egter tot voordeel van H. E. Comp:s belangen weinig helpen, by aldien de molenaers vrijheijd houden, hunne whare te ver „koopen aan wien zij willen. Want om dat Par „ticuliere Negotianten ordinair iets meer geeven en ook geeven kunnen, als dE: Comp: zoo kri„ „gen die den voorrang. zy gaan met het beste heen, en d'E. Comp:e moet zig vergenoegd hou „den met het uijtschot, dat niemand anders hebben wil. Bij gevolg diend d'E. Comp:e in De Tweede Plaatse, den Zuijker-Handel in 't geheel voor zig alleen gereserveerd te houde T is waar Dit zal zommige Particuliere menschen die alleen op hun eigen intrest zien, wat hard voorkoomen. zy zullen het eenen dwang noemen, die in den Handel geen plaats dien- „de te hebben. maar, waarom zoude dit — meer den hatelyken naam van dwang verdie= „nen, als het zwaar verbod dat er legt, tegens den Particulieren Handel in Coffy-boonen, Indigo, Peper, inz:, dat ook Iaccatrase pro= „ducten zijn ! Het is immers niets, als lauter gunst, hoe veel of weinig ook d' E. Comp: aan hare Dienaren en Onderhorige Colonissen in dit stuk toestaan wil. Volgens haar Oo= „troy is zy geregtigd, en volgens de grondwesten in zoo verre, Dat de Molenaars op Swaare straf„ „fe daartoe verpligt en verbonden werden; dat ze geen pond aan particuliere Negotianten verkoopen mogen, maar alles aan d' E. Comp:e Leeveren moeten. in van §. 38: 194 Jsspring 24 van haar bestaan is zy verpligt den Handel binnen 't beryk van hare bezittingen, zoo veel te bepaalen, en voor zig alleen te houden, als immers mogelijk is. En waarlijk: Als d' E. Comp: dit ook ten opzigte van de zuijker doet, zoo schynt het mij toe, dat zulx veel eer tot voor- als tot nadeel van de eigenaars der Molins strekken zal, en zy bygevolg geensints te kla„ „gen zullen hebben. Want ongerekend, dat zy evenwel onder bescherming en ten kosten van d'E Comp:e eene geruste in woninge genieten, vrij genoegsaam van alle Lasten en beswaar „nissen, en dat zij uijt dien hoofde verpligt zyn, tot onderhouding en vermeerdering van SE: Comp:s Welvaeren alles te Contribueeren, wat hun vermogen toelaat, zoo is het ook onzeker, of en wanneer particuliere Negotian „ten koomen zullen om hunne whare te koo „pen. Die kan zomtyds lange leggen en he Capitaal aan Interest verteeren. Daar in 3. 39. Ook zal min mogelyk bevreest zyn; Dat als d'E: Comp:e zig verpligt alles te accepteeren, zij dan zomtyds met die whare overkropt zal raaken. Maar daarvoor is geene zwarigheid, dewyl de benodig= „de quantiteit genoegsaam bepaald kan wer= „den, door een bepaald getal van molens, die de beste zuijker uijtleeveren: En al was 't ook dat zij in 't eene jaar eens een weinig meer¬ als hare benodigtheid voor die tijd kreeg, dan zal dat egter in't ander jaar wel we- der verminderen. Want het is uijt de on„ „dervinding bekend, dat de zuijker Planta= gien dikwyls na een voorspoedig gewas„ eenen Schraalen oogst uijt leveren. tegendeel als zij versekert zyn, dat d'E. Comp:e alles aan neemt, zij met hun werk gerust voortgaan, en hun geld terstond ontfangen kunnen, zoo dra zij hun Product maar ter= Schale brengen. tegendeel 8. 40 194 oping

NL-HaNA_1.04.02_3179_0030 view scan ↗

English

25 Section 40. Yet one will sometimes object: that if sugar may be sold to no one besides the Honorable Company, where will the ship officers obtain their permitted cargo allowances? But this difficulty also disappears when one considers that those people can be accommodated from the Honorable Company's warehouse against cash payment of the purchase cost, with a small profit margin that amply outweighs the incurred storage costs and the interest on the money advanced. It is true, one will consider this measure impracticable, because it is certain that the ship officers cannot recoup their heavy expenses at the outer offices from the permitted allowances alone; and if they then took somewhat more from the Honorable Company's warehouse, such would immediately become known and conspicuous. But I do not know why one could not publicly allow these people that which privately cannot be prevented anyway. If a ship of 150 feet, for the account of the Honorable Company, carries 300000 lb of heavy bottom cargo, and 100000 to 110000 lb of other goods, it can proceed very well. The remaining space, which, as experience shows, according to the condition of the ship, can sometimes hold 600, sometimes 800, and even 1000 canassers more, may well be left to them. The waterway to Souratta is not dangerous. The interest that they thereby obtain in the cargo will make them all the more attentive and careful. And even the convenience of using the Honorable Company's warehouse will serve as a special obligation to them, even if less were allowed to them than they otherwise would take on their own. For they will thereby be freed from the danger that threatens them, and from certain heavy burdens which they must bear to avoid the same when they wish to stow a ship in secret; which is nevertheless never omitted, but always done, although it brings little or no profit to those who must manage with borrowed money. Indeed, this is certain: that if the Honorable Company forbids the purchase and supply of sugar to all private merchants, the ship officers cannot remain exempt from this. For the slightest exception in such matters causes a change from which abuse is inseparable. And if the abuse once again gained the upper hand, as here in the Indies often happens all too quickly, it would be just the same, indeed possibly even much worse, than if the Honorable Company had never reserved the sugar trade for itself. Section 41. Lastly, it will also be necessary to add this third measure of improvement to the aforementioned two: that upon the delivery of sugar, better attention be paid to the quality, and that nothing but sound goods be accepted. The principal fraud consists in this: that the canassers are filled at the bottom, top, and all around with good sugar, but in the middle with poor sugar of three to four different sorts. And certainly various good orders and regulations have already been made against this. But it appears indeed that orders alone cannot curb that evil. A punishment must also be established and executed without respect of persons, not simply against the suppliers who commit the fraud, but also the administrators who allow themselves to be deceived, in such a manner that the proofs thereof can be sent from the outer offices to Batavia by authentic samples and sworn declarations. For punishing the suppliers alone will not help. They will always risk it anew to make their profit with false packing. And unless the administrators, spurred by fear of punishment, exercise special supervision and attentiveness, it cannot fail but that they will sometimes knowingly, and sometimes unknowingly, be deceived; since the Chinese especially possess the art of winning someone over to their advantage, and even bribing the most faithful slaves or other laborers so that, when taking the samples, they probe the canassers in such places where no bad, but good sugar is situated. Section 42. Therefore the improvement of the sugar trade will, in my opinion, depend on this, that 1. The superfluous number of mills be reduced, sections 33 to 36. 2. The sugar trade be reserved for the Honorable Company, sections 37 to 40. And 3. Nothing but sound goods be accepted, section 41. And if this and that is done, it cannot fail but that this trade will serve to the much greater benefit of both the inhabitants of Batavia and the Honorable Company than it has done hitherto. For then the inhabitants will obtain the laborers and the further necessities with less trouble, continue their work without cessation, dispose of their product immediately against cash payment, and thus

Dutch transcription

25 3. 40. Nog zal men zomtijds tegenwerpen: Dat als buijten d' E. Comp:e aan niemand zuijker verkogt mag werden, waar dan de scheeps Overheeden hunne gepermitteerde Lasten zullen krijgen! maar ook deese zwarigheid vervalt, als men aanmerkt dat die menschen gerieft kunnen werden, uijt SE: Comp:s Pakhuys, tegens Contante betaling van het Inkoops-kostende, met een kleine over „winst, die de gedane onkosten van't opslaan, en den Intrest van 't vooruijt verschooten geld, rui„ opweegt. 'T is waar! men zal dit middel im „practicabel agten, om dat het zeker is, dat de Scheeps-Overheeden hunne zwaare Onkosten de Buyten- Comptoiren uijt de gepermitteer Lasten alleen niet goed kunnen maaken; en als zy dan wat meer uijt HE, Comp:s Pakhui namen, zulx ten eersten bekend raaken, en in't oog steeken zoude. maar, ik weet niet waarom men aan deze menschen niet in't openbaar zoude toestaan kunnen, het geen in't particulier dog niet belet kan werden. Als een Schip van 150. voeten, voor reke„ „ning van dE: Comp:e vervoerd, 300'000 lb: aan zware onderlage, en 10 â 110'0'000 lb aan andere goederen, kant zeer wel gaan: De overige ruijmte, die, gelyk de ondervinding toont, na rato van de gesteldheid van 't schip, zom tyds 600. zomtyds 800. en zelfs wel 1000. Cannassers meer veelen kan, mag hun wel overgelaten werden. Het vaarwater naar Souratta is niet gevaarlyk. Het belang dat zy daardoor in de Lading krijgen, zal Een zoo veel te oplettender en zorgvuldiger. maaken. En zelfs zal hun het gerief uijt SE: Comp:s Pakhuys tot eene byzondere ver- „pligting strekken, al was 't ook, dat hun minder toegestaan werden mogte, als zy anders van zelfs wel neemen zouden. Want zy zullen daardoor bevryd raaken, van openbaar het 294 fspine 26 het gevaar dat hun dregt, en van zekere swa= „re Lasten die zy tot vermyding van het zelve dragen moeten, als zij een Schip in stille vol= „steeken willen; het gunt egter daarom nooijt nagelaten, maar altoos gedaan word, schoon het den genen die zig met vreemd geld behelpen moeten, tot weinig of geen voordeel strekt. — Immers dit is zeker. Dat als d' E: Comp„e den Inkoop en de Leverantie van zuijker aan alle particuliere Negotianten verbied, dan de Scheeps-Overheeden daarvan niet uijtgeson¬ „derd kunnen blyven. Want de minste uijt „zondering in diergelyke zaaken, maakt eene verandering, waarvan het misbruijk onafschijdlijk is. En zoo het misbruijk een weder de overhand kreeg, gelyk hier in Indie dikwils maar al te spoedig geschied, zoude het net het zelfde weesen, ja mogelyk nog veel slimmer, weesen als of de E. Comp:e den zuijkerhandel nooyt voor zig zelven, gereserveerd hadde. 9. 41. Laatstelik zal 't ook nodig zyn bij de voormeldse Twee middelen tot verbetering, nog dit Derbe te voegen: Dat bij de Leverantie van zuijker, op de qualiteit wat beter agt geslagen, en niet als deugdsaam goed geaccepteerd werde. Het voornaamste bedrog bestaat daarin: Dat de Cannassers opgevult werden, onder, boven en rondsomme met goede, dog in't midden met slegte zuijker van drie in vierderhande Soor= „ten. En zekerlyk zyn daartegen al verschy= „den goede ordres en Schitkingen gemaakt. Maar het Schynt wel, dat ordres alleen dat quaad niet kieren kunnen. Daar diend ook eene straffe gesteld en zonder aanzien van Persoon geexecuteerd te werden, niet sim „pel tegens de Leveranciers, die het bedrog„„ pleegen, maar ook de Administrateurs, die zig bedriegen laten, zodanig, dat de blyken gereserveerd daarvan 194 fsporingr 27 daarvan door egte monsters en bedigde ver= klaringen; van de buyten Comptoiren naar Batavia gezonden kunnen werden. Want het straffen van de Leveranciers alleen, zal niet helpen kunnen. Die zullen 't altoos weder op nieuw waagen, om met valsche Patka„ „gie hun voordeel te doen. En by aldien de Administrateurs niet, uijt vreeso voor Straffe aangespoort eene byzondere toesigt en oplettend „beid gebruijken, zal 't niet wel kunnen mis¬ „sen, of zij zullen zomtyds met, en zomtyds tegens hun weeten bedroogen raaken; alzoo de Chineesen voor al het kunstje bezitten, om iemand in hun voordeel te kunnen over „haalen, en zelfs de aller getrouwste slaven of andere werklieden om te koopen, dat ze bij „t maken der monsters, de Cannassers Steeken op zulke plaatsen waar geen slegte maar goede zuijker zit. §. 42. Overzulx zal de verbetering van den zuijker han= „del volgens mijn gevoelen daarvan afhan¬ „gen, dat 1. / Het overtollig getal der Molens vermin= „derd, 3. 33. - 36. 21 De zuijker Handel voor d' E. Compe: gereserveerd §. 37. – 40. En 3. / Niets als deugdzaam goed g'accepteerd werde, 3. 41. — En als dit een en ander geschied, kan 't met wel missen, of die Handel zal zoo wel de In= gezetenen van Batavia als d'E Comp„ tot nog vry grooter voordeel strekken, dan de„ „zelve tot nu toe heeft gedaan. Want dan zullen de Ingezetenen, het Arbeids-volk en de verdere benodigtheden, met minder moeite bemagtigen, hun werk zonder op= houden voortzetten, hun product terstond tegens Contante betaling quijt raken, en 8. 42 dus 294 spine 8

NL-HaNA_1.04.02_3179_0033 view scan ↗

English

thus be able, if not to sell it cheaper, at least to retain something more from it. The Honorable Company will not become overburdened with sugar, and for that reason will not need to seek an outlet for it in a harmful manner. It will obtain sound merchandise for its money, and consequently also receive the highest prices for it upon sale. It alone will enjoy all the benefits of that trade, and have it in its power to prevent all waste as well as to ensure that the market is not spoiled for it at the Outer Offices. Yea, it will be able to do good for a portion of its servants and subordinates, for whose honorable livelihood care should also be taken, without disadvantaging itself. And thus in this matter the interest of the Honorable Company will go hand in hand with that of its inhabitants and subordinates, so that the welfare of both sides will thereby be promoted and established on a firm footing. Section 44. One thing might still be taken into consideration, which consists in this: that up to now I have made no mention of candy sugar. But that was done deliberately. For powdered sugar is properly the product upon which the matter turns. Candy sugar is not made, or does not need to be made, without prior contracting. And because it is consequently not necessary to accept more of it than one intends to dispatch each time, and besides, only a small quantity of it is demanded for Souratta, more for convenience than for trade, I therefore deemed it unnecessary to speak of it in particular. Section 45. Nor can I omit to recall that, besides the accounts mentioned in section 24, which are drawn up in accordance with the contents of these Reflections, I have also appended hereto under numbers 2, 4, 6, and 8 four other accounts of the Souratta sugar trade during my presence in this Directorate, arranged after the example of the Counter-Account drawn up in Europe, solely with this difference: 1. That I have entirely omitted the stated 2 percent for expenses on the dispatch of specie from Souratta, since those charges amount to little or nothing. 2. That instead of 2 percent for the Souratta charges upon arrival, I have taken the actual charges as they were effectively paid here. 3. That the value of the ship for the calculation of the risk money is calculated on the assumption that a ship of 150 feet can carry a quantity of 1,500,000 lb in hold cargo alone. 4. That I have not set down the entire sales amount for the Souratta return cargo, but have first deducted therefrom the Souratta expenses, since these must certainly be regarded as spent, and thus cannot be deemed to belong to the return shipment. And 5. That I have indeed calculated the interest, risk, and insurance monies, yet have framed them in such a manner that they may be regarded as belonging to the profits, and also as distinct from the same. And this, in brief, is all that my modest knowledge has enabled me to put on paper regarding the sugar trade. I have demonstrated in sections 6 to 23 what, according to my views, was calculated too high and too much in the aforesaid Counter-Account in Europe; in sections 24 to 31 what profits the Souratta sugar trade has effectively yielded in the last three years; and in sections 32 to 42 what measures may be employed to render the same still more profitable and secure, both for the Honorable Company and for its inhabitants and subordinates. Now nothing more remains for the fulfillment of my desire than that these Reflections of mine may obtain a favorable viewing, and may serve more or less to the benefit of the Honorable Company's interests. And this I hope will occur. For my efforts are sincere. The weight of the matter demands an unvarnished exposition. The obligation resting upon me to devote all my capacity to the promotion of the Honorable Company's welfare has compelled me to lay bare my thoughts candidly. And if I may have been somewhat too bold in this, I nevertheless trust that it will find an indulgent pardon, in consideration of the fact that I am a humble servant whose prosperity depends solely upon that of the Honorable Company. And that for this reason I can wish for nothing else, just as from my heart I desire nothing else, than that the state of the Honorable Company's interests may daily increase in prosperity, and that the essential means of its existence may remain eternally profitable. Souratta, the 1st of March, Anno 1768. Powdered Sugar Sold at Souratta in the years 1764–1768. Belonging to certain Reflections of the undersigned Director concerning the Souratta Sugar Trade. Dated Souratta, the 1st of March, Anno 1768.

Dutch transcription

28 dus het zelve, zoo al niet beeter koop geeven, ten minsten iets meer daarop overhouden kunnen. D' E. Compe. zal met de zuyker niet overkropt raaken, en uijt dien hoofde niet nodig hebben, daarmede op eene schadelike wijse eenen uijtweg te zoeken. zy zal voor haar geld deugdsame whare, en bij gevolg ook bij verkoop daarvoor de hoogste prijsen krijgen. zij zal alle voordeelen van dien Han„ „del alleen genieten, en 't in hare magt heb„ ben, om zoo wel alle morsserijen tegen te gaan, als te beletten, dat de markt voor haar op de Buijten - Comptoiren niet bedurven, werde. Sa zy zal een gedeelte harer Diena= „ren en onderhorige voor welker eerlyk be= „staan dog mede diend. gesorgd te werden, goed kunnen doen, zonder zig zelven te be= „nadeelen. En dus zal in dezen het Interes van DE: Comp:e, met dat van hare Ingezetenen en onderhorige hand aan hand gepaard Een ding zoude nog in bedenking kunnen koo= „men, het welk daarin bestaat: Dat ik tot nog toe van de Candij zuijker niets heb gemeld. Maar dat is met voordagt geschied. Want de Poeder Zuijker is eigentlyk het Product waarop het in dezen aankomt. Candij-zuijker word niet gemaakt, of behoeft niet gemaakt te werden, zonder voor afgaande Aanbesteding. En dewijl het bygevolg niet nodig is, daarvan meer te accepteeren, als men telkens verzenden wil, en dezelve buijten des voor souratta maar in eene kleine quantiteit g'eischt werd, meer tot gerief, als tot den Han= „del, zoo heb ik onnodig geagt, daar- van in't bijzonder te Spreeken. gaan, zodanig dat beider zijds welzijn daar door bevorderd, en op een vaste voet gebragt zal werden. gaan §. 44. §: 43: tie 194 ping 29 Ook kan ik niet nalaaten te herinneren, dat ik behalven de 3. 24. vermelde Rekeningen; die volgens den inhoud dezer Bedenkingen ing „rigt zijn, ook nog onder N:o 2. 4. 6. en 8. hier agter gevoegd heb; vier andere rekeningen van den Souratschen zuyker Handel, ged „rende mijn aanwesen in deze Directe, geschikt na het voorbeeld van de Contra- Rekening die in Europa is opgemaakt, al „leen met dit onderscheyd: 1. / Dat ik de gestelde 2 p„r C:to voor onkosten, bij verzending der Contanten van Souratta, in't geheel weggelaten heb„ alzoo die ongelden weinig of niets bedragen. — 2. / Dat ik in stede van 2 pC:o voor de souratse onkosten op den aanbreng, de wesentlike Ongelden heb genoomen, zoo als die hier effective betaald werden. — 3. / Dat de waarde van 't schip tot berekening der Risico gelden, gecalculeerd is, op die voor onderstelling: Dat een schip van 150 voeten een quantiteit van 1500000 lb aan rui alleen vervoeren kan: 4. / Dat ik het gantsche Verkoops bedragen niet voor 't Souratsche retour gesta maar eerst daarvan afgetrokken heb, de Souratsche Onkosten; alzoo zekerlyk als uijtgegeeven moeten aangemerkt, en dus niet geagt kunnen werden tot de terug zending te behooren. En 5. / Dat ik de Intrest, Risies, en Assurantie gelden, wel berekend, maar egter zodan„ gesteld heb, dat dezelve kunnen beschouwt werden als tot de Winsten behoorende en ook als van dezelve onderscheiden: En dit is in't kort alles, wat myne weinige kundig= „heid mij verschaft heeft nopens den Zuyker-Handel op 't Papier te brengen, Ik heb aangetoond 5: 6. —: 23: Wat volgens mej„ „ne denkbeelden, bij de voormelde Contra- Reekening in Europa te hoogen te veel is berekend; §. 24. – 31: wat voordeelen de Souratse Zuijker-handel in de jongste drie Jaaren effective uijtgeleverd heeft; En §. 32. — 42. Wat middelen in't werk gesteld = kunnen werden, om denzelven zoo wel voor d' E. Compe als voor hare Ingezete¬ „nen en Onderhorige nog voordeliger en zekerder te maaken. Nu resteerd niets meer aan de vervulling myner begeer- „te als dat deze mijne Bedenkingen een gunstige aanschouw verwerven, en voor SE: Comp:s belangen min of meer tot nut strekken mogen. En dit hoop ik dat 3. 45 geschieden §. 44. §. 45. Trans 8 194 foping 130 Reekeningen geschieden zal. Want mijne pogingen zyn opregt Het gewigt der zake vereischt een onbewimpeld ver„ „toog, De verpligting die op mij legd, om tot bevorde „ring van sE: Comp:s wel zijn alle mijn vermogen te besteeden, heeft mij genoodsaakt mijne gedagten openhartig bloot te leggen. En zoo ik dan in de= „zen wat te vrijmoedig geweest mogte zyn, vertrouw ik egter, dat het zelve eene bedelmoedigo verscho= „ning vinden zal, uyt aanmerking: Dat ik een onderdanig Dienaer ben, wiens welvaren alleen van dat van d E. Comp:e afhangt. En dat ik uijt dien hoofde niet anders wenschen kan, gelyk ik ook van harten niets anders wensche, dan de Staat van sE: Comp:s belangen, in voorspoed dagelyk toeneemen, en het essentieels te middel van haar bestaan, eeuwigdurend voordelig zyn mag. Souratta Den 1=en Maart A:o 1768: Poeder Zuijker Te Souratta verkogt in de Iaaren 17 86/4— 17 6/8: Behoorende Tot zeekere Bedenkingen Van den Ondergetekenden Directeur nopens. Den Souratschen Zuijker-Handel Gedateerd. Souratta Den 1„e Mart. van 7: A:o 1760. — Sin ƒ 8 194 fpine

NL-HaNA_1.04.02_3179_0036 view scan ↗

English

31 45 Powder Sugar No 1. 1763. 14th November. For the brought-in quantity per 2 ships, Kroonenburg and de Vrouwe Rebecca Jacoba, consisting of: 1750 canassers Jacatras at ƒ 10:16:— the 150 lb is . . . . lb 643625:— ƒ 55609:4:— 50 ditto ditto at ƒ 10:4:— ditto . . . . lb 18064:— ƒ 1474:—:— 1927 ditto Javas at ƒ 10:16:— ditto . . . . lb 692563:— ƒ 59837:9:— 73 ditto ditto at ƒ 10:4:— ditto . . . . lb 26355:— ƒ 2150:11:8 3800 canassers at ƒ 8:12:8 1/15 the 100 lb is for lb 1380607:— ƒ 119071:5:— Batavian charges, § 20, at ƒ 2:8 the 100 lb is ƒ 1725:15:— Ship charges § 21, at ƒ 2:8:— the 100 lb is ƒ 33134:11:8 Surat ditto § 22, at ƒ —:3:2 1/3 the 100 lb is ƒ 3263:8:— Total charges ƒ 38123:14:8 The purchase with the charges together ƒ 157194:19:8 Last of August. Profit and Loss for the balance of this, per cent 26 3/4, or ƒ 45972:2:8 Sum lb 1380607:— ƒ 199167:2:— According to the statement of the undersigned Director. 1764. 26th March. Per Cash for what was sold, namely: Jacatras at ƒ 17:5:— the 100 lb, is for lb 606636 5/8 ƒ 104644:16:8 Javas at ƒ 15:15:— ditto is for lb 659104:— ƒ 103808:17:8 Total lb 1265740 5/8 ƒ 208453:14:— Deduct herefrom, 4 1/2 per cent rebate and brokerage § 22, with ƒ 9286:12:— Remains for the net sale ƒ 199167:2:— Last of August. Profit and Loss, for the following, which was delivered in goods, namely: 4 per cent ship's shortage § 21: lb 55224:1/4 2 1/2 ditto toll § 22: lb 33134:1/2 2 ditto warehouse shortage § 22: lb 26507:5/8 8 1/2 per cent make together lb 114866 3/8 Sum lb 1380607:— ƒ 199167:2:— 1763 No 2 According to the contra account, with a slight change, see § 44: The brought-in sugar as above . . . lb 1380607:— ƒ 119071:5:— Batavian charges at 2 per cent on the purchase ƒ 2381:8:8 Ship ditto or freight at ƒ 3:12:— the 100 lb is ƒ 49701:17:— Surat ditto at ƒ —:5:2 1/3 ditto is ƒ 3263:8:— Total charges ƒ 55346:13:8 The purchase with the charges together ƒ 174417:18:8 Profit and Loss, for various calculated benefits, namely: Interest monies for 2 years at 4 1/2 per cent on the purchase cost, is ƒ 10710:8:— Risk monies at 5 per cent on the following, namely: On the purchase ƒ 5953:11:8 On the cost of 1 1/15 ship or ƒ 93333:6:8: ƒ 4666:13:8 The cash funds that were sent back from Surat ƒ 9795:3:8 Profit on the trade [illegible] The calculated benefits amount together to ƒ 31131:16:8 Sum lb 1380607:— ƒ 205549:15:— 1764. Per Cash for the net sale, as above . . . lb 1265740 5/8 ƒ 199167:2:— Profit and Loss, for the following, namely: The delivered as above lb 114866 5/8 The balance of this account, which is properly profitable by ƒ 24749:3:8, yet now through the calculated interest and risk monies shows a loss of per cent 3 1/8, or ƒ 6382:13:— Sum lb 1380607:— ƒ 205549:15:— Turn over No 3 No 11 6/64. 294 shipping No 3. 32 Powder Sugar 1764 No 4 2nd November. The brought-in quantity with 4 ships, Renswoude, Barbara Theodora, Purmerend, and Velsen; consisting of: 5251 canassers Jacatras at ƒ 10:16:— the 125 lb is for lb 1893400:— ƒ 163589:15:8 1722 ditto ditto at ƒ 10:4:— ditto lb 646613:— ƒ 52768:12:8 203 ditto ditto at ƒ 9:12:— ditto lb 76068:— ƒ 5842:1:— 624 ditto ditto at ƒ 8:7:11 ditto lb 250915:— ƒ 17839:1:— 7800 canassers cost ƒ 8:7:7 1/4 the 100 lb, is for lb 2866996:— ƒ 240039:10:— Batavian charges at ƒ —:2:8 the 100 lb is ƒ 3583:15:— Ship ditto at ƒ 2:8:— ditto is ƒ 68807:18:— Surat ditto at ƒ —:5:2 1/3 ditto is ƒ 6790:3:8 Total charges ƒ 79181:16:8 The purchase with the charges together ƒ 319221:6:8 1765. Last of August. Profit and Loss for the balance of this, per cent 43, or ƒ 137259:15:— Sum lb 2866996:— ƒ 456481:1:8 According to the statement of the undersigned Director. 1764 5th December. Per Cash for what was sold at ƒ 18:—:— the 100 lb is for lb 2009488 7/8 ƒ 361707:18:8 1765 28th May. Per ditto ditto at ƒ 18:15:— the 100 lb is for lb 618974:— ƒ 116057:12:8 Total lb 2628462 7/8 ƒ 477765:11:— Deduct for the 4 1/2 per cent rebate and brokerage ƒ 21284:9:8 Remains for the net sale ƒ 456481:1:8 Last of August. Profit and Loss for the delivered 8 1/4 per cent toll, leakage and warehouse shortage amounting to lb 238533 7/8 Sum lb 2866996:— ƒ 456481:1:8 1765 According to the contra account with a slight change, see § 44: The brought-in sugar as above lb 2866996:— ƒ 240039:10:— Batavian charges at 2 per cent on the purchase is ƒ 4800:16:— Freight monies at ƒ 3:12:— the 100 lb is ƒ 103211:17:— Surat charges at ƒ —:5:2 1/3 ditto is ƒ 6790:3:8 Total charges ƒ 114802:16:8 The purchase with the charges together ƒ 354842:6:8 Profit and Loss, for the following, namely: Interest monies for 2 years, at 4 1/2 per cent on the purchase amount, is ƒ 21603:11:— Risk monies at 5 per cent, namely: On the purchase ƒ 12001:19:8 On the cost of 1 1/15 ship or ƒ 193333:6:8: ƒ 9666:13:8 On the cash funds that were sent back from Surat ƒ 22484:11:— Total ƒ 65756:15:— Profit on the trade ƒ 35882:—:— The benefits together per cent 28 5/8, or ƒ 101638:15:— Sum lb 2866996:— ƒ 456481:1:8 1765 Per Cash, for the net sale as above lb 2628462 7/8 ƒ 456481:1:8 Profit and Loss for the delivered as above lb 238533 7/8 Sum lb 2866996:— ƒ 456481:1:8 Turn over No 5. 17 6/52. Anno 1765 28/5. 294 shipping

Dutch transcription

31 45 Poeder-Zuijker 14„e Novbr a De aangebragte Quantiteit P:o 2 scheepen, Kroonenburg in de Vrouwo Rebecca Jacoba, bestaande in: 1750. Canm: Saccatras e â ƒ10:16: d: 150b„ i1s . . . . lb: 643625:— ƒ 55609:4:— _„o „ƒ10: 4:—„ _„ „ - - „ 18064: —„ 1474: — 8 50. _„o 1927. _„o Iavases „ „ ƒ 10:16:- _„ „ 692563:— „ 59837: 9: 2150: 11:8 73 _„o _„o „ „ ƒ 10: 4: —„ _„o „. . „ 26355: —„ 3800. Canw: a ƒ 8: 12: 8„tso de 100 lb is voor lb: 1380687:— ƒ119071:5: Bataviasche Onkosten, ƒ: 20: ƒ:2:8 d'10 lb: is ƒ 1725:15:- scheeps Onkosten „ 21. „2:8:—„ —: -: -: „ „ 33134:11: 8: _„o „ 22„ — 3: 21/3 „ —„ —„ —„ — . „ 3263: 8:— Souratihe „38123: 14:8: De Inkoop met de Onkosten te zamen ƒ 157194:19:8 „ 45972:2:8 Ultimo Augs: a Wirsten Verlies vert saldo dezes p„r C„to 26¾. of. Somma lb 1380607:— ƒ 199167:2:— Volgens de Contra Rekening, met eene De aangebragte zuijker als boven. . . lb: 1380607:—: ƒ119071:5:— Bataviasche Onkosten â 2 p„rC„to op den Inkoop. - ƒ 2381: 8:8 scheeps _„o of vragt „ ƒ3:12:- de 100 lb: is. - - „ 49701: 17:- sourasche _„ - - - „„ —: 5: 2 1/3 _„ —: —„ - -„ 3263: 8: — „ 55346: 13: 8 De Inkoop met de Onkosten te zamen ƒ 174417:18:8 Winsten Verlies, over diverse berekende Voordeelen, Te weeten: Interest- Gelden van 2 jaar â 4½ pC:to op het inkoops kostende, is - - - ƒ 10710:8:— Risico-Gelden â 5 pC:t op het volgende; als, „. 5953:11:8 Op den Inkoop „ het kostende van 1/15 schip of ƒ 93333:6:8„ - - - „ 4666:13:8 De Contanten die van Souratta terug ge= „zonden werden - – – – – – „ 9795: 3: 8 Winst op den Handel -- 31131:16:8 De berekende voordeelen bedrage tezamen. -„ Somma. . - lb 1380'607:— ƒ205549: 15:— 1764. Volgens de stelling van den Onder- getekenden Directeur 1764. 2: 6:e Maart J„o Cana over het verkogte, te weeten: Paccatrase â ƒ17:5: — d'10 lb, is voor lb. - 606639 5/8 ƒ104644:16:8 Iavase - - „„ 15:15:—„ —„ „ „ _„ „ 659104:—: „ 103808: 17: 8: Teld lb: 1265740: 5/8 ƒ 208453:14:— ens Hier van detraheere, 4½ pC:t Rabat en — Makelardij §. 22. met - - Rest voor den Zuyveren Verkoop. Ult=mo Aug=s „ Winst & Verlies, over het volgende, dat in Goed werd afgegeeven te weeten: 4: pC„t scheps Mikwigt d: 21: lb: 5 5224: 14„ „ 22 „ 33134:½ 2½ _„o Thol _„ Pakhuijs minnigt „ 22 „ 26507: 5/8 2:- „11486 /8: 8½ P„r C:to maken te zaamen - - - - atie - geringe Verandering, vid: I: 44: P:s Cassa over den zuijveren Verkoop, als boven . -. lb: 1265740 5/8 ƒ 199167:2:— „ Winsten Verlies, over 't volgende, als: „ 114866 5/8„ De als boven afgegeevene - - - Het Saldo dezer Rekening, dat eigentlyk voordelig is ƒ24749: 3: 8, dog nu door de bereekende Interest- in Risico Gelden, een Verlies vertoond van - - - - - - p„r C=tos 3 1/8, of - - - - „ 6382: 13:— Somma lb 1380607:— ƒ205549:15:— Somma lb: 1380607:— ƒ199167:2:— 9286:12:— „ ƒ199167:2:— N:o 11 6/64. Verze N:o 3 N:o 1. 1763. 1763 N: 2 1764 - — —:— -: 294 „ sping N:o 3. 32 Poeder zuijker 20e: April 1722: _„o 203: _„o 624. _„o Volgens de Stelling van den 2:e Novemb:r De aangebragte quantiteit met 4 scheepen, Renswoude, Barbara, Theodora, Permuiden, en Velsen; bestaande in: 5251. Cann= Iaccatrase a ƒ 10:16:— de 125 lb is voor lb 1893400:— ƒ 163589:15:8 _„o „ „ 10: 4: ——„ —: —: „ —: —: 646613:—„ 52768: 12: 8 76068:— „ 5842: 1:— —: 9: 12:— —„ —: „ _„o „ „ 8: 7:11: —: —: —„ —„ —„ 250915:—: „ 17:839: 1:— 7800 Cann. s kosten. ƒ 8:7: 7¼ s=t de 100 lb, is voorlt 2866996:— ƒ240'039: 10:— Bataviasche Onkersten à ƒ- 2:8, de 100 lb is - - ƒ 3583:15:—. scheeps. . _„o „„2:8: — „ _„o —„. . . „ 68807: 18:— Souratsche _„o . . „„ —: 5: 2 1/3 _„ —„ --„ 6790: 3:8„ 79181: 16:8 De Inkoop met de Onkosten te zamen ƒ319221: 6: 8 1765. Ult=mo Aug:so Winsten Verlies ver't salto dezes pC=tos 43 sch:s of. ƒ 137259:15:— Somma. . - lb 286696: — ƒ456481: 1:8 Volgens de Contra Rekening met ee De aangebragte zuijker als boven - - - - lb 2866996:—:— ƒ 240039:10:— Bataviasche Onkosten â 2 p„r C:o op den Inkoops is ƒ 4800:16:— Vragt-Gelden - - â ƒ3:12. — de 100 lb. - is - - - „ 103211:17:— souratuhe onkoste „ „ —: 5:2 1/3 _„o - - „. „ 6790:3:8„ 114802: 16: 8 De Inkoop met de Onkosten te zamen ƒ 354842: 6: 8 Winsten Verlies, over de volgende, Te weeten: Interest Gelden voor 2 Jaar, â 4½ pC:t op het Inkoops bedragen. - . is ƒ 21603: 11: — Risico Gelden â 5 Pr. Ct. Namentlyk „ 12001:19:8 Op den Inkoop „ 't kostende van 1 1/15 schip of ƒ 193'333:6:8. -. - „ 9666:13:8 „de Contanten die van Souratta te rug gezonden werden - - - „ 22'484: 11:— Teld - - - - ƒ 65756:15:— Winst op den Handel - - - - „ 35882:—: — De Voordeelen Te zamen prC:to 28 5/8. oƒ - . „ 101638:15:— Somma. . . lb 2866:96: — ƒ5648: 1: 8 ne geringe Verandering, vid: 5. 44: P=o Cassa, over den zuijveren Verkoop als boven . - . ld 2628462 /8 ƒ456481: 1:8 Winst en Verlies over de als boven afgegeevene - - - - - - „ 23853 7/8„ Somma. - - - lb 28696: — ƒ456181: 1: 8 Ondergetekenden Directeur. 1764 5„e Deemb: d„ Casa over het verkogten ƒ18:—:- de 10 bis voor ls 20948 78 ƒ6707:18:8 1765 28:e Maij „ _„o _„ _: _: „ „ 18: 15: „ —:—: „ —: —„ 618974:— „ 116057:12: 8 atie Teld. - - lb: 2628462:1/8: ƒ 7765:1:— Detraheere voor d' Capt. rabat „ 21284:9:8 en makelardij - ƒ456181: 1:8 Rest voor den Zuijveren Verkoop Ubimo Aug:s Winst en Verlies onerde afgegeven 8 p C:t orkol uepo —: — en Pakhuijs- minwigt tot - - - lb 23853 7/8„ Somma lb: 286696:— ƒ456481: 1:8 Verte N:o 5. 1765. lten N:o 4 17 6/52. 1765 A:o 17 28/5. gens -: S 294 7ppine

NL-HaNA_1.04.02_3179_0038 view scan ↗

English

33 45 Powder Sugar 1766. the January By Cash, for what was Sold, Namely According to the Statement of the Undersigned 20 October The quantity brought by 4 Ships; Of Jacatran, at ƒ 18:—:— per 100 lb, is for lb 2683384¾ ƒ 483009: 5:— Renswoude, Lekkerland, Amerongen, and Honorable Company's Welfare, consisting of 4537 Canassers Jacatran at ƒ 10:16:— per 125 lb is for lb 1705000:— ƒ 147312:—:— Counted - - - - lb 3239670½ ƒ 574796: 8:— 3186 ditto ditto at 10: 4:— per ditto is for ditto 1199603:— 97887: 11: 8 57 ditto ditto at 9: 12:— per ditto is for ditto 22300:— 1712: 13:— Deduct from this for -- 25607: 4:— 1620 ditto Javanese at 7: 6: 10 per ditto is for ditto 606769:— 35597: 5: 8 4½ Rebate and Brokerage - ƒ 549189: 4:— 9400 Canassers cost - - at ƒ 7: 19: 14 5/8 per 100 lb for 3533672:— ƒ 282509: 10:— Remainder for the Net Sale. - Batavian Expenses at ƒ —: 2: 8 per 100 lb, is . . . . - ƒ 4417: 1: 8 ultimo August Profit & Loss for the deducted 8½ percent ditto Ship's at 2: 8:— ditto ditto - - 84808: 2: 8 for toll, ship, and Warehouse shortage to lb 294001½. Surat ditto at —: 5: 2 1/3 ditto ditto - - - - 8763: 10: 8 97988: 14: 8 The Purchase with the Expenses together - - - ƒ 380498: 4: 8 1766. Ultimo August Profit and Loss on the balance of this at 44 7/8 percent or - 168690: 19: 8 Total lb 3533672:— ƒ 549189: 4:— According to the Counter Account The sugar brought as above - - - - - lb 3533672:—:— ƒ 282509: 10:— Batavian Expenses at 2 percent on the Purchase is ƒ 5650: 4:— Freight Charges - - - at ƒ 3: 12:— per 100 pounds - - 127212: 4:— Surat Expenses at —: 5: 2 1/3 ditto ditto - - - 8763: 10: 8 141625: 18: 8 The Purchase with the Expenses together - ƒ 424135: 8: 8 9 Profit and Loss on the following profits, Namely: Interest Charges for 2 years at 4¼ percent is - ƒ 25425: 17:— Risk Charges at 5 percent, as: On the Purchase - - - - - - ƒ 14125: 9: 8 The cost of 2 1/3 ships, or ƒ 233333: 6: 8 - 11666: 13: 8 The Cash of the Surat Return - - - 27021: 5: 8 Counted - - - - ƒ 78239: 5: 8 Profit on the Trade - - - - - - 46814: 10:— The Profits Together at 29½ percent or 125053: 15: 8 Total lb 3533672:— ƒ 549189: 4:— ditto Javanese - - at 16: 10:— per 100 lb is for lb 556285¾ 91787: 3:— 1765. signed Director Total lb 3533672:— ƒ 549189: 4:— With a slight Change, see paragraph 44. By Cash, for the net Sale, as above lb 3239670½ ƒ 549189: 4:— To Profit and Loss, for the deducted as above – – – – – – 294001½ —:—:— Total lb 3533672:— ƒ 549189: 4:— Turn over Number 7 No 5. 1765 18: 6. 294 [illegible] :-: 65: and Return 11. 9/66. Number 7. 34 65 Powder Sugar, A Full Ship's Cargo. For A full ship's cargo of sugar estimated 4000 Canassers at ƒ 8: 3: 8 per 100 lb is for lb 1500000:— ƒ 122625:—:— Batavian expenses at ƒ —: 2: 8 per 100 lb is . . - ƒ 1875:—:— Ship's ditto at 2: 8:— ditto ditto . . . 36000:—:— Surat ditto at —: 5: 2 1/3 ditto ditto - - - 3720:—:— 41595:—:— The Purchase with the Expenses together ƒ 164220:—:— — Profit and Loss on the balance of this, at 44 percent or ƒ 72288: 5: 8 Total . . . lb 1500000:— ƒ 236508: 5: 8 According to the Counter Account Batavian Expenses at 2 percent is - - - ƒ 2452: 10:— Freight charges - - - at ƒ 3: 12:— per 100 lb is . - 54000:—:— Surat Expenses - - at —: 5: 2 1/3 ditto ditto - 3720:—:— 60172: 10:— The Purchase with the Expenses, together ƒ 182797: 10:— Profit and Loss, on the Profits; namely: Interest Charges for 2 years, at 4½ percent is ƒ 11036: 5:— Risk Charges at 5 percent, as: On the Purchase - - - - - - 6131: 5:— The cost of 1 ship or ƒ 100000:—:— - - - 5000:—:— The Cash from Surat return . . - 11639: 8: 8 Counted - - - - ƒ 33806: 18: 8 Profit on the Trade - - 19903: 17:— The Profits together at 29 9/80 percent 53710: 15: 8 The sugar as above - - - - - lb 1500000:— ƒ 122625:—:— Total lb 1500000:— ƒ 236508: 5: 8 With some Change see paragraph 44. Cash for the net Sale as above - - lb 1375200:— ƒ 236508: 5: 8 Profit and Loss for the deducted as above - - . . 124800:— —:—:— Total lb 1500000:— ƒ 236508: 5: 8 Turn over Summary According to the Statement of the Undersigned Director. 3. 26. Cash for Sale at ƒ 18:— per 100 lb for lb 1375200:— ƒ 247536:—:— Deduct for 4½ Rebate -- 11027: 14: 8 and Brokerage Remainder for the net Sale - - - - - ƒ 236508: 5: 8 Profit and Loss on the deducted 8½ percent for Toll, Ship's and Warehouse short¬ weight, to 124800:— Total lb 1500000:— ƒ 236508: 5: 8 Number 8. 194 [illegible]

Dutch transcription

33 45 Poeder-Zuijker 1766. d„e Janu=r P:s Cassa, over het Verkogte, Te weeten Volgens de Stetling van den Ondergete= 20: October De aangebragte Quantiteit met 4 Scheepen; Aan Jaccatrase, â ƒ 18:—:— de 100 lb„ is voor lb 2683384:¾ ƒ 483009: 5:— Renswoude, Letkerland, Amerongen, en SE: Comp„s welvaren, bestaande in 4537: Cann„s Iaccatrase â ƒ 10:16: — de 125 lb is voor lb 1705000:—: ƒ147312:—:— Teld - - - - lb 3239'670½ ƒ574796: 8:— 3186 _„o _„o „ „ 10: 4: —„ —„ —„ „ _„o —„ 1199603: —„ 97887: 11: 8 57 _„o _„o „ „ 9: 12: —„ —„ —„ „ —„ —„ 22300: —„ 1712: 13: — Hier van Detra heere voor --„ 25607: 4:— 1620 _„o Iavase „ „ 7: 6:10„ _:—„ _„ _:606769:—„ 35597: 5:8 4½ Rabat en Makelardi - ƒ549189: 4:— 9400 Cann:s kosten - - à ƒ 7:19: 14:5„ 8. 10 b:1s 00 r 53672:— ƒ282509:10:— Rest voor den Zuyveren Verkoop. - Bataviasche Onkosten â ƒ —:2: 8 de 100 lb, is. . . . - ƒ 4417:1:8 ut„o Aug=s „ Winst & Verlies over de afgegeevene 8 /½ pC=t _„o „ „ 2: 8: _ _„o _„o _„ - - „ 84808: 2: 8 Scheeps voor thol, scheps- en Pekhuijs minwigt tot lb 294001:½.„ Souratsche _„o „„—: 5:2 1/3 _„ —„ —„ —„ - - - - „ 8763:10:8„ 97988: 14: 8 De Inkoop met de Onkosten te zamen - - - ƒ380'498: 4: 8 1766. Ultimo Aug:s Winsten Verlies over 't saldo deses P„r C„tos 44: 7/8: oƒ. - „ 168690:19:8 Somma lb: 353672: — ƒ549189: 4:— Volgens de Contra Rekening De aangebragte zuijker als boven - - - - - lb 3533672:—:— ƒ282509:10:— Bataviasche Onkosten â pC„to 2. op den Inkoop is ƒ 5650: 4:— Vragt-Gelden - - - „ ƒ 3:12:— de 100 ponden - - „ 1272:12: 4:— Souratsche Onkosten „ „ —: 5:2 1/3„ —„ _„ - - - „ 8763:10:8„ 14:1625: 18: 8 De Inkoop met de Onkosten te zamen - ƒ 424135: 8:8 9 Winsten Verlies over de volgende voordeelen, Te weeten: Interest- Gelden voor 2 jaar â 4¼ pC tis. - ƒ 25425: 17:— Risico Gelden â 5 p„r C„to, als: Op den Inkoop - - - - - - ƒ 14125: 9:8 „tkostende van 2 1/3 schip, of ƒ233333:6:8: — „ 11666:13:8 „ Contanten van 't Sourats Retour. - -„ 27021:5:8 Teld - - - - ƒ 78239:5:8 Winst op den Handel - - - - - - „ 46814:10:— De Voordeelen Te zamen P„r C=to 29½ o „ 125053:15:8 Somma lb 3533672:— ƒ549189: 4:— _„o Iavase - - . „ 16:10:—: _: _: : —: —„ 556285¾. „ 91787: 3:— 1765. kenden Directeur Somma lb 353612:— ƒ549189: 4:— Met eene geringe Verandering, viel: §: 44. P„r Cassa, over den zuijveren Verkoop, als boven lb 3239670½ ƒ549189: 4:- „ Winsten Verlies, over de als boven afgegeevene – – – – – – „ 294001½„— Somma lb 3536:2: — ƒ549189: 4:— Verte N:o: 7 No 5. 1765 18:6. „ 294 „Jspine :-: 65: en R„o 11. 9/66. N:o 7. 34 65 Poeder-Zuijker, Eene Volle Scheeps-Lading. Voor Eene volle scheeps lading aan zuyker stelte 4000. Cann:s à ƒ 8:3:8, de 100. lb: is voor lb 1500000. —. ƒ122625:— Bataviasche onkosten à ƒ: 2: 8, de 100 lb: is. . - ƒ 1875: —:— scheeps _„ „ „ 2: 8: _ _„o _„ _„ _„o. . . . „ 36000: —: — Souratsche _„o - - „ — : 5: 2 /3 „ „ „ - „ - - - „ 3720: —: — „ 41595: —: — De Inkoop met de Onkosten te zamen ƒ 164220:— — Winsten de rlies over 't saldo dezes, P:r C=to 44: - . . . f. . „ ƒ7228: 5:8: Somma . . . lb. 1500'600:- ƒ36508: 5:8 Volgens de Contra Rekening Bataviasche Onkosten â 2 p„r C„to is - - - ƒ 2452: 10:— Vragt gelden - - - „ 23:12: — de 100 lb. is . - „ 54000: —:- Souratsche Onkosten - - „ „ —: 5:2 1/3 _„o _„o -„ 3720: —„ 60172:10:— De Inkoop met de Onkosten, te zamen ƒ 182797:10:— Winsten Verlies, over de Voordeelen; te weeten: Interest Gelden voor 2 jaar, â. 4½ pC:to is ƒ 11036:5:— Risico= Gelden a 5 pCt, als: Op den Inkoop - - - - - - „ 6131: 5: — „ het kostende van 1. schip of ƒ 100000:—: - - - „ 5000:—:— „ de Contanten van Souratta te rug . . - „ 11639:8: 8 Teld - - - - ƒ 33806:18:8 -„ 19903: 17. Winst op den Handel - -- De Voordeelen te zamen P„r C„to 29 9/80p„ 53710:15:8 De zuijker als boven - - - - - lb 1500'000: —. ƒ122625:—:— Somma lb 150000. „ ƒ36508:5:8 met enige Verandering vid:r §: 44. Cassa over den zuijveren Verkoop als boven - - lb: 137520: —: -ƒ ƒ36508:5:8 Winsten Verlies over de als boven— —:—:— afgegeevene - - . . „ 124800: —:„— Somma lb: 1500000:— ƒ36508:5:8 Verte Sommarium Volgens de Stelling van den Ondergetekenden Directeur. 3. 26. Cassa over Verkoop â ƒ10:— d 10: tb: rb 75230:— ƒ4753:—: — Detraheere voor 4½ Rabat --„ 11027:14:8 — en Makelardy Rest voor den zuyveren Verkoop - - - - - ƒ236508: 5: 8 Winsten Verlies over de afgegeevene 8½ pC„t voor Thol, Scheeps- in Pakhuijs-min¬ 124800:— „wigt, tot O O Somma lb: 150000: - ƒ ƒ6508: 5:8 N:o 8. 194 Jfspring

NL-HaNA_1.04.02_3179_0040 view scan ↗

English

35 45 According to the Statement of the Undersigned Director. According to According to the Contra Account with a small Alteration Profits Realized Summary of the Trade over Three Years. on the Surat sugar Profit Per Cent Sale Purchase Charges Total. Years Pounds ƒ 119071:5 ƒ38123:14:8 ƒ157194:19:8 ƒ199167:2:— ƒ41972:2:8 26¾ Anno 1763/4 1380607:— 240039:10:— 79181:16:8 319221:6:8 456481:1:8 137259:15:— 43:— 1764/5 2869960:— 282509:10:— 97988:14:8 380498:4:8 549189:4:— 168690:14:8 44 5/8: 1765/6 3533672:— Total lb. 7784239:— ƒ 641620:5:— ƒ215294:5:8 ƒ856914:10:8 ƒ1204837:7:8 ƒ347922:17:— Purchase and Charges 856914:10:8 Profit . ƒ 347922:17:— or per Cent 40 2/3. Per Cent Loss Sale Profit Calculated Advantages Total Loss Charges Years Purchase 3 1/8 ƒ 31131:16:8 ƒ20559:15:— ƒ199167:2:— ƒ ——:—:— ƒ 6382:13:— Anno 1763/4 ƒ 119071:5:— ƒ55346:13:8 Profit 8½ 65756:15:— 42059:1:8 456481:1:8 35882:—:— 1764/5 240039:10:— 114802:16:8 78239:5:8 502374:14:— 549189:4:— 46814:10:— 9¼ —:—:— Anno 1765/6 282509:10:— 141625:18:8 ƒ 175127:17:— ƒ128523:10:8 ƒ1204837:7:8 ƒ82696:10:— ƒ6382:13:— Total ƒ641620:5:— ƒ311775:8:8 Purchase, Charges Advantages 128523:10:8 6382:13:— Profit . . . ƒ 76313:17:— ƒ76313:17:— or Per Cent 6¾. Profit Profit on Booked Per Cent Advantages the Trade in total Loss Sale ƒ199167:2:— ƒ 31131:16:8 ƒ—:—:— ƒ 31131:16:8 ƒ6382:13:— 14¼ 28 5/8 456481:1:8 65756:15:— 35882:—:— 101638:15:— —:—:— 29½ 549189:4:— 78239:5:8 46814:10:— 125053:15:8 —:—:— ƒ1204837:7:8 ƒ175127:17:— ƒ82696:10:— ƒ257824:7:— ƒ6382:13:— Loss . . . 6382:13:— Profit . . ƒ 251441:14:— or Per Cent 26 3/8 The 1st of March, Anno 1766. Profit ƒ251441:14:— Years Purchase Charges Total Anno 1763/4 ƒ119071:5:— ƒ 55346:13:8 ƒ174417:18:8 Anno 1764/5 240039:10:— 114802:16:8 354842:6:8 Anno 1765/6 282509:10:— 141625:18:8 424135:8:8 Total ƒ641620:5:— ƒ 311775:8:8 ƒ953395:13:8 Purchase and Charges ƒ 953395:13:8 In the Dutch Factory at Surat, The Contra Account. 36 45 Batavia To His High Nobility The High Noble, Right Honorable Lord Petrus Albertus van Der Parra Governor General Together with The Right Honorable Lords Councillors of the Dutch Indies. High Noble, Right Honorable, Far-commanding Lord, Right Honorable Lords! With my last dated 15th December 1765, dispatched by the ships Renswoude and Amerongen, transport of spices to the wharf the defective state of Copy. Apart. dispatched, 46 7 dispatched, I had the honor to bring to Your High Nobilities' notice how I had been forced to have the spices stored in the Inner Latthi, but that I hoped to have the same soon on the wharf, with the other goods, as the English Chief Mr. Hodges had given his word to that effect. Since then, I have allowed almost no day to pass without reminding him of the fulfillment of his promise. And I am also obliged to believe that he intended to do it. But several unexpected occurrences have rendered the execution impossible for him. For while at first, on account of his excessive graspingness, he had caused the native rulers to make so many fruitless requests, they subsequently refused in their turn, perhaps incited by one person or another, or even instructed to do so from Bombay, to grant him more transport of spices to the wharf the defective state of my This placed me anew in great perplexity. But being unable to achieve anything by remaining idle, and meanwhile having entered into correspondence with the Governor of Bombay, Mr. Crommelin, I thought I should try whether I could not through that channel to have asked. And when I finally, at his request, sent him the Letter No. 1, just as he had had it drafted himself by the Dispensier Holmberg, and he was about to take a resolution thereon with his Council members to order the city Governor to grant permission for the transport of the spices, there arrived at that very moment, being the 2nd of March, orders from Bombay according to which he was entirely dismissed from the service and ordered to surrender authority to the Council immediately, without being permitted to wait until he could effect a transfer to his successor.

Dutch transcription

35 45 Volgens de Stelling van den Ondergetekenden Directeur. Volgens Volgens de Contra Rekening met een kleine Verandering Behaalde Winsten Sommarium van de Handel in Drie Iaaren. op den Souratschen zuyker Winst P„r Ctos Verkoop „ Inkoop Onkosten samen. Jaaren Ponden ƒ 119071:5 ƒ38123:14:8 ƒ157194:19:8 ƒ199167:2:— ƒ41972:2:8 26¾ A:o 176¾ 1380607:— „ 240039: 10:— „ 79181:16:8„ 319221:6:8„456481:1:8„ 137259:15:— 43:— —„ 176 7/5. 286996. - „ 282509:10:—„ 9798: 14:8„ 380'498:4:8„549109:4:—„168690:14:8: 44 5/8: –„ 1765/6. 3533672: Te samen l: 781271:—: ƒ 641620:5:— ƒ15294:5:8ƒ856914:10:8:ƒ1204837:7:8 ƒ347922:17:— Inkoop en Onkossen „ 856914:10:8 Winst. . ƒ 34792:17:- . - - - of p C=to 40 2/3. P„r C=los Verlies Verkoop Winst Berck: Voordelen. Samen. verlies Onkosten. Iaaren Inkoop 3 /8 ƒ 31131:16:8 ƒ20559:15:— ƒ199167:2:— ƒ ——:—:— ƒ 6382:13:— A:o 176¾ ƒ 19071:5:— ƒ5346:13:8: Winst 8:½ „65756:15:—„42059:1:8„456481:1:8„35882:—:– ƒ _„ 176/5: „ 40039:18: „ 1482:16:8 78239:5:8„ 502374:14:—„ 549189: 4:—„16814:10:_ 9¼ —: :- _„o 176 5/6 282509:10:—„ 141625:18:8 ƒ 175127:17:ƒ12852:9:10:8 ƒ204837:7:8 ƒ82696:1:— ƒ6382:13.- Tesamen ƒ64162: 5: ƒ31575:8:8 Inkoop, Onkosten Voordeelen - - - - „ „128523: 10:8„ 6382:13:— Winst. . . ƒ 76313:17:— ƒ6313:17: - of P: C=tos winst winst op Booekerde P„r Ctos voordeelen. den Handel. in 't geheel. Verlies. Verkoop. ƒ199767:2:—ƒ 31131:16:8ƒ—:—: ƒ 31131:16:8 ƒ6382:13:— 14¼ 28 5/8 :—:— „ 456481: 1:8„ 65756:15:—„35882:—:—„101638:15:—„ 29½ „549189:4:–„ 78239:5:8„46814:10:—„125053:15:8„ ƒ1204'837:7:8ƒ175127:17:—ƒ82696:10: ƒ257824:7:—ƒ6382:13:— Verlies. . . „ 6382:13: — Winst . . ƒ 25144:14: - of P„r C=tos 26 3/8 Den 1:e Maart, A:o 1766. Winst. . . . . . ƒ251441:14:— Iaaren Inkoops Onkosten Samen A:o 176¾ ƒ119071:5:— ƒ 55346:13:8ƒ174417:18:8 _„o 176 3/5 „ 240„39:1:—„14802:6:8„ 354842:6:8 _„o 176 5/6. „ 282509:10:—„ 141625:18:8„ 424135:8:8 Te samen. . ƒ641620:5: ƒ 311775:8:8ƒ953395:13:8 Inkoop en Onkosten. . . . . . - ƒ 953395:13:8 In 't: Nederlands Comptoir te Souratta, De Contra Rekening. nH 194 7 ffsping 6¾. ee 36 45 Batavia Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edelen Frect Agtbaaren Heere Petrus Albertus van Der Parra Gouverneur Generaal De wel Edele Heeren Raaden van Neederlands India. Benevens Hoog Edele Groot-Agtbaare wijd gebieden de Heere Wel Edele Heeren! Bij mijne laatste in dato 15„e December 1765. per De scheepen Renswoude en Amerongen „rijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat Copia. Apart. van 194 Jpring verzonden. 46 7 verzonden, heb ik de Eere gehad, uw Hoog Edelens ter kennisse te brengen, hoe ik genoodzaakt geweest was, de specerij in de Binnen Latthij te laeten opslaa maar dat ik hoopte dezelve spoedig op de werff te krijgen, bij de andere goederen; alzo het Engelsch opperhoofd M:r Hodges daartoe zijn woord gegeeven 't sedert heb ik genoegzaam geenen dag laaten voorbij gaan, zonder hem de nakominge zijner be= lofte indagtig te maaken. En ik ben ook genood= =zaakt te moeten gelooven, dat hij 't heeft willen doen. Maar verschijden onverwagte toevallen, hebben de uijtvoering voor hem onmogelijk gemaakt. Want dewijl hij in 't eerst uijt hoofde van zijne al te groote inhaalighijd de Inlandsche Regenten zoo dikwils vergeefsche aanzoekingen hadde laaten doen, zo wijgerden die naderhand ook op hunne beurt, mo= =gelijk door den een of ander opgestookt, of ook zelfs wel van Bombaij daartoe gelast, hem meer „zijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat Dit bragte mij op 't nieuw in groote verle= =gendhijd. Dog met stilzitten niets kunnende uijtvoeren, en ondertusschen met den Gouverneur van Bombaij, Den Heer Crommelin in Corres= „pondentie geraakt zijnde, zo vermeende ik eens te moeten probeeren, of ik door dien weg niet te laaten vraagen. En toen ik eijgendlijk op zijn ver- „zoek de Brief N:o 1. aan hem zond, zodanig als hij die zelfs door den Dispencier Holmberg hadde concipieeren laaten, en dat hij daarop „ zijne Raads- Leeden een besluijt wilde neemen, om den stads Gouverneur te gelasten, tot den vervoer der speceaijen permissie geeven, zo quam en op dat zeefde oogenblik„ zijnde den 2„e Maat, ordre van Bombaij, volgens dewelke hij in 't geheel uijt den dienst gezet en gelast wierd, stante pede het gezag aan den Raad te moeten overgeeven, zonder zo lange te mogen wagten, tot hij aan zijnen vervanger transport konde doen. mijn. hadde. te. 194 Sping van.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0043 view scan ↗

English

could achieve my objective. And therefore, without paying any heed to the statement of the English Council Members in their reply No. 2, I immediately prepared note No. 3, and sent it accompanied by some private notes addressed to the aforementioned Governor, and the Council Members Mr. Spencer and Mr. Price, in order to support my request on behalf of the Honourable Company all the more. Upon this, on 24 March, there followed the reply No. 4. And since I could not deduce otherwise—both from that, and primarily from the exceptionally polite reply from the Governor—than that it indeed was his intention to grant permission for the transport of the spices, I believed I should not leave it to commissioners to carry messages about that matter. Instead, I at once asked for an audience myself with Mr. Price, who had arrived here in the meantime as Chief in place of Mr. Hodges, in order to welcome him in person according to custom. And having indeed gone to him on the 27th, I brought him so far that he virtually gave his word that he would immediately see to it that the permission was granted. Notwithstanding this, I received for several days in a row nothing other than a delaying answer. And when I finally pressed somewhat hard just to have a yes or a no, the English secretary came to me on the 12th instant to deliver a message: that Mr. Price had sent two Council Members to the Durbar (the government) and, according to orders from Bombay, had recommended to the Governor that he be accommodating, but that the latter remained unyielding. This at first made me decide to address myself anew to Bombay and lodge my complaint about Mr. Price. But taking into consideration that the secretary, during the conversation held, had indicated not indistinctly that Mr. Price called the validity of our privilege into question, I thought that I should first clear all objections in that regard out of the way. Therefore, on the morning of the 15th, I sent the original firman of the year 1729 to him through the Council Members De Jonge and van Harn, assisted by the Dispenser Holmberg, in order to convince him in the most forceful manner that it is an essential and valid privilege of ours to be allowed to unload and store our merchandise at the wharf. I also had the original letter from Mr. Spencer, cited in my previous writing, shown to him, and brought to his attention that it contained no simple assurance, but a kind of contract, of which our side having fulfilled his desire regarding the maintenance of a strict neutrality, I also with right demanded of him the fulfillment of the promise made, that our privileges which we had ever obtained would remain unimpaired in their full value. The commissioners having reported this to me, I immediately sent them back with orders to hand the firman over into his own hands, and to declare that on the sight of these documents he changed entirely. He declared that he had not known of that firman, and also did not believe that the city Governor knew of it; that the best advice he could give me was to have it shown to him as well; that he undertook to have this done by two of his Council Members, if I would entrust the firman to him; and that he then in no way doubted that everything would turn out well. I entrusted it to him very readily in that manner. And since he thereupon not only gave the commissioners a good answer anew, but also had me further assured today by a confidant, upon my repeated insistence, that the matter would firmly and certainly be concluded to my satisfaction, I also have no reason to doubt that I shall be so fortunate as to stack the spices on the wharf tomorrow or the day after tomorrow, all the more as at this very moment word was also brought to me from the Durbar that the Governor is ready to give his consent at once. Thus will finally be brought to a conclusion an undertaking that in the beginning seemed so impossible that many of my Council Members doubted a successful outcome even up to this moment. It has certainly cost no small amount of trouble, patience, and indulgence, and indeed, as evident from my previous writings, some expenditures to achieve the intended goal. But I also hope that it will now appear all the more agreeable and give so much greater satisfaction to Your High Nobilities, when you please to take into consideration: Firstly: That I have sought and obtained the settlement of this matter not as a favour, but as something based on valid privileges, and which on that account having become a privilege anew, can no longer be contested in the future. And Secondly: That this case has given occasion for a declaration by the Governor and Council at Bombay, which is of the utmost importance for the Honourable Company's interests, consisting of this, that they say: "That they have no power to order anything to the city Governor." For if it is true that they have no power, or to speak more plainly: that they consider themselves unauthorized to provide justice to those who for justice

Dutch transcription

45 38 mijn oogmerk berijken konde. En zonder derhalven op de betuijging der Engelsche Raads-Leeden bij hun antwoord N:o 2. eenig agtteslaan, bragte ik terstond het briefje N:o 3. in gereedhijd, en. verzond het ingezelschap van eenige particuliere briefjes, aan Den Heer Gouverneur voornoemd, en de Raads-Leeden M=r Spencer en M:r Price gerigt, ten eijnde mij verzoek sE Comp:s wegen, zo veel te meer te ondersteunen. Hierop volgde den 24„e Maat het antwoord No 4. En ik zo wel daaruijt, als voornamentlijk uijt de bijzonder beleefde rescriptie van Den Gouverneur niet anders kunnende opmaaken, dan dat het in der daat zijne meening was, tot den vervoerder specerijen permissie te geeven, zo vermeende ik het niet te moeten laaten aankomen op Gecommitteerdens, om over die zaak boodschappen te doen. Maar ik liet ten eersten zelfs belet vraagen, bij M:r Price die ondertusschen als opperhoofd in de plaats van „zijer vervoer na de Werff De gebrekelijke staat Des niet tegenstaande kreeg ik verschijden dagen agter een geen ander, als een uijtstellend antwoord. En wanneer ik op 't laatste wat hard aandrong, om maar Ia of neen te hebben, zo quam op den 12' Cour: de Engelsche secretaris mij boodschappen; Dat m:r Price Twee Raads Leeden naar den Dherlaar /: het Gouvernement:/ gezonden en volgens ordre van Bombaij den Gouverneur gerecommandeert hadde, om inschikkelijk te zijn, maar dat die onverzettelijk bleef. Dit deed mij in 't eerst besluijten, om mij op 't nieuw naar Bombaij te adorissieren, en over M:r Price mijn beklaag te doen. maar in aanmerking M:r Hodges hier gekomen was, ten eijnde hem volgens gewoonte in persoon te verwel kommen. En den 27:e ook in der daat bij hem gegaan zijnde, bragt ik hem zo verre, dat hij genoegzaam positief zijn woord gaf, ten eersten te zullen maaken, dat de permissie ver= leent wierde. Mr. 194 fopine 3 van. neemende. 39 nemende dat de secretaris onder andar 't gehouden discours niet onduijdelijk te kennen hadde gegeeven, Dat m. r. Price de deugdelijkhijd van ons voorregt in twijffel trok; zo vermeende ik alle exceptie dien aangaende vooraf uijt den weg te moeten ruijmen, en ik zond derhalven den 15„e des morgens door de Raads-Leeden De Jonge en van Harn, geassisteert door den Dispencier Holmberg, de orgineele firman van 't Jaar 1729. bij hem, ten eijnde hem op de Kraagtigste wijze te overtuijgen; Dat hij een weezendlijk en deugtzaam voorregt van ons zij onze koopmanschappen aan de werff te mogen lossen en opslaan. ook liet ik aan hem, den brief van M:r Spenier, bij mijne voorige geciteert, in orgineel vertoonen, en hem tegemoed voeren, dat die geene simple verzeekering, maar een soort van Contractatie behelsde, waarvan aan onze kant, aan zijne begeerte ten opzigte van 't onderhouden eene stipte neutralitijt voldaan zijnde, ik ook De Gecommitteerdens mij hiervan berigt gegeeven hebbende zond ikze ten eersten weder te rug, met last om de firman in zijn eijgene handen over te geeven, en te verklaaren, dat „zijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat met regt van hem vorderte, de nakoominge der gedaane belofte, dat onze voorregten die wij ooit verkreegen hadden, ongeschonden in hare volle waarde blijven zouden. Op het gezigt van deeze Decumenten veranderte hij in 't geheel. Hij betuijgde van die firman niet geweeten te hebben, en ook niet te gelooven, dat de stads Gouverneur daarvan wiste; dat de beste Raad die hij my gee= „ven konde was, dezelve ook aan hem te laaten vertoonen; dat hij aannam zulx door Twee zijner Raads-Leeden te zullen laaten, indien ik de firman hem toevertrouwen wilde; en dat hij dan geen zinds twijfelde, of alles zoude zig wel schikken. ikze. met. 194 Jfsping 3 van. 40 ikze hem op die wijze zeer weel toe vertrouwde. En dewijl hij daarop de Gecommitteerdens niet alleen op 't nieuw een goed antwoord gaf, maar mij ook heeden op mijn herhaald aanhouden, door een vertrouwling nader heeft verzeekeren laaten, dat vast en zeeker de zaak na mijn genoegen zoude afge= „daan worden, zo heb ik ook geene reeden te twijffelen, of ik zal zo gelukkig zijn, morgen of overmorgen de specerijen op de werff te Ruijgen, te meer alzo mij ook op dit oogenblik uijt den Dherbaar berigt gebragt werd dat de Gouverneur gereed is, zijne toestemming ten eersten te geeven. Dus zal eijndelijk eens ten eijnde gebragt werden, een werk, dat in den beginne zo onmogelijk scheen, dat veele mijner Raads-Leeden zelfs tot dit oogenblik toe aan goed succes getwiffelt hebben. Hel heeft zeekerlijk niet wijnig moeijte, Gedult en Toegevendhijd, Ja zelfs blijkens mijne voorige eenige spendatien gekost, om het - voorgestelde oogmerk te bereijken: „zijen vervoer na de Wersf: De gebrekelijke staat Maar ik hoop ook dat het uw Hoog Edelheedens nu des te aangenaamer voorkomen en zo veel grooter genoegen geeven zal, wanneer Dezelve in aanmer- king gelieven te neemen. Eerstelijk: Dat ik de afdoening deezer zaake gezogt en verkreegen heb, niet als eene gunste, maar als iets, dat op bondige voorregten steunt, en het welk uijt dien hoofde op 't nieuw tot een voorregt geworden zijnde, in den aanstaende niet meer kan tegen gesprooken werden. En Ten Tweeden: Dat dit geval aanleijding heeft gegeeven, tot eene Declaratie van Den Heer Gouverneur en Raad te Bombaij, voor 's E: Comp:s Belangen van de uijterste aangelegendheijd is. Hierin bestaande, datze zeggen: „ Dat zij geene magt „hebben, den stads Gouverneur iets te ordonnee= „reno„ want is het waar dat zij geene magt hebben, of om duijdelijker te spreeken: Dat zij zig onbevoegt agten, den geenen regt te verschaffen, die zig om Maar. 194 JSping van regt.

NL-HaNA_1.04.02_3179_0046 view scan ↗

English

addresses them to obtain justice, then it is also certain that they may not assist the city Governor if another holds him accountable for committing injustices. Consequently, the Honorable Company retains the same right against the city Governor that it previously held and of which it has already availed itself more than once, namely: that it may use its power and force him by violence to compensate for the damages he might occasionally cause it, without the English gentlemen being at liberty to interfere in the least. And this remark seemed to me so well-founded that I could not fail to bring it to Your High Honors' attention. For even though it might be of no use at present, it could nevertheless serve in the future to justify the conduct of the Honorable Company, in case it should at times think fit or necessity might require that it took possession of the Government of the city, just as the English gentlemen have taken possession of that of the Castle and held it to this day. However, it is not solely the good outcome of this matter of which I joyfully inform Your High Honors. The improved condition of this Directorate, or rather, the good prosperity of the Honorable Company's interests in general, makes me hope that Your High Honors will be no less pleased with my other actions, and on that account will deem me worthy of your further benevolence. For, after the old account of the Honorable Company's brokers was entirely settled on 30 December 1765, and through the dispatch of 3 ton in cash with Renswoude and Amerongen to Ceylon on 3 January last, not a single duit remained in the Main Treasury as a balance, nor was anything outstanding, I had the good fortune on the 8th of that same month to sell the recently received four shiploads of precious merchandise under advantageous conditions all at once, as shown by the accompanying rough return of over 16 ½ ton. The purchase costs of the same were circa 7 ton. Consequently, the Honorable Company will gain on that alone 9 ½ ton, or 133 percent. And from this money I now already have the honor to offer Your High Honors 3 ton in cash with the bearer hereof, although again not a single duit remains in the Main Treasury as a balance. Furthermore, the Homeland and Indian demands have been completely fulfilled in good-quality goods. A start will be made within a few days with the new contracting, as I hope, at reduced prices. And upon the closing of the latest trade books of the year 1765/66, the expenses amounted in total to only f 105,936. 3. 8, which is not only f 21,452. 3. 8 less than the previous year, but also f 13,563. 16. 8 less than the stipulation in the Regulation, of which latter there is certainly no precedent to this day. Furthermore, I have the honor to offer Your High Honors herewith my considerations regarding the Surat sugar trade. These will possibly arrive too late to be of service for Your High Honors' deliberations, but I very humbly request forgiveness in that regard; my indisposition did not permit me, upon the departure of the first ships, to turn my thoughts to that weighty matter. Also accompanying this is a packet, under cachet volant, addressed to the Right Honorable Gentlemen Mayores, which I humbly request may be sent with one of the first ships. From the enclosed copies, Your High Honors will be able to see, if you please, that the letter with its attachments mainly serves to give notice of the contracting carried out by the English gentlemen for the year 1761. And having also had the opportunity to obtain samples of all kinds of goods that have been collected, I believed I would not only do well to offer them to their Right Honorable Lordships for inspection, but I also send them all the more gladly via Batavia, so that Your High Honors, if you please, might also inspect them before they are forwarded to Europe. Furthermore, I cannot fail to inform Your High Honors that the trade books of the year 1765/66 have again only just been completed so that they can be sent with the bearer hereof. The bookkeeper Monte has deceived me anew and did not spend his time properly until he saw the utmost seriousness. And it is for that reason that in the public letter I not only do not nominate him now to obtain his confirmation as cashier, but I also deem myself obliged to request Your High Honors that he may be removed from here as soon as possible. For he is a very bad subject who mainly makes it his business to slander, and thereby stirs up nothing but discord and unrest in this Directorate. He also associates too much with foreign nations and on that account cannot be trusted. And in particular, he is the one who has taught the junior administrators to make such clever calculations that I need all vigilance not to be deceived if I do not pay close attention, as the general letter shows an example of. If Your High Honors have a sensible and composed man available who is capable of trade work and to whom the funds can be entrusted with peace of mind, I request that he be sent hither as cashier. But if not, I take the liberty

Dutch transcription

41 regt te erlangen aan hun addresseert, dan is het ook zeeker, dat zij den stads Gouverneur niet helpen mogen, als een ander hem over het plegen van onregt vaardigheijden aanspreekt. Bij gevolg houdt de E Comp het zelfde Regt tegens den stads Gouverneur dat zij bevoorens gehad en waarvan zij zig ook al meer dan eens bedient heeft, te weeten: Dat zij haare magt gebruijken en hem door geweld dwingen kan, den schaden, dien hij haar zomtijds toebrengen mogte, te vergoeden, zonder dat het de Heeren Engelschen vrij staat zig daarmeede in 't minste te bemoeijen. En deeze Aanmerking scheen mij s gefunbeert dat ik niet heb kunnen nalaaten, dezelve onder 'toog van uw Hoog Edelens te brengen. want schoon die nu van geen nut mogte zijn, zoude ze egter in den aanstaende dienen kunnen, om het gedrag van van de E Comp: te regtvaardigen, ingevalle zij zom= tijds goedvinden of de nood het vereijschen mogte, dat zij het Gouvernement van de stad in bezit „zijen vervoer na de Werff. De gebrekelijke staat Want, na dat op den 30„e December 1765. de oude reekening van 'sE Comp:s makelaars in 't geheel vereffent, en door de verzending van 3. Son aan Contanten, met Renswoude en Amerongen naar Ceijlon, op den 3„en Janua: Jongssleeden, al geen enkelde duijt meer in Groote Cassa per Restant, ook niets meer uijtstaande was, heb ik op den 8 en dier zelfde maand het geluk gehad, de Jongst ontfangene, nam, zo als de Heeren Engelschen dat van 't Casteel in bezit genomen en tot heeden toe gehouden hebben. Dog het is niet enkeld de goede uijtslag deezer zaake, waarvan ik uw Hoog Edelens met blijd= =schaap Kennisse geeven. De verbeeterde toestant deezer Directie, of eijgendlijk, de goede welstand van 's E Comp:s belangen in 't Generaal, doet mij hoopen„ dat uw Hoog Edelens in mijne overige verrigtin= „gen, niet minder genoegen neemen, en uijt dien hoofde mij Derzelver benevolentie verder waardig agten zullen. nam. vier. 194 Jfspring van. 42 vier scheeps-Laadingen met kostelyke koopman- schappen onder voordeelige Conditien alle op een maal te verkoopen, blijkens het overgaande ruuwe Rendement van ruijm. 16. ½. Ton. Dezelve Kosten Inkoops circa 7. Ton. Bij gevolg. zal de E Comp: daarop alleen winnen 9½ son, of 133. p„r C„to En van dit Geld heb ik nu al de Eere uw Hoog Edelens 3 son in Contant met brenger deezes aan te bieden; schoon weder geen enkelde duijt in de Groote Cassa per Restant blijft. Buijten des zijn de Patriasche en Indische Eijschen in deugtzaam goed, compleet voldaan. met de nieuwe Aanbesteeding zal binnen wijnig dagen een begin gemaakt werden, zo ik hoop tegens ver= minderte prijzen. En de Lasten hebben bij 't sluijten der Jongste Negotie Boeken van Ao 17 2/56. in 't geheel maar bedraagen ƒ105936. 3. 8. dat niet alleen ƒ 21452. 3. 8 wijniger is als het voorige jaar, maar ook ƒ13563. 16. 8. minder, dan de Bepaaling bij 't Reglement, en van welke laatste zeekerlijk „zijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat tot heeden nog geen voorbeeld is. Voorts heb ik de Eere uw Hoog Edelens nevens deezen aan te bieden, mijne Bedinkingen over den Souratsen zuijker Handel. Dezelve zullen mogelijk te laat komen, om tot uw Hoog Edelens besoigne te kunnen dienen. maar ik verzoek dierwegens zeer ootmoedig om verschooning mijne indispositie heeft mij niet toegelaaten, bij 't vertrek der Eerste scheepen, over dat gewigtig Poink mijne gedagten te laaten gaen. Ook verzeld deezen Een Pacquet, onder Cachet volant aan De Hoog Agtbaare Heeren majores gerigt, het welk ik ootmoedig verzoeke, dat met een der Eerste scheepen verzonden mag werden. Uijt inleggende Copijen zullen uw Hoog Edelens des behaagende beschouwen kunnen, dat de brief met dies Bijlagen voornamentlijk maar dient, om kennisse te geeven, van de gedaane Aanbesteeding der Heeren Engelschen voor den Jaare. tot. 194 dss pring van 45 43 Jaar 1761. En teffens gelegenthijd gehad hebbende, de monsters magtig te werden, van alle soorten van Goederen, die ingezamelt zijn, zo heb ik ver= =meent, niet alleen niet qualijk te zullen doen; dezelve Haar Edel Hoog Agtbaarheedens tot speculatie aan te bieden, maar ik verzende die ook zo veel te liever over Batavia, op dat uw Hoog Edelens des behaagende, die ook zouden beschouwen kunnen, eerze verder naar Europa voortgeschikt werden. Wijders kan ik niet nalaaten uw Hoog Edelens ter kennisse te brengen, dat de Negotie Boeken van Ao 17 26/5. weder maar even klaar geraakt zijn, om met brenger deezes verzonden te kunnen werden. De Boekhouder monte heeft mij op 't nieuw be= „droogen, en niet eer zijnen vrijt besteedt, voor hij den uijtersten ernst zag. En 't is om die reeden, dat ik hem bij de publicque brief thans niet alleen niet voordraege, om als Cassier zijne bevestiging te erlangen, maar ik „rijen vervoer na de Werff: De gebrekelijke staat Bij aldien uw Hoog Edelens een verstandig en bezaadigt man aan handen hebben„ die voor 't negotie werk in staat is, en wien men de gelden met gerusthijd toevertrouwen kan, ik verzoek hem als Cassier herwaards te zenden. Dog zo niet, gebruijk ik de vrijhijd agte mij ook verpligt, uw Hoog Edelens te verzoeken, dat hij hoe eer hoe liever hier van dan genomen mag. want het is een seer slegt subject, dat voornament= =lijk van quaadspreeken zijn werk maakt, en daardoor in deeze Directie niet als Tweedragt en onlusten stookt. Ook houdt hij zig te veel op met vreemde natien, en kan uijt dien hoofde niet vertrouwt werden. En inzonderhijd is hij de geene die de mindere Administrateurs zulke schrandere Reekening heeft leeren maaken, dat ik alle oplettendhijd noodig heb, om niet toezienende bedrogen te raaken; gelijk de gemeene brief daar= van een voorbeeld toont. Uw. agte. 194 piner van

NL-HaNA_1.04.02_3179_0049 view scan ↗

English

44 Surat to nominate to Your High Honours the Bookkeeper here, Jan Jacob Hes, as a person of whom I can say from many years of experience that he possesses more than the required qualifications for that office, and on whose behalf I cannot fail, on that account, most humbly to request Your High Honours that in such case he may be positively appointed, and at the same time favored with the rank and salary of Under-merchant. Finally, I also most urgently plead that Your High Honours will please not take it amiss that the bearer of this has been detained here until today. The impossibility of getting the Indonesian return cargo ready earlier, as well as the backlog of the trade books, but primarily my desire to inform Your High Honours of the outcome regarding the spices, have compelled me against my will to deviate from my initial intention in this matter. And not doubting that these reasons will be taken at their proper value by Your High Honours, I refer, regarding Kareek, to the papers that are being forwarded all gathered together in a separate packet. And I remain, wishing God's precious blessing upon Your High Honours' endeavors, with the utmost respect, Right Honorable, Highly Esteemed, Far-ruling Lord and Well-born Lords, Your High Honours' humble and obedient servant. Surat, 18 April 1766. Agreed. Was signed. P.S. Finally, today the written permission of the City Governor followed. And on that basis, currently being actively engaged in having the spices transferred from the inner Latthi to the wharf, I could not fail to give notice of this herewith as well, as glad tidings that I hope will serve to Your High Honours' satisfaction. Dispatched the 20th of April 1766. Was signed. Agreed. 45 To The Honorable Mr. Thomas Hodges Chief on behalf of the affairs of the British Nation and Governor of the Mogul's Castle and Fleet, together with the Council, Surat Honorable Lord and Gentlemen! We take advantage of this opportunity to bring to Your Honours' notice that our inner Latthi, situated under the walls of the Castle, where the spices of the Honorable Company, which have already been properly cleared of customs duty, are currently stored, is fit for nothing less than the housing of such a precious and costly commodity, the value of which this year amounts to a considerable capital of 300000 rupees. Its situation is all too well known to Your Honours for us to doubt whether Your Honours share the same view with us in this regard. The poor condition of this warehouse, subjected to fire and many other apparent dangers, is not the only thing that moved us to request the Nawab for permission for the transport of the spices to the Wharf: the defective state of our Lodge, of which we already made mention to Your Honours in our letter of the 26th of March 1764, and the awkward situation in which we find ourselves, having so few men on hand at present to be able to guard these precious goods, have provided us with further pressing reasons for our reasonable request. We had never doubted that the Nawab would have acquiesced in this urgent request, all the more so as before the spices were even unloaded, he had us assured in a plain manner through Welle Ulla, one of his principal servants, that as soon as the spices were cleared of customs, he would see to it that they came out; but to our extreme surprise we had to experience that, far from supporting us in such a legitimate matter, after a delay of several months he has ultimately still not been willing to give us a decisive answer. And since we cannot possibly wait any longer, as the spices in the inner Latthi are drying out and spoiling, and moreover are subject to all kinds of danger of fire and theft; we therefore turn to Your Honours, with a very friendly request to be willing to lend a helping hand to us in this legitimate matter and to order the Governor no longer to oppose the transport of the spices to the warehouses on our wharf. And we flatter ourselves with the hope that Your Honours will readily comply with this urgent request, for such being done will place us under an obligation; while, on the contrary, a refusal would compel us to protest against Your Honours, and to leave all damage that may be caused to those costly goods to Your Honours' account and responsibility. Your Honours may be assured that we will strictly adhere to our recently made promises in order to reassure the rulers in all respects regarding their unfounded objections concerning the export of our trade goods. We have the honor to be with all respect, Honorable Lord and Gentlemen, Your Honours' obedient and humble servants. Was signed: E. L. Jenff, Ms. Jn. Bosman, G. De Jonge, Aijs. Is. Bangeman, Rr. Vn. Harn, and Jb. Huijsinga. In the margin: Surat, the 1st of March 1766. Agreed.

Dutch transcription

44 Souratta uw Hoog Edelens daartoe voor te draagen, den Boekhouder hier Jan Jacob Hes, als een persoon waarvan ik uijt eene langjaarige onder= =vinding zeggen kan, dat hij meer dan de vereijschte hoedanigheeden tot dat ampt bezit, en in wiens faveur ik uijt dien hoofde niet kan nalaaten, uw Hoog Edelens zeer ootmoedig te verzoeken, dat hij in zulken gevalle posetief aangesteld, en teffens met de qualitijd en Gagie van onderkoopman begunstigt werden mag. Laatstelijk smeek ik ook nog zeer instantig, dat uw Hoog Edelens tog niet qualijk gelieven te neemen, dat brenger deezes hier tot heeden toe aangehouden is. De onmogelijkhijd, om de Indische Retouren vroeger klaar te krijgen, zo wel, als het agterstaan der Negotie Boeken, dog voornamentlijk mijn verlangen, om uw Hoog Edelens den uijtslag wegens de specerijen te bedeelen, hebben mij tegens wil en dank gedwongen, in dit stuk van 18:' April den P. S. Eijndelijk is op heeden „rijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat Uw Hoog Edelens onderdanige en gehoorzae=te me dienaer. Accordeert was geteekent. ent E Hoog Edele Groot Agtbaare wijd gebiedende Heere En Wel Edele Heeren mijn eerst voorneemen af te wijken. En niet wiffelende, of deeze reedenen zullen na haar waarde bij uw Hoog Edelens gelden, zo gedraag ik mij, wegens Kareek, aan de papieren, die alle bij elkander gevoegt, in een aparte bondel overgaen. En ik blijve, onder toewensching van Gods dierbaare zeegen, over uw Hoog Edelens verrigtingen met de uijterste mijn. Eerbied Ao 1766. de: van. T 194 7Jfspring de Schriftelijke Permissie van den Stads¬ Gouverneur gevolgt. En op dat fondament thans werkelijk beezig zijnde, de specerijen uijt de binnen Latthij naar de Werff te laaten overbrengen, zo heb ik niet kunnen nalaaten, daarvan nog bij deezen kennis te geeven, als eene blijde tijding, die ik hoop, dat uw Hoog Edelens tot genoegen zal strekken. Gaat af Den 20„e April A. o 1766. — „zijen vervoer na de Werff De gebrekelijke staat was geteekent Accordeert. int 194 7 pringr 3 van. bece 45 Aan Den A„r Heer Thomas Hodges Opperhoofd van wegens de zaken der Breksche Natie en Gouverneur van 's Mogols Casteel en Vloot benevens Den Raad Souratta H„l Heer en Heeren! Wij bedienen ons van deeze gelegentheid om ter kennisse van UWEEdd:s te brengen dat onse bin„ „nen Latthij onder de Muuro van 't Casteel geleegen, alwaar thans de specerijen van de E Comp: die reeds behoorlijk vertold op geslagen zijn, tot niets minder„ dienstig is; als tot de berging van zoo een dierbaard en kostelijke waare welkers bedragen van dit Jaar monteerd een aansienlijk Cappitaal van Ropias De situatie der zelve is UUEEd: al te wel bekent, dan dat wij twijffelen zoade of UUE Edd: zijn met ons in deezen opzigte van een begrip. De slegte geleegenthijd van dit Pakhuijs aan brand en meenige andere oogenschijnlijke gevaaren onder„ „worpen, is het niet alleenig dat ons bewogen heeft, de Nabab om permissie te verzoeken tot der spece„ „zijen vervoer na de Werff: De gebrekelijke staat van. 300000:-. te N=o 1. 194 y opring 46 van onse Logie waarn wij UwEd al bij orse Letteren van den 26e Maart 1764 meldinge hebben gemaakt en de ongelegenthijd waar in wij verseeren om me zoo wijnige manschappen als thans aan handen hebb deeze precieuse Koopmanschappen te kunnen bewas hebben ons nog nadere drangredenen tot ons billijk versoek verschaft. Wij hadden noit getwijffelt of de Nabab zoude in deeze instantie berust hebben, te meer alzoo hij ons voor dat de specerijen nog ontlost waaren, door Welle Ulla, een zijner voornaamste bediendens, op eene pla„ „tige wijse heeft verzeekeren laaten, dat zoo dra de sp „cerijen verkolt waaren, hij maken zoude dat ze buijten quamen, dog tot onse uiterste surpriese hebben wij moeten ondervinden, dat hij wel verre van ons in zoo eene regtmatige zaak voor te staan na een uijtstel van verschijde maanden ons eindelijk nog geen beslis„ „serd antwoord heeft willen geven. En dewijl wij onmogelijk langer wagten kunnen alzoo de specerijen in de binnen Pathij int droogen en bederven, en boven dien aan allerhande gevaar van bran en Diefstal subject zijn; zoo keeren wij ons tot uw wel Edelens, met zeer vriendelijk versoek van ons in de ze regtmatige zaak de behulpzame hand te willen bieden en den Gouverneur te gelasten den vervoer der spe„ „cerijen naar de Pakhuijsen op onse werff niet langer te„ „gens te gaan. En wij flatteeren ons met de hooppe dat Wij hebben de Eer met alle agting te zijn /:onderstond:/ A„ Heer en Heeren /:lager:/ UUEEd„se Ge„ „hoorsame en ootmoedige, Dienaaren /:was get::/ E: L: Ienff: M„s I„n Bosman, G: De Ionge Aij I:s Bangeman, R„r V„n Harn en J„b Huijsinga /: in margine:/: Souratta den 1„e Maart 1766. uw welEdelens aan deeze instantie niet genegendhijd voldoen zullen want zulx geschiedende zal het ons tot verpligting strekken; Terwijl in tegendeel eene wijgering ons noodsaken zoude tegens UW, WelEdelens te protesteeren, en alle schade die aan die koste„ „lijke whare kan toegebragt werden, voor Uw wel Edelens Reekening en verantwoording te laten. Uw WelEdelens kunnen verzekert zijn dat wij stiptelijk zullen navol„ gen onse onlangs gedaane beloften ten eijnde de regenten in allen opzigten omtrend haare ongegronde beden kin„ „gen bij den uijtvoer onser handel whaaren gerustte Accordeerd-. Dauresle gle uw wel Edelens stellen. ƒ N 194 yspring

NL-HaNA_1.04.02_3179_0053 view scan ↗

English

No 2. 47 Translation of an English missive written to the Right Honorable Christian Lodewijk Senff, Director and Commander-in-Chief of this Directorate, together with the Council, by the after-mentioned English Council Members; dated Souratta the 5th of March and received on that same date. Honorable Sir and Gentlemen! Since the Honorable President and Council of Bombay have appointed us, the undersigned, to attend to the affairs of the Noble Company at this factory, which we have accordingly done; so we shall now reply to Your Honors' pleasant letter of the first of the current month, regarding which we cannot refrain from expressing our astonishment that Your Honors address yourselves to us to order the Nabab to grant them the permission that they request, whereas they must be aware that such power does not rest with us. Nevertheless we shall recommend to him, pursuant to the assurances that Your Honors have received on various occasions from the Honorable President and Council in Bombay, to be helpful to Your Honors in everything that is equitable and customary, and so also in this matter, provided it contains no novelty. We have the honor to be with the utmost respect, Honorable Sir and Gentlemen, Your Honors' very humble and obedient servants, was signed: R:k Gambier, I:n Stephenson, William Stratton, Cha. Bourchier and Geo: Perrot. In the margin: Surat the 5th of March 1766. Further below: For the translation, was signed: N:s Holmberg. Agreed. 48 No 3. To the Right Honorable Charles Crommelin, President on behalf of the Honorable English Company and Governor of His Royal Majesty's Castle of Bombay. Right Honorable Sir and Gentlemen. When our ships arrived here in the month of October last, the city Governor immediately granted written permission to unload our merchandise, as usual, at the wharf in the outer city. But shortly afterwards having revoked his given word and having demanded that we should bring nothing outside, but everything into the inner city, we addressed ourselves on that account to Mr Hodges. This Gentleman at first seemed to doubt whether we indeed had the liberty to unload and ship out at our own pleasure wherever the Director might think fit. And when we convinced him with the most solid proofs that this is one of our oldest and most essential privileges, granted to us by royal firmans and special written agreements of the Regents and confirmed by long years of use, His Honor was of the opinion that the previously obtained privileges could no longer be valid in these changed times. And although we countered him on this, that in that manner he could indeed deny all its privileges to the Dutch Company and equate it with the lowliest unprivileged merchant found in the city, but that one judged him to be entirely unauthorized to do so; whereas Mr Spencer with his Council Members by letter of the 18th of February 1759 and Your Right Honorable Honors by further letter of the 25th of January 1765 had guaranteed to us all privileges, not simply those that we presently enjoy, but also those that we had ever obtained: yet he paid no further heed to that, other than that he finally agreed that if we would bring the spices and the Japan copper into the city, we would then be allowed to unload everything else outside. And this forced us to make a resolution to let the ships lie at the roads with their full cargoes until we should have addressed ourselves to Your Right Honorable Honors and received a reply thereto. We even wanted to send the vessels, which already lay before the wharf with merchandise, back to the ships. And we also let the captains return to their vessels. But the city Governor, hearing this, immediately sent his confidant Welli Ulla to us with this message: That we should not cease the unloading, but might quietly store all merchandise on the wharf; except for the spices, which for the time being had to be unloaded in the inner Latthi, but that he, with the consent of Mr Hodges, promised that they would also be brought outside again as soon as they had been cleared through customs. And since Mr Hodges at the same time had that same assurance given to the Director, we did not wish to trouble Your Right Honorable Honors with our grievance, but we rather preferred to unload.

Dutch transcription

N:o 2. 47 Translaat Engelsche Mis„ Nag A: Warch „sive geschreeven aan Den Wel Edelen Agtbaaren Heer Christiaan Lodewijk Senff Directeur en Hoofd- Gebieder dee :zer Directie beneevens Der Raad, door de natemeldene Engel„ „sche Raads Leeden; gedateerd Souratta den 5:' Maart en ontfangen dien zelfden datum Agtbaare Heer en Heeren! Nademaal den Agtb: President en Raad van Bombaij, ons ondergeteekendens aange: „steld hebben, om de zaaken der Edele Com„ „pagnie ten deezen Comptoire waar te neemen, het welk wy dien volgende hebben gedaan; zoo zullen wij nu antwoorden, op uw Ed:s aange„ name van den eersten Courant, waaromtrend wij niet voorbij kunnen onse verwondering te betuijgen, dat uw Ed:s zig aan ons addresseeren, om de Nabab te beveelen van hun het ver„ lof te geeven dat zij verzoeken, daar zij moes: ten bewust zijn, dat zoodanige magt niet bij 194 fspine ors is birgstendel Niet te min zullen wij hem recommandeeren, ingevolge de verzeekerin„ „gen, die uw Ed: bij onderscheidene geleegent „heeden gekreegen hebben van den Agtb: Presi„ dent en Raad te Bombaij, om Uw Ed:s in alles behulpzaam te zijn, dat billijk en gewoonlijk is, en zoo in dit stuk meede, mits het zelve geene nieuwigheid bevat. Wij hebben des Eere met de uijterste agting te zijn /:onderstond:/ Agtbaare Heer en Heeren /:Lager:/ uw Ed:e zeer ootmoedige en Gehoorzame dienaaren /:was geteekend:/ R:k Gambier, I:n Stephenson, William Stratton, Cha. Bourchier en Geo: Per¬ „rot. /:in margine:/ Suratte den 5:e Maart 1766 /:nog Lager:/ voor de Vertaaling /:was geteekend:/ N:s Holmberg. Accordeerd. Generij Eeg Cler 194 7s prine 48 N„o 3. Den Wel Edelen Agtbaaren Heer Nagezien Bosch Aan Charles Crommelin President van weegens de honorabele Engelsche Comp: en Gouverneur van zijn koninglijke Majesteids Casteel Bombaij Wel Edele Agtbaare Heer en Heeren. Wanneer onze scheepen in de maand October Iongstleeden hier kwamen, verleende de stads Gouverneur terstond schriftelijke Permissie om onze koopmanschappen volgens gewoonte op de werf in de buijten stad te mogen ontlossen. Dog kort naderhand zijn gegeeve woord weeder ingetrokken en begeert hebbende, dat wij niets buijten, maar alles in de binnen stad brengen moesten: zoo addresseerden wij ons dierweegens aan den Heer Hodges. Deeze Heer scheen in 't eerst te twijffelen, of wij wel vrijheid hadden, naar eijgen welgs: vallen te mogen lossen en afscheepen, waar de Directeur 194 fpring 49 Directeur zulx goedvinden mogte. En toen wij hem met de bondigste bewijzen overtuigden, dat dit een van onze oudste en weezendlijkste Voor„ regten zij, bij koringlijke firmans, en bijzondere verband schriften der Regenten aan ons toegestaan en door een langjaarig Gebruijk bevestigt: zoo vermeende zijn Ed:, dat de bevoorens verkreegene Voorregten bij deeze veranderde tijden niet meer gelden konden. En schoon wij hem hierop te gemoed voerden, dat hij op die wijze de Neederlandsche Compagnie wel alle haare voorregten afspreeken, en haar gelijk stellen konde met den geringsten ongepreviligeerden Koopman, die zig in de stad bevond, maar dat men hem daartoe in 't geheel ongewestigt oordeelde; Alzoo De Heer Spenker met zijne Raads Leeden bij brief van den 18„e februarij 1759 en uw welEd: Agtb: bij nadere brief van den 25„e Januarij 1765 ons geguarandeert hadden, alles Voorregten niet Simpel, die wij thans effective reffende, maar ook die wij ooit verkreegen hadden: zoo sloeg hij egter daarop geen verder agt, dan dat hij eindelijk toestond, dat als wij de spece„ „rijen en 't Iapans kooper in de stad wilden brengen, wij dan al het ander buijten zouden lossen mogen. En dit nootzaakte ons een besluijt te neemen, de scheepen met haare volle la„ „dingen zoo lange ter Rheede te laten leggen, tot wij ons aan uw welEd: Agtb: geaddres: seert, en daarop antwoord erlangt zouden hebben. zelfs zouden wij de Vaartuijgen, die bereeds met Koopmanschappen voor des werf laagen, weeder naar de scheepen te rug En wij lieten de Capitains ook weeders na hunne bodems keeren. Dog den stads Gouverneur dit hoorende, zond ten eersten zijnen vertrouweling welli ulla„ bij ons met deeze boodschap: Dat wij den „ontlos niet staken, waar gerust alle Koop„ „manschappen op de werf bergen mogten; excepto „de Specerijen, die vooreerst in de binnen Latthij „gelost moesten worden, maar dat hij met „trestemming van den Heer Hodges beloofde, „dat ze ook weeder naar buijten gebragt zouden „werden, zoo dra ze maar vertholt waaren! En dewijl de Heer Hodges teffens aan den Di„ „recteur die zelfde verzeekering liet doen: zoo hebben wij uw welEd: Agtb: met onze bezwaar: nis niet willen lastig vallen, maar wij hebben lolsen. liever 194 Jsping

NL-HaNA_1.04.02_3179_0057 view scan ↗

English

50 rather yielded, and brought the spices into the inner Latthij, in the trust that the promise made would be fulfilled. However, because the City Governor continually postponed it, under the pretext that he could not proceed without special orders to that effect, we addressed ourselves anew to Mr. Hodges; and we even, at His Honor's request, wrote a letter to him and the Council, of which we take the liberty of presenting your Right Honorable with a copy alongside this. And now we hoped that, in consideration of the reasons adduced, a decision would follow thereupon whereby the City Governor was ordered no longer to oppose the transport of the spices to a more secure place; but Mr. Hodges having been removed in the meantime, we received yesterday a letter whereby the Council Members, as appears from the copy that we likewise attach hereto for Your Right Honorable's consideration, expressly declare to have no power to order the City Governor anything. And although this appears extremely strange to us, since until now we know no better than that the Castle Governor, according to the customs of these lands, has always been regarded as judge in the disputes that sometimes arise between the merchants and the City Governor, we nevertheless thought it best not to answer that declaration at all, but much rather to address ourselves directly to Your Right Honorable, with a very friendly request to be willing to lend us a helping hand in this matter, and to order the City Governor that he may grant us permission for the transport of the spices to the outer city. Your Right Honorable is surely fully informed that the Thach Regents previously granted us such permission without the slightest hesitation; and that they also still testify to this day that one cannot properly refuse a merchant to take and store his goods wherever he wishes, as soon as he has properly paid the tolls. We also trust that Your Right Honorable knows very well how dangerously the spices currently lie in the inner Zatthij with respect to spoil, theft, and fire; how impossible it is, however, to store the same in the Lodge, since that old building daily threatens to collapse, and we also have no people to have the same properly guarded; and how necessary it consequently is that the Director himself keeps such a large capital of precious wares under his own eyes and supervision. And living for that reason in the hope that Your Right Honorable will not decline this friendly request of ours, but will favorably grant it, the more so as the same contains nothing that can tend to the detriment of Your Right Honorable, the Honorable English Company, or its interests, we remain in expectation of a speedy reply with the utmost high esteem. Was written below: Right Honorable Sir and Sirs. Lower: Your Right Honorable's humble and obedient servants. Was signed: C:n L:r Senff, M:s J: Bosman, G:d de Jonge, A:s P:s Bangeman, R:r V:n Harn, and S:s Huijsinga. In the margin: Souratta the 6th of March Ao. 1766. Agreed. Translation of an English Letter Written by the Right Honorable Lord Governor of Bombay, Cha: Crommelin, together with the Council, to the Right Honorable Mr. Christiaan Lodewyk Senff, Director and Commander in Chief of this Direction, together with the Council, dated Bombay the 18th of March 1766; and received here the 24th of the same month. No. 4. 51 Gentlemen. We have received Your Honors' letter of the 5th of this month, pursuant to which we now write to our Chief and Council, to inquire after the reasons of the Nabab regarding his refusal to show Your Honors the indulgence which they request; and as we are always ready to do everything that is feasible in order to promote that harmony which is maintained between our mutual nations, they are furthermore ordered to recommend him to accommodate this. Although should he reject it, it is not in our power to give him orders to the contrary, since Your Honors must know that we, as possessors of the Castle, are invested with no such power. We are with esteem. Was written below: Gentlemen. Lower: Your Honors' very obedient servants. Was signed: Cha:s Crommelin, W:m Hornby, Samuel Court, and R: H: Boddam. In the margin: Bombay Castle, the 18th of March 1766. Still lower: for the translation, was signed: N:s Holmberg. Agreed. 52 Original. Checked. To the Right Honorable, Highly Esteemed Gentlemen Directors, commissioned to the Meeting of Seventeen, at the Presidial Chamber of Amsterdam. Register of such papers as are dispatched today with the Honorable Company's ship Borsselen to Ceylon, in order to reach their further destination from there. No. 1 An original covering letter to the above-mentioned Right Honorable Lords Major, dated today. 2 A packet with separate papers sent by the Lord Director Senff, dated as above. 3 A copy of a letter to the said High Indian Government of today's date. 4 Copy of Ordinary Resolutions from the 11th of January up to and including the 9th of December of this year. 5 Separate annexes belonging to the above-mentioned Resolutions. 6 A set of advices written to the High Indian Government at Batavia dated 10th of April of this year. 7 A bundle containing the letters exchanged with the foreign nations from the 7th of March up to and including the 30th of April 1766. Turn over.

Dutch transcription

50 liever toegegeeven, en de specerijen in de binnen Latthij gebragt, in vertrouwen dat aan de ge: daane belofte voldaan zoude werden. Dog dewijl de stads Gouverneur het al geduurig uijtstelde, onder voorgeeven, dat hij zonder speci„ ale ordres daartoe niet treeden mogte: zoo addres„ „seerden wij ons op 't nieuw aan den Heer Hodges; En wij schreeven zelfs op zijn Ed: begeerte eenen brief aan hem en den Raad, waarvan wij de vrij„ „heid gebruijken rew welEd: Agtb: een afschrift nee„ „vens deezen aan te bieden. En nu hoopten wij, dat uijt aanmerking van de bijgebragte reedenen, daarop een besluijt zoude volgen, waarbij de stads Gouverneur gelast wierd, den vervoer der specerijen naar een secuurder plaats, niet langer teegen te gaan, maar de Heer Hodges ondertusschen gedimoveert zijnde, ontfingen wij op gisteren eenen brief, waar bij de Raads Leeden, blijkens het afschrift, dat wij tot uw welEd: Agtb:s speculatie insgelijks hier nevens voegen; uijtdrukkelijk verklaaren, geene magt te hebben, den Stads Gouverneur iets te ordonneeren. En Schoon ons dit ten uijtersten vreemd voorkomt, alzoo wij tot heeden toe niet beeter weeten, of de Casteels Gouverneur is volgens de Cos„ „tumen deezer Landen altoos aangemerkt als Regter in de verschillen, die zomtijds tusschen de kooplieden en den stad Gouverneur ontstaan: zoo hebben wij egter best gedagt; op die verklaaring niet eens te antwoorden, maar ons veel liever direct aan uw welEd: Agtb: te addresseeren, met zeer vriendelijk verzoek, van ons in dee =zen de behulpzaame hand te willen bieden, en den stads Gouverneur te gelasten, dat hij ons tot den vervoer der specerijen naar de buijten stad-permissie geeven mag. uw Wel Ed: Agtb:s zijn zeekerlijk volkomen onderregt, dat de Thach Regenten ons diergelijke permissie bevoorens al zonder de minste be: denking hebben toegestaan gehad; En dat zij ook nog tot heeden betuigen, dat men aan een Koopman niet wel weijgeren kan zijne Goederen te brengen en te bergen, waar hij wil„ zoo dra hij de Thollen behoorlijk afgegeeven Ook vertrouwen wij dat uw WelEd: Agtb: zeer wel weeten, hoe gevaarlijk de specerijen thans in de binnen Zatthij leggen, ten opzigte van bederf diefstal en brand, hoe onmogelijk het heeft. weeten egter 194 fsping egter is, dezelve in de Lagie te bergen, dewijl dat oude Gebouw dagelijks drijgt in te storten, en wij ook geen volk hebben, het zelve behoorlijk te laaten bewaaken, en hoe nootzakelijk het bijgevolg is, dat de Directeur zelfs zulk een groot Capitaal aan kostelijke whaare, onder zijne eijgene oogen en opzigt houdt. En uijt dien hoofde in hoope leevende, dat run WelEd: Agtb: dit ons vriendelijk verzoek niet van de hand wijzen, maar genegendlijk toestaan zul„ „len, te meer alzoo het zelve niets bevat, dat uw WelEdele Agtb:, de honorabele Engelsche Comp:e of derzelver belangens tot nadeel strekken kan: zoo blijven wij in verwagting van een spoedig antwoord met de Volmaakste hoogagting /:on„ :derstond:/ Wel Edele Agtbaare Heer en Heeren /:Lager:/ uw WelEd: Agtb:s ookmoedige en Gehoortn: „me dienaaren /:was geteekend:/ C:n L:r Senff, M:s J: Bosman, G:d de Ionge, A:s P:s Bangeman R:r V:n Harn en S:s Huijsinga /:in marginel:/ Souratta den 6e: Mart Ao. 1766 Accordeerd. Gverijel 194 sspring Wy hebben uwEEdd:e brief van den 5e deezer ontfangen, ingevolge waar van wy thans schryven aan onzen Opperhoofd en Raad, om te verneemen na de Reedenen van de Nabab, weegens zyne wey„ gering, om UUEEdd:s de toegeeflykheid te bewyzen, die zy verzoeken; En alzoo vry steeds bereid zyn, alles te doen wat bestaan baar is, ten einde die over eenstemminge, dewelke tusschen onze wederzydsche Natien stand houdt, te bevorderen, zyn zy verders gelast, denzelven te recomman¬ „deeren, om zulks in te schikken. Schoon zoo hy het mogte afwijzen, het in onze magt niet is, hem tot het tegendeel beveelen te geven, alzoo u U EEdd:s moeten weeten, dat wij als bezitters van het Casteel met geen zoodanige magt zyn Myne Heeren. Translaat Engelsche Missive Geschreven door den WelEdelen Agtbaren Heer Bombais Gouverneur Cha: Crommelin, benevens den Raad, aan den WelEd: Agtb: Heer Christiaan Lodewyk Senff, Directeur en Hoofd Gebieder deezer Directie benevens den Raad, gedateerd Bombaij den 18:' Maart 1766; en alhier ontfangen den 24„e Joss bekleed Nagezien van dezelfde maand N„o 4. 51 194 ping bekleede Wy zyn met agting /:onderstond:/ Myne Heeren /:lager:/ UUEEdd:s zeer Gehoorzame Die„ „naaren /:was geteekend:/ Cha:s Crommelin, W=m Hornby, Samuel Court en R: H: Boddam, /:in margine:/ Bombaij Casteel den 18:e Maart 1766. /:nog lager:/ voor de vertaaling /:was getee„ Accordeerd Dacere Cale. 9 Chuir kent:/ N:s Holmberg - 194 f pring 52 Origineel Nagezien ED V: Wearde op Dit Register en Duplicaat N„o 1 Een Origineel Geleijde briefje aan De ovengem: Hoog Edele ' Origineel en Duplicarte Heeren Majores, Gedateerd op heeden 2 Een Pacquet met aparte (Papieren door den Heer Directeur serff aan als even gecarteerd. 3 Een Copia Missive aan gem: Hooge Indiasche Regee„ „ring van heedigen Datum 4 Copia Gemeene Resolutien van den 11:' Januarij tot en met den 9:' December deezes Jaars 5. _:o Separate Bijlaagen, gehoorende tot evengem: Resolutien 6 Een stel Advijsen geschreeven aan De Hooge Indiasche Re„ „geering te Batavia in dato 10:' April deezes Jaars. 7Een Bondel vervattende de met de Vreemde Natien gewis„ selde brieven zeedert den 7 Maart Heden tot en met den 30 April 1766- Aan De Hoog Edele Groot Agtbaare Heeren Bewindhebberen, gecommit„ teerd tot de Vergadering van See¬ ventienen, ter Presidiale Kamer Amsterdam Register van zoodanige Papieren als op heeden met 'sE. Comp:s Schip Bors„ „selen naar Ceijlon verzonden werden, om van daar verder haar beslag te erlangen. verte 194 78s pring

NL-HaNA_1.04.02_3179_0062 view scan ↗

English

53 No. 8. A bundle of written papers relative to the affairs of Kareek, therein Letter A: A copy extract of a translation of a Gentile letter written by one Norrotemdas, broker of the European nations at Masquetta, containing the state of affairs in the Persian Gulf, dated the 1st of January of the current year. B: An extract of a resolution taken in the Council of Policy on the 7th of February, anno 1766, containing the production of the abovementioned extract translation and the speedy dispatch of the Company's ship Welvaaren to the Persian Gulf. C. A copy of instructions for the officers of the Company's ship Welvaaren for their upcoming voyage to Kareek, dated the 7th of January 1766. D. A copy of a letter written by the Lord Director and Council to the Residents of Kareek, dated the 10th of February of the current year. E. A copy extract of a translation of a Gentile letter written by one Nannabhaaij and Persoonje at Bombaij, attorneys of the Company's First Broker here, Mantchergie Gorseedje, regarding the situation in the Persian Gulf, written the 27th of February 1766. Letter F. A copy of a Cochin letter written to Their High Nobilities, the Gentlemen of the High Indian Government at Batavia, regarding the arrival of the ship Walcheren from the Gulf of Persia at the roads there; annexed G. A copy of a report by skipper Hans Cornelissen concerning his experiences, alongside the ship Kroonenburg, in the Persian Gulf, and the surrender of the fort there. H. A copy of a letter from the skipper of the Company's ship Welvaaren, Arend Willemsz., written from Masquetta under the date of the 16th of March 1766. I. A copy of a letter from the abovementioned skipper written from the roads of Boucheer under the date of the 6th of July 1766 to the Lord Director here. K. A copy translation of a Gentile letter written by the broker Norrotemdas, residing at Masquette, to the Lord Commander, dated the 21st of August past and received on the 22nd of September following. Gorseedje. turn over. 194 fping Original Right Honorable, Highly Esteemed Gentlemen Per the Honorable Company's Ship Borselen via Ceijlon No. 9 A bundle of exchanged copy translations of Persian letters, with the Supreme Ruler of the Marhettas, Madurauw, and some court grandees. 10 Copy of remarks by the Lord Director on the closed Surat trade books of anno 176 4/5, submitted in the Council of Policy on the 6th of June 1766, alongside a copy model for balances of anno 176 5/6, marked Letter L. 11 Per translation, a note of such ships as have successively arrived at Bombaij from various places during anno 1766, as well as what merchandise they brought thither, dated the 26th of December, anno 1766. 12 Ditto balance account of anno 176 3/4 13 Ditto ditto 176 2/5 14 An answered Home requisition for the year 1766. 15 An extract invoice of the cargo laden in the Honorable Company's ship Borselen for the Homeland. 16 A duplicate of this register. Souratta, the 30th of December, anno 1766. In order to comply with the highly respected order of Their High Nobilities, the Gentlemen Amsterdam Homeland To the Right Honorable, Highly Esteemed Gentlemen Directors Deputed to the Assembly of the Seventeen, representing the General Dutch East India Company at the Presidial Chamber Huijsinga Sevetz der. pakk. oo 194 Jfsping O 560 55 Souratta, the 30th of December, anno 1766. of the High Indian Government at Batavia, contained in the extract from Their High Resolves of the 12th of August last past, we now have the honor to offer to your Right Honorable, Highly Esteemed Sirs the copies of our recently dispatched and currently departing letters to Batavia, with two Home extracts inserted therein and answered in the margin, as well as two balance accounts of this office, a bundle of papers concerning the abandonment of Kareek, and various other documents, in accordance with the separate register drawn up thereof and annexed hereto. And as we take the liberty, in the hope of a favorable interpretation, to refer to their contents, we let this serve only as an accompaniment both to the aforementioned papers and to an extract invoice of what has been laden for the Netherlands in Borselen, which vessel, by reason of having appeared at these roads only on the 26th of November last past, we have not been able to dispatch earlier than today with the Home returns consisting of 447 packages, Your Right Honorable, Highly Esteemed Sirs' Humble and obedient servants, Right Honorable, Highly Esteemed Gentlemen. 92 bales, and chests with linens, cotton yarns, and catchou to Ceilon; we hope, however, that the same will arrive at its destination in good time. Furthermore, we humbly request that Your Right Honorable, Highly Esteemed Sirs will kindly permit us, regarding whatever may still be lacking from the now-fulfilled requisition, to refer respectfully to the answered requisition of anno 1766 accompanying this, to show that such consists of only a few packages, which, due to the unexpected occurrence of an extraordinary rain, could not be brought hither overland from Cambait and Brodera. While we remain with the utmost respect, J: S Tho E Mr. Vn Bosman ngeman R. V. Harn Huijsinga 92 bales. f 608 L: G: 194 fsping

Dutch transcription

53 N„o 8. Een Bondel beschreeven Papieren betrekkelijk tot de zaa„ „ken van Kareek, daarin L„ra A: Een Copia Extract Heijdensche Trans„ „laat Missive, Geschreeven door eenen Norrotemdas, Makelaar der Euro„ „peesche Natien te Masquetta, behel„ =zende den toestand in de Persische Golf, gedateerd den 1:' Jan: A:o Courant. „ B: Een Extract Resolutie genomen in Raade van Politie, den 7: Februarij Anno 1766, bevattende de productie van bovengem: Extract Translaat, en de spoedige Depeche van 't schip Comp„s Welvaaren na de Persiaansche Golff. „ C. Een Copia Instructie voor de Overheeden van 't schip Comp:s welvaaren tot haar te doene Reijze na Kareek in dato 7:' Januarij 1766. „ 2. Een Copia Missive Geschreeven door den Heer Directeur en Raad aan de Ka„ „reekse Residenten in dato 10:' Febr: A:o Courant. „ E. Een Copia Extract Translaat Heijdensche Missive door eenen Nannabhaaij en Persoonje te Bombaij Ge„ „magtigdens van 's Comp:s Eerste Makelaar alhier Mantchergie Gorseedje weegens den toestand in de Persische Golf, gesz: den 27„e febr: 1766. L„ I. Een Copia Cochimse Missive Geschreeven aan Haar Hoog Edelens, De Heeren der Hooge Indiasche Regeering te Ba„ „tavia, weegens het arrivement van het schip Walcheren uijt de Golf van Persia aldaar ter Rheede; Annex „ G. Een Copia Relaas van den schipper Hans Cornelissen, weegens Deszelfs weeder¬ „vaaren, nevens het schip Kroonen„ „burg in de Persische Golf, en het Over„ „gaan van het Fort aldaar. „H. Een Copia Missive van den schipper van 't Schip Comp: Welvaaren, Arend Willemsz: van Masquetta Geschreeven in dato 16:' Maart 1766. „ I. Een Copia Missive van bovengem: schip„ „per van de Rheede Boucheer in dato 6:' Julij 1766 aan den Heer Directeur alhier geschreeven. „ K. Een Copia Translaat Heijdensche Missive door den te Masquette remoreerende Makelaar Norrotemdas aan Den Heer Gebieder, in dato 21:' Augustus passato geschreeven en ontfangen den 22:e September daaraan. Gorseedje. verte. 194 fping Origineel WelEdele Hoog Agtbare Heeren P„r het'sE: Comp:s Schip over Borselen Ceijlon N„o 9 Een Bondel met gewiselde Copia Translaat Persiaansche brieven, met den Oppervorst der Marhettas Ma„ „durauw en Eenige Hof Grooten. „ 10 Copia Aanmerkingen door den Heer Directeur over de afgesloo„ =tene Souratsche Negotie Boeken van A„o 176 4/5, in Raade van Politie overgeleijd den 6:' Iunij 1766. , nevens Een Copia Model voor Restanten van Ao 176/6 Gemerkt L„r L. „ 11 p:r Translaat Notitie van zoodanige scheepen als'er geduu„ „rende A:o 1766 tot Bombaij van diverse Plaatzen Successive gearriveerd zijn, mitsgaders wat voor Koopmansz: dezelve aldaar aangebragt hebben, geda¬ „teerd 26:' December A„o 1766. „ 12 _:o Staat Reekening van A„o 176¾ 13 _:o _:o 14 Oen beantwoorde Patriasche Eijsch voor den Jaare 1766. 15 Een Extract Factuur van het geladene in 's E. Comp:s schip Borselen Pro Patria „ 16 Een Duplicaat van dit Register Souratta den 30:' December A„o 1766 176 2/5 Ten eijnde aan het zeer gerspecteerd be„ „vel van Haar Hoog Edelheedens, de Heeren Amsterdam Patria Aan de WelEdele Hoog Agtbare Heeren Bewindhebberen Gedeputeerd ter Vergadering van Seeventhienen, de Ge„ „neraale Nederlandsche Oost-Indi„ sche Compagnie, Representeerende ter Presidiale Kamer Huijsinga Sevetz der. pakk. oo 194 Jfsping O 560 55 Souratta den 30:e December A:o 1766. der Hooge Indiasche Regeering te Batavia„ vervat bij Extract uit Hoog derzelver Resolutien van den 12:e Aug:s J:o leeden te voldoen, hebben wij thans de Eer uw Wel Edele Hoog Agtbaare aan te bieden. De afschriften van onze Jongst verzondene en thans afgaande Brieven naar Batavia, met Twee daar bij geinsereerde, in Margine beantwoorde Patriasche Extracten, zo meede Twee staat Reekeningen van dit Comptoir„ Een bondel met Papieren raakende de opbraake van Kareek, en diverse andere documenten, o„ „vereenkomstig met het daar van opgemaakt en hier bij gevoegd apart Register En alzo wij de Vrijheid gebruijken ons in„ hoope van welduijding aan derzelver inhoud te gedraagen; zo laaten wij deeze eenelijk maar dienen ten geleijde zo van voorsz: Papieren, als van een Extract Factuur van het afgeladene voor Nederland in Borselen, welke Bodem wij uit hoofde dezelve eerst den 26:' November laast verweeken ter deezer Rheede verschee„ „nen is, niet eerder dan heeden met de Patria„ „sche Retouren bestaande in 447: Pakken, UwelEdele Hoog Agtbare Ootmoedige in Gehoor an de Dienaaren WelEdele Hoog Agtbare Heeren. 92: Baalen, en kisten met Lijwaaten Cattoene Gaarens, en Catchou naar Ceilon hebben konnen depecheeren; hoo„ „pen egter dat dezelve ijdig genoegter plaats zijner des„ „tinatie zal aankoomen Voorts versoeken wij ootmoedig, dat Uwel Ed: Hoog Agtb:s ons gunstig zullen gelieven toetestaan, dat wij ons, nopens het geen nog op de thans voldaane Eijsch mogte man„ „queeren, eerbiedig refereeren aan de deezen verzellende be„ „antwoorde Eijsch van A:o 1766. ten blijke dat zulx maar in eenige wijnige Pakken bestaat, die door het onverwagt toeval van een buijten gewoonen sReegen, niet overland van Cambait en Brodera hebben herwaards gebragt kunnen werden — Terwijl wij met de Uuijterste Eerbied blijven J:STho E M„r V„n Bosman ngeman R. V. Harn Huijsinga 92. Baalen. ƒ 608 L: G: 194 fsping

NL-HaNA_1.04.02_3179_0065 view scan ↗

English

No 1. No 1. Original Letter, under today's date, addressed to Their Right Honorable Excellencies. No 2. Duplicate Letter to the same, dated 18 April of this Year 1766. No 3. Duplicate Copy of the Letter, dated 17 April 1766, dispatched to Their High Excellencies, The Lords of the Supreme Government of the Indies at Batavia. No 4. Copy of the Considerations of the Undersigned Director on the Surat Sugar Trade, dated 1 March 1766. No 5. Copy of the Memorandum of Returns contracted here for the account of the English Company for the Year 1765. Register of the Separate Papers which are now sent by the Undersigned Director via Ceylon to the Right Honorable Lords Directors at the Chamber of XVII. Original: Please turn over No 6: Copy of the Memorandum of what the English Company has demanded from here for the Year 1766. Souratta, 30 December in the Year 1766. Original Patria To The Most Honorable and Right Honorable Lords Directors deputed to the Meeting of the Seventeen representing the General Dutch Chartered East India Company, at the presiding Chamber of Amsterdam. Most Honorable and Right Honorable Lords. Since the dispatch of my respectful last letter of 18 April 1766, via Batavia, nothing of importance has occurred here that would require any different description than in the ordinary letters. Thus I address this primarily to accompany some Duplicate Papers according to the enclosed Register; yet at the same time I cannot fail to mention that this Directorship currently finds itself in such a desirable state of prosperity that it is evident in all respects that the Almighty has blessed my feeble efforts and activities. I refer for confirmation thereof to the ordinary and separate advices which have already been sent previously as well as those now dispatched. And living in hope that Your Right Honorable Excellencies will be pleased therewith, and on that ground will cast a favorable eye upon my humble person, who has now served the Honorable Company for 30 Years, and truly with all my heart with all possible fidelity and zeal in various weighty offices: this gives me the boldness to request Your Right Honorable Excellencies for the attainment of a more honorable employment; as I do very humbly request hereby. And relying on Your Right Honorable Excellencies' benevolence and awaiting a favorable hearing, I remain with the utmost respect, Your Most Honorable and Right Honorable Lords' humble and dutiful servant, Souratta, 30 December in the Year 1766. Copy No 1. To His High Excellency The High Noble, Right Honorable and Far-Ruling Lord Petrus Albertus van der Parra Governor-General on behalf of the state of the United Netherlands, and its General East India Company Together with The Honorable Lords Councilors of the Dutch Indies. High Noble, Right Honorable and Far-Ruling Lord And Honorable Lords! Having for some time awaited the expected ships with the utmost longing, finally of the 4 vessels now safely arrived here from Batavia, the very first to appear, on 25 November last, was the ship Borselen, after having had a journey of 3 Months and 9 days; subsequently on the last day of that month the Kieritsheuvel; on the 15th of this month the Vrouwe Geertruyda; and lastly on the 17th of this month the Ouder Amstel. The first had 6 deaths, the second 12, the third 10, and the last 6, and all together they brought 27 sick people ashore here. During the voyage they had no notable encounters, except that the Vrouwe Geertruyda, between Cape Saint Jan and Daman, was attacked by 5 pirate vessels belonging to the people of the Damagie, which however, without having caused him any harm, immediately ceased hostilities upon the sighting of our small vessel which we had sent out to sea to cruise after receiving news that Dutch ships had passed Bombay, although that report was found to be false upon the arrival of the aforementioned vessel. These pirates, reinforced with another 2 vessels, were subsequently encountered again by the Ouder-Amstel, but, notwithstanding that fire was opened on them so that they might not come too close aboard, they did not return a single shot. Furthermore, it appears to us from the written reports made by the Fiscal regarding the examination of the journals submitted by the commanders of the said vessels, which accompany these among the enclosures, that the length of their voyage must be attributed solely to contrary winds and calms. We had the honor to receive with the aforementioned ships Your High Excellencies' most respected letters dated 14, 28, and 29 August of this year, along with their enclosures, all of which were found in good order.

Dutch transcription

N„o 1. N=o 1. Origineelen Brief, onder heedigen, datum aan Haar Edel Hoog Agt„ „baarheedens gerigt. „ 2. Duplicaat Brief aan als even gedateerd den 18:e: April deezes Jaars 1766. „ 3. Duplicaat Copia Brief, in dato 17:' April 1766. aan Haar Hoog Ede„ „lens, De Heeren der Hooge Indiasche Regeering te Ba„ „tavia afgevaardigt. „ 4. Copia Bedenkingen van den Onderge„ „teekenden Directeur over den Souratsen Zuijker Handel, gedateerd den 1:' Mart 1766. „ 5. Copia Memorie van de Retouren, die voor Reekening van de En¬ „gelsche Comp:s hier aanbesteed zijn voor den Iaare 1765. Register van de Aparte Papie¬ „ren, die thans door den Onder„ „geteekenden Directeur over Ceijlon verzonden werden, Aan de Edel- Hoog Agtaare Hee„ „ren Bewindhebberen ter Ca„ „mer van XVII=en. Origineel: Verte 56 194 fsping N=o 6: Copia Memorie, die de Engelsche Comp: van hier g'eijscht heeft voor A„o 1766. Souratta Den 30:e December A:o 1766: P Len N. 194 vosS pringr Orgineel Patria Aan De Wel Edele Hoog-Agtbaare Heeren Bewindhebberen gedeputeert ter vergadering van XVII de Generale Neederlandsche Geoctroijeerde Oost Indische Compagnie representeerende, ter presidiale Camer Amsterdam. Wel Edele Hoog Agtbaare Beeren. sedert de verzending mijner eerbiedige laatste van den 18„en April 1766, over Batavia, is hier niets van aangelegendhijd voorgevallen, dat eene andere beschrijving, dan bij de gemeene brieven 7 vereijschen. 194 7 pring is ƒ den 30„' December Souratta vereijschen zoude. Dus rigte deezen voornamentlyk maar ten geleijde van eenige Duplicaet Papieren blykens inleggend Register; dog kan teffens niet nalaaten te melden: Dat deeze Directie zegthans in zulk een gewenschte staat van voorspoed bevindt, dat het in alle opzigten blijkt, dat de Almogende mijne zwakke poogingen en verrig- „tingen gezeegent heeft. Ik beroep mij tot bevesting van dien op de gemeene en aparte advijsen die zo bevoorens bereeds verzonden zijn, als thans af- gevaardigt werden. En in hoope leevende, dat uw Edel-Hoog-Agtbaarheedens daarin genoegen neemen, en uijt dien hoofde een gunstig oog slaan sullen op mijne geringe perzoon, die de E Comp: nu al 30 Jaaren, en waarlijk, van gantschen harten met alle mogelijke trouwe en ijver in verschijden gewigtige amphen gedient heeft: zo doet mij dit de Houtmoedighijd gebruijken, uw Edel=e Hoog Agtbaarheedens om de erlanging van een honorabelder emploij te verzoeken; gelijk ik zeer ootmoedig verzoek bij deezen. En ik blijve in vertrouwen op Derzelver Uw wel Edele Hoog- Agtbaarheedens onderdanige en trouwschuldige Wel Edele Hoog Agtbaare benevolentie en in verwagting van eene gunstige verhooring met de uijterste Eerbied C Henek benevolentie. Ao 1766 dienaer D. Heeren 8 294 ffsping Copia e scheepen zyn zoort no olegde No 1. Aan zyn Hoog Edelheid Den Hoog Edelen Groot Agtbaren Wydgebiedenden Heere Petrus Albertus van der Sarra Gouverneur Generaal weegens den staat der Vereenigde Nederlanden, en haare Algemeene Oost- Indische Compagnie Benevens De Wel Edele Heeren Raden van Nederlands India WHoog Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heere En WelEdele Heeren! Eenige tyd met het uijterste verlangen de verwagt wordende scheepen te gemoed gezien hebbende, is eyndelyk Batavia van 194 ping 60 vaongebogte rieken om dae, ron Contrae da door den emaentij eijn a „geweeken. Dewelke in zee gezonden om te kruysen ontfangst van Haar Hoog Ed:s brieven en by„ reigde 1or scheepen voorz„ „spruyt. De gevisiteerde scheeps Journalen wel bevonden e e Erlangde Tyding onwaar van de thans alhier gelukkig gearriveerde 4: bodems het aller eerst, en wel op den 25„e November Jongstleeden komen opdagen het schip Borselen, na eene reys van 3 Maanden en 9: dagen gehad ze hebben, vervolgens op den laatste dier maand Kieritsheuvel, op den 15e deezer de Vrouwe Geertruyda, en laas„ „telik op den 17:' deezer Ouder Amstel„ hebbende de eerste 6, de Tweede V2, — de derde 10, en de laatste 6, dooden gehad, en alle in 't geheel 27:e zieken alhier aan de wal gebragt; gedurende de reyze hebben dezelve geene notabele ontmoetingen gehad, uytgezonderd dat de Vrouwe Geertruyda tusschen Caab S„t Ian en Daman is geattacqueerd geworden door 5: rovers-vaartuijgen, toebehoorende aan het volk van de Damagie, welke egter zonder hem eenig leed te hebben toegebragt direct de vyandelykheeden hebben gestaakt op 't gezigt van ons Smalschip dat wy op bekomene tyding, dat 'er Hol¬ „landsche scheepen Bombay gepasseerd waaren, in zee hadden gezonden om Wij hebben de Eer gehad met voorm: scheepen te mogen ontfan„ „gen Uwer Hoog Edelheedens zeer gerespecteerde Letteren de datis 14„o 28„' en 29„' aug:s deezes jaars, nevens dier bylagen die alle con„ daar op te kruyszen, hoewel die zyding by aankomst van evengen: Kiel valsch bevonden is: deeze rovers, met nog 2. Vaartuygen versterkt, zijn vervol¬ „gens wel weder aan ouder-Amstel ontmoet, dog hebben, niet teegen„ „staande op hen, ten eynde ze niet al te na aan boord mogten komen, gevuurd is, geen een schoot te rug gedaan, voorts is ons uit de door den Fiscaal gedane schriftelyke be„ „rigten weegens het visiteeren der door de Overheeden van gem: bodems over„ „gegeevene Journalen, welke deeze onder de Bijlagen verzellen, komen te blyken, dat de langheyd hun„ „ner reijze alleen aan Contrarie winden en stiltens moet toegeschree„ „ven worden. daar „ form 6 5 Roovers. „lagen. bevonden. 194 d pring

next →