Inventory 3273
Japan · 1,052 pages · 292 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Kol2 118 e ƒ D. 2 Papers received from Macasser for the Netherlands 7 Anno 176 Batavia. when opened and acted upon there. - Register of the Papers Parra. which are currently dispatched from the Government of Maccasser to the Secretariat of the Noble High Indian Government at Batavia, together with, for further forwarding to the fatherland. the Gentlemen Councillors India, 8 Register of these. No 1: Two sets of copies of the letters sent to their High Excellencies this year. No 2: Ditto Political Resolutions, from 7 November last year to 20 October of the current year. Gentlemen. No 3: Ditto enclosures to the same Resolutions. No 4: Ditto reports of the monthly audits of the large and small cash boxes of 12 months. Ditto reports concerning the inspection of the vessels coming from last year, the sloop the Ambon and Banda. from the Chinese Tjepeer No 6: Ditto specifications of the arrived and departed vessels from 1 October last year to the end of September of this year. Lastly we had the honor No 7: Ditto notes of the vessels departed from and to Batavia since 1 October last year to the end of September of the current year. and 27 December of the 8. Ditto notes of the vessels which this year, together with such since attached registers have shown at meetings on 7 November of the recently passed year, 7 February 21 26 March and 15 April last having acted upon, shall To His High Excellency. No 1. shall 6 No 5: No 9: Two sets of balance sheets. No 10: Ditto statements of expenses and profits. No 11: Ditto extract Resolutions, dated 10 of this month concerning the outstanding debts among the Celebes princes. Ditto general returns. Ditto specific lists of the crops etc. etc. Ditto extract Resolutions of the 18th of this month, concerning the inspection of the trade books. General remains. Notes of the trade. Copy of the accounting of the equipage overseer Iacobus Heeren concerning the equipage goods purchased by him in the year 1765, belonging to the answered patria extract missive. Maccasser In Castle Rotterdam the 20th of October Anno 1769:— No 15: Ditto No 16: No 14: — No 13: — No 12: Ditto since, and until the aforementioned date navigated from here to the Eastern Governments and have come from there, and their conducted trade. N No 17: Ditto Batavia. when opened and acted upon there. - To His High Excellency. Parra. together with, Gentlemen Councillors India, Gentlemen. last year, the sloop the from the Chinese Tjepeer on the 25th thereafter, and Lastly we had the honor esteemed secret, and circular missives and 27 December of the this year, together with such attached registers have shown meetings on 7 November of the recently passed year, 7 February 27 26 March and 15 April last having acted upon, shall shall 9 No 1. O Register the occasions of the receipt of successive letters brought Introduction. - when opened and acted upon there. — To His High Excellency. The High Noble, Right Honorable, Severe, Far-Ruling Lord Petrus Albertus van Der Parra. Governor General together with, The Right Honorable Severe Lords Councillors of the Dutch Indies, High Noble, Right Honorable, Severe, Far-Ruling Lord And Right Honorable Severe Lords. By native vessel on 20 October last year, the sloop the Sukkelaar on 24 January, the sloop of the Chinese Tjepeer ko, on 19 March, the ship Vrijburg on the 25th thereafter, and the bark De Draak on 8 April last, we had the honor to receive Your High Excellencies' most respected original and duplicate ordinary, secret, and circular missives of 8 September, 29 November, and 27 December of the past year, 9 January and 7 February of this year, together with such enclosures as the registers attached thereto have come to indicate; concerning which we, in our meetings on 7 November of the recently passed year, 7 February, 21 and 26 March, and 15 April last having acted upon, shall Batavia. shall No 1.
Dutch transcription
Kol2 118 e ƒ D. 2 Papieren ontfangen van Macasser voor Nederland 7 A„o 176 Batavia. neer geopenst en daar rbesoigneert. - Register der Papieren Parra. dewelke thans afgaan uijt het Gouvernement Maccasser, aan eraal de secretarij der Edele Hoog In„ benevens, „diasche Regeering tot Batavia, ter verderen addresse na het vadernge Heeren Raaden „land. Jndia, 8 Register deeser. N„o 1: Twee stellen Copias van de in deesen Jaare aan Hun„ ijdgebiedende Heere „ne Hoog Ed„s versondene Brieven. „ 2: _„o _„o Politicque Resolutien, van den 7„' No„ „vember A„o p„o tot den 20„e October A„o Courant nge Heeren. „ 3: _„o _„o Bijlagen tot deselve Resolutien. „ 4: _„o _„o Rapporten der maandelijkse opneem van de groote en kleene geld Cassa van 12: maanden. _„ Rapporten nopens de visitatie der van a:o passato, de Chialoup de Ambon en Banda komende vaar„ „tuijgen. van den Chinees Tjepeer „ 6: _„o _„o specificatien der aangekomene en v den 25=e daar aan, en afgegaane vaartuijgen van 1„e October A„o p„o tot ult„o september deeses Jaars, Laastl: hadden wij de Eere „ 7: _„ _„o Notities der van en na Batavia rantsch gerespecteerde vertrokkene vaartuijgen zedert pri„ creete, en Circulaire mis„ „mo october A„o p„o tot ult„o septem„ „ber A„o Courant ber, en 27=e december des 8. _„o _„o Notitien der vaartuijgen dewelke #ij deses Jaars, benevens zo„ zedert egde Registers zijn komen te vergaderingen op den 7=e november des Jongst verweeken Jaars, 7=e februarij 21e 26=e maart en 15 April Laast L: gebesoigneerd hebbende, zul„ biedende Heere Aan zijn Hoog Edelheijdt. N„o 1. „len 6 „ 5: N„o 9: twee stellen. staat reecqueningen. „ 10: _„o _„o verthoningen der Lasten en winsten „ 11: _„o _„ Extract Resolutien, sub dato 10„e deeser nopens de uijtstaande schul„ „den onder de Celebese vorsten. _„o Generaale Rendementen. _„ Specificque Lijsten van het gewas &„a &„a _„o Extract Resolutien van den 18„e deeser, aangaande de visitatie der Negotie boeken. „ Generaale Restanten „ Notitien van den Handel „ Copia verantwoording van den Eg „pagie opzigter Iacobus Heeren weegens de door hem in A„o 1765: inge „kogte Equipagie goederen, gehoren „de tot de beantwoorde Patriase Extract missive. Maccasser In't Casteel Rotterdam den 20„e Octo „ber Anno 1769:— „ 15: _„ „ 16. _„ „14: —„— „13:—„ „ 12: _„ zedert, en tot evengemelde datum van hier na de Oostersche Gouver„ „nementen genavigeert en van daar gekomen zijn en hun gedreeven handel. N „ 17: _„ Batavia. neer geopendt en daar ebesoigneert. - Aan zijn Hoog Edelheijdt. biedende Heere ¶ Parra. eraal benevens, nge Heeren Raaden Jndia, ijdgebiedende Heere nge Heeren. a:o passato, de Chialoup de p van den Chinees Tjepeer vden 25=e daar aan, en Laastl: hadden wij de Eere gantsch gerespecteerde creete, en Circulaire mis„ ber, en 27=e december des #ij deses Jaars, benevens zo¬ egde Registers zijn komen vergaderingen op den 7=e november des Jongst verweeken Jaars, 7=e februarij 27en 26=e maart en 15 April Laast L: gebesoigneerd hebbende, zul„ „len 9 No 1. O Register de gelegentheeden der ontfangst „ve aangebragte Letteren ter Inleijding. - wanneer geopendt en daar over gebesolgneert. — Aan zijn Hoog Edelheijdt. Den Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge wijd gebiedende Heere Petrus Albertus van Der Parra. Gouverneur Generaal benevens, De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands India, Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge wijd gebiedende Heere En Wel Edele Gestrenge Heeren. Per Inlands vaartuijg den 20=e october A:o passato, de Chialoup de Sukkelaar den 24:e Januarij, de Chialoup van den Chinees Tjepeer „ko, den 19=e maart, het schip vrijburg den 25=e daar aan, en van Haar Hoog Edelh„s successi de barcq, De Draak op den 8=e April Laastl: hadden wij de Eere te recipieeren uwe Hoog Edelheedens gantsch gerespecteerde origineele en duplicaat gemeene, secreete, en Circulaire mis„ „sive van den 8=e September, 29=e November, en 27=e december des voorleeden, 9=e Januarij en 7=e februarij deses Jaars, benevens zo¬ „danige bijlagen als de daar bij gevoegde Registers zijn komn aan te wijsen; waar over wij in onse vergaderingen op den 7=e november des Jongst verweeken Jaars, 7=e februarij 21e 26=e maart en 15 April Laast L: gebesoigneerd hebbende, zil„ Batavia. „len N„o 1.
English
Transition to replying to the same. With relation regarding the native affairs to the secret advices. Expressions of thanks for the approval of the proceedings, etc. The satisfaction of the demand for required goods. Confirmations. A certain reimbursement made to the Malay Intje Sadullah. We shall serve in respectful reply, and give Your Right Excellencies as concise a report as is practically possible of what has occurred in this Government since the dispatch of last year's humble advices, while concerning what has passed among the native princes and courts, the first and second respectful signatories deferentially refer to the separate letter accompanying this; but before we proceed thereto, we take the liberty humbly to offer Your Right Excellencies our acknowledgment and gratitude for the favorable approval of our proceedings in various respects, the good confidence regarding the first signatory in managing the interests and household, under the assurance that he shall endeavor to answer thereto to the utmost of his ability on all occasions, as well as for the vessels requisitioned by us and sent to us, cash, merchandise, and further necessities, as well as the promotion of the servants, and especially Captain Matthijs Peeters on account of his increase in pay, the shahbandar Jan Hendrik Voll for his appointment as titular merchant, and the confirmation of the Residents of Bima and Maros, which high favors each in his own capacity shall endeavor to make himself worthy of through continuous zeal in the service; and now proceeding with our humble reply, we have in the first place, pursuant to Your Right Excellencies' honored authorization, caused to be reimbursed to the Malay Intje Sadulla, residing here, upon the account submitted at our session of the 7th of November passed and transferred among the annexes of this, the sum of Rijxdaalders 2599:- or the 5 percent out of 51980:- Rijxdaalders, for which the 709 pikols of Chinese tobacco imported in the year 1766 were actually traded, and which could not be levied by him as the then toll farmer because of the received interdict against having any duty on the import of those smoking leaves paid anymore to the benefit of this farm, but which according to the farm conditions he ought still to have received. Promises of all supervision to prevent smuggling. Change introduced by us to that end regarding certain passes. With the necessary stipulations regarding letting the course be influenced thereby. Penalties established against the transgressors. Rescript made to the ministry of Amboina. Subsequently we shall watch as much as possible against the smuggling trade of the trepang fishers and other traders, and to that end, and so that they could henceforth no longer violate their passes under any pretext, we resolved on the 7th of November passed to have it made known henceforth on the reverse thereof in the Makassarese language and script, that the said navigators are permitted to sail to the surrounding islands, up to those which are named the Paternosters, Postiljons, Boneratte, and Calauwt, inclusive, but above all not further east or south, on pain of confiscation of vessel and cargo against the violators, as well as chain labor for the crew, whereof the required notice shall be given to the ministers in Amboina, and therefore in the future no passes shall be granted anymore beyond the routes determined on the 21st of June of the past year by Your Right Excellencies, namely up to the Ternatan territory on Celebes or to Caijlie, and Report of the second regarding the popularity of certain linens in contrast to others. Concerning the conflicting treatments appearing with regard to the statement of the former Makassarese second Beynon, in his memorandum of remainders drawn up in the year 1765, namely that the unpopularity of the grass linens, besides the high prices, also arose because the native prefers to buy a piece of Guinea cloth rather than two grass cloths, for further clarification a report from the second humble signatory is most respectfully appended hereto, to which we take the liberty to refer. Report of the contracted supply of slaves, and the necessary precautions observed therein. For the artisan quarter at the Coast we have contracted 150 men and 50 women to such persons as are mentioned in the Resolution of the 4th of March, and by posting notices caused the suppliers to be warned in advance that these servants must be of a strong constitution as well as, according to the regulation, above 16 and below 20 years of age, whereas otherwise the defective ones shall be sold for their account, and the yield of less than 60 Rijksdaalders shall be charged to their expense. What has been done in satisfaction of the order in favor of Bakker. To the junior merchant Iacob Bikkes Bakker, we have caused to be surrendered by the orphan masters of this city the estate of his brother-in-law Jan Adriaan Hendrik Hodenpijl, who passed away here on the 1st of April 1765, and for the further speedy liquidation of his affairs, ordered Bima's Resident not only to urge the king of Bima to the speedy delivery of 100 sound and sturdy slaves accepted by Your Right Excellencies from the said Bakker, which the said prince together with his grandees of the realm has promised and undertaken by an obligatory deed to him
Dutch transcription
overgang tot der selver be„ „antwoording. - met Relatie nopens het Inlandsch aan de secreete advijsen. - dank betuijgingen voor de approbatie der ver„ „rigtingen, etc. - de voldoening aan den Eijsch van Benodigtheeden „ren: — Bevestigingen: - seeker remboursement, aan den malijer Jntje Sadul„ „lah gedaan. - „len wij in Eerbiedig antwoord dienen, en uwe hoog Edelheedens zoo beknopt immers doenelijk verslag doen van het geene ze„ „derd het afzenden onder voorleeden Jaarsche nedrige advijsen ten desen Gouvernemente is voorgevallen, terwijl aangaan„ „de het gepasseerde onder de Jnlandse vorsten en Hoven den Eersten en tweeden eerbiedigen teekenaar hun reverentelijk gedraagen aan de hier nevens gaande apparte brieff; dog voor dat wij daar toe overgaan, neemen wij de vrijheijdt uwe hoog„ „Edelheedens onderdanig aan te bieden onse erkentenisse en dankbaarheijd voor de gunstige goedkeuringe onser be„ B „handelingen in verscheijde opzigten, het goed vertrouwen tot omtrend den Eerst geteekende in het behartigen der belan„ „gens en Menage, onder verzeekering dat hij bij alle gelee„ „gentheeden na uijterste vermogen daar aan zal tragten te beantwoorden, mitsgaders voor de toegezondene door ons m gepetiticoneerde vaartuijgen, Contanten koopmanschappen„ en verdere benodigtheeden, gelijk mede de bevordering, der Die„ de Bevordering der dienaa, „ naaren, en inzonderheijd den Capitain Matthijs Peeters met om weegens zijne verhooging in gagie, den siabandhaar Ian Hendrik voll, voor desselfs aanstelling tot koopman titu„ „laix, en de bevestiging der Residenten van Bima en Maros, welke hooge gunsten een ieder in den haaren door een ge„en „de „duurigen ijver in den dienst, zig zullen tragten waardig„ te maken; en thans overgaande met onse needrige reserij „tie, hebben wij in de eerste plaatse agtervolgens uwe hoog „ Edelheedens geEerde qualificatie aan den alhier domi„ „cilieerende malijer Intje Sadulla op het ter onser ses„ „sie van den 7=e November passato gediende en onder de Com „ „ Bijlagen E Beloften van allen toesigt trouwen tot Proventie van den sluijt„ „handel. - door ons verandering ten dien eijnden omtrent sekere passen inge„ schappen „wert. — met de nodige bepalingen omtrent den Cours daar bij te laten Influeeren. — ge, en Penaliteijten gesteld tegens de Transgresseuren. - rescrip, aan 't ministerie van Am„ „boina gedaan. - bijlagen deses overgaande Reecquening laten remboursee„ „ren de zomma van Rijxd„s 2599:- of de 5 percento uijt rijz„ „daalders 51980:—:, waar voor de in a=o 1766: ingevoerde 709: pi„ „kols Chineese Tobak weezentlijk zijn omgezet, en door hem als doenmaligen boomspagter overmits het ontfan„ „gen Jnterdict van geen Regt des Jnvoert dier Rookblaa„ „deren ten voordeelen van deese pagt meer te laten beta„ „len, niet hebbende mogen werden geheft, dog volgens de pagt Conditien nog hadde behooren te ontfangen. — vervolgens zullen wij na mogelijkheijd waaken tegens den smokkelhandel der Tripangs visschers en andere kan„ „delaaren, en ten dien eijnde, en om dat ze hunne passe„ vervolgens niet meer onder eenig pretext soude kunnen violeeren, hebben wij op den 7=e november passato gearres„ teerd voorthaan bij deselve op het revert in de maccassaar„ „se Taal en schrift te laten bekend stellen, dat ged:t na„ „viganten gepermitteerd worden, te moogen vaaren na de omherleggende Eijlanden, tot de zodanige, de„ „welke genaamt zijn de Paternosters, Postiljoens, Boneratte, en Calauwt, inclusive, dog voor al niet oost off zuijdelijker, op verbeurte teegens de overtreeders van vaartuijg en Lading, mitsgaders ketting slag der Communicatie hier van opvaarende waar van de ministers in Amboina de vereijschte kenisse zal gegeven, en over zulx ook in den aanstaande geen passen meer verleend werden buijten de op den 21:' Junij A:o p=o door uwe Hoog Edelheedens bepaalde Rou„ S: „tes namentlijk tot aan het Ternaatse Territoir op Cele„ „bes of tot Caijlie, en Aangaande heeden ze¬ ijsen an„ se be„ „ „ Die„ Peeters Jan titu„ aros waardig hoog Ses¬ de 8 agen E 3 Berigt van den secunde sekere Lijwaten in tegen„ „stelling van anderen. - verslag van de gedaane aan„ en de nodige Precautien daar bij g'observeert. „schrijving in Faveure van Bakker is verrigt. — Aangaande de strijdig voorkomende behandelingen ten aansien het gezegde van den voormaligen maccassaars se„ nopens de gewildheijd van Cunde Beijnon, bij desselfs in den Jaere 1765. geformeerde memo„ „rie van restanten namentlijk, dat de ongewildheijd der geras„ „sen buijten de hooge prijsen ook ontstond door dien den inlander liever een stuk Guinees dan twee gerassen koopt, gaat dese tot meerder opheldering Eerbiedigst bijgevoegd Een berigt van den tweeden nedrigen teekenaar waar aan wij de vrijheijd nee„ „men ons te gedraagen. Slaven voor het ambagts quartier â Costij hebben wij aan„ „besteed 150. mans en 50. stuks vrouwen aan zodanige persoo„ „besteeding van slaaven „ nen als ter Resolutie van den 4=e maart vermeld staan, en de Leverantiers bij affictie van Biljetten laten praad„ „verteeren, dat dese dienstbaaren van eene sterke Constitu„ „tie mitsgaders volgens de bepaling boven de 16 en bene„ „den de 20 Jaaren oud zijn, Terwijl andersints de gebrekkige voor hun Reekening zullen verkogt, en het minder rendement dan 60 Rijksd:s ten haaren lasten gebragt werden. — Aan den onderkoopman Iacob Bikkes Bakker, wat in voldoening der aan hebben wij door weesmeesteren deser stede laten overgeven de nalatenschap van desselfs op den 1„e April 1765. alhier over„ „leeden Zwager Ian Adriaan Hendrik Hodenpijl, en ter verdere spoedige Liquideering zijner affaires, Bimas Resident geordonneerd niet alleen, omme den koning van Bi„ „ma aan te spooren ter spoedige voldoeninge van 100 stux door uwe Hoog Edelheedens van ged„te Bakker geaccepteerde gezon„ „de en kloeke slaven, die gem: vorst nevens zijne Rijks grooten bij een obligatoire acte beloofd en aangenoomen heeft, aan hem
English
The Resident of Bima was prohibited from renting vessels needlessly in the future, as his conduct speaks for itself; the reasons for this. to deliver him Bakker to Batavia yet in this year, but also that that Resident shall have to apply all possible diligence, and to see to it, that the other foreign princes come to fulfill the delivery of slaves as much as they, according to the request served by him, are still indebted and in arrears to the same, so that we have also granted to the repeatedly mentioned Bakker the requested letters of recommendation to the foreign governors nominated in his aforesaid petition, and moreover strongly and even in pressing terms urged them to settle their aforementioned debts without further delay, and subsequently ordered the Resident of Salijer to likewise demand his outstanding moneys there at the earliest opportunity, whereupon we must await the outcome of both matters. The hiring of vessels for such purposes as that hired by Bima's Resident Higt in the past year for the transport to the Capital of 12 slaves delivered by the Kingdom of Sumbawa, we have prohibited that Resident from doing in the future, although we cannot omit, in order to remove all adverse impressions, to inform Your High Noblenesses most submissively that we had authorized the said Resident for that hire in the expectation that he would have been able to procure a more considerable number of slaves from that kingdom, and because there was no other opportunity for their transport owing to the remaining behind of the ship Oosthuijsen. Fruitless contracting for the delivery of tortoiseshell and wax, and the reasons for it. Contracting for the required slaves for Banda. Inconveniences and full hindrances to a direct transport of the same thither. The reason for their dispatch to the Capital. The purchase of medicines was an absolute necessity. Confirmed and proven by a certain report from the Secunde. The result of a deficient supply and fulfillment of the petitions made for them. Request regarding the administrators of the medical shop in Batavia. Outstanding debts among the native population. Slight prospect of settlement regarding Bouthon. We demanded the purchase of 200 pikols of wax and 500 lb of tortoiseshell from the Chief Administrator Bernardus van Pleuren, but abandoned this again upon the report served by him at the session of the 26th of May on account of its scarcity and expensiveness, since the pikol of the first-mentioned is not to be obtained for less than 35 rixdollars and the latter for 187½ rixdollars, which runs much too high in price. And regarding the 50 male slaves required for Banda, for whose conveyance no private opportunity presents itself here at present, as no burgher vessels have departed from here thither since the year 1763, and to design a Company sloop expressly for that purpose would not only be too costly, but also dangerous, and moreover it would have been impossible to gather those bondsmen so quickly, even if there had been any occasion for their dispatch, that one could still have sent them thither in the recently expired west monsoon, we have therefore, in hopes of favorable approval, deemed it most advisable, and thus resolved, to transport the said slaves to the Capital so that, if it pleases Your High Noblenesses, the same might subsequently be forwarded from there to Banda, which will conveniently be able to take place in the upcoming west monsoon, as the same are conveyed under cover of this by the bark De Draak. Furthermore, we shall as much as possible economize the purchase of medicines, and not proceed thereto except in cases of absolute necessity, under the respectful assurance that we were unavoidably compelled to proceed to that purchase in the recently passed year solely for lack of those remedies, since our spring requisition, according to the annexed report of the Chief Administrator Bernardus van Heuren, was only partially fulfilled, just as we now again, through the exceedingly meager delivery by the ship Vrijburg to the amount of only 371 florins, whereas one nevertheless requires on average around 1800 florins annually for 811 head for this garrison, have been necessitated to have 1200 florins paid to our Castle Chief Surgeon Roedolph Jeeke for that purchase, both in reimbursement of the 172 florins and 15 stivers already disbursed by him, according to the accompanying specification, as well as for the remaining 1027 florins and 5 stivers to be further accounted for by him. We therefore take the liberty to most submissively request Your High Noblenesses that the administrators of the medical shop at Batavia may be ordered to pay somewhat more attention in due time to the fulfillment of the requisition in proportion to the number of men recorded therewith each time. To collect the debts among the native princes, and predominantly the courts of Sumbawa, Dompo, and Bouthon, all possible efforts are made, although the latter, notwithstanding iterative admonitions, has to date delivered no slaves in reduction of the 200 indebted, and since the first-mentioned kingdom, according to the letter of Bima's Resident Volkert Thomas Higt dated the 17th of March last
Dutch transcription
den Bimas Resident het dement noodeloos afhuuren van vaartuijgen voor het ver„ „volg g'jnterdiceert. - wat sijn gedrag daar om„ „spreekt. Reden daar van hem Bakker nog in dit Jaar op Batavia te zullen leve„ „ren, maar ook dat dien Resident alle immers mogelijke vlijt zal hebben aan te wenden, en te besorgen, dat de ver„ „dere overwalse vorsten komen te voldoen aan de slaven Le„ „verantie zoo veel zijlieden aan den zelven na luijd het door hem gediend Request nog debet en ten agteren zijn, invoegen wij aan meerm: Bakker ook verleend hebben, het verzogte voorschrijvens aan de bij voorsz: zijn sup„ „lijcq genomineerde overwalse Landvoogden, mitsgaders hun lieden insserieuse en zelfs dringende termen gere„ „commandeerd datze haare voorm: schulden zonder langer dilaij ko„ „men te voldoen, en vervolgens den Resident van zalijer gelast, ten eijnde zijne aldaar uijtstaande penn: mede desgelijx ten eersten in te vorderen, waar op wij den uijtslag van het een en ander moeten afwagten. — va Het inhuuren van vaartuijgen ten alzulken eijndens, als dat door Bimas Resident Higt in den voorleeden Jaere is ingehuurd tot Transport na de Hoofdplaats van 12 stux door het sumbawase Rijk geleverde slaven hebben wij dien Re„ „sident voor het vervolg verboden, hoewel wij niet kunnen agterlaten tot wegneeminge van alle nadeelige denkbeelden „trent eeniger maten voor„ uwE Hoog Edelheedens onderdanigst te kennen te geven, dat wij gem: Resident tot dien inhuur gequalificeerd hebben in verwagting dat hij een aansienelijker getal slaven van dat Rijk zoude hebben konnen bemagtigen, en dewijl tot derzelver Transport vermits het agter blijven van het schip oosthuijsen, aldaar geen andere geleegentheijd ware. — d aan„ , ver¬ as Den vrugteloose aan bestee„ „ding der Caret en wax Leverantie.. en de reeden daar van d'aanbesteeding der ge„ Banda. — strekten hinder tot een na derwaarts. — de reden van der selver „plaats. - van den inkoop der medi„ „camenten een volstrekt Den inkoop van 200 Pikols wax en 500 lb Caret hebben wij gedemandeert aan den Hoofd administrateur Bernar„ „dus van Pleuren, dog daar van op 't door den selven ter zitting van den 26„e meij gediend Berigt weegens dies schaars„ „heijd en duurte weder afgezien, vermits de pikol van het „be eerst gem: niet minder te bedingen is dan Rijks d„s 35. en het laaste voor Rijksd=s 187½ dat veels te hoog in prijs loopt„ en betreffende de voor Banda gevorderde 50 stux manssla„ „requireerde slaven voor„ven, tot welkers overvoer voor 't tegenswoordige geen parti„ „culiere geleegentheid alhier voorkomt, als zijnde zederd A=o 1763, geene burger vaartuijgen van hier na derwaarts vertroc„ „ken, en om daar toe Expres Een 'sComp„s Chialoup te projec„ „teeren soude niet alleen te kostbaar, maar ook gevaarlijk, en Jnconvenienten en vol, daar bij onmogelijk zijn geweest om die dienstbaaren, so spoe„ direct Transport der selven „dig bij een te zamelen, schoon 'er al eenige occagie tot haar verzending ware geweest dat men deselve nog in de Jongst verstreke westmousson soude hebben kunnen na derwaarte„ afvaardigen, dus hebben wij in hoope van gunstige apprio„ verzending na de hoofd„batie raadsaamst geoordeeld, en over sulx beslooten gemel„ „de Lijffeijgenen te Transporteeren na de Hoofdplaats ten eijnde uw Hoog Edelheedens zulx behagende dezelve vervolgens van daar na Banda soude kunnen voort„ „zenden, dat in de aanstaande westmousson gevoeglijk zal konnen geschieden, soo als deselve onder geleijde deses per de Barcq De Draak overvaaren. — voorts zullen wij zoo veel immers doenelijk menageeren den behoeff de reeden geweest:- Jnkoop van Medicamenten, en daar toe niet anders treeden, dan bij absolute noodzaakheijd, onder Eerbiedige verzeekering dat be wij Nots. „ in sekere berigt van den secun„ het „de. . het gevolg eener deficien„ „ning aan de daar van ge„ „daane Petitien versoek ten aansien der ad„ „cinale winkel tot Batavia uijtstaande schulden onder den Jnlander. geringe apparentie ter verevening omtrent Bouthon. - wij in den Jongst gepasseerde Jaare eenelijk uijt gebrek dier artzenijen onvermijdelijk tot dien Jnkoop hebben moeten over„ „gaan, aangezien onsen voorjaarschen Eijsch uijtwijsens het n„ bevestigt en bewesen bij „vensleggende berigt van den hoofdadministrateur Ber„ „nardus van Heuren, maar gedeeltelijk voldaan is, ge„ „lijk wij nu weder door den uijtermaten soberen aanbreng per het schip Vrijburg ten emporte van maar ƒ371:: daar men nogthans voor deze bezetting Iaarlijx door malkanderen geslaagen voor 811 koppen Circa tot ƒ:1800:— benoodigd heeft, genoodzaakt zijn geweest aan onsen Casteels „ten aanvoer en voldoe „ opperchirurgijn Roedolph Jeeke, tot dies inkoop te laaten betaalen ƒ1200: — zoo in vergoeding van de door hem, blijkens bijgaande specificatie, reets verschotene ƒ:172: 15, als wel om de overige ƒ:1027:5: bij den zelven nader verantwoord te werden wij gebruijken dierhalven de vrijheid uw Hoog Edelheedens onderdanigst te versoeken, dat de administrateurs der me„ waarts „ ministrateurs in de medi „ dicinaale winkel â Costij mogen werden geordonneert op de voldoening van den Eijsch na rato van het daar bij telkens genoteerd werdende getal manschappen in den tijd wat meerder attentie te vestigen. — Ter inpalminge van de schulden onder de Jnlandsche vor„ „sten, en voornamentlijk de Hoven van Zumbawa, Dom„ „po, en Bouthon, worden alle mogelijke devoiren aan„ „gewend, hoewel het laaste niet tegenstaande de iterati„ „ve aanmaningen tot heeden geen slaven in minde„ „ring der verschuldigde 200 stux is komen te leveren, en dewijl het eerst gem: Rijk blijkens brieve van Bimas= Resident volkert Thomas Higt, sub dato 17=e maart Jongstleeden en ar ar„ en loopt la„ 1762 troc„ c„ en spoe¬ haar deJongst der pro¬ aa „ ne den den, dat 9 Wij D
English
Measures taken in this regard with respect to Bima. Precaution against disappointment in the fulfillment of the Bima timber and money demand. Timber cultivation on Saleyer. Having recently complained that they could with difficulty deliver sappanwood and at the same time the contracted annual number of 100 head of slaves, we, in consideration that one has already been disappointed for several years past with this delivery of slaves, and apparently according to the faint promise of that Resident will likewise deliver few or none at all this year, in the hope of Your High Noblenesses' favorable approval as the only and best means for the speedy settlement of their debts, qualified the said Resident Rigt to accept for each slave 50 pikols of sappanwood, and consequently to stipulate 10,400 pikols of that dye material for the 208 heads still owed by the Sumbawa Realm; yet nevertheless leaving them the liberty to pay in the meantime as many slaves as they shall be able, flattering ourselves therefore with the hope that the princes of the opposite shore, if not in full, will nevertheless this year satisfy a large part of their debts in sappanwood; but since we cannot depend on that with certainty and thus remain in doubt on that account, we have been obliged, for the payment of what might come to be lacking to supplement the 2 full cargoes required by Your High Noblenesses for the ships Vrijburg and Oosthuijsen, to send in cash to the Resident of Bima upon his requisition the sum of 11,000 rijksdaalders. Poor success of the teak cultivation. Confirmed by an accompanying report from the Resident. The teak plantations on the islands of Tambelongang and Boewoeloeang the Resident of Saleyer has fully caused to be inspected, and has sent us a report of his findings, which we have the honor reverently to offer to Your High Noblenesses among the annexes hereof, by which to our regret it appears that this cultivation on the first-mentioned island, because the seeds rot in the ground, does not at all answer the good expectation which one had of it in the first instance; hoping that this crop will succeed better on the other, where already fifty young trees have shot up a foot high. Elucidation regarding a certain charge improperly placed to the account of the departed Governor Sinkelaar. Regarding the 720 cans of Cape wine sold here by auction in the year 1756 and unaccounted for, we have caused the Chief Administrator Bernardus van Sleuren to make further inquiry whether, and to what extent, the request made by the merchant Reijnier van Oosterhout to be relieved of the payment imposed upon him in his quality as attorney of the former Governor of Makassar, Sinkelaar, is well-founded; who at the session of the 15th of April, having shown by a further report regarding his findings that this liquor was not sold by Carel Jacobsz, but by the then secretary Hermanus Burggraaff, who neglected to account for it, we have imposed the payment of the amount thereof of 144 guilders for reimbursement upon the heirs of the said Burggraaff, and on the other hand confirmed the charge of 7 guilders and 11 stuivers which was improperly deducted by the said Oosterhout from the aforesaid 144 guilders for a one-sixth part of the errors found in the books of the year 1755, as being imputable to no one else than the holder thereof, the aforementioned Mr. Sinkelaar, to leave it to his account. Ample report of the Master of Equippage indicating a certain route to the East. Considerations regarding the currents, etc. Further statement therewith of the suitable time, means, and other requirements for an accurate execution of that commission. Reasons why this charge may well be assigned to the Master of Equippage here. The Master of Equippage Jacobus Heeren, in conformity with what was recommended by Your High Noblenesses, to survey accurately, together with a capable seaman, the routes of the ships which must steer from Ternate to Bima, having made known by a report at our meeting of the 26th of May that this commission, according to his humble judgment, ought to be performed at the latest in the latter part of February, when one could sail most suitably from here to Buton, in order to remain there until the month of May, so as then to be able to observe there between the latter month and the month of August the winds and currents in that fairway and whatever else might be discovered therein, since the ships sailing from Ternate to Bima pass that same fairway at that time; that subsequently, the winds and currents having been observed in that manner between Buru and Manipa, and further around the south as far as Bima Bay, the east monsoon would be virtually spent, and it would thus fall too late to haul back eastward as far as the Tukangbesi Islands, in order to survey the condition of which on the east and south side, the journey thither likewise ought to be undertaken with the turn or beginning of the following east monsoon, which would then also have to be entirely spent on that purpose; wherefore he was of the opinion that for an accurate execution of this commission two consecutive years would be required; so we take the liberty reverently to present these considerations to Your High Noblenesses and to submit for consideration that this man might well continually
Dutch transcription
maat regulen hier toe ter opsigten van Bima „de Precautie tegens te leur stelling. . . in de voldoening van den Bimas en geld Eijsch- „tuvre op salijer. - Jongstleeden zig beklaagd heeft, dat ze beswaarlijk te gelijk konden Leveren Cappanhout, en teffens het gecontracteerde Iaarlijxe aantal van 100: stuks slaven, hebben wij uijt Con„ „sideratie men reets eenige Jaaren herwaards met dese sla„ „ven leverantie is te leur gesteld, en apparent volgens de flauwe toezegging van dien Resident in desen Jaare al„ „mede weijnig of in het geheel geene zullen geleverd werden, op hoope van uw Hoog Edelheedens gunstige goedkeuring als het eenigste en beste middel ter spoedige verevening haarer schulden, gem: Resident Rigt gequalificeerd tot het accepteeren voor ieder slaaf van 50 pikols Cappanhout, en mitsdien voor de door het zumbawase Rijk nog debet zijnde 208. koppen te bedingen 10400: pikols dier verf stoff, dog haar„ „lieden des niet te min de vrijheid te laten van intusschen zoo veel slaven te betaalen als ze vermogens zullen wee„ ge „sen, ons dierhalven met de hoope flatteerende dat de overwal„ verwagting dien aangaan,„ sche vorsten dit Jaar zoo niet ten vollen, egter een groot deel hunner schulden zullen voldoen aan sappanhout, dog aangesien we daar op vast geen staat kunnen maaken en dus dier weegens in het onzeker blijven, zijn wij genood„ „saakt geweest tot afbetaling van het geen tot supplement van de door uw Hoog Edelheedens gerequireerde 2 volle La„ „dingen voor de scheepen vrijburg, en oosthuijsen mog „ „te komen te manqueeren bimas Resident op desselfs Eijsch aan Contant toe te senden de zomma van 11000::-rijks„ „daalders. — gering succes der Jatij Cul„ Die Iatij plantagien op de Eijlanden Tambelongang en Boewoeloeang heeft den Resident van Zaleijer voll, laten d gestaaft uijt een nevens gaande Rapport van den Resident. - Elucidatie wegen seekere belasting. - abusive gesteld op de reke„ heer gouverneur sinkelaar laten visiteeren, en van dies bevinding ons toegesonden Een Rapport, het geen wij de Eere hebben uw Hoog Edelhee„ „dens, onder de bijlagen deses reverentelijk aan te bieden waar bij tot ons leedweesen komt te blijken, dat dese Cultuure op 't eerst gemelde Eijland door dien de pitten in de grond verrotten „goede gantsch niet beantwoord aan de verwagting die men ter eersten instantie daar van gehad heeft; verhoopende dat dit gewas op het andere alwaar reets vijfftig boomtjes een voet hoog zijn opge„ „schooten; beter zal willen slagen. — weegens de in den Jaare 1756: alhier gevenduceerde en onverant„ „woorde 720 kann: Caapse wijn, hebben wij den hoofd administra„ „teur Bernardus van Sleuren nadere recherche laten doen„ of, en in hoe verre het door den koopman Reijnier van Oosterhout gedaan verzoek omme te werden ontheft van de hem in qualiteijd als gem: van den oud maccassaars gouverneur sinkelaar opgelegde betaling, gegrond zij, en dewelke ter sessie van den 15„e April bij een nader berigt nopens dies bevinding hebbende aangeweesen, dat dese drank niet „ning van den affgegaane door Carel Jacobsz;, maar door den doenmaligen secretaris Hermanus BurgGraaff, verkogt en verzuijmt is te ver„ „antwoorden, hebben wij dies bedraagen van ƒ:144: - ter vergoe„ „ding opgelegd aan de Erffgenaamen van ged„e Burg Graf, en daar en tegen g'arresteerd der belasting van ƒ 7: 11: die door gem: oosterhout bij de voorsz: /:144. oneijgen zijn ingetrokken, wee„ „gens een sesde gedeelte uijt de bevondene erreuren in de boeke van A=o 1755. als niemand anders, dan den houder der sel„ „ven, voorm: Heer Sinkelaar te imputeeren zijnde, voor desselfs reecquening te laten. g Den Ampel Berigt van den Equipagie opsigter ter aanwijsing van se„ „kere route om de oost. Bedenkingen aangaande de stroomen, etc: - verder opgaave daar bij, van den bequamen tijdt, middelen en andere ver„ „Eijschtens. — „ring dier Commissie. - reden waarom dien last den wel is op te draagen. — Den Equipagie opzigter Iacobus Heeren in Conformite het aanbevoolene uwer Hoog Edelheedens, om benevens een bequaam Zeeman nauwkeurig op te neemen de Routes der scheepen dewelke van Ternaten na Bima moeten stevenen, ter onser bij een komst van den 26„e meij bij een berigt te kennen gegeven hebbende, dat dese Commissie volgens zijn gering oordeel diende verrigt te werden, uijter„ „lijk in 't laast van Februarij, als wanneer men bequaamst van hier soude konnen zeijlen na Bouthon, ten eijnde al„ „daar te vertoeven tot de maand Maij, om als dan aldaar tud„ „schen laast gem: en de maand aug:s de winden en stroome in dat vaarwaater en het geen zig verder daar in ontdekken mogte, te kunnen observeeren, vermits de scheepen van Ter„ „naten na Bima zeijlende, het zelve vaarwaater op die tijd passeeren, dat vervolgens de winden en stroomen in diervoe„ „gen tusschen Bouro en Manipa, en verder om de Zuijd tot Bimas baaij zijnde gade geslagen, de oostmousson genoegsaam verloopen, en het dus te laat vallen zoude, om 't van de weeder oostwaarts op te haalen tot na de Toekanbesjes, om wel„ „kers gesteldheijd aan de oost en Zuijd zijde op te neemen, de Rcheij „ze na derwaarts almede diende onder nomen te werden met het kenteren of begin van de daar aan volgende oostmous„ „son, dewelke dan ook daar toe geheel zoude moeten werden be„ tot een accurate uijtvoe„steed; over zulx hij van gevoelen was dat 'er tot eene accura„ „te uijtvoeringe deser Commissie twee agter een volgende Jaa„ „ren vereijscht wierde; zoo gebruijken wij de vrijheid dese„ Equip: opsigter alhier niet denkingen uw Hoog Edelheedens reverentelijk op te draa„ en in Consideratie te geven, dat men dese man daar toe tel „ Aer „kens -
English
request for other individuals for that purpose proposal to demand that commission from the ministry of Ambon written reduction of the coin species in the trade books. — prices of spices and goods to be observed. — cannot easily dispense with him for so long, as his presence is very necessary during the discharging of the ships and vessels, in addition to the administration of the equipage and the shipyard which greatly require his presence, with a humble request to send us a capable navigator for this purpose, in order to employ the same on this commission along with the most experienced pilot available here, together with a well-trained cartographer, or rather to assign this charge to the Ambon ministry (from where such can be executed more conveniently than from here, and where a cartographer is also at hand): Concerning the reduction of Indian money after the valuation of the milled ducatons to 66 stivers etc. in the trade books, we shall likewise govern ourselves according to what was indicated in the report of the senior merchants Nicolaas Laurens van Engelsdorp and Reijnier van Vlissingen, and its annexed memorandum for demonstration, which lower or higher percentages, instead of those previously determined, shall take place on the goods sold at the main settlement and outer factories pro rata the changed value of the coin species, as well as the instruction at what prices the spices and other goods, on which fixed prices have been set, must be recorded and paid by the buyers, as also to observe exactly upon sale, regarding the fine spices and all other goods, what was prescribed by circular letter of 7 March of the past year, and furthermore all other honored orders of Your High Nobilities shall be observed and complied with in the same manner with the utmost attention according to our ability. With which we believe to have treated all the substantive matters that require a reply, and we thus proceed to answering the extract of the letter from the Fatherland from the Noble, Right Honorable Gentlemen Directors, inserted verbatim herewith. — Extract of the General Letter from the Fatherland written by the Noble, Right Honorable Gentlemen, the Representative of His Serene Highness, and the delegated Directors of the General Dutch East India Company at the Meeting of the Seventeen, to Their High Nobilities the Governor-General and the Council of the Indies at Batavia, dated Amsterdam, 5 October 1767: containing the matter of; Makassar, with regard to the native princes, affairs having visibly changed form, for although the present King of Boni continually remains favorably inclined toward the Company, and has recently given new proofs of this, it nonetheless seems to be feared that after his death peace cannot be maintained in that kingdom. Regarding the present state of native affairs, the first undersigned refers respectfully to the separate letter currently departing, under assurance that he will always keep his attention fixed upon it, in order to prevent as much as possible through prudent leadership the feared unrest here. — We have learned with particular regret of the war that has arisen on Sumbawa, and the unfavorable outcome of the measures that Governor Sinkelaar used first to bring Datoea Jerewe, and thereafter one of his sons, to the throne of that kingdom, concerning which we cannot refrain from noting that, even if there had been weighty reasons for the Company to take up arms to push the Prince of Taliwang from the throne, such should nevertheless not have been undertaken without a sufficient force to achieve the intended aim; or if the said Governor did not have such a force at hand, he ought to have requested the necessary assistance from you in time, and in any case should not have undertaken, with so small a force, an expedition by which the Company stood to be entangled in a war that could be of great consequence, and from which it also, as it seems, could not be extracted without injury to its authority among the natives, which is all the more detrimental since that authority has already diminished more than all too much, and the failure of such military operations makes the native princes more and more audacious. But the past not being undoable, we wish that affairs will have arranged themselves for the best, and that the further unrest feared on this island can be prevented in time by prudent leadership; or if unexpectedly the Company might be forced for its own safety to take part in that unrest, that such will then be done in a manner that one may promise oneself a good outcome from it. We have, on the other hand, seen with pleasure the attention of the Governor to conclude a new contract with the princes of the opposite shore on the occasion of their presence, since such was all the more necessary on account of the discrepancy that had been discovered between the previous original contract and its Malay copies,
Dutch transcription
versoek om andere subjec„ „ten daar toe voorstell, om die Commis„ „sie aan het Ministerie Ambon te demandeeren „geschreve Reductie der geldspecien bij de Negotie boeken. — „sen van specerijen en „reert is. — „kens zoo lange niet gevoeglijk zal konnen ontbeeren, als bij het ontlossen der scheepen en vaarthuijgen zeer noodza „kelijk zijnde behalven de administratie der Equipagie en scheepstimmerwerff die zijne presentie zeer vereijschen, met onderdanig verzoek, om ons hier toe een bequaam zee kun„ „dige te willen toe zenden, ten eijnde deselve met de erva„ „renste piloot die men hier heeft, nevens een wel geoeffent kaarte maker tot deese Commissie te emploijeeren, dan wel desen Last aan het Amboineese ministerie /: van waar sulx Convenabelder dan van hier zal kunnen werden ge¬ „executeerd en dan teffens een kaarte maker aanhanden is: op te draagen, Aangaande de Reductie van Jndiasche geld na de evalua„ wat 'er omtrent de aan„tie van de gecartelde ducatons tot 66 stver=s &„a bij de negotie boe„ „ken, zullen wij ons desgelijx reguleeren na het aangewee„ „sene bij het Berigt van de opperkooplieden Nicolaas Laurens van Engelsdorp, en Reijnier van Vlis¬ „singen, en dies annexe memorie ter aanthooninge, dewelke mindere off meerdere percentos in steede der bevoorens bepaalde op de ter Hoofdplaatse, ende buijten Comptoiren verkogt werdende goederen prorato de veran„ „derde waarde der geld specien, zullen plaats hebben, mits„ en de bepaling der prij„gaders de aanwijsing teegens wat prijsen de specerijen en andere goederen geobser„ andere goederen, waar op bepaalde prijsen gesteld zijn, moe„ „ten genoteerd, en door de koopers betaald werden, als ook omtrend de fijne specerijen, en alle andere goederen, bij verkoop Exact observeeren, het aangeschreevene bij log„ circulaire missive van den den 7„e maart des Jongst 3 verweeken „ tus„ „ s 11 Aangaande den presenten staat der inland„ „se zaaken gedraagd den eerst geteekende zig reve„ „rentelijk aan de thans afgaande aparte brieff, onder verzeekering dat hij zijne attentie altoos voorzigtige directie de gedugte onlusten alhier so veel mogelijk voor te komen. — verweeken Jaars, en wijders alle de verdere g'Eerde beveelen uwer Hoog Edelheedens, inselvervoegen met de uijterste at„ „tentie na vermogen geobserveerd, en naar gekoomen wer„ „den. waar meede vermeenen al het zaakelijke het geene res„ „criptie verEijscht verhandelde te hebben, en treeden dus ter beantwoording van het bij deesen woordelijk geinsereerde Extract Patriase missive van de Edele Hoog agtbaeren Heeren Majores. — Extract Patriasche Generaale missive geschreeven door de Edele Hoog agt„ „baare Heeren, den Representant van zijn doorlugtige Hoogheid, en de gecom„ „mitteerde Bewindhebberen van de Ge„ „neraale Neederlandse oostjndische Compagnie ter vergadering van zeeven„ „thienen, aan hunne Hoog Edelheeden den Gouverneur Generaal en de Raaden van Indie tot Batavia, gedateerd Amsterdam den 5„e october 1767: ver„ „vattende de matterie van; Maccasser, met betrekking tot de inlandse vorsten, zijnde zaaken merke daar op zal gevestigd houden, ten eijnde ene„lijk van gedaante verandert, want scho den tegenwoordigen koning van Bon„ bij Continuatie de Comp„e toe geneegen blijft, en daar van laast weeder Nieuwe blijken F 3 13 blijken heeft gegeven, schijnt 't egter te vree„ „sen te zijn dat na zijn overlijden de Rust in dat Rijk niet sal kunnen werden behouden. Wij hebben in 't bijzonder met leedweesen vernomen den ontstaanen oorlog op zumbawa, en den nadeligen uijtslag van de middelen die de Gouverneur sin„ „kelaar heeft gebruijkt om eerst Datoua Jerewe, en daar na Een van zijne soonen op den Troon van dat Rijk te brengen, waar omtrend wij niet kunnen af zijn aan te merken, dat in dien 'er al wigti„ „ge Reeden waaren geweest om de Comp„ de wapenen te doen opvatten, om den prins van Taliwang van den Troon te stooten, zulx egter niet had behooren te zijn ondernoomen, zonder eene genoeg„ „saame magt, om 't bedoelte oogmerk te kunnen berijken, off zoo gem: Gou„ „verneur dusdanige magt niet had aan„ „handen, had hij, intijden de nodige hulp van uE: behooren te vraagen en in allen gevalle met eene zoo geringe magt niet moeten onderneemen, een Expeditie waar door de maatschappij stond te worden gewikkeld in een oorlog die van veel gevolg konde sijn, en waar uijt t 3. uijt deselve ook, so het schijnt niet zonder krenking van haar gezag bij den Inlan„ „der heeft kunnen worden gered, het geen dies te nadeliger is, aangesien dat gezag reeds meer dan al te veel is vermindert en het mislukken van dusdanige krijgs operatien de Jnlandse vorsten meer en meer stout moediger maakt, dog het ge„ „passeerde niet te herdoen zijnde, wenschen wij dat de zaken zig ten besten zullen heb„ „ben geschikt, en dat de verdere ten desen Eijlande gedugte onlusten door eene voorsig„ „tige Directie in tijds zullen kunnen worden voorgekomen, of zo onverhooptelijk de maat„ „schappij genoodsaakt mogte weesen voor haar eijgen vijligheid, in die onlusten deel te neemen, dat zulx als dan zal worden gedaan op eene wijze, dat men zig daer van eenen goeden uijtslag kan beloven. - wij hebben daar teegen met genoegen ge„ „sien de attentie van den gouverneur om ter geleegentheijd van het aanweesen der overwalse vorsten met deselve te sluijten een nieuwe Contract alzo zulx des te noodzakelijker was, uijt hoofde van 't ver„ „schil, dat tusschen 't vorige orrigineele contract en dies maleijdse affschriften ontdekt was, Het —
English
Regarding the matter of money loans and provision of goods to native princes, keeping the further occurrences concerning the native affairs as dealt with, we further note in regard to the outstanding debts that although cases may exist where it may even be advantageous for the Company's interest to lend money or make other advances to one or other of the allies, nevertheless in that regard action must be taken with the required circumspection. We therefore also conform with the recommendation that Your Honour's former ministers have given to avoid those money loans or provisions as much as possible, it being pleasing to us according to the ministers' promises to learn from their first expected advices that the debts of the princes outstanding at that time have been discharged for a good part. It appears to us however that little reliance can be placed on the promise that some of the allies have made to satisfy their debt with slaves, and we attribute it to this that Your Honour, notwithstanding the further interdiction against the felling of Sappan wood and the large stock of that dye material increased since then, have nevertheless resolved to accept another shipload of that wood, which we then also trust will serve in reduction of those current debts. Money loans and provision of goods to native princes was spared as much as possible, and good care was taken that the outstanding debts come in, the kingdom of Sumbawa having paid off in the past year in reduction of their debt in slaves and sappan wood an amount of f 2940. As also by those of Dompo f 1320, which indeed mainly with regard to the first is not significant, yet they give proofs of their willingness thereto in proportion to their poor condition; it were to be wished that one only had the same appearance of collection regarding the debt of the king and grandees of Bouthon, who notwithstanding their debt because of the loss of the ship Rustenwerk has been reduced by the Honourable High Indian Government to two hundred slaves, nevertheless upon our repeated friendly and serious notification remain just as much in default of delivering any thereof in reduction; Boni's arrears, however much zeal is applied to its settlement, likewise continues to run in its entirety on account of their known inability. The aforementioned expedition to Sumbawa has to our regret furthermore had that disadvantageous effect, that vessels were used for it that would otherwise have served to make the so necessary cruising, whereby the supply of private linens has increased to such an extent that the Company's cloths found little or no sale, and Your Honour on that account was compelled not only to have a good parcel of linens sent back from there, but moreover to qualify the ministers to part with several sorts below the fixed price. We easily understand that it would be difficult entirely to prevent the smuggling trade, but it is however certain that an exact cruising would noticeably obstruct the same. Nevertheless it is also in the highest degree necessary to use all mercantile means to increase the sale of the Company's linens, for which it is above all required that the ministers arrange their requisitions with good deliberation, and that those are fulfilled as soon as possible, for if the requisitioned linens are only sent after the lapse of 6 to 7 years, and if then several packs above the petition made are still pushed off, it is not the ministers' fault that those linens often must lie unsold. That the ministers however in framing their requisitions have not always used the necessary attention can even be deduced in abundance from the memorandum framed by the Head Administrator concerning the remnants of the unwanted linens, for if it is true, as is said in the memorandum among other things with respect to the grassen, that besides the high prices the unpopularity of the same is also to be attributed to this, that the native would rather buy one piece of Guineas than two pieces of grassen, and the sale of this last-mentioned sort in the space of five years has also been as slight as also appears from that memorandum, on what grounds have the ministers then since the year 1757 successfully requisitioned. May it be permitted on this subject to refer to what was noted in the previous year's Home Extract on the matter of the private navigation and trade; we meanwhile continue to persist in employing all mercantile means to make the sale of linens increase. In framing the requisitions the very utmost accuracy is used, to requisition none other than popular linens, and such only to such quantities as one has good reason to believe will be able to be disposed of.
Dutch transcription
Geld leeningen en verstrekking van goederen Het verdere gepasseerde nopens de Jnland„ aan Jnlands vorsten werd zoo veel immers doene„ „lijk gemenageerd, en goede zorge gedraagen, dat „se zaaken voor bedeeld houdende, noteeren de nog uijtstaande schulden inkomen, hebbende het rijk van zumbawa in de gepasseerde Jaar„ wij voorts ten aansien van de uijtstaan„ weder in mindering van hun debet aan slaven en sappanhout afbetaald een be„ „de schulden dat schoon er gevallen kunnen „draagen van ƒ:2940:— C Gelijk mede door die van dompo ƒ1320:—:— Exteeren, waar in selfs voor het belang dat wel voornamentlijk omtrend de eerste niet naam waardig is, nogthans geven ze van de maatschappij dienstig kan zijn blijken van haare bereijd willigheijd daar toe na rato van hun Goberen toestand; te aan den een of andere der bondgenooten wenschen ware het dat men dezelve appa„ „rentie tot inpalming maar hadde omtrend gelden te leenen of andere verstrekkinge het debet van den koning en Rijxgrooten van Bouthon, dewelke niet tegenstaande te doen, nogthans daar omtrend met de haare schuld weegens het afloopen van 't schip Rustenwerk tot op twee honderd slaven door de Edele hooge Jndiase regeering vereijschte omsigtigheijd moete worden ƒ vermindert is, al evenwel op onse iterati„ „ve vrindelijke en ernstige Insinuatie, even gehandelt; wij Conformeeren ons der hal„ zeer in gebreeke blijven, omme eenige daar van in mindering te leveren; Bonijs agterstal ven ook met de Recommandatie, die uE: hoe zeer ook werd geijvert tot dies vereffening, blijft almeede uijt hoofde van haar bekend oude ministers hebben gegeven om die geld„ „vermogen in zijn geheel voortlopen. — „leeningen, of verstrekkingen zoo veel mogelijk te vermijden, zullende het ons„ aangenaam zijn /:volgens der minis„ „ters beloften:) uijt hunne eerst verwagt wordende advijsen te mogen verneemen, dat de ter dier tijd voortloopende schulden „der vorsten voor een goed gedeelte zijn afgelegt, het komt ons egter voor dat er weijnig staat is te maaken op de toe „zegging die zommige der bondgenooten hebben gedaan om hun debet met slaven te voldoen, en wij schrijven daar aan toe dat UE:, onaangezien de overige interdic„ „tie tegen het kappen van Sappanhout ende zedert nog vermeerderden groote 3 voorraad der „ een ag t g en schen heb¬ sen sig¬ den 15 't zij gepermitteerdens op dit subject te mogen refereeren aan het genoteerde bij 't voorjarige „liere vaart en handel; wij blijven ondertusschen „ijeeren om het vertier van Lijwaaten te doen toe neemen. — voorraad van die verff stloffe, egter hebben be„ „slooten nog eene scheeps Lading van dat hout te accepteeren, die wij dan ook ver„ „trouwen te zullen setrekken in minde„ „ring van die lopende schulden. — De hier vooren gem: Expeditie na sum„ toe zijn gebruijkt vaartuijgen, die anders tot het doen der zoo noodige bekruijzin„ „gen zoude hebben gedient, waar door den aanbreng van de particuliere Lijwaaten zodanig is toegenoomen, dat 'sComp=s kleeden weijnig of geen debet hebben ge„ „vonden, en uE: uijt dien hoofde genood„ „zaakt zijn geweest niet alleen een goe„ „de partij Lijwaaten van daar te doen te rug zenden, maar ook boven dien de ministers te qualificeeren om ver„ „scheiden soorten beneden den bepaal„ „den prijs af te staan, wij begrijpen ligt dat het zelve beswaarlijk zouden sijn den sluijk handel in het geheel te beletten, dan 't is egter zeker dat eene Exacte be„ „kruijsing deselve merkelijk zoude stremmen niet te min is meede ten hoogsten nodig alle mercantile middelen te gebruijken om het debet van 'sComp: Lijwaaten te patrias Extract op de materia van de : particu„ bauwa is tot ons leedweesen al verder ge„ volharden alle mercantile middelen te emplo„ weest van dat nadeelig effect, dat daar doen Bij het formeeren der Eijschen werd de aller uijterste accuratesse gebruijkt, om geene dan „nige quantiteijten als men met grond ver„ te petiticoneeren. — doen toeneemen, waar toe voor al word ver„ „eijscht, dat de ministers hunne eijsschen met goed overleg inrigten, en dat die zo spoedig mogelijk worden voldaan, want als de geeijschte Lijwaaten eerst na ver„ „loop van 6: â 7 Jaaren worden verzonden, en dat als dan nog verscheijde pakken bovende gedaane petitie worden afgestoo„ „ken, is het de ministers niet te wijlen dat die Lijwaaten veel tijds onvertierd moe„ „ten leggen. – Dat egter ook de ministers in het formee„ zelfs uijt de memorie die door den Hoofd ad„ „ministrateur is geformeert, weegens de restan„ „ten der ongewilde Lijwaaten, ten overvloede werden afgeleijd, want, is 't waar, zo als bij de memorie onder anderen word gesegt met opzigt tot de gerassen dat buijten de hooge prijsen, de ongewildheijd van dezelve mee„ „de is toe te schrijven daar aan, dat de Jnlan„ „der liever koopt Een stuk Guinees, dan twee stukken gerassen en is ook het debet van dit laast gem: zoort in den tijd van vijf Jaaren zo gering geweest gelijk uijt die me„ „morie meede blijkt, op wat gronden hebben dan de ministers zedert den jaare 1757.— gewilde Lijwaaten, en de zulke maar tot soda„ ren van hunne eijschen niet altoos de „meent te zullen kunnen van de handzetten, noodige attentie gebruijkt hebben, kan Succeseulijk 17
English
The delivery of slaves for the artisanal quarter at Batavia has made fairly good progress for some years past; we shall endeavor to keep it going as such. The difficulties that have been raised repeatedly against the delivery of slaves, we see with pleasure, have now been removed or disappeared to such an extent that it now even appears to be regarded as a favor to be admitted to that delivery. The economy in the household is attended to to the utmost capacity, alongside everything that can serve to decrease the burdens and increase the profits. The increase of the burdens in 1766 to a considerable amount of ƒ:30963:4:8 above those of the previous year, and the resulting falling behind of this office to the sum of ƒ22050: 8: 8, certainly makes an unpleasant showing, especially considering, as Your Honors have rightly remarked, that those burdens would be far greater still if the shipping expenses, interest on the arrears, and the other unavoidable items of debit were added to them. But since Your Honors trust that the causes from which those increased burdens have arisen will not easily recur, we shall acquiesce in Your Honors' disposition, continuing further to await the report demanded by Your Honors from the Equipage Master concerning the purchased anchors, grapnels, and Dutch ropes, as that alleged purchase has appeared no less highly speculative to us than to Your Honors. Regarding these purchased equipage goods, successive, fairly substantial lots, and most recently in 1763, ten packs of those linens were demanded. Already a copy of the justification from the equipage overseer Jacobus Heere was sent among the enclosures under previous advices of 28 May 1766, with a copy enclosed herewith. The purchase of medicines shall be managed to the utmost capacity, and when required, they will be requisitioned from the main office. We have also not been able to pass without remark that diverse medicines were also purchased at this office; for, if when there was a lack of them they could have been ordered by private individuals from the main office, as we must conclude from the ministers' resolution of 21 December 1764, it appears strange to us that the required medicines were not requisitioned from there directly on the Company's behalf. The deficiency found in the lots of rice delivered in the year 1761 by the former Resident of Boelecomba, Meurs, having been reimbursed by him to the Company, and no further information having been obtainable regarding the use made of the measures condemned since then, we shall have to consider those matters settled. By missive from Their High Nobles dated 20 December 1766 to Their High Nobles, the shipment of rice and paddy remains noted as before. We have further deemed not unacceptable the reasons adduced by the ministers regarding the cause of the underweight and poor quality of the rice received on Timor from this government in the year 1764. And since, according to the ministers' advices, measuring the rice is subject to difficulties that cannot occur when weighing that grain, the latter method would certainly be preferable to the former, and we shall therefore also await the result of the test that Your Honors ordered the ministers to conduct in this regard. For the dispatch of the aforementioned papers, good care shall constantly be taken, as well as with regard to the supply of rice and arrack. Although we have again not received from this office for the aforementioned year the list of arrived and departed vessels and their cargoes, we shall nevertheless pass over this neglect for this time without further remark, in the trust that after receiving your recently issued order, the ministers will take the requisite care that those lists and the other necessary papers are properly sent to us. With reason have Your Honors reproached the ministers over their committed negligence with respect to the small stock of rice, in consideration of the detrimental consequences that could have arisen from it. We therefore also conform to the orders and the penalty imposed by Your Honors in this regard; while we likewise approve of Your Honors' decision to have the Company reimbursed for part of the cost of the 16 leagers of arrack purchased at this office due to a shortage, as that shortage did not arise from unforeseen or accidental causes, but solely from the inattention and neglect of the ministers to requisition the required quantity from Your Honors. Having seen from the ministers' letters of 1 May 1765 that among the duiten brought from the main office to this government was found a lot of unwanted pennies, and having been unable to discover that the dispatch of the last-mentioned coin denomination was done deliberately, much less by your order, we would almost have to conclude that this occurred solely by mistake, though that would be all the more reprehensible given that the shortage of duiten
Dutch transcription
quartier tot Batavia heeft zederd eenige Jaa„ „ren herwaarts een tamelijke voortgang gehad, houden. - De menage in de huijshouding word na 't geene immers tot vermindering der lasten, en vermeerdering der winsten strekken kan. — weegens deese Jngekogte Equipagie goederen successivelijk vrij aansienelijk parthijen en nog Laast in 1763. thien pakken van bij 28 die Lijwaaten gevordert: De Leverantie van slaven voor het ambagts De zwarigheeden, die tegen de Leverantie van slaven te meermaalen zijn geopperd„ wij zullen tragten zulx zodanig gaande te zien wij met genoegen, dat tegenwoordig zo„ „danig zijn opgeheeven off verdweenen dat het nu zelfs als een gunst scheijnt te wor„ „den aangemerkt, tot die Leverantie te worden toegelaaten. De vermeerdering der Lasten in 176 6/ tot uijterste vermogen gehertigt, nevens alle een aanzienlijk bedraagen van ƒ:30963:4:8: boven die van het voorige Jaer, ende daar uijt voortkomende veragtering van dit Comptoir ter somma van ƒ22050: 8: 8: maakt zekerlijk een onaangenaame vertooning, voor al in aanmerking, zo als uE: te regt hebben geremarqueerd, dat die Lasten nog ongelijk groter zouden zijn, wanneer daar bij gereekent wierden de scheeps ongelden, intressen op de restanten en de verdere onvermijdelijke posten van Beswaar: dan dewijl uE vertrouwen, dat de oorsaken„ waar uijt die meerdere Lasten zijn gespro„ „ten, niet ligt weder zullen voorkoomen zullen wij in uE dispositie berusten, blij„ „vende voorts te gemoed zien het door uE ge„ is heets een Copia verantwoording van den „vorderde berigt van den Equipagie meester geb Equip Equipagie nopens n ƒ quip 19 d Den inkoop van medicijnen zal „ vermogen gemenageerd en de zelve benodigd zijnde van de hoofd plaats geeijscht werden. — van bijlaagen onder voorjarigen advijsen van den 1766: is aan ons gedefereerd gelaten met den gebruijk, om zodanige reedenen als bij onse voor„ Equipagie opzigter Jacobus Heere, onder de nopens de ingezogte ankers, dreggen en vaderlandsche touwen, alzo die ge„ gesonden, gaande 't afschrift hier nevens. — „ pretendeerde inkoop ons niet minder dan uE: zeer speculatieff is voorgekomen wij hebben meede niet zonder remarc„ „que kunnen passeeren; dat ook ten deesen. Comptoire zijn ingekogt diverse medicij¬ „nen, want, in dien deselve toen men daar aan gebrek hadde door particulie„ „ren van de Hoofd plaats hebben kunnen worden ontbooden, gelijk wij uijt der mi„ „nisters resolutie van den 21„e December 1764: moeten besluijten komt het onsvreemd voor, dat men niet direct van 'sComp„s wee„ „gen de benodigde medicijnen van daar heeft geeijscht, De bevonden minderheijd op de parthijen. rijst, die de geweesen Resident van Boelecom„ „ba, Meurs, in den Jaare 1761. heeft afge„ „leverd, door hem aan de Comp:s vergoed zijnde, en nopens het gemaakte gebruijk der Ze„ „dert afgekeurde maten gene verdere in„ „formatien hebbende kunnen worden be„ komen, zullen wij die zaaken voor afgedaan moeten houden, Bij missive hunner hoog Ed„s sub dato 20: xber: wij hebben wijders niet onaanneemelijk „nisters zijn bijgebragt, nopens de oorsa 28„e meij 1766. aan hunne hoog Edelheedens afscheep van Rijst en padij blijven bij 't oude geoordeeld de reedenen, welke door de mi„ „jaarige tie zo„ „na „ke 3 genoteerd staan. — tot de verzending der nevens gemelde papie„ „ren, zal steeds goede zorge gedraagen werden als meede ten aanzien van den voorraad van Rijst en aracq. - Jaarige advijzen van den 28„e Meij bevorens „ke van het minwigt en de slegte quali„ „teijt van de rijst, die in den Jaare 1764: uijt dit gouvernement op Timor is ontfangen; En vermits volgens der ministers advij¬ „sen het toemeeten van de rijst onderhe„ „rig is zwaarigheeden, die bij het afweegen van dien korl geen plaats kunnen heb„ „ben, zoude zekerlijk het laatste boven het eerste middel te prefereeren zijn, en wij zullen derhalven ook afwagten den uijtslag van de preuve welke uE: de ministers hebben gelast daar van te neemen. of schoon wij ook weeder van dit Comptoir in den voorsz: Jaere, niet hebben ontfangen de Lijst van de aangekomen en vertrok„ „ken vaartuijgen, en der selver Ladingen, zullen wij egter dit verzuijm voor deeze reijze zonder verdere remarque passee„ „ren, in vertrouwen dat de ministers na den ontfangst uwer Jongst gestelde ordre de vereijschte zorge zullen dragen„ dat die lijsten en de verdere nodige pa„ „pieren behoorlijk aan ons worden ge„ „zonden. — Met reden hebben uE: de ministers gereprocheert over hunne begane agte„ „loosheijd ten aansien van den geringen voorraad) — voorraad van Rijst, in Consideratie van de nadeelige gevolgen die daar uijt zou„ „den hebben kunnen ontstaan, wij Confor„ „meeren ons derhalven ook met de ordres, en de penaliteit, welke door uE: op dit respect zijn gesteld; Terwijl wij ons al mee„ „de laten wel gevallen uE: besluijt om aan de Comp:s voor een gedeelte te doen vergoeden het kostende van de 16. Leggers C: Arak die uijt hoofde van gebrek ten dezen Comptoire zijn ingekogt, also dat gebrek niet is ontslaan uijt onvoorsiene of toe„ „vallige oorzaaken, maar alleen uijt in„ attentie en het verzuijm der ministers om de benodigde quantiteit van uE: te vorderen. — zuijt der ministers letteren van den 1„e Meij 1765. gezien hebbende, dat onder de duijten die van de Hoofdplaats in dit gouvernement zijn aangebragt, was gevonden een partij ongewilde penn: en niet hebbende kunnen ontdekken dat de verzending van het Laast gem: munt specie met voordagt, min nog ter uwer ordre is gedaan, zouden wij bij na moeten besluijten dat zulks alleen bij abuijs is ge„ „schied, dog het geen des te reprochabelder zoude zijn, aangesien het gebrek aan duijten 21
English
This lawsuit was again cancelled by the Council of Justice of this Castle following a subsequent reconciliation between the assistant surgeon George Bremer and his wife upon their request made. The shortage of duiten in this government was so great that your Honors had to decide to authorize the Director-General to dispatch part of the demanded quantity thither with a burgher vessel. Having had an opportunity to examine the documents of the lawsuit between the assistant surgeon Bremer and his wife H: van Clootwijk, we cannot judge the merits of that case other than in so far as we can form some understanding of its importance from what appears in the ministers' resolutions. It seems that a civil action for the dissolution of the marriage was instituted by the said Bremer against his wife, as he could not have acted otherwise. But in that case, we do not understand how the fiscal could have joined the plaintiff in that instance, since his office is only called for in criminal matters, the prosecution of which, on the other hand, does not belong to Bremer. But however the institution of that lawsuit may have stood, we in any case have no difficulty in fully conforming with the prohibition issued against the use of political authority over Justice in matters that are not yet determined, and especially in criminal ones, while we are of the opinion with your Honors that the police must not be mingled with Justice, and consequently that matters that have begun judicially must also be settled before the judicial judge. In the confident trust that the aforesaid reply may carry the esteemed approval of their Right Worships and your Honorable Excellencies, we shall proceed to the discussion of what has occurred in this Government since our last respectful letters sent in the past year, beginning with: Ships and vessels, under which chapter we respectfully note that the pantjallangs de Vrijheijd and het Haasje, projected for Ternate, according to a letter from the Boelecomba Resident Swellengrebel, dated the 24th of January current, were forced on the 19th prior, through severe illnesses among the crews, to make for the roadstead of Bonthain, and that their commanders, the mates Daniel van Wanning and Andrianus van Jafferen, had declared that without our assistance of seven healthy sailors they were unable to continue their voyage. These small craft, after having been provided and reinforced by us with seven other sailors in place of three sick and four deceased, then sailed on again to their place of destination. In the same manner, the ship Nieuw Nieuwerkerk, projected for Banda, due to contrary winds, arrived first on the outer roadstead of Boelecomba on the 21st of March last, and after the loss there of three anchors and ropes during severe weather, subsequently arrived on the 28th following at the roadstead of Bonthain. Whereof the Boelecomba Resident Swellengrebel and the skipper of that vessel, Hendrik Warmerhuijsen, having notified us by a letter, with an urgent request that he might be furnished with orders as to what he was to do in this matter, as well as another ship's carpenter in place of the one who happened to pass away on his voyage, together with an anchor and two ropes, or rather for greater security two anchors and three ropes, in order to be able to put to sea again with them; we therefore sent him with the utmost speed, and assisted him with a ship's carpenter and the only heavy anchor in stock, together with a used although still serviceable anchor rope from the ship Vrijburg, which its skipper testified was all he could spare; and subsequently upon the report rendered by the skipper of the aforementioned ship, Carel Sluijter, and our equipage master Iacobus Heeren, regarding the findings from his journal, containing that this ship's commander was not to be accused of any neglect of duty, and therefore of the opinion
Dutch transcription
Dit proces is door een gevolgde reconsiliatie tusschen den onderMeester George Bremer, bij den Raad van Justitie deses Casteels weder geannulleerd. — duijten in dit gouvernement, zoo groot was dat uE: hebben moeten besluijten, den Heer directeur Generaal te qualifi„ „ceeren, om een gedeelte van de g'eijschte quantiteijt met een burger vaarthuijg derwaarts te verzenden. — Eene geleegentheid hebbende gehad, om te en desselfs huijsvrouw op haar gedaan versoek kunnen examineeren de stukken van het proces tuschen den onderChirurgijn Bremer en zijne huijsvrouw H: van Clootwijk, kunnen wij niet oordeelen over de merites van die zaak, dan, voor zo verre wij uijt het geene daar van in der ministers besluijten voorkomt, ee„ „nig begrip kunnen maken van den aanbelang van dat proces schijnt door gem: Bremer teegen sijn vrouw te zijn g'institueerd een Civiele Actie tot dissolutie van het huwelijk, zoo als hij ook niet anders heeft kunnen ageeren, dog in dat geval begrijpen wij niet hoe de fiscaal zig in die instantie met den aan „legger heeft kunnen voegen, dewijl zijn of¬ „ficie alleen in Crimineele zaken te pa komt, dog waar van weeder aan Breemde de profecutie niet Competeerd, maar hoeda„ „nig het ook met den aanleg van dat pro„ adsis deselv „ces zoude mogen zijn gelegen, zo maaken Bo wij „slag van zaaken twee voor Ternaaten gedestineerde pantjallangs adsistentie verleend aan deselve bij hun vervall op Bonthain. - wij in allen gevalle gene zwarigheidons volkomen te Conformeeren, met de ge„ „daane interdictie tegen 't gebruijken van de politicque authoriteit over de Justitie in zaaken, die nog niet geter„ „mineerd zijn, en voor al in Criminee„ „le, terwijl wij met uE: van oordeel zijn dat de politie niet moet werden geme„ „leerd met de Justitie, en diervolgende dat saaken, die Justitieel zijn begonnen, ook voor den Justitieele Regter moet worden afgedaan. In overtrouwen dat de voorsz: beantwoording zal moo„ „gen wegdraagen Haar Edele Hoog agtbaaren, en uw Hoog overgang tot nader ver„ Edelheedens g'Eerde aggreatie, zoo zullen wij overgaan tot de verhandeling van het geene zeders onse laastse in den voorlee„ „den Jaare afgesondene Eerbiedige Letteren, ten desen Gou„ „vernemente is voorgevallen beginnende met Scheepen en vaartuijgen, onder welk Chapitre wij in Eerbied notee„ „ren, dat de naar Ternaten geprojecteerde Pantjallangs de vrijheijd, en het Haasje, volgens schrijvens van den Boele„ „combas Resident swellengrebel, sub dato 24„e Januarij courant, op den 19„e bevorens door zwaare ziektens onder de scheepelingen zijn genoodzaakt geweest de bonthainse Rchee„ „de te kiesen, en dat der selver gezagvoerders de stuurlieden Daniel van wanning, en Andrianus van Jafferen verklaard hadden, zonder onse adsistentie van seven gesonde mattroosen, buijten staat te zijn, hunne rijse te konnen vervolgen 23 - m hoeda„ at pro„ ke gelijk meede aan een voor Banda gedestineerd schip. — Berigt weegens de bevin„ „ding bij Examinatie van den schipper van pligt ver„ „sulijnsdeckende. — vervolgen; welke kieltjes dan ook na datze door ons met seven andere mattroosen in steede van drie sieken en vier overleedene voorzien en versterkt waren, weder na de plaats hunner destinatie voortgestevend zijn; Jnselvervoe„ „gen is het na Banda geprojecteerde Schip Nieuw Nieuwerkerk, door Contrarie vinden den 21„e maart Jongstl: eerst op de buijten Rheede van Boelecomba, en na verlies bij een swaar weer aldaar van drie Ankers en Touwen, vervol„ „gens op den 28„e daar aan ter bonthainse rheede g'arriveerd, waar van den Boelecombas Resident Swellengrebel, en den schipper dier bodem Hendrik Warmerhuijsen, bij een briefje ons kennis gegeven hebbende, met Jnstantig ver„ „zoek, dat hij mogt werden gemunieerd met ordre, wat hem hier inne te doen stond, als mede een andere scheepstim„ „merman in steede van de geene dewelke op zijne rhijze is komen te overlijden, benevens een Anker en twee touwen, dan wel tot meerder securiteijd twee ankers en drie touwen, ten eijnde daar meede zig weder in zee te konnen begeeven; zoo hebben wij hem ten spoedigsten toegezonden, en geadsisteert met een scheepstimmerman en het eenigste in voorraad zijnde zwaar anker, benevens een gebruijkt hoewel nog bequaam anker touw van het schip vrijburg, 't geen dies schipper betuijgd heeft alleen te konnen missen„ mitsgaders vervolgens op het gediend berigt door den schipper van 't voorn: schip Carel Sluijter, en onsen Equipagie op„ sijn gebinden jounaal. - „ rigter Iacobus Heeren, nopens de bevinding van des„ „selfs Journaal, Contineerende, dat dien scheeps voogd van geen pligt verzuijm te beschuldigen, en over zulx van gevoe„ „len Ex
English
further measures regarding the same. delivered Cargo. certain timbers brought along with it. were of the opinion that, due to the expiration of the west monsoon, he could not safely undertake his voyage to Banda without danger; the said skipper was, however, demanded to attempt the same once more: whether it might still be possible to accomplish that voyage, and that out of consideration for the distress and the great lack of all necessities to which the Banda ministry would be subject through the staying behind of that vessel, and particularly through the lack of the Two hundred and seventy-five Lasts of rice it was carrying, yet doing so with the utmost caution and without placing that vessel in danger, or losing more anchors and ropes, whenever such could not be replaced from here, however gladly one would otherwise, in that case, have had him enter this harbor to lighten such goods and necessities as might be found therein for trade and the household, and on the contrary, in case of impossibility, ordered him to turn his bow directly back to the Main Place. Subsequently, on the 25th of March, the ship Vrijburg arrived here in the roads, which discharged its Cargo as noted in the finding inserted into our Resolution of the 24th of April, to which we take the liberty humbly to refer, as well as to the sworn attestation submitted on the following 27th regarding various defective timbers brought by that vessel, the purchase costs of which we, on the account of the officers, for the reasons mentioned in the aforementioned Resolution, have caused to be placed on the account of salaries for the further honored disposal of Your Right Excellencies, and subsequently, upon the submitted request of the skipper Carel Sluijter, had one month's wages disbursed to his crew members, as well as a heavy anchor in place of the one that became unserviceable on his voyage hither, together with the provisions advanced by him to the transported soldiers for 19 days calculated from the 5th to the 24th of March, as they had only been provisioned at the Main Place for 2 months or from the 5th of January to the 5th of March, so that upon a further petition from the ship's chief surgeon Victor Leopold Slukkert, we also had refunded the medicines which he, because no supply of the same had been made at Batavia, unavoidably had to advance from his own stock for the use of the aforementioned brought soldiers, and subsequently had medicines supplied to him for 57 servants released from here and sent with that vessel for the period of three months, all as shown by the papers with which this vessel sailed on the 28th of April last past for Bima, in order to continue its voyage from there via Dompo and Sumbawa with a cargo of sappanwood, pursuant to Your Right Excellencies' honored order and our Resolution of the 7th of February of this year, to Batavia. After which, on the 8th of April, there anchored in these Roads: The Bark De Draak, which duly delivered its cargo; we have subsequently, for its use, upon the request made by petition by its commander Iacobus De Klerk, had supplied an Anchor of 1200 lb in place of the one that, according to the attached attestation, was lost on its voyage hither, together with one month's wages disbursed to its crew members on account of accrued monthly pay, all as shown by the attached expense account, said vessel now departing again under cover of this letter, according to our Resolution of the 12th of May, for the Coast, alongside such slaves and goods as are listed in the accompanying bill of lading and invoice; by which opportunity we also convey Captain Engineer Tideon Dulez, who arrived here from Banda on the 29th of September of the past year on this small vessel, and the widow of the shopkeeper Adriaan Lokman, who recently passed away here. The Pantjallang De Goede Trouw, under cover of letters from the servants on Timor under date of the 25th of April last past, having finally arrived here on the 11th of May last past after much struggle, bearing Your Right Excellencies' fully respected circular and General missive of the 14th of October and the 29th of November of the past year, we shall dutifully observe with all exactitude the established orders in the attached Instructions for the chief and lesser officers at sea, insofar as they relate to this Government; in the meantime we [illegible] the journal of the commander of this small vessel, the second mate
Dutch transcription
verdere mesures omtrent den selven. — „leverde Lading. — sekere daar meede aange„ „voerde houtwerken. — „len waren, dat hij zijne rhijse na Banda wegens het ver„ „loopen der westmousson zonder gevaar niet wel konde onderneemen; ged„e schipper egter gedemandeerd zulx an„ „dermaal te onderstaan: of het ook nog mogelijk mogte zijn die rheijze te konnen gewinnen, en zulx uijt Consideratie van de verleegentheid, en het groot gebrek van alle nood„ „wendigheeden, die het Bandase ministerie door het agter blijven van dien kiel en wel insonderheid door het gemis der in hebbende Twee honderd vijff en seventhig Lasten rijst zoude onderhevig weesen, dog zulx met de uijterste voor„ „zigtigheid en zonder dien bodem in gevaar te stellen, of van meer ankers en touwen te verliesen, wanneer zulx van hier niet weder te vervullen zoude zijn, hoe gaar„ „ne men ook anders in dat geval hem desen haven deed inloopen om door uijt te ligten zodanige goederen en be„ „nodigtheeden als voor den handel en de huijshouding daar in te vinden mogte zijn, en daar en tegen bij onmoge„ „lijkheijd den zelven geordonneerd maar weder direct de steven na de Hoofd plaatse te wenden, vervolgens is op den 25„e maart alhier ter rheede gekomen Schip vrijburg, het welk zijne Lading zodanig heeft uijtgeleverd Bevinding sijner uijtge„ als bij de ter onser Resolutie van den 24„e April geinsereerde bevinding genoteerd staat, waar aan wij de vrijheid neemen ons needrig te gedraagen, zoo wel als aan de op den 27„e daar Exorbitante defecten aan aan volgende gediende beEedigde attestatie nopens verscheij„ „de per dien bodem aangebragte defecte houtwerken, wel„ „kers Jnkoop kostende wij de scheeps overheeden van weegens de t:s E en„ Het 25 Belasting dient wee„ „gen op reekening van d'overheeden. — gedaan verstrekkingen aan dien boodem. — Rembourssement voor „ten aan den scheeps doc„ „tor Relatie tot de papieren nade overwal en tot wat eijnde: — de bij voorsz: Resolutie gementioneerde reedenen ter nade„ „re g'Eerde dispositie van uw Hoog Edelheedens hebben doe„ „ stellen op Reecq: van zoldijen, en vervolgens op het gediend request van den schipper Carel Sluijter, aan desselfs scheepelingen laaten verstrekken Een maand gagie, als ge meede een zwaar anker in steede van 't geen op desselfs daa herwards rhijze onbequaam geraakt is, mitsgaders de door hem verschotene randsoenen aan de overgevoerde militairen voor 19 daagen gerekend van den 5=e tot den 24„e maart, als maar voor 2 maanden of van den 5„e Januarij tot den 5. Maart ter Hoofd plaatse gerandsoeneerd zijnde, invoegen wij op een nader versoek schrift aan den scheeps oppermeester victor verschoote medicamen„ Leopold slukkert, ook hebben laten vergoeden, de medi„ „kamenten, die hij om de wille op Batavia geene verstrek„ „king derzelver gedaan is, onvermijdelijk ten behoeven der voorsz: aangebragte militairen uijt eige voorraad heeft moeten voorschieten, en vervolgens aan den zelven laten verstrekken medicijnen voor 57: van hier verloste en per dien bodem verzondene dienaaren voor den tijd van drie maanden, alles uijtwijsens de papieren waar meede de op daar meede afgegaan „ sen kiel op den 28„e April Jongst Leeden is voortgestevend na Bima, ten eijnde van daar zijne rheijse over Dompo„ Brie depeche van dien bodem en zumbauwa met eene Lading sappanhout agter vol „ fan „gens uw Hoog Edelheedens g'Eerde ordre en onse Resolu„ „tie van den 7„e Februarij deses Jaars, na Batavia te ver„ „volgen, Auygh Waar na op den 8„e April te deser Rheede ten anker gekomen is. - 3 uijtlevering sijne La„ „ding hoedanig. — gedaane verstreckingen daar aan: — Destin en Passagiers daar meede overgaande. — onverwagt van Timor opgedaagd. Brieven daar meede ont„ vol„ fangen. — d'ordres daar inne vervat ker ter observantie gestatueert De Barcq De Draak, die zijne ingehad hebbende Lading na behooren heeft uijtgeleverd; wij hebben vervolgens ten behoeven van dezelve op het door dies gezaghebber Iacobus De Klerk per Request gedaan versoek, laten verstrekken Een Anker van 1200. lb in steede van 't geene volgens de daar nevens gevoegde attestatie op zijne herwaards rheijze is verlooren geraakt, mitsgaders aan desselfs scheepelingen op Reekening van winnende maand gelden Een maand gagie, alles uijt„ „wijsens de hier nevens overgaande onkost reecq:, vertrekken, „de thans dien bodem weder onder geleijde deses volgens onse Resolutie van den 12„e meij na Costij benevens zodanige slaven en goederen als bij de nevens gaande Cognoiscement factuur bekend staan; met welke geleegentheijd wij ook laaten overvaaren den op den 29„e 7ber: A=o p=o per dit kieltje van Banda alhier g'arriveerden Capitain Jngenieur Tideon Dulez, en de wed:e van den Jongst alhier over„ „leeden winkelier Adriaan Lokman. — De Pantjallang De Goede Trouw, onder geleijde letteren der bedien„ „dens op Timor sub dato 25„e April Laatstleeden eijndelijk na veel zukkelens den 11„e Meij Jongst Leeden alhier g'arri„ „vreerd zijnde met uw Hoog Edelheedens gantsch gerespec„ „teerde circulaire en Gemeene missive van den 14„e 8ber: en 29„e November anno passato zullen wij de gestatueerde ordres bij de daar nevens gevoegde Jnstructien voor de hoofd, en mindere officieren ter zee, zoo verre dezelve tot dit Gouvernement betrekking hebben, schuldpligtig met alle Exatitude observeeren, ondertusschen het wij hetbbe Journaal des gezagvoerders van dit kieltje den onder„ stuurman nade„ doe„ e po„ 27
English
Tax due to the authorities. Supplies provided to that vessel. Reimbursement for advanced medicines to the ship's surgeon. Reference to the papers to the other side and to what end. The reasons mentioned in the aforementioned Resolution, for the further esteemed disposal of your Right Excellencies, have caused to be postponed on the salary account, and subsequently, upon the submitted request of the skipper Carel Sluijter, to have issued to his crewmen one month's wages on account, as well as a heavy anchor in place of the one that became unserviceable on his voyage hither, together with the rations advanced by them to the transported military personnel for 19 days, calculated from the 5th to the 24th of March, as they were only rationed at the Main Place for 2 months, or from the 5th of January to the 5th of March; in such manner that, upon a further written request, we also have reimbursed the ship's chief surgeon Victor Leopold Slukkert for the medicines which, because no provision of the same was made at Batavia, he inevitably had to advance from his own stock for the needs of the aforementioned brought-over military personnel, and subsequently had supplied to the same medicines for 57 servants released from here and dispatched by that vessel, for the period of three months, all according to the papers with which the said vessel set sail on the 28th of April last past for Bima, in order to continue its voyage from there via Dompo and Sumbawa with a cargo of sappanwood, pursuant to your Right Excellencies' esteemed order and our Resolution of the 7th of February of this year, to Batavia. After which, on the 8th of April, anchored at this roadstead: Delivery of its cargo, in what manner. Supplies made thereto. Destination and passengers departing therewith. Unexpectedly appeared from Timor. Letters received therewith. The orders contained therein established for observance. The bark De Draak, which duly delivered the cargo it held; we subsequently, on behalf of the same, upon the request made by its commander Iacobus De Klerk by petition, had supplied an anchor of 1200 lb in place of the one which, according to the annexed attestation, was lost on its voyage hither, together with one month's wages on account of earned monthly pay to its crewmen, all according to the expense account accompanying herewith; that vessel now departing again under cover of this, pursuant to our Resolution of the 12th of May, to Costij, along with such slaves and goods as are noted in the accompanying bill of lading and invoice; with which opportunity we also let cross over Captain-Engineer Tideon Dulez, who arrived here from Banda on the 29th of September of the past year by this small vessel, and the widow of the shopkeeper Adriaan Lokman, who recently passed away here. The pantchiallang De Goede Trouw, under covering letters from the officials on Timor dated the 25th of April last past, having finally arrived here after much hardship on the 11th of May last past with your Right Excellencies' fully respected circular and general missive of the 14th of October and the 29th of November of the past year, we shall dutifully observe with all exactitude the orders established in the annexed instructions for the chief and lesser naval officers, insofar as they relate to this Government; meanwhile, we have placed the journal of the commander of this small vessel, the second mate Andries Termens, for examination into the hands of nautical experts, our equipage overseer Jacobus Heere and the commander of the bark De Draak lying here at the roadstead, Iacobus de Klerk, who then also submitted a report concerning his fateful and protracted voyage, which we, as proof that this pilot used all seamanship and is not to be accused of any neglect of duty, take the liberty of most humbly presenting to your Right Excellencies among the appendices hereof; The journal of his voyage examined. Report made thereof by the commissioners and the commander of. Cleared of neglect of duty. Two new pantchiallangs obtained from Rembang. Defects thereof indicated in a report. How many ships and vessels passed Boelecomba here and there. As also, after having met with much adversity, there safely arrived here from Rembang with a covering letter from the Resident there, Hendrik De Wacker van Son, dated the 17th of February, in company with the ship Vrijburg, the two new pantchiallangs built for this Government, together with one chiampang, and four new boats also brought from there by the just-mentioned vessel, which first-mentioned three vessels were found upon inspection to be of such constitution and defects as the accompanying report respectfully serves to indicate; Furthermore, according to the letter from the Resident of Boelecomba, Swellengrebel, on the 18th, 21st, and 23rd of December of the past year, and the 1st and 3rd of January, and the 13th and 16th of February last past, there passed successively in sight before Boelecomba from west to east two sloops and five ships, and on the 15th of January, due to heavy weather, the sloop De Noteboom called at the roadstead of Boelecomba, which on the 17th thereafter departed again for its intended destination, Amboina.
Dutch transcription
Belasting dient wee„ d'overheeden. — gedaan verstrekkingen aan dien boodem. — Rembourssement voor „ten aan den scheeps doc„ „tor Relatie tot de papieren nade overwal en tot wat eijnde:— de bij voorsz: Resolutie gementioneerde reedenen ter nade„ „re g'Eerde dispositie van uw Hoog Edelheedens hebben doe„ uijt „ stellen op Reecq: van zoldijen, en vervolgens op het gediend „gen op reekening van request van den schipper Carel Sluijter, aan desselfs scheepelingen laaten verstrekken Een maand gagie, als ge meede een zwaar anker in steede van 't geen op desselfs daa herwards rhijze onbequaam geraakt is, mitsgaders de door hen verschotene randsoenen aan de overgevoerde militairen voor 19 daagen gerekend van den 5=e tot den 24„e maart, als maar voor 2 maanden of van den 5e Januarij tot den 5:' Maart ter Hoofd plaatse gerandsoeneerd zijnde, invoegen wij op een nader versoek schrift aan den scheeps oppermeester victor verschoote medicamen„t Leopold slukkert, ook hebben laten vergoeden, de medi„ „kamenten, die hij om de wille op Batavia geene verstrek„ „king derzelver gedaan is, onvermijdelijk ten behoeven der voorsz: aangebragte militairen uijt eige voorraad heeft moeten voorschieten, en vervolgens aan den zelven laten verstrekken medicijnen voor 57: van hier verloste en per dien bodem verzondene dienaaren voor den tijd van drie maanden, alles uijtwijsens de papieren waar meede de o opge daar meede afgegaan„ sen kiel op den 28„e April Jongst Leeden is voortgestevend na Bima, ten eijnde van daar zijne rheijse over Dompo„ Brieve depeche van dien bodem en zumbauwa met eene Lading sappanhout agter vol„ fange „gens uw Hoog Edelheedens g'Eerde ordre en onse Resolu„ „tie van den 7„e Februarij deses Jaars, na Batavia te ver„ „volgen, De tuyg Waar na op den 8„e April te deser Rheede ten anker d'ord ter obse gekomen is. - e uijtlevering sijner La„ „ding hoedanig. — gedaane verstreckingen daar aan: — Destin en Passagiers daar meede overgaande. — onverwagt van Timor opgedaagd. Brieven daar meede ont„ fangen. — d'ordres daar inne vervat r ter observantie gestatueert De Barcq De Draak, die zijne ingehad hebbende Lading na behooren heeft uijtgeleverd; wij hebben vervolgens ten behoeven van dezelve op het door dies gezaghebber Iacobus De Klerk per Request gedaan versoek, laten verstrekken Een Anker van 1200: lb in steede van 't geene volgens de daar nevens gevoegde attestatie op zijne herwaards rheijze is verlooren geraakt, mitsgaders aan desselfs scheepelingen op Reekening van winnende maand gelden Een maand gagie, alles uijt„ „wijsens de hier nevens overgaande onkost reecq:, vertrekken„ „de thans dien bodem weder onder geleijde deses volgens onse Resolutie van den 12„e meij na Costij benevens zodanige slaven en goederen als bij de nevens gaande Cognoiscement factuur bekend staan; met welke geleegentheijd wij ook laaten overvaaren den op den 29„e 7ber: A=o p=o per dit kieltje van Banda alhier g'arriveerden Capitain Jngenieur Tideon Dulez, en de wed:e van den Jongst alhier over„ „leeden winkelier Adriaan Lokman. — De Pantjallang De Goede Trouw, onder geleijde letteren der bedien„ „dens op Timor sub dato 25„e April Laatstleeden eijndelijk na veel zukkelens den 11„e Meij Jongst Leeden alhier g'arri„ „veerd zijnde met uw Hoog Edelheedens gantsch gerespec„ „teerde circulaire en Gemeene missive van den 14„e 8ber: en 29„e November anno passato zullen wij de gestatueerde ordres bij de daar nevens gevoegde Jnstructien voor de hoofd, en mindere officieren ter zee, zoo verre dezelve tot dit Gouvernement betrekking hebben, schuldpligtig met alle Exatitude observeeren, ondertusschen het wij het be Journaal des gezagvoerders van dit kieltje den onder„ „stuurman nade„ de po„ 27 het journaal sijner Reij„ „ze g'Examineert -: daar van Berigt gedaan pligt versuijm vrij ge„ „kent. — twee nieuwe pantjal„ „langs van Rembang bekoomen. —: gebreeken daar van bij een rapport aangewee„ „sen. — hoeveel scheepen en vaar„ Boelecomba gepasseert zijn:— stuurman Andries Termens, ter Examinatie in han„ den gesteld van zee kundige persoonen, onsen Equipagie opzigter Jacobus Heere, en den Gezaghebber van de al„ „hier ter rheede Leggende Barcq De Draak Iacobus de klerk, dewelke dan ook aangaande zijne fataale en lang„ door gecommitteerdens „duurige Rheijze hebben gediend van Berigt, het geen wij„ en den gesaghebber van, ten blijke, dat dien piloot alle zee=manschap gebruijkt heeft en van geen pligt verzuijm te beschuldigen is, de vrijheid nee„ „men uw Hoog Edelheedens onder de Bijlagen deses onder „danigst aan te bieden; Gelijk meede na veel tegenspoed ontmoed te hebben, van Rembang met een geleijde Briefje van den Resident al„ „daar Hendrik De wacker van Son, sub dato 17=e Fe„ „bruarij ingezelschap van 't schip vrijburg, alhier behouden gearriveerd zijn, de twee voor dit Gouvernement nieuw aange„ „maakte pantchiallangs, benevens Een Chiampang, en per even gem: Bodem ook van daar aangebragte vier nieu„ „we schuijten, welke drie eerst gem: vaartuijgen bij visitatie bevonden zijn van zodanige Constitutie en gebreeken, als 't nevens gaande Rapport eerbiedigst komt aan te wijsen; voorts zijn volgens aanschrijven van den Boelecombas Resident Swellengrebel op den 18:, 21: en 23: december passa„ „to 1„e en 3„e Januarij, 13:e en 16„e Februarij Jongst Leeden na den „tuijgen gints en her voor anderen in het gezigt voor bij Boelecomba van de west na de oost gepasseert, twee Chialoupen, en vijff scheepen mits„ „gadert den 15„e Januarij door zwaar weer ter Boelecomba„ als „se rheede aangeweest de Chialoup De Noteboom, dewelke en den 17„e daar aan weeder na zijn geprojecteerde plaats Am„ boina -
English
Arrival. The complaints of the Balinese. Journal of the officer requested for examination. The decisions taken thereon cited. Dispatch of those declared by them to be rovers and sea scoundrels. departed, the small cruising fleet sent out under the command of Ensign Alexander Le Cerff and the dispenser Just Fredrik Lodewijk Helmkampf having returned from the opposite shore on the 11th of November of the past year, we have, with regard to the captured prizes and the complaints brought by the King of Salimparing against the said Lecerff and Helmkampff concerning the conduct of the commissaries, upon the reports submitted by the merchant and fiscal Fredrik Willem Hendrik van Blijdenberg regarding the examination of the journal and the accounting given at the same time by the commanders of that expeditionary fleet, disposed in such a manner as our resolutions of the 24th of November aforementioned, the 7th of February, and the 26th of May last past respectfully indicate, to which, for the sake of avoiding prolixity, we reverently refer ourselves; meanwhile, pursuant to the notes in the last-mentioned decision, we are sending over aboard the bark De Draak for the honored disposal of Your High Excellencies, together with the relevant documents relating thereto, captured crew. the pirate Panglima Djabar, brought in by the cruisers and claimed by the King of Salimparing, along with his two jurumudis named Daijo and Saripa, as well as ten of their accomplices and a female slave, seeing that from the report served by the merchant and fiscal Fredrik Willem Hendrik van Blijdenbergh and the documents submitted therewith, the groundlessness of the aforesaid complaints has become sufficiently apparent, and on the contrary, that the said Djabar is everywhere known among the princes of the opposite shore and elsewhere as a public sea and land rover, who has also stayed here for a long time, 29 Proof thereof produced. Lease of the domains. The necessary notification given at the auction of the same. and recently associated with the notorious sea scoundrel Arou Timodjong, and furthermore has commanded a vessel fitted out for piracy, well provided with crew and weapons, consisting of 14 heads, as well as 4 pieces of rantaka, 14 pieces of muskets, and 8 pieces of assegais. Regarding the Sovereign's revenues, we have, at the proper time and place, in accordance with the content of the lease conditions, had each of the Company's domains read aloud to the bystanders, and given notice that for the benefit of the lease of import and export duties, navigation from here to Borneo and Kaili has been reopened, under such restrictions and penalties as Your High Excellencies were pleased to decree by honored missive of the 1st of July of the past year, and at the same time permitted the annual admission of a junk from China here, whose nakhoda must pay, for redemption money or import and export duty for the benefit of the boom lessee here, the sum of four thousand rix-dollars, upon which the following leaseholders have presented themselves for the year 1769, namely: The lease of import and export duties, the Malay Captain Abdul Cadier, for one thousand three hundred and forty rix-dollars per month, or sixteen thousand and eighty rix-dollars for the year, and thus one thousand seven hundred and four rix-dollars more than the past year; which would have run much higher had this toll collector not fallen so short thereon in the preceding year. Increased by 1704 rix-dollars. 31 The sapneering and strong spirits, to the former lessee Pieter Cooijmans for 800 rix-dollars for a full year, being 380 rix-dollars less than last year. Less 380 rix-dollars. The top-table, the Chinese Liejoeko for 900 rix-dollars for a full year, and thus 175 rix-dollars less than the past year. Decreased. The Chinese poll tax, the Chinese Thehilong for 91 rix-dollars per month or 1692 in the year, and thus 240 rix-dollars more than the past year. Increased. The bazaar and retail stalls, the Malay Intje Salemang for 313 rix-dollars for the year, makes 2 rix-dollars more than the past year. Increased. The slaughter of cattle, the Chinese Tankaijko, for 198 rix-dollars for a full year, is 19 rix-dollars more than last year. Increased. From which it appears that the general amount struck for the Lord's rights in this year amounts, on average, to the sum of 19383 rix-dollars, and compared to that of the past year has increased by 1410 rix-dollars. General increase. Continued insolvency of a former year's lessee. To the former lessee of the top-table, the Chinese Lijap, upon his written supplication and the grievances alleged therein, having been granted by us at the session of the 29th of August of the recently expired year a suspension of payment of 358 1/8 rix-dollars for the final installment of the lease money contracted by him on the 24th of December 1767 amounting to 1570 rix-dollars, until the end of the recently passed year 1768; but on the 24th of December of the past year having anew made a request by petition for remission of those moneys, because by reason of his impoverished state he was unable to meet that installment of a former year's lessee.
Dutch transcription
N arrivement. - d' klagten der Balijers „sianten. — Journaal den officier ter Examinatie gedeman„ „deert. — d' Besluijten daar op ge„ „noomen geciteert. versending der door henl: als gedeclareerde swervers en Zee schuijmers. - „boina vertrokken is, het uijtgesonden; Kruijs vlootje onder het gezag van den vaandrig Alexander Le„ „Cerff, en dispencier Just Fredrik Lodewijk Helm„ Kampf, op den 11„e November A.o p. o van de overwal gere„ „tourneerd zijnde hebben wij omtrend de opgebragte prijsen, en de door den koning van Salimparing tegens gem: Lecerff, voors't gedrag der Commis, en Helmkampff, ingebragte klagten, op de door den koop„ „man en Fiscaal Fredrik Willem Hendrik van Blijdenberg, desweegen gediende berigten nopens de Exa„ te gelijk hun gehouden „minatie van het Journaal en de verantwoording der Hoof„ „den van dat Expeditie vlootje zodanig gedisponeerd als onse Resolutie van den 24„e november voorm: 7„e Februarij, en 26:e Meij Laast Leeden eerbiedigst koomen aan te wijsen, waar aan wij ter vermijding van uijtloopigheijd in desen ons reverentelijk gedraagen; ondertusschen laaten wij ag„ „tervolgens 't aangeteekende bij laast gem: besluijt, ter g'Eer„ „de dispositie uwer Hoog Edelheedens benevens de daar toe relative bescheijden per de Barcq, De Draak, overvaaren„ opgebragte manschappen den door de Kruijsers opgebragte, en bij den koning van Sa„ „limparring gereclameerde zee rover Panglima Dja„ „bar en desselfs twee Juremoedis genaamt Daijo, en Sa„ „ripa, mitsgaders Thien hunner Complicen, en een slavin, aan„ „gesien bij het door den koopman en fiscaal Fredrik willem Hendrik van Blijdenbergh, gediend berigt en daar nevens overgelegde stukken, genoegdoende is komen te blijken, de onge„ „grondheid der voorsz: klagten, en daar en tegen, dat ged„e djabar alomme onder de overwalsche vorsten en elders bekend staat voor een publicque zee en land rover zig hier meede reets langen 29 bevrijs daar van bijge„ „bragt. — „verpagting der Domaij„ „nen. de nodige advertentie bij het opvijlen derselven langen tijd, en nog jongst met den berugten zee schuijmer Arou Timodjong, opgehouden, en buijten des gevoerd m heeft Een vaartuijg ten roof uijt gerust, wel voorzien van volk en wapenen, bestaande in 14 koppen, benevens 4: p„s Aan„ „takkan, 14: p„s snaphaanen, en 8: p„s assagaijen. - SLands Inkomsten, betreffende, hebben wij 'sComp„s Domainen, ter behoorlijke tijd en plaats Conform den Jnhoud der Pagt Con„ „ditien ijder in't bijzonder aan de omstanders laten voorlee„ „sen en te kennen gegeven, dat in voordeel van de Pagt der Inkoomende en uijtgaande Regten weder is open gesteld de vaart van hier op Bornea, en Caijlie, onder zodanige re„ „strictien en panaliteijten als uwe Hoog Edelheedens bij ge„ „Eerde missive van den 1„e Julij anno passako hebben gelieven te statueeren, en teffens gepermitteerd de admissie Jaarlijx van een Jonk uijt China alhier, wiens Anachoda voor re„ „demptie geld off Inkomende en uijtgaande regt ten be„ „hoeven van den Boomspagter alhier betalen moet de„ Somma van Rijksdaalders vier duijsent, waar op zig voor het Jaar 1769. gesteld hebben de volgende Eijgenaart Namentlijk. De Pagt der Jnkomende en uijtgaande Regten, den Capitain maleijer Abdul Cadier voor Rijksd„s Een duijsent drie hondert en veertig per maand, of sesthien duij„ vermeerdert rd„s 1704:-„ sent, en taggentig Rijksd„s in het Jaar, en dus rijxd„s Een duijsent seven hondert en vier, meerder dan ann Passato dat veel hooger soude gelopen hebben was desen Tol„ „lenaar in het voorleeden Jaar niet so veel daar op te kort gekomen. — C E De van „ri ind 31 generaale vermeerde„ geslaagen.- van een voorjarigen pagter: — aanhoudend onvermogen De Sapneering en sterke Franken, aan den voorigen Pagter Pieter Cooijmans tot rd„s 800:— in een Rond Jaar, is minder rd„s 380:— rd„s 380. minder als voorleeden Jaar. — De Toptafel, den Chinees Liejoeko voor Rd„s 900: - in een rond Jaer, en dus vermindert rd„s 175 minder dan A=o p=o Het Chineese Hoofd geld, den Chinees Thehilong voor rd„s 91: per maand of 1692. in't Jaar, en dus rd„s 240: meer dan het gepasseer„ „de Jaar. — vermeerdert. — De Bazaar, en Neering kraamptjes, den maleijer Intje Sa„ vermeerdert „lemang voor Rd„s 313:- in't Jaar doed 2 rd„s meer als A=o p=o het slagten van Thee, den Chinees Tankaijko, voor Rd„s 198: - in een rond Jaar, is 19 rd„s meer als voorleeden Jaar. — waar uijt blijkt dat het Generaal bedraagen van 's Heeren „ring door den anderen Geregtigheeden in desen Jaere bedraagd de zomma van Rd„s 19383:— en tegens die van A=o p=o vermeerderd is met Rijksdaalders 1410: — Aan den vorigen Pagter der Toptafel den Chinees aanhoudend onvermogen Lijap op desselfs schriftelijke supplicatie en daar bij ge„ „allegueerde bezwaarnisse ter sessie van den 29=e aug=s des Jongst verweeken Jaars door ons geaccordeerd weesende surcheance der betaling van Rd=s 358 1/8 voor het laatste ter mijn van de bij hem den 24„e December 1767: bedonge„ „ne Pagt penn: Groot Rijksdaalders 1570:- tot het uijt eijn„ „de van het Jongst gepasseerde Jaar 1768;, dog op den 24=e decem „ber passato de novo per request verzoek gedaan hebbende remissie van die penn: om de wille hij weegens zijne van een voorjaarigens armoedigen staat onvermogens ware van aan dat Termijn mer d van p„s Ran„ E vermeerdert. — re„ zig pagter
English
remission of arrears. reduction of that harvest. report concerning the advances on trade. farmer, and request to be able to pay in installments because, contrary to his expectation, no Chinese merchants, who otherwise contribute the greatest part to this farm, arrived in the last passed year as previously from the capital, and the inhabitants, on account of their poverty, yielded little; and because the aforesaid reasons fully square with the truth, and it is known moreover that this petitioner is dead poor; we therefore take the liberty to present most humbly the aforesaid petitioner's urgent request in the most favorable manner to Your High Nobilities, under submission of his petition. The collection of the tithes in the southern provinces, due to various circumstances concerning native affairs, could not be attended by the first signatory in person, and therefore that work having been entrusted again to the Boelecomba Resident Sergius Swellengrebel, yielded in this year 120 lasts and 1529 pounds of rice, along with 9070 bunches of paddy, and thus less than in the past year by 9 lasts and 1035 lb of rice, and 663 bunches of paddy, this deficit having its source solely in the severe drought that set in early. We held a public sale of merchandise on the 25th of February last, and according to the yield thereof presented at the meeting of the 21st of March by the Head Administrator Bernardus van Reuren, on a purchase capital of f 1989:16: there was gained on average f 948:10:, making a good 47 1/4 percent in Netherlands currency, or 56 1/2 in Indies currency. On the proposal accompanying a report from the second. indicating the higher priced Guineas. further detail of what was alleged therein. On the 22nd of May, on a parcel of linens and other merchandise with a capital of f 10125:7:8, which averaged gives f 5094:7:-, or a bare 50 1/4 percent. And on 11 barrels of beer from the consignment per Vrijburg of 15 barrels costing f 331:-:-, a profit was made of f 279:1:8, or a good 88 1/4 percent; subsequently, it being shown by the said Head Administrator at our session of the 12th of May that the ordinary bleached 3rd sort Guineas recently brought by the ship Vrijburg, in comparison with the ordinary bleached Bimilipatnam 3rd sort Guineas received in the past year per Papienburg, are charged higher by f 2:6:2 Netherlands, or f 2:8:3 Indies per piece, and the dark blue Guineas by f 1:16 Netherlands, or f 1:17:4 Indies money, so that the ordinary bleached 1st, 2nd, and 3rd sort Guineas brought with the last-mentioned vessel, taken on average, because of the aforesaid high charge, in contrast to the ordinary bleached Bimilipatnam 3rd sort Guineas brought per Papienburg having obtained 89 1/4 percent, will now possibly yield only 50 percent Indies money, though at times somewhat more, and also that the dark blue Guineas at f 23:2:- Indies per piece, making a 50 percent advance, will likewise hardly be able to be disposed of for that price, so the ordinary bleached Guineas last brought, taken together, because of their high charge as aforesaid, will come to yield an advance 39 1/4 percent less in proportion to those received in the past year, to which the late arrival of those linens here will also contribute much, although the ship Vrijburg, which brought the same, was dispatched from the capital early enough, had its long stay resolution taken in that regard: relation to the resolutions taken and cited in the text. its stay at Rembang and the struggling voyage hither not been the cause thereof, since the buyers of these cloths had already departed hither and thither before the arrival of that keel, and yet the longer holding unsold of that merchandise is not only damaging but even contrary to the orders of the Lords Majors contained in their revered missive of the 4th of October 1765, besides that it is also doubtful whether one will subsequently be able to stipulate anything more for them, considering how little one can rely on the trade in linens here due to the constant supply into the interior by both the Wadjorese and Mandharese; we have thus judged it most advisable as the most advantageous in this matter, and thereby resolved to try the aforesaid ordinary bleached 1st, 2nd, and 3rd sort Guineas and dark blue Guineas brought per Vrijburg at public sale in the coming days, and to stipulate the highest prices for them, but not to let the same go for less than 7 7/8 to 8 rixdollars per piece, which will amount to a good 56 percent on the Indies calculation, flattering ourselves that this our adopted disposition may receive Your High Nobilities' honored approval; regarding the booking in and writing off, as well as debiting and discharging, concerning the received cargo of the ship Vrijburg, we refer in deference to the aforementioned resolutions of the 24th and 25th of April, as well as successively concerning various lost cleavers, gifts sent to the native princes and allies, the expenditures made for the woodsmen and guides on Bouton.
Dutch transcription
remissie van agterstall. vermindering van dien oogst. - verslag nopens de Advan„ „cen op den Handel. - pagter, en versoek om termijn te konnen voldoen dewijl 'er tegens zijne verwagting geen Chineese handelaaren die andersints tot deese Pagt het grootste gedeelte Contribueeren in 't laatst gepasseerde Jaar gelijk bevorens van de Hoofdplaats waren aangekomen, en de Jngeseetenen uijt hoofde van hunne armoede weijnig op„ „bragten; en dewijl voorz: reedenen met de waarheid allesints quadreeren, en over sulx bekend dat desen suppliant dood arm is; zoo gebruijken wij de vrijheid voorsz: des supliants Instan„ „tie op het favorabelste uw: Hoog Edelheedens onder aanbie„ „ding van desselfs versoek schriften onderdanigst voor te draa„ De verthiening in de zuijder Proventien, weegens verschij¬ „de omstandigheedens de inlandsche zaaken betreffende, door den Eerstgeteekende in perzoon niet hebbende konnen wer„ „den bijgewoond, en dierhalven dat werk weder opgedragen zijnde aan den Boelecombas Resident Sergius Swellen„ „grebel, heeft in deesen Jaare opgeworpen 120: Lasten en 1529. ponden Rijst, benevens 9070 bossen padij en dus min„ „der dan A=o p=o 9: Lasten en 1035 lb Rijst, en 663. bossen padij, hebbende dese minderheid eenelijk zijn source door de vroeg ingevallene zwaare droogte, vendutie van koopmanschappen, hebben wij gehouden op den 25„e fe„ „bruarij laastleeden en volgens het daar van door den Hoofd administrateur Bernardus van Reuren, ter vergadering van den 21„e maart geexhibeerd rendement op een Capitaal inkoops van ƒ1989:16: door den anderen gewonnen ƒ948: 10: doed 47:¼ p=r C=to ruijm nederlands, of 56½ Jndias geld: — „gen. „ker het „gu Den voorstell bij een Berigt van den secunde. aanwijsende de hooge „kere guineesen. verder Detail van het daar inne g'alle„ „queerde. Den 22:e Meij op een parthij Lijwaaten en andere koopmanschap„ „pen een Capitaal van ƒ10125:7:8: dat door den anderen gesla„ „gen geeft ƒ5094:7:- off 50¼: p=rC=to schaars. — en op 11: vaten Bier uijt den aanbreng per vrijburg van 15 vaa„ „ten kostende ƒ: 331:—:- geprofiteerd ƒ 279: 1: 8: of 88¼ p=rC:t ruijm; vervolgens door gem: Hoofd administrateur ter onser sessie van den 12„e Meij verthoond zijnde, dat de Jongst per het schip vrijburg aangebragte Guinees gem: gebl: 3„e zoort in vergelijking van de in anno passato per Lapienburg, ontfangene guinees gem: gebl: Bimilipatnams 3„e zoort, hooger zijn aangereekend het pees ƒ2: 6:2: nederlands, of f:2: 8: 3: Jndias, en de Guineesen br: bl: ƒ1: 16. nederlands, off ƒ 1: 17:4: Indias geld, zoo dat de met laast gemelde bodem aangebragte guinees gem: gebl: 1=e 2=e en 3=e z„t door den anderen geslagen overmits de voorsz: hooge aanreekening van se„ aanreecquening in tegenstelling, dat de per Papie„ „nenburg aangebragte Guinees gem: gebl: bimilip=s 3: z=t behaald hebben 89¼ p=r C=to nu mogelijk slegts 50 percento Jndias geld, dog zomwijlen wel iets meer zullen konnen opwerpen, mits„ „gaders, dat de Guinees br: bl: tot ƒ23:2:— Jndias, 't p=s uijtmaken„ „de 50 p=r C=to advans, desgelijx bezwaarlijk voor die prijs zullen konnen werden van de hand gezet, dus de laast aangebragte guinees gem: gebl: door malkanderen geslagen weegens der selver hooge aanreekening als voorsz: na rato de in A„o pas„ „sato ontfangene 39¼ perC=to minder advans zullen komen af te werpen waar toe den laaten aanbreng van die Lijwed„ „ten alhier almeede veel zal contribueeren, al hoewel het schip vrijburg, die deselve heeft aangebragt vroegtijdig genoeg van de hoofd plaatse is afgesonden, was zijn lang verblijff 33 genoomen Besluijt dien aangaande: Relatie tot de Resolu„ „genoomen en in den Text geciteerdt. — verblijf op Rembang en de zukkelende rheijze na herwaart daar van geen oorzaak geweest, aangesien de koopers deezer doeken voor de komst van dien kiel reets gints en herwaards vertrokken zijn geweest, en het langer onverkogt aanhou„ „den dier koopmanschappen egter niet alleen schadelijk maar zelfs strijdig is tegen de ordre der Heeren Majores„ vervat bij hoog derzelver gevenereerde missive van den 4„e october 1765. behalven dat het ook dubieus is, of men wel bij vervolg iets meer daar voor zal konnen bedingen, geconsidereerd hoe weij„ „nig men op den handel in Lijwaaten alhier door den gestadi„ „gen aanvoer in de binnen Landen zo der wadjoreesen als mandhareesen pijl trecken kan; zoo hebben wij als het voordeeligste in deesen raadzaamst geoordeeld, en mits dien beslooten de voorsz: per vrijburg aangebragte Guinees gem: gebl: 1: 2: en 3 z„t en Guinees bruijn blauw eerst daags bij vendu„ „tie te probeeren, en de hoogste prijsen daar voor te bedingen dog deselve niet minder dan tegens 7 7/8 â 8: rd„s het pees, zul„ „lende uijt maaken 56 p„r Cento ruijm op de Jndiase beree „king, te laten slippen, ons flatteerende dat deese onse ge„ „nomene dispositie zal mogen wegdraagen uw: Hoog Edel„ „heedens g'Eerde aggreatie, omtrend, de In en afschrijvinge, mitsgaders belasting en ontheffing, gedraagen s wij ons, de ontfangene Lading van het schip Vrijburg Concerneerende, in Eerbiedigheijd aan de hier voren gemen„ „tien successive hier over„tioneerde Resolutien van den 24„e en 25„e April, mitsgaders aangaande verscheijde te zoek gebragte houwers, gezondene ge„ „schenken aan de Jnlandse vorsten en Bondgenooten, de gedaane spendatien aan de boschloopers en wegh wijzers op Bouthomn F
English
Report of the Second in Command. Bouthon to discover the harmful spice trees, some written-off goods from the Valkenburg redoubt on Maros, and recalled outpost neighbors on Tanette, to our Resolutions of the 7th and 24th November and 12th December last, 25th January, 7th February, 15th April, and 26th May last, and subsequently note that, pursuant to what was recorded in the Resolution of the 24th November, we have passed for write-off the gunpowder, round shot, and canister shot that was fired and consumed during the recently conducted cruising along the Overweel on the pantjalangs De Vigilantie and De Oppas, according to a powder account submitted by the commanders of those small vessels, the Second Mate Jan Godlieb Draijer and Boatswain Evert Annis, and properly confirmed under oath; as well as, upon a further sworn attestation, some equipment and other goods which were likewise consumed and lost on those vessels on that occasion, in addition to several weapons and ammunition goods lost by the Malay Intje Saboutong and his companions during the aforementioned expedition in a skirmish with some sea rovers. Through the Chief Administrator Bernardus van Reuren, it was also shown in a report that under the account recently received via the bark De Draak, this government is charged f 452:8:- Indies, or f 361:18:5 stivers Netherlands currency, for 202 pieces of swords and cutlasses which, in the past year, among a number of 556 pieces of rapier blades in three well-conditioned chests sent to Batavia, were found there in the armory to be unfit, and besides this, 11 pieces of swords were found short of the armory goods delivered, with a charge of f 24:4:- Indies, or f 19:7:8 stivers Netherlands, to be reimbursed by the packers thereof; notwithstanding that the said swords, as appears from the attestation given by the commissioned packers, Lieutenant Johannes Diederich and Ensign Willem Hendrik Geltens, together with the testimony of Captain Matthijs Peters, were shipped in number and quality good and serviceable to the satisfaction of the Second Mate of the aforementioned vessel, Willeboord Peusens, who also signed for receipt on the packing slips and the bill of lading invoice drawn up from them; furthermore, by a subsequent invoice dated the 9th January current, this office was improperly charged f 99:1:8 Netherlands for board money and rations provided by the former Bima Resident Bakker to the brigantine De Geertruijda Susanna which was at that Residency, since that small vessel does not belong here at all. We therefore resolved in the session of the 24th April to obediently satisfy the aforementioned charge of f 361:18:5 and f 19:7:8, and to have the aforementioned commissioners charged for half of the last-mentioned amount on their pay accounts, but nonetheless to humbly request Your High Nobilities at the same time, as we do hereby, that this Government, for the alleged reasons and on the basis of the declaration respectfully enclosed, may be relieved again of that charge, and that the said commissioners may be graciously excused from the compensation imposed upon them; just as we have also decided to charge back to the General Office the aforementioned item improperly charged to this Government to the amount of f 99:1:8 for the rations and board money provided by the former Resident Bakker to the aforementioned brigantine. Furthermore, pursuant to our Resolution of the 12th May, we have had dumped into the sea and passed for write-off a barrel of beer recently brought by the Vrijburg, which, according to the accompanying report, was found to be sour and undistributable. By this opportunity, we also send over a runaway male slave of the Second Mate Jan Blank, who is currently there, who was apprehended on Saleyer and sent to us by the Resident there, Jan Hendrik Voll, in order to be returned to his owner if it pleases Your High Nobilities, after the expenses incurred on that account of Rds 28¼ for capture fee, subsistence, locking and unlocking shall have been reimbursed by the same; so that we have already paid those moneys here from the Honorable Company's treasury and charged them to the headquarters. Under The Servants in General, we note with respect the request made by the Captain Engineer Tideon Dulck, who arrived here in the past year per the bark De Draak from Banda.
Dutch transcription
35 Berigt van den secun„ keningen bouthon ter ontdekkinge van de schadelijke specerij boo„ „men, eenige afgeschreevene goederen van de schanse valkenburg op Maros, en ingetrocke Post buuren op Tanette, aan onse Resolutien van den 7:e en 24„e No„ vember en 12:e december passato, 25„e Januarij 7„o Februa„ „rij 15„e April, en 26„' Meij Laastleeden en vervolgens no„ „teeren, dat wij na het aangeteekende ter Resolutie van den 24„e November ter afschrijving gepasseert hebben, het buskruijt, rond en Langscherp, 't geen geduurende de Jongst gedaane bekruijsing langs de overweel op de pantjal„ „langs De vigilantie en de oppas verschoten en verspilt is, uijtwijsens eene door de hoofden dier kieltjes den onder„ „stuurman Ian Godlieb Draijer, en Bootsman 55 Evert Annis, gediende en behoorlijk met Eede gesterk„ „te kruijt reekeningen gelijk meede op een nadere bebe„ „digde attestatie Eenige Equipagie en andere goederen, dewelke bij die geleegentheid op die vaarthuijgen, desgelijx de verbruijkt en verlooren geraakt te zijn, benevens nog ver„ „scheijde door den maleijer Jntje saboutong cumsuis bij voorm: Expeditie onder het schermutzelen met eenige zee schuijmers verloorene wapenen en ammonitie goe„g„ „deren. — Door den Hoofd administrateur Bernardus van re„ p se weegen seekere aan„e Reuren, bij een berigt ook verthoond zijnde, dat onder't de Jongst per de Barcq De Draak, ontfangene aan„ „reekening dit gouvernement word ten Lasten gebragt ƒ452:8:- Jndias, off ƒ: 361: 18 /5: stvers neederlands geld, voor. E 202 p=s deegens en houwers, die A.:o p:s onder een getal van van te kort uijtgelee„ „deren. —:— Attestatie daar tegen ge„ en het verstrekte op Bi„ „ma aan sekere Brigan„ „tijn Besluijten dien aan„ 2: „ gaande genoomen. - „ti van 556. p„s Lapienenburg in drie wel geconditioneerde kas„ „sen naar Batavia: verzonden aldaar op de wapenka„ „mer onbequaam en buijten des nog 11 p=s deegens te kort zou„ „verde wapenkamer goe„de bevonden weesen, met eene aanreeckening van ƒ24:4: Indias, off ƒ19: 7 /½ stvr„s nederlands, omme door dies afpakkers vergoed te werden, niet tegenstaande gem: deegens, blij„ „kens de gegevene attestatie der gecommitteerde afpakkers den Luijtenant Iohannes Diederich, en den vaandrig Willem Hendrik Geltens, mitsgaders de getuijgen, „geeven en verder gesterkt„ nis van den Capitain Matthijs Peters, ingetal en qualiteijd goed en bequaam ten genoegen zijn afscheept van den onderstuurman des voorsz: bodems willeboord Peusens, die dan ook voor de ontfangst in de afpak briefjes en het daar van opgemaakte Cognoiscement factuurtje geteekend heeft; dat vervolgens bij eene nadere factuur gedateert 9„e Januarij Courant dit Comptoir oneijgen was ten Laste gebragt ƒ:99:1:8:, neederlands, wee„ „gens verstrekte kost penn: en Randsoenen door den gewee„ „se Bimas Resident Bakker aan de op die Residentie aangeweest zijnde Briganthijn de Geertruijda Su„ „sanna, na dien dat kieltje hier geensints te huijshoord, zoo hebben wij ter zitting van den 24„e April, beslooten, aan de voorsz: aanreecquening van ƒ361: 18/5: en ƒ:19:7 1/½5 gehoorzaam te voldoen, en de voorm: gecommitteerdens ieder voor de helft van 't Laast gem: bedraagen op reecq: van soldijen te laten belasten, dog des niet te min om uwE: Hoog Edelheedens te gelijk onderdanig te verzoeken, gelijk wij doen bij deesen, dat dit Gouvernement om g'allegueerde reedenen ge VD „ 37 Een vat bedurven bier in zee gestort. Een fugitiven lijf Eijge„ „nen overgesonden ter restitutie aan sijnen Eijge„ „naar. — aanreekening der onkos„ „ten bij de apprehensie van deselfve. — Extra ordin:re Emolumen„ „ten aan den Capitain reedenen, en op fondament van de in Eerbied bij gaande decla„ „laratie van die belasting weder ontheft, en ged„e gecommit„ „teerdens de hun opgelegde vergoeding gratieuselijk mo„ „gen vrij gescholden werden invoegen wij ook g'arresteerd hebbende voorsz: oneijgen ten Lasten van dit Gouvernement gebragte post ten emporte van ƒ:99:1:8: weegens de door den geweese Resident Bakker aan voorm: Briganthijn verstrekte randsoenen en kost penningen het Comptoir Generaal weder te rug aan te reekenen, voorts hebben wij agter volgens onse Resolutie van den 12„e Maij laten in zee storten en ter afschrijving passee„ „ren Een vat Bier Jongst per vrijburg aangebragt, het geen blijkens nevens gaande Berigt Zuur en onverstrek„ „baar bevonden is, Met dese geleegentheid laten wij rok overvaaren Een weg: gelopene mansslaaff van den â Costij zijnde onderstuur„ „man Jan Blank, dewelke op Zaleijer geapprehendeerd. en door den Resident aldaar Jan Hendrik voll, ons toegesonden is, omme met believen uwer Hoog Edelhee„ „dent aan zijn eijgenaar gerestitueerd te werden, na dat de dierweegens gevallene ongelden van Rd=s 28¼ voor oprang loon, levens onderhoud, sluijten en ontsluijten door den zelven zullen gerembourseerd weesen, invoegen wij die penn: al„ hier reets uijt 's E: Comp„s Cassa betaald, en de hoofdplaats aangereekend hebben; onder de De Dienaaren in 't Gemeen, Noteeren wij in Eerbied, het gedaan verzoek van den in a„o p„o p„r de Barcq De Draak van banda alhier gearriveerden Capitain Jngenieur Tideon Jngenieur Dulck
English
following an earlier example and instruction. A surplus of house rent and a separate gratuity to the Minister. To Engineer Dulez: Dulez, in order to enjoy, during his stay here, in the same manner as the last Captain Lieutenant Engineer Roeloff Ekkenberg who departed from here for the Capital, double board money and emoluments, only with an increase of 3: 27 Rds per month according to what a Captain receives in sack and firewood money at India's Capital over a Captain Lieutenant; namely: for board money: Rds 10: 3/8 7 jugs of sack: Rds 2: 1/16 1½ fathom of firewood: Rds 4: 1/2 house rent: Rds 12: - which makes per month: Rds 29: 1/16 or double, Rds 58 1/8, in which request we have condescended, subject to the favorable approval of Your Right Excellencies pursuant to what was recommended in the honored dispatch of 23 December Anno 1767, to grant him as well as the aforementioned Ekkenberg the double board money and emoluments during their commission here, according to what was recorded in the Resolution of 12 December Anno passato. In the same manner, upon the request made, we have granted the minister Henricus de Grave the enjoyment of 10 Rds house rent per month instead of the 6¼ Rds enjoyed thus far, until such time as his uninhabitable house within this Castle shall be repaired, since he is unable to rent a suitable house for the last-mentioned amount; Bookkeeper De Vreede discharged with written-off salary. Boelecomba to the junior merchant Moll. Young assistants, their improvement in and subsequently let that Teacher again enjoy the gratuity of f 500: - annually for preaching in the Malay language, favorably granted to him by Your Right Excellencies in the honored dispatch of 31 December 1763. We have also granted the request of the bookkeeper Johannes Philippus de Vreede, his term having expired, to be discharged to India's Capital in order subsequently to repatriate, as well as to be allowed to depart with his family by a private opportunity, and therefore had his salary written off according to the order, pursuant to our Resolution of 21 March; as well as Transfer of the Boelecomba Residency. had the transfer of that Residency made to the chosen Boelecomba Resident Nicolaas Dionijsius Moll by the outgoing Resident Sergius Swellengrebel. Regarding The improvement and alteration of the Servants, we have, at our meeting of 25 January and 21 March, upon the request made by petition, promoted two provisional assistants, Jasper Hendrik Jacobsz and Cornelis Gerrardus Pielaat, their time having expired and because they were already favored by Your Right Excellencies in Anno 1766 with the assistant board money, to Junior Assistants, with the salary of f 16: per month attached thereto, under a new engagement of three years; and at the last-mentioned session, according to the regulations concerning the promotion of servants dated 29 September 1767, augmented in salary the Sworn Clerk George Bremer, Sworn scribe and two Junior Assistants. Six youths enlisted into service. A soldier to Sailor. A sergeant to Soldier. the Junior Assistants Axel Anthonij Rosenquist and Hendrik Bitterus Hodenpijl, the further minor promotions made successively on account of the aforesaid Regulations being most respectfully indicated in the accompanying Book of Acts. Enlisted into the Service were, on 7 November Anno praeterito, the youths Petrus Henricus van Essen and Jacob Cops as soldiers; on 21 March, the youths Johannes Arnoldus Geubels and Jan Jansz Boering as sailors, and the youth Petrus Josephus Piel as soldier; as well as on 12 May, the youth Jan Dirk Titus as sailor, all at f 9: per month, having reached the required age, under an engagement of five years. Subsequently, we have Degraded, by Resolution of 24 November Anno passato, the soldier Frans Eelhoud to sailor, reducing his salary to f 9. per month, for his arrogance and disobedience towards his officers; and on the following 12 December, Sergeant Martin Beek to soldier, reducing his salary to f 9, on account of his misconduct in the commission last demanded of him to Bouton regarding the extirpation and discovery of spice trees there and islands sorting thereunder, appearing more fully in the just-mentioned Resolution, to which we humbly refer. As also on 21 March and 12 May, upon the complaints received from Captain Commandant Matthijs Peters, and
Dutch transcription
op een vroeger voorbeeldt en aanschrijving —. Een surplus van huijs„ „huur en apart douceur aan den Predicant. - te Jngenieur Dulez:— Dulez, omme geduurende desselfs verblijf alhier invoegen als den laast van hier na de Hoofdplaats vertrokkene Ca„ „pitain Luijtenant Jngenieur Roeloff Ekkenberg, te mogen genieten het dubbeld kostgeld en Emolumenten, eenelijk met eene verhooging van rd„s 3: 27: per maand wel „gens het geen een Capitain aan secq, en Brandhout geld ter Jndias hoofdplaatse meerder dan een Capitain Luij „tenant geniet; Namentlijk - „ „ 7 kannen secq. . . . . . . „ 1½ v=m Brandhout. . . . . . . „ 4:½: „ huijshuur - - - - - - - - - „ 12: — voor kostgeld. . . . . . . . . . . . Rd=s 10: 3/8 — „ 2: 1/16 — niu doed per maand. . Rd„s 29: 1/16 off dubbeld Rd„s 58 1/8, in welke instantie wij op de gunstige approbatie uwer Hoog Edelheedens, ingevolge het aanbevo„ „lene bij geEerde missive van den 23„e december A„o 1767: om„ „me aan den zelven zoo wel als voorm: Ekkenberg ge„ „duurende hunne Commissie alhier het dubbeld kostgeld en Emolumenten te verstrecken, hebben gecondescendeerd na het aangeteekende ter Resolutie van den 12„e decem„ „ber A„o p„o;— Inselver voegen hebben wij op het gedaan verzoek aan den predikant Henricus de Grave, geaccordeerd, het ge„ „noth van 10 rd„s huijshuur per maand in steede van de dus verre maar genotene 6¼ Rd„s tot tijd en wijlen des„ „selfs onbewoonbaar huijs binnen dit Casteel zal hersteld weeden, aangesien deselve onvermogens is voor het laast gem: bedraagen een Convenabel huijs te konnen in hun„ „ren „de T B 39 den Boekhouder De vree„ „de met afgeschreeven gagie verlost Boelecomba aan den on„ „derkoopman Moll:= Jonge adsistenten. hun verbeetering van den ren; en vervolgens dien Leeraar weder laten genieten het door uw Hoog Edelheedens bij g'Eerde missive van den 31„e december 1763: aan den zelven gunstiglijk geac„ „cordeerde douceur van ƒ:500: - Jaarlijx voor het prediken in de maleijtsche taale. — Ook hebben wij aan den boekhouder Johannes Philippus de vreede, mitsruijme tijds Expiratie geaccordeerd desselfs versoek ten eijnde na Jndias Hoofdplaatse, om vervolgens te repatrieeren, te werden verlost, mitsgaders benevens fa„ „mielij met eene particuliere geleegentheid te mogen ver„ „trekken, en mitsdien na de ordre desselfs gagie laten afschrij„ „ven volgens onse Resolutie van den 21„e maart, mitsga„ „ders aan den g'Eligeerd Boelecombas Resident Nicolaas Transport der Residentie Dionijsius Moll, door den afgaande Resident Ter„ „gius Swellengrebel, laten doen Transport van die Residentie, Aangaande. - De verbetering en verandering der Dienaaren, hebben wij ter onser bij een komst van den 25„e Januarij en 21„e Mlaart twee profisioneele tot de p„l adsistenten Jasper Hendrik Iacobsz. , en Cornelis Gerrardus Pielaat, op het bij Request ge„ „daan verzoek mits tijds Exspiratie en dewijl dezelve reets in A„o 1766. door uw Hoog Edelheedens met het ad„ „sistenten kostgeld begunstigd zijn, bevorderd tot Jong adsistenten, met de daar toe staande gagie van ƒ:16: per maand, onder een Nieuw verband van drie Jaeren, en ter laast gem: sessie na het reglement nopens de bevordering der dienaaren, sub dato 29„e September 1767: in gezwoor gagie g'augmenteerd, den Gesw: Clercq George Bremer„ de egen ui tige vo„ lb geld at gezwoore scriba en twee Jong adsistenten ses Jongelingen, in den „troos. — Een sergeant tot sol„ „daat. — de Jong=adsistenten Axel Anthonij Rosenquist, en Hendrik Bitterus Hodenpijl, staande de verdere we„ „gens het voorsz: Reglement successive gedaane mindere bevorderingen eerbiedigst aangeweesen bij het nevens gaa„ „de Acte boekje. — In den Dienst zijn aangenoome, op den 7„e November A:o p„r de Jonge„ „lingen Petrus Henricus van Essen, en Iacob Cops voor zoldaaten, den 21„e maart de Jongelingen Iohan„ dienst aangewurven. „ nes Arnoldus Geubels, en Jan Jansz Boering, voor mattroosen, en den Jongeling Petrus Josephus Piel, als zoldaat, mitsgaders op den 12„e Meij den Jongeling Ian Dirk Titus, voor mattroos, alle met ƒ:9: per maand, als de vereijschten ouderdom bereijkt hebbende onder een verband van vijff Jaaren. — vervolgens hebben wij Gedegradeerd, ter Resolutie van den 24„e november A„o p„o tot mattroos Een soldaat tot Mat„ den soldaat Trans Eelhoud met te rugschrijving zijner gagie tot ƒ: 9. per maand, over desselfs arrogantie en dies obedientie tegens zijne officien; en op den 12„e december daar aan tot zoldaat den zer„ „geant Martin Beek met te rug schrijving zijner ga„ „gie tot ƒ:9. weegens desselfs wangedrag in de Laast aan hem gedemandeerde Commissie op Bouthon, aangaande de Extirpatie en ontdekking der specerij boomen aldaar, en daar onder zorteerende Eijlanden, breeder bij even gem: Resolutie Consteerende, waar aan wij ons needrig gedraagen Als meede den 21„e maart, en 12„e meij op de ingekomene klagten van den Capitain Commandant Matthijs Peters, en
English
soldiers. Provisional succession in the small shop and in the ordinary trade warehouse. Project: proposal for an increase of the settlement treasury funds: a suitable fund to and the Resident of Saleijer, Jan Hendrik Voll, on account of their dissolute conduct reduced two corporals to the rank of private soldier, namely the corporals Johannes Thomas van Meer and Pieter Liset, with their pay reduced to ƒ 9 per month. Passing on to the Council of Policy: on account of the death of the junior merchant and shopkeeper Adriaan Lokman, we have, according to our resolution of 24 November of the previous year, provisionally placed the small shop under the administration of the secretary of this council, Joseph Smoder; and for the monthly audit of the large and small cash treasury, as well as an ordinary commissioner in the trade warehouse, we have appointed the junior merchant Benedictus Jan Bolt, and the latter-mentioned was also appointed, in place of the said Lokman, as a member of the Council of Justice, in which, otherwise, as well as in the Board of Orphan Masters, and that of Marital and Petty Legal Affairs, together with the Church Council, no changes have occurred. We shall furthermore respectfully note that the Burgher Military Council, which according to its settlement treasury account closed at the end of February was already 135:4:12 rix-dollars in advance, in order to make good the expenses and to increase the revenues for the benefit of that treasury, presented at our session of 21 March a detailed report, demonstrating thereby that such could most conveniently be found by a tax on the praus belonging here and navigating back and forth, the taxes fully adopted in that detail according to which the same are to take effect. In confidence of approval. How that commission, on account of its importance, was fully staffed and augmented. namely paduakangs; the levying of anchorage money annually from the Chinese junk up to 50 rix-dollars, and from the non-Christian sloops domiciled here up to 6 rix-dollars, without prejudice to what was enacted on 23 February 1762 and 3 October 1766 with regard to incoming foreign sloops; and the annual levying of half a month's rent on the houses and premises standing in this settlement. Having considered that this project for the facilitating of the inevitable settlement expenses, and the necessity of maintaining the street lantern posts, fences, and sewers, etc., is not objectionable and corresponds entirely with fairness, we have decided to adopt the same in its entirety, and consequently to allow the aforesaid taxes proposed in their report to take effect and produce results as described below, namely to levy: From a prau paduakang departing for Batavia: 1 7/8 rix-dollars For Samarang and Ende: 1 1/4 rix-dollars For Loewoe, Boeton, Zumbawa, and Bima: 1 rix-dollar For Tambora, Zaleijer, Boneratte, and Boegis: 7/8 rix-dollar For Kamodo and the trepang fishers: 15/16 rix-dollar. Which arrangement we trust your High Noble Honours will be pleased favorably to approve on account of the aforesaid reasons. To execute the extirpation of spice trees on Bouton and the islands belonging under it as a very important commission, with more emphasis, zeal, and attention than has been done for several years past by Sergeant Martijn Beek, who was demoted to soldier on account of his misconduct, Decision. Request for the fulfillment thereof. we have at our session of 7 February commissioned thereto the ensign Alexander Le Cerff, as a person in whom one believes one can place full confidence; and added to his assistance, as in the previous year, 1 corporal, 4 privates, and 2 Ambonese, which latter have thorough knowledge of these plants and were re-engaged for that purpose at 3 1/16 rix-dollars with 40 lb of rice per month; and also delivered to the aforementioned commissioner the necessary instructions, together with the annual recognition money for the king and grandees of the realm there to the amount of 187 1/2 rix-dollars, as well as 25 rix-dollars for necessary expenses for the woodsmen and guides. Subsequently we let this be accompanied by our provisional requisition of necessities for the year 1770, for the fulfillment of which we most humbly request your High Noble Honours, together with a packet of pay records, with four answered homeland pay memoranda, as well as our six-monthly secretarial papers, in a small case marked V:a, all as shown by the accompanying register. And in the hope that our aforesaid proceedings may merit your High Noble Honours' very revered approval, we take the liberty, after having commended your High Noble Honours and the Company's important interests to God's safe keeping, to sign this with all high esteem. Examined by At the bottom stood: High Noble, Right Honourable, Stern, Wide-Ruling Lords, and Well-born Stern Lords. Lower down: Your High Noble Honours' humble and most faithful servants. Signed: Dirk Boelen, Barent van Peuren, Maurits Peters, Frans Willem Hendrik van Blijdenberg, Jan Hendrik Voll, Antonius Ravensberg, and Joseph Smoder. In the margin: Macassar, in Fort Rotterdam, 5 June 1769. Agreed. Bremer Second Clerk J. H. Pietaal
Dutch transcription
41 soldaaten. — Provisioneele successie in de kleene winkel. - en in d'ordinaire Com„ Pakhuijs. — project: aanwijsing van accrescement der Negorij Cass: en zaleijers Resident Jan Hendrik voll, weegens twee Corporaals tot het liederlijk gedrag tot zoldaaten de Corporaals phan „nes Thomas, van Meer, en Pieter Liset met te rug schrijving hunner gagien tot ƒ: 9: per maand. — overgaande tot Den Raad van Politie, hebben wij mits het afsterven van den onderkoopman en winkelier Adriaan Lokman volgens onse Resolutie van den 24„e November A:o p=o de kleene winkel provisioneel laten waarneemen door den secretaris deses raads Joseph Smoder, en tot den maa„ „delijksen opneem der Groote en kleene geld Cassa, mits„ „gaders als ordinaire gecommitteerde in het negotie „missie van het negotie pakhuijs benoemd den onderkoopman Benedictus Ian Bolt, en Laast gem: ook in plaatse van ged=e Lokman aangesteld als Lid in Den Raad van Iustitie waar in buijten des zoo wel als in het Collegie van weesmeesteren, en dat van huwelijkse en kleene ge„ „regts zaaken, mitsgaders in den Kerkenraad, geen verandering voor gevallen zijnde, zullen wij voorts in Eerbied noteeren; dat Den Burger Krijgs Raad, die reets volgens haare onder ult=o februarij afgeslootene negorijs Cassa reecq: rd„s 135:4:12:; in het verschot was, ter goedmaking der Lasten, en om de Jnkomsten ten behoeven dier Cassa te doen accresseeren, ter onser sessie van den 21„e maart gediend heeft van een omstan„ „dig berigt, daar bij aanthoonende dat sulx gevoeglijkst zou„ een gevoeglijk Fonds tot „ de konnen werden gevonden met eene belasting op de al„ „hier te huijs hoorende, en over en weder navigeerende prau„ „wen een de Belastingen bij dat geheel g'amplecteert Detail waar na het „pen. — in vertrouwen van Approbatie. hoedanig die Commissie uijt hoofde sijner aange„ „leegentheijdt is gelocup „leteert en geamplieert. „wen paduakangs, het heffen van anker geld Jaarlijx van de Chineese Jonk tot rd„s 50:-, en van de alhier domicilieeren„ „de onchristenen Chialoupen tot rd„s 6:, onverminderd het g'arresteerde op den 23„e februarij anno 1762: en 3„e october 1766, ten reguarde der aankomende vreemde Chialoupen, en het heffen Jaarlijx van een halve maand huur van de in dese Negorij staande Huijsen en Erven; zoo hebben wij uijt aanmerking dit project ter faciliteering van de onvermijdelijke Negorijs ongelden, en de noodzaakelijkheid tot het onderhouden der paal-Lanthaaren, Hecken en Rio„ „len &„a niet verwerpelijk en allesints met de billijkheid is quadreerende, g'arresteerd het zelve in zijn geheel te em„ „plecteeren, en mitsdien de voorsz: belasting te laten berigt voorgesteld in hun stand grijpen en Effect zorteeren invoegen na beschree „ven, Namentlijk omme van een prauw paduackang na Batavia vertrekkende te heffen. . . . . Rd„s 1: 7/8: — selve te laten stand grij„ na Samarang en Ende - - - - - - - - „ 1:¼: — na Loewoe, Boeton Zumbawa, en Bima. . „ 1:—: — na Tambora Zaleijer Boneratte en Boegis. . „ —: 7/8: — na kamodo en de Tripangs visschers. - . - „ —: 15/16:— Welke schikking wij vertrouwen uw Hoog Edelheedens van weegens de voorsz: reedenen gunstig zullen ge„ „lieven te accordeeren; om de Extirpatie der specerij boomen op Bouton, en daar onder zorteerende Eijlanden als een zeer aangeleege Commissie met meer nadruk ijver, en attentie, als nu in verscheij„ „de Jaeren herwaards door den over desselfs wangedrag tot Zoldaat gedeporteerden Zergeant Martijn Beek gedaan is, Besluijt. — is, te doen Executeeren; zoo hebben wij ter onzer zitting van den 7„e februarij als een perzoon op wien men ver„ „meend volkoomen te konnen vertrouwen, daar toe ge„ „committeerd den vaandrig Alexander Le Cerff, en ter zijner adsistentie gelijk in a: p„s weder toegevoegd 1: C „poraal, 4: gemeene, en 2 Amboineesen, welke Laaste van dese gewassen grondige kennisse hebben en dezelve ten dien eijnde weeder in dienst aangenoomen teegens Rijxdaalders 3 1/16 met 40 lb rijst per maand, mitsga„ „ders aan voorm: Commissiant meede gegevende nodige Instructien benevens de Jaarlijkse recognitie penn: voor den koning en Rijxgrooten aldaar ten bedraagen van rd„s 187½. Jtem 25 rd„s tot noodige spendatie voor de bosch„ „loopers en wegh wijsers. vervolgens laten wij deese versellen van onsen Provisioneelen Eijsch van Benodigtheeden, voor het jaar versoek om dies voldoe„ 1770: om welkers voldoeninge wij uwe Hoog Edelheedens onderdanigst versoeken, benevens Een Pacquet zoldij=Papieren, met vier stux beantwoorde Patriase zol„ „dij Memorien, mitsgaders onse ses maandige Secretarieele Papieren, in een kassie gemerkt V:a alles uijtwij„ „sens bijgaande Register; en inhoope dat voorsz: onse behan„ „delingen zullen mogen verdienen uwe Hoog Edelheedens zeer gevenereerde aggreatie, zoo neemen wij de vrijheid na uw Hoog Edelheedens en 'sComp„s Jnportante be„ „langens in godes veijlige hoede te hebben aanbe„ „voolen, deese met alle hoogagting te onder„ „teekenen 43 „ning. - Nagesien door teekenen; /:onderstont:/ Hoog Edele Groot agtbaare Gestrenge wijdgebiedende Heere, en wel Edele Gestrenge Heeren /:Laeger:/ uw Hoog Edelheedens onderdaanige en Trouw= „schuldigste Dienaaren /:was geteekent:/ D„r Boelen, B„s van Peuren, M„s Peters, F:n W„m H„s van Blijdenberg, J„n H„k voll, A„s Ravensberg, en J=s smoder /:in mar„ „gine:) Maccasser in't Casteel rotterdam den 5„e Junij A„o 1769. — Accordeerd. Bremer E getwe Clercq J: H: Pietaal A „
English
45. Batavia. Introduction, with reference to the most recently dispatched letters, etc. Beginning of the domestic report etc. To His High Excellency The High Noble, Right Honorable, Strict, Far-Ruling Lord Petrus Albertus van Der Parra Governor-General Together with The Right Noble, Strict Gentlemen Councillors of the Dutch East Indies. High Noble, Right Honorable, Strict, Far-Ruling Lord And Right Noble, Strict Gentlemen After the dispatch of the ship Vrijburg on the 28th of April with 57 servants released from here, and via Bima, Dompo, and Zumba on the 10th of August having most humbly offered Your High Excellencies 5708 piculs of sappanwood together with 15 slaves, our humble spring letters of the 5th of June, followed by our further ones dated the 9th of June, the 5th, 10th, and 17th of August, the 10th of September, and the 5th of this month, accompanying 82 slaves in reduction of the 200 slaves contracted for during our session of the 4th of March, the qualified muster roll, as well as the junior merchant Sergius Swellengrebel released to the Netherlands, and the goods that have become unserviceable in the administrations of this government since the first of March until the last of August, we shall now dutifully proceed to the factual report concerning our domestic arrangements since the The fortification works surveyed and inspected; the commissioners appointed thereto; reference to the report of the same. Address of a judicial letter and enclosures. Orphan masters' letter alongside a set of chamber books, etc. Letter to the Reverend Consistory. dispatch of our aforesaid spring advices, beginning with Castle Rotterdam, and further fortifications here, which were surveyed and inspected in the previous year by Captain-Lieutenant Engineer Roeloff Ekkenberg, and this year by Captain Engineer Tideon Dulet; regarding their findings and condition, we take the liberty of respectfully referring to the report supplied by them on that account to Your High Excellencies; in the Council of Policy and Justice, no changes having occurred, only on behalf of the last-mentioned College there are transmitted herewith, in a separate bundle with its register, three terminated original criminal trial dossiers of the Company's subject Sappara of Makassar, Tamba alias Simaut of Boelo Boelo, both for murder committed, and Augustus of Bugis for arson; regarding the College of Orphan Masters, at the session of the 27th of September, the accounting statement was presented concerning the conducted administration of the pupils' capital, indicating how much is outstanding, running on remainder, and how much interest each of the owners has enjoyed according to the conclusion of those books as of the last of August past; the said account, alongside a letter from this chamber to the Reverend Orphan Masters over there, as well as a set of chamber books, are respectfully added hereto for Your High Excellencies' honored consideration; in the College of Matrimonial and Petty Judicial Affairs, as well as the Consistory, likewise nothing having occurred, only from the last-mentioned a letter to the Reverend Consistory over there is included with this; regarding the Capital of the Poor Fund, according to annual custom, public accounting was rendered, and it was thereby found that the same 47. Deterioration regarding the poor fund. Reference to the documents mentioning this; this account was previously overdue, and how that was caused. Mossel, Mr. Blok, finding of said roll, were found this year, through an increase of the expenses and a decrease of the revenues in comparison with the year just passed, has deteriorated by rixdollars 743 7/24, and the sum of rixdollars 15695 1/2 still remained as a balance, as appears from the report of the commissioners, inserted into the resolution of the 25th of January, and in conformity with the books enclosed among the annexes to this; the Cash Account of the Native Village Vlaardingen, surveyed as of the last of February, showed from the account submitted thereof on the 21st of March that the merchant and fiscal Fredrik Willem Hendrik van Blijdenbergh, in his capacity as Captain of the Citizenry, owing to the decreased revenues and increased expenses of the native village, was in advance for rixdollars 135: 4: 12; but having been surveyed further as of the last of August, it was found that there was again a remaining balance of rixdollars 188 39/16 on account of the greater revenues, which increase primarily has its origin in the further taxation, mentioned in the aforesaid resolution of the 21st of March, upon the vessels belonging here and navigating back and forth; regarding the Wage-drawing Servants, both here at the Castle and at the subordinate Residencies, we take the liberty of inserting herein the following table regarding the short strength of the same: Makassar Servants According to the memorandum of His Excellency 1757 According to the reply approved by the High Government Under the last of September 1768 according to the muster roll More Less Councillor Extraordinary of the Dutch East Indies, as well as Governor and Director: 1 : 1 : 1 : — : — Senior Merchant: 1 : 1 : 1 : — : — Titular Merchant and License Master: — : — : 1 : 1 : — Merchant and Fiscal: 1 : 1 : 1 : — : — Junior Merchants: 7 : 7 : 9 : 2 : — Ditto at the Trade Office: 7 : 7 : 9 : 2 : — Ditto at the Pay Office: 6 : 6 : 8 : 2 : — Bookkeepers in employment: 5 : 5 : 4 : — : 1 Clerks at the Secretariat: 4 : 4 : 3 : — : 1 Transported: 34 : 34 : 38 : 7 : 3
Dutch transcription
45. Batavia. . Jnleijdinge, met Ren„ „voij tot de Jongst afge„ „gaane Letteren, etc: Aanvang van het Do„ „mesticque verslag etc: Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge wijdgebiedende Heere Petrus Albertus van Der Parra Gouverneur Generaal Benevens De wel Edele Gestrenge Heeren Raade van Neederlands Jndia. - Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge wijdgebiedende Heere En.. wel Edele Gestrenge Heeren Na de depeche van 't schip vrijburg den 28„e april met 57 van hier verloste Dienaaren, en over Bima, Dompo, en Zumba den 10„e augustus met 5708 pikols sappanhout benevens 15 stux slaaven uw Hoog Edelheedens onderdanigst aangebooden hebben „de, onse needrige voorjarige Letteren van den 5„e Iunij gevolgd van onse nadere de datis 9„e Junij, 5„e 10„e en 17„e augustus 10„e 7ber: en 5„e deeser, ten geleijde van 82 stux in mindering van dester„ onser sessie van den 4„e maart aanbesteede 200 stux slaaven, de gequalificeerde monster roll mitsgaders den na nederland verlosten onderkoopman Sergius Swellengrebel en de 't zederd primo maart tot ult„o augustus in de adminis„ „tratien deses gouvernements onbequaam geraakte goederen zullen wij thans schuldpligtig treeden ter berigting van 't zaakelijke omtrend onse huijselijke bestellingen zederd de 6 V 3 1 de Fortificatie werken opgenoomen en gevisiteert daar toe gecommitteerden Address eener Justitieele missive en Bijlagen vreesmeesteren Brieff ne„ „vens een stell kamer boek „jes. etc: — Brieff aan den Eerwaar„ „den kerkenraadt. — de verzending onser voorsz: voorjaarsche advijsen; beginnende met het Casteel Rotterdam, en verdere Fortificatien alhier dewelke a=o p=o door den Capitain Luijtenant Jngenieur Roeloff Ekkenberg, en in desen Jaare bij den Capitain Jngenieur Tideon Dulet zijn opgenoomen en gevisiteerd; gebruijken wij de vrijheijd ons renv nopens der zelver bevinding en staat, Eerbiedig te gedraa„ renvoij tot het Berigt der„gen aan het door hun lieden dierweegens aan uw Hoog Edel„ „heedens gesuppediteerde berigt; Jn den Raad van politie en Justitie, geene veranderingen voorgevallen zijnde gae eenelijk weegens het laast gem: Collegie in een apparten bon„ „del met dies Register hier neevens, drie getermineerde origineele Crimineele Proces stukken van sComp:s onderdaan sappara van Maccasser, Tamba /:alias:/ Simaut van Boelo Boelo beijde over begaane doodslag, en Augustus van boegis over brandstigting; weegens het Collegie van weesmeesteren is ter sessie van den 27„e 7ber: gediend de staat reecq: aangaande de gehoudene administratie van het Capi„ en „taal der pupillen, aanwijsende hoe veel 'er uijtstaat, per restant loopd, en hoeveel Jntrest ieder der Eijgenaaren volgens het slot dier boekjes onder ult„o augustus Jongstl: genoten hebben, gaande gem: reek: benevens een brieff van dese kamer aan herw: weesmeesteren â Costij, mitsgaders een stel kamer boekjes ter g'Eerde speculatie uwer Hoog Edelh„s desen Eerbiedigst bij gevoegd; Jn het Collegie van Huwelijkse en kleene geregts zaaken, als meede, den Kerken Raad, desgelijx niets voorgevallen zijnde gaat alleen van d' laast gem: nevens dese een brieff aan den Eerw: kerken raad â Costij„ van het Capitaal der Arme middelen, is na Iaarlijxe usantie publicque ree „quening gedaan, en daar bij gebleeken, dat het zelve in arm vera desen d oc koo o B Pe 47 veragtering nopens der renvoij tot de beschijden daar van gewaagende dese reekening eerst ten agteren. na dato te vooren ge„ en waar door zulx ver„ occasioneerd. Mossel „ding vand: roll be„ D: M: Heer Blok vonden desen Iaare door eene vermeerdering Der lasten en verminde„ „ring der Lasten en vermindering der Inkomsten in vergelij„ armen middelen. - „king van het Jongst gepasseerde Jaar veragterd is met rijxd„s 743 7/24, en nog per Restant gebleeven de zomma van r„o 15695½ blijkens het Rapport der gecommitteerdens, geinsereerd ter resolutie van den 25„e Januarij, en Conform de onder de bijlagen deses overgaande boekjes; De Cassa Reecquening der Negorij vlaardingen, onder ult„o februarij opgenoomen is bij de daar van den 21„e maart gediende Reecquening geblee„ „ken, dat den koopman en fiscaal Fredrik Willem Hen„ „drik van Blijdenbergh, in desselfs qualiteijd als Capitain der borgerij door de verminderde Jnkomsten en vermeerderde Negorijs Lasten is in het verschot geweest rd„s 135: 4: 12, dog on„ der ult„o augustus nader opgenomen weesende, is bevonden dat 'er weegens de meerdere Jnkomsten weder per Restant was rd„s 188 39/16, welke vermeerdering voornamentlijk zijn sour„ „ce heeft uijt de ter resolutie van den 21„e maart voorm: gemen„ „tieoneerde nader belastinge op de alhier te huijshoorende, en over en weder navigeerende vaartuijgen, aangaande. De zoontrekkende Dienaaren zo alhier aan het Casteel, als op de onderhoori„ korte sterkte derselven „ ge Residentien gebruijken wij de vrijheijd daar van in desen te Jnsereeren de volgende Tafel volgens volgens onder memorie de door H: ult„o 7ber: van mena„ H: E: geap 1768 vol„ Maccassaarse Dienaaren „ge van zijn „probeerde gens de Excellentie beantwoor monster meerder minder Raad Extra ordinair van Neederlands Jndia Opperkoopman - - - - - - - - - - - - - - - - - 1: 1 koopman titulair en Licentmeester. . . . . . . . —: —: Mitsgaders gouververneur en Directeur - - - - - - - - 1: 1: 1: —: —: onderkooplieden - - - - - - - - - - - - - - - koopman en fiscaal. . . . . . . . . . . . . . . . . . 1: 1: 1: —: —: _„o op 't negotie Comptoir - - - - - - - - 7: 7: Boekhouders in Emplooij. - . . . - - - - - - 5: 5 Pennisten ter Secretarij. . . . . - . . . Transporteere _„o „ „ zoldij — ende den en on neel „raakt. er ij ree in _o - - - - - - - - . . 6: 6: . 34: 34: 38: 9 9 g 11 9 4 ƒ 7: 3 2. 2: — 2: — 2: — —: 1: —: 1 1. 1 —: —: 1: 7 4: 4: 3: 1757:
English
Bookbinder. Minister Pupils of the pen According to the household memorandum of His Excellency Mossel: 100 According to the Honorable Gentlemen's approved reply to Mr. Blok 1757: 105 Found under the muster roll of ultimo September 1768: 137 More: 44 Less: 14 Sick visitor and master Ditto churchwarden Chief surgeon of the castle Ditto of the Hospital Surgeon Under- and third master Extraordinary Lieutenant of the artillery Extraordinary pyrotechnician Bombardiers or Gunners Gunners or Gunner's mates Carpenters with the same Coopers Helpers or gunmen Master carpenter or Javanese shipwright Shipwrights Blockmaker Master journeyman of the house carpenters House carpenters Cartwrights Turners Masons Master journeyman of the coopers Coopers Master journeyman of the masons Painter and Glazier Blacksmith's master journeyman Blacksmiths Coppersmiths Armory supervisor Wheelwrights Locksmiths Gun cleaner Gun-locksmith House locksmith Cabinet maker Brass caster Carried over: 100: 105: 137: 44: 14 Brought forward: 100: 105: 137: 44: 14 Interpreter Sheath and cartridge box maker Gunstock makers Coppersmiths Trumpeters Head interpreter Interpreters Extraordinary Lieutenant at sea Navigators and boatswains Sailmaker Boatswain's mate Quartermasters Sailors Captain Ditto Lieutenant Ensigns Garrison clerk Surgeon Provost marshal Lieutenant Corporals Drum major Sergeant Jailer Head mandor Executioner Saddler Butler Adjutant Watchmaster Sergeants Drummers Pipers Cavalrymen Under-merchant Soldiers: 400: 368: 357 Carried over: 692: 692: 743: 82: 33 Brought forward: 692: 692: 743: 82: 33 On Bulukumba and Bantaeng: Assistant Sergeant Gunners Corporals Military Gunman On Bima: Assistant Gunmen As before On Selayar: Carpenter Under-merchant Surgeon Sergeants Corporals Soldiers: 16: 16: 17 On Maros: As before Gunmen Carpenter On Tanete: As before Natives Total heads: 800: 815: 848: 86: 53 The lesser subtracted from the greater: 815 Thus more heads: 33 Reasons for this in the year: According to the memorandum, 815 heads may earn per month ƒ 11696:—: and in the year ƒ 140352:—: Those present, being 848, earn according to the accompanying display of the pay bookkeeper Anthonij Ravensberg per month ƒ 11959:—: or in the year ƒ 143508:— Thus too much for 33 men: ƒ 3156:— Which excess principally has its source in that in this year only 57 military men were relieved from here, and on the other hand 83 heads were previously brought with the ship Vrijburg, and furthermore because since then some [illegible]
Dutch transcription
Boekbinder. Predikant Leerlingen aan d' pen. . . . . . . . . - morie van H: Ed„e ge„ ult„o 7ber: mengie „ appro „ 1768 vol„ van zijn Exell:, beerde „gens Mossel beantwoord: mons„ .. . . krankbezoeker en meester _„o „ koster opperhirurgijn van 't kasteel - _„o „ „ Hospitaal Chirurgijn onder en derde meester Extra ord: Luijtenant van d'arthillerij Extra ordinaire vuurwerker Bombardiers of Constabels. . . . . .. Canoniers of Constabelsmaat. . . . . . . 10. Timmerluij bij dezelve.. . .. Kuijpers. . . - handlangers of bosschieters - - - - - - - - - 12: meester knegt of Javander scheepstim:.. scheeps timmerlieden. . . . . - - 4 Blokkemaaker. .. . . . . - - meester knegt der huijstimmerlieden-.. huijstimmerlieden - - - - - - - - 4 wagemakers. - - - - - - - - - Draijers - - - - - - - - - - metzelaars - - - - - - - - - - - - - - 2: meesterknegt der kuijpers. . . . . . .. kuijpers - - - - - - - - - - - - - meester knegt der metzelaars. - - - - - schilder en Glazemaker. . . . . . . . . . smids meesterknegt. . . . . . . . . . – smids - - - - - - - - - - - - - - kooperslagers - - - - - - - - - - - 2 Baas waapenkamer - - - - - - - - - 1 : Rademaakers. . . - - - - - - - - - — — slote makers. . - - - - - - - - - - - - Swart veger. . . . . . . . . . . . . . Roer slootemaker; . . . . . . - . huijsslootemaker - - - - - - - - - - ... . . -- schrijn werker. - - - - - - - - - - Geel gieter. . . . . . . . . . . . Transporteere 100: 105: 137: 44: 14 1:- 8 6 3 2: „ 2: 2: 1: 1 1 1 3 2 1 2: 2 1: 5: 1: 1: 3: 1: 10 1. 1. 1. 4. 6: 1 1: 10: 10 5. 1 12: 1 4 . 1. 4 1: 1: 1: 5 1. 1: 1: 1: 1: 1: 6. 1: 7: 3 meerder minder volgens m„ volgens H: onder L: M van d' Heer „ ter Roll Blok 1717 , bevinden 34: 38 34: P„r Transport. . . . . .. - - 1: 1: 1: 1: 1 1 1: 1: 1 1: 1 2 : 1 1: 1. 5 1: —. 5: 9 2: 1. 1. 1: 1. 1: 5. — 1 1: 5: 1 1 1 7 — 3 — — 1 1 — 2: 1 1 1 2 2 2 2 - - 6: — 1 - - 1 1: 1. 3: 4 1 1 1 1 49 P„r Transport.. volgens memorie H: H: Ed„ ult„o 7ber: van menagie geappro 1768 vol„ Blok 1757 den. L: M: van d' Heer bevin¬ 100. volgens onder tolk. scheede en pattroontasmaker - -- Lademakers - -- koperslagers - - - - - Trompetters- - - oppertolk - - - -- tolken - - - - - Extra ordinair Luijtenant ter zee.-. Stuur en bootslieden - - - - - - - - - - Sijlmaker - - - - - - - - - - schiemansmaat. . . . . . . . . . . . . . . quartiermeesters. . . . . . . . . mattroosen - - - - - - - - - - Capitain. _„o Luijtenant. . . . . . . . . . vaandrigs. guarnisoen schrijver - - - - - - - Chirurgijn 8 Geweldiger. . . . . . . - - - Luijtenant. . . - . - . . . . . . . . .. Corporaals - - - - - - - - - - Tamboer majoor - - - - - - - - - Zergeant Cipier. . . . . . . . . . oppermandhoor - - - - - - - - Scherpregter.. . . . . . . . . . . Sadelmaker. - - - - - - - - - - - - - Bottelier. . . . . . . . . . . . . adjudant - - - - - - - - - - - - wagt meester - - - - - - - - - - - - Zergeants. - - - - - - - - - - - - - Tamboers. . . . . . . . . . . . pijpers - - - - - - - - - - - - Ruijters - - - - - - - - - - - onderkoopman - - - - - - - - - Soldaaten - - - - - - - - - - - - 400: 368 .. . . . .- .. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . Mossel „ antwoord: „ ster Roll 137 44 van zijn Exell: beerde be„gens mon„ 2 1 1 1 2 —: — 1: — 1 6 1. — - - 1 — 7 3 2 1 - 1 1 - 14 16 2: 115: 15: 100: 1 1 - - 1 1 - - 1 1 2 4 5: 1: 1 1 - 1 - 16: 10 21: 5: 30: 31 32: 1 1 6 - —. 61 1 Transporteere 692: 692: 743: 1 357: 12 6 10: - 11: 1 - 14 100 1 1 1 4 1. 6 1 4 1: 1 1 1 3 meerder minder Op Boelecomba en Bonthain. — adsistent - - - - - - - - - - - er -- - -. . . . - - 2 2 2 2 2 2„ 2 1 - 105 2 1 1 1 1 1 — 3 1 — — 1: - 1: 4: 1 - - 1: 1 1 1 82: 33 - - - - 1: 1 1 1 1 1: — . 12 4 5 1 - - . . . - -- - - 4 2 1. 1: Fr zergeant Cannoniers. . - - Corporaals - - - - - - - - - - - militair. . - - - - - . - 24: bosschieter - - - - - - - - - int Jaar. reedenen hier van P„r Transport. .. op Bima adsistend. op zaleijer. op Maros als vooren. ... op Tanette als vooren timmerman - - - - - - - - - bosschieters - - - - - - - -- als vooren - - - - - - - - 25: timmerman. - - - - - - - - - - onderkoopman - - - - - - - Chirurgijn - - - - - - - - - Zergeants - - - - - – – – - 1 Corporaals. . . . . . . . . . . 2 zoldaaten - - - - - - - - - 16: 16: .. . . . . - - Somma koppen 800: Het mindere van 't meedere gesubstraheerd. -- - - - - -– Dus meerder koppen volgens de memorie mogen 815 koppen koppen winnen per maand ƒ 11696:—: en in het Jaar - - - - - - - - ƒ140352: —: de present zijnde 848. winnen volgens de hier neevensgaande verthooning van den zoldij boekhou„ „der Anthonij Ravensberg per maand ƒ 11959: — of: . - - - - - - - - - - - - „143508:— Dus te veel voor 33 man - ƒ 3156:— welk meerderheijd principaal zijn source heeft door dien 'er in deesen Jaare maar 57 militairen van hier verlost, en daar en tegen met het schip vrijburg bevoorens 83 koppen zijn aangebragt, mitsgaders dewijl men 't zederd weder eenige 815: 848: 815: 33: 33 ov 53: — 15: 2: 33 omst het ac 2 2 1 1 25: 24 24: 1: 17 1 3: 2: — volgens volgens onder ult„o memorie H: H: E: ge„ 7ber: 1769 van mena „ approb: volgens de „gie van zijn beantw: monster meerder minder Excellentie van de roll, bevin„ Mossel Heer Blok „ den L: M: 1757: — —: —. 692: 692: 743: 82: Jnboorlingen .. . . . . . . . .. 1 4: 2: 2 2 4 2 1: 24 2: 1 - 2: 22: 1 - - - - - - 2 den Ter 1 verzo der A - - 1: - 1 1 - - - 1 1: - - 1: 1 1 1 1 1 1 1 2: 1. 2 - 24: 15: 25: 1: - 3 86: 53: huur . . . . .- . — -— - E
English
51 the access of these and those circumstances as in the text number of hired men census natives into the service, these being supernumerary men urgently needed here in order to be employed in all occurrences as circumstances allow; just as we recently, according to our resolution of the 18th of July, were forced to dispatch with a cruising fleet 68 seafarers and 62 soldiers; request regarding the pensioners furthermore, on behalf of the pensioners, we most respectfully request the continuation of their pensions, namely Pieter Smit of uijtregt sergeant. . . . . . - - - ƒ 12: — Jacob visser of keulen soldier. . . . - - - - - - - ƒ 7: — Iohan hoekeling of Bern Sergeant. - - - - - - - - - - ƒ 12:— Claude briel of Lorijnen Corporal. . . . . . . . . . ƒ 12: — Johan Christoffel Bookelman of gisperhalle steward - . - ƒ 12: — Eldert Beekerman of wilshausen sergeant - - - - - ƒ 12:— Frans Bruijn of Hamburg carpenter . . . . . . . . ƒ 10: — Pieter Eggeraad of Amsterdam shipwright - - - ƒ 12: — Deceased servants since our last autumn advices consist of thirty-one souls, of which, according to custom, a nominal roll is transmitted among the enclosures to this letter, as follows: 1 junior merchant 2 assistants 1 trumpeter 1 gunner's mate 2 craftsmen 9 seafarers 1 cook, and 14 soldiers 31 souls as aforementioned. the number thereof specified. reference to the register request for approval The census having been conducted this year, it was found that the entire number amounts to 43255 souls, namely: Company's servants and burghers - - - - - - - - souls 2675: Malays, free Macassars, Moors, Butonese, and residents of the campongs - - - - - - - - souls 4179: — on Zaleijer - - - - souls 12400: on Maros and further northern provinces - - - - - - - souls 12864: on Boelecomba and bonthain - - - - - souls 8024: on Poelembankeeng and Galissong - - - - - - - - - - souls 3113: together souls 43255: and in the preceding year they amounted to souls 47341:— thus less this year souls 4086:— Promotion and alteration of the servants occurred according to the regulations and the indication of the accompanying register of appointments, to which we most submissively refer, and thereupon respectfully request Your Right Excellencies' favorable approval, with reference to the resolutions mentioning this. nomination of the same subsequently we have accepted into the service as sailors the youths Willem Siewerd, Cornelis Eggeraard, Iacob voll, Willem Adriaan vellinga, Gerhard Pielaat, Theodorus Pielaat, Hendrik Cornelis van Rhee, and David Petzold, all of an eligible age, at a salary of ƒ9 per month, under the standard five-year engagement for that purpose, according to our resolution of the 18th of July, 5th of August, and 27th of September; under the article of servants in general, we take the liberty, pursuant to the minutes of the resolution of the 27th of September, respectfully to submit 53 presentation of a certain request regarding the garrison to be supplied for the Commandant's account with 50 pikols of coffee beans at a certain price. reasons and motives here from the general survey. at the transfer of the residency Boelecomba etc. the written petition of the Military Captain here, Matthijs Peters, thereby making known the evil consequences resulting from the debauchery of the soldiers with sagoweer here in the Bugis campong, so that being intoxicated thereby they not only proceed to outright murders but roam about virtually like madmen as a spectacle for the natives there, so that the petitioner, in order to divert them therefrom, after long deliberation, finally had known to devise no other or better means than solely to accustom them gradually to the drinking of coffee on the posts and points within this Castle, which had indeed had such a good effect that the entire garrison could already consume 50 pikols thereof in a full year, with the earnest request for a favorable recommendation to Your Right Excellencies so that 50 pikols of coffee beans may be sent hither annually for the petitioner's account, at 10 rixdollars the pikol, given that those lying here in the Company's warehouse at 14 rixdollars the pikol would prove far too expensive for the common sentry. Credit and debit, assessment and discharge, to which we inevitably proceeded pursuant to our Resolution of the 27th of September: on the comparison inserted therein of the sworn reports of the general survey against the remainders found in the administration on the last day of August, and on the comparison of the transferred remainders at Boelecomba and bonthain, by the outgoing Resident Sergius Swellengrebel to his replacement Nicolaas Dionijsis Moll, according to the same. item
Dutch transcription
51 het acces deser en gene omstandigheden als in den Text huurlieder getal Zielbeschrijving Jnboorlingen in den dienst heeft aangenoomen, als zijnde die buijten de bepaling loopende manschappen alhier ten uijtersten benodigd, ten eijnde bij alle voorvallen de gelee„ „gentheeden te konnen werden geemploijeerd; zoo als men nog Iongst uijtwijsens onse resolutie van den 18„e Julij zijn genoodzaakt geweest met een kruijsvlootje te expidieeren 68 zeevaarende, en 62 militairen; verzoek ten aansien vvoorts verzoek wij eerbiedigst ten behoeven der der. Tegagieerdens om de Continuatie van der zelver Rust gagie, namentlijk Pieter Smit van uijtregt zergeant Jacob visser van keulen zoldaat. Iohan hoekeling van Bern Zergeant. - - - - - - - - - - „ 12:— Claude briel van Lorijnen Corp„l . Johan Christoffel Bookelman van gisperhalle bottelier - . - „ 12: — Eldert Beekerman van wilshausen zergeant - - - - - „ 12:— Frans Bruijn van Hamburg timmerm:. . . . . . . . „ 10: — Pieter Eggeraad van Amsterdam scheepstimmerman - - - „ 12: — . . . . . - - - „ 12: — . . . . - - - - - - - „ 7: Overleedene Dienaaren bestaan zederd onse laaste najaarige advijsen in Een en dertig koppen, waar van volgens ge„ „woonte onder de bijlaagen deses overgaat een naamlijst, als. — 1: onderkoopman 2: adsistenten 1 trompetter 1 Constabelsmaat 2 ambagtslieden 9 zeevaarende 1: kok, en 14 Zoldaaten 31 koppen als voorsz: ƒ 12 . de de:— de dies aantall gespecifi„ „ceert. — boek. . verzoek om approbatie „lutien daar van gewaage Ziel Beschrijving, in dit Iaar gedaan zijnde, is bevonden, dat het ge„ „heele getal uijtmaakt 43255 koppen, namentlijk. - 's Comp„s dienaaren en borgers. - - - - - - - - kopp: 2675: Maleijers, vrij maccassaaren, mooren boetonders. . . . en bewoonders der Campongs - - - - - - - - „ 4179: — op Zaleijer „ Maros ende verdere noorder provintien. . . . . . . „ 12864: „ Boelecomba en bonthain. . „ Poelembankeeng en Galissong. . . . . . . . . . . . „ 3113: te zamen. . . koppen 43255: en in d„o p„s hebben ze gemonteerd. . . . . . . „ 47341:— dus minder in dit jaar „ 4086:— - - - - „ 12400: - - - - - „ 8024: verbetering en verandering der Dienaaren is geschied volgens renvoij tot het acten het Reglement en de aanwijsing van het bijgaande Acte boekje, waar aan wij ons onderdanigst gedraagen, en daar op Eerbiedig verzoeken uw Hoog Edelheedens gunstige approbatie, vervolgens hebben wij in den Den Dienst aangenomen voor mattroosen de Iongelingen Willem Siewerd, Cornelis Egjgeraard, Iacob voll, willem Adriaan vellinga, Gerhard Pielaat, Theodorus Pielaat, Hendrik Cornelis van Rhee, en David Petzold, alle van een Compatibelen ouderdom, met eene bezolding van ƒ9 per maand, onder het daar toe met renvoij tot de Redo, staande vijff jaarig verband, volgens onse resolutie van den 18„e Julij 5„o augustus en 27„e september; onder het articul van. — nominatie der selven Dienaaren in't Gemeen, neemen wij de vrijheid uw Hoog Edelhee„ „dens na het aangeteekende ter resolutie van den 27:e 7ber eerbiedig . de „de 53 voordragt van seker versoek ten reguarde van 't guarnisoen om voor 's Commandants reekening met 50 pikols„ Coffijboonen gerieft te werden tegens sekere prijs- reden en motiven hier uijt den generaalen opneem. bij het Transport der eerbiedig voor te draagen de schriftelijke supplicatie van den Capitain Militair alhier Matthijs Peters, daar bij te ken„ „nen gevende de slegte gevolgen die door het debaucteeren der militairen in de zaguweer, alhier op de Campong boe„ „gis komen te resulteeren, zoo datze daar van dronken zijnde niet alleen overgaan tot regten moorden maar genoegzaam als rasende tot een spectacul der Inlan„ „ders aldaar herom swerven, dat den supp„t omse daar van afte„ „leijden na lang overdenkens laastelijk geen ander of beter middel hadde weeten uijt te denken dan eenelijk dan eenelijk om haar binnen dit Casteel op de posten en punten van langzaamer hand te gewennen aan het drinken van koffij, zulx dan ook van dat goede Effect waare geweest, dat het geheele guarnisoen thans in een rond Jaar daar van bereijds 50 pikols Consumeeren konde met instandig ver„ „zoek, om eene favorabel voorschrijving aan uw Hoog Edel„ „heedens ten eijnde voor des supp„te Reek: Jaarlijks moogen werden herwaards gezonden 50 pikols Coffij boonen, teegens rijxd„s 10 de pikol, aangezien de alhier in 'sComp:s pakhuijs H leggende â rd„s 14 d' pikol den gemeenen schilder gast al te duur zoude komen te staan. In en afschrijving, Belasting en ontheffing, waar toe wij on„ „vermijdelijk getreeden zijn agtervolgens onse Resolutie van den 27„e 7ber: op de daar bij geinsereerde Confrontatie van de met Eede gesterkte Rapporten der generaale t opneem teegens de in de administratien bevondene Res„ „tanten onder ult„o augustus, en op de Confrontatie van de overgetransporteerde Restanten op Boelecomba en bonthain, door den afgegaane Resident Sergius Swellen„ residentie bbelecomba„grebel aan desselfs vervanger Nicolaas Dionijsis Moll, volgens ge¬ s toe. item
English
Reference to the further documents regarding this, of Bima, and on what grounds, as well as of the domains, and the reason why. According to the resolution of the 5th of August, to which we most humbly refer, as well as to our disposition at the session of the 27th of September regarding the goods that have become unserviceable in the household during the last six months, and subsequently reverently noting the write-off of the expenses incurred in particular by Bima's Resident Digt of 17¾ rixdollars for 1375 pounds of rice, which, as appears from the expense accounts sent over, he provided to 55 soldiers on the ship Vrijburg as rations on their voyage to the headquarters, and 9 rixdollars on account of having the capstan stand made on that vessel; as well as at the meeting of the aforesaid 5th of August, for two deceased Company slaves, according to the attestations exhibited on that account by the chief surgeons Roedolph Teeke and Pieter Samas; and the reimbursement of 108:16:— rixdollars according to the resolution of the 18th of July to the retired Resident of Boelecomba, Swellengrebel, as having been unavoidably disbursed by him during the shipping of the tenth rice and paddy in the previous year and in this year. Furthermore, hoping for Your High Excellencies' favorable approval, we have caused to be refunded to the lessee of the bazaar or market stalls, the Malay Intje Saleman, upon his petition submitted at the session of the 5th of August, 156½ rixdollars, or half of the lease payments paid in advance and agreed upon at the resolution of the 24th of December of the past expired year; and likewise on the 27th of September, granted to the lessee of the gambling table, the Chinese Lie-Joe-Eko, a suspension of payment of 150 rixdollars, being half of the third and last term of those lease payments, both in consideration of the heavy fire that recently occurred, which even compelled us, in order to prevent further disasters, to have the aforesaid bazaar and adjacent gambling stalls demolished, alongside several other reasons and motives alleged at the aforesaid resolution of the 5th of August and 27th of September, to which we take the liberty of respectfully referring to avoid prolixity herein; Submitted discharge of a long-continuing debit account of the expedition across the water, amounting as in the text. In such manner, upon the report submitted in that regard, we also qualified the Chief Administrator Bernardus van Peuren at the last-mentioned session to submit to the General, alongside the other debit accounts, the expenses still running in the trade books of the expedition fleets fitted out across the water in the years 1767 and 1768, yielding, after deducting what was brought back, the sum of 18185:18:— guilders Dutch, or 22043:10 1/3 stivers Indian money. Increased to the reduction of the burdens in this year. The twentieth penny on account of the sale of real estate, having been found to agree after prior confrontation against the protocols at the Secretariat of Justice, amounted in this year to the sum of 759:—:— rixdollars, and in the past year 302:38:—, thus more in this year by 356:10:— rixdollars. Contracting of slaves for the craftsmen's quarter over there. Reason for the failure to fulfill the same. We have sought to comply with the demand and order of Your High Excellencies with the contracting of two hundred slaves for the craftsmen's quarter over there, of which, however, 20 are lacking, which it was impossible to obtain due to scarcity, and which we shall endeavor to settle in the coming year above the demand. Further report regarding the ship Vrijburg. Furthermore, there were sent by the ship Vrijburg via Bima, Dompo, and Zumbawa 5708 pikols of sappanwood with 15 slaves, besides the last 16:—.
Dutch transcription
renvoij tot de verdere Beschijden hier van sien van Bima, en uijt wat hoofde so meede, der Domai„ „nen, en reden, waar omme. volgens resolutie van den 5„e augustus, waar aan wij ons onder„ „danigst gedraagen, zoo wel als aan onse dispositie ter sessie van den 27„e September op de 't zeederd de Laaste ses maanden in de huijshouding onbequaam geraakte goederen en ver„ „volgens in Eerbied noteerende afschrijving van het bekostig„ in't Bijsonder ten aan„de door Bimas Resident Digt van rd„s 17¾ voor 1375 ponden rijst die denzelven blijkens overgezondene onkost reecque„ „ningen verstrekt heeft aan 55 Militairen op 't schip vrijburg tot Randsoen op hunne reijse na de hoofdplaats en rd„s 9 weegens het laaten maken der stander van het Spil op dien bodem, gelijk mede ter vergadering van den Ex 5„e augustus voorm: van twee stux overleedene sEComp:s Lijfeijgenen op de door de opperchirurgijns Roedolph Teeke en Pieter Samas dierweegens geexhibeerde Attestatien en het remboursement van rijxd„s 108:16:— mon den volgens resolutie van den 18„e Julij aan den afgegaane Boelecombas resident Swellengrebel, als door hem Onvermijdelijk verschoten zijnde bij het afscheepen der „ thiende Rijst en padij a„o p„o en in desen Iaare vervolgens hebben wij op hoope van uwe Hoog Edelheedens gunstige goedkeuring aan den pagter der Bazaar of nee„ „ring kraampjes den maleijer Intje Saleman op des „selfs ter sessie van den 5„e augustus gediende suplicatie la„ „ten restitueeren rd„s 156½ of de helfte der voor uijt betaal„ „de en ter resolutie van den 24„e december des Jongst verwee„ „ken Jaars bedongene pagtpenningen, mitsgaders op den 27„e september aan den pagter der Toptafel den Chinees Lie=Joe=Eko verleend surceance der betalinge van rijxd„s G 150: zijnde de helfte van het derde en Laaste Termijn „ning opged eener „n dier C in 55 opgedraage ontheffing. „nueerende Lastreeke„ Expeditie monteerende als in den text. g'accresceert tot ver„ in desen Jaare slaaven. reden van 't manque„ ment aan derselve vol„ „doening. — „gaande: dier pagtpenningen, beijde uijt Consideratie der Jongst ont„ „staane zwaare brand, die ons zelfs genoodzaakt heeft ter voorkominge van verdere onzeijlen de voorsz bazaar en en daar bij zijnde speelkraampjes te doen afbreeken, neevens meer andere ter voorm: resolutie van den 5„e augustus, en 27„e Septem„ „ber geallegueerde reedenen en motieven, waar aan wij de vrij„ „heid neemen ter vermijding van uijtloopigheijd in desen ons reverentelijk te gedraagen; In voegen wij op het dierweegens gediend berigt den hoofdadminis„ eener voor lange Conti„„trateur Bernardus van Peuren, ter laast gem: zit„ „ning der overwallsche „ting ook gequalificeerd hebben om benevens de andere Lastreec„ „queningen aan het Generaal op te draagen de bij de handel boekjes nog voortloopende ongelden van de in A„o 1767 en 1768: na de overwal uijtgeruste Expeditie vlootjes, rendeerende na aftrek van 't geene weder te rug gebragt is, de zomma van ƒ18185:18— neederlands, of ƒ22043:10 1/3 sh„s Indias geld. — den Twintigsten penning weegens den verkoop der vaste Goederen teegens de protochollen ter secretarij van Iustitie na voorgaande Con„ „mindering der Lasten, frontatie bevonden zijnde te accordeeren, heeft in deesen Jaare gemonteerd de zomma van rd„s 759:—: en in het gepas„ „seerde Iaar 302: 38: - dus meerder in dit Jaar rd„s 356:10:— den.. Eijsch en ordre uwer Hoog Edelheedens hebben wij getragt te vol„ aanbesteding van „doen, met de aanbesteeding van Twee Honderd stux slaav voor 't ambagts quartier â Costij, waar aan nogtans 20 stux ^be die onmogelijk door de schaarsheid zijn te ^ magtigen geweest, komen te mankeeren, en die we in het aanstaande Jaar boven den Eijsch zullen tragten te verevenen. wijders is per= verder verslag dien aan het schip vrijburg over Bima dompo en Zumbawa ver„ „zonden 5708: pikols sappanhout met 15 stux slaven buijten laats het den 16:—
English
especially concerning the delivery by the former Resident of Bima, Bakker, and the effect of our letter of recommendation in his favor, etc.: presentation of the request made on that occasion by the said contractor, over and above the cargo that Oosthuijsen, according to the letter from Bima's Resident dated September 2nd last, will still transport from there, as well as 50 male slaves per the bark De Draak for the Government of Banda; the former junior merchant Jacob Bikkes Bakker being obliged, in deduction of the 100 bondservants accepted from him by Your High Noblenesses according to our resolution of September 27th, likewise to deliver with the first good opportunity 53 individuals, whom the King of Bima sent hither upon our recommendation, under promise by separate letter that His Highness shall pay him the sum of 4000 rixdollars for what is still owed; but since the said Bakker, in the request submitted that same day, also requested our recommendation to the effect that the full amount of those bondservants at 60 rixdollars each after delivery has been made may be disbursed to his authorized agent, the Honorable David de Cordua, former alderman there; we take the liberty hereby reverently to present the aforementioned petitioner's request to Your High Noblenesses, so that the aforementioned returns, in addition to what has further been charged to this office in accordance with the invoices dispatched thereof, altogether in this financial year amount to a total of 35943 florins and 7 stuivers Netherlands currency, and the amount credited is 195 florins and 12 stuivers, namely: Debits: To the Capital of the Indies on October 14th of the past year for extra consumption by the Captain Lieutenant Engineer Roeloff Ekkenberg on his journey thither, item the charge for three pounds of mite-eaten nutmegs, as well as the provisions, etc., supplied for the bark De Draak: 638 florins, 15 stuivers, 0 cents. To Banda under date of April 8th last for the equipment supplied for the service of the ship Nieuw Nieuwerkerk: 1941 florins, 6 stuivers, 0 cents. To the Capital of the Indies for charged craftsman's tools, which were found missing here from the cargo of the ship Vrijburg in a well-conditioned cask, dated April 25th last: 8 florins, 7 stuivers, 0 cents. Carried forward: 2588 florins, 8 stuivers, 0 cents. Brought forward: 2588 florins, 8 stuivers, 0 cents. To the Capital of the Indies, dated June 5th last, for the expenses incurred on 40 slaves delivered by the realm of Sumbawa in reduction of their debt, along with 200 contracted slaves, item various expenses for 14 prisoners brought in by the cruisers in the past year from the opposite shore, as well as a male slave named Simaa belonging to the mate Ian Blank, who deserted from Batavia and was captured on Saleyer, and lastly the consumption, etc., supplied to Captain Engineer Tideon Dulez on his journey thither: 12683 florins, 15 stuivers, 8 cents. To the Capital of the Indies dated June 5th last for fifty young, robust male slaves and various unserviceable goods: 6088 florins, 16 stuivers, 8 cents. To the Capital of the Indies on June 6th, 1769, for 4 slaves presented as a gift to the Honorable Company by the court of Gowa: 219 florins, 7 stuivers, 0 cents. To the Capital of the Indies from Bima dated the 10th of this month for 5708 picols of sappanwood: 11772 florins, 15 stuivers, 0 cents. To the Capital of the Indies from Bima for 15 slaves, dated as just mentioned: 1501 florins, 10 stuivers, 0 cents. The charge under today's date for the extirpation of the spice trees on Buton along with various unserviceable goods: 1088 florins, 15 stuivers, 0 cents. Total: 35943 florins, 7 stuivers, 0 cents. Credits: For the surplus planes of various sorts delivered by the ship Vrijburg, see invoice dated April 25th last: 4 florins, 9 stuivers, 0 cents. For the money counted into the Company's petty cash by the provisional assistant Willem Burggraaff, being the cost of 720 jugs of Cape wine that were sold at auction in the year 1756 by his father, the junior merchant and secretary of police Hermanus Burggraaff, and which he neglected to account for, see invoice of June 5th: 118 florins, 16 stuivers, 0 cents. For the money counted into the Company's petty cash by the junior merchant and pay bookkeeper as well as curator ad lites Anthonij Ravensberg, being as much as the estate of the junior surgeon Ian Roseboom has yielded according to the estate account and stands to credit, see invoice dated today: 72 florins, 7 stuivers, 0 cents. Total: 195 florins, 12 stuivers, 0 cents.
Dutch transcription
int Bijsonder de Leve„ „rantie van den oud Bi„ belangende. — en het Effect onser voor„ „schrijvens, ten sijner fa„ „reure, etc: voortdragt van 't versoek bij die geleegentheijd door gem: Leverancier gedaan buijten en behalven de lading die oosthuijsen, volgens aan„ „mas Residen Bakker „ schrijven van Bimas Resident sub dato 2„e September Jongst leeden van daar nog zal overvoeren, als mede 50 stux mans„ „slaaven per de barcq, De Draak voor 't gouvernement Ban„ „da, staande den oud onderkoopman Iacob Bikkes Bak„ „ker tot afkorting van de door uw Hoog Edelh„s van hem ge„ „accepteerde 100 Lijffeijgenen volgens onse resolutie van den 27„e september, desgelijx met de Eerste goede geleegentheijd te leeveren 53 stux, die Bimas koning op onse voorschrijvinge herwaarts gezonden heeft, onder belofte bij apparte brieve, dat zijn Hoogheijd voor de nog verschuldigde aan hem betalen zal de somma van 4000 rd„s dan aangesien ged„e Bakker bij het dien zelven dage gediend Request teffens verzogt heeft on„ „se voorschrijving ten eijnde het volle bedraagen dier Lijffeij„ „genen â rd„s 60: ieder nagedaane leverantie aan desselfs ge„ „magtigde d'E David de Cordua, oud scheepen aldaar mag werden uijtgereijkt; gebruijken wij de vrijheijd bij deesen voorsz: des supp„ts verzoek uwe hoog Edelh:s reverentelijk voor te draagen, zoo dat de voorsz: retouren benevens het geene summier van het Retour al verder van dit Comptoir Conform de daar van geexpedi„ aan „eerde factuuren is ^ gereekend, te zamen in dit boekjaar ko„ „men te rendeeren de zomma van ƒ35943: 7: nederlands, en het ten goede gebragte ƒ 195:12, namentlijk. — Ten Lasten Na Jndias Hoofdplaats op den 14„e october A„o p„o weegens Extra Consumptie aan den Capitain Luijtenant Jngeneur Roe„ „loff Ekkenberg, op zijn derwaards reijse jtem 't aan„ „gereekende van drie ponden vermijterde Nooten Mus „schaten, als meede de verstrekte Provisien &„a ten behoeven van de Bark De Draak. . . . . . . . ƒ638:15:— Na Banda onder dato 8„e april /:J: L: /weegens de verstrek„ „te Equipagie, ten dienste van 't schip Nieuw Nieuwerkerk „ 1941: 6:— Na Indias hoofdplaats weegens aangereekende ambagts gereed„ „schappen, die alhier in een wel geconditioneerde sas uijt de La„ „ding van 't schip vrijburg te min bevonden zijn in dato 25„e April /:J: Z: /. . „ Transporteere - - ƒ 2588: 8 8: 7:— 12683: 15: 8: 118: 16: „ V: L Na Indias hoofdplaats, dato 5„e Junij : weegens de gevalle„ „ne ongelden op 40 stux door 't rijk van Sumbauwa, in mindering hunner debet, mitsgaders 200 stux aanbesteede slaaven, item diverse ongelden op 14 gevangene door de kruijssers in A„o p„o van de overwal opge„ „bragte als meede een van Batavia gedroste en op Za„ „lijer opgevatte Manslaaff gen„t Simaa toebehoorende den stuurman Ian Blank, en laastelijk de ver„ „strekte Consumptie &„a aan den Capitain Jngenieur Tideon Dulez op zijn derwaarts reijse- ----„ Na Jndias hoofd plaats in dato 5„e Iunij /: I: L:/ weegens vijf„ „tig stux Ionge kloeke manslaaven en diverse onbe„ „quaame Goederen. . . . . . . . . . . . . . - -„ 6088: 16: 8: Na Indias Hoofdplaats op den 6„e Iunij A„o 1769 weegens 4 stux door 't hoff van Goah aan d'E Comp„e inge„ „schenk gedaane slaaven - - - - - - - - - - „ 219: 7: Na Indias hoofd plaats van Bima in dato 10„e deser „ weegens 5708 picols sappanhout. .. . . „ 11772: 15: Na Indias hoofdplaats van Bima voor 15 stux slaaven in dato als Eeven. - . . . . . . 1501: 10: „ - Het aangereekende onder dato deses weegens de Exterpa„ tie der specerij boomen op boutong mitsg„s diverse onbeq: goederen „ 1088: 15:— Somma. Ten Goeden weegens de te veel p=r 't schip vrijburg geleeverde schaa„ „ven in zoort, vide factuur in dato 25„e April /:J: L: weegens het in 's Comp„s kleene geld Cassa getelde penningen door den I„l adsistend willem BurgGraaff zijnde het kostende van 720 kann: Caabse wijn, die in den Jaare 1756 door desselfs vader den onderkoopman en secretaris van politie Hermanus Burg Graff, gevenduceert zijn en versuijmt is te verantwoorden vide factuur van 5„e weegens het in 'sComp„s kleene geld Cassa, getelde door den onderkoopman en zoldij boekhouder mitsgaders Cu„ „rater adlites Anthonij Ravensberg, zijnde zo veel als den Boedel van den onderchirurgijn Ian Roseboom blijkens boedel reecq: gerendeert heeft, en te vooren staat vide factuur dato heeden. . - - ƒ 72: 7:— Somma ƒ 195:12:— P„r Transport - - - ƒ 2588: 8: — Iunij - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ verthiening in de Noorder Provintien, door den eerst geteekende ƒ 35943: 7: in 5 4: 9:— . de