Inventory 3500
Japan · 1,446 pages · 247 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
From Java's East Coast, the and is so weak that he cannot sit up for long, and news of this having reached me only on the 21st, I have on the 22nd, or yesterday, provided him, Van Rhijn, and also the Surakarta chief Van Straalendorp, with such orders as appeared necessary to me for the present, which Your High Excellencies may please to observe from the accompanying copies of letters; while I intend, if anything human should further befall him, in fulfillment of Your High Excellencies' honored command by separate missive of 9 December 1772 and 2 March 1773, to proceed directly to the Mataram court and there perform and execute, regarding the succession and the preservation, if possible, of rest and peace, what Your High Excellencies have determined and prescribed in another secret letter sent to me alongside it. Your High Excellencies' penetrating judgment fathoms better than I can state the consequences that such a death could have: from without, Mas Said was formerly a formidable contender for the crown; from within, or at the Mataram court itself, Pangeran Ingebey, a younger son than the crown prince, who nevertheless also has well reached the 69 Java's East Coast, the Jan well reached the age to assume the government himself, and then also Pangeran Aria Dipanagara, currently married to the Ratu Bendoro, two princes who certainly also have an inclination for it, and therefore I request in advance to be fortified with Your High Excellencies' order in case this present unhoped-for death should occur, and at the same time to remind Your High Excellencies of the state of the militia on Java as shown by the general strength of the last of November and the common summary of yesterday. That I have provided Your High Excellencies with the first assistance of Makassar, and that Your High Excellencies are also satisfied with the fortunate outcome of the expedition against the conquered island of Nusa Barung and have been pleased to approve the depopulation of that island, with the further actions performed regarding it, and likewise the arrangement to occupy it better during the wet monsoon, all serving to my great satisfaction, I have the honor to report here that nothing further has yet been heard or learned of the fled chiefs, while the Company's pantchiallang the Anna Maria and just as little up to here: From Java's East Coast, the little any of the six native pantchiallangs mentioned by myself in my humble letter of 22 November, according to the latest news, had not yet reached Nusa and had also been heard of nowhere since their departure with provisions etc. from Banyuwangi, which was then already well over a month ago, causing me great apprehension for all those small craft. In order to let the Company enjoy the advantages of the occupation of the island of Nusa as soon as possible, having embraced the proposal of the Commander Van der Niepoort by letter of 6 December, and having consequently authorized him by my reply of the 20th thereto, both enclosed herewith in copy extracts, to make a trial to farm out the birds' nest cliffs in the new conquests by public auction at Surabaya for the coming year 1778, I request that Your High Excellencies may be pleased to approve this as well as the conditions made by me therein and the required statement of how much the regents who during the last few years—though these have been few—have drawn 71 Java's East Coast, the Jan have drawn therefrom, will lose by the farming out and the surrender of some desas and heads, without which no Chinese can undertake the lease, in order to grant them a reasonable compensation for this, at least for the time being, from the lease revenue. The Balinese whom Your High Excellencies have permitted, under a compliment, to let go their way to their quarters, making strong entreaties to be allowed to remain here, I request Your High Excellencies' further authorization for this; and 21 persons, or 7 men, 7 women, and 7 children, having been found anew on the south side in the wilderness by the Emperor's subjects and brought hither, who are indeed fugitives from Nusa, but all common people who actually, according to their account, belong at Lumajang, I likewise request Your High Excellencies' honored permission to be allowed to send those people to the regent of that district. The Ensign Jan Martino having died on Nusa, the command thereof has been entrusted to the Ensign Lodewijk Uitermoolen, and I take the liberty to solicit Your High Excellencies for a commission as an ensign for the sergeant in From Java's East Coast, the in the Semarang garrison, Gerrit Christoffel Toorman of Leipzig, subsequently to serve as a military officer in the Eastern Salient. I have the high honor, with the highest esteem and respect, to remain submissively, [was below] High Noble, Stern, Most Honorable Lords and Right Honorable, Stern Lords, [lower] Your High Excellencies' humble and very obedient servant, [was signed] J. R. van der Burgh. [In the margin] Semarang, the 23rd of December, Anno 1777. From Java's East Coast, the Extract from the separate letter written by the titular Senior Merchant and First Resident at the court of the Sultan at Yogyakarta, Jan Matthijs van Rhijn, to the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast, dated Yogyakarta, 19 December 1777. This serves solely for respectful communication that last Monday I had an audience with the Sultan and presented Your Right Honorable's missive with the usual ceremony; His From Java's East Coast, the His Highness being very frail and complaining heavily of the heat and feeling in his bowels, not being able to remain upright for long, the Crown Prince and I took our leave immediately after the reading of the letter. Copy
Dutch transcription
Van Iavas oostcust den en soo swak is dat niet lange opsitten kan en hier van de tij„ ding mij eerst den 21 geworden sijnde heb ik den 22 of gisteren hem van rhijn en ook het souracartasch opperhoofd van stralen dorp met sulke ordres gemunirenrd als mij voor tegen„ woordig nodig voorgekomen sijn en uwe hoog Edelheeden bij de neevens gaande copia brieven gelieven te beoogen terwijl ik voorneemens ben om als den voorts iets menschelijks over„ komt in voldoening aan uwer hoog Edelheeden g'eerde last bij aparte missive van den 9: december 1772 en 2: maart 173 mij direct naar het mattarmsche hoff te begeeven en daar omtrend de successie en concervatie is het mogelijk van rist en vreede te verrigten en nut te voeren wat uwe hoog Edelhee„ „den bepaald en voorgeschreeven hebben wij een andere mij daar neevens gesonden secreeten brief uwen hoog Edelheeden penetrant oordeel doorgrond beter als ik opgeeven kan de gevolgen, dewelker sodanig een sterf geval soude kunnen hebben van buiten is maas sait wel eer een kragtig meede dinger nadekroon; van binnen of aan het mattarmnsche hoff selfs is pangerang ingebeij een ondersoon dan den kroon puins die echter ook al ruim de 69 Iavas oost kust den Jan ruim de Jaaren heeft om de regeering selfs te aanvaarden en dan ook nog pangerang aria Dipanagara tans getrouw met de ratoe bendoro twee princen aider ook seeker sin in hebben en daar om versoeke ik in avans met uwer hoog Edelheeden ordre te mogen worden gesterkt in cas dat tegenwoordig onge„ hoopte sterf geval mogte exteeren, en teffens hoogst deselven te mogen hernineeren den staat der militie op Java blijkens de generaale sterkte van ult:o november en de gemeene ressuiptie van gisteren. Dat ik met de Eerste assittentie van macassar betorgd vwe hoog Edelheeden gewegen gegeeven hebbe en hoogst deselve met de gelukkigen uitslag der Expeditie tegen het ver„ over de Eiland noetsa barrang ook voldaan sijn en wel hebben gelieven te approbeeren de ontvolking van dat Ei„ land, met het verdere daar omtrend verrigte en soo ook de schikking om het geduurende de wett mousson betet te houden mij alles tot veel satisfactie strekkende geve ik mij de eere hier te melden dat van de gevlugte hoofden nog niets naders gehoord of vernomen is terwijl ook sCompagnies pantjallang de anna maria en even min tot hier: Van Iavas oostkust den min een van de ses inlandsche pantjallangs van mij selfs vermeld bij mijn onderdanige van den 22: november Noessa volgens de laaste tijdingen nog niet gekreegen hadden en ook nergens vernomen wierden seedert derselver vertrek met proviant ett van bansoewangie dat toen reeds nuim een maand geleeden was en mij in groote bedugting voor alle die kieltjes brengd. op de Compagnie soo spoedig mogelijk de voordeelen der occripatie van het eijland noetsa te doen geworden den voorstel van den gesaghebber van der Niep oort bij brief vanden 6: december geamplecteerd en mitsdien bij mijn antwoord van den 20 daar aan beijde in Extract in Copia hier neevens leggende gequalificeerd hebbende eene preuve teneemen om de voyelnett klippen in de nieuwe conquesten bij publicque op veijling te sourabaija te verpagten voor het aanstaande Jaar 1778 versoek ik dat uwe hoog Edelheeden sulks soo wel gelieven goed tekeuren als de door mij daar bij gemaakte bepaalingen en gevorderde opgave hoe veel de regenten die geduurende de laatste Jaaren de voorleeden maar die weinig sijn geweest daar van getrokken 71 Iavasoot kust den Jan „getrokken hebben bij de verpagting en het afstaan van eenige negorijen en koppen/ sonder dewelke geen Chinees de pagt aan„ slaan kan, missen sullen om hen een billijk te gemod koming daar voor ten minsten nog voor eerst uit de pagt schat toeteleggen, Debaliers dewelke uwe hoog Edelheeden gepermitteerd hebben onder een compliment aan haar vorttge haar sweegs te laten gaan sterke instantien doende om hier te mogen blijven versoeke ik daar toe nader uwer hoog Edelheeden qualificatie en door skeijsers onderhoorige op nieuw aande suid kant in de wildernitse gevonden en herwaards gebragt sijnde 21 per„ soonen of 7: mans 7 vrouwen en 7: kindeeren dat inder daad vlugtelingen van noetsa maar alle gemeene leeden sijn di eijgentlijk blijkens hun relaas telamadjang tehuus hooren versoek ik almeede uwerhoog Edelheeden g'eerde toestamming om die manschen aanden regent van dat dis trict temogen zenden. Den vendrij Jan martino op noetsa overleeden sijnde is het Commando daar toe vertrouwd aandenwendrij Lodewijk uittermoolen en neeme ik devrijheijd uwe hoog Edelheeden te solliciteeren om een acte als een vendrig voor den sergiant in Van Iavatoostkust den in het samarangsche guarnito en gerrit Christoffel Toor„ man van liptzig om vervolgens naar den oosthoek te gaan militairen. Ik hebbe de hooge eere met demeeste hoog achting en eerbied submis te blijven /onderstond/ hoog Edel gestreenge quoot achtbaaren heere en wel Edele gestrenge heeren /lager/ uwer hoog Edelheeden onaerdanige en seer gehoorsaamen Dienaar /was geteekend/ I: R: vander Burgh /in margine/ Samarang den 23: Ao 1777. december A=o 1777. Van Iavas oostkust den Extract uijt de aparte Brief door den opperkoopman tit: en Eerste resident aan 't hoff van den Sulthan te Djoejocarta Ian Mat„ „thijs van Rhijn geschree„ ven door den ondergetee„ kende gouverneur en Directeur van Iavas Noord oost kust gedateerd D joc„ Jocarta 19: december 1747 17757 Deese regte eenelijk ter Eerbiedige commu„ nicatie dat voorleeden maandag audi„ entie bij den sulthan gehad en met de gewoone plegtigheijd uwel Ed achtb: g'intrageerd hebbe sijnde missive zijn van Iavas oostkust den zijn hoogheijd zeer vervallen en klaagde sterk over de hitte en de Jngewanden gevoelende niet lange kunnende over eijnd zijn, erlangde met den kroonprins dadelijk na lecture der briev ons afscheijd Copia
English
From Java's east coast the Copy of a separate missive written by the undersigned governor and director of Java's Northeast Coast to the Senior Merchant Titular Jan Matthijs van Rhijn, First Resident at Djocjocarta, dated Samarang 22 December 1777 Your Honour's separate letter of the 19th of this month having been delivered to me yesterday, I must express my surprise that Your Honour waited from Monday to Friday to give me knowledge of the Sultan's increasing illness and decline of strength; and I direct you to be alert at every moment to obtain news of the sovereign's condition and, if it worsens further, and above all if there is fear that he must succumb in this illness, to give me the necessary information with the greatest speed; and likewise in the event of decease, to give notice at once to the head of office Van Stralendorp at Souracarta in order to observe the movements there that might arise at that court. I do not doubt but that Your Honour in the meantime, without however letting it appear to others, will be well-advised as to what will serve and must be done if anything mortal should happen to the Sultan, in prevention of unpleasant consequences for land and people; and recommending Your Honour not only to keep the most meticulous watch over the conduct of the princes and court dignitaries in general, and above all over that of Pangerang Ingebij and Pangerang Dipanagara in particular, but also in case of decease, and not earlier, to open the sealed letter of Their High Mightinesses sent alongside my separate letter of 14 May 1773 to Your Honour's predecessor, and to let its contents serve for Your Honour's instruction and observation, as far as it concerns Your Honour's department. I direct Your Honour then further to perform together with the Rijksbestuurder whatever appears necessary for the preservation of peace and quiet, and to leave the rest in the state in which it shall be until my arrival at court, where Your Honour is directly to await me. I remain after greetings, below stood, Your Honour's good friend, was signed, J. R. van der Burgh, in the margin stood, Samarang date aforesaid. Copy From Java's east coast the Copy of a separate letter written by the undersigned governor and director of Java's Northeast Coast to the Captain and First Resident at Souracarta P. C. van Stralendorp, dated Samarang 22 December 1777 The Sultan, according to a letter of the 19th of this month from the First Resident at his court, Van Rhijn, suffering from violent fevers and being very declined and weak, and thus in case of worsening being in danger of succumbing, I give Your Honour notice thereof, enclosing a copy of my letter to the said Van Rhijn with orders as to what he will have to do and observe in that case, to serve also for Your Honour's instruction, and in good time also to pay close attention to the movements that might arise at the Souracarta court in case of decease, and especially to the conduct and doings of Pangerang Maas Sait. I remain after greetings, below stood, Your Honour's good friend, was signed, J. R. van der Burgh, in the margin stood, Samarang date above-mentioned, lower, Agrees, was signed, J. R. van der Burgh. Copy From Java's east coast the Copy of a separate missive written by the undersigned governor and director of Java's Northeast Coast Johannes Robbert van der Burgh to the Honourable Paulus Godofredus van der Voort, Governor and Director at Macassar, dated Samarang the 18th December 1777 Having been honoured in due time with Your Honour's separate letter of the 25th of September, it is a great pleasure to me to have satisfied Your Honour with the reinforcement sent from here; the expedition against the island of Noessa having in the meantime succeeded according to wish, and everything on Java being in quiet rest and peace, I can easily bear the detention there of the troops sent, while it would even be pleasing to me to be able to assist Your Honour with more Europeans, but this is not possible for me at present. However, Their High Mightinesses at Batavia having requested of me, as appears from the enclosed extract of separate letters of the 14th of October and 28th of November last, the recruitment and provision to Macassar of 500 Madurese and 500 Sumenep warriors, divided into four companies under their own officers, namely captains, lieutenants, and ensigns, against the pay that native troops on Java have enjoyed, I can inform Your Honour herewith in advance that I have succeeded therein to such an extent that the Madurese and the Sumenep men, under good chiefs of whom some have even served in the late Ceylon war, stand ready to be transported; but that the difficulty is, and remains, vessels for transport. Looking out for this at present with redoubled zeal, and private vessels now also being expected daily from the opposite shore and elsewhere on Java, I hope to be relieved of the difficulty in that regard soon, and to provide Your Honour with the auxiliary force shortly. I have furnished the Commander at Sourabaija with the necessary orders for this purpose, and to waste no moment but to expedite the transport from the Eastern Salient directly and to facilitate it in every possible way. I hope that this reinforcement will arrive safely and have the desired effect, and I request to know in future how these troops, and especially the chiefs, conduct themselves and perform, while, although I do not yet have orders for it, I shall have another company of Madurese and Sumenep men recruited and held in reserve in order to be able to follow in case of necessity. A Company missive from Macassar via Sourabaija delivered here, I dispatched overland to Batavia the day before yesterday; and if Your Honour from time to
Dutch transcription
75 Van Iavas oostkust den Copia aparte Missive geschreeven door den onderge„ teekende gouverneur en directeur van Iavas Noord oostkust aan den opperkoopman tit: Jan Matthijs van Rhijn Eerste resident te dpor„ jocarta gedateerd Samar ang 22. december 1717 1777 uw E aparnte van den 19 hussus mij gisteren besteld sijnde moet ik mijn verwondering betuigen dat uw E van mandag tot vrijdag gewagt hebt, mij kennisse van ssulthans toeneemende siekte en verval van kragten te geeven en gelatte om alle oogenblikken en op uit te sijn om kundschap van de vorsten toestand tekrijgen en die verder verengerende, en, voor al als en bedugting komt dat hij in deese siekte sal, moeten berumbeeren en mij ten spoedigste de nodige kennisse van te geeven en soo meede bij afsterven, ten eersten aan het opperhoofd van Htralendorp te souracanta om daar te obsenveerende beweegingen die aan dat hoE soude kunnen ontstaan. /Ik twijffel niet of uw E sal intusschen sonder het egter aan andere te laaten blijken wel besagt sijn wat sal dienen en moeten worden ge„ daan indien den sulthan iets menschelijks mogte overkomen ten preve„ nieering van onaangenaame gevolgen voor land en volk en uw E recommandeerende 77 van Javas oostkust den recommandeerende miet alleen het naauwkeurigte toesigt tehouden op het gedrag aer princen en hoff grooten in het gemeen en booven alle op dat van pangerang Jngebij en pangenang Dipanagara in het besonder maar ook om in cas van overlijden / aog ook eender niet/ de neevens mijn aparte van den 14 meij 1773 aan uwE prederesseur gesonden gecachetteerde brief hunner hoog Edelheeden te openen en dier inhoud tot uw E narigt en observantie / voor soo veure van uw E departement is / te laten strekken gelatte ik uwE om dan voorts met den rijsbesteden te samen het geen nodig voorkomt, tot concervatie van nust en vreede te verrigten en het verdere te laten in den staat waar in het weesen sal tot mijne komst ten hove alwaar uwE mij dan direct te wagten hebt Ik blijve naar groete /:onderstond/ uw E goeden vaiend /was geteekend/ I: R: vander Burgh / in margine stond/ Samarang dato voormeld. Copia 47 Van Iavas oostkust den Copia aparte brief door den onder„ geteekende gouverneur en directeur van Iavas noord oostkust geschreeven aan den capitain en Eerste resident te souracarta p: C: van Stralen„ dorp gedateerd Samarang 22: A=o. 1779 December Ao 177 Den sulthan volgens schrijven van den Eersten resident aan zijn hoff van rhijn van den 19 hujus aan heete koortsen laboreerende seer vervallen en swak sijnde, en ans bij vererge„ „ning in gevaar kunnende komen van te succumbeeren, geve ik uw E daar van kennisse onder toesending van Copia mijns brief aan gemelde van rhijn met ordre wat hij in dat Cas sal tedoen en te observeeren hebben om ook te strekken tot uwE narigt en in tijds ook wel Van Iavas oostkust den wel te letten op de beweegingen die bij sterfgeval aan het souracartasche hoff soude kunnen ontstaan, en insonderheijd op het gedrag en gedoente van pange„ „ang Maas sait. Ik blijve naar groete /onderstond/ uwE goeden vriend /was geteekend/ I: B: vander Burgh /in margine stond/ Samarang datum bovengem: /lager / Accordeerd /:was geteekend/ I: R: van der Burgh. Copia 79 Van Iavas oostkust Den Copia apart missive geschreeven door den ondergeteekende gouverneur en directeur van Iavas noord oostkust Johannes Robbert van der Burgh Aan den wel Edele Achtb: Heer Paulus Godofredus van der voort gouverneur en directeur te macassar ge 1777 dateerd samarang den 18 xber: 1777— Met uwel Edele achtbaare aparte van den 25: sep„ tember op sijn tijd vereerd geworden sijnde strekken het mij tot veel genoegen vwel Ed: achtb: net het van hier gesonden secours te hebben voldaan; De expeditie tegens het eiland noessa intusschen na wensch geslaagd en alles op Java in stille rust en vreede sijnde kan ik mij ligt getroosten de aanhouding daar van het gesonden volk terwijl het mij selfs lief soude sijn uwel Edele achtb: met 8„ Van Iavas oostkust den „met meer Europeesen te kunnen atsitteeren aan dit is mij tans niet mogelijk Maar hunne hoog Edelheeden te batavia mij blijkend inleggende Extract aparte brieven van den 14 october en 28 november jongstleeden gedemandeerd hebbende de werving en besorging naar macasser van 500 madureesen en 500 Sumanapsche kuijgers. verdeeld in vier compagnien onder hun eijgen officieren te weeten Capitains luitenants en vendrigs tegen de besol„ „ding die wel een jnlandsche troupen op Java genooten hebben kan ik uwel Edele achtb: bij dees en preead ver„ teeren dat ik daar meede soo verre geslaagd ben dat er de madureesen en de sumanappers onder goede hoofden waar van er selfs Eenige in de laatste Ceilonsche oorlog hebben gediend gereed staan om te worden overgevoerd doch dat de verleegendheijd is en nog blijvt om vaartuigen tot transport aan thans verdubbelden iever daar na om siende en nu ook dagelijks particuliere vaartuigen vaar„ tuigen 81 Van Iavas oostkrust den vaartuigen van de overwal en elders op Java te wig verwagt wordende hoop ik ook haast uit de verlee„ gendheijd daar om gened te worden en vwel Edele achtb eerlang au hulp bende te besorgen. Den ge„ saghebber te sourabaija heb ik daar toe van de noodige ordres en om geen oogenblik te versuinen maar het transport uit den oosthoek direct te verhaalten en op alle mogelijke wijse te paliciteeren gemu„ nieerd Ik hoop dat dit secours wel overkomen en van een gewenst effect sal sijn en versoeke in het vervolg te weeten hoe deese troupen en insonderheijd de hoofden haar gedraagen en voldoen terwijl ik afschoon nog geen ordres daar toe hebbe nog een Comp: madureesen en sumanappers sal laten werven en in reserve houden om in cas van nood sakelijkheijd ook te kunnen volgen. Een sComp: missive van macassar over sourabaija hier besteld heb ik eergisteren over landweg naar batavia versonden en indien vwel Ed achtb: mij van tijd tot
English
From Java's East Coast, the from time to time would also be pleased to inform me of the state of affairs in Celebes, so that I may take my measures accordingly here, the same would do me a singular service on the Company's behalf. With which, with friendly greetings and all respect, I remain, stood below, Your Right Honorable good friend, was signed, J. R. van der Burgh, in the margin, Samarang, date as above, lower, agreed, was signed, J. B. van der Burgh. Copy. 83 From Java's East Coast, the Copy of a separate missive written by the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast to the titular Senior Merchant Rudolph Florentius van der Niepoort, Authority at Sourabaija, dated 10 December, Anno 1777. From the enclosed extract from the separate letter of Their High Mightinesses to me of the 28th of November past, Your Honor will be able to see most clearly the worsening state of affairs at Macasser and the urgent necessity to effectively support that government, and to that end, as quickly as is ever possible and can be done, to assist it with the previously requested, and according to Your Honor's latest report by letter of the 22nd of November, already recruited and as required brought together under competent and experienced chiefs, 500 Madurese and 500 Sumanap brave, strong, and good warriors, I repeatedly and with the utmost emphasis recommend that Your Honor look out for a sufficient number of transport vessels, or rather as many as may still be lacking, and 85 From Java's East Coast, the and consequently also, in accordance with the intention of Their High Mightinesses, through a further suitable and friendly request, to encourage both the Panembahang of Madura and the Pangeran of Sumanap, as well as the Regents of Sourabaija, Pamacassang, Quissee, and Sidajoe, to furnish as many vessels as they have or can bring together, while I myself also encourage the aforementioned Panembahang and Pangeran to this end in the enclosed letters, and authorize Your Honor, beyond the promised assistance with equipment, to also assist them if necessary with ammunition goods, both however with a sparing hand and under promise of restitution of whatever they shall bring back, as well as to give everyone the assurance that in case the vessels with which they accommodate the Company should meet with any misfortune on the voyage, they shall be compensated for damages; but if all this does not succeed according to wish or prove sufficient, Your Honor, as I shall meanwhile also try to do here, will have to proceed to the pressing and hiring of competent private vessels belonging in Sourabaija and the Eastern Corner, and 85 Java's East Coast, the and vessels arriving daily from the opposite shore and elsewhere, against a reasonable payment and in addition the freedom, carrying rice, after disembarking the troops at Macasser, to navigate further to Amboina and Banda, and subsequently from there directly back. It goes without saying that the vessels that the Panembahang furnishes must serve for the transport of the Madurese, and those that the Pangeran of Sumanap provides also for the transport of his own people, but of those that Your Honor obtains in one of the aforementioned ways, the first must be employed for the Sumanap people and they must be transported directly from there therewith, while the Madurese can meanwhile or subsequently, if not at Bangcallang, then embarked at the Bootp or wherever it can be done most quickly and best, and be transported north of Madura to Macasser; all under the special recommendation of the utmost possible dispatch, also on Your Honor's part, so that the auxiliary force may be dispatched to Macasser as quickly as is ever feasible in one of the aforementioned ways. Because these warriors have been promised pay and shall receive it, proper name rolls must be formed of them and sent from those who depart for Macasser, and as the intention is also to arm them all with firearms, I trust that they will all also be capable 82 From Java's East Coast, the of handling them, and I will send Your Honor at the very first opportunity as many flintlocks and cartridge pouches as are in stock and can be spared here, and the rest upon receipt of those that I expect daily from Batavia along with some sea charts of the Macassar waters; while all this and whatever further will be issued and provided for consumption and use by Your Honor will have to be charged to the Macassar Government, even including the hire of the vessels if Your Honor is compelled to proceed to that and the owners insist on receiving a part in advance after use. Since Their High Mightinesses judge that Bappa Amben and associates, presently detained by Your Honor, will find a better abode on Ceylon than at Rosengain, I charge Your Honor to send this ill-disposed lot under good escort, the sooner the better, hither, to remain confined here until an opportunity arises to Batavia in the coming year. I rely on Your Honor that in everything the intention and the purpose will be met as much as possible, and awaiting also a prompt report thereof, I remain, after greetings, stood below, Your Honor's good friend, was signed, J. B. van der Burgh, in the margin stood, Samarang, the date aforementioned, lower, agreed, was signed, J. R. van der Burgh.
Dutch transcription
Van Iavas oostkust den tot tijd ook gelievde te informeeren van een toesland der saaken op celebes ten einde mijne maatregulen daar na hier te nemen soude den selve mij sComp: wegen een singuliere dienst doen. waar meede ik onder vriendelijke groete met alle agting blijven /onderstond/ uwel Edele achtb: goede vriend / was geteekend /. I: R: vander Burgh /in margine/ Samarang dato voorsz: /lager:/ accordeerd /was geteekend/ I: B: van der Burgh Copia 83 Van Iavas oostkust den Copia aparte missive geschreeven door den onderge„ teekende gouverneur en directeur van Iavas Noord oostkust aan den opperkoopman tit: Rudolph floventius van der Niepoort gesaghebber te soura„ baija gedateerd 10 december A=o 1777 Bij het inleggend Extract uit de aparte brief hunner hoog Edelhee„ den aan mij van den 28 november passato uwE ten klaarsten sullende consteeren den verergerde toestand van saeken te macasser en de hooge noodsakelijkheijd om dat gouvernement kragtdadig te secondeeren en tot dien eijnde soo spoedig als het maar immers mogelijk is en geschieden kan te assitteeren met de voorigen gerequireerde en volgens uwE opgave laast bij brief van den 22: november reeds aangeworven en na het re„ quitit onder bekwame en ervaaren hoofden bij een gebragte 500 Maaureesche en 500 sumanapsche kloeke en sterke goede kuijgers re„ commandeere ik uwE bij herhaal en met de meeste nadruk om te sien na een toerijk end getal tran porthoodemtjes of eigentlijk soo veel er nog moogen komen temanqueeren en 85 Dan Iavas oost kust den en om oversulks ook conform de intentie hunnen hoog Edel„ heeden door een nader gepast vriendelijk aansoek soo wel den panembahang van madura enden pangerang van sumanap als de regenten van sourabaija pamacassang quissee en bidajoe te amineeren soo veel vaartuigen te fourneeren als sij hebben of bij een krijgen kunnen terwijl ik ook hier toe den panembahang en pangerang voorm: bij de inleggende brieven selfs aanmoedige en uw E qualificeere om boven de beloofde assistentie met equipagie hen ook des noods bij te staan met ammunitie goederen / een en ander egter met een menagieuste had en onder belofte van restitutie van 't geen te rug sullen brengen:/ mitsgaders een ieder ook toeserging te geeven dat in gevalle te rug sullen brengen :/ mitsgaders een ieder ook toetsegging te geeven dat ingevalle de kieltjes waar meede sij de Compagnie genieven het een of ander onge„ luk op de reise mogte overkomen sij dan sullen worden schade„ loos gesteld dog een en ander niet na wensch reusseer ende op toerijkende sal uw E soo als ik intusschen hier op sal tragten te te doen moeten overgaan tot het pretsen en inhuuren van be„ kwame particuliere te sourabaija en inden oosthoek te huishoorende en 85 Iavas oostkust den Jan en dagelijks van de overwal en eldens reventeerende vaantuigen teegens een billijke betaling en vrijheyd boven dien om uyst meede voerende na ontscheep der troupen te macasser verder te navigeeren naar amboina en banda, en vervolgens om daar direct te rug. het spreet van selfs dat de vaartuigen, die den panom bahang Coumaerd moeten dienen tot transport der madureen en die den pangerang van suma„ nap besorgd tot overvoer ook van sijn eijgen volk maar van die uwE op een vande voorschreeven wijsen bekomt sullen de eerste voor de su„ manappers g'emploieerd en die daar meede van daar direct moeten worden getransporteerd, kinnende intusschen of vervolgens de madureesen soo niet te baniallang aan te bootp of waar het spoedig en best geschieden kan g'embarcqueerd en benoorden madura om naar macasser wor„ den gevoerd alles onder de speciaale aanbeveeling vande meet mage„ lijkste voortvarendheijd ook van uw E bijden ten einde dehulp bende soo spoedig het op een der voorsch wijsen maar imens doenlijk sal syjn, naar macassan tebesongen Dewij, dese krijgers besolding toegesegdis en sullen karijgen sal: van hen behoorlyk naam rollen dien en geformeerd en deese van die vertrekken naar macasser moeten gesonden worden end' intentie ook sijnde henalle met schiet geweenen tewapen en vertrouwe ik dat sij ook alle bekwaam sullen weesen 82 Van Iavas oostkust den wesen om daar meede om te gaan en sal ik uw bij aller eerste gelegentheid senden soo veel snaphanen en pattioon tassen als hier in voorraad en te nussen sijn en de rest na ontvangst van de gemeene die ik dagelijks ne„ vens eenige seekarten van het macassaarsche vaarwater van batavia te gemoet sie, terwijl een en ander en wat verder tot consumptie en gebruik sal worden afgegeeven en verstrekt door uw E het gouver„ nement macassar sal moeten worden aangereekend tot selfs de huur der vaartuigen toe als uw Ed genoodsaakt word daar toe over te gaan ende eijge„ „naars en op staan om na het gebruik een gedeelte op hand te ontvangen dewijl hunne hoog Edelheeden oordeelen dat aetans bij uwE gedetineerde bappa amben C: s: beter verblijf op ceelen als te rosingain salvinden gelatte ik uw E deesen kwalijk gesinde hoop onder goed excorte, hoe een der hoe beeten herwaerds tesenden om hier gecomvineerd te blijven tot dat er ge„ seegendoheid in het anstaande Jaar naar batavia komt. Jk verlaat en mij op dat in alles door uw E soo veel mogelijk aande in„ „tentie en het oogmerk sal worden voldaan en ook een poedig venslag daar van wagtende blijve ik naar groete /onderstond/ uw E goeden vriend /:was geteekend/ J: B: van der Burgh /:inmargine stond/ Samarang. dedato voormeld /lager / acordeerd / was geteekend/ I: R: vanden Burgh. —
English
From Java's East Coast the Copy of a letter written by the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast to the Panembahan of Madura, dated Samarang, 18 December 1777. The willingness with which Your Highness has undertaken to assemble 500 of the best Madurese warriors for Macassar has so satisfied not only me but also Their High Right Honourables in Batavia that I may express Your Highness their high pleasure regarding this and assure you in the name of Their High Right Honourables that if Your Highness continues to meet expectations in this matter, the Company will also remember it for the best at any occurring opportunity. However, if the Company is now to have service and benefit from these warriors, Your Highness must also see to their transport to Macassar, or at least provide as many vessels for that purpose as can possibly be brought together; and while I am presently instructing the Commander of der Niepoort to assist Your Highness therein and even to aid with equipment goods as needed, I also promise Your Highness myself that in the event any accident should befall one of those vessels on the voyage to Macassar, the Company will bear the damage and pay the value. I rely upon your good inclination to comply in this matter and therefore also trust that the 500 warriors brought together are all skilled soldiers capable of handling a musket, as the intention is to arm them with such, and that the chiefs are worthy, capable, and experienced officers who have gained knowledge in war. Below stood: Castle Samarang, 20 December 1777. Was signed: J. R. van der Burgh. Copy. From Java's East Coast the Copy of a letter written by the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast to the Pangeran of Sumenep, 1777, dated Samarang, 10 December 1777. Having understood through the Chief of der Niepoort that you have assembled the 500 best and experienced soldiers required for Macassar, and have also already divided them under good, vigilant chiefs, many of whom have already served the Company in the Ceylon war, I express to you my pleasure regarding this, in the trust that those warriors are all trained and made competent to handle a musket, as the intention is to arm them with such. However, if the Company is now to have service and use from these warriors, you must also see to their transport to Macassar, or at least provide as many vessels for that purpose as can possibly be brought together; and while I am presently instructing the Commander van der Niepoort to assist you therein and even to aid with equipment goods as needed, I also promise you myself that in the event any accident should befall one of those vessels on the voyage to Macassar, the Company will bear the damage and pay the value. I trust that you will give a demonstration of service and readiness, and thus endeavor to make yourself further worthy of the Company's favor. Below stood: Castle Samarang, the date as mentioned above. Was signed: J. R. van der Burgh. Lower: Agrees. Signed: J. R. van der Burgh. Copy. From Java's East Coast the Copy of a separate letter written by the Senior Merchant titular Rudolph Florentius van der Niepoort, Commander of the East Hook, to the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast, dated Sourabaija, 14 December 1777. Yesterday evening I duly received Your Right Honorable Worship's esteemed letters of the 10th of this month, together with an extract from Their High Right Honourables' venerated letter dated 28 November past, in reply to which I serve, so far as possible, that I shall send orders to Sumenep this very day and urge the Pangeran to send his 500 warriors—whom he, as well as the Panembahan, has assured me consist of his best and ordinary warrior people—as speedily as possible to Macassar with the small vessels he already has at hand; likewise I shall write to him and to the Resident to press, if any are lacking, those four sloops that have already returned from Palembang and were here to change their passes, which belong there. I shall also urge the Pangeran, if possible, to charter the bark of the Chinese Keon residing in Sumenep, which has arrived from Batavia and is presently lying there. As soon as the muskets arrive, I shall forward them to Sumenep with the cartridge pouches and some live musket cartridges, so that waiting for them will not cause a delay; also write to the Resident to assist the Regent with ammunition if he requests it, under the promise of restitution stipulated by Your Right Honorable Worship should it find no use. I shall also request the Panembahan of Madura to dispatch his 500 men, though there will likely be a shortage of transport vessels, as I, having kept an eye from the side on his provisions for this, have seen little preparation made; I will thus be compelled to press some of the overseas vessels here and in Grissee that belong to the East Hook, because I can promise myself little from the aid of the Regents from here, Grissee, Sidaijoe, and Pamarassan, besides it taking too long. I merely request in the meantime that Your Right Honorable Worship be pleased to assign me some juragans familiar with the Macassar waters, for there are truly none here. Those whose vessels I will be compelled to press from Java's East Coast the will
Dutch transcription
84 Ian Iavas oostkust den Copia Missive geschreeven door den ondergeteekende gouverneur en divec„ teur van Iavas Noord oostkust aanden Panembahang van madura gedateerd Samarang den 18 dec:r 177. De bereid willigheijd met dewelke uw hoogheijd aangenomen hebt 500 bette madurasche kuijgens bij een te brengen voor ma„ casson heeft niet alleen mij maar ook hunne hoog Edelheeden te batavia soo voldaan dat ik uw hoogheid het hooge genoegen daar over. betuigen en uit naam van hunne hoog Edelheeden verseekenen mag dat als uw hoogheid in deesen verder aan de verwagting beantwoord de Comp: dat ook bij voorkomende geleegendheid ten besten gedenken sal. Maar sal de Comp: nu dienst en niet van deese k rijgers hebben dan diand uuw hoogheid ook te sorgen voor hun transport naar macassen of ten minsten daar toe soo veel vaartuigen te fourneeren als met mogelijk bij een brengen kan en terwijl ik den gesaghebber van aer niepoort tans aanschrijve om uw hoogheijd daar in behulp„ saam tesijn en selfs met Equipagie goederen als bendigd te assis„ „teeren beloove ik ook selfs uw hoogheijd dat ingevalle een dier vaartuijgen 89 Van Iavas oostkust vaartuigen eenig ongeluk op de reise naar macassar mogte voorkomen de Compagnie deschade dragen en de waarde betaalen Jal„ Jk verlaat mij op uw goede geneijgheijd om in deesen te voldoen en vertrouwe mits dien ook dat de bij een gebragte 500 krijgers alle sijn bekwaame solaaten om met de snaphaanom te gaan „wijl de intentie is hen daar meede tewapenen en dat dehoofde„ sijn braave bekwame en ervaaren officeeren die onder vinding hebben inden oorlog konnen /onderstond/ slot samarang den 20 december 1777 /was geteekend/ I: R: vander Burgh Copia 89 Van Iavatoot kust den. Copia Missive door den ondergetee„ kende gouverneur en directeur van Iavas Noord oostkust geschreeven aan den pangerang van sumanap 1777 gedateerd Samarang den 10 dec:r 1777- Door het opperhoofd van den Niepoort verstaan hebbende dat uw de voor macassar gerequireerde 500 beste en envaaren soldaaten bij een gebragt en onder goede vigilantie hoofden van dewelke er veele de Compagnie in den ceijl onschen oorlogal hebben gediend ook reeds verdeeld hadt betuige ik uw daar over mijn genoegen, in vertrouwen dat die krijgers alle gelaend en bekwaam gemaakt sijn om met de snaphaan om te gaan wijl de intentie is hen daar meede te wapenen. Maar sal de compagnie nu dienst en nut van deeseck rijgers hebben dan diend uw ook te borgen voor hun transport naar macassar of ten minsten daar toe soo veel vaartuigen te foumee„ „ren als niet mogelijk bij een brengen kan enterwijl ik den gesaghebber vander Niepoort tans aanschrijve, om uw daar in behulpsaam te sijn en selfs met Equipagie goederen des 91 van Iavas oostkustden des benoodigd te assisteeren beloove ik ook selfs uw dat inge„ valk een dien vaartuigen eenig ongeluk op de reise naar macassar mogte overkoomen de Compagnie de schade dragen en waarde betalen sal Jk vertrouwe dat uw een blijk van dienst en beraidwillig„ heijd geeven en dus tragten sal uw sCompagnies toegenee„ gendheijd werder waardig te maaken /onderstond/ stot Samarang de datum als voorgemeld /was geteekend/ I: B: vander Burgh /lager / Accordeerd / geteekend/ I: R: vander Burgh. Copia 91 Van Iavas oost kust den Copia Aparte Msive geschreeven door den opper„ koopman titul: Rudolp Hlorentius van der Priepoort gesaghebber over den oosthroek aan den ondergetee„ kende gouverneur en directeur van Javas Noord oost Cust gedateerd sourabaija den 14. december 1777. Sitteren avond hebbe ik wel ontfange uwel Ed achtb: steede geende letteren vanden 10 deesen beneevens een Extract uit hun hoog Edel„ heedens gevenereerde missive dato 28 november passato waar op voor soo verre mogelijk ten antwoorde diene dat ik heeden nog na su„ manap ordre sal senden en den pangerang aantpooren sijne 500 krijgers die hij mij soo wel als den panumbahan betuigt heeft dat in sijn bette en ordinaire krijgs volks bestaan soo spoedig mogelijk naar macatsar te senden met de vaartuigjes die hij reets aan handen heeft als meede sal ik hem en den president aanschrijven om er eenige man„ queerende als dan te pressen die vier pees reets van pa„ lembang geretourneerde en hier om hunne passete ver„ wisselen aangeweest sijnde Chialoupen die daar 'thuis hoo„ ren ook sal ik aen pangerang aanmaanen om des mogelijk de 2 de barcq te huuren van den te sumanapg remoreerende chinees keon welke van batavia thans daar legt. soo dra de snaphaanen aankomen sal ik die met de pattroontas„ schen en wat scherpe snaphaan pattroonen naar sumanap ver„ senden op dat het wagten aan daar na ook niet sij itam den re„ sident aanschrijven om den regent daarom versoekende met ammunitie bij te staan onder de door uwel Ed achtb: bepaalde bepaalde belofte van restitutie wanneer geen emploij vinden. Den panumbahan van madura sal ik ook versoeken sijne 500 man te depecheeren arg wijl daar wel aan transport bodempsprs haaperen sal alsoo ik van ter sijde op sijn besorging van dien het oog gehad hebbende wijnig aanstal hebbe sien maaken soo sal ik genootsaakt sijn hier en te grissee eenige der overwalsche vaartuigen die in den oosthoek thuis gehooren te pressen want van de hulpe der regenten van hier grissee sidaijoe en pamarassan kan ik mij weinig belooven buiten dat het te lang soude aanloopen Jk versoek is intusshen maar dat uwelEd achtb: mij eenige het macassaarsche vaarwater kundige Juragans gelieft bij te setten want die sijn hier waarlijk niet. Die welker vaartuigen ik genoodsaakt sal sijn te prassen van Iavas oostkust den sal
English
From Java's East Coast, the I shall make known to Your Honorable Worships the favorable disposition to allow the loading of rice and, after the disembarkation of the troops, to transport it to Ambon or Banda, as well as to return directly here from there; I shall also take the liberty of requesting the Governor of Makassar not to detain the vessels. I have already handed over to the Panembahan and the Pangeran a muster roll model so that it may be written down in both Javanese and Dutch, and I shall see to it that it is drawn up in proper form by the Resident of Sumenep there and the Commander of Bangkalan together with the sworn translator, who shall be present at the shipping of the Madurese, so that these troops, being about to draw pay, can be entered into the books man for man. I shall have a roll delivered to the captains and enclose one in the accompanying letter to the Makassar ministry, and also debit that government and have everything debited by invoice that might be sent, supplied, or necessarily paid on its behalf. Shortly I shall Your Honorable Worships the rebellious Balambangan From Java's East Coast, the that the lessee may demand no other services whatsoever from the inhabitants of the aforementioned villages and the remaining persons assigned to them, other than guarding the cliffs and assisting in gathering the bird nests, and above all may not burden them with levies or imposts, while I shall await from you a statement of how much the respective regents will miss from the few profits they have had for some time from the cliffs, and how much could reasonably and in accommodation be allocated to them, at least for the time being, from the lease money, in compensation for this and for the surrender of the aforementioned villages and persons to the lessee. I expect that your urging upon the Regent of Sumenep for the transport of his 500 warriors with vessels from Sumenep to Makassar will have the desired result with the utmost speed, and I hope that this will meanwhile awaken the Panembahan of Madura to look out for vessels himself for the transport of his 500 persons, while in addition to the muskets already sent, the remainder needed to make up the full number of 100 pieces are to follow at the first opportunity, alongside 10,000 flints for Makassar; but as there are no more cartridge pouches in stock or obtainable here, you must supply the missing ones as far as possible. I enclose herewith three sets of sea charts to Makassar to make the necessary use thereof; but having been unable to find any juragans here knowledgeable of the fairway to Makassar up to this day, I cannot send them either. After cordial greetings, I remain, was written beneath, your good friend, was signed, J. A. van der Burgh, in the margin was written, Semarang, date as above, lower, Agrees, was signed, J. R. van der Burgh. Extract Java's East Coast, the Extract from the separate dispatch written by the titular Senior Merchant and Commander of the North Coast, Rudolph Florentius van der Niepoort, to the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast, dated Surabaya the 6th of December Anno 1757. And in order to lose no time in accordance with Your High Honorable Worship's high orders, so that the Company may enjoy the advantages of the conquest of Nusa as much and as quickly as possible, and also to see the western Balambangan lands finally at peace and everything established on a firm footing, I have, since the receipt of Your Honorable Worship's aforementioned letter dated the 12th of September, already made inquiries regarding the quantity of bird nests that might fall annually. The Commander and the Regent of East Balambangan have reported to me that in the various caves reckoned under that district, roughly 10,300 pieces of nests fall at each gathering, which would amount to 30,900 pieces annually in the three harvests, and which I thus estimate at fully 8 picols. The cliffs under the Sabang district, beginning on the west side of the Manong mountains and including 12 westward, the principal ones being Gunung Pager and Udali, which are situated 1½ miles off the Javanese coast and seven miles eastward of the island of Nusa, would, together with the few on Nusa itself, yield according to the latest January 17 99
Dutch transcription
93 Ian Iavas oostkust den sal ik uwel Ed agtb: gunstige dispositie om rijtt te mogen hadden en die aan na ontscheeping der troupen na ambon of banda te mogen vervoeren als meede van daar direct herwaartste kunnen retourneeren bekent maaken ook de vrijheyjd neemen den heer maccassaars gouverneur te versoeken en vaartuigen niet op te houden. Den panumbahan en pangerang hebbe ik bij aan sijn al model naam rolle om beide in 't Javaanschen hollandsch be„ schreeve te worden inhandigt en sal sorge die in behoorlijke forma door den sumanaps resident daar en bancallangs Com„ „mandant met den Translateur bnse welke bij de afscheep der Ma„ aureese sal preesent laaten sijn vervaardigt worden op dat die troupen als betolding sullende trekken bij de boeken kunnen ingenoome worden man voor man aan de capitaind sal ik een rol laaten ter hand stellen en een in de geleide missive aan het maccassaarsche ministerium sluiten als ook dat gouvernement oper factuur ten lasten brengen en doen brengen alles waterten behoeve van het selve versonde verstrekt of noodsakelijk betaalt mogte werden. Eerttdaags sal ik uwelEd achtb: den opnoerigen Balem branger 95 Van Iavas oostkust den dat den pagter van de inwoonders van de voorschreeven negorijen en de overige koppen di hen worden toegevoegd geen andere dienten hoegenaamd almoogen vergen aan het toedigt over de klippen en de hulp om de netjes te plukken en voor al niet met latten op impositien sal moogen beswaaren terwijl ik van uwE verwagten sal eene opgave hoe veeld regenten respective sullen mitsen aande „weinige voordeelen die sij nu eenige tijd vande klippen hebben gehad en hoe veel hen daar voor en voor den afstand der voorm: negorijen en koppen aan den „pagten in billijkheid en te gemoete koning, ten minsten nog voor eerst uit de pagt schat soude kunnen worden toegelegd. Ik verwagte dat uwE aanspooring bij sumanaps regent tot transport zijner 500 krijgers met sumanapsche vaartuigen naar macassar het begeerde gevolg op het spoedigste hebben sal on hoope dat dit den panembahang van madura intusschen op wakkeren sal om ook selfs na vaartuigen om te sin tot den overvoer van sijne 500 koppen terwijl booven de reeds gesonden geweeren bij de eerste gelegend, heid de manqueerende aan het volle getal van 100 stuks staan tevolgen nevens 10'000 veursteenen op macassar maar geen pattroon tasschen hier meer in voor„ raad ofte krijgen sijnde sal uw E de ontbreekende soo verre mogelijk moeten supleeren; Driestel zeekarten naar maccassar voege ik hier neevens om 'en het nodige gebrunk van te maaken maar tot heeden toe hier geene Juragans het vaarwater naar ma„ caspar kundig hebbende kunnen vinden kan ik die ook niet senden. Jk blijve na minsame groete / onderstond/ uw E goeden vriend /was geteekent/ I: A: vander Burgh /in margine stond/ sSamarang dato voorschreeven /lager/ Accordeert /was geteekend/ I: R: vander Burgh. — Extract Javas oostkust Den Extract uit de aparte Missive geschreeven door den opperkoop man titulair en gesaghebber over denoothoek Rudolp verloren„ tius van der Niepoort Aan den ondergeteekende gouverneur en directeur van Javas noord oostkust gedateerd soura„ baija den 6: December Ao 1757. En om dan ingevolge uwel Edele hoog achtb hooge ondre geen tijt telaate verlooren gaan op dat demaatschappij soo veel en spoedig moogelijk de voor„ deele der verovering van noetsa geworde mag als ook om de wetten balem„ ppangsche landen eens in rust en en alles op een vatten voet bepalt tesien, soo hebbe ik mij van den ontfangst van voorsz uwel Edele achtb: letteren dato 12: september al g'informeert nade quantiteit der vogelnesjes welke enjaar„ lyks wel soude valle en hebben mij den Commandant en regent van oosten balemboangan opgegeeven dat er in de diverse onder dat distuct geree„ kent wordende goas min op meen 10300 pees nesjes op elk pluksel valla dat in de aniekeeren jaarlijks pees 30900 weesen soude en welke dus op 8: picols ruim stelle. De klijp en onder het sabaangse dittuict begin„ nende met de wett tijde van het manongte gebergte en waar onder dan 12. waarts op gereekent/ de voornaamste als goenong pagger en oedalie die 1½ mijl uit de Javakhe wal en seeven oostwaards van het eijland noessa leggen souden met de weinige op noessa selfs geeven volgens het Jongste Jan 17 99
English
From Java's East Coast the that the farmer of the inhabitants of the aforementioned villages and the remaining persons who are added to them shall not be permitted to demand any other services whatsoever, except for the guarding of the cliffs and the assistance in harvesting the nests, and above all shall not be permitted to burden them with charges or impositions, while I shall expect from your Honour a statement of how much the respective regents will miss in the few benefits they have had for some time from the cliffs, and how much could reasonably be granted to them in compensation, at least provisionally from the lease revenue, for this and for the cession of the aforementioned villages and persons to the farmer. I expect that your Honour's encouragement to the regent of Sumanap to transport his 500 warriors with Sumanap vessels to Macassar will have the desired effect as soon as possible, in the hope that this will meanwhile awaken the Panembahan of Madiun to also look for vessels himself for the transport of his 500 persons, while in addition to the muskets already sent, those lacking to complete the full number of 100 pieces are to follow at the first opportunity along with 10,000 flints for Macassar, but as there are no more cartridge pouches in stock or to be had here, your Honour will have to supply what is lacking as far as possible. I enclose herewith a set of nautical charts to Macassar for the necessary use, but having been unable to find any juragans here to date who are acquainted with the waters to Macassar, I cannot send them either. I remain, after cordial greetings, below stood, your Honour's good friend, was signed, J. R. van der Burgh, in the margin stood, Samarang date aforementioned, lower, Agrees, was signed, J. R. van der Burgh. Extract From Java's East Coast The Extract from the separate letter written by the titular senior merchant and commander over the Oosthoek, Rudolph Florentius van der Niepoort, to the undersigned governor and director of Java's Northeast Coast, dated Surabaya the 6th of December Anno 1777. And in order, pursuant to your Right Honourable's high orders, to let no time be lost so that the Company may obtain as much and as quickly as possible the benefits of the conquest of Nusa, as well as to see the Western Balambangan lands finally at peace and everything established on a firm footing, I have, since the receipt of the aforementioned letters from your Right Honourable dated 12th September, already inquired into the quantity of birds' nests that might be harvested annually, and the commandant and regent of Eastern Balambangan have reported to me that in the various locations counted under that district, roughly 10,300 pieces of nests are harvested at each gathering, which in the three times yearly would be 30,900 pieces, and which I therefore estimate at a generous 3 picols. The cliffs under the Sabrang district, beginning with the west side of the Manong mountains, among which counted southward the principal ones like Gunung Pager and Bedalie, which are said to lie 1½ miles off the Javanese shore and seven miles eastward from the island of Nusa, together with the few on Nusa itself, yield according to the latest report of the two aforementioned officers 36,000 to 37,000 pieces in a year, which I shall likewise calculate at three large picols. The Lumajang and Malang cliffs are said to yield little, and they are estimated at nowhere near one picol in the three gatherings, but such true value for the benefit of the Company will be learned better from time to time if your Right Honourable should think fit to have them leased publicly, which could commence with the first of January next for one year, and then in my opinion it would still be best to divide them into three, or at least two lots, namely those of Eastern Balambangan separately, and those belonging under Sabrang or Western Balambangan alone or together with those of Lumajang and Malang. However, I find myself obliged to bring to your Right Honourable's attention at the same time that I have little prospect that at least Oosthoek Chinese will be inclined to bid unless under the lease conditions people or villages are included for assistance and guarding, and these would need to be, from Eastern Balambangan the villages of Grajagan and Pagangsieran, from Western Balambangan the small village that lies near Batu Ulu and another 48 men from the regency of Lumajang, the village of Sampa, and from Malang, because no village lies close by there, forty men from the regency. Below stood: Agrees, was signed, J. R. van der Burgh. From Java's East Coast the Copy From Java's East Coast the Copy statement of the Lumajang Javanese Singo Merto, given at Samarang the 10th of December 1777. The declarant relates that at the time when Lumajang was taken by the Company, he with his companions, together with their wives and children, went missing from there and went to the village of Renes in the Lumajang mountains; that after having remained there together for 2 years they had gone to Nusa and had done nothing there but cultivate gogo fields; that after having been there for 2 years and the Company had now recently taken Nusa, they had fled from there together again by a prahu croman and had landed at the village of Lodoyo in the Blitar district belonging under Solo; but having scarcely been 2 days in the aforementioned Lodoyo, they were apprehended by the petinggis of that village and brought to Solo to the chief, who subsequently had sent them to Samarang. Furthermore, the declarant says that to his knowledge nothing was known to them together of how the chief of Nusa, the Tumenggung Montro Nogorio
Dutch transcription
Van Iavas oostkust den dat den pagter van de inwoonders van de voorschreeven negorijen en de ovenige koppen du hen worden toegevoegd geen andere diensten hoe genaamd salmoogen vergen aan het toedigt over de klippen en de hulp om de netjes te plukken en voor al niet met lasten op impositien sal moogen beswaaren, tenwijl ik van uwE verwagten sa een opgave hoe veelde regenten respective sullen missen aande weinige voordelen du sij in eenige tijd vande sclippen hebben gehad en hoe vel hen daar voor en voor den afstand der voorm: negorijen en koppen aan den pagter in billijkheid en te gemoete koming, ten minsten nog voor eerst uit de pagt schat soude kunnen worden toegelegd. Ik verwagte datums aanspooring bij sumanaps regent tot transpot zijnd 500 krijgers met sum an apsche vaartuigen naar macassar het begeerde gevolg op het spoedigste hebben sal in hoope dat dit den panembahang van madiu intusschen op wakkeren sal om ook selfs na vaartuigen om te sin tot den oversoer van sijne 500. koppen terwijl booven de reeds gesonden geweeren bij de eerste geleegend, heid de manqueerende aan het volle getal van 100 stuks staan tevolgen nevens 10'000 veursteenen op macassar maar geen pattroon tasschen hier meer in voor„ raad ofte krijgen sijnde sal uu E de ontbreekende soo verre mogelijk moete supleeren; Duiestel zeekarten naar maccassar voege ik hier neevens om en het nodige gebruk van te maaken maar tot heeden toe hier geene Juragans het vaarwater naar ma„ cassar kundig hebbende kunnen vinden kan ik die ook niet senden Jk blijve na minsame groete / onderstond / uw E goeden vriend / was geteekent/ I: R: vander Burgh /in marginettond/ Samarang dato voorschreeven /lager/ Accordeert /was geteekend/ I: B: van der Burgh.— Extract Van Iavas oostkust Den Extract uit de aparte Missive geschreeven door den opperkoop man titulaar en gesaghebber over den oosthoek Rudolp verloren„ tius van der Niepoort Aan den ondergeteekende gouverneur en directeur van Javas noord oost kust gedateerd oura„ baija den 6. December A:o 1757. En om dan ingevolge uwel Edele hoog achts hooge onare geen tijt te laate verlooren gaan op dat demaatschappi soo vee en spoedig moogelijk de voor„ deele der verovering van noessa geworde mag als ok om de wetten balem„ boangsche landen eens in rust en er alles op een vatten voet bepaalt tesien, soo hebbe ik mij van den ontfangst van voorsz uwelEdele achtb: letteren dato 12: september al g'informeert nade quantiteit der vogelnesjes welke ejaar„ lijks wel soude valle en hebben mij den Commandant en regent van ooster balemboangan opgegeeven dat er in de diverse onder dat dis niet geree„ kent wordende gas min of meer 10300 pees niesjes op elk pluksel valla„ dat in de ariekeeren jaarlijks pees 30900 weesen soude en welke dus op 3: picols ruim stelle. De klip en onder het sabrangse dittuct begin„ nende met de watt sijde van het manongse gebergte en waar onder dan /z: waarts op gereekent/ de voornaamste als goenong pagger en bedalie die 1½ mijl uit de Javakhe wal en seeven oostwaards van het eijland noessa leggen souden met de weinige op noessa selfs geeven volgens het Jongste 7 99 jongste berigt den twee gem: officieren in een Jaar pees 36: 37000 die ik meede maar calculeere sal op drie groote picols. De lamadgangsche en malangsche klippen souden weinig geeven en worden die op verne na niet gesteld op een picol in de drie pluksee doog sulk en dues waarde tot voordeel van de maatschappij sal men tijt tot tijd met beter gewaar worden aan wanneer uwel Edele achtb konde goed vinden deselve publicq te laten verpagten dat met p:o Jann: aanstaande een aanvang voor een Jaar soudekinnen neemen en dan soude het mijns bedunkens nog wel best sijn in arie ten minste twee perceele teweerd die van ootter balemboangang apart die onder het sabrangse ofwetten balemboangang gehooren alleen ofe met die van lamadjangen malang tekome Dog vinde ik mij werpligt uwel Edele achtb: teffens onder het oog te brengen dat ik wijnig voor uit tigt hebbe op ten minste oothoeks Chineesen die er toe inclineeren sullen als er onder depagt Conditien geene volkeren of des sas ten hulpe en bewaaring toe begreepen sijn en deeses soude van oostenbalamboangang dienen te sijn aedessas gradjagan en pagang sieran van wetten balemboangang het negorijtge dat bij batoe oeloe legten nog 48 man uit an regentshapp van lamadjang de dessa sampa, en van malang wijl daar digte bij gen assa legt veertig man uit het regentschap /onderstond:/ accordeerd /was geteekend/ J: R: van der Burgh — Dan Iavas oost kust den Copia 99 99 Van Iavas oostkust den Copia relaas van den lamadjangs Javaan singo merto gegeeven te Samarang den 10 december 1777. Den resatant verhaalt dat hij sig ten tijde doe lamas Jang door de Comp: was ingenomen geworden met sijn makkers neevens hune vrouw en en kinderen van daar te soek gemaakt had nadedessa renes op het lamadjangs gebergte dat sij met malkan„ der 2: Jaaren aldaar gebleeven sijnde sig na noessa hadden begeeven en aldaar niets gedaan hadden als gogo velden be„ werkt dat sij aldaar na 2: Jaaren geweest tesijn en de Comp: nu J: L noetsa ingenomen had sij weeder te saamen per Een prauw Croman van daar gevlugt en ter houw waaren gekomen by de dessa Lodjaijo in 't blitarsche district borteerende onder solo dog nauwelijks 2: dagen te lodjoijo voorsz: geweest sijnde waeren sij door de petiengies van die aessa opgeat en na bolo bij te opperhoofd gebragt die hen vervolgens had na Samarang. gesonden. wijders tegt den relatant dat hem voor haar lieden te saamen niets bekend was hoe t hoofd van noetsa den Tomm: Montso Nogorio 101
English
Nogouro together with his pepatih Sindo Ongo as well as the other inhabitants of Noetsa Belant were, and thus he the deponent with his companions had previously and upon the rumor that the Company's troops were approaching made off from there. Thus done and related at the government of Samarang on the date aforesaid. Below stood this mark, placed there by the Javanese Singo Merto. Lower In witness whereof signed by me C: P: Boltzi sworn clerk, and thereunder all the deponents, both men and women, having been heard one by one, agree completely and without any alteration with the aforesaid account. Below stood Which testifies, signed C: P: Boltze sworn clerk. Lower Agrees, signed C: P: Boltze sworn clerk. Caoken Snebe gaeleren aan Lon 7
Dutch transcription
Nogouro neevens sijn pepattij sindo ongo als meede de andere in„ woonders van noetsa belant waar en alsoo hij relatant met sijne makkers van te vooren en op het gerugt dat sComp: vol„ keren aan naaderden had van daar weg gemaakt. Aldus gedaan ende gerelateerd ten gouvernemente Samarang dato voorsz: /onderstond/ dit merk en daar bij gesteld, door den Javaan Singo Merto /lager/ In kennisse van mij /was geteekend/ C: P: Boltzi getw: scriba en daar onder A3 de relatanten zoo mannen als vrouwen en voor een verhoord sijnde koomen volkomen met 't voorsz: relaa endes sonder Eeniege verandering over een /onderstond/ 'T welk getuijgd /was geteekend / C: P: Boltze gesw: scriba /lager / accordeerd / was geteekend/ C: P: Boltze geho: Schriba. Caoken Snebe gaeleren aan Lon 7