Inventory 3627
Japan · 538 pages · 335 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
4 one cannot act as one pleases. notice given regarding the spice-yielding places. 58: to apportion the adjacent matter here further. regarding the cannon. that which was plundered in the year 1778 has been restituted would indeed with heart and soul gladly see that now and then one of those insolent persons could be struck down, yet neither anyone of his people nor of ours dares to undertake such a thing, out of fear of the dreaded revenge of their family. A small example of this was seen only recently with one of the sons of Datoua Baringang, who stabbed the wife of the Bonian court interpreter with a kris in the heart in the most brutal manner because in his rage he could not get to the man himself, without the court or the King doing the slightest thing to him on that account, as he is a prince; he even sat at table with me, alongside other princes and grandees, on the occasion of the King's New Year's visit in the month of January. All that can be done with these peoples consists in this: immediately protesting against it with an unhesitating resoluteness upon the occurrence of one incident or another, and furthermore continuing successively with the same, in order thus gradually, without violence, to get our way and will; at least I find that in earlier times it was treated with success in such a manner by previous Governors. Accordingly, following in those footsteps, I also, among other things, finally obtained full satisfaction for the remaining amount of the goods plundered in the year 1778 by two Bonian princes from the Chinese resident here, Theolianko, which were appraised at that time at 630 Spanish rixdollars, as mentioned in detail in the late Governor van der Voort's separate letter of the 3rd of June of the same year. Against the forbidden navigation, and especially to §9. respectfully report regarding the 3 pieces of cannon found at Bima that I, pursuant to the established order to Bima's Resident Meurs, instructed him by letter of the 28th of July of the preceding year to send them to the main settlement if possible that year or else the next, without charging any sum of money, directly with the ship that ordinarily comes over to collect sapanwood; but that it appears that due to the late receipt of that letter, which only came into his hands on the 3rd of September, he was unable to comply with it. However, although I subsequently learned orally from the said Fuhrer upon his return here that the same are completely unusable, I have nevertheless written to him further about this. The article concerning the toll exemption granted by Your Right Nobilities to His Highness the King of Boni, and what pertains to the lesser ranks, being most properly dealt with in the handling of indigenous affairs, I shall, with respect to what was brought up by the former interim Resident Fuhrer on the spice-yielding factories, it will be guarded against as much as possible here according to Your Right Nobilities' order regarding the prohibition of navigation. To better comply with this, I have not only handed over to the Shahbandar an extract from Your Right Nobilities' respected dispatch of the aforementioned 21st of December concerning the heavy navigation of the Macassars to Kei, Tenimbar, and the South-Western Islands, with express orders to be extremely vigilant in that regard, but also given immediate notice of this prohibition to the courts of Boni and Makassar, to the former of which this order has the most particular reference. to maintain 86. 57. 45
Dutch transcription
4 kan men niet handelen zo men wil. na de Sperij gernde plaat„ „sen kennis gegeven. 58: het nevenstaande hier nader te bedeelen. wegens het kanon. het in anno 1778 geroofde is gerestitueerd wel met hart en ziel gaarne zoude zien dat er nu en dan een van die baldadige konde worden nedergelegd, zo durft niemand van de zijne nog van de onze, uit vreese voor de te dugtene weerwraak hunner Familie zulks on= „derneemen. Een klein staaltje daar van heeft men nog dezer daagen gezien met een der zoons van Datoua Baringang, die de vrouw van den Bonischen Hoftolk op eene allerbrutaalste wijze om dat hij de Man zelfs, in zijn woede niet konde krijgen; de krits in het hart ge= „stooken heeft, zonder dat hem als een Prins iets het geringste daar over van het Hoff: of de Koning is gedaan, zelfs heeft hij ter gelegendheid van 'Skonings, afgelegde nieuwe Jaars visite in de maand Januarij nevens an„ „dere Vorsten en Grooten meede bij mijn aan Tafel gezee„ „ten. Al wat met deeze volkeren te doen is, bestaat hier inne om bij het eene of andere voorval oogenblickelijk met eene omrigtige Cordaatheid daar teegens te doleeren, voorts met het zelve successive te continueeren, om al„ „zo langzamerhand zonder brutaliteiten onze zin en wil te krijgen, ten minste jk vinde dat het zodanig in vroe„ „gere tijden bij voorige Gouverneurs met Succes is ge- „tracteerd geworden, invoegen jk ook onder meer andere op dat voetspoor eindelijk ten eenemaal voldaan gekreegen heb het restand bedraagen der in anno 1778. door twee Bonische Princen van den Chinees en Jnwoonder al= „hier Theolianko geplunderde en toenmaals op rijx= „daalders 630 Spaans getaxeerde goederen, breedvoerig vermeld bij wijlen 's Gouverneurs van der Voorz. aparte brief van den 3=e Iunij deszelfdigen Jaars Teegens den verboden vaart en wel inzonderheid na §9. Bima- gevondene 3 p„s kanons Eerbiedigst melden als dat Jk den gestelde ordre na Bimas Resident Meurs bij brief van den 28=e Iuli A„o p=o ge„ „last heb om dezelve bij mogelijkheid dat Jaar dan wel het volgende, zonder aanreekening van Geld zom di= „rect met het schip dat ordinair ter afhaal van Sa= „panhout overkomt, na de Hoofdplaats te zenden, dog dat het Schijnt dat hij door de te laate ontfangst van die brief die hem eerst den 3=e September in han= „den is gekomen, daar aan niet heeft kunnen voldoen. Egter heb jk hem, schoon jk naderhand van ged:e Fu= „hver bij zijn te rug komst alhier mondelings vernomen heb, dat dezelve gantsch onbruikbaar zijn, hier over nader Het Artikul betreffende de door Uw Hoog Edel= „heedens aan zijn Hoogheid den Koning van 't Bonij toegestaane Thol-vrijheid en het geene de mindere Nij= „kjes betreft, best voeglijkst in de bedeeling der Inland= „sche raaken te verhandelen zijnde zal jk met opzigt tot de door den gewezene prointerim Resident Fu= „hver op de Specerij gevende Comptoiren zal na uw Hoog Edel= van de ordre tegens de vaart„ heedens ordre hier zo veel mogelijk worden gewaakt, hebbende Jk om hier te beter dan te voldoen niet alleen den Sabandhaar ter hand gesteld een Extract uit uwer Hoog Edelheedens gerespecteerde Missive van den 21=e December voormeld nopens de sterke vaart der Ma= „kassaaren na Keij, Tenemba en de Zuidwester Eijlanden met nadruckelijke last om daar omtrend ten uitersten attent te zijn, maar van dit verbod ook ten eersten kennisse gegeven aan de Hoven van Bo= „nij en Makassar, tot welke eerste deze ordre wel het byzonderst zijn betrecking heeft de onderhouden 86. 57. 45
English
42 510. 1781 passed through the Strait of Lombok 511. the abolishment of money fines is impossible here §12. the soldiers are now quiet §13. Bremer was by no means treated too harshly and had no reason to complain. maintained, because opportunity for their transport can nevertheless always be found with the vessels that annually bring horses etc. from there to Batavia for sale. Meanwhile, it also serves as further clarification, according to a subsequent verbal report obtained from the said Suhrer regarding what kind of ship it was, that the English ship which passed through the Strait of Lombok in the year 1781 was one of those ships that belonged to those which shortly before lay anchored in the Strait of Papie, and which were subsequently followed by him through the Strait of Lombok. Concerning the imposing of money fines on the Company's subjects or common people, I can assure Your High Nobilities in good conscience that not the slightest abuse is made thereof; nor are there other means to be introduced here on the coast, as may take place at other trading posts, to bring them to their duty. Moreover, be it said with respect, the same could not well be introduced without causing complete confusion, since the native here is too accustomed to—and in this matter one also proceeds according to—the laws approved many years ago by Your High Nobilities and the High Noble Gentlemen Seventeen in the fatherland and adapted here to the custom of the country, according to which matters are settled at the native assemblies and everyone, even the Princes when mixed matters are concerned, remains satisfied with their verdict without the least murmuring. Concerning the soldiers, since they have been brought to the observance of their duty with much effort through fitting corrections, and in this manner the matter stands, High Noble, Right Honourable, Sovereign Lords, with my treatment regarding the quarrelsome Bremer, in whose respect I believe I was rather all too gentle than too harsh, and regarding whom I have therefore by no means lost sight of the duty of a commander to proceed with moderation and discretion; for without this, his bad conduct would have had to undergo a rather different correction, particularly if Your High Nobilities please to consider in what a difficult condition this place was when I assumed the administration here, and how many on all sides have sought to fish in these troubled waters to make the burden intolerable for me, of which Bremer's mutinous actions in inciting a whole portion of Chinese against the harbourmaster-farmer is no small example; and who knows what might yet have come to light of the presumed agitation by one or another among the common people here, particularly the just-mentioned soldier, had it been advisable to conduct a thorough investigation into the same at that time. And all this I have under the burden of a difficult administration when I have had no more cause to complain. However, I once again very humbly beg Your High Nobilities not to maintain the thought that these rebellious people had any reasonable causes for dissatisfaction, nor that any mistreatment by Commander Baserman gave the least occasion thereto, but that on the contrary that man's sober and vigilant conduct—which was therefore envied by some here at Makassar who would perhaps have liked to see it otherwise—contributed much to bringing them back into good order again.
Dutch transcription
42 510. 1781 Straat Lombok gepas= „seert is 511. het afscheffen van Geld boe„ „tend is hier onmogelijk §12. de Militairen zijn nu stil §13. Bremer is in geenen deele te straf gehandelt en hebben geen reden van klagen gehad. onderhouden om dat er tot dies vervoer dog altoos gelegend= „heid kan gevonden worden met de vaartuigen zie van daar sjaarlijks Paarden etc:, ten verkoop na Ba= „tavia overbrengen. Jnmiddens diend ook nog tot elucidatie dat volgens wat voor een schip in ld„ nader bekomene mondelijks berigt van ged=e Suhrer het Engelsch schip, het welk Anno 1781 de Straat Lombok gepasseerd is, eene dier scheepen is geweest die gehoort heeft tot die welke kort bevoorens in straat Papie gean= =kert geleegen hebben en die naderhand van hem door„ straat Lombok gevolgd zijn. Omtrend het imponeeren van Geld-Boetens aan 's komp„s onderdaanen of geringe lieden, kan jk uwe Hoog Edelheedens in gemoede verzeekeren dat daar van geen het allerminste misbruik word gemaakt; Ook zijn hier ter kuste, zo als op andere komptoiren plaats kan hebben, geen andere middelen, om hun tot derzelver pligt, te bren„ „gen, in te voeren. Bovendien, het zij in Eerbied ge= „zegd, zo zoude dezelve zonder een geheele Confusie te ver= „wecken niet wel te introduceeren zijn, aangezien den Jn= „lander alhier te zeer gewoon is aan - en men ook in dezen te werk gaat na - de door Uw Hoog Edelheedens en de Hoog= „Edele Heeren Zeeventienen in het vaderland voor lange Jaaren g'approbeerde en hier na de gewoonte van het land geschikte wetten, waar na de zaaken bij de Jnlandsche vergaderingen worden afgedaan en een ieder, zelfs de Vors= „ten als het gemengde zaaken zijn, zig zonder de minste murmureering met dies uitspraake voldaan houd. Over de Militairen heb jk, zedert zij met veele moeite door gepaste correctien tot het betragten van hun pligt ven en diervoegen is het Hoog Edele Groot Agtbaare wijdgebiedende Heeren gelegen met mijne behandeling omtrend den twistzieken Bremer, ten wiens opzigte Jk vermeene eerder al te zagt dan te straf te zijn ge= „weest, en omtrend wien Jk dus dan ook geenzints uit het oog verlooren heb de pligt van Een Gebieder om met moderatie en bescheidentheid te werk te gaan, want zonder dit zoude zijn slegte Conduites een vrij andere Correctie hebben moeten ondergaan, bijzonder als uw Hoog Edelheedens gelieven te Considereeren in welk een moeijelijke toestand deze plaats was toen jk het Bestier alhier aanvaarde en hoe veele aan alle kanten in dit troubel waater om mijn de Last ondragelijk te maaken hebben zoeken te visschen, waar van Bremers muit= „zieke handeling in het opstooken van een heel deel Phi= „neesen teegens den Booms-Pagter geen kleen staaltje is, en wie weet wat er van de presumptive oprockeling door den een of ander onder het gemeene volk alhier, bijzonder den zo evengenoemde Militair, nog voor den dag zoude ge„ „komen zijn, had het raadzaam geweest, te dier tijd een naauwkeurig onderzoek na het zelve te doen. En dit al= „les heb jk onder den Last van een moeijelijk bestier wan= gebragt zijn, niet meer te klaagen. Egter biddisk tewe„ Hoog Edelheedens nogmaals zeer Ootmoedig van niet in de gedagten te willen blijven dat dit oproerig volk eenige billijke reedenen van misnoegen heeft gehad nog dat ee= „nige mishandeling van den Kommandant Baser= „man daar toe de minste aanleiding heeft gegeven, maar dat in teegendeel veel een 'S Mans: nugter en Vi„ „gelant en daarom bij zommige hier op Makasseer, die het mogelijk gaarne anders zaagen, benijdend gedrag, veel toegebragt heeft om hun weeder in een goede Ordre te krijgen. gebragt „neer Ce
English
49 Section 14. since. Things are going well with the Makassarese. and their embassy will depart in the autumn. and transport of the Company's subjects. Section 16. Smuggling with Sankielang. when I had my hands full day and night looking after the interest of my Lords and Masters, had to watch happen, and therefore I most humbly request Your High Nobilities once again to be allowed to obtain a fair satisfaction against this so arrogant and altogether bad subject, if only to prevent an open door from being set for many insolent fellows at the outer offices, who otherwise, finding the slightest support from one or another, will do their best to defy their master in every respect following this example. Having herewith so far most submissively answered Your High Nobilities' much-respected separate letter of the 21st of December past aforementioned, I shall, proceeding to the sharing of that which has occurred here with respect to native and other matters since my last submissive of the 19th of October, first of all with regard to the Realm of the Section 15. Makassarese. Most submissively report that the same is gradually beginning to recover, and they apply all possible diligence to cultivate the so heavily devastated lands, so that they will also not fail to send the most prominent among them as ambassadors to Your High Nobilities this autumn, to implore a favorable ratification of the contract concluded with them and a highly pleasing confirmation of their king in his new realm, on which occasion they will also, as I have learned indirectly, present some requests regarding some relief in the contract, and about which I shall then make my humblest views known to Your High Nobilities. In the year past, upon his request made, I granted the king permission to freely seize and send to me bound, indeed if necessary to massacre, the Makassarese coming and going secretly here and there from the mountains, who are not clumsy at bartering slaves to this and that resident of ours in exchange for goods desired by them; of which not only some evidence has indeed been found, but which same sort of illicit and exceedingly punishable conduct was also practiced in the year past by the citizen Braune, who was prosecuted for it by the Fiscal van Rossum, from whose house that officer, after obtaining authorization from me and in accordance with the constant custom at this place, fetched no less than seven freeborn subjects of the Company transported in this and other manners according to the attached note. Crimes which is ruinous for this place about which our Regents have only too often complained and about which our subjects must lament in the most bitter manner, one over the disappearance of his son, this one over his daughter, and others again over their brother. Indeed, crimes, High Noble, Right Honorable, Wide-Ruling Lords! that daily cause a Governor much sorrow and trouble and that are only too prevalent here, and would be committed even more if they were not opposed with the utmost severity, and whereby, even by buying up free people and indeed our subjects as quasi-slaves, it was to be feared that within a few years not only would the paddy fields in our districts on Maros remain unplowed, but also no Company services whatsoever could be performed there. As this was also, not without reason, noted by the Resident van de Walle in his separate letter of the 12th of July 1781. The
Dutch transcription
49 §14. „ne zedert. met de Makassaaren gaat het wel. en hun Gezandschap zel in het najaar vertrekken en vervoer van 'skomp=s onderdanen 516. Sluikhandel met Sankie= „lang. „neer Jk mijn handen Dag en Nagt vol had om het Jn= „trest mijne Heeren en Meesteren te behartigen, moe= „ten zien gebeuren, en daarom verzoek jk uw Hoog Edel= „heedens nogmaeals Ootmoedigst om eene billijke Satis- „factie teegens dit zo arrogant en alzints slegt sub= „ject te mogen erlangen, al was het maar eenlijk en alleen om daar door geene opene deuze te stellen voor veele brutaale knaapen op de buiten Comptoiren, die anderzints de minste steun bij den een of ander vindende hun best zullen doen om op dit voetspoor hun Gebieder in allen Opzigte te trotseeren. Hier meede in zo verre onderdanigst b'antwoord heb= verslag van het voorgevalle „ bende uwer Hoog Edelheedens veel g'eerbiedigde aparte missieve van den 21=e December passato voormeld, zo zal jk, overgaande ter bedeeling van dat geene het welk zedert mijne laast onderdanige van den 19=e October alhier met op= „rigt tot jnlandsche en andere zaaken is voorgevallen, voor af met betrecking tot het Rijk der 815. Makassaaren. Onderdanigst melden, dat het zelve langzamer hand in stand begind te komen, en zij zig alle mogelijke vlijt geven om de zo zeer verwoeste landen te cultiveeren, invoegen zij dan ook in geene gebreeke zullen blijven om in dit na= =Jaar de voornaamste uit de hunne als Gezanten tot uwe Hoog Edelheedens te doen overgaan, ter afsmeeking eener gunstige ratificatie van het met hun geslotene Contract en eene hoog behaagelijke bevestiging van hunnen koning in zijn nieuwe rijk, bij welke gelegendheid zij dan ook, ge„ „lijk jk ter zijde vernoomen heb, sommige verzoeken aan= „gaande eenige verligting in het Contract zullen komen te doen en waar omtrend jk als dan Uwe Hoog Edelhee= „dens mijn Nedrigste gevoelens zal te kennen geven. De koning heb jk in Anno passato op zijn gedeaene verzoek permissie verleend om maar vrijelijk op te laaten packen en mijn gevleugelt toe te zenden, Ja des noods te masacreeren de uit het gebergte ter sluik hier en daar af en aankomende Makassaaren die niet links zijn om aan deeze en geene onzer ingezeetenen slaaven tegens bij hun gewilde goederen te verruilen en waar van niet alleen wel eenige blijken gevonden zijn, maar welk gelijke zoort van ongepermitteerde en ten uitersten Strafbaare handelwijze in A„o p„o ook nog g'oessend is door den daar over door den Fiskaal van Rossum g'actioneerden Bur= „ger Braune, uit wiens Huis dien Officier, na bekome„ „ne kwalificatie van mijn en na het konstant gebruik te dezer plaatse, niet meer dan seeven stuks volgens overgaande notitie op deeze en andere wijze vervoerde vrij geboorne 'sComp„s onderdaenen gehaalt heeft. misdaaden waar over onze Regenten maar al te dikwils hebben dat ruineus voor deze plaatsis geklaagd en waar over onze onderdaanen op de aller= „bitterste wijze, die over het wegraaken van zijn zoon, dees over zijn Dogter en andere weeder over hun Broeder, rugten moeten. Ja Misdaaden, Hoog Edele Groot Agt= „baare wijdgebiedende Heere! die een Gouverneur dage„ „lijks veel verdriet en moeijelijkheeden veroorzaaken en die hier ter plaatse, maar ael te sterk in zwrang gaan en nog meerder zoude worden gepleegd als men ze niet ten strengsten tegenging en waar door het zelfs met alzo vrije Menschen en wel onze onderdaanen quasie voor slaaven =op te koopen, te dugten zoude zijn dat binnen weinige Jaa„ „ren niet alleen de Padij velden in onze districten op Ma= „ros onbeploegd zouden blijven, maar ook geen skomp„s diens„ „ten hoe genaamt aldaar verrigt zoude kunnen worden. gelijk zulks almeede niet ten onregte door den Resident van de walle bij zijn aparte brief van den 12=e Julij 1781 is aangemerkt geworden De
English
Section 17. Disputes concerning some negorijen between the Bone people and the Makassars, those of Thaeng and the Makassars; necessity that the latter begin to flourish somewhat again; the Bone people seem more closely attached to the Company. The King has also, according to what was recorded in the Secret Daily Register under 20 December 1781, informed me that among the lands returned to him and the Kingdom, nine paddy fields situated in the negorij Tamamaong were being cultivated by the people of the Bugis Tomilalang, who had taken possession of them for cultivation since the conquest of Goah, and were therefore as yet refusing to return them. But since, under the present circumstances, it is most advisable for the time being not to make much commotion over a matter of so little importance as this, the more so because, as the lands nevertheless remain the lands, the Makassars are also not yet in a position to cultivate all those returned to them themselves, I therefore informed His Highness that he should set his mind at rest concerning this, as I would gradually see to arranging everything; whereupon I also simultaneously had the King of Boni spoken to about this, in order thereby to keep the matter alive and, at a suitable opportunity, to be able to urge upon the Court itself in earnest the restitution of those fields. However, in another case, when they complained for the second time about this same Tomilalang, who had notified them that they were not allowed to plow, much less plant, anything at the place where the Kingdom's Standard or their Sampa Radja had stood during the siege of Goah, as that district on that account belonged to the Bone people, I acted quite differently, and had them informed that they should simply proceed freely with the cultivation of their lands, that they had not the slightest orders to expect from the Tomilalang in that regard, and that if any claim were to be made concerning it, it was then not the Tomilalang's but the King's business to address me, and by no means them, about it; with which answer this matter was then also immediately settled; at least nothing further of it has come before me since. Section 19. In the same manner I have also, see what was written in the Secret Daily Register under 29 January past, decided in their favor a certain claim made by those of Thaeng to some lands situated in Makassar territory: from all of which Your High Nobilities will also be able to see most clearly how much these and others seek to pinch here and there this newly established Kingdom, which is too much of an eyesore not only to lesser petty rulers, but especially to Boni. Section 20. Nevertheless it grows steadily, as respectfully cited hereinbefore, and I shall further make every effort to bring it back into such a state that it will be capable of maintaining itself, since in time that will not only be necessary to prevent the power of the Bone people from growing any further, but will now also be all the easier to accomplish through the fortunate accession of the two aforementioned Princes, Aroe Mampoe and Karaeng Japanang, whereby one now has nothing more to fear from Tankielang. Section 21. Regarding the Court of Boni itself, which has fetched with great ceremony the letter sent to them by Your High Nobilities, in that respect I have the pleasure to be able to report that one currently lives here in exceptional unity with the same, and that the King, and as it appears to me also all the Court grandees, are becoming more and more attached to the Honorable Company, especially now that they have been permitted to obtain from Your High Nobilities' goodness the things so much claimed by them.
Dutch transcription
§17. disputen wegens eenige Negorijen. tusschen de Boniers ende Makassaaren die van Thaeng en de Makassaaren noodzakelijkheid dat de laaste weder wat begin de Boniers schijnen nader aan de komp=e g'attacheert. De Koning heeft mijn ook na het aangeteekende bij Sekreet Dagregister onder den 20=e December 1781 laaten wee„ „ten dat onder de hem en het Rijk weder gegeven lan= „den Neegen stuks op de Negorij Tamamaong leg„ „gende Padij-velden door het volk van den Bouischen Tomilalang, die dezelve zeedert de verovering van Ioah ter beplanting in bezit genomen had, bewerkt, en dierhal= „ven voor als nog geweigert wierden te rug te geeven. Dan nadien in deeze tijds gesteldheid het raadzaamst is om voor eerst over een zaak van zo weinig aanbelang als deze niet veel beweeging te maaken, te meer daar, de Landen dog de Landen blijvende, de Makassaaren ook nog niet in staat zijn alle de hun te rug gegevene zelfs te be= „werken, zo heb jk zijn Hoogheid laaten weeten dat hij zig hier omtrend maar gerust zoude stellen, dewijl jk al= „les langzamer hand wel zoude zien te schicken; wan= „neer jk ook teffens met eenen den Koning van Bonij hier over liet onderhouden om daar door die zaak levendig te doen blijven en bij een bekwaame gelegendheid op de wee=men te floreeren „deromgeving van die velden bij het Hoff zelve met ernst aan te kunnen dringen. Egter heb ik in een ander ge= „val, wanneer ze voor de tweedemaal over deze zelfde Tomilalang, dewelke hun had doen aanzeggen om ter plaatse alwaar S' Rijk Standaart of hunnen Sampa Radja bij de belegering van Goah had gestaan niets te mogen beploegen veel min aanplanten, alzo dat district uit dien hoofde de Rooniers toebehoorde, geheel anders ge„ „handelt, en hun doen aanzeggen dat zij in de bebouwing hunner landen maar vrijelijk zoude voortgaan, dat zij geen de minste ordres daar omtrend van den Tomilalang te verwagten hadden en dat bij aldien daar over eenige preten= „tie te maaken was het als dan niet des Tomilalangs maar des Konings zaak was om mijn en geenzints hun„ „lieden daar over te onderhouden, met welk andwoord deeze 318. §21: Bonij zelfs, dat met veel statie afgehaald heeft de hun door Uw Hoog Edelheedens toegezondene brief, dientweegen heb jk het genoegen om te kunnen melden dat men tans met het zelve hier in een bijzondere eenigheid leeft en dat den Koning en zo het mijn toeschijnt ook alle de Hofs-Proo= „ten hoe langer hoe meer aan de Ed„e komp=e g'attacheert worden, bijzonder nu zij van uw Hoog Edelheedens goedheid hebben mogen obtineeren de zo zeer bij hun gepretendeerde Jn zelver voegen heb jk ook, vide het beschreevene bij 519. het Sekreet Dag-Register onder den 29=e Ianuarij pas= „sato ten hunnen faveure beslist zeekere door die van Tha= „eng gemaakte pretentie op eenige in het Makassaarsch gebied leggende landerijen: uit welk een en ander Uwe Hoog Edelheedens dan ook ten klaarsten zal kunnen geblijken; hoe zier deeze en geene tragten om dit nieuw opgeregte Rijk, dat niet alleen mindere vorstjes maar bij zonder Bonij te zeer in het oog steekt, hier en daar §20. Een neep te geeven. Egter groeit het, gelijk hier vooren Eerbiedigst aangehaald, des niet te min gestaadig aan en jk zal verder alle moeite aanwenden om het zelve weder in zo een staat te brengen dat het vermogen zal zijn zig zelfs te kunnen mainetineeren, alzo dat in der tijd niet alleen noodzaeckelijk zal weezen om de magt der Boo= „niers niet verder te zoen aangroeijen maar nu ook des te ligten te doen zael vallen door het geluckig bijkoomen van de twee voornoemde Princen Aroe Mampoe en kraeng Iapanang, waar door men nu niets meer voor Tankielang te vreesen heeft: Aangaande het Hoff van zaak dan ook ten eersten gestild was, ten minstens is er mijn zedert niets van verder voorgekoomen. zaak en 51
English
53 and very pleased with the obtained exemption from tolls which is determined proofs of the king's special disposition also in the adjacent case and if they, possibly on the foundation of the Secret Resolution of Your Right Excellencies taken on the 16th of September in the year 1745 upon the establishment of the Lease Conditions and then apparently also brought to their knowledge, still maintain their previously unjustly disputed exemption from tolls, which I have now granted them up to three pieces of Paduackangs pursuant to Your Right Excellencies' qualification in a meeting on the 18th of April last; under these very principal conditions that never or nowhere a greater number shall be spoken of and that this shall only apply to delegates who depart directly from here on behalf of this Court to Your Right Excellencies in Batavia, not now and then, but in the two cases customary of old at this Court itself, namely upon the decease of a King or in matters of a similar great importance concerning the country, of which the approval or settlement of Your Right Excellencies must absolutely be requested, in all of which they have not only taken complete satisfaction but also fully promised now to send off without fail the customary embassy to Your Right Excellencies this autumn. Besides the tokens of trust that His Highness currently places in the Honorable Company, both in going with me to inspect the flute ship De Hoop and the battery erected on the shore to cover both the castle and the shore itself, the former of which has never happened here before, His Highness has given no lesser tokens of benevolence when the Resident of Boelecomba, Monsieur, on the 15th of January last most unexpectedly informed me that Sankeelang was ready with 4000 men to attack our post at Bonthaing, for although these rumors: of Tanrabonij there is at this time nothing else to report than that in the beginning of April last I there to exhort 822. 825 The king's benevolence was, among yet other instances, no less evident from his immediately granted aid in claiming the goods and people of a certain Ambon vessel wrecked to the north on Neepoe, also regarding six shipwrecked persons who arrived somewhat further up or on Barroe from a Sumenep vessel wrecked on that course, whom he returned to me out of the hands of the predatory Prince Aroe Ngatacka without payment of the claimed ransom, as all this is described in the Secret Daily Register under the 16th and 20th of January, also the 24th and 25th of February, as well as the 16th of March thereafter, to which and to the report given concerning that affair by the chief interpreter Brugman, cum suis, I most humbly request to refer in order to avoid prolixity. as later appeared, amounted to nothing other than his separation from Aroe Mampoe, who had spread this rumor to accomplish this more conveniently, so the King was immediately willing, upon my request, to dispatch such orders to the Head Regent over his districts there for the protection of ours, that besides the further precautions taken by me at the same time, the rebel would not have dared or been able to undertake anything, so that Your Right Excellencies, if you please, will be able to see this in more detail in the Secret Daily Register under the aforementioned date. as ing 523. §. 24. from:
Dutch transcription
53 en zeer in haar schikwe „gens de erlangde thols - vrijheid die bepaald is blijken van 'skonings bij „zondere gezindheid ook in 't nevenstaande geval en zo zij, mogelijk op fundament van de in A„o 1745 den 16=e September bij het instellen der Pagt-Conditien genomene en toen apparent ook ter hunner kennisse gekomene Se= „kreete Resolutie uwer Hoog Edelheedens, nog staande houden haar bevoorens ten onregte bedisputeerde Thols vrijheid, die jk haar nu ingevolge Uw Hoog Edelheedens kwalificatie in eene Samenkomst op den 18=e April Jongst: „leeden g'accordeerd heb tot op drie stuks Paduackangs; onder deeze wel principaale konditien dat nooit of ont van een meerder getal zal mogen worden gesprooken en dat dit alleen ook maar zal zien op Dekanten die van wegens dit Hof direct van hier aan Hunne Hoog Edel= „heedens te Batavia afgaan, niet nu en dan, maar in de bij dit Hof zelve van Ouds het gebruikelijke twee ge= „vallen namentlijk bij het afsterven van een Kooning of in zaaken van een diergelijk groot gewigt het land betreffende, waar van absolut de goedkeuring of schicking uwer Hoog Edelheedens moet worden verzogt, in al het welker zij niet alleen een volkomen genoegen genomen maar ook als nu volmondig belooft hebben om voor vast in dit na= „jaar het gewoonelijke gezandschap tot uwe Hoog Edelhee= „dens te zullen afzenden. Duiten de blijken van vertrouwen die zijn Hoog= „heid tans in de Ed=e Komp=e steld zo in het gaan bezig= „tigen met mijn van het Fluit=schip De Hoop als van de aanstrand tot dekking zo van het kasteel als het strand zelve opgeregte Beetterij, welk eerste hier nog nooit gebeurt is, zo heeft zijn Hoogheid geen mindere blijken van welmeenendheid gegeven, wanneer mijn den Boelecombas Resident Monsieur den 15=e Januarij pas= „sato op het onverwagtste bedeelde dat Sankeelang met 4000 Mannen gereed stond om onze Post op Bonthaing te attacqueeren, want schoon deeze gerugten: : Tanrabonij valt ditmaal niets anders te melden als dat jk in het begin van april passato na derwaarts ter aanmaa„ 822. 825 'S konings welmeenentheid is onder nog meer andere gevallen niet minder gebleeken uit desselfs terstond ver= „leende adjude in de opeissching van de Goederen en volk van zeeker om de Noord op Neepoe gebleevene Ambons vaartuig. ook omtrend ses stuks wat hoo= „ger op of op Barroe aangekomene Schip breukelin= „gen van een die koers uit gebleevene Sumanaps vaar= „tuig die hij mijn uit handen van den roofgierigen Prins Aroe Ngatacka zonder betaaling van het ge= „pretendeerde Los-geld te rug bezorgd heeft, zo als dit éen en ander beschreeven is bij het Sekreet Dag Regis„ „ter onder den 16=e en 20=e Januarij item 24=e en 25=e febru„ „arij mitsgaders 16=e Maart daar aan, aan het welke en het weegens die affaire door den oppertolk: Brugman C: s: gegevene Rapport, jk mijn ter vermijding van wijd= „loopigheeden Ootmoedigst verzoek te mogen gedragen. gelijk naderhand gebleeken is, niets anders hebben inge„ „had als de schijding van hem van Aroe Mampoe, die om zulks gevoeglijker te kunnen werkstelligen dit praatje had uitgestrooit, zo was den Koning aan= „stonds bereidwillig om op mijn verzoek zodanige Ordres aan de Hoofd Regent over zijn districten aldaar tot decking der onze af te vaardigen, dat buiten de door mijn teffens gebruikte verdere voorzorge de Rebel niets zoude hebben durven of kunnen onderneemen, invoegen uw Hoog Edelheedens zulks des gelievende nader bij het Sekreet Dag Register onder voorschreeven Datum zullen kunnen zien. gelijk „ning 523. §. 24. van:
English
55 Promise from those of Sanra- In Thaeng all is quiet. From that of Tanette. ...ning of their debt, I sent the chief interpreter Brugman, who, having returned on the 27th, reported that they would make every effort to pay off something in reduction thereof this year. §26. The Regent of Thaeng has not yet returned from Sadeenreng; otherwise, all is quiet and well in this principality, so that there is nothing else to report from there except for the asserted claims of two high dignitaries of the realm who came to me in the month of January regarding certain lands situated in the Makassarese territory, which are mentioned more fully under that heading. §27. Regarding Tanette, who, since he was here in anno passato to give notice of his accession to the throne, has made no further request for the remission of his debt to the Honorable Company—concerning which, under the present circumstances of the times, when he might occasionally be needed, I have also not caused any further demand to be made upon him—there is presently nothing to report. Consequently, with respect to this small realm, nothing else remains for me to do upon the honored requisition of Your Right Honourables with respect to this debt of his, amounting to 1012: 8:— rixdollars, but to say that since he remains firmly of the opinion that these war debts, partly very old and partly incurred by his mother, cannot legally be demanded of him, but as he says, in all fairness ought to be considered as a recompense for the services that his ancestors rendered to the Honorable Company previously in the war with Ketappa and also in other places, of which he and his brother, Prince Arou Pantjana, still wear the gold chains and medals received as presents at that time; Your Right Honourables' goodness might well remit this debt to him, but that one might nevertheless wait with this until he applies further and one sees that absolutely nothing is to be obtained from him with good will, since for the present it has been brought far enough that this prince—discontented because of the all too stern demands made previously (related by marriage as uncle to the present King of Boni)—came in person to give notice of his accession to the throne. Remarks concerning the debt of Sideenreng, and of Loewoe. From the King of Sopeng's envoys will also come in due course. §28. As there is nothing to say regarding his brother, the King of Sideenreng, I have, with respect to Sopeng—who, as well as he, excused himself on account of indisposition and because of the severe epidemic of smallpox raging among their children, etc., from coming up hither upon my request made in anno passato, but who, if rumors are to be believed, will now do so—found everything to be in complete tranquility. And since this ruler is customarily used from of old, as well as the one of Boni, to send an embassy to Your Right Honourables to request approval of his appointment as King, which would have happened at least in anno 1779, I firmly believe that they will also follow this year. Company bone 29. §30.
Dutch transcription
55 belofte van die van Sanra- op Thaeng is het stil. van die van Tanette. „ning hunner schuld gezonden heb den oppertolk Brug= „man, die den 27=e te rug gekomen zijnde gerappor= „teerd heeft dat ze alle moeite zoude aanwenden om dit Jaar iets inmindering van dien af te leggen. De Regentesse van §26. Thaeng is nog niet van Sadeenreng te rug gekeert, anders is het in dit Prinsdom alles stil en wel; invoegen van daar niets anders te zeggen valt als de g'opperde pretentien van twee bij mijn in de maand Ianuarij gekoomene Rijsgrooten weegens eenige in het Makassaarsch Ge- „bied leggende Landerijen, breder onder dat Hoofd-deel ver„ „meld. §27. Tanette, die zedert hij in anno passato alhier geweest is om ken= aanzoek gedaan heeft, tot kwijdschelding van zijn De= „bet aan de Ed=e Komp=e, waar over jk hem ook in dee= „re tijds omstandigheeden, wanneer men hem zomtijds zoude kunnen nodig hebben, geen nadere aanmaaning heb laaten doen, is tegenswoordig niets te melden, Jnvoegen mijn dan ook ten opzigte van dit Rijkje, niet anders te doen veelt dan op het g'eerde Requisit„ uwer Hoog Edelheedens niet opzigt tot deeze zijne schuld groot rijxd„s 1012: 8:— te zeggen dat dewijl hij in een vast Concept blijft dat deeze gedeeltelijk zeer oude en gedeelte= „lijk door zijn Moeder gemaakte Oorlogs Schulden niet van hem met regt kunnen gevordert maar zo hij zegd na billijkheid moeten gereekend worden, als in rekempens van de diensten die zijne voorzaaten de Ed e Van de Koning van sopengs gezanten zullen zwaar onder hunne kinderen etc: grasseerende kinder rontijds ook overkomen, ziekte g'excuseert heeft om op mijn in Anno passato ge= „daan verzoek na herwaarts op te koomen, dog nu zo de gerugten willen zulks zullen doen, is alles in een vol= „komene rust. En dewijl deeze vorst van ouds het ge= „woon is om zo wel als die van Bonij een gezant- „schap aan uw Hoog Edelheedens te zenden om appro= „batie van zijn aanstelling tot Koning te verzoeken, en het geene ten minsten in a„o 1779 zoude zijn geschied, zo denk jk voor vast dat zij dit jaar meede volgen zullen. remarcques over de schuld „nisse van zijn komst tot de throon te geeven, geen nader §28: Sopeng, die zig zo wel als Hij door onpasselijkheid en door de zo Tideenreng niets te zeggen vallende, zo heb jk met opzigt tot Sideenreng, en van Bij zijn Broeder de Koning van komp=s bevoorens in den Oorlog met Ketappa en ook op andere plaatsen beweezen hebben en waar van hij en zijn broeder den Prins Arou Pantjana nog de toen tot present gekreegene Goude kettings en Me= „dailles dragen; uwer Hoog Edelheedens goedheid hem deeze schuld wel zoude kunnen kwijdschelden, dog dat men egter daar meede zo lange wel zoude kunnen wagten tot dat hij nader aanklopt en men ziet dat 'er in het geheel niets niet goedheid van hem te krijgen zal zijn, alzo het dan voor eerst verre genoeg gebragt is dat deze door de bevoorens al te Straffe gedaane aan„ „maaning misnoegden vorst /: aangetrouwde Oom van den presenten Bonies Kooning :/ in Perzoon opgekomen is om kennisse van zijn komst tot den Throon te geeven„ komp=e Loewoe „bone 29. 530.
English
57 but those of Soupa and Neepoe have made themselves guilty of robbing an Amboinese vessel. Those from Boutong have not yet returned. 136. also concerning the Cannons. 535. standing maintained. remained nearby. Section 31. Loewoe the honor to report that through the mediation of the King of Bonij, the disputes around that region have been settled, but those of onLoeme are peaceful. Section 32. Soupa and Neepoe, two districts in the North, also choosing to be under the territory of the King of Bonij, have on the contrary shown little respect for this prince regarding the goods reclaimed in his name as well as that of the Honorable Company, which they robbed from an Amboinese vessel that remained there and have not returned to this day under all kinds of frivolous pretexts. However, that prince has assured me, and recently had me further assured, that he, as I will also do, will not leave it at this, but will press this matter in all seriousness and do his best to ensure that those goods or their value are returned, as cited under the main section of Bonij and seen in broader detail in the secret Daily Register and Report of the chief interpreter Brugman mentioned there. With regard to: Section 33. Bouton, the detachment of military personnel sent there in the past year for the extirpation of the spice trees has not yet returned from there. However, a few days ago I received a letter from Sergeant Beausami, who writes to me briefly that the King had set their departure for the 26th or 25th of this month, and that upon his arrival here he would submit the ordinary report of his actions. From his letter and from that of the mate Spruit, which is respectfully transmitted among the enclosures of this letter, I must to my regret report to Your High Nobilities that the sloop De Ionge Bernard, intended for Amboina, ran aground on the reefs between Toana and kaijdoepa on the 3rd of March past, but that most of its shipwrecked crew, having arrived on Bouton with much difficulty and danger, are likely to cross over here in the next few days. The Cannons, about which, see separate Instructions for the commissioners of the 2nd of February 1779, a multitude of exhortations have been made in vain, and which one would probably never obtain from this Court by gentle means, as there would always be an obstacle here or there, I have, according to what Your High Nobilities deferred to me, for a reasonable and after an estimate, because the number and caliber thereof are not known here, On the occasion of the sending back in February past of the eight subjects of this Realm sent hither by Your High Nobilities and exchanged at Ternate, I recommended the King and Grandees that, in accordance with their promise, they not only make the necessary use of the firearms ceded to them against all kinds of robbers, but also against all smugglers who might arrive at Bouton and the places belonging under Bouton in violation of the contract existing between the Honorable Company and them, which was presented to them again in the past year, as otherwise one would be forced to cease granting such accommodations. 534.
Dutch transcription
57 dog die van Soupa en hebben zig aan het beroo„ „ven van een ambons vaartuig schuldig ge= „maakt Boutong zijn nog niet te rug gekeert 136. ook over de Kanons 535. „staande onderhouden. digte bij gebleeven. §31 Loewoe de Eere te melden dat door bemiddeling van Bonijs ko= „ning te geschillen om dien ooird zijn bijgelegd. dog die van. onLoeme zijn vredig §32: Soupa en Neepoe twee Landschappen om de Noord, en almeede onder het gebied van den Koning van Bonij gekoozen„ „de, hebben daar en teegen weinig Eerbied voor deezen vorst betoond in de uit zijn naam zo wel als die van de Ed=e Komp=e te rug g'eijschte goederen, die rij van een daar gebleevene Ambons vaartuig geroofd en tot op heeden toe onder allerlei frivoole voorwendzels nog niet te rug gegeeven hebben. Egter heeft die vorst mijn ver= „reekert en nog onlangs nader laaten verzeekeren dat hij, zo als jk ook zal doen; het hier niet bijlaaten zal, maar met allen ernst op dit stuk zal aandrin= „gen en zijn best doen dat die goederen of dies waarde uitgekeert worden, gelijk dit onder het Hoofd-deel van Bonij aangehaald en breeder te zien is bij het daar vermelde sekreet Dag-Register en Rapport van den oppertolk Brugman. Met opzigt tot. §33. Bouton zois van daar nog niet te rug gekeert het in anno passato De kommissianten van na derwaards ter uitvoeijing van de specerij boomen afge= „zondene kommando Militairen. Egter heb jk voor eenige daagen een brief van den Zergeant Beausami erlangd, die mijn kortelijk schrijft dat den Koning hun vertrek teegens den 26=e of 25=e deezer bepaald had, en dat hij met zijn arrivement alhier het ordinair rapport zijner verrig= „tingen zoude overgeeven. uijt zijn brief en uit die van den stuurman Spruit, dewelke onder de bijlagen De Kanons, waar over al, vide aparte Jnstructie voor de kommissianten van den 2=e februarij 1779, te vergeefs een menigte van adhortatien zijn gedaan, en die men denkelijk dog nooit van dit Hof met goede zoude krijgen, alzo het dan hier en dan daar aan zoude ha„ „peren, heb jk op het door uw Hoog Edelheedens aan mijn gedefereerde voor een billijke en na eene, omdat men hier het getal en Caliber daar van niet weet, Bij geleegendheid van de te rug zending in Te= De Koning over het neven - „bruarij passato van de agt stuks door uw Hoog Edel= „heedens na herwaarts overgezondene en op Ternaten ingeruilde onderdaanen van dit Rijk, heb jk de Ko= „ning en Grooten gerekommandeert om, ingevolge der= „zelver gedaane belofte, van de aan hun afgestaane geweiren niet alleen het nodige gebruik te maaken teegens allerleij zoorten van roovers maar ook teegens alle Smoekelaars die in tegenstrijdigheid der tusschen de Edele komp=e en haar subsisteerende en hun in anno voorgangen nog voorgehoudene kontract op Bouton en onder de op Bouton gehoorende plaatsen mogte aankomen, terwijl men anders genoodzaakt zoude zijn met het bewijzen van zulke gerieflijkhee= „den op te houden. deezes Eerbiedigst overgaat, moet jk uw Hoog Edelheedens ken sComp:s chialoup daar tot mijn leedweezen melden dat de voor Amboina gepro„ „jecteerde Chialoup de Ionge: Bernard op den 3=en maart passato tusschen Toana en kaijdoepa op de klippen gebleeven is dog dat de meeste van dies Schipbreukelin= „gen met veel moeijte en gevaar op Bouton aange= „komen zijnde denkelijk eerstdaags hier staan over te koomen deezes. door Neepoe. 534.
English
Regarding the pieces on Salemparrang, work will be made of them by leaving them to that Realm at a valuation to be made by the commissioners according to a note sent to them, on condition that the amount thereof must be paid successively each year in strong and healthy male slaves. With repeated thanks for the four Amboinese prisoners delivered in a:o passato, I urged the return of the rest still remaining there, and also on that occasion addressed the King and Realm's Grandees regarding a certain Banda burgher vessel stranded on the island of Kalangsoesoe and plundered there by those peoples, with a serious exhortation that, since the people of Kalangsoesoe, although a people who have cast off the yoke, nevertheless still fall under the Bouton Realm, they must see to the restitution of the plundered goods and especially the papers that were therewith. Section 38: On the opposite shore, affairs are fairly settled, yet it could be better. The Princes on the opposite shore give little reason for satisfaction, both because of their mutual disputes and arbitrary actions in other matters, especially the Prince of Dompo, which had otherwise been one of the most accommodating. For this reason, I also wrote to Resident Keurs that, although the times are not suitable to settle disputes of that nature with them at present, he must nevertheless attempt to counter everything with the strongest representations, especially as I do not yet judge it advisable to address them from here in that regard. By letter of the 24th of April passato, I also ordered Resident Meurs to insist further with those of Sumbauwa for the delivery of the seven cannon pieces in question, so that they may finally be sent to the headquarters along with the three previously mentioned unserviceable iron pieces lying at Bima. 340. Around the North, some unrest has recently arisen between the predatory Bonian Prince Mappa and the King's brother-in-law Daeng Malimpo, and consequently also between the latter and the sons of Arou Pantjana, in which our peoples at Siang and the settlement of Talaka, from where Mappa was driven back by force in a:o passato, were somewhat entangled. However, all this has been somewhat calmed again through the prompt intervention of myself and the Bonian prince, although little heed was paid to the latter: see the letter concerning this from sworn second interpreter Deefhout, whom I sent there, dated the 12th of this month, and an earlier one from the Maros resident Van de Walle. Otherwise, matters are well in the Honorable Company's lands everywhere. The subjects in that region are also somewhat more reassured now since I have strictly watched, at least as much as possible for me, against their transportation and unauthorized buying up, of which the most respectful mention was made at the beginning of this document. However, a meager rice harvest is greatly feared this year due to the early cessation of the rain, which otherwise, as in anno passato, falls even until the beginning of August.
Dutch transcription
59 egter kon het beter zijn om de Noord eenige on= „lusten gestild van de stuckken op Salem„ „parrang zal men werk door de kommissianten, na een hun toegezondene notitie, te doene taxatie aan dat Rijk overgelaaten, onder: Conditie dat het bedraagen van dien successive 'sjaarlijks met kloeke en gezonde Mansslaaven zal moeten worden vol= „daan. Onder herhaalde dankzegging voor de in a„o passato uitgeleeverde vier amboineese gevangenen, heb jk op de te rug zending der overige daar nog zijnde aangedrongen, =Grooten ook onderhouden weegens zeeker op het Eiland Kalangsoedoe gestrand en aldaar door die volkeren ge„ „rooft Bandas Burger vaartuig, met ernstige aanspor„ „ring dat zij, dewijl die van kalangsoesoe schoon een het Jok afgeworpen volk, egter nog onder het Boutonse Rijk zorteeren, zorge moeten draagen voor de restitutie van de geroofde goederen en bijzonder de daar bij geweest zijnde papieren §38: De overwal geeven de Vorsten zo om haare Onderlinge dis= op de overwal i ' tamelijx gepouten als willekeurige behandelingen in andere zaaken weinig reeden van genoegen, bijzonder die van Dompo, dat anders meede eene van de geschikste is geweest. waaromme jk dan ook den Resident Keurs aange= „schreeven heb om schoon de tijden er niet na gesteld zijn om tand met hun geschillen van die natuur te ver= „evenen, hij egter met de allersterkste vertoogen alles moet tragten tegen te gaan, te meer jk het als nog niet raadzaam Oordeele om hun van hier dientweegen te onderhouden. Bij brief van den 24=e april passato heb jk Aan. den Roofzieke Bonijs prins Mappa en 'skonings Zwager Daeng Malimpo, mitsgaders daar door ook tusschen deze laastgem: en de zoons van Arou Pantja= „na, in dewelke eenigzints gemelleert waren onze volkeren op Siang en de negorij Talaka, van waar Mappa, in a„o passato met magt te rug gedreeven was. Dog dit alles is door een spoedige tusschenkomst van mijn en Bonijsch, vorst; schoon aan deeze laaste weenig gehoor geleent is, weder eenigzints gestilt geworden: vide de daar van sprekende brief van den door mijn derwaarts gezondene gezwooren tweede tolk Deefhout de dato 12=e deezer en een vroegere van den Maros resi= „dent van de walle. anders is het op 's E komp„s landen over al wel gesteld. Ook zijn de Onderdaanen om dien ooerd nu ook wat geruster zeedert dat Jk strik„ „telijk, ten minsten zo veel mijn doenlijk is, heb doen waaken teegens derzelver vervoer en ongepermitteerde opkooping waar van in den beginne deezes eerbiedigst is gemeld. Dog voor een schraal Rijst gewas word dit Jaar door de vroege ophouding van de regen die anders wel zo als in anno passato tot zelfs in het begin van Augustus vald, zeer gevreesd. en teffens bij die geleegendheid den Koning en Rijko 340. De Noord zijn dezer dagen eenige onlusten ontstaan, tusschen Om den Resident Meurs ook gelast om bij die van Sum= „bauwa nader aan te houden tot de overleevering van de bewuste zeeven stucken kanon, op dat dezelve eens eindelijk met de op Bima leggende drie hier vooren vermelde onbekwaame yzere stucken na de Hoofd- „plaats kunnen verzonden worden. den Aangaande 537. maaken. 141. 339.
English
61 The Javanese auxiliary troops 543. The rulers across the water Secret signals sent to Ambon etc. 349. News from Ambon etc. Little reliance can be placed on the successive, very conflicting reports Regarding the Paragraph 42. Matters of war or that which relates thereto, it serves most respectfully that the chiefs of the Javanese presently still at hand here are all completely willing to remain here as long as necessity requires it, and in which, upon my communication sent to Java, the Panembahan of Madura and the Pangeran of Sumenep have also gladly consented, according to the letter from the Governor of Samarang, Mr. Siberg, dated 27 November, anno 1781. The rulers across the water have also been asked and encouraged by me, in a letter of 16 February last, to assist, not tolerating that the English, in the event of an unexpected appearance there, should cause any harm to ours, much less that they gain any foothold ashore there, but that they must check and resist the same with joint force. To the respective residents at Bima, Boelecomba, Saleyer, and Maros, I have, by letters of 20 October 1781, as well as 16 January and 20 February of this year, ordered and commended what is necessary with respect to the English; and on 21 February, by an express hired vessel for the conveyance of Your High Noblenesses' papers received from Java for Banda, sent there and via this Government to Ambon, Ternate, and Timor in a single separate packet the secret signals devised by me for the defense here for this and the upcoming year 1783, of which signals the residents at Boelecomba and Saleyer have also been informed. To Banda and Ternate I have on the 15th of November... From Ambon, on the 11th of this month, there returned here the express dispatched from here thither on 17 September of the previous year via Bima and Timor, bringing the pleasant news that further to the East nothing had yet been heard with certainty of English ships; so that the authentic copies previously dispatched by Your High Noblenesses via Amboina of the declaration given here on 20 October last regarding the English by Company's subject Tempeng, and already communicated to Your High Noblenesses at that time, concerning the appearance of three English ships between Pulau Laut and the land of Banjar, which report, however, was subsequently, or on 3 January last, contradicted by other traders who came here directly from Banjarmasin, as these testified that in Banjarmasin there was not the slightest notice or news of English ships; so that it appears, as Your High Noblenesses have also pleased to remark, that little reliance can be placed on almost all these successive reports coming from here and there, just as I then also gave little credence to the statement of a certain Peranakan Chinese, Inche Sumang, who had heard at Samarang that 39 English ships as well as smaller vessels had supposedly passed Bawean, without anyone having obtained any further news thereof, but rather the contrary, namely that rumors would have it that the fleet of Johnstone had supposedly been so badly damaged by a severe storm that he had been forced to set course elsewhere than here to repair his ships. previously such remain still. 544. 346. 548 147.
Dutch transcription
61 de Iavase hulptroepen 543. de overweelsche vorsten Sekreete sanen na Ambon etc: gezonden 349. tijding van Ambon etc is weinig staat te meeken op de successive zeer ver= „schillende berigten Aangaande de §42. Zaaken van Oorlog of het geene daar toe zijn betrecking heeft, diend Eerbiedigst dat de tans hier nog aanhanden zijnde Hoofden der Iavaanen alle volkomen bereidwillig zijn om zo lange de noodzakelijkheid het vordert hier te blijven, en waar inne, op het door mijn bedeelde na Java, de Panumbahan van Madura en de Pange= „rang van Sumanap ook gaarne bewilligt hebben, vol= „gens schrijvens van den Heer Samarangs Gouverneur Lieberg de dato 27=e November Anno 1781 De overwalsche vorsten heb jk ook bij brieve van tot hulpe aangehoord den 16=e februarij J„o leeden verzogt en aangemoedigt om niet te gedoogen dat de Engelschen bij een onverhoopte verschijning aldaar de onze eenig leet koomen aan te doen, veel min dat zij eenig voet aldaar aan wal krij= „gen, maar dat zij het zelve met gezamentlijke magt moeten Stuiten en tegengaan. De respective residenten te Bima, Boelecomba, Saleijer en Maros, heb jk bij brieven van den 20=e Oc= „tober 1781, item 16=e Ianuarij en 20„e februarij dezes Jaars het nodige niet opzigt tot de Engelsche gelast en aanbe= 545. „ voolen, mitsgaders den 21„e februarij met een expres, ter overbreng uwer Hoog Edelheedens van Iava voor Ban„ „da Ontfangene papieren, ingehuurd vaartuig, na daar en over dit Gouvernement, na Ambon„ Ternaten en Timor in een enkeld apart paket verzonden de door mijn voor dit en het aanstaande Jaar 1783 ter ver= „penning alhier beraamde Sekreete Seinen, van wel„ „ke Leinen de Residenten op Boelecomba en Sa= „leijer ook kennisse hebben gekreegen. Na Banda en Ternaten heb jk den 15:e 9ber: van Ambon is den 11=e deezer alhier te rug gekomen de) op den 17=e September A„o p=o van hier over Bima en Timor na derwaarts afgezondene Expresse, meede brengende de aangenaame tijding als dat verder op om de Oost nog niets met zekerheid van Engelsche scheepen vernoomen was, invoegen Uw Hoog Edelheedens bevoorens over Amboina reeds afgezonden authenticque afschriften van de alhier op den 20=e October J„o leeden wegens de Engelschen door 'skomp„s onderdaan Tempeng verleende en uw Hoog Edelheedens reets die tijd bedeelde Verklaring no= „pens de verschijning van drie Engelsche scheepen tusschen de P=lo Lauts en het Land van Banjar, welke tijding egter naderhand ofte op den 3=e Ianu= „arij J„o lieden door andere direct van Banjermas= „sing hier gekomene handelaars is teegengesprooken, alzo deeze betuigde dat op Banjermassing geen de minste narigt of tijding van Engelsche scheepen was, zo, dat het schijnt, gelijk uw Hoog Edelheedens ook hebben gelieven aan te merken, dat er weinig staat op meest alle die successive van hier en daar komende berigten te maken is, gelijk jk dan ook weinig geloof gegeven heb aan het opgegevene van zeekere parnac= „kang Chinees Intje Soemang, die op Samarang gehoord had dat er 39 zo Engelsche scheepen als min= „dere vaartuigen de Baviaan zoude gepasseert wezen zonder dat men daar van eenige nadere tijding heeft erlangd, maar wel het contrarie namentlijk dat de gerugten zoude willen dat de vloot van Johnston door een zwaare storm zodanig ontramponeert mt geweest zoude zijn geraakt dat hij genoodzaakt was geweest de kours elders dan dit heen, tot herstel van zijn scheepen, te neemen. bevoorens zulks blijven nog. 544. 346. 548 147.
English
§50. A new battery and benting constructed. Request for Gunpowder concerning the artillery, etc. 153. The Corps of Artillerymen reinforced. as may be seen, if you please, from the respectfully attached copies of the letters sent hither by the Ministers and servants of Ambon and Timor, to which I most humbly add three packets received on that occasion for Your High Excellencies from there and Ternaten. Meanwhile, the day thereafter, a letter was also received from Boelecomba written by the Governor of Pleuren and Council at Amboina to the resident there, serving to accompany the Pantjallang sent out from there thus far to cruise the fairway, and to obtain well-founded certainty that none were wandering about here, as they did not dare dispatch the ship laden with spices to the Capital. I take the liberty of most respectfully offering Your High Excellencies a copy of that letter and the answer given thereto from here to the Resident Monsieur, and further report nothing with regard to the article of War. Further news regarding the English, without whose order, as also the Citizens and Clerks who all exercise very well in the handling of arms. That I, on the sea side to the East of the Castle, as mentioned hereinbefore, have constructed a strong Battery of six pieces of cannon of 12 lb, which the King of Bonij, together with myself, was so good as to inspect on the 11th of November last, as well as the constructed Binting at Matoangien close to the Mouth of the River of Goah, which is provided with smaller pieces and may serve for the protection of the one hundred Sumanappers stationed there provisionally under a capable sergeant to cover the beach. §51. For the manning of the aforesaid Battery as well as for the Then, because thereby the required quantity of Gunpowder here in case of a continuing War with England is fixed at Eighty thousand pounds, after the dispatch of 893 pieces of flintlocks superfluous here, I most humbly request to be provided with what is still lacking thereto, while the same hereafter or in peaceful times can always be brought back to the previously stipulated Sixty thousand pounds. Pursuant to Your High Excellencies' most respected order, Lieutenant van Alphen, after taking over the Artillery, as accurately as possible inspected the available Artillery, ammunition, and armory goods, and subsequently drew up the report respectfully accompanying herewith, showing what, according to a proportionate calculation of the required and available Gunpowder and the Artillery Ammunition and armory Goods to be found here, is lacking or in excess. highly necessary defense of the Castle in time of need, as that is what it would especially come down to, I have reinforced the very weak Corps of Artillerymen here with twelve men from the Militia, though not without much difficulty and the promise, since most of them had already been in that service in the Fatherland, to grant them their commissions as gunners, which I also did in the hope of Your High Excellencies' honored approval upon a new contract of five years. And hereby, as the Citizens and Clerks also exercise very well in the handling of arms, the state of this Corps is now in a most complete and highly necessary condition. 63 Batavia Mr Willem Arnold Alting 354. The adjacent matter settled and to observe the remainder. 855. Dispatch of secret signals. 558. The matter regarding the Pulau Gissers Orang Kaya Koweaij, having been dealt with in the common papers and already settled according to Your High Excellencies' desire, I request to refer thereto. While I shall also let serve for my information and respectful observance, in so far as it relates to this coast, the Orders prescribed by Your High Excellencies in the transmitted Secret Resolutions of 11 and 30 November 1779, item 19 December 1780 and 14 August 1781. Regarding the points of lesser importance, I take the liberty of most humbly referring to the Secret Daily Register and further Appendices respectfully attached hereto, and in addition, to conclude this, to add for the information of our Ships and Company vessels arriving here, the Signals that will fly here from our castle flagpole from the Month of November 1782 to October 1783 inclusive. I commend myself to the precious favor of Your High Excellencies and remain with the greatest sentiments of high esteem and Respect. Underneath was written: High Honorable, Highly Respected, Severe, Wide-Commanding Lord and Right Honorable, Severe Lords. Lower: Your High Excellencies' Humble and Dutiful Servant. Was signed: Bs Reyke. In the margin: Makassar in the castle Rotterdam, the 21st of May Anno 1782. 156. High Honorable, Highly Respected, Severe, Wide-Commanding Lord, Right Honorable, Severe Lords. After the duplicate of my respectful spring separate rescription of 21 May last had already been dispatched, I received the further specification recently demanded by me from the Saleyer Resident Swart regarding certain reports given to me concerning long pepper growing there; and as I do not know whether it might at times please Your High Excellencies that the same be cultivated here, or whether the necessity To the Right Honorable, Severe Lords Councillors of the Dutch Indies together with Governor General The High Honorable, Highly Respected, Severe, Wide-Commanding Lord! To His High Excellency! §57. The conclusion. 65
Dutch transcription
§50. een nieuwe batterij en benting aangelegel verzoek om Buskruid wegens de arthellerij &a. 153. het Corps arthilleristen versterkt zulks des gelievende zal consteeren uit de dezen in Eerbied bijgevoegde afschriften der na herwaards door de Minis= „ters en bediendens van Ambon en Timor gezondene brie„ „ven, waar bij jk nedrigst voege drie bij die geleegendheid voor uwe Hoog Edelheedens van daar en Ternaten ont= „fangen Paketten. terwijl ook sdaags daar aan van Boelecomba ontfangen is een brief door de Heer Gou= overneur van Pleuren en Raad te Amboina aan den resident aldaar geschreeven ten geleide van de van daar tot zo verre ter bekruissing van het vaar= „water uitgezondene Pantjallang en ter verneming van gegronde zeekerheid dat er geene hier omstreeks twer= „ven zij het met Specerije beladene schip, niet na de Hoofdplaats durfden afzenden: Jk neeme de vrijheid uw Hoog Edelheedens Eerbiedigst aan te bieden een af= schrift van die brief en het daar op van hier aan den Resident Monsieur gegevene andwoord, en melde verders niet opzigt tot het articul van Oorlog. nadere tijding aangaande de Engelschen, zonder welkers in den wapenhandel g'oef= ordre, gelijk ook de Burgers en Pennisten die zig alle Dat jk aan de zeekant ten Oosten van het Kasteel gelijk hier vooren is aangehaald, een sterke Batterij heb aangelegd van ses stukken kanon van 12. lb die de Koning: van Bonij nevens mijn den 11en November passato zo wel heeft wezen bezigtigen als de aange= „legde Binting op Matoangien digt bij de Mond van de Revier van Goah, die voorzien is van kleendere stucken en dienen kan tot beveiliging van de daar heen bij provisie onder een bekwaam sergeant tot dek „king van het strand gelegde Een hondert Sumanap „pers. §51. Tot bezetting van voorschreeve Batterij zo wel als tot Dan dewijl daar bij de hier nodige quantiteid van Buskruid in Kas van een aanhoudende Oorlog met Engeland op Tagtig duijzend ponden na af= „zending van 893 stuks hier overtollige sneephaanen, bepaald word, zo verzoeke Jk Ootmoedigst om met de daar aan nog ontbreekende te mogen worden voorzien, terwijl het zelve na dato of bij vreedige tijden altoos weder op de voor heen gestipuleerde Sestig duizent ponden kan worden gebragt. Jngevolge uw Hoog Edelheedens zeer gerespecteerde berigt van van Alphen ordre heeft den Luitenand van Alphen na het over= „neemen van de Arthillerij zo accuraat hem mogelijk wees opgenomen de aanhanden zijnde Arthillerij, am= „munitie en wapenkamers goederen en vervolgens opgemaakt het hier neevens in Eerbied overgaande be= „rigt ter aanwijzing wat na een eevenredige Calcula= „tie van het nodige en aanhanden zijnde Buskruid en de hier te vindene Arthillerij Ammunitie en wa= „penkamers Goederen te min of te veel is. hoognodige defensie van het Kasteel in tijd van nood= „zaekelijkheid, daar het dog bezonderst op aan zoude koomen, heb jk het hier zeer swak gestelde Corps Ar= „thilleristen met twaalf man uit de Militie vermeer= „dert, dog egter niet zonder veel moeite en belofte om dezelve, terwijl de meeste daar van bij die dienst reets in het Vaderland waren geweest, hunne Actens als kannonier te verleenen, dat jk ook op hoope van uw Hoog Edelheedens g'eerde goedkeuring op een nieuw ver= 352: „band van vijf Iaaren heb gedaan. En hier door de Burgers en Pennisten, is nu den staat van dit Corps in een aller Compleetste zeer wel in den wapenhandel oeffenen„ hoognodige De „sent 63 Batavia Mr Willem Arnold Alting 354. 't nevenstaande afgedeean en het overige te observee„ „ren. 855. afzending van sekreete seijnen 558. De zaak omtrend de P=lo Gissers Orang kaaij ko= „weaij, bij de gemeene papieren verhandelt en reeds na de begeerte uwer Hoog Edelheedens afgedaan zijn„ „de, zo verzoeke jk mijn daar aan te mogen gedraa„ „gen. Terwijl ik ook nog tot mijn narigt en Eerbiedige observantie, voor zo verre het tot deesze kust zijn relatie heeft, zal laten strecken de Ordres uwer Hoog= „Edelheedens bij overgezondene Sekreete Resolutien van den 11=e en 30=e November 1779 item 19 December 1780 en 14=e Augustus 1781 voorgeschreeven Aangaande de poincten van minder belang neeme Jk de vrijheid mijn allernedrigst te refereeren aan het dee„ „ren in Eerbied bijgevoegde Sekreet Dag Register en ver= „dere Bijlaagen, mitsgaders tot slot deezes nog tot kennisse van onze dit heen aankomende Scheepen en 'skomp„s vaartuigen te voegen de Seinen die hier van de Maand November 1782 tot October 1783 inclusive van onze kasteels vlagge stok waaijen zullen. Jk beveele mijn in de dierbaare gunste uwer Hoog Edel„ „heedens en blijve met de meeste gevoelens van hoog- agting en Eerbied. /onderstond:/ Hoog Edele Groot Agt= „baare Gestrenge wijdgebiedende Heere en welEdele Gestrenge Heeren /:lager:/ uwer Hoog Edelheedens Onderda= „nige en trouwschuldige Dienaar /:was geteekend:/ B„s Reyke /:in margine:/ Makassar in 't kasteel Rotterdam den 21=e Maij Anno 1782 156. Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge Wijdgebiedende Heere Wel Edele Gestrenge Heeren Na dat het duplicaat mijner Eerbiedige voorjaarige aparte rescriptie van den 21e Maij passato reets afgezonden was ontfing Jk de door mijn onlangs van den saleijers Resident Swart nader gevorderde opgave wegens zekere mijn opgegeevene berigt we„ „gens aldaar vallende lange peeper; En dewijl Jk niet weet of het uwe Hoog Edelheedens zomtijds zoude behaagen kunnen dat dezelve hier word voorgekweekt dan wel dat het de noodza„ De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlandsch Indië beneevens Gouverneur Generaal Den Hoog Edelen Groot Agtbaaren Gestrengen Wijdgebiedende Heere! Aan zijn Hoog Edelheid! delijkheid e §57. 't 'slot. 65
English
necessity should require their eradication, I most humbly take the liberty not only to respectfully present herewith to your Right Honorables the relative papers pertaining thereto, but also the sample of that long pepper itself received from the aforementioned Resident Zwart, with the most submissive request to be provided with your Right Honorables' esteemed orders regarding this matter. While I here most respectfully, and as a continuation of my already concluded rescript, further report that, pursuant to your Right Honorables' highly respected order given by letter of 21 December 1781, I have instructed the Bima Resident Meurs, by separate writing of 20 February last, to maintain correspondence pro forma with those of Bali and Salemparrang (as was already understood in the year 1779), to live in friendly harmony, and to show on all occasions that we are by no means ill-disposed toward them, the more so to be able on an occasion to effectively remonstrate with them and divert them from the undisturbed continued navigation of Ceramese and other rovers among them, according to reports obtained from Ambon, which, as he will also have to make known to them, is not the way to live in friendship with the Honorable Company. But as regards entering into a final alliance with them, I am still most humbly of the opinion that this should not be undertaken for the present, both for reasons already given by the late Governor Vandervoort with respect to them, and because of the absolute certainty one must then reckon with, that thereby their irreconcilable enemies, the Sumbawarese, who are currently the most formidable peoples on the opposite shore, will be driven into taking up arms against ours, which at present would not suit the Company at all. I pray God for the most excellent of His blessings upon the precious persons of your Right Honorables and upon the weighty interests of the Honorable East India Company, and remain with the deepest sentiments of high esteem and respect, High Noble, Right Honorable, Severe, Far-Ruling Lord and Well Noble, Severe Lords, Your Right Honorables' submissive and dutiful servant, Signed: B. Reijke In the margin: Makassar, in Castle Rotterdam, 16 June 1782. 67 12 69 Copy of Secret Letters Written to Their Right Honorables the High Indian Government at Batavia by the Resident at Pontianak in the Year 1782. For the Netherlands L: B3. Secret. Mr. Willem Arnold Alting, Governor General, together with the High Noble, Severe, Highly Esteemed, and Well Noble, Severe Lords. Most submissively answering your Right Honorables' highly venerated letters dated 15 March of this year, brought in both original and duplicate via Java and per the pantjallang De Valkenaer, the submissive subscriber, in compliance To His Right Honor, The High Noble, Severe, Highly Esteemed, and Far-Ruling Lord, The Well Noble, Severe Lords, Councillors of the Dutch Indies, etc., etc., Batavia. 71 30 September 1782. with your Right Honorables' highly esteemed orders, has on several occasions most seriously conferred with Sultan Syarif concerning the condition of Pontianak, and represented to His Highness that if he did not change his conduct by paying the merchant in a proper manner, it would be impossible for the Honorable Company to establish itself here with any fruit, for this place was falling into greater decay daily and would eventually be completely ruined, which His Highness was already experiencing through the stay-away of merchants both from the uplands and from other places. In the beginning, he always kept me at bay with promises of improvement and even assured me that he would desist from all trade; however, this lasted no longer until a single vessel arrived here, of which he immediately seized the largest part of the cargo again. I therefore had occasion once more to remonstrate with him somewhat more strongly on this matter, at the same time asking His Highness whether he could not comprehend that such doings would come to the ears of your Right Honorables and would do him much harm, as they were entirely inconsistent with his promise and the expectation which they had of him, that he would contribute everything in his power toward the flourishing of trade; just as I, for my part, attempted to do in every possible way, but was hindered therein by him, and now to my heartfelt regret had to see that no one arrived here anymore, but everything went to other places. He stated upon this that I spoke the truth, but that he was forced to act thus if he wished to make a living, adding that if the Company would assist him with another ten thousand reals, he would then live quietly and refrain from all coercion in trade, or otherwise that he would request your Right Honorables to prohibit the navigation to Mampawa, Sambas, and Succadana. Upon the first,
Dutch transcription
noodzakelijkheijd vorderen zoude om ze uijt te roeijen, zo gebruijke J allernedrigst de vrijheid uw Hoog Edelheedens niet alleen hier neven eerbiedigst aan te bieden de daar toe relative papieren maar ook het van den Resident Zwart voormeld ontfangene monster van die lange peper zelfs, met onderdanigst verzoek om daar omtrend met uwer Hoog Edelheedens g'Eerde ordre voorzien te r „gen worden. Terwijl jk hier Eerbiedigst en als een vervolg mijner reets afge„ „slotene rescriptie nog melde dat Jk ingevolge uwer Hoog Edel„ „heedens hoog gerespecteerde ordre bij brief van den 21 ' december 1781 gegeven, den Bimas Resident Meurs bij apart schrijvens van den 20 februarij Jongst leeden gelast heb om met die van Bali en Salemparrang, /:zo als men reets in Anno 1779 begreepen heeft:/ pro forma de Correspondentie onderhoudende, in een vrien„ „delijke harmonie te leeven en bij alle geleegendheeden te toonen dat wij hun gantschelijk niet ongeneegen zijn, te meer om hun bij ze een Occasie met effect voor te kunnen houden en te diverteeren van de bij hun volgens de van Ambon erlangde berigten onge„ „stoord gecontinueerd wordende vaart van Ceramse en andere zwer „vers, dat, gelijk hij dan ook aan hun te kennen zal moeten gee„ „ven, de weg niet is om met de Ed:e komp:e in vriendschap te lee„ „ven. Dog wat betreft het aangaan van een finaale verbin„ „tenisse net deselve zo ben Jk als nog zeer nedrigst van gevoe„ „len dat hier inne voor eerst niet diend getreeden te worden, zo om reedenen daar van reets door wijlen den Heer Gou„ „verneur vandervoort ten opsigte van hun zelve gege„ „ven als om de absolute staat die men dan maaken moet„ dat daar door hun onverzoenlijke vijanden de sumbauw „reesen, die tans de meest gedugte volkeren op de overwal zijn Jk Smeeke God om de uijtmuntenste zijne zeegewin„ gen over de dierbaare Perzoonen uwer Hoog Edelheedens en over degewigtige belangens der Edele oostIndische Maatschap„ „pije en blijve met de diepste gevoelens van Hoogagting en Eerbied /:onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtbaare Gestrenge wijdgebiedende Heere en WelEdele Gestrenge Heeren /: Lager uwer Hoog Edelheedens onderdaanige en Trouwschuldige Dienaar /was geteekend:/ B„ Reijke /:in margine:/ Makasser in't Kasteel Rotterdam den 16 Iunij Anno 1782- tegens de onze in het Harnas zullen worden gejaagd, dat de komp: tans gantsch niet zoude Convenieeren. tegens 67 12 69 Copia Secreete Brieven Geschreeven aen Hunne Hoog Edelheedens de Hooge Indiasche Ree„ „geering te Batavia door den Resident te Pontiana in den Iaare 1782: Voor Neederland L: B3. Secreets Mr Willem Arnold Silling Gouverneur Generael, Beneevens Hog Edeln gstringen anasbarnen iededideden ee Wel Edele Gestrenge Heeren Uwer Hoog Edelheedens hoog gevenereerde Letteren Subdato 15=en Maert deeses Jaers zoo in Origineel als Duplicaat Over Iava en p„r de Pantjallang de Valkenaer aengebragt, aller onderdaenigst beantwoor„ „dende heeft den Submisse teekenaer in Opvolging Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edelen gestrengen Hoog Agtbaeren en Wijdgebedenden Heer De Wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Neederlandsch Indie EC„o EtC„n Batavia 71 van den 30: Septemb„r 1782: van uwE Hoog Edelheedens hoog gelerde beveelens Sub„ „than Sarieph diverse reijsen op het Serieuste Onder„ „houden over Pontiana 's Gesteldheijd, en zijn Hoogheid Voor Oogen Gesteld, dat indien niet van Gedoentens veranderde, met den Negotiant op Eene Ordentlijke wijze te betaelen, De E: Compagnie zig alhier Onmooge„ „lijk met Eenige vrugt konde stabileeren, want deeze plaetz dagelijks meer in Vervalraekte, en eindelijk ten eenemaelen zoude te niet gaen, het geen zijn Hoogheijd reeds Ondervond door het weg blijven der Negotianten zoo uijt de boovenlanden als andere 5 plaetzen; in den beginne heeft hij mij altoos met beloften van beeterschap gaende gehouden, en zelvs mij verzeekerd van allen Handel te zullen af¬ „zien, dog dit heeft niet langer Geduurd tot dat er een Enkeld Vaertuijg hier binnen quaam, waer„ van hij direct de Grootste Laeding weer aensloeg„ ik kreeg dus weederom geleegentheijd hem hier Over wat sterker te Onderhouden, zijn Hoogheijd den 30 Septembr 1782 teffens afvraegende off hij dan niet konde beseffen- zulke Gedoentens uwE: Hoog Edelheedens ter Ooren quedamen, en deselve hem veel nadeel deede, als Gansch niet Over een koomende met Zijne belofte, en de Ver¬ „wagting die Hoogst dezelve van hem hadden, dat hij ter Opluiking van den Handel al het zijnige zoude Contribueeren; gelijk ik van mijn kant op alle mooge¬ „lijke wijze tragte te doen, dog door hem hier in wierd verhinderd, en nu tot mijn innig Leedweesen moest zien niemand hier meer binnen quaam, maer alles naer andere Plaetzen Gieng. hij betuigde hier op ik de Waerheijd sprak, doch genoodzaakt was zoodaanig te handelen wilde, hij aen de Kost Geraeke met bijvoeging indien, de Compagnie hem n nog Thien No. 2 Duijzend Realen wilde adsisteeren, als dan Stilletjes te zullen leeven, en van allen dwang in den Han¬ „del afzien, off anders dat hij uwE Hoog Edelhee„ „dens zoude versoeken om de Vaert naer Mampa„ „wa, Sambas en Succadana te verbieden; op het teffens Eerste 13
English
the 30th of September 1782: First, I replied to the Prince that when he had paid his old debt, Their High Mightinesses would indeed offer him assistance again, but that Your Right Noble Honours would never be moved to support him once more with cash prior to the settlement of his debt; subsequently also advising him against submitting to Them his second request to prohibit navigation to Mampawa etcetera: as I considered myself assured that he would make vain efforts in this regard, since Your Right Noble Honours were averse to all coercion in trade, and that he might rather resolve to attract the merchant here of his own accord through reasonable treatment, whereby he would not only see his revenues increase, but also give Them particular pleasure. The Prince's wife, who arrived here from Banjarmassing in the month of July, has also frequently spurred him to reflection, but finds no more hearing with him than anyone else, so that it is to be feared His Highness will not easily be dissuaded from his sentiments for the time being, to which the humble signatory will nevertheless incessantly apply everything, and urge improvement, as far as his capacities permit. Having nothing more to add, may the submissive signatory be permitted to arrogate to himself the high honour of subscribing himself most humbly with deeply owed respect and veneration, was written below: Right Noble, Valiant, Right Honourable and Broadly Commanding Sir and Noble, Valiant Sirs, lower: Your Right Noble Honours' humble, obliged and very obedient servant, signed: Walter Marcus Stuart in the margin: Pontiana the 30th of September 1782:— A V: Humrt encouraged Agreed 75 To His Right Nobility The Right Noble, Grand, Honourable and Broadly Commanding Sir Mr. Willem Arnold Alting Governor-General together with The Noble Gentlemen Councillors of the Netherlands Indies Right Noble, Grand, Honourable and Broadly Commanding Sir and Noble Gentlemen In reply to Your Right Noble, Grand Honours' separate letter of the 24th of June of this year, we have the honour to state that we have most earnestly represented to the interpreters how they had already frustrated us for two years in the given hope of obtaining an imperial return gift for the Persian stallions imported in 1728, of which we had informed the government, who, being unable to comprehend to what this delay was to be attributed, had ordered us again to remind them of their previous promises and to urge them that through their mediation we might this year enjoy the possession of that gift; to which they replied that although they had flattered us with that hope, this had occurred in the confidence that, as was evident from the gift of 500 picols, the previously sent horses were remembered at Court; and it was therefore known that this would take place all the more, now that the two latest ones had so greatly met the Emperor's taste, but this having failed, they dared not venture to make any mention thereof in the Government, and that we had to await from the Emperor's generosity when it would please His Majesty to express his pleasure to the Company in such an extraordinary manner for its shown attentiveness: However little faith we place in these words, no other way remains open to us than to renew our request annually until it finally pleases the Governors to nourish again for some time our aged hope for improvement in trade by such a grant. By order of Your Right Noble, Grand Honours we have made no further attempts to obtain more copper, which would also have been fruitless, since we were informed by the interpreters that the Money Chamber was in the highest degree at a loss how to accommodate the Chinese junks, which in a number of thirteen vessels were awaiting cargo, but of which only six are departing, because not enough copper has been brought from Osaka to supply the remainder with the usual quota of a thousand picols for each junk. On the 18th of this month the College of Interpreters came together with the Camphor Supplier to report on the content of the answer sent to his letters to the Lord of Satsuma, entailing that the camphor had to be delivered on the old footing, and that it was a matter of indifference whether we wished to accept it as such or not; this short reply made our hope for a good success disappear, and however much we represented the detriment that the persistent underweight caused annually, he stubbornly continued to insist on the loss in pouring over into other tubs; finding no other way out, we offered our tubs made during the idle time at Nagasaki, inspected by us, approved, and each one.
Dutch transcription
den 30 Septemb„r 1782: Eerste repliceerde ik den Vorst dat wanneer Zijn Oude Schuld betaald hadde Hoogst deselve hem dan wel weeder Onderstand zoude bieden, dog dat uwE Hoog Edelheedens nooit zoude te beweegen weesen van hem voor de aflegging van zijn debet andermael met Contanten te Ondersteunen, hem vervolgens Ook af¬ ee „raedende zijn Tweede Versoek om de Vaert naer Mam„ „pawa &:a te Verbieden Hoogst dezelve voor te draegen: als mij verassureerd houdende, hij hier om te Vergeefs moeijte zoude doen, naedemael uwE Hoog Edelheedens advers van allen Drang in den Handel waeren, en dat hij liever besluiten mogt van door een redelijke, behandeling den Negotiant hier van selfs te locken, Waer door hij niet alleen zijne Inkomsten zoude zien Vermeerderen, maer Ook Hoogst dezelve bizonder Genoegen Geeven. 3 S Vorstens huijsvrouw die in de Maend Iulij van Banjermassing alhier is aengekoo„ „men, heeft hem ook al dikwils tot naadenken den 30: Septembr 1782 aengespoord, dog vind zo min als Een ander bij hem Gehoor, zoo dat het te Vreesen is zijn Hoogheijd voor Eerst nog niet ligt van zijn sentimenten zal afte„ „brengen weezen, waer toe den Needrige teekenaer egter onophoudelijk alles toe zal aenwenden, en op verbee„ „tering aendringen, zoo veel zijn Vermoogens het permitteeren Deeze niets meer hebbende bij te voegen zoo zij het den Submissen teekenaer Geoorloofd zig de hooge Eere aentemaetigen van met diep Verschuldigd Ontzag en Veneratie op het needrigste te subsingneeren /onderstond:/ Hoog Edelen Gestrengen Hoog achtbaa„ ren en Wijd gebiedenden Heere en Wel Edele Gestrenge Heeren /Lager:/ UwE Hoog Edelheedens Onderdaanige Verpligten en zeer Gehoorsaemen Dienaer /was get:t/ Wal„ „ter Marcus Stuart /in margine:/ Pontiana den 30=e Sep„ „tember 1782:— A V: Humrt aengelpoord Accordeerd 75 Aan zijn Hoog Edelheid Den Hoog Edelen Froot Agtbaaren en Wijdgebiedenden Haer M„r Willem Ainold Alting Gouverneur Generaal beneevens Wel Edele Heeren Raden van Neeberlands Inbia Hog Ede det ete en udgeledende e we Edede een Srantwordop uw: Hoog Edele Groot Agtbaarens aparte letteren, van den 24 Junij deeses jaars, hebben wij de Eer te bedeelen, dat wij de tolken ten ernstigste hebben voorgehouden, hoe zij ons reeds twee jaaren in de gegeeve hoop ter erlanging van een koijser lijk Contra de laagen No. 2 79 Contra Teschenk voor de in 1728 aangevorde persinanse Hengsten frustreerden waarvan wij de Regiering hadden Feuris gegeeven, die niet kunnen den bereffen waar aan dit uijtstal was te attribueeren, ons weeder had gelast, hen haare voorige beloften te herinneren, en aan te spooren om door Haare bemiddeling, dit Jaar van het genot van dat geschenk te moogen gaudeeren, waarop zij in antwoord gaaven dat ofschoon zij ons met die hoop hadden gevleed, dit geschied was in vertrouwer, dat uijt het gescherk van 500 picols blijkende, hoe men zig ten Hove de bevoorens aangesonde paarden herinnerde; en daarvoor er kennelijk was, dit te meer vou plaats hebben, nu de twee laaste zo zeer aan den smaak van den Keijser hadden voldaan, dog dit niet gelukt zijnde, zij niet dorsten onderstaan, daarvan in het Gouvernement eenig gewag te maaken, en wij van 's Keijsers Edelmoedigheid moesten afwagten wanneer het zijn Majesteid zou behaagen de Comp: over haare betoonde attentie op zulk een buijtengewoone weise zijn genoegen te betuijgen: Hoewijnig geloof wij ook aan deese gesegdens slaan, blijft ons geen nadere weg open, als ons aansoek jaarlijks te vernieuwen tot het de Gouverneurs eindelijk behaagd, onse verouderde hoop op beeterschap in den handel, door zulk een vergunnen, weeder voor een teid te voeden. Wij hebben op order van uw Hoog Edele Groot ilaagen Agtb.:r tot bemagtiging van meerder Kooper geen verdere tentamens gedaan, die ook vrugte loos souden geweest zijn, vermits ons door de tolken is berigt, dat de Geldkamer ten hoogste verleegen was, hoe de Chineese jonnen te gerieven, die in getaale van dertien stux oplaading wagten, dog waarvan er alleen ses vertrekken, wijl er geen Kooper genug van Oracca is aangebragt, n de resteerenden met den gewoonen tax van duijsend picols voor ijder Jonk te voorsien. Op den 18 deeser kwam het tolken Collegie neevens den Camfur Leverancier Rapport doen, weegens den inhoud van het antwoord, op zijne, brieven aan den Landsheer van Satsuma gesonden, behelvende, dat de Camfur op den ouden voet moest worden geleeverd, en het onverschillig was of wij die zodanig wilden aanneemen of niet, dit kort replig deed onse hoop op een goed succes verdwijnen, en hoe zeer wij het nadeel dat het aanhoudend minwigt jaarlijks gaf voorstelden, bleef hij hartnekkig op het verlies bij het overstorten in andere balies aan„ „dringen geen andere uijtweg vierden, booden wij van, onse baliev in den leedigen teid op Nangasacki aangemaakt, door ons besigtigt, goedgekeurt, en een ider No. 2
English
81 to send each, marked with its tare, to Satsuma to be filled directly there, after which the tare would be determined once again in his presence upon receipt, which he refused, stating that a period of three years was required to bring the camphor to such a state that it was deliverable, and that a supply of four years still remained in common tubs in the warehouses of the Lord of the Land, so that it would be of no consequence whether that transfer took place on our island or in Satsuma. Our efforts having been frustrated by this, and the new tubs calculated to be necessary for the transport of this year having already been manufactured in the city, we shall, subject to the favorable approval of Your Right Honorable Grand Worships, test in the following year how much loss the required quantity, which the said supplier promises to weigh out generously to us, will yield under careful handling, unless Your Honors be pleased to authorize us, upon presenting the invoices in the presence of the Burgomasters in the following year, to stipulate that the required quantity must be delivered in these new tubs, and that otherwise the Company will transport no camphor, in order to discover whether they would not be compelled to satisfy our desire; as we are quite willing to admit, notwithstanding all that has occurred, that we doubt the truth of their statements, and fully believe that this whole business is a deceit of our dishonorable interpreters, although they assure us that the Upper Banjoos who in the previous year granted permission to fill the sample tubs has been arrested by order of the Lord of the Land on account of that unauthorized permission. The received quantity of cloves having been accepted again this year at the previous price, out of consideration for the prompt payment of the lead required for their cash-coin smeltery, the Treasury has also notified us that in the following year, barring a considerable price reduction, they will accept no more than one thousand catties, because they had sold the last to the merchants on condition of moderating that sale in the future. As Your Right Honorable Grand Worships are now pleased to suggest to us whether, by means of some price reduction, that sale could not be considerably enlarged, how high that price reduction should be set, and what increase in demand would flow therefrom, we take the liberty to reply that we found difficulty in making any overture to them regarding this proposal before their delivery, out of fear that, should we mention a price reduction to promote the trade, they would immediately insist upon it; and after delivery, we judged this unadvisable because of the threat of the Treasury to proceed with this in the future upon a larger importation than their demand dictated, because the grievances of the merchants over the large quantity brought in over the course of several years, increasing along with their stock, as they are compelled to bid on whatever part of it is offered for sale in order to keep up the price, do not rest on loose reports, but were communicated to us by those merchants themselves. Although we thus reasonably doubt that we will succeed in selling at the old prices in the coming year, we nevertheless take the liberty to demand again 10,000 lbs., as this is the only item that still makes a pleasing showing on our balance sheet, and this factory would otherwise suffer a considerable decline in the following year, now that the account of gifts, through the appointment of a new Crown Prince, is so markedly burdened. We find ourselves all the more bound to attempt this, considering that the considerable stock on hand at Batavia, making it necessary to seek a harmless outlet for it, can endure a price reduction in this realm where we are admitted to trade alongside the Chinese, which has no influence on the market in Europe and the Indies; wherefore we request Your Right Honorable Grand Worships in all respect favorably to determine to what 83 price we might ultimately yield the same, should they compel us to a price reduction, and to authorize us, if this difference should be too great, just as in the two previous years, to take back the undelivered portion to Batavia, while we on our side shall attempt everything to stipulate the customary prices again, for the better success of which we urgently request Your Honors that the demanded quantities of tin, lead, and ducatoons be fully supplied again. Since we are so truly burdened by the higher charging for sugar in these last two years, which currently shows a difference of f 2569:7:8 in comparison with 1779, so that our efforts to give the state of this factory an annually more considerable showing by pruning everything that can ever be avoided are fruitless, we take the liberty in all respect to propose to Your Honors whether it would not be more advisable in the future to send us Javanese sugar of that assortment as was then partly brought to us, as it was very sound, and this difference was not noticed by them, and the price
Dutch transcription
81 ider met zijn tarra beschreeven na Latsura te zenden, om daar direct te worden gevuld, waar na men ten zijnen overstaan, bij Ontfangst nogmaals tot het maaken der tarra zou overgaan, 't geen hij afvloeg, seggende, dat er een teid van drie jaaren wierd vereischt, om de Camfur tot dien staad te brengen, dat zij leeverbaar was, en er nog een voorraad van vier jaaren in gemeene balies in de Pakhuijsen van den Landsheer beruste, dus het onverschillig sou zijn, of die overstorting op ons Eiland of op Patsuma geschieden Onse poogin„ „gen hier door verijdelt, en de nieuwe balier na Calculatie tot den vervoer van dit jaar be¬ „nodigt reeds in de stad aangemaakt zijnden, zullen wij op gunstige approbatie van Uw Hoog Edele Groot Agtbaarens in het volgende jaar beproeven, hoe veel verlies de te vordere quantiteid, die gemelde Leverancier ons belooft ruijm te zullen toeweegen, bij een voorsigtige behandeling zal afwerpen, ten zij het Hoogst Dezelven behaagd ons te qualificeeren bij het opgeeven der factuuren in het bij zijn der Burgermeesters, in het volgende jaar te bedingen, dat de gevorderde quantiteid in deese nieuwe balies moet worden geleevert, en de Comp: andersints geen Comfur zal vervoeren om te ontwaaren, of men niet vou genoodsaakt worden, aan onse begeerte te voldoen, wijl wij wel willen bekennen, in waerwil van al het voorgevallene, aan de waarheid haarer ge„ „segdens te twijffelen, en volkoome te gelooven dat sit ylaagen geheel werk een bestooning onser Eerloose tolken is, ofschoon zij ons verseekeren, dat den Opperbanjoos die in het voorige jaar tot het vullen der monster balies verlof verleend heeft over die ongequalificeerde vergun„ „ning op order van den Landsheer is g'arresteerd. De ontfangene quantiteis gaprioffel Nagulen dit jaar weeder teege den voorigen prijs g'accepteerd zijnde, uijt Consideratie van de prompte voldoening van het Lood tot haar pittjes smelterij benodigt, heeft de Geldkamer ons teffens aangesegt, in het volgenden jaar buijten een aansienlijke prijs vermindering, niet meer als duijsend Cattjes te zullen aanneemen, doordien zij de laasten aan de Kooplieden had afgeset, op voor„ „waarden, dien verkoop voor het vervolg te maatigen: daar nu Uw Hoog Edele Groot Agtb„rs ons in bedenking gelieven te geeven, of door eenige prijs vermindering die sloet niet merkelijk zou kunnen worden ver¬ „groot ? hoe hoog die prijs vermindering sou moeten worden genoomen, en welke vermeerdering van de biet daar uijt sou voortvloeijen ? neemen wij de vrijheid, in antwoord te dienen, dat wij swaarigheid vonden in voor derzelver afleevering hen van dit voorstel eenige opening te doen, uijt besugting, dat wij van een prijs vermindering ter bevordering van den vertier gewaagmaakenden, zij daar op terstond souden aandringen, en na afleevering, dit, door de van No. 2 83 de bedreiging van de Geldkamer, om bij een ruijmer aan „breng dan haar Eisch dicteerde, daar toe in het vervolg te zullen overgaan, ongeraade oordeelden, door dien de beswaarnissen der kooplieden, over de groote Quar„ „titeit zeedert eenige gaaren aangebragt, met haar voorraad aangroeienden, wijl zij genoodsaakt zijn het geen daar van word te koop geveild, aan te slaan, om het op prijs te houden, in geene losse opgaave berusten, maar ons door die Kooplieden zelven zijn bedeelt, schoon wij dus met reede twijffelen, in het afsetten teegen de oude prijsen in den aanstaanden te slaagen, neemen wij egter de vrijheid op nieuw lb. 10000. te vorderen, wijl dit het eenigste articul is„ dat bij onse staad Reekening nog een aangenaame vertooning maakt, en dit Comptoor andersints in het volgende Jaar een Considerabele veragtering zou lijden, nu de Reekening van Schenkagien, door het aanstellen van een nieuwen Kroonprins, zo merke„ „lijk word berwaard, wij vinden ons te meer gehouden dit te onderstaan, overweegenden, dat de aanzienlijke voorraad op Batavia aan handen, noodsakelijk maakende, daar meede een onschadelijken uijt „weg te soeken, in dit Rijk waar wij buijten de Chineesen ten handel zijn geadmitteerd, een prijs vermindering kan lijden, die geen invloed op het vertier in Europa en Indien heeft, waarom wij Uw Hoog Edele Groot Agtb„s in alle eerbied versoeken, gunstig te willen bepaalen, tot welke Daar wij door de hoogere aanreekening van de suiker, in seeve twee laaste jaaren, die thans in verglijking met 1779 een verschil geeft van ƒ2569:7: 8 zo werkelijk worden beswaard, dat onse poogingen, om door het besnoeijen van al wat maar immer te vermeiden is, den staad van dit Comptoor jaarlijks een aansienlijker vertooning te geeven, vrugteloos zijn, neemen wij de vrijheid Uw Hoog Edelheedens in alle Eerbied voor te draagen of het niet raadsaamer zou zijn, ons voor het vervolg Javaase suijker te laaten toe koomen, van die sorteering, als ons toen ten deelen is aangebragt, wijl die zeer deugdsaam, en dit verschil door hen niet was ontwaard, en de prijs wij dezelven uijterlijk souden moogen afstaan indien zij ons tot een prijs vermindering wilden noodsaaken, en ons zo dit verschil te groot mogt zijn, eeven als in de twee voorige jaaren te qua„ „lificeeren, het minder afgeleeverde na Batavia terug te voeren, terwijl wij van onse zeide alles zullen beproeven om weeder de gewoone prijsen te bedingen, waar toe wij om te beeter te slaagen Hoogst dezelven instantig versoeken dat de gevorderde quantiteiten thin, lood en Ducatons weeder ten vollen werden voldaan. prijs Eelskamer ijlaagen No. 2
English
85 Money Office, upon our request to offer a higher price for the recently received goods, as having never been brought in such good condition, paid no heed, although upon delivery thereof to the merchants this year they obtained an extraordinarily high advance. For the favorable payment of the amount for the recently dispatched 700 picols of bar copper, we express our humble thanks to Your High Noble Great Worships, while concerning the misgivings as to whether executing that private purchase might in the future cause prejudice in case of need, we assure with complete peace of mind that the Governors would gladly be relieved of this delivery—arising from their overweight, which is granted to us as a token of goodwill—in order to favor the shipping of the Chinese, which, for lack of a sufficient return cargo, is presumed to decrease noticeably within a short time, as all Japanese unanimously declare to us that the trade in abalones, seaweed, and cuttlefish has increased so much in this Realm for some years past that no sufficient stock remains for the transport of thirteen junks, so that the Chinese would gladly accept that copper, which, once having it in their possession, offers no likelihood for us to ever recover it in the future; to prevent this, we have fulfilled both the Company's demand of 9000 picols and our permitted 700 picols to the Money Office, and required a written document, signed both by them and the Reporting Burgomasters, to show that, besides the usual transport of 9700 picols for the following year, there was still due to the Company 3200 picols, to be delivered along with it at that time. The first undersigned having been permitted, for the recovery of his health, to stay on the island for several days after the departure of the other servants, it was reported to us on the 26th of this month by the interpreters that, although the Governor was convinced by the produced extracts of our old papers mentioned in the Resolution of the 22nd regarding the tare of the Japanese weights in former years—which was recorded neither in the books of the Government nor in those of the Money Office—His Honor was obliged, in order not to expose himself to any accountability, to deny us that request, thus leaving no other means remaining. No. 2 87 The following weights were procured for us by the interpreters at the risk of their lives, namely: 1 weight weighing 50 thails, of which sixteen make half a Japanese picol 1 thail or four mace 1 thail 5 mace 4 mace 3 mace 2 mace 1 thail, 5 mace, or ten condereens which we have secretly sent on board to serve as proof of the truth of our statements; although our efforts to equalize the returned weights are frustrated by this event, the difference between the Dutch and Japanese weight will sufficiently appear both from this and from the four weights employed for the receipt of the copper; since the weights at hand here now, agreeing with the thail weight, are sufficient for receiving and delivering the goods, and the returned ones would be superfluous, we only request to be allowed henceforth to enter the incoming pound-goods into our books according to our design communicated with the general letter, while we further take the liberty respectfully to urge the complete fulfillment of the demanded gifts, as far as they are obtainable at Batavia, especially those of the outgoing Governor Foese Tanga no Cami Samma, the Chief Burgomaster Fisamats Sanjemon Samma, and other Nagasaki Regents. In fulfillment of the respected orders of Your High Noble Great Worships, we have handed to the skipper Sielenburg the necessary instructions concerning the route to be maintained on the return journey, along with the sea letter belonging thereto, and to give them more influence, we had the Commission, which Your Worships are pleased favorably to grant annually to an Opperhoofd, read aloud during the mustering of the ship in the presence of the officers and the crew, which, having fallen into disuse since several years, we judged necessary again for the maintenance of proper deference. Having thus brought what is necessary to Your High Nobles' knowledge in all deference, we request that you again favorably approve our actions, while we shall further exert our most zealous efforts to reduce the expenses and increase the profits, to improve the state of this Factory, and to fulfill to the best of our ability the kind confidence placed in us. We commend ourselves to the favor and protection of Your High Noble Great Worships, beseeching Heaven to bless Your Worships yet a series of years in your Government, persons, and families, and remain, High Noble Great Honorable and Far-Ruling Gentlemen, Noble Gentlemen, Your High Noble Great Worships' Humble and Obedient Servants AW Feith D Sringh Japan, at the Factory of Nagasaki, the 30th of November 1781. Secret Letters and Enclosures with due respect No. 2
Dutch transcription
85 Geldkamer op onse instantie om voor de jongst ontfangene een hooger prijs te bieden, als nim„ „mer zo goed zijnde aangebragt, geen agt geafs„ schoon zij op de zelve bij afleevering aan den Kooplieden dit jaar een buijten gewoon advare Voor het gunstig voldoen van het bedraagen, der jongst versondene 700 picols staaf kooper betuijgen wij Uw Hoog Edele Groot Agtb:s onse nederigen dan k„ terwijl wij op de bedenkingen, of het excureeren van dien particulieren Jnkoop, in het vervolg bij berodig„ „heid niet tot prejudice zou zijn. met volkoome gerustheid verseekeren, dat de Gouverneurs van deese leverancie, uijt haare overwigten spruijtenden, die ons als een blijk van geneegenheid zijn vergund, gran „ne wierden ontheft, om den vaart der Chineesen te begunstigen, die door gebrek van een genoegsaam re„ „toer, binnen Korten teid na vermoede merkelijk zal afneemen, wijl alle Japanders ons eenpaarig verklaa„ „ren dat het vertier van Klipesuijgers, zeekroost en zee katten zeedert eenige jaaren in dit Rijk zo is toegenoomen, dat er geen voldoende voorraad tot vervoer van dertien jonken meer overblijft, dui se Chineesen dat Kooper gaarne vouden aanneemen, 't welk eens in bevit hebbende, er voor ons gaen apparentie is Den Eerstgeteekende vergund zijnde tot herstelling van zijn gesontheid na het vertrek den overige bediendens eenige dragen op het Eiland te vertoeven, wierd ons op den 26 deeser door de tolken gerapporteerd, dat of schoon den Gouverneur, door de geproduceerde uijttreksels onser oude papie„ „ren vermeld ter Resolutie van den 22 over„ „tuigd war van den verweer der japanse gewigten in vroegere jaaren, 't geen nog bij de boeken van het Gouvernement nog bij die van de Geld kamer be„ „kend stond, ZEdle verpligt was, om zig aan geen verantwoording te exponeeren ons dat ver„ „soek 't ontseggen dus geen ander middel over blijvenden, het in het vervolg ooit te rug 't erlangen, om dit te verhoeden, hebben wij zo wel 's Comp„s tae van 9000 ilaagen picols als onse gepermitteerde 700 picols aan de Geldka„ „mer voldaan, en een geschrift gevordert, zo door hen als de Rapporteur Burgermeesters onderteekend ten blijke der tonde Compen buijten den gewoonen vervoer van 9700 picols voor het volgende jaar, nog bij haar te vooren stond, 3200 picols om alsdan meede te worden afgeleeverd het zijn behaald. C Noo 2 87 zijn ons door de tolken op leevens gevaar de volgende gewigten besorgt; als: 1 peer weegende 50. thailen hoesaanig er serthien een half Japans picol uijtmaaken „ 1 thail of Vier marsen 1: 1. „ „ 5 maasen 1„ 4. 1. „ 3. „ 2. 1.„ 1 „ s„ „ of tien Corderyjn die wij in stalte hebben na boord gevonden om tot overtuijging van de waarheid onser gevegdens te dienen schoon door dit voorval onse poogingen tot vereevening der te rug gaande gewigten worden ver„ „ydelt, zal het verschil tussen het Hollands en Ja„ „pans gewigt zo daaruijt, als uijt de vier gewigten tot den ontfangst van het koper g'employeerd ge„ „noegsaam blijken, daar nu de gewigten hier aan handen, met het thail gewigt accordeerenden, tot ontfangsten afleevering der goederen voldoenden en de te rug koerenden overtollig souden zijn, versoeken wij alleen de aanhoomende pond goederen voortaan bij onse boeken te moogen verhandelen na ons Jn voldoening aan de gerespecteerde orders van Uw Hoog Edele Groot Agtb.:r hebben wij den schipper Sielenburg de noodige instructie weegende ten houdene route op de terug reise met den daartoe behoorender seer brief ter hand gesteld, en om die van meer invloed te doen zijn, den Commissie, die het Hoogst Dezelven gunstig behaagd, jaarlijks aan een Opperhoofd te verleenen, bij het monsteren van het schip, in het bij zijn van de Officieren en het volk doen af„ „leesen, 't geen wij sints eenige jaaren in onbruijk geraakt, tot standhouding van een behoorlijke defe„ „rentie weeder noodsaakelijk oordeelden. Het noodige uw Hoog Edelheedens dus in alle eerbied ter kennisse gebragt hebbenden, versoe„ „ken wij onse behandelingen weeder gunstig te appzo„ „beeren, terwijl wij verder onse iverigste poogingen zullen aanwerden, om voor het verminderen der ontwerp bij den gemeenen brief bedeelt, terwijl wij verders de vrijheid neemen op een Compleete voldeening, de ylaagen gevorderde schenkagien, zo verre zij op Batavia zijn te bekoomen, beis onder op die van den afgaanden houver„ „neur Foese Tanga na Cami samma de Opperburgermeester Fisamats vanjemon Samma en verdere Nargasackis en Regenten eerbiedig aan te dringen. Lasten. ontwerp. No. 2 Lasten en vermeerderen der winsten den staat van dit Comptoor te verbeeteren, en aan het geneege vertrouwe in ons gesteld na vermooge te voldoen: Wij beveel en ons in de gunst en protectie van Uw Hoog Edele Groot Agtb:r Smeeken den Heemel Hoogst Dezelven nog een reeks van Jaaren in haare Re¬ „geering, Persoonen en familien te zeegenen en verblijven Hoog Edele Groot Agtbaare en wijd gebiedende Heer Wel Edele Heeren Uw Hoog Edele Groot Agtbaarens Iapan ten Comptoire Onberdaanige en Sehoorsaame Dienaaren Nangasachi den 30: Novbr AWBeith Secreete Brieven en Beijlaagen D Sringh met verschuldigde Eerbied 1781. No. 2
English
Secret Batavia To His Excellency, The Most Noble and Most Honorable Lord Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, together with The Most Honorable and Right Worshipful Councillors of the Dutch East Indies Most Noble, Most Honorable, Far-Ruling Lord, and Most Honorable and Right Worshipful Lords, Paragraph 33: The dispatch of the ship Mars and two other Company vessels with the French privateer vessel la S. Therese has had the agreeable result that on the 15th of this month they brought in a prize here, which, with the permission of the Regent of Riouw, was captured under the cannon of his fort; as will appear in detail to Your Noble Excellencies from the account which Captain Barbaron, prior to his arrival in the roadstead, sent to the undersigned Governor, and which we have the honor to present herewith to Your Noble Excellencies. The aforementioned prize was named The Cicile or la Betseij, and is thus the same ship of which we made mention in our respectful letter of the 2nd of this month; being mounted with twenty-four cannon of 6- and 4-pound calibers, two howitzers, and two swivel guns, and richly provided with munitions of war. The cargo could not yet be accurately reported to us; however, the opium contained in it is estimated to consist of 11 or 1200 chests. They are now being unloaded, to remain in suitable storage places within the Fortress under the seal of the Court of Justice pending our further disposition. We do not doubt that this report will give satisfaction to Your Noble Excellencies and earn us approval of the resolution taken by us today to send out again as soon as possible the ship Mars with the aforementioned captured English ship, which Captain Barbaron is inclined to take over at valuation, in order to watch for the ships that are expected to arrive shortly from Bengal; while the ship la S. Therese will be hauled onto the mud here and caulked, in accordance with the permission granted for that purpose by those who remain with the greatest respect. It was written below: Most Noble, Most Honorable, Far-Ruling Lord, and Most Honorable and Right Worshipful Lords. Lower: Your Noble Excellencies' very obedient and dutiful servants. Signed: P. G. de Bruijn, A. A. Werndlij, I. A. Hensel, A.s Couperus, F. Thiereus, and R. B. Hoijnck van Papendrecht. In the margin: Malacca in the Castle, 19 March 1782. Paragraph 15: Having arranged for Captain Barbaron to depart for Batavia in the month of June or July, or as much earlier as the monsoon will permit, with the Company's ship Mars, the prize mentioned in today's secret letter, and such further ships as they might yet capture in the meantime, in order to be able to forward to Your Noble Excellencies not only the received opium, but also the bar copper and the remaining Japanese goods salvaged here, I take the liberty to submit herewith to the consideration of Your Noble Excellencies whether it might not be necessary to station cruisers by that time on this side of the Strait of Banca to escort the aforementioned vessels to Batavia; while I will have them convoyed up to that latitude by one of the ships which I trust Your Noble Excellencies will have sent or will yet send hither to protect this place and strait against the English. I have the honor to be with all high esteem and submission, It was written below: Most Noble, Most Honorable, Far-Ruling Lord, and Most Honorable and Right Worshipful Lords. Lower: Your Noble Excellencies' very obedient and dutiful servant. Signed: P. G. de Bruijn. In the margin: Malacca in the Castle, 19 March 1782. To His Excellency, The Most Noble and Most Honorable Lord Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, together with The Most Honorable and Right Worshipful Lords Councillors of the Dutch East Indies Batavia Most Noble, Most Honorable, Far-Ruling Lord, and Most Honorable and Right Worshipful Lords, Paragraph 16: I have the honor to present herewith to Your Noble Excellencies a copy of the letter which I am now dispatching to the Strait of Banca. The Captain Gonzalvos mentioned therein has reported to me that on the English privateer vessel Dadaloij he found in shackles not only several Buginese, but also Javanese and Chinese, who were certainly spared to be sold as slaves, while many others, according to what the captains of the Macao ships captured by Mackelerij told Captain Gonzalvos, were killed in the cruelest manner. I do not doubt, therefore, that Captain Mackelerij has plundered most of the Javanese vessels that departed from here, as well as the Riouwers coming from Palembang or Banca. The sloop de Iohanna, which I dispatched to Batavia on 9 March with the usual general report, the Trade and Pay books, returned on the 2nd of this month, having taken flight upon sighting a ship between the Seven Islands and Poelo Sajor, which was believed to be Mackelerij's ship. And since the letters sent with the Javanese vessels will have been thrown into the sea, as I recommended the bearers thereof to do in case of pursuit by any enemy ship if they cannot escape it, I take the liberty of sending to Your Noble Excellencies once again a copy of the List of Demands for the year 1782/3, together with some other papers, while reporting that Trincomalee, as Captain Gonzalvos heard in Calcutta, has also been [illegible] by the
Dutch transcription
Secreet Batavia Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot- Agtbaaren Heer Mr: Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, Heeren De Wel-Edele Gestrenge Raaden van Nederlands Indie Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer„ en Wel-Edele Gestrenge Heeren, §33: De uitzending van het schip Mars en twee andere Comps. vaartuigen met het Fransche kaaperschip la S. Therese is van dat aangenaame gevolg geweest, dat zij op den 15. deezer hier hebben aangebragt een prijs, die, met toestemming van Riouws Regent, onder het geschut van zijn Toit genomen is; gelijk zulks Uwer Hoog-Edelheden omstandig blijken zal uit het Relaas, dat Capitein Barbaron voor zijn arrivement op de reede aan den ondergetekenden Gouverneur gezon„ den heeft, en wij de eere hebben Uwer Hoog-Edelheden hier nevens aan te bieden. De gemelde prijs hiet The Cicile of la Betseij, en is dus hetzelfde schip, van hetwelke wij bij onzen eerbiedigen van den 2. huijus 130. benevens gewag 8 5 89 Apart gewag maakten; zijnde gemonteerd met vier en twintig kanons van 6. –. en 4. –. lb. calibers, twee haubitzen, en twee draaibassen, en van oorlogs-munitien rijkelijk voorzien. De laading heeft men ons nog niet net kunnen opgee„ „ven; dog de amfioen, die 'er in is, gist men in 11 of 1200. kisten te zullen bestaan. zij worden nu gelost, om op bekwaame bergplaatzen binnen de Fortresse onder het zegel van den Raad van Iustitie te blijven leggen tot onze nadere dispositie. Wij twijfelen niet, of dit berigt zal uwer Hoog-Edelheden genoegen geeven, en ons de approbatie doen verkrijgen van ons op heden genomen besluit, om het schip Mars met het gemelde veroverde Engelsche schip, dat Capitein Barbaron genegen is bij tavatie over te neemen, zoo dra immers mogelijk, weder uit te zenden, ten einde op de scheepen te pas„ „sen; die eerlang uit Bengale staan aan te komen; terwijl het schip la S. Therese hier op de modder ge„ „haald en gekalfaat zal worden, volgens de daar toe verleende permisse door die met de meeste eerbied blij„ (Onderstondt) Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer, en Wel-Edele Gestrenge Heeren, (Lager) Uwer Hoog= Edelheden zeer gehoorzaame en trouwschuldige Dienaaren (Getekend) P. G. de Bruijn, A. A. Werndlij, I. A. Hensel, A.:s Couperus, F. Thiereus, en R. B. Hoijnck van Papen„ „drecht (In margine) Malacca in het Casteel den 19. Maart 1782. „ven. §15 Capitein Barbaron gedisponeerd hebbende om in de maand van Iuni of Iuli, dan wel zoo veel vroeger, als de mouson het zoude toelaaten, met Comps. schip Mars, den bij secreeten brief van heden vermelden prijs, en zoo„ „danige schepen meer, als zij intusschen nog zouden kun„ „nen magtig worden, naar Batavia te vertrekken, ten einde dus niet alleen de ontvangen amfioen, maar ook het staafkoper en de overige hier geborgen Ia„ „pansche goederen Uwer Hoog-Edelheden te kunnen laa„ „ten toekomen: zoo gebruik ik de vrijheid van Uwer 86 Hoog-Edelheden bij deezen in consideratie te geeven, of het niet noodig zoude zijn tegen dien tijd kruis„ „sers uit te zetten aan deeze zijde van de straat Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer, Wel-Edele Gestrenge Heeren; benevens De Wel-Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indie Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot-Agtbaaren Mr. Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, Batavia Batavia Banca 5 en Heer 91 93 Banca, om de gemelde kielen naar Batavia te verzellen! terwijl ik haar tot op die hoogte zal laa„ „ten convoijeeren door een van de schepen, die ik ver„ „trouw dat uwe Hoog-Edelheden naar herwaarts gezonden zullen hebben of nog zenden, om deeze plaats en straat tegen de Engelschen te beveiligen. Ik heb de eerd van met alle hoogagting en submis„ „sie te zijn, (Onderstond:) Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebie„ „dende Heer, en Wel-Edele Gestrenge Heeren (Lager) Uwer Hoog-Edelheden zeer gehoorzaamen en trouwschul„ „digen Dienaar (Getekend) P. G. de Bruijn. / En mar„ „gine) Malacca in het Casteel den 19. Maart 1782 Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot-Agtbaaren Heer Mr. Willem Arnold Alling, Gouverneur Generaal, De Wel-Edele Gestrenge Heeren 6 Raaden van Nederlands Indie Hoog- Edele Groot Agtbaare Wijdgebieden de Heer, Wel-Edele Gestrenge Heeren, §16 Ik heb de eere van Uwer Hoog-Edeleeden hier nevens aan te bieden copie van den brief, welken ik tans benevens naar de straat Banca afzende. De daar in gemelde Capitein Gonzalvos heeft mij berigt, op het Engelsche kaaperschip Dadaloij met kluisters gevonden te hebben niet alleen verscheiden Boegineeschen, maar ook Iavaa„ „nen en Chineeschen, die zekerlijk gespaard zijn om voor slaaven verkogt te worden, terwijl veele anderen, naar het zeggen van de Capiteins der door Mackelerij veroverde Macausche schepen aan Capitein Gouzal„ „vos, op de allerwreedste manier zijn omgebragt. Ik twijfel derhalven niet, of Capitein Mackelerij heeft de meesten der van hier vertrokken Iavasche vaartuigen, zoo wel als de van Palembang of Ban„ „ca komende Riouwers, geplonderd. De sloep de Iohanna, die ik op den 9. Maart naar Batavia gedepecheerd heb met de gewoone beschrijving, de Ne„ „gotie- en Soldij-boeken, is op den 2. deezer te rug ge„ „keerd, de vlugt genomen hebbende op het gewaar worden van een schip tusschen de zeven eilanden en Poelo Sajor, dat voor het schip van Mackelerij wierdt aangezien. En vermits de met de Iava„ „sche vaartuigen afgezonden brieven in zee gewor„ „pen zullen weezen, gelijk ik dat aan de overbren„ „gers derzelven gerecommandeerd heb bij vervolging door eenig vijandelijk schip te doen, wanneer zij hem niet ontloopen kunnen, gebruik ik de vrijheid van Uwer Hoog-Edelheden weder te laaten toeko„ „men een afschrift van den Tonneelen Eisch voor het jaar 1782/3, benevens eenige andere papieren, onder bekendmaaking dat Trinconomale, zoo als Capitein Gonzalvos te Calcutta gehoord heeft, ook al door naar de Batavia en
English
Banca, to accompany the said vessels to Batavia, while I shall have them convoyed up to that latitude by one of the ships which I trust your High Mightinesses will have sent or will yet send hither to secure this place and strait against the English. I have the honour to be with all high esteem and submission, (Was signed) Right Honourable, Highly Respected, Widely Governing Lord, and Honourable Stern Lords (Lower) Your High Mightinesses' very obedient and dutiful servant (Signed) P. G. de Bruijn. (In the margin) Malacca in the Castle, the 19th of March 1782. To his Honour, The Right Honourable, Highly Respected Lord Mr Willem Arnold Alting, Governor General, The Honourable Stern Lords Councillors of the Dutch Indies Right Honourable, Highly Respected, Widely Governing Lord, and Honourable Stern Lords, §16 I have the honour herewith to present to your High Mightinesses a copy of the letter which I am sending to the Strait of Banca. The Captain Gonzalvos mentioned therein has reported to me that he found in irons on the English privateer ship Dadaloij not only several Bugis, but also Javanese and Chinese, who were certainly spared to be sold as slaves, while many others, according to what the captains of the Macao ships captured by Mackelerij told Captain Gonzalvos, were killed in the most cruel manner. I do not doubt, therefore, that Captain Mackelerij has plundered most of the Javanese vessels that departed from here, as well as the Riauers coming from Palembang or Banca. The sloop de Johanna, which I dispatched to Batavia on the 9th of March with the usual description, the Trade and Pay books, returned on the 2nd of this month, having taken flight upon noticing a ship between the Seven Islands and Poelo Sajor, which was taken for the ship of Mackelerij. And since the letters sent with the Javanese vessels will have been thrown into the sea, as I recommended the carriers thereof to do in case of pursuit by any enemy ship when they cannot escape it, I take the liberty of sending to your High Mightinesses once again a copy of the General Demand for the year 1782/3, together with some other papers, while reporting that Trincomalee, as Captain Gonzalvos heard in Calcutta, has also already been taken by the English, although they had not yet received any reinforcements from Europe. I most humbly request and expect from your High Mightinesses a speedy relief of ships and men, as well as the fulfilment of the said Demand, professing to remain with all respect, (Was signed) Right Honourable, Highly Respected, Widely Governing Lord, and Honourable Stern Lords, (Lower) Your High Mightinesses' very obedient and dutiful servant (Signed) P. G. de Bruijn. (In the margin) Malacca in the Castle, the 17th of April 1782. To his Honour, The Right Honourable, Highly Respected Lord Mr. Willem Arnold Alting, Governor General, The Honourable Stern Lords Councillors of the Dutch Indies Right Honourable, Highly Respected, Widely Governing Lord, and Honourable Stern Lords, §34. From our secret letter of the 19th of March last, it will be evident to your High Mightinesses that on the same day we decided to send the ship Mars out again on a cruise together with the English prize ship la Betseij; and from the undersigned Governor's separate letter of that date, that he inclined Captain Barbaron to depart with the said vessels for Batavia in the month of June or July, or as much earlier as the monsoon would permit. Our resolution of the said day, and the request of Captain Barbaron attached thereto, will also prove that he, Barbaron, was then truly of the intention to sail out privateering first. Having since, however, abandoned this, and having resolved to depart immediately for Batavia with the said prize ship, which he purchased at public auction for 20000 Spanish reals, and the ship la Ste. Therese, possibly out of dissatisfaction that he could not obtain the aforementioned prize ship by appraisal for less money, we decided on the 5th of this month to dispatch the ship Mars with those vessels thither. But the apprehension of Skipper Siedenburg that he would then have a long voyage, since la Ste. Therese sailed too poorly to be able to make for Batavia quickly at this time of year, and of ourselves that the two English ships, with which an engagement had occurred four days later on this roadstead, as evidenced by the accompanying extract from the log of the ship Mars, might sometimes return, having caused us to suspend somewhat the loading of that vessel, we received report on the 14th of this month that four Dutch ships had been seen in the Strait of Banca, and found
Dutch transcription
93 Batavia Banca, om de gemelde kielen naar Batavia verzellen! terwijl ik haar tot op die hoogte zal „ten convoijeeren door een van de schepen, die ik v „trouw dat uwe Hoog-Edelheden naar herwaart gezonden zullen hebben of nog zenden, om deez plaats en straat tegen de Engelschen te beveilig Ik heb de eer van met alle hoogagting en subm „sie te zijn, (Onderstond) Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgel „dende Heer, en Wel-Edele Gestrenge Heeren (Lage„ Uwer Hoog-Edelheden zeer gehoorzaamen en trouws „digen Dienaar (Getekend) P. G. de Bruijn. En „gine) Malacca in het Casteel den 19. Maart 17. Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot-Agtbaaren Heer Mr Willem Arnold Alling, Gouverneur Generaal, De Wel-Edele Gestrenge Heeren O Raaden van Nederlands Indie Hoog- Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende We Wel-Edele Gestrenge Heeren, §16 Ik heb de eere van Uwer Hoog-Edeleeden hier ne aan te bieden copie van den brief, welken ik to benevens naar de straat Banca afzende. De daar in gemelde Capitein Gonzalvos heeft mij berigt, op het Engelsche kaaperschip Dadaloij met kluisters gevonden te hebben niet alleen verscheiden Boegineeschen, maar ook Iavaa„ „nen en Chineeschen, die zekerlijk gespaard zijn om voor slaaven verkogt te worden, terwijl veele anderen, naar het zeggen van de Capiteins der door Mackelerij veroverde Macausche schepen aan Capitein Gouzal„ „vos, op de allerwreedste manier zijn omgebragt. Ik twijfel derhalven niet, of Capitein Mackelerij heeft de meesten der van hier vertrokken Iavasche vaartuigen, zoo wel als de van Palembang of Ban„ „ca komende Riouwers, geplonderd. De sloep de Iohanna, die ik op den 9. Maart naar Batavia gedepecheerd heb met de gewoone beschrijving, de Ne„ „gotie - en Soldij-boeken, is op den 2. deezer te rug ge„ „keerd, de vlugt genomen hebbende op het gewaar worden van een schip tusschen de zeven eilanden en Poelo Sajor, dat voor het schip van Mackelerij wierdt aangezien. En vermits de met de Iava„ „sche vaartuigen afgezonden brieven in zee gewor„ „pen zullen weezen, gelijk ik dat aan de overbren„ „gers derzelven gerecommandeerd heb bij vervolging door eenig vijandelijk schip te doen, wanneer zij hem niet ontloopen kunnen, gebruik ik de vrijheid van Uwer Hoog-Edelheden weder te laaten toeko„ „men een afschrift van den Tonneelen Eisch voor het jaar 17827/3, benevens eenige andere papieren, onder bekendmaaking dat Trinconomale, zoo als Capitein Gonzalvos te Calcutta gehoord heeft, ook al door naar de 2 en 95 de Engelschen ingenomen is, schoon zij nog geen renfort uit Europa gekregen hadden. Ik verzoek op het ootmoedigste en verwagt van uwe Hoog-Edelheden een spoedig secours van schepen en volk, benevens de voldoening van den gemelden Eisch, betuigende met alle eerbied te blijven, (Onderstondt) Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer, en Wel-Edele Gestrenge Heeren, (Lager) Uwer Hoog- Edelheden zeer gehoorzaamen en trouwschuldigen Dienaar (Getekend) P. G. de Bruijn. (In margine) Malacca in het Casteel den 17. April 1782. Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot- Agtbaaren Heer Mr. Willem Arnold Atting, Gouverneur Generaal, De Wel-Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indie Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer, en Wel-Edele Gestrenge Heeren, §34. Bij onzen Secreeten brief van den 19. Maart laastleden zal Uwer Hoog-Edelheden blijken, dat wij ten zelfden dage besloten hebben het schip Mars weder op benevens Batavia kruistogt uit te zenden met het Engelsche prijsschip la Betseij; En bij des ondergetekenden Gouverneurs aparten van dien date, dat hij Capitein Barbaron gedisponeerd „„ of Iuli & heeft, om in de maand Iuni„ dan wel zoo veel vroeger, als de mouson het zoude toelaaten, met de gemelde kielen naar Batavia te vertrekken. On„ „ze Resolutie van den gemelden dag, en het daar aan gehegt Request van Capitein Barbaron, zullen ook staaven; dat hij Barbaron toen werkelijk van intentie is geweest, om alvoorens weder te kaap uit te loopen. Sedert nogtans daar van afgezien, en voorgenomen hebbende met het gemelde prijsschip, dat hij bij publique opveiling voor 20000. –. Spaan„ „sche raalen gekogt heeft, en het schip la S. Pierese, ten eersten naar Batavia te vertrekken, mogelijk uit onvergenoegdheid dat hij het meergemeld prijsschip niet voor minder gelds bij taxatie bekomen kon, besloten wij op den 5. deezer het schip Mars met die kielen naar derwaarts „ depecheeren. Maar de be„ „dugting van Schipper Siedenburg, dat hij dan eene lange reize zoude hebben, dewijl la S. Therese te slegt bezeild was om in dit jaargetij Batavia spe„ „dig te kunnen bestevenen, en van ons zelven, dat de twee Engelsche schepen, met dewelken vier dagen laater eene actie op deeze reede was voorgevallen, consteerende bij het overgaand Extract uit het Journaal van het schip Mars, somtijds mogten wederkeeren, ons wat hebbende doen supersedeeren met de belaading van dien bodem, kreegen wij op den 14. deezer berigt, dat in de straat Ban„ „ca vier Hollandsche schepen gezien waren, en kruistogt H vonden
English
We therefore thought fit the following day to send with one of our sloops such a letter to the Commander of those keels as we have the honour to present herewith to Your High Nobles, but until we received an answer to let the ship Mars cruise in these parts with sufficient reinforcement, judging it safer for the same than keeping her in the roadstead. We had also already made all the necessary arrangements for that purpose, when we were most unexpectedly informed that the Malay soldiers were not inclined to serve at sea any longer. And since we could spare few of the Europeans and Sepoys without leaving the Fortress exposed, being in uncertainty whether we would obtain any naval force soon enough from the Bangka Strait or from Batavia, we had to take a resolution on the 22nd of this month to dispatch the ship Mars thither, as soon as we received credible news that the aforementioned two English ships had sailed on toward Queda. We hope and wish that we may meet no new impediments in the execution of this resolution of ours. Section 35. Upon the announcement by the beating of a gong that the English prize ship la Betsey was to be sold at public auction, Captain Barbaron addressed himself to us with a Protest, and demanded that this sale might be suspended until we had made an appraisal, in conformity with the price at Batavia, of the cargo of the said vessel, consisting for the greatest part of opium, in order to secure the share of the privateer ship la Ste. Therese by bill of exchange on the aforementioned Capital, declaring his opposition and protest against the sale of the said prize ship la Betsey until the share of the aforementioned privateer ship were secured. We replied to him thereupon, pursuant to our Resolution of the 27th of March, that we had no authorization for the purchase of opium for the Company; that the opium seized elsewhere, so far as the Company had the disposal thereof, had to be sent to Batavia and, upon appraisal by knowledgeable and qualified persons to be appointed by the privileged Opium Society and the captor, transferred to the said Society, but that prize ships and the goods belonging thereto or laden therein, the opium alone excepted, might be sold here, pursuant to the Ordinances of the High Government of these Lands; and that therefore the Demand made in the aforementioned Protest could not be granted. The public auction of the aforementioned prize ship with its appurtenances took place on the same day, pursuant to a Decree of the Court of Justice, and Captain Barbaron purchased the same, as already mentioned, for 20,000 Spanish reals. Section 36. Upon deliberation on a Petition of Captain Barbaron submitted at our session of the 15th instant, the translation of which is inserted in our Resolution, we then resolved: 1. To order the Court of Justice that there should be delivered to the petitioner at his reasonable expense authenticated copies of all such documents concerning the captured English ship la Betsey and its cargo as he might need in order to be able to render an account of his proceedings, and what was done here after the bringing in of that ship, to the Owners of the privateer ship la Ste. Therese, Messrs. du Lucq and Pitot. 2. To accommodate the petitioner from the Company's treasury with six thousand Spanish reals, but in return, both for this sum and for the ten thousand Spanish reals which he had to pay for half of the sum for which he had purchased the said prize ship la Betsey at public auction, to accept and send with the Company's ship Mars to Batavia fifty-three chests of opium out of the five hundred seventy-six chests due to the aforementioned privateer ship la Ste. Therese, under this condition nevertheless that, if the aforementioned fifty-three chests of opium should be taken over by the Company or the Opium Society at Batavia for more than sixteen thousand Spanish reals, the surplus should be paid out to the petitioner or his Authorized Agents, but, if they should not fetch as much, the petitioner or his authorized agents should be held to make good the shortfall to the Company, toward restitution of the aforementioned sum of sixteen thousand Spanish reals. 3. To declare that we could not assent to the petitioner's request to send the small casket with jewels, deposited in the Company's Great Treasury and serving as security for the six thousand Spanish reals previously credited to the petitioner, with the ship Mars to Batavia, since the same, pursuant to the agreement then made with the petitioner, had to be kept here until news was received from Batavia that the Bill of Exchange drawn by the petitioner for an equal sum on Mr. Vallij, Agent of His Most Christian Majesty at that place, had been paid; but in case the petitioner might be inclined to leave twenty chests of opium here for or in place of the aforementioned small casket with jewels, under such condition as was stated with respect to the aforementioned fifty-three chests, and with this addition that the aforementioned Bill of Exchange on Mr. Vallij having already been paid, those twenty chests, or the value thereof according to the appraisal at Batavia, would be delivered into the hands of the petitioner or his Authorized Agents, that the aforementioned small casket would then be delivered to the petitioner himself. 4. At the request of the Petitioner, to mention in our letter to Your High Nobles (as is hereby done with respectful reference to his Petition)
Dutch transcription
vonden derhalven 's daags daar aan goed met eene onzer sloepen zoodanigen brief te schrijven aan den Commandant dier kielen, als wij de eere hebben van Uwer Hoog-Edelheden hier nevens aan te bieden, dog tot dat wij antwoord op ontvingen het schip Mars met genoegzaame versterking hier omstreek te laaten kruissen, als veiliger voor hetzelve oordeelende, dan hem op de reede aan te houden Wij hadden daar toe ook al de noodige bestel„ „lingen gemaakt, toen ons op het onverwagtste berigt wierdt, dat de Maleitsche Militairen niet genegen waren langer op zee te dienen. En dewijl wij van de Europeers en Sipais wei„ „nig missen konden, zonder de Fortresse te ont„ „blooten, moesten wij in de onzekerheid, of wij wel spoedig genoeg eenige scheepsmagt uit de straat Banca of van Batavia erlangen zouden, op den 22. deezer een besluit neemen tot de depeche van het schip Mars naar derwaarts, zoo dra wij geloofbaare tijding bekwamen, dat de gemelde twee Engelsche schepen naar Queda waren voortgezeild. Wij hoopen en wenschen, dat wij in de uitvoering van dit ons besluit geene nieuwe impedimenten mogen ontmoeten. 335. Capitein Barbaron heeft op de aan„ „kundiging door bekkenslag, dat het Engelsche prijsschip la Betseij bij publique opveiling stondt te worden verkogt, zig aan ons geadres„ o „seerd met een Protest, en geeischt dat die verkoop mogte worden gesurseerd, tot dat wij eene taxatie, conform aan den prijs te Batavia, zouden hebben gemaakt van het cargasoen des gemelden bodems, voor het grootste deel in opium bestaande, om de portie van het kaaperschip la S. Therese door wissel te verzekeren op de gemelde Hoofdplaats, onder verklaaring van zig te opposeeren en te protesteeren tegen den ver„ „koop van het gedagte prijsschip la Betseij, tot dat de portie van het gemelde kaaperschip verzekerd ware. Wij hebben hem daar op, volgens onze Resolutie van den 27. Maart, geantwoord dat wij geene qualifi„ „catie hadden tot den inkoop van amfioen voor de Compagnie; dat de amfioen, die elders wierdt aan„ „gehaald, voor zoo verre de Compagnie daar van te disponeeren hadt, naar Batavia moest gezonden, en op taxatie van kundige en bekwaame subjecten, bij de geprivilegeerde Amfioen-societeit en den aan„ „haaler te benoemen, aan de gemelde societeit over„ „gelaaten, dog prijsschepen; en de daar toe behoorende of daar in geladen goederen, de amfioen alleen uit„ 0 „gezonderd, hier mogten verkogt worden, volgens de Ordonnancien van de Hooge Overheid deezer Landen; En dat overzulks in den Eisch, bij het voorschreven 6 Protest gedaan, niet kon worden gecondescendeerd. De opveiling van het meergemelde prijsschip met dies toebehooren is denzelfden dag geschied, naar een Appointement van den Raad van Iustitie, en Capitein Barbaron heeft hetzelve, gelijk reeds gezegd voor 20'000. –. Sp. reaalen gekogt. §36. Bij deliberatie op een ter onzer sessie van den wij 97 99 15. courant ingeleverd Request van Capitein Barbaron, welks Translaat geinsereerd is bij onze Resolutie, heb„ „ben wij toen besloten s) Den Raad van Iustitie te gelasten, dat aan den supp. ten zijnen redelijke kosten zoude worden afgegeven geautentiseerde copien van alle zoodanige t bescheiden, betreffende het veroverde Engelsche schip la Betseij en dies laading, als hij noodig zoude mogen hebben, om van zijne verrigting, en hetgene hier na de opbrenging van dat schip gedaan was, verslag te kunnen doen aan de Reeders van het kaaper„ „schip la S. Therese, de Heeren du Lucq en Pitot. 2 Den Supp. uit Comps. kasse te gerieven met zes duizend spaansche reaalen, dog daarentegen, zoo voor deeze somme, als voor de tien duizend spaansche reaa„ „len, die hij betaalen moest wegens de helfte van de somme, waar voor hij het gemeld prijsschip la Betseij bij publique opveiling gekogt hadt, te accop„ „teeren, en met Comps. schip Mars naar Batavia te zenden, drie en vijftig kassen amfioen van de vijf honderd zes en zeventig kassen, die het voorschre„ „ven kaaperschip la S. Therese competeerden, onder deeze voorwaarde nogtans dat, wanneer de ge„ „melde drie en vijftig kassen amfioen voor meer dan zestien duizend spaansche reaalen bij de Compagnie of de Arfioen-societeit te Batavia mogten worden overgenomen, het surplus aan den supp. of zijne Gemagtigden zoude worden uitgekeerd, dog, wanneer zij zoo veel niet mogten haalen, de supp:t of zijne gemagtigden gehouden zouden zijn het mindere aan de Compagnie te voldoen, tot restitutie van de meergemelde somme van zes„ „tien duizend spaansche raalen. 3) Te verklaaren dat men niet kon bewilligen in des Suppts. verzoek, om het in Comps. Groote geld„ „kamer gedeposeerde kasje met kleinodien, strekken„ „de tot zekerheid van de bevoorens aan den Supp. gecre„ „diteerde zes duizend spaansche reaalen, met het schip Mars naar Batavia te zenden, nadien hetzelve, in gevolge van het toen met den supp. gemaakte beding, hier moeste worden aangehouden tot dat men tijding van Batavia kreeg dat de door den supp. ge„ „trokken Wissel voor een gelijke somme op den Heer Vallij, Agent van zijne Allerchristelijkste Majesteit daar ter plaatze, betaald was; dog bij aldien de supp. genegen mogte zijn, om voor of in plaatze van het gemelde kasje met kleinodien hier te laa„ „ten twintig kassen amfioen, onder zoodanige conditie, als met opzigt tot de voorschreven drie en vijftig kassen gezegd was, en deeze bijvoeging dat de ge„ „melde Wissel op den Heer Vallij reeds betaald zijnde, die twintig kassen, of de waarde daar van volgens de taxatie te Batavia, aan den supp. of zijne Gemag„ „tigden zouden worden ter handen gesteld, dat men dan het gemeld kasje aan den supp. zelf zoude afgeeven. 4 Ten verzoeke van den Supp. , bij onzen brief aan Uwe Hoog-Edelheden (gelijk het met eerbiedige over„ „wijzing tot zijn Request bij deezen geschiedt) wel haalen, gewag 8
English
to make mention of the gratifications or premiums awarded by the gentlemen owners of the said privateer vessel la S. Therese to Captain Barbaron and his officers, and that the petitioner claimed the same as the captor of the aforementioned prize ship la Betseij, but also at the same time to observe that, by virtue of the written convention entered into with Captain Barbaron when the privateer vessel la S. Therese was about to depart with the ship Mars and one or two vessels of the Company to cruise for English ships, he could claim no more of the value of the prizes captured by them jointly or by one of them than the exact half. And since Captain Barbaron was satisfied with the aforementioned conditions, we have not only caused the requested 6000. –. Spanish reals and the small chest of jewels to be delivered to him, but also, upon his further petition, the translation of which is inserted in our Resolution of the 22nd of this month, accommodated him with another two thousand five hundred Spanish reals, under the taking over of eighty-two chests of opium, as appears from the acts granted by him in the French language, which are to be sent over with the ship Mars; while the translations thereof are transmitted herewith for Your High Excellencies' consideration. We trust that all this, which we could not refuse Captain Barbaron without apprehension of causing Your High Excellencies' displeasure, will be favorably approved, and we request Your High Excellencies, in case he should wish to depart for Mauritius before the arrival of the ship Mars over there, to cause sufficient security to be provided by him for the satisfaction to the Company of whatever the said eighty-two chests of opium might be found to be worth less than the sum for the guarantee of which we received the same from him. §37 The Council of Justice has requested from us an interpretation of the Regulation regarding the distribution of prizes captured from the enemy, in order to know what portion should accrue to the Acting Ensign Lucas, the Malay Lieutenants, and the Commanders of the bark the Geertruida Susanna and sloop the Ciceroa, employed in cruising this strait with the ship Mars, from the half of the English ship la Betseij and its cargo brought in here as a lawful prize. But since we found ourselves unable to interpret that Regulation according to the intention of Your High Excellencies, we replied to the said Council, in accordance with our Resolution of the 15th of this month, that the distribution of what should be allotted from the half proceeds of the said prize to the master, the senior officers, the petty officers, and the common crew according to the aforementioned Regulation, ought to be left to the discretion of Your High Excellencies, and we most humbly request
Dutch transcription
101 gewag te maaken van de gratificatien of premien door de Heeren Reeders van het gemelde kaaperschip la S. Therese aan Capitein Barbaron en zijne officieren toegelegd, en dat de supp. dezelve als neemer van het voorschreven prijsschip la Betseij reclameerde, dog ook teffens aan te merken dat, uit kragte van de schriftelijke conventie, met Capitein Barbaron aangegaan, toen het kaaper„ „schip la S. Therese met het schip Mars en een of twee vaartuigen van de Compagnie stondt te vertrek„ „ken, om op de Engelsche schepen te kruissen, hij niet meer van de waarde der prijzen, die door hun gezaamenlijk of door een van hun gemaakt wierden, pretendeeren kon, dan de geregte helfte En dewijl Capitein Barbaron met de voorschre„ „ven conditien te vrede is geweest, hebben wij hem niet alleen de verzogte 6000. –. Spaansche reaalen en het kasje met kleinodien laaten afgeeven, maar hem ook op zijne nadere supplicatie, wel„ „ker Translaat geinsereerd is bij onze Resolutie van den 6 22. deezer, nog geriefd met twee duizend vijf hon„ „derd Spaansche reaalen, onder overneeming van twee en tagtig kassen amfioen, blijkens de door hem: ver„ „leende Acten in de Fransche taale, die met het schip Mars staan te worden overgezonden; terwijl de Translaaten daar van hier nevens overgaan tot uwer Hoog-Edelheden speculatie. Wij vertrouwen dat dit een en ander, hetgene wij niet zonder bedugting van uwer Hoog-Edelhe„ „den ongenoegen te geeven aan Capitein Barbaron hebben kunnen weigeren, gunstiglijk zal worden gepasseerd, en verzoeken Uwer Hoog-Edelheden, bij al„ „dien hij voor het arrivement ginder van het schip Mars naar Mauritius mogte willen vertrekken, door hem suffisante cautie te doen stellen tot vol„ „doening aan de Compagnie van hetgene de gemelde twee en tagtig kassen amfioen minder zouden c mogen waardig bevonden worden, dan de somme, tot welker garandeering wij dezelve van hem ont„ „vangen hebben. §37 De Raad van Iustitie heeft van ons verzogt interpretatie van het Reglement wegens de uitdee„ „ling der prijzen, op den vijand buit gemaakt, om te weeten hoedanige portie aan den Pl. Vaandrig Lucas, de Maleitsche Luitenants, en de Gezagheb„ „bers van de bark de Geertruida Susanna en sloep de Ciceroa, in de bekruissing deezer straat met het schip Mars geëmploijeerd; zoude competeeren uit de helfte van het voor goeden prijs hier opge„ „bragte Engelsche schip la Betseij en dies laading. Maar nadien wij ons niet in staat bevonden om dat Reglement naar de intentie van uwe Hoog- Edelheden te kunnen interpreteeren, hebben wij vol„ „gens onze Resolutie van den 15. deezer, den gemelden Raad geantwoord, dat de verdeeling van hetgene uit het halve provenu van den gemelden prijs aan den schipper, de Opper-officieren, de Deks-officieren, „worden en het Gemeen zoude moeten „ toegevoegd volgens het voorschreven Reglement, aan het goedvinden van Uwe Hoog-Edelheden diende overgelaten, en wij verzoeken oot„ hebben b „moedigst t
English
most humbly that it may please Your High Excellencies to provide us with Your further orders in the subject matter, in order to guide ourselves accordingly, whenever any enemy ship or smaller vessel should be recaptured by more than one Company ship, dispatched with or without soldiers. Section 38. We now offer Your High Excellencies a copy of the sentence handed down in the aforementioned case by the Council of Justice and approved by the undersigned Governor, and we shall send the legal proceedings themselves to Your High Excellencies with the ship Mars. 339. The Regent of Riouw, Radja Hadjie, has written us a letter of very obscure and speculative content. In vain was the attempt of the undersigned Governor to obtain a full explanation thereof from the mouth of His Highness's envoys; yet he nevertheless understood from them that His Highness was very incensed about the taking of the ship la Betseij in his harbor, and had ordered them to request the Governor that this matter might be settled according to equity, intending thereby, as they indicated in a convoluted manner, the allocation to His Highness of some share in the value of the aforementioned prize ship. Upon the Governor's inquiry whether, prior to the taking of that ship, such messages had not been conveyed from and to His Highness as Captain Barbaron—who, having acted contrary to the Governor's request and the express order to the Company's cruisers not to attack the enemy in the harbor of Riouw, had reported in his submitted report for his justification in that regard—they declared they were entirely ignorant thereof, but on the contrary were assured that the Prince had forbidden his subjects, who were on the verge of boarding the French ship, from doing so solely out of respect for the Company, since two Company vessels, namely the bark de Fertruida Susanna and the sloop de Liceroa, had pursued the French ship. They furthermore recounted, and we had already heard this from others as well, that a few days before that event, our letter dispatched to His Highness, in which we informed him of the breach of peace with England, was read in a solemn public assembly, and when asked by the Prince whom the people of Riouw now wished to assist, the Company or the English, they had unanimously answered that they wished to remain on the side of the Company as their oldest ally, if the Prince were not opposed to it, but that the latter had thereupon declared that he too was inclined to uphold the existing treaty with the Company. We have therefore dispatched such a further letter to His Highness as is presented to Your High Excellencies among the appendices hereof along with the translation of his; and promised therein that we would present his aforementioned request to Your High Excellencies; as we do by these presents, praying Your High Excellencies to generously reciprocate, according to Your wisdom and prudence, the Prince's demonstrated goodwill and respect for the Company, since His
Dutch transcription
103 „moedigst dat het uwer Hoog-Edelheden behaage ons net Hoogst derzelver nadere ordres in cas subject te munieeren, ten einde ons daar naar te regelen, wanneer door meer dan een Comps. schip, met of zonder Militairen uitgezonden, eenig vijandelijk schip of minder vaartuig weder genomen zoude mogen worden. §38. Van de Sententie, in de opgemelde zaak bij den Raad van Iustitie geslagen en door den onderge„ „tekenden Gouverneur geapprobeerd, bieden wij uwer Hoog= Edelheden tans een afschrift aan, en zullen het Proces zelf Uwer Hoog-Edelheden laaten toekomen met het schip Mars. 339. De Regent van Riouw Radja Hadjie, heeft ons eenen brief geschreven van zeer duisteren en specu„ „lativen inhoud. Te vergeefs is de pooging geweest van den ondergetekenden Gouverneur, om eene volledi„ „ge explicatie daar van te erlangen uit den mond der zendelingen van zijne Hoogheid; dan hij heeft nogtans van hun verstaan, dat zijne Hoogheid zeer vergramnd was over het neemen van het schip la Betseij in zijne haven, en hun gelast hadt den Gouverneur te verzoeken, dat in deeze zaak naar de billijkheid gedisponeerd mogte worden, bedoelende daar mede, zoo als zij het op eene ingewikkelde wijse te kennen gaven, de toelegging aan zijne Hoogheid van eenig deel in de waarde van het gemelde prijs„ „schip. Op 's Gouverneurs afvraag, of dan voor het o neemen van dat schip niet zoodanige boodschappen E van wegen en aan zijne Hoogheid gedaan waren, als Capitein Barbaron, die tegen 's Gouverneurs verzoek, en het uitdrukkelijk bevel aan Comps. kruissers, om den vijand in de haven van Riouw niet te gaan aan„ „tasten, zulks gedaan hebbende, ter zijner verontschul„ „diging dientwegen hadt gemeld bij zijn overgegeven Relaas! verklaarden zij daar van geheel onkundig, dog in tegendeel verzekerd te weezen, dat de Vorst aan zijne onderdaanen, die op het punt stonden van het Fransche schip af te loopen, zulks eeniglijk verboden hadt uit agting voor de Compagnie, dewijl twee Comps. vaartuigen naamelijk de bark de Fertruida Susanna en de sloep de Liceroa) het Fransche schip gevolgd waren. Zij verhaalden wijders, en dit hadden wij reeds van anderen ook gehoord, dat eenige dagen voor dat geval onzen aan- zijne Hoogheid afgezondenen brief, waar bij wij Item van de vredebreuk met Engeland verwittigd hebben, in eene plegtige volks-vergadering gelezen, en door den Vorst gevraagd zijnde, wien de Riouwers nu wilden bijstaan; de Compagnie of de Engelschen! zij eenparig„ „lijk geantwoord hadden, dat zij aan de zijde van de Com„ „pagnie, als hunnen oudsten Bondgenoot, blijven wilden, indien de Vorst daar niet tegen was, dog dat deeze het daar op betuigd hadt mede gezind te zijn om „ met de Compagnie subsisteerend verbond na te komen; Wij hebben daar om zoodanigen naderen brief aan zijne Hoogheid afgezonden, als met het Translaat van den zijnen Uwer Hoog-Edelheden onder de bij„ „laargen deezes wordt aangeboden; en daar bij beloofd, dat wij zijn voorschreven verzoek aan uwe Hoog Edelheden zouden voordraagen; gelijk wij zulks doen bij deezen, biddende Uwer Hoog-Edelheden, om 's Vorsten betoonde goedwilligheid en agting voor de Compagnie naar Hoogdeszelver wijsheid en prudentie edelmoediglijk te willen reciproqueeren, dewijl als Lijne
English
his friendship would be of great use to us at this time, whereas his hostility, on the other hand, could have harmful consequences: we have in the meantime been able to devise no other means to satisfy the upset Prince and win him over to the Company's interests than to instruct the Bookkeeper Iacob Rappa, who has departed for Riouw with two prominent Malays as the Company's Envoys, to ask His Highness in secret whether His Highness would be willing to permit the Company's ships and smaller vessels to come, attack, and take the English ships lying in his port; but if His Highness is not inclined to do so, whether His Highness would not at least, whenever the Company's ships come outside Riouw at a time when any English ship or smaller vessel lies inside the port, be willing to compel the same to sail outside, so that the Company's ships could then assault and capture it outside, under the promise that the Company, in either of those cases, will give one-third part of the prizes thus made by the Prince's permission or cooperation to His Highness in recognition of his faithful assistance; ordering the said Rappa at the same time, upon finding that the Prince is satisfied with this proposal, to request His Highness to send one or two of his most trusted Ministers hither, provided with proper Credentials, in order to conclude a written Contract with the Company in his name in that regard: We trust that Your High Excellencies will be pleased to approve this for the reasons adduced. §40. It having been shown by Request by the Honorable Arend Willem Feith, chief of the Iapan Trade, that His Honor, having already suffered from a physical indisposition for some time before his departure from Iapan, the same had worsened on the voyage hither, and, although some hope of recovery had appeared at the beginning of his presence here, the seizures nevertheless subsequently increased to such an extent that his recovery at this place seemed completely impossible, requesting therefore, and since His Honor flattered himself that at Batavia, as being accustomed to the climate there, he might be cured more quickly than here, that he might have permission to cross over thither with the French ship la Betsey: we have thus, under Your High Excellencies' favorable interpretation, consented thereto, and also permitted His Honor to take along the Bookkeepers Fredrik Willem Schindelaar and Albertus Domburg. §41. We send over, in the care of the said Honorable Feith, the small chest with Secretarial papers, which was dispatched first with the sloop de Goede Trouw and subsequently with the sloop de Iohanna, but was received back and left unopened; just as we shall send along with the ship Mars the small chests with Trade, Pay, and Orphan Chamber books, cited in the Register in the said chest. §42. This had been written thus far, when on the 25th instant three vessels appeared here in sight from the south, which came to anchor in the roads yesterday; being the lighter de Windhond, the pantjallang Rustenburg, and a Malay sloop that had departed from here for Iava, but was plundered off Poelo Brahalla by an English privateer and sent to Palembang. Skipper Bosman, commanding on the lighter de Windhond, handed over to the undersigned Governor a letter from Your High Excellencies for the Honorable Rear-Admiral Schrijver, stating that, having been dispatched therewith to the Strait of Banca, he had entered the river of Palembang on the 4th instant, and departed from there on the 10th, in company with the pantjallang Rustenburg, without having met the ships under the command of the said Mr. Schrijver. The Commander of the aforementioned pantjallang, who delivered to us two letters from the Palembang Residents, dated 26 March and 6 instant, transmitted herewith in copy, reported to us that, having departed from Batavia with that small vessel, he had arrived at Palembang on the 10 Ianuari; that the Residents had demanded his papers from him and sent them hither with a vessel belonging to the King; that on the day of his dispatch from there he had learned from the First Resident Hemmij that the said vessel had been taken by the pirates and the crew murdered, except for the Nachoda, who had brought the news of it. §43. We are deprived by this accident of Your High Excellencies' honored orders, which we looked forward to with an extensive longing; but we will nevertheless hope that Your High Excellencies will be informed thereof in time to be able to send us the same orders again. Batavia To His Honor, The High-Noble and Most Honorable Sir Mr. Willem Arnold Alting, Governor General, together with The Right Honorable and Severe Sirs Councillors of the Dutch Indies §44. We guess the ships under the command of the Honorable Rear-Admiral Schrijver to have steered through the Strait of Gouverneur toward Riouw, in order to pursue the English ships that they caught sight of; and shall therefore, as soon as the ailing skipper Bosman is somewhat recovered, let the lighter de Windhond depart thither to search for the said fleet. While we remain with sentiments of true high esteem, (below stood) High-Noble, Most Honorable, Widely-Ruling Sir and Right Honorable, Severe Sirs, (lower) Your High Excellencies' most obedient and dutiful Servants (Signed) P. G. de Bruijn, A. A: Werndlij, I. A.:s Hensel, A:s Couperus, F. Thierens and R. B. Hoijnck van Papendrecht (in the margin) Malacca in the Castle, the 27 April 1782
Dutch transcription
105 zijne vriendschap ons in deezen tijd van veel nuts, dog zijne vijandschap daarentegen van schade„ „lijke gevolgen zoude kunnen zijn: Zeen ander middel hebben wij intusschen weeten uit te denken, om den verstoorden Vorst te bevredigen, en in Comps: belangen over te haalen, als den Boekhouder Ia„ „cob Rappa, met twee voornaame Maleijers, als Comps Ge„ „zanten naar nar Riouw vertrokken, last te geeven, om zijner Hoogheid in Secretisse te vraagen, of zijne Hoog„ „heid zoude willen gedoogen, dat Comps schepen en min„ dere vaartuigen de Engelsche schepen, die in zijne haven leggen, komen attaqueeren en neemen. dog in„ dien zijne Hoogheid daar toe niet geneegen is, of zijne Hoogheid niet ten minsten, wanneer Comps. schepen bui„ „ten Riouw komen in een tijd dat eenig Engelsch schip of minder vaartuig binnen de haven legt, hetzelve zoude willen noodzaaken om naar buiten te zeilen; op dat Comps. schepen hetzelve dan buiten zouden kunnen aantasten en prijs maaken onder toezegging dat de Com„ „pagnie in het eene of andere van die gevallen een derde deel van de prijzen, welke dus door 's Vorsten toelaa„ „ting of medewerking gemaakt worden, aan zijne Hoogheid zal geeven in erkentenisse van zijnen getrouwen bijstand. Beveelende teffens den gemelden Rappa, om, bij bevinding dat de Vorst met deezen voorslag genoegen neemt, zijner Hoogheid te verzoeken; dat Hij een of twee zijner ver„ trouwdste Ministers, met behoorlijke Sehoofsbrieven voorzien; herwaarts zeide, ten einde dientwegen in zijnen naam een schriftelijke Contract met de Compagnie te sluiten: Wij vertrouwen dat Uwe Hoog-Edelheden dit om de bij gebragte redenen zullen gelieven goed te keuren. §40. Door den E. Arend Willem Feith, opperhoofd van den Iapanschen Handel, bij Requeste vertoond zijnde, dat zijn E. reeds eenigen tijd voor deszelfs vertrek van Iapan aan eene lighaams indispositie gelaboreerd hebbende, dezelve op de reize naar herwaarts was verergerd, en, schoon zig in den beginne van zijn aanweezen alhier eenige hoop van beterschap hadt opgedaan, de toevallen egter in het vervolg zoodanig vermeerderd waren, dat zijne herstelling op deeze plaats ten eenenmaale onmogelijk scheen, met verzoek dierhalven, en vermits zijn E. zig vleide op Bata„ „via, als aan het climaat daar gewoon, spoediger dan hier gecureerd te zullen kunnen worden, dat permis„ „sie mogte hebben om met het Fransche schip la Bet„ „seij derwaarts over te vaaren: zoo hebben wij, onder Uwer Hoog-Edelheden gunstige welduiding, daar in bewilligd, en zijn E. ook toegestaan mede te neemen de Boekhouders Fredrik Willem Schindelaar en Albertus Domburg. §41. Wij zenden onder bestelling van den gemelden E. Teith over het Kasje met Secretarieele papieren, dat eerst met de sloep de Goede Trouw en vervolgens 6 met de sloep de Iohanna afgevaardigd, dog te rug ontvangen en ongeopend gelaten is; gelijk wij het schip Mars zullen medegeeven de kasjes met Nego„ „tie - Soldij- en Weeskamers-boeken, bij het Register in het gemelde kasje aangehaald. §42 Deeze was dus verre geschreven, toen op den 25. courant uit de zuid hier in het gezigt verscheenen drie vaartuigen, die gisteren op de reede ten anker kwa„ § 40 „men 107 „men; zijnde den ligter de Windhond, de pantjallang Rustenburg, en eene van hier naar Iava vertrokken, dog op de hoogte van Poelo Brahalla door een Engelschen Kaaper geplonderde en naar Palembang gezonden Ma„ „leitsche sloep. De op den ligter de Windhond commandeerende schipper Bosman gaf aan den ondergetekenden Gouverneur over ƒ68 een brief van Uwe Hoog-Edelheden voor den Wel-Edelen Heer Schout bij Nagt schrijver, onder bekendmaaking dat hij daar mede naar de straat Banca gedepecheerd, op den 4. deezer de rivier van Palembang ingelopen, en op den 10. van daar vertrokken was, in gezelschap van de pantjallang Rustenburg, zonder de schepen on„ „der het bevel van den gemelden Heer Schrijver ontmoet te hebben. De Gezaghebber van de evengenoemde pantjallang, die ons twee brieven bestelde van de Palembangsche O Residenten, in datis 26. Maart en 6. deezer, hier nevens in copie overgaande, rapporteerde ons dat hij, met dat kieltje van Batavia vertrokken, op den 10. Ianuari te Palembang gearriveerd was; dat de Residenten hem zijne papieren afgeeischt, en met een vaartuig van den Koning herwaarts gezonden hadden; dat hij op den dag zijner depeche van daar van den Eer„ „sten Resident Hemmij vernomen hadt, dat het ge„ „meld vaartuig door de zeeroovers genomen, en de manschap vermoord was, behalven den Nachoda, die 'er de tijding van hadt gebragt. § 43. Wij zijn door dit ongeval verstoken van Uwer Hoog-Edelheden geëerde ordres, die wij met een Batavia Aan zijn Edelheid, Den Hoog-Edelen Groot Agtbaaren Heer Mr: Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, benevens De Wel-Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indie uitgestrekt verlangen te gemoet zagen; dan wij willen egter hoopen dat uwe Hoog-Edelheden daar van in tijds zullen worden geinformeerd, om ons dezelfde ordres weder te kunnen toeschikken. §44. De schepen onder het bevel van den Wel-Edelen Heer Schout bij Nagt Schrijver gissen wij door de straat Gouver„ „neur naar Riouw gestevend te weezen, ten einde de En„ „gelsche schepen, die zij in het gezigt gekregen hebben, na te zetten; en zullen derhalven, zoo dra de ziek zijn „de schipper Bosman wat gebeterd is, den ligter de Windhoud derwaarts vertrekken laaten, om de gemel„ „de vloot op te zoeken. Terwijl wij met gevoelens van waare hoogagting blijven, (onderstond) Hoog-Edele Groot-Agtbaare wijdgebiedende Heer en Wel-Edele Gestrenge Heeren, (lager) Uwer Hoog- Edelheden zeer gehoorzaame en trouwschuldige Dienaaren (Getekend) P. G. de Bruijn, A. A: Werndlij, I. A.:s Hensel, A:s Couperus, F. Thierens en R. B. Hoijnck van Papen„ „drecht (in margine) Malacca in het Casteel den 27. April 1782 uitgestrekt G Hoog G