Dutch transcription

268 zoo te spreeken, op schroeven. Het kalkatsch gouvernement kan nooit iets op zich neemen, wanneer de pointen maar ee„ „nigzints in faveur van onze compagnie zin: maar als zij de Lijdende partij moet wezen, dan mancqueert het dat Gouver„ „nement aan geen hoedaanigheid of aucoreteit. De Natiabs dragen den naam van Haare Bondgenoot. zij zelfs ageeren als Dewaan en in die hoodanigheid reekenen of gedragen zij zich thans als souverein. Zij sluiten de Nederlandsche Comp„e uit den Handel, vernietigen ware en noodzaakelijke vrijheid, en introduceert thans een generaal Monopolium, was dit laetste nu noch, in Effecte, ten faveure van de Engelsche Com„ „pagnie, of had die daar alleen het genot van, men zou het mogen, maar, op zich zelfs beschouwd, vruchteloos tegen spree„ „ken. Het kalkatsch Gouvernement erkend zelfs de schaade„ „delijkheid der Monopolien voor aldie van dit Land. Noch„ „tans protegeert zij Ze, en kel tot ongemaken ongerief van wettige geprivilegeerde Handelaars, en tot dienst en voordeel van Haan onderhoorigen, immers voor zoo verre het favoriten van dat Gouvernement zyn. want, was ket Monopolcum, na den Zin van het woord; een, ten behoeve van de Engelsche Comp„e, alleen, of tot welvaat van het Land, uitgedacht Beneficie, men zou„ „den, generalijk, niet anders als bij die comp:, ofte Haare Re„ tanten „presentatien, hier te Lande, konnen te recht zaaken. Het tegendeel is, met opzicht tot de Afioen, door de Edele Hooge Indische Regeering te Batavia in 1781, berets angemen t en dit Iaar hebben we, zelfs nopens dit articul en de salpee„ „ter, en niet minder met den opkoop van Lijnwaaten hier te Hoeglij, bevonden dat'er Cannaalen genoeg zijn, zoo men En„ „gelschen particulieren of Hunne Mot zeddes, den penning maar wil gunnen; maar of dat, voor onze Compagnie, op den duur, profijtelijk zou wezen, kan ik mij onmogelijk verbeelden. Integendeel, het hazard is van een te gewaarlijk uitzicht, dan dat zulx van wezenlijk nut en geen nadeel zouzijn. Dit te betoogen, is thans de zaak niet; maar dat den toeleg van het kalkatsch Gouvernement is om onze Comp„s Handel hier te Lande, verre van de rechtmaatige vrijheid toe te laaten, tot al te bederven, meen ik volkoomen te hebben bewezen. De gevoe„ „lens van de Natie, belooven ons ook niet veel goeds. Laaten we ons altoos herinneeren den iever die dat volk bezielt om ons alle afbreuk te doen: Delenda est carthago: Deze spreuk van Cato den Remein, appliceerde een der Parlements Leeden tegen onze Republiek, om quasi te wettigen de Jongste oorlogs declaratie, en om nadruk te geeven aan zijn meening dat de Nederlanders moesten verdelgt worden. De ordres naer Indien waren generalijk daar toe ingericht. toe vinden ze uitgedrukt in de publieke Nieuws papieren en in zonderheid bij een in de Engelsche Magazijnen voorkomend Extract uit een Rapport van het committe in Engeland aangesteld tot onderzoek van den oorlog in Carnatica, waar bij, ten op zich„ „te van de sub 24„e par: dezes gementioneerde onderhandeling en van 269 van den Heer gewezen Directeur Ross over het Leveren van troupen tegen Heider Alij en de daar tegen over aangeboden afstand van het Landschap Sinevellij en de Ressorte van dien Heeren Bewindhebberen van de Engelsche Compagnie, in Haare Generale Brief aan den Gouverneur van het Fort S„t George, toenmaals Lord Macartneij, haare meenig in dezer voegen of te kennen geven het is onnodig om in een onderzoek „ te treeden over de voorgeslagen onderhandeling met de Hol„ „„landers over het Land van Pinevellij Niets dan de al„ „„ler disperaatste noodzaakelijkheid, konde zulk een afstand „ van Landschap aan de Hollanders goedmaaken: hoe het „ zij, dewijl groot Brittannie en de staaten Generaal in co„ „„pen oorlog zijn, zoo zullen alle vermogen moeten worden „ voortgezet, om te waaken tegen, en des mogelijk te verdel„ „„gen en te vernielen de macht der Hollanders in Indie. " § 148. Hier om Achtbaare Heer en Heeren geloof ik, dat, zoo lang de Engelsche Compagnie, souverein en koopman te gelijk blijft, er met de Heeren Bewindhebberen van die Comp:, ter erlanging van Recht en een hoognodig redres, weinig gevordert zal worden en dat 'er op de belofte van een favorablle voor mon„ van het kalkatsch Ministerium noch minder staat is te maaken; inzonderheid zoo zij zulke nadelige conditien moch„ „ten voorstellen, als de Heer Gouverneur Generaal Macpher„ „son, vide par: 24, 25. ensz: bereets bloot gelegt heeft: en in een woord dat de Rechten en voor rechten van de Comp: noort zullen worden verkregen, dan, bij eene, niet onwaarschijnlijke, omwenteling van zaaken, die de Comp: liever geduldig afmoest wachten, dan haar zelve haare belangen en daar aan verknock„ „te Rijkdommen te wagen in een Land dat uit geplundert en zonder Recht of gereghtigheid is; of tot dat het, gelijk de Heer Bolst in het 16. Hoofddeel van zijn werk omtrent aan het ein„ de aanmerkt, daar toe mocht te brengen zijn dat de Brit„ „„sche wetgeevende Macht, voor het belang van Bengale, „ den Handelaar van den souverein afzondert. om bei„ „den te preserveeren en te behouden; gerechtigheid en algemee„ „ne zeekerheid te zien werkstellig maaken, door een billijk bestier van alle de Bengaalsche Provincien. Dan zat het nu heer schende gebrek aan geld, schielijk ophouden; dan zal de commercie, waar door het Land moet bestaan; schielijk weder floreeren, daar het anders, zeer haast tot een alge„ „meene ondergang moet neigen want, /:gelyk gem: Bolst elders zegt:) 'wie staat geen geloof aan het geen even„ „wel waarachtig is naamelijk: dat zoo lang als de Rivier de Ganges door Bengale Straant, de inwoon„ „deren nimmer het Land zullen verlaaten. Dipanges word equaal en noch meer geëërbiedigt, om de Noord van Bengale en Behaar; alwaar de Hindoes, welke alleen een gedeelte van het volk uitmaaken, alle, op een ende„ „zelve wijze, mogen in acht neemen de plechtigheeden van Brimha hunnen wel geever: behalven dat de over„ zullen „tuiging 6: