VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 10666

Cape · 1,028 pages · 127 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_10666_0634 view scan ↗

English

to set sail at two o'clock; which however the pilot did not dare to risk on account of the north wind, launched the boat and sent the launch to shore to fetch drinking water. At night at half past eleven o'clock it was observed that all the male slaves went under the main hatch again; the gratings lying upon it were overturned again and one of the slaves succeeded in coming up, but was wounded upon emerging both by the sailor standing guard and the Portuguese soldier, this nevertheless did not prevent him from jumping overboard, but he could not outswim the prompt pursuit of the launch and after a few minutes was brought back on board again and locked in the irons. The shouting of the sentry had caused everyone to take up arms and we succeeded in closing the gratings immediately, which we subsequently, for lack of iron hoops, had secured with props under the orlop deck, as a general commotion was perceived among the slaves. Saturday the 28th ditto, in the morning at half past five o'clock got the pilot on board and set sail, saluted the roads with 15 cannon shots and were thanked with 7 from the castle. The Lord Minister came to make the customary departure visit and upon his departure was saluted with 13 cannon shots. Disembarked the officer and soldiers and found the southern latitude according to the chart of Mr. d'Alprez de Mannevillette to be 15 degrees 10 minutes, the longitude east of Paris 38 18 corresponding with 57 10 east of the Peak of Tenerife, from where our reckoning, awaiting God's merciful assistance, was begun. Sun Deceased: No. 204 Sunday the 29th of January, deceased two male slaves, fumigated and sprinkled with incense and vinegar between decks. Deceased: No. 74 and 153 In the evening at the setting of the watch gave each watch-holding officer a pair of pistols, and each sailor a saber, at the same time doubling the lookouts and sentries at the hatches. Monday the 30th ditto the sailor Hendrik Koster of Vegesack deceased, leaving nothing behind. Tuesday the last of January, deceased a male slave. Continued with fumigating and sprinkling between decks. Deceased No. 185 Wednesday the 1st of February, deceased a male slave. Deceased: No. 270 Thursday the 2nd ditto, saw the breakers of the Baxos de la India to the WSW, by estimation 4 miles from us. Deceased No. 287. Deceased a male slave. Friday the 3rd ditto had passed the Baxos de la India. Saturday the 4th ditto, deceased a male slave. Continued daily with fumigating and sprinkling between decks. Deceased: No. 191 Sunday the 5th ditto Deceased an adult male slave. Deceased: No. 138 Monday the 6th ditto, at 6 o'clock in the afternoon saw land to the SW and SSW of us, which was recognized as Cape Correntes. Today deceased a male slave. Deceased No. 60. Tuesday the 7th ditto, the reckoning was corrected and found that since our departure from Mozambique we were 32 miles further west than we had estimated. Wednesday the 8th ditto, deceased a slave girl. Thursday the 9th ditto, had heavy enraged seas from the SSW and NE, which, in addition to the current, ran against each other to such an extent that the ship rolled and pitched terribly. Friday the 10th ditto, nothing remarkable occurred, continued with fumigating and sprinkling between decks. Satur Saturday the 11th ditto, the small arms were drawn and reloaded, deceased two male slaves. Deceased: No. 221, 337 Sunday the 12th ditto, at sunset saw a ship to the WSW of us, but could not recognize it on account of the thick misty air. Monday the 13th ditto, had a fresh breeze from the SW, which compelled us to keep the slaves below outside of meal times, for fear that the sudden change of climate might be detrimental to them. Tuesday the 14th ditto, deceased two male slaves. Deceased: No. 113, 208 Wednesday the 15th ditto saw land from the NNW to WNW, according to which the reckoning was corrected. Thursday the 16th ditto, saw a ship that was recognized as a Dutch hooker. Friday the 17th ditto nothing noteworthy occurred. Saturday the 18th ditto, saw Cape d'Assera, deceased two male slaves. Deceased: No. 214, 316. Sunday the 19th ditto, at sunrise perceived a ship that was hailed in the afternoon; understood it to be: the hooker De Vrouwe Johanna Jacoba, commanded by Skipper van der Lende, coming from Batavia and destined for the Cape. Monday the 20th ditto, deceased a male slave. In the afternoon a fresh breeze gradually arose, which at night turned into a severe storm, and continued until Tuesday the 21st ditto at 7 o'clock in the evening; whereby we were prevented from letting the slaves onto the deck by day as usual, which was very detrimental to them, especially the infirm, who, deprived of the fresh air so beneficial to them, were not only impeded in drawing breath, but continuously jolted from one side to the other, falling upon one another and giving up the ghost. Deceased: No. 3, 293, 319 Deceased two male slaves and a slave girl. Wednesday the 22nd ditto deceased two male slaves. Deceased: No. 12 and 118. Thursday the 23rd ditto, saw Vleesbaai and Friday the 24th ditto, Cape Agulhas, deceased two male slaves and a slave girl. Deceased: No. 44, 103, and 246 Saturday the 25th ditto, we sailed in sight of the shore and came Sunday the 26th ditto, at ten o'clock in the evening to anchor on the sandbank under Lion's Head. Monday the 27th of February at daybreak weighed anchor, setting course for Table Bay, which we could not reach due to the rising SE wind, and thus resolved to turn the bow toward Robben Island where we came to anchor at eight o'clock. The postholder coming on board, we received six sheep for refreshment for the crew and six for the slaves. Subsequently three ships of the Honorable Company passed us, of which the ship Zoutman hailed us. Deceased No. 92, 43 and 232: Deceased two male slaves and a sturdy boy.

Dutch transcription

twee uuren onderzeyl te gaan; het welk egter de Loots om de no wind niet dorst te waagen, zetten de boot in en zonden de schuit naar de wal om drinkwaater te haalen snagsts om half twaalf uuren ontwaarden men dat alle de Mansslaaven zig weederom onder het groot luyt begaaven; de daarop leggende roosters wierd weederom omvergeworpen en gelukten het een der slaaven booven te kos„ men, dog wierd zoo door den schildwagt staanden mattroos, als portugeeschen soldaat in 't opkoomen gekwest, dit nogthans belet„ te hem niet over boord te Springen, dan de spoedige najaging van de schuyt kon hij niet ontzwemmen en wierd naar verloop van weynige minuten weder binnen boords gebragt en in de boeyjens geslooten. Het geschreuw der Schildwagter had ieder een de wapenen doen opvatten en gelukten 1 ons de roosters direct te sluiten, die wij ver„ volgens bij gebrek aan v beugels, met stutten onder de koebrug lieten verzeekeren, dewijl men een afgemeene opschudding onder de slaaven ontwaarden Zaturdag den 28 dito, 's morgens ten half ses uuren kreegen de loos aan boord en dingen onderzeil„ satueerde de reede met 15 Canonschooten en wierden met 7 van 't Casteel bedankt.. de Heer Ministre kwam de gewoone vertrek„ visite doen en wierd bij zyn afvaaren met 13 Can„ nonschooten gesalueerd. Scheepten de Officier en soldaaten af en bevonden zuyderbaate volgens de kaart van de heer d' Alprex de manenvillet„ te 15 gl: 10 minute, de Aigte bevoste Parijs 38. 18 overeenkomstig met 57: 10. ' beoosten de Rek„ van Fenerisse, van waar ons gestek onder afwag„ ting van gods genadige bystand wierd begonnen Zon Overl: No 204 zondag den 29 Iannuarij, overleeden Twee mansslaaven wok„ overl: ten en sprengten met wiervok en azijn tusschen deks„ N:o 74 en 153 's avonds bij 't opzetten van de wagt gaven aan ieder wagthoudend officier een paar pistoolen, en aan ieder matroos een Subel, verdubbelende teffens de uijtkijkenen schildwagten bij de Luijken maandag den 30 dito overleed de mattroos Hendrik Koster van vegesak niets nalatende. - dingsdag ult:o Iannuarij, Overleed een mansslaaf Conti„ overt N: 185 nueerden met roeken en sprengen tusschen deks woensdag primo Febr: overleed een mansslaaf overl: N„o 270 donderdag den 2 dito, zagen de branding van de Baxos de Overt N:o 287. Indie in V Z: W: naar gissing 4 mijlen van ons. Overleed een mansslaaf Vrijdag den 3 dito waaren de Baxos de Indie gepasseerd Zaturdag den 4 dito, overleed een mansslaaf. Continueerden Overl: N:o 191 dagelyx met rooken en sprengen tusschen diks Zandag den 5 dito Overl: een volwassen mansslaaf Overl: No 138 maandag den 6 dito, zagen 's namiddags om 6 uuren Land Overt 1o60. in 't r0:s en r0ZW van ons, dat verkend wierd voor kaap des Courants Heden overleed een mans„ Slaaf dingsdag den 7 dito, wierd het bestek verbeeterd en bevon„ den dat wij ons zeedert ons vertrek van mo„ sambique 32 mijlen westelijker bevonden als gegist hadden. woensdag den 8 dito, overleed een slaave meysje donderdag den 9 dito, Hadden zwaaren verbolgen zeen uit den Z. ZW en N. O. die beneevens de Stroom dermaten tegens Elkander inliepen dat 't schip geweldig slingerde en stampte Vrijdag den 10 dito, niets merkwaardigs voorgevallen continueerden met rooken en sprengen tus„ sche deks Zatur 1 t tris„ 1 „ llet„ Zaturdag den 11 dito, wierden de handgeweeren afgehaald, Overl: en weder herlaaden overleeden twee mansslaan N: 221, 337 ven Zondag den 12 dito, zagen met zons ondergang zagen een schip in 't UZw van ons, dog konden 't door de dikte mistige lugt niet verkennen Maandag den 13 dito, hadden een frisse koelte uyt den 2W, die ons nootzaakten de slaaven buyten de Eettijd onder te laaten, uyt vrees dat de Subrile verandering van Caimaat hen tot nadeel mogt strekken dingsdag den 14 d=o, overleeden twee mansslaaven Overl: W„o ƒ13. „ 208 woensdag den 15 dito zagen land van 't nuw, tot wonu, waarnaar 't bestek wierd verboedert donderdag den 16 dito, zagen een schip dat voor een hol„ landsche Hoeker verkenden. Vrijdag den 17 dito Is er niets aanteekens waardig voor gevallen Zaturdag den 18 dito, zagen kaap d' assera, Overleeden Overl: N:o 214 „ 316. twee mansslaaven zondag den 19 dito, Ontwaarden men met zons op„ gang een schip dat 's namiddags praaiden; verstonden het zelve te zyn: de Hoeker den Vrouwe Iohanna Iacoba, gevoerd door Schipper van der Lende, koomende van Ba„ tavia en gedestineerd na de kaap.- maandag den 24 dito, Overleed een mansslaaf 's na, middags verhief zig langzaamerhand een frisse koelte, die 's nagts in een hevige Storm veranderde, en tot dingsdag den 21 dito 's avonds ten 7 uuren continueerdens waar ƒ waar door wij belet wierden de slaaven bij dag naar gewoonte op het dek te laaten, het welk hen zeer tot nadeel strekte, voornamentlyk de Impotenten, die verstooken van de voor hen zoo dienstige frisse lugt niet alleen belemmerd wor„ den inst adem haalen, maar van d' Eene kant geduurig naar den anderen geschokt, op elkan„ der vallen En de geest geeven Overl: N: 3, 293„ 319 Overleeden Twee mansslaaven en een slaave meysje woensdag den 22 dito overleeden Twee mansslaaven verl: N:o 12 in 118. donderdag den 23 dito, zaagen de vleesbaar en vrydag den 24 dito, Cap Anguilhas, overleeden twee Overb: No 44, 103, n 246 mansslaaven en een slaave meypsje Zatterdag den 25 dito, zilden wij in 't gezigt van de wal en kwamen zondag den 26 dito, 's avonds ten tien Uuren op de zand„ plaat onder de Leeuwe kop ten anker maandag den 27 Februarij ligten men met aanbreeken van den dag het anker, koerszettende naar de Tafelbaaij die wij door de opkoomende Zo wind niet konden bezijlen, en resolveer„ den dus de steeven naar het robben eyland te wenden alwaar wij om agt uuren ten an¬ ker kwaamen de posthouder aan boord koomende ontfingen wij ses schaapen tot verversing voor de Equipagie en ses voor de slaaven Vervolgens passeerden ons drie scheepen der E Comp:, waar van 't schip zout„ man ons praayde overleeden W: 92, Overleeden Twee mansslaaven en een kloeke 43 en 232: Jongen ƒ waar„

NL-HaNA_1.04.02_10666_0638 view scan ↗

English

Deceased: 96 and 100. In the morning at 9 o'clock, the wind shifting to the south-southwest, we weighed anchor and set sail for the Cape roads; where, God be thanked for His merciful assistance, we dropped anchor in the afternoon at two o'clock. The Equipagemeester coming on board, we reported to His Honour to have on board for the account of the Honourable Company: 168 adult male slaves 44 female slaves 22 able-bodied boys 14 maidens 24 slave boys 23 slave girls thus together a total of two hundred ninety-five bondservants; of which, in accordance with the highly esteemed orders of Your Right Honourable and Honourable, we delivered a portion on past [date] and the remainder on Wednesday the first of March, everything being found in conformity with the statement rendered. Herewith, Right Honourable Sir and Honourable Sirs, this expedition and commission entrusted to us having been brought to an end, we enclose herewith the trade books kept on board this vessel by us. We flatter ourselves that Your Right Honourable and Honourable will perceive from the same that we have looked after the interests of the Honourable Company as people who set all their honour Tuesday the ultimate of the same, two male slaves died 23. in being permitted to serve her and, as lies in their frail power, to contribute to her welfare. We also hope, Right Honourable Sir and Honourable Sirs, that in executing the highly esteemed orders of Your Right Honourable and Honourable we may have met expectations; the observance of our duty has been the sole aim of our efforts, assured that under the righteous governance of Your Right Honourable and Honourable nothing else is capable of rendering us worthy of the continuance of your favour and trust. We commend Your Right Honourable and Honourable, together with their highly esteemed families, to the protection of the Almighty, and take the liberty, after having once again recommended ourselves to the powerful protection of Your Right Honourable and Honourable, to subscribe ourselves with all due submission and true respect. was written below: Right Honourable Sir and Honourable Sirs! Your Right Honourable and Honourable's most obedient and most humble servants. was signed: the Chevalier Duminij, and G: F: Goetz. in the margin: In the frigate ship de Meermin, anchored in the roadstead of Cape of Good Hope, the first of March 1786. Agrees G Diemer sworn Clerk 25. Record of what occurred in the broad ship's council of the Company's ships the Meermin and the Meeuwtje, assembled on board the first-mentioned ship, lying anchored in the bay of Fort Dauphin on the Island of Madagascar, the 16th of August 1785. The Council having assembled at two bells of the forenoon watch, it was presented by its president how he, with the common consent of all the members composing the same, had dispatched on the 29th of the past month of July the Lieutenant of the Meermin, Nathanael Melser, and the Commander of the Soldiers, Gysbertus van Veen, in order to inquire at St. Augustine's Bay whether any of the missing ships Zeeduif, Verduyn, and the Harmonie happened to be there, giving them for accompaniment the third surgeon Johan Fredrik Bode, the Corporal Peter Joseph Schenk, and the Sailor Jan Claassen, besides three captains and twelve soldiers of King Ramaas, providing them with the necessary instructions and goods for obtaining provisions for two months. However, how they, instead of proceeding to the aforesaid bay, in seven days went no further than Moroevenau, situated about ten miles from Fort Dauphin, being the principal place of King Rantomba, stayed there two days, and furthermore on the 7th of this current month turned back to Fort Dauphin, where they arrived on the 13th. Hereupon the said Lieutenant Melser was ordered to produce the daily journal of this journey, by way of a declaration so as to maintain its validity at all times, and by him was delivered the confused writing annexed hereto, with which he sought to prove that the reasons for their return were the war that arose between Rantomba and a neighbouring prince through whose land they had to pass, the extortions that the said Rantomba had inflicted upon them, the hostile attacks of the captains and soldiers who accompanied them, and finally the refusal of the last-mentioned to proceed any further. These reasons appearing to all the undersigned as highly suspicious and fabricated, although they were also confirmed by the Commander van Veen, caused us to resolve to go ashore immediately and there, in the presence of the Lieutenant and Commander, to have King Ramaas examine his soldiers regarding the reasons why they had not been willing to march to St. Augustine's Bay. The unanimous answer of the captains, soldiers, and interpreter alike was that they had never spoken of turning back, but that the white men, principally the two to whom the expedition had been entrusted, had not wanted to go further, giving as reasons having no bread nor strong liquor and also all complaining of pain in the legs; that some of the soldiers had thereupon voluntarily offered, if the white men wished to march to St. Augustine's Bay, to return to Fort Dauphin to fetch liquor and bring it back to them. This proposal having been rejected, and the repeatedly mentioned Lieutenant and Commander persisting in their taken resolution, saying they were afraid to go further, King Rantomba, far from committing hostilities against them, had, as a token of friendship, offered that if they were apprehensive about proceeding further, he would gladly provide an escort of two hundred soldiers for their protection. All these proposals having been rejected, and Melser and van Veen

Dutch transcription

Overl: 96 en 100. 'S morgens ten 9 uuren de wind UZw loopende ligten het anker en gingen onderzeijl naar de kaapse rheede; alwaar wij Gode zij dank voor zyne genadige bystand, 's namiddags om twee uuren ten anker kwamen de Heer Equa pagiemeester aan boord komende, berigtten wij zijn Ed voor reecq der E Comp„e aan boord te hebben 168 stux volwassen mansslaaven Slavinnen 44 „ 22 kloeke Iongens 14 Meyden 24 slaave Iongetjesn „ slaave meysjes 23 „ dus te zaamen een aantal van twee hon dert vyf en negentig stux lyf eygenen; waar van mij ingevolge de hoog g'Eerde orders van U wel Edele Gestr: en Edele Agtb: op Leeden een gedeelte afleeverden, en het restant op woensdag primo maart, werdende alles aan de ge„ daane opgaave conform bevonden Hier meede wel Edele Gestr: Heere en Edelen Agtbaaren Heeren deese aan ons toevertrouwde Expeditie en Commissie ten eijnde gebragt zinde, voegen wij hier bij de negotie boeken aan boord van deese bodem door ons gehouden. wij darvan ons vleijen dat Uwel Ede„ le Gestr: en Edelen Agtb: uijt dezelve zal blyken dat wij de belangen der Edele maatschappij hebben behartigt als lieden die al hun raem dingsdag Ultimo dito, overleeden twee mansslaaven stellen ƒ 23. stellen in haar te mogen dienen en zo als in hun zwak vermogen is tot haar wel¬ zijn mede te werken. Wij hopen ook wel Edele gestr: Heere en Edelen agtb: Heeren dat wij in 't uijtvoeren van Uwel Edele gestr: en Edelen agtb: hoog geEerde ordres aan de verwagting mogen beantwoord hebben, het betragten van onzen pligt is alleen het doelwit onzer pogingen geweest, verzeekerd dat onder uw wel Edele gestr: en Edelen agtb: regtvaardig bestier niets anders in staat is ons de voortgang van derselver guinst en vertrouwen waardig te maken. Wij beveelen Uwel Edele gestrenge en Edelen agtb: benevens derselver hoog aan¬ „zienlijke Familles in de bescherminge des allerhoogsten en neemen de vrijheijd na ons nogmaals in uw wel Edele gestr: en Edelen agtbarens veel vermogende protectie te heb¬ ben aanbevoolen ons met alle verschuldigde onderdanigheijd en waare Eerbied te onder schrijven. — /:onderstond:/ Wel Edele Gestrenge Heere. en Edelen Agtbaren Heeren! rww ten Uw wel Edele gestrengens en Edelen agtbaren gehoorsaamsten en onderdanigsten dienaaren. /:was geteekend./ de Ridder Duminij, en G: F: Goetz. — /:in margine/ In 't fregat schip de meermin, geankerd ter rheede van Kaap de goede hoop, primo maart 1786. — Accordeert G Diemer gezw: Clercq 25. d Aanteekening van het voorgevallene in de breede scheepsraad van s' Comp=s scheepen de Meermin in het Meeuwtje vergadert aan boord van Eerstgem. schip, geankert leggen, de in de baay van fort Dautlin op het Eyland Madagdscar, den 16 Augustus 1785 De Raad met twee glazen der voormiddag wact by een gekomen synde, wierd door dies praesident voor¬ gedragen hoe hy met gemeene toestem ming van alle de Laden die dezelve uit„ maken op den 29 der afgelopene Maand Julij geExpedieert den Lieutenant van de Meermin Nathanael Melser en den Commandeur der Soldaten Gysbertus van Veen, ten Eynde na Baaij St. Augustyn te verneemen off sig aldaar geen der Vermiste scheepen Zeeduip, verduyr en de Harmo nie kwars te bevinden, hen tot by ge¬ leyde mede gevende den derdemeester Johan Fredrik Bode, den Corporaal Peter Joseph Schenk en den Mattroos Ian Claassen, benevens drie Capitain en twaalf soldaten van Koning Ramaas hen van de nodige Instructien en goe deren ter verkryging van levensmidde len voor twee Maanden voorziende dan Van hoe zy in steede van Sig na voorsz: Baay de begeeven in zeven dagen met verder syn gegaan als Moroevenau cirga Sien Mylen van Fort Dan phin gelegen, zynde de hoofdplaats van Coning Rantomba aldaar zig twee dagen opgehouden en verders den 7 deezer loopende Maand na fort dau phin te rug gekeerd alwaar zyden 13 zyn g'arriveerd — Hbier op wierd aan gem: leutenant Melser gelast het dagregister deezer tocht, by wyze van verklaring om die ten allen tyde te doen stand grypen te voorschyn te brengen en wierd door hem overhandigd het aan deeze g'annexeerd verward geschrift, waar mede hy heeft willen bewyzen dat de redenen van hunne te rug komst zouden Syn, den Ontstanen Oorlog tusschen Ran„ comba en een nabuurig vorst, door wiens Land sy te trekken hadden, de afpersingen die hy Rantomba hen had aangedaan, de vyandelyke aanvallen der Capitijn en solda„ ten die hen vergezelden, en Eyndelyk de weygering van laatstgem: om verder te trekken — Deeze redenen aan alle de on¬ derteekende als ten hoogsten verdogt en verzonnen voorkomende, schoon die ook door den Commandeur van Veen bevestigd wierden, deeden ons besluyten terstond naar de wal te - te gaan, en aldaar in tegenwoordigheid van den Lieutenant en Commandeur door Koning Ramaas desselfs sol¬ daten te laaten ondervragen over de Redenen waarom Sy niet na Baan St. augustyn hadden wil¬ len trekken. Het een parigant woord so van Capitain, soldaten als Tolk was, dat sij nimmer gesproo¬ ken hadden van te rug te keeren, maar dat de blanken, voornament„ lyk de twee aan wien de Expeditie was toebebrouwd, niet verder hadden willen gaan, voor redenen gevende geen brood nog sterke drank te hebben en ook alle klagende over zyn in de beenen, dat eenige der soldaten zich hier op vrywillig hadden aange borden, om indien de blanken na Baay S:t augustyn wilden trekk„ sy na fort Dauphin zouden keeren om drank te haalen, en hen die we„ derom aan te brengen. deeze voorslag afgekeurd synde en meerm: Lieutenant en Commandeur by hun genomen besluyt persisteerende zeg¬ gende bevreesd te sijn om verder te gaan had koning Rantomba welverre van vyandlykheeden tegens hen te pleegen, als ten blyk van vriendschap aangebooden, zo sy beschroomd waar verder te gaan, hy gaarne een Exorte van twee honderd soldaaten ten hun„ nen bescherming zoude mede geeven aan alle deeze voorslagen afgekeurd synde, en Metser en van Vlen= net

NL-HaNA_1.04.02_10666_0646 view scan ↗

English

wishing to return by force, Ramaas' people had completely refused to do so, telling them that they were afraid of Ramaas and also that if they returned with their mission unaccomplished, the Chevalier Du Minis would refuse them the promised pay for making this journey; but Lieutenant Melser had told them that they would not miss out on this pay, and in assurance thereof gave each of them a note whereby he bound himself upon their return to see that they received what was promised. Furthermore, all these people testify that it is by no means true that Kantomba was at war with one of his neighbors; this statement was confirmed by King Thamas himself, who assured us all that Kantomba, whom he regards as his vassal, is impossible to be in a position to wage war without him, that his territory borders directly on that of Ramaas, and that nothing can happen there of which he remains ignorant, that Kantomba is furthermore well convinced that if he dared to wage war without him, he would immediately subjugate him; two envoys of Kantomba also said they knew of no war, and the reasons for the return of the whites were that they had no longer wished to march. The hostilities that the soldiers were alleged to have committed were found to be equally groundless; the accusations even lapsed with the Lieutenant and Commander in the presence of the blacks, and Ramaas desired nothing more ardently than to have convincing proof thereof, to the end of immediately condemning the guilty to slavery and sending them bound aboard ship. Having arrived on board again, the reports of both parties were confronted, and the great difference that exists therein was found solely to consist in the bad conduct that Melser and van Veen had maintained on this expedition; chiefly the first-named, who, displeased at being chosen for it, undertook that journey merely out of duty, yet without any sense of devotion, and thereby acquitted himself so basely in this matter. It is astonishing that he, who sought nothing but accusations against the people of Ramaas, made no mention in his statement given before us, annexed hereto, of the notes given to them, and only when the blacks produced them to his conviction and shame did he make known that they had extorted them from him. Yet although the conduct maintained on this expedition by Lieutenant Nathanael Melser and Commander Gysbertus Van Veen is in the highest degree contrary to the feelings of honor with which the officers in the service of the Honorable Company ought to be inspired, and is the cause of our sincere efforts in tracing the missing ships having been delayed, and they therefore cannot be viewed with other than indignation and deserve exemplary correction; we have nevertheless, after mature deliberation, deemed it best to leave this matter for decision to the Right Honorable Lord Governor and Honorable Policy Council of Cape of Good Hope, to act therein as His Right Honorable and Honorable Lordships in their high wisdom shall find proper. Further considering that, in order not to destroy the confidence which the inhabitants of this region place in the dealings of Europeans, one ought to honor the written notes given by Melser and provide the captains and soldiers of Ramaas with the promised pay, which, had they possessed no proofs thereof in hand, would have been denied them by their king himself; it was therefore resolved and agreed to deliver to the aforesaid captains and soldiers this day one hundred pounds of gunpowder and twenty-five Spanish Reals, and to deliver their amounts provisionally according to the annexed account at the office of Good Hope, leaving the further debiting thereof to the highly esteemed decision of the Right Honorable Lord Governor and Honorable Policy Council, in which we hope they will be pleased to find satisfaction in these arrangements made by us. Finally, deliberation was taken as to which means would be best suited, under the circumstances in which we find ourselves, to obtain speedy news from Saint Augustine's Bay as to whether any of the missing ships happen to be there; yet although an expedition by land conducted in proper order would considerably shorten our journey to Foulpoint, one cannot be sufficiently assured of its successful outcome to expose the Company's ships to a new delay, and it was thus resolved with unanimity of votes to steer for Saint Augustine's Bay with the first favorable wind, awaiting God's blessing. Underneath stood: In the Company's frigate ship the Meermin, lying at anchor in the bay of Fort Dauphin on the island of Madagascar, the 16th of August 1785. Was signed: The Chevalier Du Miny, H. D. Breem, V. J. Marckt, G. I. Goetz, F. Lelij, Ludewich Haak. As sworn clerk: G. Dieme. Underneath stood: In the Company's frigate ship the Meermin, lying at anchor in the bay of Fort Dauphin on the island of Madagascar, the 16th of August 1785. Was signed: The Chevalier Du Miny, H. D. Breem, V. J. Marckt, G. I. Goetz, F. Lelij, Ludewich Haak. As sworn clerk: G. Dieme. No. 9 WV A. B. O 5 3 Ligu 6 aan taal Joor wrynordelop C 3 6 alleij en 8 3 8 Co 3 Ge 3 6 schaal c No. No d P: Poeter ƒ

Dutch transcription

met geweld te rug willende keeren, had Ramaas volk, sulx als nog vol„ strekt geweygert, hen zeggende be¬ vreesd te syn voor Ramaas als mede dat zo sy onverrichter zake te rug kwaamen, de Redder du Minis hen het toegesegde loon tot het doen deeser Reyze zou weygers: dan den Lieutenant Melser had hen gesegd, dat hen dit Loon niet zou ontgaan, en ten verzekering daar van aan hen ieder een briefje gegeven, waar by hij sig verbond by hunne te rug komst, hen het beloofde te doen geworden— Verders betuygen alle deeze Menschen geenzints waar te syn dat Kantomba met een syner na„ buuren in oorlog was, dit gezegde wierd door Koning Thamas zelfs bevestigd, die ons allen verzekerden dat Kantomba, dewelken hy als syn Vascal beschouwd, onmogelyk in staat is om buyten hem oorlog te voeren, dat zyn gebied onmid„ delyk aan dat van Ramaas gron¬ zende, aldaar niets kan voorvallen waar van hy onkundig blyft, dat verder Kantombo wel over =tuygd is, zo hy sig onderstond oor„ log buyten hem te voeren, hy hem direct zoute onder brengen, twee afgesanten van Rantomba, zeyden ook van geen oorlog te weeten, en de Re Redenen van de te rugkomst der blanken te sijn dat sy niet langer hadden willen looten - de vyandlykheden die de solda„ ten zouden hebben gepleegd, wierden even ydel bevonden - de beschuldi„ gingen selfs vervielen by den Lieute nant en Commandeur be in tegen„ woordigheid der Swarten, en Ramaas begeerden niets vuuriger als een vertuygend bewys daar van te mogen hebben, ten Eynde de schuldi„ gen aanstonds tot slavernijte verwy„ zen en geboeyd naar boord te zenden. Wederom aan boord g'arriveerd wierden de berigten van beyde Par„ thyen geconfronteerd, en het groot verschit dat daar in is alleen gevonden te bestaan in het kwaad gedrag dat Meiser en van Veen in deeze Expeditie hadden gehouden — voornamentlyk de Eerstgem: die te onvreden daartoe uitgekoozen te worden, die tocht alleen sligtshalven, doch niet met gevoelen van terzucht heeft ondernomen, en zig daar door in deeze ook zo laag heeft gekweeten — Verwonderen. waardig is het, dat hij, die niets dan beschuldiginge heeft gezocht tegens het Voak van Ramaas, in zyne voor ons gegevene verklaring, deezen annex geen gewag heeft gemaakt van de briefjes aan ten gegeven en slegts wanneer de Swarte die ten syner overtuyging en beschaming vertoonden, te kennen gaf, dat zij ken sulx en, sulx hadden afgeperst - dan of schoo het gedrag van den Lieutenant Nalhanael Melser en den Commandeur Gysbertus Van Veen in deese Expeditie gehouden in de hoogste graadstrydig is met de gevoelen van Eer, waar mede de oficieren in dienst der Edele Maat„ schappij behoorden bezielt te Sin, en oorzaak is dat onze opregte vrogingen in het opspeuren der vermiste scheeps vertraagd syn geworden, en sij dus niet als met verontwaardiging kunnen werden beschouwd; en Exemploire Correctie verdienen hebben mij Echter na ripe overwee ging best geoordeelt deeze Zaak ter decisie over te laaten aan den welEdele gestrenge Heer gouver„ neur en E agtb pohlicque Raad van Caap de goede Hoof om daar in te handelen so als hu WelEdelen gestrengen en E agtb: na derzelver hooge wysheid zullen verden de behoor Verder overweegende dat om het vertrouwen dat de inwoonder van dit gewest stellen in de hande, lingen der Europeaanen niet te vernietigen, men aan de door Melour gegevene Landschriften behoort te voldoen, en de Capelains en Soldat van Ramaas het tot toegesegde loon te doen geworden, dat hem, zo sy daar van geen bewijzen in handen hadden door hunnen koning selfs zou syn ontsegd geworden dus wierd gere¬ solveerden verstaan aan voorsz: Capitains en soldaten op heden af te geeven Een honderd pond Buskruyt en Vyff en twintig Sp: Reaalen, en dies bedragen volgens g'annexeerde reeeg„ provisioneel of het Comptoir de goede Hoos af te geeven, en dies nadere belasting over te laten aan het hoog geEerd besluyt van den WelEdelen gestrenge Heer gouverneur en E agtb politicquen Raad, welke wy hoopen dat in deeze inzege„ maakte schikkingen welbehaagen, zullen gelieven te neemen — Eyndelyk wierd in deliberatie genomen, welke middelen best ge„ schikt zouden sijn, om in de omstan„ digheeden waar in my ons bevinden spoedigtyding van Baay 1t Augustyn te bekoomen of zig aldaar geen der vermiste scheepen komt de bevinden„ dan schoon een Expeditie over Land in behoorlyke order gedaan onze reys naar Foulpoint mertelyk zou verkorten, kan men sig van dies goeden uitslag niet genoeg verzekerd houden, om s' Comp=s scheepen aan een nieuw retard bloot te stellen, en dus met eenparigheid van stemmen beslooten by eerste goede wind, onder afwagting van Godszegen na baay s=t augustyn te Stevenen /:om ver /onderstond:/ In sComp=s fregatschip de Meermin geankerd leggende in de baay van foak Dauphin op het Eyland Ma¬ dagascar den 16 aug=s 1785 /was geteekend De Ridder Du Miny H D: Breem V=n J=r Marckt, G: I Goetz: FLelij 2 Ludewich Haak Heert gezwe. Clercq G Dieme /onderstond:/ In sComp=s fregatschip de Meermin geankerd leggende in de baay van fork Dauphin op het Eyland Ma„ dagascar den 16 aug=s 1785 /was geteekend De Ridder DuHiny H D: Breem V=n J=r Marckt, G: I Goetz: F Lelij Ludewich Haak deer gezwe. Clercq G Dien No„ 9 WV A. B. O 5 3 Ligu 6 aan taal Joor wrynordelop C 3 6 alleij en 8 3 8 Co 3 Ge 3 6 schaal c N0. No d P: Poeter ƒ

NL-HaNA_1.04.02_10666_0657 view scan ↗

English

Copy Thursday the 6th of April 1786 in the morning, present the Honorable and Worshipful President Pieter Hacker and all the members. There was delivered in Court by Gabriel Exter, acting Fiscal pro interim, a memorial concerning the person of the Assistant Marinus Simon van Cruysselbergen and the soldier Philippus Bos, currently held at the Castle in civil arrest, who, according to the contents of that memorial and the inquiries annexed thereto, are under great suspicion of being the authors of such forged parchment and paper moneys as are currently circulating among the inhabitants here, the said memorial reading as follows: F: T. Which memorial and documents having been discussed and examined, the following resolution was passed thereon: The Council, having read the memorial and documents submitted by the ex officio presenter, grants the requested search with respect to the contents thereof, leaving the said Cruysselbergen to remain provisionally in civil arrest, provided that no one has access to him, holding the request concerning Philippus Bos in advisory until such time as further instructions shall have been received in that regard. At Cape of Good Hope, day and year as above. Lower: In my presence, J: Van Aerssen, Secretary Signed. Underneath stood: Accords. E: Dieme, Sworn Clerk. No V Copy Thursday the 6th of April 1786 in the morning, present the Honorable and Worshipful President Pieter Hacker and all the members. There was delivered in Court by Gabriel Exter, acting Fiscal pro interim, a memorial concerning the person of the Assistant Marinus Simon van Cruysselbergen and the soldier Philippus Bos, currently held at the Castle in civil arrest, who, according to the contents of that memorial and the inquiries annexed thereto, are under great suspicion of being the authors of such forged parchment and paper moneys as are currently circulating among the inhabitants here, the said memorial reading as follows: F: T. Which memorial and documents having been discussed and examined, the following resolution was passed thereon: The Council, having read the memorial and documents submitted by the ex officio presenter, grants the requested search with respect to the contents thereof, leaving the said Cruysselbergen to remain provisionally in civil arrest, provided that no one has access to him, holding the request concerning Philippus Bos in advisory until such time as further instructions shall have been received in that regard. At Cape of Good Hope, day and year as above. Lower: In my presence, J: Van Aerssen, Secretary Signed. Underneath stood: Accords. E: Dieme, Sworn Clerk. 6 Copy Monday the 10th of April 1786 in the morning, extraordinary meeting, present the Honorable and Worshipful Pieter Hacker, President, and all the members except the burgher councilor the Honorable Andries van Sittert. After the President had informed the Council how His Honorable Worship, having learned with the utmost surprise that Gabriel Exter, acting Fiscal pro interim, had seen fit, not only on his own authority but even directly contrary to the resolution decreed by the said Council during the meeting held on the 6th of this current month upon the memorial submitted by the said ex officio presenter, to have the Assistant Marinus Simon van Cruysselbergen, suspected according to the aforesaid memorial, transferred from the military main guardhouse, where he was under civil arrest, to the hostage chamber which is considered here as a prison for criminal offenders; His Honorable Worship had summoned the aforesaid Gabriel Exter to appear before him in order to demand an account of this reckless step, and furthermore, at the request of the said Exter, had convened this meeting; there was submitted in Court by the same Fiscal pro interim a memorial reading as follows: F: S: This having been spoken of and deliberated upon, the following resolution was passed: The Council, before deciding upon the memorial submitted by the officer, reprimands him for the step he took in deviation from the decree of this Council, and orders him, the ex officio presenter, provisionally to restore the Assistant Cruysselbergen to such civil arrest as the decree of this Council dictates, furthermore imposing upon the ex officio presenter on that account a fine of one hundred ducatoons, to be paid within twice 24 hours for the benefit of the diaconate poor of the Reformed congregation of this place. Furthermore, reflection having been made upon the request of Cruysselbergen inserted into the abovementioned memorial, namely to be provided with some necessary essentials, it was decreed in this manner: The Council permits to be given to the arrestee, light, paper, pens, ink, a knife, and a fork, for his use. After this resolution was read to the said Fiscal pro interim, he requested further time for reflection to bring forward his interests. Which request having been taken into consideration by the said Council, and having considered that if the same were granted to the ex officio presenter the aforesaid transfer of Cruysselbergen would thereby be delayed, it was therefore decided: The Council dismisses the officer's request to have time for reflection for the further presentation of his interests. Underneath stood: At Cape of Good Hope, day and year as above. Lower: In my presence, was signed: E: Van Aarssen, Secretary. Accords. E: Diemel, Sworn Clerk.

Dutch transcription

Copern Donderdag den 6 April 1786 s voormiddags praesent den E: Aotb Heer Praesident Pieter Hacker en alle de leeden Is door den het fesealaat po inte rim waarneemende S: Fabriel Exter in Iudicio overgeleevert een vertoog nopens de ten Casteele in Civeel arrest zittende persoon van den adsistend Marinies Simon van Cruis selbergen en den soldaat Philip„ pus Bos, dewelke volgens den inhoud van dat vertoog en daar neevens ge„ voegde Enquesten onder groote suspicie leggen van te zyn antheu ren van zodaanige valsche per¬ gamenten en papiere munten als thans onder de Ingezeetenen alhier couleeren luydende dat vertoog als volgt F: T. Over welk vertrog en stukken gesprooken en gebesoigneerd zynde is daarop het volgende besluyt gevallen. Den Raad hebbende geleesen het door ven ex officie vertoonder overgeleeverd vertoog en stukken accordeert in't hoofde van derselver Contenuen de versogte vesitatie, latende gew Cruesselbergen, voorts by protesie blij ver in Cixiel arrest, mits dat niemand acces No V Copen Donderdag den 6. April 1786 s voormiddags praesent den E: Agtb Heer Praesident Pieter Hacker en alle de leeden Is door den het fescalaat pro inte rim waarneemende S: Fabriel Exter in Iudicio overgeleevert een vertoog nopens de ten Casteele in Civel arrest zittende persoon van den adsistend Marinis Simon van Cruis selbergen en den soldaat Philip„ pus Bos, dewelke volgens den inhoud van dat vertoog en daar neevens ge„ voegde Enquesten onder groote suspicie leggen van te zyn antheu ren van zodaanige valsche per¬ gamenten en papiere munten als thans onder de Ingezeetenen alhier couleeren, luydende dat vertoog als volgt F: T. Over welk vertrog en stukken gesprooken en gebesoigneerd zynde is daar op het volgende besluyt gevallen. Den Raad hebbende geleesen het door ven ex officie vertoonder overgeleeverd vertoog en stukken accordeert in't hoofde van derselver Contenuen de versogte visitatie, latende gem Cruesselbergen, voorts by protesie blij ver in Citeel arrest, mits dat niemand acces acces tot denselven hebben houdende het ten opzigte van Philippus Bos verzogte in advys tot tyd en wilen dien aangaande nadere instructien zullen zyn ingekoomen Aan Cabo de Poede Slorp die et anno ut Supra /:lager:/ my praesent J: Van Aerssen Secrets (:geteekend:/ /:onderstond:/ En Dieme gezwe Clerq Accordeerd. „ nden en o 6 Copia Maandag den 10. April 1786. Extra ss voormiddags ordinaire vergadering pre„ sent den E: Agtb: Heer Pieter Hacker president en alle de lieden dempto den burgerraad de E: Andries van Sittert. — Na dat de heer President den raade te kennen gegeeven had hoe zyn E: Agtb: met de uiterste Surprise ontwaar zynde geworden, dat de het Fiscalaat waarnemende pro Interim waarmeede S„r Gabriel Exter had kunnen goedvinden, om, niet alleen op zyn eigen aucthoriteit maan zelfs regtstreeks teegens het, in de op den 6„n deezer maand laatstl gehoudene ver„ gadering, op gem: r: O: vertoonders inge„ diend vertoog door welgem: raade ge„ decreteerd besluit, den volgens voorm: vertoog gesuspecteerde Adsistent Marinus Simon van Cruysselbergen, uit de militaire hoofdwagt, alwaar dezelve Civiel gearresteerd was, in de geyselkamer /:dewelke alhier als eene gevangenis voor Crimineele misdadi„ gers geconsidereerd word:/ te laaten over„ rs brengen, zyn E: Agtb: de voorsz es gabriel Exeter by zig ontboden had, ten einde hem reekenschap van deeze ƒ te„ temeraire demarche af te vorderen, en voorts op verzoek van gem: S„s Eieter deeze vergadering had doen beleggen, wierd door den zelven pro Interim, fiscaal in Judicio overgegeeven een vertoogluidende als volgt F: S: daar over gesproken en gedelibereerd het zynde is op het zelve gevallen als volge de besluit Den Raad alvoorens te disponee„ ren het ingediend vertoog van den officier reprimendeert denzelven over de Stap, die hy heeft gedaan, in afwyking van het decreet deezes raads en ordonneert hem, R. O: ver toond den Adsistent Cruysselbergen provisionelyk te herstellen in zodanig Civiel Arrest als het decreet van van deezen raade is dicteerende, leggende den Re:O: vertoonder des„ weegens daarenboven op, om, binnen tweemaal 24 uuren te betalen, eene boete van Een hondert ducatons ten profyte der diacony armen van de gerefformeerde gemeente deezer plaatze. - Voorts Voorts gereflecteerd zynde op het in boovengem: vertoog geinsereerde verzoek van Cruisselbergen om namentlyk van eenige noodwendige behoeftigheeden voorzie„ te worden is daarop in deezen voe„ gen gedecerneert. — Den Raad permitteerd om aan den gearresteerden te geeven, Ligt papiers, pennen, Inkt, een mes en vork, tot zijn gebruik. — Na dat dit besluit den gem: pro Interim fiscaal was voorgeleezen, verzogt dezelve nader tyd van beden¬ ken, om zyne belangens in te brengen Welk verzoek door welgem: Rade in aanmerking genomen zynde en overwogen dat by aldien hetzelve den R. O: vertoonden wierd toegestaan de voorm: overbrenging van Cruysselbergen daardoor zou„ de geretardeert worden, is derhalven daarop dus gedecideert. - De Raad wijst het ver„ zoek van den officier om tyd van bedenken te hebben tot nader voort t orts voortbrenging zyner belangens van de hand /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop die et anno ut Supra. — /:lager:/ My present /:was geteek:/ E: Van Aarssen Secret„s. Accordeert. - gerwe. Clercqe En Sumel

NL-HaNA_1.04.02_10666_0667 view scan ↗

English

Today the 10th of April 1786 by order of the Honorable President, the undersigned has circulated an inquiry among the respective members of the Honorable Council of Justice here, as to when their Honors would choose to have the Assistant Marinus Simon van Cruisselbergen returned from the civil detention room to the main military guardhouse, for which the Right Honorable Governor would provide a guard, in order to subsequently have him transferred from there again by a corporal to the bacon rooms. Which was left by all the members together, except for the burgher councilor Mr. van Sittert, who was not found at home by the undersigned, at the disposal of the Right Honorable Governor. Below was written: At Cape of Good Hope, day and year as above. Signed: E. van Aerssen, Secretary. Agrees. W. Diemel Sworn Clerk Thursday the 20th of April 1786. In the forenoon, present the Honorable Pieter Hacker, President, and all the Members. After which the following representation was submitted by the Fiscal pro interim, the Honorable Gabriel Exter. The contents of which having been deliberated upon, the Council holds this matter under advisement until the documents shall have been circulated for reading and the as yet unsworn deposition verified and sworn. Furthermore, the Honorable President made known that his Honor on the previous evening, on behalf of the arrested van Cruijselbergen, had been handed a letter addressed to his Honor, which upon reading ran as follows: his Honor found therein a petition from the said van Cruijselbergen to this Honorable Council, which was of the following content: Whereupon it was resolved to attach this petition to the above-cited representation and the further documents of the Fiscal pro interim relating to this matter. Below was written: Cape of Good Hope, day and year as above. Lower: In my presence. Was signed: C. van Aerssen, Secretary. Agrees. E. Diemel Sworn Clerk Thursday the 4th of May 1786. In the forenoon, present the Honorable Pieter Hacker, President, and all the members except the gentlemen Neethling and van Sittert, both due to occupation. Finally, the documents submitted by the Fiscal pro interim against the detained Assistant of the Honorable Company, Marinus Simon van Cruisselbergen, were brought to the table, which having been worked upon, the Council judged this matter of too much importance to be able to take any decision concerning it as yet, since neither his innocence nor his guilt has thus far become apparent, and he nevertheless still remains under the same vehement suspicion resting upon him, which since his detention has neither diminished nor increased, and whereby upon an all too precipitate release it was to be feared that the most detrimental consequences for the Colony might arise from this, while on the other hand the Council also has no sufficient foundation to acknowledge him guilty; thus it was proposed by the Honorable President whether it would not be best to address the Right Honorable Governor and the Honorable Council of Policy by representation, and, with the submission of the submitted representations and obtained inquiries of the Fiscal pro interim, to request that his Right Honor and their Honors may be pleased to dispose with respect to the person of Cruisselbergen in such manner as they shall find appropriate according to the importance and the nature of the matter, to which all Members unanimously agreed. Below was written: Cape of Good Hope, day and year as above. Lower: In my presence. Was signed: C. van Aerssen, Secretary. Agrees. C. Diemel Sworn Clerk Number 11. From prison. Since I have no stamp at hand, please consider this exempt. To the Right Honorable Pieter Hacker, President, together with the Honorable Council of Justice of Cape of Good Hope. Reverently shows Marinus Simon van Cruisselbergen, assistant in the service of the Honorable East India Company, appointed to the political secretariat here, but presently detained in the Castle. That he, petitioner, on the 31st of March of this year, went to the Fiscal pro interim of this Government, Gabriel Exter. That he, petitioner, handed over to him six pieces of parchment money, which on that same day had been delivered to him, petitioner, by the Bookkeeper Poets, with the addition that he had received the same from him, petitioner, and that the said money was found to be counterfeit. That he, petitioner, thereupon requested the said Fiscal pro interim to make the necessary inquiries concerning this, and was asked by him whether he did not know from whom he had received the same. That he, petitioner, answered to this that he could not yet say so positively, but indeed had vehement suspicion; that one nevertheless had to be cautious in such an accusation, but at the same time had judged it necessary in the beginning to halt that circulation, and now that he had heard that they were counterfeit, he did not want to deceive other people therewith as he had been deceived, but that he, petitioner, would come to speak to the said Fiscal further the following day. That he, petitioner, thereupon left and the morning thereafter, the 1st of April of this year, being summoned to the Honorable Governor by the messenger of Policy, Claassen, directly obeyed the said order, and upon his arrival there was ordered by his Right Honor to betake himself under escort of the officer present, Mulder, until further order into the main guardhouse and under arrest. That he, petitioner, that same afternoon, in the presence of the Gentlemen Commissioners from your Honorable assembly, was interrogated on several articles by the Secretary of Justice, Mr. van Aerssen, upon the requisition and in the presence of the said Fiscal pro interim, G. Exter, and that he, petitioner, after the interrogation had been conducted, sat imprisoned until Thursday evening, the 6th of April. That he, petitioner, to his surprise being detained there for so long, with

Dutch transcription

Duiden den 10 April 1786 heeft ter ordonn: van den E: Agtb: heer President de onderget: by de resp„e leeden van den E: Agtb: raad van Iustitie als„ hier in rondvraag gebragt, wanneer hun E: Agtb: zouden verkiezen dat den Adsistent Marinus Simon van Cruissel„ bergen, uit de geyzelkamer zouden worden te rug gebragt in de militaire hoofdwagt, waartoe de wel Ed: Gestr: heer gouverneur een wagt zoude geeven, ten eynde dezelve vervolgens van daar weeder door een Corporaal in de Spek„ kamers te doen overbrengen. — Het welk door de gezamentlijke leeden excepto den burgerraad de heer van Sittert dewelke door de ondergeteekende niet te huis gevonden is, /: ter dispositie van den Wel Ed: Gestr: Heer gouverneur is gelaa„ ten geworden. — /:onderstond:/ Aan Cabo de goede Hoop dioet annout supra /:was get:/ E: Van Aarssen Secret„s.— gezwe Clercq Accordeert. - W Diemel ns Donderdag den 20„ April 1786. 's voordemiddags praesent den E. Agtb: Heer Pieter Hacker praesident, en alle de Leeden. Waar na door den proInterins fiscaal d' E. Gabriel Exter het volgende vertoog werd ingediend Over welkers inhoud: gedelibereerd, zijnde houd de raad deese zaak in advijs, tot dat de stukken rond geleesen zullen zijn en de nog onbeEedigde verklaring gerecolleerd en beeedigd. - Wyders gaf den E. Achtb: Heer Praesident te kennen, dat zijn Ed:e achtb des avonds te voren uijt naam van den gearresteerden van Cruiselbergen inhandigt was een brief aan zijn Ede: Achtb geaddresseert na welkers lecture, dus luijdende: zijn Ed:e Achtb: in deselve vond een request van gem: van Cruijselbergen aan deesen E. Achtb: raade, 't welk van de volgende inhoud was F: S. Waarop is goedgevonden dit request te F. S. voegen O F S: voegen bij 't boven aangehaalde vertoog en de verdere stukken van den pro Interim fiscral tot deese saak relatief /:onderstond:/ Cabo de goede sloop dieet anno ut suppra /:lager:/ mij praesent /:was geteek:/ C. van Aerssen Secret:s: Accordeert. En Dieme gezwe. Clercq Donderdag den 4„e Mey 1786 's voormiddags present den E: Achtb: Heere Pieter Sacker, president, en alle de leeden demptis de Heeren Neethling en van Sittert beide bij occupatie: Laatstelijk wierden ten tafel gebragt de door den pro interim fiscaal overgelee„ verde stukken, teegens den gedeterneerden Adsistent der E: Comp„e Marinus Simon van Cruisselbergen, waar over gebe„ soigneert zynde heeft den raad deeze zaak van te veel gewigt geoordeelt, om daar„ omtrend nog eenige decisie te kunnen neemen, daar zo min zyn onschuld als schuld tot dus verre gebleeken is, en hy des niet te min als nog blyft onder dezelve rehemente op hem leggende Suspicie dewel„ ke zeedert zyne detentie niet gediminueerd of geaggroreerd is, en waar door by eene al te zeer geprecipiteerde clargatie het tedug„ ten zoude zyn, dat hier uit de allerna„ deeligste gevolgen voor de Colonie zouden kunnen geboren worden, aan de andere kant de raad ook geen genoegzaam fundament hebbende, om hem schuldig te erkennen zo wierd door den E: Achtb: heer Heer President geproponeert of het niet best ware, zich bi vertooge aan den Wel Edelen Gestr: heer Gouverneur en den Wel Ed: Achtb: rade van Politie te addras„ seeren, en, onder overlegging der inge„ diende vertogen, en ingewonnene exques„ ten van den pro interim fiscaal te ver„ zoeken, dat zyn Wel Ed: Gestr: en hun E: Achtb: ten opsigten van den persoon van Cruisselbergen zodanig geliven te dispo„ neeren, als na het gewigt en den aard der zake zullen vinden te behoren, waar in door alle Leeden unanim is toegestemd /:onderstond:/ Cabo de goede hoop die et annout Supra /:lager:/ my present /: was geteek:t C:s van Harssen Secret„s. — Accordeert. - sezwe. Clercq Cn Diemel et N„o 11. Ex Caicere Vermits geen zegel by de hand heb gelieve men deese voor exempt te houden Aan den Wel Edelen Achtbaaren Heer Pieter Hacker, Praesident beneevens den Edelen Achtbaren Raad van Justitie van Cabo de Goede Hoop. heeft reverentelyk te kennen Marinus Simon van Cruisselbergen, adsistent in dienst der E: O: Indische Compagnie, ter pelstiegun secretarije alhier bescheiden dog thans gedstineerd in het Casteel Dat hy suppl: zig op den 31 maart deeses Iaars heeft vervoegt by den pro interim Fiscaal deeses Gouvernements Gabriel Exter Dat hy supplt. aan denselven heeft overgegee¬ ven ses stukken pergamente munt welken donr den Boekhouder Poets dienselven dag aan hem suppl=t waren ter hand gesteld met byvoeging, deselve van hem supplt te hebben ontfangen, en dat gem: munt was bevonden. valsch te zijn Dat hy supplt gen. pro interim Fiscaal daar op heeft verzogt de noodige recherches hier omtrent te doen, en door denselven is gevraagd, of niet wist van wien de„ zelve te hebben ontfangen! Dat hy suppl=t hier op heeft g'antwoord zulks nog niet positif te kunnen zeggen dog wel vehemente suspicie te hebben dat —. : dat men egter in zodanige beschuldiging voor„ zigtig zyn moest, maar teffens nodig had g'ondeeld in den beginne dien locp te moeten stuiten, en nu hy gehoord had, dat deselve valsch waaren, geen andere lieden daar meede wilde bedreegen zoo als hy bedroogen was, dog dat hy suppl de s an deren daags gem: Fiscaal nader zoude koomen Spreeken—. Dat hy supplt. daar op is weggegaan en den morgen daar aan den 1 april deeses Iaars door de bode van Politie Claassen by den Edelen Heer Gouverneur ontborden zynde, direct aan gem: ordre heeft g'obedieert, en by zyne komst aldaar door zyn WelEd: Gest: werd por¬ donneert zag onder geleede van den teegenwoordig zynde officier Malder tot nadere ordre in de heefdwagt en arrest te begeeven„ Dat hy supplt. denselfden nademiddag ten overstaan van Heeren GeComm=s uit uwe Wel Edele Achtb: vergadering door den secretaris van Justitie de Heer van Hersen ter requisitie en in 't byweesen van gem: pro interim Fiscaal P: Exter p eenige articulen is ondervraagd, en dat hy supplt na gedaane verhonr tot Donderdag avond den 6 apiil heeft gevangen gezeeten. Dat hy supprl tot zyne bevreemding aldaar zoo lange gedetineerd zynde, met „

NL-HaNA_1.04.02_10666_0681 view scan ↗

English

with the utmost astonishment and to his greatest indignation has had to experience. That he, the petitioner, although conscious of no wrongdoing himself, was taken away as a criminal by a sergeant, corporal, and eight soldiers provided with loaded firearms and transported to 's Heeren Huis or the Tronck, and searched by 's Heeren provost Matthyssen to see if any sharp weapon was to be found on him. That he, the petitioner, was thereafter brought into a room without any access, and thus criminally, since in such a case everything is usually not only withheld from him, the petitioner, but what is more, he had to make do without going to sleep after eating. That he, the petitioner, in that prison, so defamatory for a respectable man, had to spend a most unpleasant time, through which his health certainly could have suffered much, and such surely would also have been the consequence, had he not on the following Monday unexpectedly been transferred again by an escort of two non-commissioned officers and eight soldiers to the so-called Spekkamer in the Castle of Good Hope. concerning this incident, that he, the petitioner himself, must suppose what he privately thought to himself, and to him, the petitioner, respectfully (as being, he trusts, somewhat knowledgeable of the laws), this manner of treatment appeared most strange, as being contrary to all law, equity, and manner of proceeding. That he, the petitioner, must suppose that it was also understood as such by Your Honorable Worships, since he, the petitioner, by the transfer from the aforementioned place to his present arrest, although without access and thus in this case criminally, in other respects, however, as by the granting of light, paper, and ink, seems again to be detained civilly. That he, the petitioner, by this granted concession, sees himself enabled to bring his innocence by petition under the eyes of Your Honorable Worship, Sir, and Honorable Worshipful Gentlemen. That he, the petitioner, can completely clear himself of the crime wrongfully imputed to him by the Fiscal's office, and thus is assured of not having done the least thing for which he rightly (be it said with respect) should or could be deprived of his freedom any longer, and his good name thereby remain tainted. That that he, the petitioner, therefore also being convinced of the equity and fairness of an enlightened tribunal, firmly trusts that the petitioner, to whom his honor, good name, and reputation are dearer than all of life, and is thus completely tainted by this manner of proceeding, shall very soon be freed by a release from his detention which is contrary to all laws. Wherefore the petitioner turns to Your Right Honorable Worshipful Sir! and Honorable Worshipful Gentlemen! humbly requesting, and in no way doubting, that Your Right Honorable Worships will be pleased to provide, in case Your Honorable Worships after mature examination find him, the petitioner (as he reasonably trusts), innocent, to have it directed that he, the petitioner, reserving all other actions, be brought home again in just as triumphant a manner as he, the petitioner, was conveyed hither under the arrest that was offensive and injurious to him. Below stood: Doing which &c. Was signed: M: S: van Cruisselbergen. Agrees: sworn clerk Een Diemel. To the Right Honorable, the Valiant Sir, Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of Cabo de Goede Hoop and the jurisdiction thereof, &a., &a., &a., together with the Right Honorable, the Worshipful Council of Policy of this Government. Right Honorable Valiant Sir, Honorable Worshipful Gentlemen, Very respectfully show the undersigned Members of the Council of Justice of this Government: How on 1 April of this current year, by the Right Honorable, the Valiant Governor, provisional round-arrest at the officer of the main guard was ordered on the person of the assistant of the Honorable Company, Marinus Simon van Cruiselbergen, on account of the vehement suspicion resting upon him of being the author of a multitude of counterfeit paper and parchment coin species, received into one's own hands to a considerable sum and at that time circulating among the inhabitants here; he, Cruiselbergen, consequently at the requisition of the Fiscal pro interim, the Honorable Gabriel Exter, was interrogated that very same day in the presence of commissioned Members from the Council of Justice; furthermore, several depositions were successively gathered in this matter, and he, the detainee, was further questioned in the aforementioned manner (as appears from all the annexes which the petitioners have the honor to submit herewith to Your Honorable Valiance and Honorable Worships). That further, on the 6th of the same month of April, the Fiscal pro interim, by reason of the aforementioned suspicion, requested by memorial (sub Lit: A) that this court might grant him, the petitioner, the corporeal apprehension of the person of the aforementioned Cruiselbergen and one Philippus du Bos, which latter was also held suspect by the Fiscal pro interim of being guilty of the aforementioned counterfeiting of coin, but who, as appeared afterwards, in a far-reaching, disrespectful, and calumnious manner concerning his high and lawful

Dutch transcription

met de uiterste verbaastheid en tot zyn grootste verontwaardiging heeft moe„ ten ondervinden. Dat hij supplt hoewel zig zelfs geen kwaad bewust, als een Crimineel donr en agt sol. een serpeant, Coporaal daten met scheep gelaaden gewee„ ren vonsien is afgehaald en ge transporteerd na P Heeren Heer of de Ponk en door 'S Heeren geweldiger Matthyssen gevisiteerd of e eenig scherp by hem was te vinden. Dat hy suppl: daarna op eene kamer is gebragt buiten eenig acces en dus Cuminaliter dewyl hem suppliant alles in zoo een geval gewoonlyk niet alleen is onthouden maar wat meer is zig heeft moeten geteerten zonder Ester te gaan slaapen Dat hy suppl: in die voor een fat zoenlyk man zoo fletrissarten gevangenis eene alles in aangenaamte tyd heeft moeten doorbrengen, waar door zeeker zyne ge„ zondheid veel zoude hebben kunnen lyden, en zulks gewis ook het gevolg zoude zyn geweest, indien des maandags daar aan volgende niet weederom op het onverwagts door eene Excrte van twee onderofficieren en agt soldaten na de zoogenaamde Spekkamer in het Casteel de Seede Hoop was over gebragt geworden. 6 165 over dit voorgevallene zyne„ dat hij suppliant zelve moet veronderstelden lik bij zig zelve heeft gedagt en hem suppt Eerbiedig /: als den regten zo hij vertrouwt een weyjnig kundig:/ deese manier van behandeling aller vreemst is voorgekoomen, als strijdig tee„ gen alle regt billykheyd en manier van procedeeren. dat hij supp:t zelve moet veronderstellen zulx ook als zodanig bij UEd: agtb: te zyn opgenoomen, dewijl hij supp:t door 't Trans„ porteeren van voorm: plaats na zyn teegen„ woordig arrest hoewel buijten acces en dus in dit geval Criminaliter, in an„ dezen gevalle egter als door het toestaan van ligt, per papier en inkt wederom civiliter Schint te werden geditineert. - dat hij supp:t door dit g'accordeerden zog in de mogelykheyd ziet gesteld zyn onschuld bij requeste onder het oog van UwE agtb: d Heer en E agtb Heeren te kunnen, brengen dat hij Suppt. van den misdaad door het officie Fiscaal hem ten onregte geim puteerd, zig volkomen zuijver kand, en dus verzeekert is niets het minste gedaan te hebben, waar over hij met regt /: het zij met Eerbied gezegd van zyne vrijheyd langer zoude moeten off kunnen verstoo„ ken zyn en zyne goede naam hier door be„ vlekt blijven. — dat 6 dat hij supp=t daarom ook van de aquiteijt en billikheid van eene verligte vierschaar overtuijd zijnde, vastelijk vertrouwd, dat de supp:t wien zyn Eer, goede naam en faam dierbaar„ der is als al 't Leeven, en dus door deese han¬ delwijs gantsch bevlekt is, uyt zyne teegen alle regten strydende detensie, wel ras door een largatie zal werden bevryd Weshalven den suppt zig keer tot Uwe wel Edele Agtb: Heer! en Edele agtb: Heeren! ootmoediglyk verzoekende, en hieraan geen„ zints twijffelende, dat uwe wel Edele agtb: zullen goedvinden en voorzien, ingevalle UEd: agtb: na rijp examen hem supp:t /:zoo als hij billijk vertrouwd:/ onschuldig vinden, het daar aan haen te laaten dirigeeren, dat hij suppt gereserveert alle andere actie, in even zodanige Triumphante manier wee¬ derom werde na huys gebragt, als hij suppt: in 't voor hem grievend laesif artst her„ waards is overgevoerd /:onderstond:/ 'T welk doende & /:was geteekend:/ M: S: van Cruisselbergen Accordeert herw. Clercq Een Diemel Aan den WelEdelen Ge¬ „strengen Heere Corne¬ „lis Jacob van de Graaff¬ Gouverneur en directeur van Cabo de goede Hoop en den ressorte van dien &a &a. &a mitsgaders den WelEdelen Achtbaren Raade van politie deeses Gouvernement Wel Edelen Gestrenge Heer EE Achtbaaren Heeren Vertoonen zeer reverentelijk de ondergteekende Leeden van den Raad van Justitie deeses Gouvernements Hoe op den 1 april deeses lopenden Jaars door den Weledelen Gestrengen Heere gouverneur provisioneel by den officier der hoofdnagt Circel arrest aan den persoon van den adsistent der E Compagnie Mari¬ „nus Simon van Cruiselbergen zynde geordonneerd wegens de vehemente op hem leg¬ gende suspicie van te zyn autheur van eene menigte valsche papiere en pergamente mans Specien specien tot eene aansienlyke somma uit a selfs handen ontfangen en toen ter tyd on de ingeseetenen alhier rouleerende hy Cruisi bergen gevolglijk ter requisitie van den pro interim fiscaal d' E Gabriel Exto nog dienzelven dag ten overstaan van gecommitteerde Leeden uit den Raad van Justitie, is geinterrogeerd, Voorts in deese zaak verscheidene verklaaringen successi¬ velijk zyn ingewonnen, en hy gedet: noch nader invoegen voorsz is ondervraagd gem „den (: blykens alle de bylaagen welke de vertoonders de eere hebben aan uw Ed gestr: en E Achtb„e hier by over te leggen Dat wyders op den 6en derselver maand april de prointerim fiscaal uit hoofde der vooraan gehaalde suspicie by vertoog (:sub Lit: A versogt heeft dat door dese rechtbank aan hem vert: mogt worden verleend apprehensie Corporeel op de persoon van gem Cruiselbergen en eenen Philip¬ pus du Bos welke laatste door den Prointerim fiscaal meede wierd verdagt gehouden aan de voorsz valsche munt maaking schuldig te wesen doch dewel¬ ke zo als van agteren gebleeken is, zig op eene verregaande disrespectieuse en Calumnieuse wyze over zyne hooge en Wettige

NL-HaNA_1.04.02_10666_0689 view scan ↗

English

lawful authority has expressed, as one can see by his response under Letter 2; and in which representation the aforementioned interim fiscal also requested that he might be authorized by decree of this tribunal to conduct a judicial search in the houses of the Captain of the Honorable Company, the Valiant Sierveld, and the Burgher Lieutenant, the Valiant Johannes Gysbertus van Reenen, where the said detainees had lodged alternately. In which first request the memorialists, because they maintained that they did not have sufficient grounds for it, were unable to consent, although the aforementioned interim fiscal was granted his second request and the person of Cruiselberg was indeed kept in civil arrest, though in solitary confinement, as appears further from the minutes kept on the aforementioned 6th of April, annexed hereto under Letter B. That subsequently this matter, having remained in the same state without the guilt or innocence of the said Cruiselbergen appearing more clearly herein, or the suspicion that presses upon him so heavily being in any way aggravated or diminished, the repeatedly mentioned interim fiscal, on the 20th of April last by representation (to be seen under Letter D) informed the memorialists, that having no basis from the collected inquiries to institute any action against Cruiselbergen, or to proceed ordinarily or extraordinarily, he therefore turned over this case for the decision of the Council of Justice. Which declaration, however, could not move the memorialists to discharge the said Cruiselbergen from his detention and to acquit him of the suspected crime, since the same suspicion still rests upon him in an equally high degree as at the first moment of his arrest. Wherefore the memorialists, having taken this matter into mature consideration and having paid attention to everything that in any way pertained to the subject and merited observation, have found it to be of such important weight that it seemed in all cases capable of dragging very pernicious consequences in its wake for the Honorable Company and this Colony; since it is indeed of the utmost importance that the credit of the currency introduced here out of necessity be maintained with all rigor, as, through an unexpected cessation of the same, it was to be feared that a most damaging distrust would inevitably arise among the civil community; and on the one hand, the ease with which the counterfeiting of the said currency has now already been undertaken so many times without the author the author thereof having been able each time to be discovered or convicted in a legally sustainable manner; and on the other hand, the sensation which the grounds for the suspicions that have arisen against the said Cruiselbergen have provoked among the inhabitants could give a great deal of occasion for those who might be further inclined to such villainous enterprises to become less fearful of putting the same into execution. Since the memorialists (under correction) understand that they cannot take the necessary measures in this matter with respect to the repeatedly mentioned Cruiselbergen by means of any judicial ruling, they the memorialists, for the reasons cited above, have deemed it necessary to bring this case, with the presentation of all relevant documents and records, before the eyes and to the cognition of Your Right Honorable and Worshipful sirs, and request that it may please Your Right Honorable and Worshipful sirs to decide and dispose concerning the said Cruiselbergen in such manner as, according to your highly wise judgment, the nature of the case requires. Meanwhile, the undersigned with due that having no basis from the collected inquiries to institute any action against Cruiselbergen, or to proceed ordinarily or extraordinarily, he therefore turned over this case for the decision of the Council of Justice. Which declaration, however, could not move the memorialists to discharge the said Cruiselbergen from his detention and to acquit him of the suspected crime, since the same suspicion still rests upon him in an equally high degree as at the first moment of his arrest. Wherefore the memorialists, having taken this matter into mature consideration and having paid attention to everything that in any way pertained to the subject and merited observation, have found it to be of such important weight that it seemed in all cases capable of dragging very pernicious consequences in its wake for the Honorable Company and this Colony; since it is indeed of the utmost importance that the credit of the currency introduced here out of necessity be maintained with all rigor, as, through an unexpected cessation of the same, it was to be feared that a most damaging distrust would inevitably arise among the civil community; and on the one hand, the ease with which the counterfeiting of the said currency has now already been undertaken so many times without the author

Dutch transcription

wettige overigheid heeft geuit / gelyk men by zyn responsiva sub Lit: 2 kan zien:/ en by welk vertoog voorm: prointerim fiscaal meede verzogt heeft dat hy by decreet van deese vierse schaar mogt werden gequalificeerd om te doen geregtelijke Visitatie in de huisen van den Capitain der E Comp„e de Manhaftin Sier¬ veld en den burger Lieutenant de manhaften Johannes Gysbertus van Reenen alwaar de gem: gedet„e alternative hadden gelogeert in welke eerste versoek de vertoonders wijl zy sustineerden daar geen genoegzaame grond toe te hebben niet hebben kunnen Consentee¬ ren zijnde egter den voorm: pro interim fi¬ scaal zyn tweede versoek toegestaan en den persoon van Cruiselberg wel in Civeel arrest gehouden dog buyten acces (: gelyk nader komt te blyken uit de notulen op voorm: 6e april gehouden hier geannexeerd sub Lit: B: Dat vervolgene deeze zaak in denzelfden staat gebleeven zynde zonder dat de schuld of on¬ schuld van gem: Cruiselbergen in deezen naader is koomen te blyken of dat de hem zo zeer drukkende suspicie eenigermaate is geaggraveerd of gediminueerd meergem. pro interim fiscaal op den 20 april laatst „leeden by vertooge /: te zien sub Lit D:) aan de vertoonders te kennen heeft gegeeven, dat dat hy uit de ingewonnene enquesten geen fundament hebbende om tegen Cruiselbergen eenige actie te institueeren, ordinarie of extraordi¬ „narie te pocedeeren, dierhalven deeze zaak ter decisie van den Raad van Justitie overgav welke declaratie de vertoonders echter niet kon¬ „de beweegen om gem: Cruiselbergen uit Zyne detentie te clargeeren en van de gesuspecteerde misdaad vrij te spreeken daar deselfde suspicie nog in eene eeven hoogen graad op hem blijft leg¬ gen als het eerste ogenblik zyner in arrest ne¬ „ming Weshalven de vertoonders deese zaak in rype overweeging genoomen en op al wat eenig zints ter matrie dienende was en opmerking meriteerde, gelet hebbende dezelve van een zo important gewicht hebben bevonden te zyn dat ze in alle gevallen zeer pernicuwse ge¬ volgen voor de E Comp„e en deeze Colonie Scheen na zig te kenneen sleepen daar het dog van het Uiterste aanbelang is dat het Credit der al„ hier door nood ingevoerde munt met alle ri gueur worden opgehouden als door een onver¬ hoopt Cesseeren van het welk het te dugten waare dat er een allerschadelijkst wantrouwen onder de burgerlyke zaamenleering onvermy¬ delyk stond gebooren te worden en aan de eene Zyde de gemakkelykheid waar mede de verval „sching der gem: munt nu al zo verscheide maalen ondernoomen is geworden zonder dat de auteur de autheur daar van telkens heeft kunnen worden ontdekt of op eene in regten bestaanbaare wyze overtuijgd en aan de andere zyde het eclat het welk de reedenen der suspicien die teegens gem: Cruiselbergen opgekoomen zyn onder de Inge¬ zeetenen heeft verwekt zeer veel aanleiding zouden kunnen geeven dat de Zodaanige die tot diergelyke snoode ondernemingen verder geneegen mogten zyn minder beschroomd zouden worden gemaakt dezelve te werk te stel¬ len Dan daar de vertoonders (:onder Correctie begrypen ten deezen door geen regterlyk gewys¬ „de met opzigt tot meergedachten Cruiselber„ gen de noodige mesures te kunnen neemen hebben zy vertoonders om de voor aangehaal¬ de reedenen vermeend deeze zaak onder er hibi¬ tie van alle de daar toe relative stukken en munimenten te moeten brengen onder het oog en ter Cognitie van Uweled: Gestr. en E Achtb„e en verzoeken dat het van uwelEd Gestr: en E Achtb welbehaagen zyn mogen ten belangen van denzelven Crui¬ selbergen zodanig te besluiten en disponeeren als na derselver hoog wys oordeel, den aart der Zaake is vereisschende. Middelerwyl dat de onderget: met verschul„ digde dat hy uit de ingewonnene enquesten geen fundament hebbende om tegen Cruiselbergen eenige actie te institueeren, ordinarie of extrad¬ „narie te pocedeeren, dierhalven deeze zaak te decisie van den Raad van Justitie overgav welke declaratie de vertoonders echter niet ko¬ „de beweegen om gem: Cruiselbergen uit zyn detentie te clargeeren en van de gesuspecteerde misdaad vrij te spreeken daar deselfde suspicie nog in eene eeven hoogen graad op hem blyft leg¬ gen als het eerste ogenblik zyner in arrest n „ming Weshalven de vertoonders deese zaak in rype overweeging genoomen en op al wat ee Zints ter matrie dienende was en opmerk meriteerde, gelet hebbende dezelve van een zo important gewicht hebben bevonden te zi dat ze in alle gevallen zeer pernicuuse ge¬ volgen voor de E Comp„e en deeze Colonie Sche na zig te kenneen sleepen daar het dog van het Uiterste aanbelang is dat het Credit der a hier door nood ingevoerde munt met alle re gueur worden opgehouden als door een onver¬ hoopt Cesseeren van het welk het te dugten waare dat er een allerschadelykst wantrou onder de burgerlyke zaamenleering onverm¬ delyk stond gebooren te worden en aan de een Zyde de gemakkelykheid waar mede de ver¬ „sching der gem: munt nu al zo verscheid maalen ondernoomen is geworden zonder cat de auteur

NL-HaNA_1.04.02_10666_0693 view scan ↗

English

the author thereof has constantly been able to be discovered or convicted in a legally sustainable manner, and on the other hand the sensation which the grounds for the suspicions that have arisen against the said Cruiselbergen has caused among the inhabitants could give very great cause for those who might be further inclined to such wicked enterprises to be made less fearful of putting the same into practice. Yet since the memorialists, under correction, understand that in this matter they are unable through any judicial sentence to take the necessary measures with regard to the frequently mentioned Cruiselbergen, they, the memorialists, for the reasons cited above, have deemed it necessary to bring this matter, with the submission of all relevant documents and muniments, under the eyes and to the cognition of Your Right Honourable and Worshipful Court, and request that it may please Your Right Honourable and Worshipful Court to decide and dispose concerning the said Cruiselbergen in such manner as, in their highly wise judgment, the nature of the matter requires. While the undersigned remain with due high esteem. Was signed below: Right Honourable Noble and Worshipful Lords, Your Right Honourable and Worshipful Court's humble and obedient servants. Was signed: P: Hacker, G: H Cruywagen, Ioh: Smuts, S: V: Echten, I: M: Horak, J: M: Bletterman, W: F: v: Reede van Oudtshoorn, C: G: Maasdorp, G: H: Meijer, and H: J: de Wet. In the margin: Cape of Good Hope, the 11th of May 1786. Agrees: C Diemel, sworn clerk. Register of documents relating to the case of the assistant of the Honourable Company, Marinus Simon van Cuijselbergen. A: Representation of the Fiscal pro interim dated 6 April 1786. B: Minutes of the aforesaid 6 April. C: Representation of the aforesaid Fiscal pro interim of 10 April 1786. D: 20 April. E: Deposition of Johannes Gijsbertus van Reenen. F: George Fredrik Goets. G: Arend van Wieling with an attached list. H: Jan Jacob Swanevelder with an attached note. I: Evert Heug. K: the wife of the aforesaid Heug. L: Deposition of Hercules Sandenberg. M: Jan Casper Loos. N: Willem ten Bengevoort. O: Interrogatories with their responses from Cruijselbergen. P: Further interrogatories with their answers from Philipus Bosch. Q: [illegible] R: Deposition of Onderdenwijngaard, which owing to his speedy departure could not be re-examined. S: Certificate of the gentlemen van Gennip, Duminij, and Pruter. T: Letter from Cruijselberg to the Honourable President, in which was enclosed a petition to His Right Honourable and the other members of the Honourable Council of Justice. U: Minutes of 4 May 1786. Agrees: W Diemel, sworn clerk. Right Honourable Noble Lord and Lords, With due respect, the undersigned Fiscal pro interim, Gabriel Pieter, represents: That last Friday, the burgher Lieutenant Jan Gijsbert van Reenen paid a sum of 2,000 rixdollars to the bookkeeper of the Honourable Company, Mr. George Frederik Goets, for the Master of the Equipage, the Honourable Duminij, consisting of two packets of paper currency, each of 1,000 rixdollars, of which one was sealed and the other was loose. Among the notes in the loose packet, 270 rixdollars in counterfeit money, newly fabricated or forged on parchment, was found. That upon further inquiry, searches conducted, and depositions obtained before the Commissioners from this Honourable Council, it appears that not only does the aforementioned 270 rixdollars of counterfeit parchment currency come from the hands of the assistant at the Political Secretariat, Marinus Simon van Cruijselbergen, To the Right Honourable Noble Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope. but that the said van Cruijselberg, in addition to this, has paid out more counterfeit money, namely a further 150 rixdollars among other money to the aforesaid Mr. Duminij, and 165 rixdollars to Mr. Swanevelder, besides several small sums to other persons, whereby a no small suspicion arises that the said van Cruijselberg is the author of this counterfeit currency, which is greatly increased by the fact that, regarding the aforementioned large sum, he cannot positively name anyone from whom he had received any counterfeit money, and has taken back such counterfeit notes issued by him and, without any further inquiry, has given other money in place thereof; that there furthermore are also some strong presumptions that the aforesaid van Cruijselberg was assisted therein by the soldier Philipus Bos, stationed on the Line, and that the said Bos has likewise made himself guilty of this crime; thus the petitioner ex officio finds himself under the indispensable necessity to proceed according to the order of law against the aforesaid persons, and in that regard to conduct all investigations and gather the evidence whereby greater certainty can be obtained, and to that end to secure the persons of the same and, in the presence of Commissioners from this Council, to search their lodgings and chests most carefully; considering that Your Honours' authorization is required for this, the petitioner turns to the same with the humble request that it may please Your Honours to grant to the petitioner your warrant, whereby the petitioner is qualified to undertake the said search as soon as possible in the houses of the burgher Lieutenant Jan Gijsbert van Reenen and the naval captain P:s Sierveld, where the frequently mentioned van Cruijselberg and Bos have been lodging, and furthermore to have these aforementioned persons apprehended. Which doing, was signed: G: Pieter. In the margin: Exhibited in court, the 6th of April 1786. Sworn Clerk, E Diemel. Agrees.

Dutch transcription

de autheur daar van telkens heeft kunnen worden ontdekt of op eene in regten bestaanbaare wyze overtuijgd en aan de andere zyde het eclat het welk de reedenen der suspicien die teegens gem: Cruiselbergen opgekoomen Zyn onder de Inge¬ zeetenen heeft verwekt zeer veel aanleeding zouden kunnen geeven dat de zodaanige die tot diergelyke snoode ondernemingen verder geneegen mogten zyn minder beschroomd zouden worden gemaakt dezelve te werk te stel¬ len Dan daar de vertoonders (:onder Correctie begrypen ten deezen door geen regterlyk gewys¬ „de met opzigt tot meergedachten Cruiselber¬ gen de noodige mesures te kunnen neemen hebben zy vertoonders om de voor aangehaal¬ de reedenen vermeend deeze zaak onder er hibe¬ tie van alle de daar toe relative stukken en munimenten te moeten brengen onder het oog en ter Cognitie van Uweled: Gestr: en E Achtb„e en verzoeken dat het van - uwelEd Gestr: en E Achtb welbehaagen zyn mogen ten belangen van denzelven Crui¬ selbergen zodanig te besluiten en disponeeren als na derselver hoog wys oordeel, den aart der Zaake is vereysschende. Middelerwyl dat de onderget: met verschul„ digde „digde hoogagting blyven. /:onderstond:/ Wel Edele Gestrenge Heer en Ed Agtbaare Heeren Uwer wel Ed: gestr: en E agtb: onderdaanige en gehoor „zaame dienaren. — /:was getekend P: Hacker, G: H Cruywagen, Ioh„ Smuts, S: V: Echten, I: M: Horah„ J: M: Bletterman, W: F: v: Reede van Oudtshoorn C:G: Maasdorp, G: H: Meijer en H: J: de Wet. — /:in margin:/ Cabo de Goede Hoop den 11 May 1750. Accordeerd C Diemer gezwr. Clercq Zaak nus ijsel„ der tuekken l 1786 rijs„ goets met er ve an vorsz: Register der stukken specteerende tot de zaak van den adsistend der E. Compe Marinus Simon van Cuijsel„ bergen. H Vertoog van den pro Jnterim fis„ caal de dato 6 April 1736 B: Notulen van voorm: 6 april Vertoog van voorn: pro Jnterim Cis„ „caal van den 10 april 1786 „ 20 april Verklaring van Johannes Gijs„ bertus van Reenen George Fredrik Goets „ Arend van Wieling met een bijgevoegd leisje Jan Jacob Swanevelder met een haar bijgevoegde notie „ Evert Huig „ de huijsvrouw van voorsz: 2 ƒ G: - _ voorsz: Heug Verklaring van Hercules Zandenberg Jan Casper Loos „Willem ten Bengevoort Jnterr: met derselver responsive van Cruijselbergen Nadere Interr: met derzelver antwoorden van Philipus Bosch R: Verclaring van Onderdenwijngaard dewelke wegens zijn spoedig vertrek niet kunnen worden gerecolleerd. Certificaat van de Heeren van Gen „nip Duminij en Pruter Brief van Cruijselberg aan den E: agtb: Heer praesident waar in geslooten een re„ „quest aan zijn wel Ed: Agtb: en de verdere leeden van den E: agtb: Raad van Justa d1 Notulen van den 4 Maij 1726 Accordeerd W Diemel gezwe. Clooq M. N: ƒ G S: : g 2 Wel E agtb: Heer en Heeren Vertoond met den schuldigen Eerbied den on„ dergeteekende pro Interim Fiscaal Gabriel Pieter dat op laats gepasseerde vrijdag van den bur„ der Lieutenant Ian Gysbert van theenen een Somma van ro: 2000 aan den boekhouder der E Comp: M:r George Frederik Goets, voor de Equipagiemeester d' E Dumini zyn„ de uytbetaald geworden, bestaande in twee paquetten papiere mrunte ider van rd„s 1000 waar van 't eene verzegeld en 't ander los is geweest, onder de stukken in 't losse paqnet is bevonden geworden rd:s 270:— valsch geld op pergament nieuw gefabri„ seerd of nagemaakt. dat by verdere navraage, gedaane rucherchen en voor Heeren Gecommitt:s uyt deesen E agtb: raade ingewonnene bequesten blykt, dat niet alleen de voorgem: rd:s 270 valsche pergamente munte uyt handen van den adsistent ter Politiique Secretarije Mari nus Simon van Cruijselberg komen, Aan den wel Eagtb: Heer President en Raade van Ius„ titie des Casteels de goede Hoop maar LiA A maar dat denzelve van Cruijselberg boven dien, meer valsch geld als aan voorm: Heer Dumini onder ander geld nog rd:s 150 en aan d' Heer Swanevelder Ad:s 165. benevens eenige geringe sommen aan anderen persoonen uyt betaald heeft, waar door eene niet geringe sustitie ontstaat, dat gem: van Cruijselberg den autheur van deeze valsche munte is, dewelke grootelyx daar door werd vermeedert, dat denzelve bij de voorn: groote Somma niemand positive kan aan geeven, van dien hij eenig valsch geld had ontfangen, en diergelyke van hem uytgegea„ ven wederom tot zig genoomen, en zonder eenige verdere navraage ander geld daar voor in de plaats heeft gegeeven; dat er voort ook eenige sterke presumtien zynde, dat voorsz van Rruijselberg door den op de Linie bescheydene soldaat Philipus Bos daar bij geadsisteerd is geworden en dien Bos zig aan deese misdaad meede Schul„ „dig heeft gemaakt, dus den R. 0. vertoonder zig amtshalven in de indispensabelen noodzaakelykheid bevind, tegens voorm: persoonen en ordini Juris te procedeeren, en ten dien opzigte alle de onderzoekingen te doen en de bewijzen in te winnen, waar„ door een meerdere zeekerheyd kan ver„ kreegen worden, en ten dien eynde zig van van derzelven persoonen te doen verzeekeren en ten overstaan van Heeren gecommitt:s uyt deezen laade hun Lieden Logisten ber„ sten op 't naauwkeurigst te visiteeren, ge„ gemerkt dat hier toe vereijst word uw Eagtb. autorisatie; zo is den r. O. vertoonder tot wel denzelven zig koerende met Eerbiedig verzoek dat het Uw Eagtb: behaagen mooge, aan de R. O. vertoonder te verleenen, welderzelven decret, waar door den RO. vertoonder gequa„ lificeerd word, in de huyzen van den bur„ ger Lieutenant Jan Gisbert van Rheenen„ en den Cap:tn ter zee P:s Sierveld, waar meergem: van Rhuyselberg en Bos zyn lo¬ geerende geweest ten Spoedigsten gez: visitatie voor te neemen en voorts deeze evengem: perzoonen te doen apprehen„ deezen. /:onderstond:/ 'T welk doende /was getekend:/ G: Peter /in margine:/ Exhitpelum in Iuditio:/ den 6 april 1786. - gerwe. Clercq En Tiemer Accordeert. van

NL-HaNA_1.04.02_10666_0707 view scan ↗

English

Thursday 6 April 1786. In the forenoon, present the Honorable Pieter Hacker, President, and all the Members. There has been delivered in court by the acting Fiscal, Gabriel Exter, a representation concerning the persons held in civil custody at the Castle, namely the assistant Marinus Simon van Cruysselberg and the soldier Philippus Bos, who, according to the contents of that representation and the inquests annexed thereto, lie under heavy suspicion of being the authors of such counterfeit parchment and paper currency as currently circulates among the inhabitants here; which representation reads as follows: Which representation and documents having been discussed and deliberated upon, the following resolution was passed thereon: The Court, having read the representation and documents delivered by the ex officio petitioner, grants, by virtue of the contents thereof, the requested search, leaving the aforementioned Cruysselberg provisionally in civil custody on condition that no one shall have access to him, keeping the request regarding Philippus Bos under advisement until such time as further instructions concerning this matter shall have been received. At the Cape of Good Hope, date as above. Lower: In my presence, signed: van Aerssen, Secretary. Below stood: Sworn Clerk, Diem. Agrees. 2 Honorable Sir and Gentlemen, The acting Fiscal Gabriel Exter represents with due respect that, when on the 6th of this month, regarding the persons of the assistant Marinus Simon van Cruijsselbergen and the sailor Philippus Bos, who according to the submitted representations and annexed inquests come to lie under heavy suspicion of being the authors of a great quantity of counterfeit parchment currency currently circulating, the undersigned petitioner, ex officio, also respectfully requested from Your Honors, according to the nature and requirements of the case, the bodily arrest of the said persons, and your resolution was passed to the effect that the first-named Marinus Simon van Cruysselbergen shall provisionally remain in civil custody, provided that no one have access to him, the request regarding Bos having been kept under advisement; To the Honorable President and Court of Justice of the Castle of Good Hope. The ex officio petitioner, in order to carry this esteemed resolution into execution in such a manner that the detainee would remain at the Castle in the military prison with the Provost, addressed himself to the Honorable Governor to request the necessary orders for this purpose; but the ex officio petitioner, then considering that the prison is intended solely for military personnel in cases of minor offenses and is not fitted to keep several persons separately and without access, and being already occupied by three persons, would not fulfill the intention and objective of the aforementioned honorable resolution, deemed it most advisable to have the detainee taken to the ordinary prison. Which was also carried into execution by the ex officio petitioner in such a manner that, after having had the said van Cruijsselbergen escorted by some soldiers to the aforesaid prison with the permission obtained for this purpose from the Honorable Governor, he had him placed separately in such a room where civil prisoners are accustomed to remain detained. That, since the said van Cruijsselbergen, in addition to the bed, table, chair, and books permitted to him by the ex officio petitioner, has further requested to be allowed to have candles, ink, pens, and paper, and as this could not be granted to him by the ex officio petitioner without Your Honors' decision thereon, as it conflicts with the other orders, the ex officio petitioner has deemed it proper to present both the one and the other to Your Honors with due respect, with the no less respectful request that it may please Your Honors to approve with high regard what has thus been effected by the ex officio petitioner, and to order concerning the further request of the detained van Cruysselbergen whatever Your Honors shall find and deem appropriate. Below stood: Which doing, was signed: G. Exter. In the margin: Exhibited in court 10 April 1786. Agrees. Sworn Clerk, E. Diem. Lit. D. To the Honorable President and Court of Justice of the Castle of Good Hope. Honorable Sir and Gentlemen, The undersigned acting Fiscal Gabriel Exter represents with due respect that, following the representations respectfully submitted on the 6th of this month with their inquests by the ex officio petitioner regarding the assistant Marinus Simon van Cruysselbergen, stationed here, and the ordinary seaman Philippus Bos, pursuant to which the said persons have come to lie under great suspicion of being the authors of a quantity of counterfeit paper and parchment currency, and the request made in this regard to Your Honors having also been granted according to your resolution of the said date, namely a search of their lodgings and goods, such search not only at

Dutch transcription

Donderdag den 6 April 1786. 's voormiddags present den E agtb: Heer Pieter Hacker President en alle de Leeden. Is door den het Fiscalaat pra Jnte¬ rim waarnemen den C„ gabriel Oter in Judicio overgeleverd een vertoog nopens de ten Casteele in Civiel arrest zitten¬ de personen van den adsistent Marinius Simon van Cruysselberg en den soldaat Philippus Bos, dewelke volgens den inhoud van dat vertoog en daarnevens gevoegde Enquesten onder grote suspicie lig„ gen van te zijn autheuren van sodanige valsche pergamente en papiere munten als thans onder d' Jngeseetenen alhier ton„ leeren; Luidende dat vertoog als volgt Over welk vertoog en stukken gesproo¬ ken en gebesoigneert zynde, is daarop het beslooyt volgende beslugt gevallen, De Raad hebbende gelesen het door den exofficio vertoonder overgeleverde vertoog en verstukken, accordeert uyt hoofde van derselver Contenue de versogte visitatie, latende gemelde Cruysselberg voorts by provisie blyven in Civrel arrest mitts dat niemand sacces tot denselven hebbe, houdende het ten opsigte van Philippus Bos versogte Copy L A B ƒ in advys tot Tyd en wyle dien aangaande nadere instinctien zullen zyn ingekomen abo de goede hoop datum ut supra /:lager:/ my praesent /:geteekend./. van Aerssen Secrets /:onderstond:/ gezwe Clrcq Diem Accordeert. ƒ 2 Wel Ed: Agtb: Heer en Heeren Vertoond met den schuldigen Eerbied den pro interim fiscaal Gabriel Exter dat, wanneer onder den 6 deeser door den ondergeteek:t vertoonder R:O: omtrend de persoonen van den adsistend Marinus Simon van Cruijsselbergen te¬ en den Mattroos Philippus Bos, dewelke volgens ingediende vertogen daar nevens gevoegde enquesten onder grote suspicie komen te leggen van te Zyn Autheuren van een grote me„ „nigte valsche thans rouleerende perga„ „mente munte, aan Uw E agtb: naar de natuur en vereijsch der zake mede eerbiedig zynde versogt geworden apprehensie Corporeel van gem: Personen en daarop wel derselven besluijt gevallen zijnde dat den eerstgem: Marinus Simon van Cruysselbergen bij provisie zal blijven in Civiel arrest, mits dat niemand acces tot denzelven hebbe¬ zijnde het verzogte ten opzigte van Aan den WelEd: agtb heer President en Rade van Justitie des Casteels de Goede Koop. Bos L Bos, in advijs gehouden geworden den R: O vertoonder om dit zeer ge„ eerde besluyt in executie te brengen zodanig dat den gearreteerde ten Cas„ „teele in de militaire gevangenis bij den Provoost zoude verblijven, zig heeft geaddresseerd aan den Weled: gestr: heer gouverneur om de nodige orders hier toe te verzoeken; dog, dat den R: O. ver¬ „toonder dan overweegende, dat de gevan„ gen is alleenig voor de militairen bij geringere fauten beslemd en niet geap„ preteerd om meerdere personen Separatin en zonder acces te bewaaren en alree met drie personen bezet zijnde aan d'intentie en 't doelwit van voorm: venerl besluijt niet zoude voldoen, 't raadsaamst heeft gehouden, den gearrit¬ teerde te laaten brengen naar 't ordi¬ naire gevangenhuys. — T geen door R: O vertoonder ook op de wijze ten uijtvoer is gebragt geworden, dat hy naar met de hier toe geobteneerde permis¬ sie van den Weled: gestr: Heer gouverneur gem: van Cruijsselbergen door eenige militairen naar voorsz: gevange ne te hebben laten envoijeeren denzelve byzonders heeft doen plaatzen op zo danige kamer, waar civieliter gearre „teerde pleegen te blijven gedetineerd. Dat van dien van Cruijsselbergen buyten den door den R: O vertoonder hem gepermitteerde kooij, tafel, stoel, en boeken nog verder versogt zijnde om kaarsen inkt pennen en papier te mogen hebben, en zulks hem van den R:O: vertoonder als teegens d'ander strijdende zonder UWEagtb: besluijt hier over niet kunnende toegestaan worden den R:O: vertoonder heeft geoordeeld, zo wel 't eene als 't ande„ „ve aan UWEagtb met schuldigen Eerbied te zullen voordragen met 't niet minder eerbiedig verzoek dat 't uE agtb: behagen moge 't zoda¬ nig van den R: O: vertoonder geef„ „fectueerde hoog agting te approbee¬ ren en nopens 't verdere verzoek van den gedetineerde van Cruysselber¬ „gen te ordonneeren 't geen UWEagtb: zullen vinden en oordeelen te behooren /:onderstond:/ T welk doende /: was get:/ G Exter: /in margine:/ xhibit: in Judi„ „cio den 10 April 1786. — Argordeert gezwe Clercq En Siemel n bij den heeft h ier heer ver¬ gevan„ O ap ratim alra m: ret„ Lit D Aan den WelEagtb: Heer President en Raade van Justitie des Casteels de goede Hoop WelEagtb: Heer en Heeren Vertoond met der schuldigen Eerbied den ondergeteekende pro interim Tis¬ caal Gabriel Exter Dat op van Den R: Overtoonder ten opzig¬ te van den alhier bescheydenen adsistend Marinus Simon van Cruysselbergen en den Jongmatroos Philippus Bos onder den 6 dezer eerbiedig ingediende vertoogen met deszelvs enquesten, in gevolge welker gem: „perzoonen onder grooote suspisie zijn komen te liggen van te zijn autheuren van een menigte valsche papieren en pergamen¬ „ten munten en hier omtrend gedaane verzoek van uwEagtb: blykens welder„ zelven besluijt van gem: Dato zynde mede geaccordeert geworden, visitatie van derzel„ „ven logis en goederen, zulke visitatie niet alleen ter

NL-HaNA_1.04.02_10666_0716 view scan ↗

English

in the presence of the Gentlemen Commissioners from this Honorable Council, was carried out immediately, but also that the further investigations serving to examine this act have been continued up to this point. That from these investigations it becomes evident that 1) the corpus delicti, being the counterfeit currency, actually exists, to the sum of RdC. 620; that 2) this sum originates from the hands of the above-mentioned van Cruyselbergen; and that 3) he, Cruyselbergen, cannot in any way substantiate from whom he received this counterfeit money, as clearly appears further from the annexed documents and particularly from the answers he provided, which indications are certainly of the greatest weight and incriminating, but that the same can be regarded as nothing other than remote indications; and further evidence and indications being lacking, such as that no witnesses testify directly against the accused and also that nothing was found upon inspection or otherwise that can prove that he is the author of the counterfeit money, they are not of such a nature as to allow proceeding extraordinarily against him in the absence of his own confession and proceeding to a severe interrogation. That for lack of said direct evidence and indications, the Officer of Justice submitting this matter under correction likewise believes himself unqualified for it to be admitted into an ordinary trial, and has therefore deemed it best respectfully to deliver into the hands of Your Honors the collected documents and inquests, of which one deposition of the bookkeeper Goetz on account of illness, and another of Mr. Onder de Wijngaard, who has meanwhile departed for Batavia, have remained unconfirmed upon re-examination, with a no less respectful request that it may please Your Honors to decide and order provisionally or otherwise concerning this as Your Honors shall deem proper. Doing which, was signed G. Exter. In margin: Exhibited in Court on 20 April 1786. Agreed, sworn Clerk E. Diem. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the Burgher Lieutenant Johannes Gysbertus van Reenen, of competent age, who, at the requisition of the Fiscal pro interim here, Gabriel Etter, declared it to be true: That when the deponent arrived from the countryside at the Cape late in the evening of last Tuesday, being the 28th of the past month of March, the deponent's wife informed him, the deponent, that the Captain at Sea, the Honorable Dueminie, had sent word to ask for the money that said Eduminie still had to claim from the deponent. That the deponent, having had a sum of one thousand Rixdollars counted out on the following Thursday morning by the assistant van Cruisselbergen, the deponent had kept by him that packet of 1000 Rixdollars, which was unsealed, along with another packet which the deponent had received sealed the evening before from the Captain at Sea, the Honorable Zierveld, having awaited that the bookkeeper George Fredrik Goetz would, according to his promise, come to collect that money and bring it to said Dueminie. But since said Goets had not come and the deponent had to go out that evening, and the deponent's wife had not been at home either, the deponent, since he did not have the key to his desk, handed over the two packets of money to his brother-in-law, the assistant Honoratus Maynier, in order to keep it, as it was in his house that the deponent happened to be, so that he also accepted it and kept it with him that night. Lit. E. That the deponent, having sent for the above-mentioned Mr. Goets the following morning, the deponent had the aforesaid two packets of paper money requested from his aforementioned brother-in-law Maynier and also received them; having placed those two packets of money beside him on the table when he had received them; and upon the arrival of said Mr. Goets handed them over without recounting them, in order to bring that money to the above-mentioned Dueminie, who had also done so; that said Goets, having returned to the house of the deponent in the afternoon, called the deponent alone into a room and said to him: that counterfeit money had been found in the loose packet. That said Cruijsselberg, having inspected the money thereupon, had said substantially that some of them, as it seemed to him, were counterfeit, but that he could not say so of the others; having simultaneously said to the above-mentioned Goets: there is still money lying upstairs, and if it should not be enough, I will give silver money; having answered to the deponent's question from whom he had received that money: from no one other than from the Burgher Firewarden Sandenberg, Loots, and Van Wieling; so that the deponent had said to said Cruijsselberg: that he must immediately go to those people and inquire about it. Declaring nothing more, except only that said Cruysselberg, in passing when he went to get other money, had said to the deponent's brother Sebastiaan van Reenen: there I get a fine blow; the deponent gives for reasons of knowledge as in the text, offering to confirm the same at all times with a solemn oath. Thus done at the Cape of Good Hope.

Dutch transcription

ter overstaan, van Heeren gecommitteerden uyt dezen Eagtb: Raade dadelyk ten is uytvoer gebragt, maar ook de verdere informatien tot onderzoek van dit feit strekkende tot hier toe zyn Gecontinueerd geworden Dat uyt deze informatien komt te Consteeren dat 1) 't Corpus delifti de valsche munte wezend „lijk existeerd, ter somma van RdC. 620 dat 2) deze somma uijt handen van den boven gem: van Cruyselbergen afkomstig is en dat 3) hij Cruyselbergen op geenderly wijz met gronde kan aangeeven van Wien hij dit valsche geld ontfangen heeft gelyk zulx nader uijt de geannexeerde dofumen„ ten en byzonders uyt desselfs gegeevene res¬ ponsiven duydelyk komt te blyken, welke inde „cia zekerlijk van 't grooste gewigt en gra„ „veerend zijn, dog dat dezelve niet anders, als indicia remonta kunnen aangezien worden, en de nadere bewijzen en indin cien ontbreekende, als dat er geen getuijgen directelijk, tegens den beschuldigde verkla „ven en ook bij visitatie ofte adersints¬ niets is gevonden geworden, dat bewijzen kan, dat hij den autheur van de valsche munte is niet van dien aard zijn, om bij ge„ brek van eygene Confessie extraordinair tegens dezelven te kunnen procedeeren en tot een een Scherpen-examen overtegaan. — Dat wegens gebrek van gesz: directen be¬ „wyzen en indicen, de R:O: vertoonden deze zaken (onder Correctie / eeven zo min vermeend gequalificeerd te zijn, om in 't ordinaire proces ontfangen te worden en dierhalven voor best heeft geoor„ „stukken en deeld de ingewonne ^ enquesten waar van eene verklaaring van den boekhouder goetz wegens ziekte, en een andere van den naar Batavia intusschen ver„ trokkenen M=r Onder de wijngaard, on„ gerecolleerd zijn gebleeven mits dezer eerbiedig te leeveren in handen van UWEagtb: met niet minder eerbie„ „dig verzoek dat 't UwE agtb: behagen moge hier omtrend zodanig bij pro„ visie of anders te besluijten en te ordonneeren als UW Eagtb, zullen vinden te behooren, 't welk doende /:was geteekend. / G. Exter /:in margine:/ Exhibitum in Judicio den 20: April 1786. — Accordeert gezwe Clercq EDiem eer Compareerde voor ons ondergetee kende gecommitteerdens uyt den E Agtb= Raad van Justitie deses gouverne ments den Burger Luut: S„r Johannes Gysbertus van Reenen van Competen¬ ten ouderdom dewelke ter requisitie van den pro Jnterim Fiscaal alhier S„r Gabriël Etter, verclaarde hoe waar is dat wanneer den Comp=t op laatstl: dings„ dag ofte den 28 der afgewekene maand maart des avonds van buyten aan de Caab gekomen was des Compts. Huijsvrouw hem Compt. ver¬ wittige had dat den Captn ter E Zee dE dueminie hadde laten ueten vragen, om het geld dat gem: Eduminie van den Comp„s nog had te Pretendeeren. dat den Comp„t des aanvolgenden donderdags morgens door den adsistent van Cruis¬ selbergen hebbende laten aftellen eene somma van Een duysend Ryxd„s den Comp„ dat pakje van 1000 Ryxd:s het welk onverse„ geld/ gelieven was met nog een ander pakje, het geen den Comp„t 's avonds bevorens van den Capi„ tain ter zee d' E Zierveld versegeld bekomen had by zig hadde gehouden, afgewagt hebbende dat den Boekhouder George Fredrik goetz volgens zyne belofte komen dat geld afhalen, en gem: K duminie brengen zoude, dan vermits denselven goets niet gekomen was en den Comp„s dien avond uytgaan moest, ook des Comp„s huysvrouw niet was te huys geweest, had den Comp:t: dewyl hy Compt. de sleutel van zyn les„ Denaar niet hadde, de twee pakjes geld overhandigd aan desselfs swager den adsistent Honoratus Maynier omme het zelve te bewaren, als in wiens huys den Comp„t zig Juist bevond. invoegen denselven zulx ook g'accepteerd en dien nagt by zig gehouden had Lit. E. . dat den Compte 's volgenden morgens om boven gemelde mons=r goets gesonden hebbende hy Compt. de voorsz: twee pakjes Papieren geld van evengemelde zyn swager Maynier„ had laten afvragen en ook bekomen: hebbende die twee pakjes geld, wanneer ze ontfangen had nevens zig op de Tafel nedergelegd; en deselve by de komst van gemelde Monsr goets zonder die na te stellen overhandigt, ten eynde dat geld aan bovengem: E dumenie te brengen die sulx ook had gedaan, dat meermr: goets 's namiddags wederom ten huyse van den Compt gekomen zynde, den Comp„t alleen in Een Camer geroepen en tot hem gesegd had: dater valsch geld is het losse pakje gevonden was. dat gemelde Cruijsselberg daarop het geld besegtigd hebbende, substantieelyk had gesegd dat er sommige is als het hem toescheen valsch waren dog dat hy sulx van d' andere niet zeggen konde teffens tot bovengemelde goets gesegt hebbende daar legt nog geld boven, en zo het niet genoeg zyn mogte zal ik de zilver geld geven, hebbende op des Comps drage van wien hy dat geld ontfangen had geantwoord: van niemand anders als van den burger Brandmee„ stersandenberg, Loots en van wieling invoegen den Compt. tot meergem: Cruijs¬ selberg had gesegd: dat opstonds naar die menschen gaan en daarvan informeeren meest. Niets meer verclaarende als alleen dat gem: Cruysselberg in het voorby gaan wan¬ neer hy ander geld ging halen Jhan des Comps Broeder Sebastiaan van Reenen gesegd had, daar kryg ik een mooye klap geeft den Compte voor redenen van wetenschap als is den Text presenteerende het zelve al¬ toos met solemneele Eede te staven. — Dat aldus passeerde aan Cabo de goeder hoop

NL-HaNA_1.04.02_10666_0721 view scan ↗

English

Good Hope, the 1st of April 1786, before the Honorable Salomon van Echten and Johannes Smiets, as commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who properly signed the minute of this together with the appearer and me, the secretary. Underneath was written: Which I witness. Was signed: Van Aerssen, secretary. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the aforementioned Burger Lieutenant Sr Johannes Gysbertus van Reenen, who, this preceding statement of his having been read out clearly and distinctly word for word, declared that he persisted and continues to persist by the same, desiring that nothing more shall be added thereto or removed therefrom, except only that he, the appearer, upon handing over the money to Goets, had offered to count the same together, but that Goets had refused this and said he had no time and that he would do it at home; and in confirmation of the truth, in the presence of the said Cruysselberg, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Underneath was written: Thus re-examined, sworn to in the Castle of Good Hope, the 19th of April 1786. Was signed: J: G: van Reenen. Lower: In my presence. Was signed: J: Van Aerssen, secretary. In the margin: As commissioners, was signed: G: H: Cruywagen, Smits. Agrees. Sworn Clerk [illegible] Copy. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the bookkeeper of the Honorable Company George Frederik Goetz, of competent age, who, at the requisition of the pro interim Fiscal Sr Gabriel Exter, declared to be true: That the appearer yesterday morning, or on Friday the last day of the just-passed month of March in the morning, having been called to the house of the Burger Lieutenant Monsieur Johannes Gysbertus van Reenen to collect some money from there on behalf of the Captain at Sea the Honorable Duminie, the appearer accordingly went thither. That the appearer, having arrived at the house of the said Van Reenen, found him sitting in the gallery with and beside the assistant Kruiselberg, having two packets of paper currency, as the appearer presumes, lying on the table beside them; and the often-mentioned Van Reenen requested the appearer to take that money, amounting together to two thousand rixdollars, of which one packet was sealed and inscribed Jan Casper Loos, while the other packet was open, to the aforementioned Honorable Duminie, and to recount the open packet, which according to the statement of the often-mentioned Van Reenen had been counted by the aforementioned Kruiselberg, upon the handover. That the appearer, having arrived at the house of the said Honorable Duminie to comply with the request of the aforementioned Van Reenen, recounted the loose packet and then found interspersed among the small money, alternately, a heavy piece of money, and this to the number of six pieces, together rendering a sum of two hundred and seventy rixdollars, all of parchment. That the appearer, having thereupon returned with the packet containing the counterfeit money to the house of the often-mentioned Van Reenen, it being then in the late afternoon, found the often-mentioned Van Reenen, together with his wife, often the said Cruiselberg, one Van Onder den Wyngaard, and Bos sitting in the gallery; the said Van Reenen having asked the appearer whether he had taken the money to Duminie, to which the appearer said: Yes, but one rixdollar is missing, as there were only 999 rixdollars in the loose packet; whereupon the often-mentioned Kruiselberg replied: I shall give you that one. That the appearer subsequently called the often-mentioned Van Reenen alone into the room, and then said to him substantially: that upon recounting the loose packet he had found counterfeit money among it, and since the appearer had brought the packet of money back with him as aforesaid, the appearer opened the packet and laid the counterfeit money down on the windowsill. That the often-mentioned Van Reenen having replied thereto: I did not count it, but Kruiselberg counted it, the said Van Reenen called the aforementioned Kruiselberg; but since the said Kruiselberg in the meantime, according to the statement of the wife of the often-mentioned Van Reenen, had gone upstairs to his room with and beside the aforesaid Bos, he was called from there by the aforementioned Van Onder den Wyngaard. That the said Kruiselberg, after the lapse of 5 to 6 minutes, came downstairs and entered the room, and the said Van Reenen then said to him: Look there, sir, this is counterfeit money; whereupon the said Kruiselberg, after inspecting it for a short while, finally counted that money and said: three times sixty is one hundred and eighty, and two times forty is eighty, that makes together two hundred and sixty; whereupon the appearer said: here is another one of ten, that belongs with it too, and thus together two hundred and seventy rixdollars, being the total of those six pieces of the aforementioned denomination. The appearer testifying that the aforesaid Kruiselberg remained tranquil and unaffected during this incident; having put the counterfeit pieces of money into his waistcoat pocket, saying: Sir, I shall give you other money, even if it were silver money; whereupon the said Kruiselberg also stood up, left the room, and having returned, brought silver and paper money in a hat, of which paper money he counted out 54 pieces to the appearer, each of 5 rixdollars; the said Kruiselberg, when the appearer happened to say to him that this was nevertheless a great loss for him and that he should therefore consider from whom he had received the money, the often-mentioned Kruiselberg had substantially replied thereto: to have received no money from anyone except from Van Wieling, Loots, and Zandenberg, adding: I don't mind if it comes out, but I know damned well nothing about it. That

Dutch transcription

hoop den 1. april 1786 voor d' EE: Salomon van Echten en Johannes smiets als gecommitts uyt den E agtb: Raad van Justitie voorm die de minute deses benevens de Compt. en my secretaris meede behoorlyk hebben onderteekend. - /:onderstond: 'T welk ik getuyge /:was geteekend: van aerssen secret:s Recollement. Compareerde voor ons ondergeteekde gecommitt„s uyt den E agtb Raad van Justitie de ses gouvernements voormelde Burger Lieutenant Sr Johannes Gysbertus van Reenen dewelke dese zyne vorenstaande ver claaring kleer en duydelyk woorden lyx voorgeleden wesende verclaarde denselven daarby te blyven persis¬ teeren, met begeerte dat er niets meer bygevoegt ofte van gedaan wer¬ den zal, als alleen dat hy Compte by het overgeven van het geld aan goets had gepresenteerd om het zelve na te tellen dog dat goets zulx gewygerd had, en gesegd geen tyd te hebben, dat hy het wel te huis zoude doen, sprak ter bevestiging der waarheyd in presentie van gem. Cruysselberg de Solemneele woorden so waarlyk hebp my god almagtig. /:onderstond:/ Aldus gerecolleerd, B'Eedigt In 't Casteel de goede hoop den 19 april 1786 /:was getekend:/ J: G: van Reenen /:lager: my praesent O/. getekend:/ J: Van Aerssen secret„s /:3n margine/ als gecommitt„s /:getekend:/ G: H: riywagr Smits Accordeert. gezwe. Clercq en Diemen oven a ai ben de e gt de Copia Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uyt den E Agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements den boek¬ „houder der E Comp„e George Frederik Goetz van Competenten Ouderdom dewelke ter requisitie van den pro interim fiscaal Sr. Gabriel Exter verklaarde hoe waar is. Dat den Compt. gisteren morgen ofte op vrydag den Laatsten der eeven afgeweekene maand Maart s' morgens geroepen zynde ten huyze van den Burger Lieutenant monsr. Johannes Gysbertus van Reenen om eenig geld van daar af te haalen ten behoeven van den Capitain ter Zee d' E Duminie, invoegen den Compt zig denwaards begeeven had. Dat den Compt. ten huise van gem: van Reenen gekoomen zynde, denselven inde gaanderij met ende beneevens den adsistent Kruiselberg had vinden zitten hebbende twee pakjes met papiere munt zoo den Compt. vermijnt op de tafel neevens hun leggen, en had meergem van Reenen den Compt versogt om dat geld te zaamen uyt¬ makende twee Duijzend Ryxd„s waar van een pakje versegeld en beschreeven was Jan Cas¬ per Loos terwijl 't andere pakje zig open bevond te willen brengen by bovengem. E Du¬ „minie # minie en het open pakje, 't Gunt door bovengem: kruiselbergen volgens het zeg¬ gen van meer gem: van Reenen afgeteld was, by de overgaav te willen na tellen. Dat den Compt„ ten huyze van gem E Lume „nie gekoomen zynde om aan 't versoek van bovengem van Reenen te voldoen het losse pakje nageteld en als doen tusschen het klyne geld in, by beurte een zwaar stuk geld bevonden had, en zulx ten getalle van zes p„o. te zaamen rendeerende eene somma van twee hondert en zeeventig Rijk¬ alle van percament. Dat den zig overzulx met het pakje waar in 't valsche geld was, weederom begeeven hebbende ten huise van meergem van Reenen den Compt. , zynde het toen in der nademiddag geweest meerm: van Reenen dikwils neevens zijne huisvrouw ^ gem: Cruiselberg eene van onder den wyngaard en Bos in de gaandery had vinden zitten, hebbende ge van Reenen aan den Compt. gevrag of hy het geld by Duminie had gebrag op welke den Comp„t geregt hebbende: Ja¬ maar daar manqueert Een Ryxds aan als zynde in het losse pakje maar gewe 999 ryxd„s waar op meergem kruiselleng geantwoord had die zal ik u geeven, Dat Dat den Comp„ts vervolgens meergem: van Reenen in de kamer alleen geroepen heb¬ „bende als doen tot denselven Substantieelijk had gesegt: dat hy by het natellen van het losse pakje valsche geld onder het zelve gevon„ „den had, en vermits den Comp„t het pakje geld zoo als voorsz weederom had meede ge „bragt, had den Comp„s het pakje opengemaakt en het valsche geld op het vengster neder gelegd. Dat meergem. van Reenen daar op geant¬ woord hebbende: Ik heb het niet geteld maare Kruiselberg heeft het geteld. had gem van Reenen bovengem kruiselberg geroepen dan vermits denselven krusselberg inmid¬ dens volgens het zeggen der huisvrouw van meergem van Reenen zig boven na zyn kamer begeeven hadde, met ende beneevens voorsz bos, was denselven door bovengem. van Ouderdewyngaard van daar geroe¬ „ pen geworden. Dat gem Kruiselberg na verloop van 5 a 6 minuten na beneden en in de kamer binnen gekomen zynde gem: van Reenen als doen tot denselven gesegd hadde: Zie daar myn Heer, dit is valsch geld; als wanneer gem: kruiselberg na het zelve een poosje bezegtigt te hebben, dat geld an¬ delyk delyk geteld en gesegd had: drie maal zestig is honderd tachtig en twee maal veertig is tach¬ tig, dat is te zaamen twee hondert zestig. waar op den Compt. had gezegt: hier is nog een van thien, dat hoord er ook by en dus te zaamen twee hondert zeeventig Rijxds: zynde het rendement van die zes stukken van boven¬ gem: Caliber. — betuygende den Compt. dat voorsz kruiselberg by dat voorval tranquil en onaangedaan geweest was; hebbende de valsche stukken gelds in zyn Camisoolzak gestooken onder het zeggen myn Heer. ik zal uander Geld al was het zilver geld geeven; gelyk dan gem kruiselberg ook opstond uyt de kamer gegaan was, en weder gekoomen zynde, in een hild zilver en papiere geld gebracht had, van welk papiere geld denselven aan den Compt had toegeteld 54 stukken ieder van 5 Rivo¬ hebbende gem kruiselberg, wanneer den Com tot hem was koomen te zeggen dat zulx eg¬ ter een groot verlies voor hem was en hy dier¬ halven moest bedenken van wien hy geld ont¬ fangen hae, meerm: kruiselberg daar op substantieelyk had geantwoord: van niemand eenig geld ontfangen te hebben als van van wieling, Loots en Zandenberg, met byvoeging: ik mach wel lyden dat 't uytkomt maar ik weet er verdoemd niets van. dat

NL-HaNA_1.04.02_10666_0727 view scan ↗

English

That the appearer having then said to the mentioned Kruiselberg that he had been to the Honorable and Respected Lord Secunde, but that the same, without having seen the counterfeit money, had said that he had to come back at three o'clock; but that because he, Kruiselberg, now had that money, he could therefore go with it himself to the Right Honorable and Respected Lord Hacker; to which saying the frequently mentioned Kruiselberg had replied that he would first go to the aforesaid Loots and Van Wieling, and inquire there afterwards, intending thereafter to present himself to the well-mentioned Lord Hacker. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, offering always to confirm the same with a solemn oath. Below stood: Thus passed at the Cape of Good Hope, the 1 April 1786, before the Honorable Salomon van Echten and Johannes Smuts, members of the Honorable and Respected Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the secretary. Lower: Which I witness. Was signed: C. van Aersen, secretary. Re-examination Re-examination Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable and Respected Council of Justice of this government, the bookkeeper of the Honorable Company, Mr. George Fredrik Goede, who, this his preceding declaration having been read out word for word, clearly and distinctly, declared to persist therein, wishing that nothing more be added to or taken from it, except only that Cruiselberge further said: I am a poor devil, this having occurred when the appearer said to Van Cruiselberge that this was a great loss for him; and therefore spoke in the presence of the mentioned Cruiselberge the solemn words: So help me God Almighty. Below stood: Thus re-examined and sworn at the Cape of Good Hope, the 1 May 1786. Was signed: G. F. Goetz. Lower: In my presence, and signed: R. J. van der Riet, sworn clerk. In the margin: As commissioners, and there undersigned: S. van Echten, A. v. Sittert. Agrees. A. van Sittert. G. v. Diemel sworn clerk f W2n: Letter G. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable and Respected Council of Justice of this Government, the burgher Firemaster, Mr. Arend van Wieligh, of competent age, who, at the requisition of the pro interim Fiscal, Mr. Gabriel Exter, declared it to be true That on the 25th of the recently passed month of March, the Assistant Cruijselbergen having come to the appearer to receive, for the account of the burgher Lieutenant, Mr. Johannes Gijsbertus van Reenen, a sum of 1600 rixdollars, the appearer had paid him this in the following coinages, to wit: 5 pieces of 60 rixdollars - - 300 rixdollars. 13 pieces of 20 rixdollars - - 260 rixdollars. 1 piece of 30 rixdollars - - 30 rixdollars. 51 pieces of 10 rixdollars - - 510 rixdollars. 6 pieces of 5 rixdollars - - 30 rixdollars. 29 pieces of 4 rixdollars - - 116 rixdollars. 28 pieces of 3 rixdollars - - 84 rixdollars. 35 pieces of 2 rixdollars - - 70 rixdollars. Thus 1400 rixdollars, as appears from this list handed over to him at the same time and now attached hereto; as well as furthermore in silver coin a sum of 200 rixdollars, among which money, to the appearer's best knowledge, there were no counterfeit pieces, nor also any piece of 40 rixdollars, as appears from the aforesaid list; the mentioned Cruijselberg having checked the received paper money in the presence of the appearer and rolled it in the list exhibited upon the passing of this document. That on last Friday, the bookkeeper George Fredrik Goetz having come to the appearer, who requested that, because the aforesaid Van Reenen was not at home, he would take into safekeeping a packet of paper money; that the aforesaid packet having been opened, the mentioned Goetz untied the paper wrapped around it and then showed to the appearer three pieces of parchment money, each of 60 rixdollars, two, each of 40, and 1 of 10; which packet of money the repeatedly mentioned Goetz having said to have received from the abovementioned Van Reenen, and because the wrapper of that money had been the same which the aforesaid Cruijselbergen had wrapped around it upon receiving the aforesaid money at the house of the appearer, and upon which were specifically written the species of the coin as the same had been received by the appearer from the burgher councillor, the Honorable Jan Coenraad Gie; the appearer had seen fit to keep that same paper with himself. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, offering, if it should be required, to confirm this with a solemn oath. Below stood: Thus passed at the Cape of Good Hope, the 3 April 1786, before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Johannes Smuts, members of the Honorable and Respected Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the Secretary. Lower: Which I witness. Was signed: C. van Aerssen, Secretary. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable and Respected Council of Justice of this government, the aforesaid Arend van Wielig, who, this his preceding declaration having been read out clearly and distinctly word for word, declared to persist therein, wishing that nothing more shall be added to or taken from it; and spoke, in confirmation of the truth, in the presence of Cruijselberg the solemn words: So help me God Almighty. Below stood: Thus re-examined and sworn in the Castle of Good Hope, the 19 April 1786. Was signed: A. v. Wielligh. Lower: In my presence, and signed: C. van Aerssen, secretary. In the margin: As commissioners, there undersigned: G. H. Cruijwagen, Joh:s Smuts. Agrees. W. Diemel sworn clerk

Dutch transcription

Dat den Comp. als toen teegen gem: kruisel berg gezegd hebbende, dat hy by den E Agtb: Heer secunde was geweest, dog dat denselven zonder het valsche geld gezien te hebben had gezegd: dat hy om drie Uuren weeder komen moest; dog dat dewyl hy kruisel„ berg als nu dat geld hadde hy oversulx daar meede zelfs na den welEd: Agtb: heere Hacker gaan konde; op welk zeggen dikwils gem kruiselberg had hervat eerst by voorsz Loots en van Wieling gaan, en daar na verneemen zoude zullende zullende zig daar na by welgem: Heere Hacker vervoegen Niets meer verklaarende geeft den Compt¬ voor reedenen van wetenschap als in text praesenteerende 't zelve altoos met solemnee¬ len Eede te staaven /:onderstond:/ Dat Aldus passeerde aan Cabo de Goede Hoop den 1 April 1786 voor d' EEd Salomon van Echten en Johannes Smuts Leeden uyt den E. Agtb raad van Justitie voorm: die de minute dee¬ ser beneevens den Compt en my secret„s meede behoorlijk hebben onderteekend /:Lager / 'T welk ik getuijge :/ was geteekend C: van Aersen secret„s Recollement Recollement Compareerde voor ons ondergeteekende ge¬ committeerdens uyt den E Agtb raad van Justitie deeses gouvernements den boekhou der E Compe monsr George Fredrik Goede dewelke deese zyne voorenstaande verklaa¬ ring van woorde tot woorde klaar en duy¬ delyk voorgeleesen weesende, verklaard daar by te blyven persisteeren, met begeerte dat er niets meer by, of van gedaan werde, als allenlyk dat Cruisel¬ berge nog gesegt heeft; ik ben een arme Duyvel, zynde zulx voorgevallen toen den Comp„e. gesegt tegens van Cruiselberge dat zulx een groot verlies voor hem was; en sprak dierhalven ter praesentie van gem: Cruivelberge de solemneele woon den: soo waerlyk help my god Almag¬ tig. /:onderstond./ Aldus gerecolleerd en B'Edigt aan Cabo de Goede Hoop den 1 May 1786 /:was geteekend:/ G: T: Goetz /:Lager:/ my praesent /: en geteekend:/ R: J: van der Riet geswoore Clercq /: in margine:/ als gecommitteerdens (:en daar ondergeteekende :/ S: Van Echte A. v. Sitter Accordeert. A. van Sittert. Gv Diemel gezwn. Clercq ƒ W2n: Litra G. Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uijt den E. Achtb: raade van Justitie deeses Gouvernemente den burger Brandmeester mons:r. Arend van wieligh van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den pro. Interens fiscaal St Gabriel Exter verklaarde hoe waar is Dat op den 25 der jongst gepasseerde maand Maart bi den Comparant zijnde gekomen den Adsistent Cruijselbergen om voor reecq: van den burger Lieutenant S:r Johannes Gijsbertus van Reenen te ontfangen eene Somma van rd.:le 1600. den Comp=ts hem die had afbetaald in de volgende specien te weeten: 5 p:s a rd. s 60 - - rd:s 300. 13„ 1 51 „ 6 29 28 „ 35 „ „ „ „ 30. — „ 5. — „ dus rd:s 1400. blijkens dit ter zelvertijd aan hem overgegeevene en thans hier bij gevoegde Leijsje; mitsg:s nog aan zil„ „vere munt eene somma van rd. s 200v. onder welk geld volgens des Comp=s best weeten geene valsche stukken zyn geweest nog ook geen stuk van rd:s 40. blijkens voorsz: lijxze; 2 — 30. 30. 84. 20 — „ 26d. 10 — „ 510. „ 4. — „ 116. hebbende 3- „ 70. hebbende gem: Cruijselberg de ontfangene pa„ piere munt ter praesentie van den Comparant nagesien en gerolt in het bij t passeeren deezer vertoonde Lysje Dat op laatstl: vrijdag bij den Comp„ gekomen zijnde den boekhouder George Fredrik Goetz, dewelke versogte dat ver„ mits voorm: van Reenen net te huijs was in bewaaringe wilde neemen een pakje papiere munt; dat het voorsz: pakje open„ geweest zijnde, gem: Goetz het daar om geslagene papier ontwoorden en toen aan den Comp„ts geweesen had, drie p. s pergamente „mant ieder van rd:s 60. twee, ieder van 40. en 1 van 10. welk pakjen met geld meerm: Goetz gesegd hebbende van bovengem: van Reenen te hebben ontfangen en vermits den omslag van dat geld deselfde was geweest, die voorsz: Cruijselbergen bij 't ontfangen van voorm: geld ten huijze van den Comp„e daar om geworden had, en waar op Specifice stonden de speciel der munt zo als deselve door den Comp:t van den bur„ gerraad d' E. Jan Coenraad Gil was ont„ fangen; had den Comp:e goedgevonden dat zelven papier bij zig te houden. - Niets meer verklarende geeft den Compt voor reedenen van wetenschap als in den text, prae„ „senteerende sulx indien 't gerequireerd mogt worden worden met solemneelen Eede te staven /:onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de goede sloot den 3 April 1786. voor d' EEs Gerhardus Hen „drik Cruijwagen en Iohannes Smut Lieden uyt den E. Agtb: raad van Justitie voorm: die de minuten deeser benevens den Comp:t en mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend /: Lager) T welk ik getuijgen /:was geteek:/ C: van Aerssen Secret:s Compareerden voor ons ondergeteekende Gecommitt=s uijt den E. agtb: raad van Justitie deeses gouver= nements voorm: Arend van Wielig, dewelke deese zyne vorenstaande verklaring klaar en duydelijk woordelijks voorgeleesen weesende verklaarde daar bij te blijven persisteeren met begeerte dat 'er niets meer bij ofte van gedaan werden zal; en sprak ter bevestiging der waarheyd, in praesentie van Cruijselberg de solemneele woorden: soo waar„ lyk help mij god Almagtig /:onderstond. Aldus gerecolleerd en beeedigd in 't Casteel de goede Hoop den 19 april 1786. /:was geteek:/ A V Wiellig /:lager:/ mij praesent /:en geteekend:/ C van Aerssen secrets /:in margine:/ als gecomm:t /:daar ondergeteek:/ G. H: Cruijwagen, Joh:s Smuts. Accordeert. W Dumel Recollement. gesw. Clercq

NL-HaNA_1.04.02_10666_0735 view scan ↗

English

L A H: Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the Honorable Jan Jacob Swanevelder, of competent age, who at the requisition of the Pro Interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter, declared it to be true: that in the month of January last, the assistant of the Honorable Company, Marinus Simon van Cruijsselbergen, having sent to the appearer a sealed packet, in which, according to the note annexed hereto, was contained rd: 1668. and 2 schellingen, which monies the said Cruijsselberg, as co-authorized agent along with the appearer Vermaak and Willem Versfeld, had received from the repatriating Attorney van der Gentz for the said appearer, his principal; the appearer had left the said packet lying sealed in his possession until after the lapse of about three days, when the aforesaid Cruijsselbergen, having come in person to the appearer, the appearer opened the said packet in the presence of him, Cruijsselberg, counted out the pieces of paper currency, and found them to conform with the accompanying note, without at that time paying further attention to whether the said pieces were counterfeit or indeed genuine; that the appearer, furthermore, without yet having the idea that counterfeit pieces would be found among these monies counted out to him, the appearer, by Cruijsselberg, having taken from the said packet from time to time some monies for various expenses to the amount of 407 rd:s and 2 schell:s, on last Monday, being the 3rd of April, had the remainder of these monies, amounting—as appears from the appearer's note added next to the note of Cruijsselberg—to the sum of 1261 Rijxd:s, examined by the Cashier of the Honorable Company, the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen, who recognized among them as counterfeit 9 pieces on parchment and 5 on paper, amounting together to the sum of 165 rijxds; whereupon the appearer also immediately delivered the aforesaid counterfeit pieces into the hands of the Lord Pro Interim Fiscal. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as stated in the text, offering, if required, always to confirm the same by solemn oath. beneath stood: Thus passed at the Cape of Good Honorable Sir! whereof I have the honor to send to you enclosed herein, rd:s 1668:—:—, as: Rd:s 1600:—:— being the principal 128: —: — being the 8 per cent 1: 2: — assignment Rd:s 1729: 2: — 1: —: — for the secretarial copy 60: —: — collection fee of the gentleman Vermaak, Versfeld, and myself. remains rd:s 1668: 2: — Wherewith I have the honor to be with high esteem, beneath stood: Honorable Sir, your humble servant was signed: M: S: van Cruijsselbergen. P: S: May it please your honor not to take it ill of me that I have remained so long in arrears with those monies, but such is the fault of Mr. Loos. the address was: The Honorable Jan Jacob Swanevelder residing at the Cape. Agrees Es Diemel sworn clerk Hope, the 11th of April 1786. Before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Johannes Smits, members from the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who have duly signed the original of this, together with the appearer and myself, the Secretary. lower: to which I testify. was signed: G: van Aertsen, Secretary. Review. Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the aforesaid Jan Jacob Swanevelder, to whom this his given deposition, having been clearly and distinctly read out word for word, declared to persist thereby, with the desire that nothing more shall be added to or taken from it, except only to add that it has slipped the appearer's mind whether it was the day following after having received the above-mentioned sum, or rather 2 to 3 days thereafter, that Cruijsselberg was with him, the appearer, and furthermore, in confirmation of the truth, in the presence of Cruijsselberg, spoke the solemn words: So help me God Almighty. beneath stood: Thus reviewed and sworn In the Castle of Good Hope, the 19th of April 1786. was signed: J:n J:s Swanevelder. lower: in my presence, signed: G: Van Aertsen, Secretary. in the margin: as commissioners, and signed: G: H: Cruijwagen and Joh:s Smits. Agrees. GV Diemel sworn clerk Lit. J. Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, the burgher Evert Beug, of competent age, who at the requisition of the Pro Interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter, declared it to be true: That about three to four months ago now, without being able to specify the positive day or date, the assistant Cruijselbergen, having come to the house of the appearer, had paid to his, the appearer's wife, for some purchased trade goods, several pieces of paper money of different values, which, his said wife having handed them over to him, the appearer found among them a piece of rd:s 10 to be counterfeit, which he immediately returned to the said Cruijselbergen, and from the same also received other good ones in its place. The appearer testifying lastly to have heard several times from various people that counterfeit money has come from the house of Mr. Sierveld, where the said Cruijselbergen has resided. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, offering, if it be required, always to [illegible] the same with a solemn

Dutch transcription

L A H: Compareerde voor ons ondergeteek: gecomm: uijt den E agtb: raad van Ius„ „titie deezes gouvernements d' E Jan Jacob Swanevelder van Competenten Ouderdom, dewelke ter requisitie van den Pro Interim Fiscaal S:r: Gabriel Exter verklaarde, hoe waar is. — dat in de maand Jann: Jongst¬ „leeden de adsistent der E: Comp:e Marinus Simon van Cruijsselbergen aan den Compt. hebbende toegezonden een verzegeld pakje, waar in volgens hier g'annexeerde notitie zig bevonden rd: 1668. en 2 schellingen welke penn: gem: Cruijsselberg als mede gemag vermaak „tigde beneevens den Comp: en Willem Versfeld van de repatrieerende Procureur van der Gentz had ontfangen voor gem: zijn principaal de Compt: gem: pakje verseegeld bij zig had laten leggen tot na verloop van een dag of drie wanneer voorm: Cruijsselbergen in persoon bij den Compt. gekomen zijnde, de Compt: gem: pakje in praesentie van hem Cruijsselberg had geo¬ „pend de stukken papiere munt nageteld en conform bevonden met de bijgaande notitie zonder toen ter tijd verders agt te slaan of gen: stukken valsch of wel egt waren, dat de compt: Compt. voorts zonder nog in 't denkbeeld te zijn dat zig onder deeze door Cruijssel¬ „berg aan hem Comp: aangetelde penn: valsche stukken zouden bevinden uijt gem: pakje van tijd tot tijd eenige penn: hebbende genomen tot deeze en geene uijt¬ „gaven ter montant van 407 rd:s en 2 schell:s op laatstl: maandag zijnde den 3 april het overschot deezer penn: belopende, blijkens des Compts: naast de notitie van bruijssel¬ berg gevoegde aanteekening e som van 1261 Rijxd:s: door de Cessier der E Compe d' E Gerhardus Hendrik Cruijwagen, had laten examineeren dewelke daar onder voor valsch erkende 9 stukken op pergament en 5 op papier bedragende te samen de somma van 165 rijxds: waarop de Compt: voorn: valsche stukken ook terstond in handen van den Heer Pro interim fiscaal gesteld heeft. — Niets meer verklarende geeft den Compt: voor redenen van wetenschap als in den text praesenteerende wanneer 't gerequireerd werd, zulx altoos met solemnee¬ „len Eede te staven. — /:onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de goede Wel Edele Heer! waar af„ Ik heb de Eer van UwelEd: hier inne ge„ „sloten te doen toekomen, rd:s 1668:—„ —„ als. Rd:s 1600:—:— zijnde 't Capitaal „ 128: —: — zijnde de 8 prC: 1: 2: — assignatie Rd:s 1729: 2: — 1: —: — voor de secretarieele Copije 60: —: — ontfang loon van de heer vermaak versfeld en mijn. resteert rd:s 1668: 2: — Waarmede de Eer hebbe met hoogagting te zijn. /:onderstond:/ Wel Edele Heer. UweEdw. Dienaar /:was geteekend:/ M: S: van Cruijsselbergen. P: S: UWelEd: gelieve mij niet qualijk te nee„ „men, dat zo lang met die penn: agtergebleven ben, maar zulx is de heer Loos zijn Schult. /:d' addres was:/ Wel Edele Heer de Heer. Swanevel¬ „der resideerende à Cabo. Accordeerd Es Diemel gezwe Clercq goede hoop, den 11 april 1786. voor d' Ed: Gerhardus Hendrik Cruijwagen en Iohannes Smiets Leeden uijt den E agtb: raad van Justitie voorm: die de minute deezes, beneevens den Comp:t ende mij Secretaris mede behoorlijk hebben onderteekend. /:lager:/ welk ik getuijge. /:was get G: van Aertsen Secrets: Recollement. Compareerde voor ons ondergeteek: gecomm: uijt den E agtb: raad van Justitie deezes gouvernements voorm: Jan Jacob Swanevelder, dewelke deeze zijne ge¬ geevene verklaring klaar en duijdelijk woordelijks voorgeleesen weesende verklaar¬ „de daar bij te blijven persisteeren met begeerte, dat er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, als alleen bij te voe¬ gen dat 't den Compt: ontschoten is of 't den volgenden dag na de bovengem: Som ontfangen te hebben dan wel 2 à 3 dagen daar na is geweest, dat Cruijsselberg bij bij hem Compt: geweest is, en sprak voorts ter bevestiging der waarheijd in praesent van Cruijsselberg de solemneele woorden zoo waarlijk hebpe mij god almagtig. /:onderstond./ Aldus gerecolleerd en beeedigt Jn't Casteel de goede hoop den 19 april 1786 /:was geteekend. /. J:n J:s Swanevelder. /:lager:/ mij praesent /:geteekend:/ E: Van Aerssen secret:s /:in margine:/ als gecomm: /:en geteekend:/ G: b: Cruijwage en Joh:s Smits. — Accordeert. GV Dieme gezwe Clercq voorts n wage Lit. J. Compareerde voor ons ondergeteekend. gecommitteerdens uijt den E: agtb: raade van Iustitie deeses Gouvernements den burger Evert Beug van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den pro Jntering Fiscaal St. Gabriel Exter verklaarde hoe waar is. Dat voor nu drie â vier maanden ge„ leeden, sonder den positiven dag of datum te kunnen bepalen ten Huijze van den Comp=t zynde gekomen, den adsistent Cruijselbergen had denselven voor eenigen e gekogte Negotiegoederen aan zyn Comp„s huijsvrouw betaald, verscheijde stukken papiere geld van differenten waarde, dewelke gem: zyne Huijsvrouw aan hem hebbende overgegeeven, had den Comp:s onder deselve een stuk van rd:s 10 valsch bevonden, die hij opstonds aan gem: Cruijselbergen had te rug gegeeven en van denselven ook weder= „om andere goede in de plaats ontfangen Betuijgende den Comp:e laatstelyk ver„ . scheide malen van deese en geene te hebben verstaan, dat uijt het suijs van de Heer Sierveld, alwaar gem: Cruijselbergen is woonagtig geweest valsch geld is gekomen Niets meer verklarende geeft den Compt voor reedenen van wetenschap als in den Text, praesenteerende zul indien 't gerequireerd worde altoos met solem„ neelen

NL-HaNA_1.04.02_10666_0746 view scan ↗

English

wished to confirm with a solemn oath. Which was thus transacted at Cabo de goede Hoop on the 19th of April 1786 before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Iohannes Smuts, Members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the Appearer and me, the Secretary. Lower stood: Which I attest, was signed: C. van Aerssen, Secretary. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government aforesaid, Evert Heugh, who, having had this his preceding declaration clearly and distinctly read out to him word for word, declared to persist therein, wishing that nothing more be added thereto or taken therefrom, and thus spoke, in confirmation of the truth and in the presence of the said Cruijzelberg, the solemn words: So help me God Almighty. Understood: Thus re-examined and sworn in the Castle of Good Hope on the 19th of April 1786. Was signed: E Heugh. Lower stood: In my presence, signed: C. van Aerssen, Secretary. In the margin: as Commissioners, and signed beneath: G. H. Cruywagen - Joh.s Smuts. Agrees. Re-examination. E. Smuts, Sworn Clerk. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, Susanna Redelinghuijs, wife of the burgher Evert Heugh, of competent age, who, at the requisition of the pro interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter, declared it to be true: That 3 or 4 months ago, the Assistant of the Honorable Company, Marinus Simon van Cruijsselbergen, having come to the house of the Appearer in order to purchase some trade goods from her, the Appearer, the said Cruijsselbergen had paid her in paper currency, which the Appearer, when the said Cruijsselberg had departed from her, had set down by her side; that the Appearer's husband, not being at home at that time, but having returned to her shortly thereafter, the Appearer had said to her aforementioned husband: see, there I have received money, put it away; that her said husband, having inspected the said paper money, had said to the Appearer: there is a counterfeit piece of 10 Rds. among it, from whom did you receive that?; to which the Appearer having given as an answer: I had it from Cruijsselberg; the Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, Susanna Redelinghuijs, wife of the burgher Evert Heugh, of competent age, who, at the requisition of the pro interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter, declared it to be true: That 3 or 4 months ago, the Assistant of the Honorable Company, Marinus Simon van Cruijsselbergen, having come to the house of the Appearer in order to purchase some trade goods from her, the Appearer, the said Cruijsselbergen had paid her in paper currency, which the Appearer, when the said Cruijsselberg had departed from her, had set down by her side; that the Appearer's husband, not being at home at that time, but having returned to her shortly thereafter, the Appearer had said to her aforementioned husband: see, there I have received money, put it away; that her said husband, having inspected the said paper money, had said to the Appearer: there is a counterfeit piece of 10 Rds. among it, from whom did you receive that?; to which the Appearer having given as an answer: I had it from Cruijsselberg; the the Appearer's husband immediately summoned the said Cruijsselberg to him, and having shown him that piece of 10 rixdollars, the aforementioned Cruijsselberg took it back and at once gave that same sum in other paper currency in its place, having said: I may well have received that from someone else, I will give you other money for it. That some time thereafter, the abovementioned Cruijsselberg, having again come to the house of the Appearer, after having purchased some goods, handed over in payment thereof a piece of paper currency of 10 Rds., which being inspected by her said husband, was recognized by him as counterfeit; upon her said husband having told this to the aforementioned Cruijsselberg, the latter took the aforementioned piece of money back again and gave her said husband other money in its place. That furthermore, on last Friday evening, being the 31st of the past month of March, a certain Bos having come to the house of the Appearer, the Appearer requested the said Bos to stay and dine with her, which the aforementioned Bos having accepted, accepted, the conversation at the table fell, among other things, upon the appointment of the Honorable Duminij as Equipage Master, on which subject the said Bos, showing his dissatisfaction, had said in substance that he was very sorry about it, for the Honorable Duminij had given 70000 guilders for it to the Noble Lord Governor, and if that had been known, the Honorable Sierveld would certainly have been willing to pay one hundred thousand for it; that thereupon the Appearer having asked: well, is that such a profitable office then?, the said Bos answered that the Honorable Sierveld could easily recover that in a year, that he, Bos, would then trade solely for his own account, that he had one hundred thousand guilders in cash ready for that purpose; to which the Appearer answered nothing. Declaring nothing more, the Appearer gives as reasons of knowledge as in the text, offering to confirm this, whenever required, at all times with a solemn oath. Understood: Which was thus transacted at Cabo de goede

Dutch transcription

neelen hade te willen staven /:onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de goede Hoop den 19 april 1786: voor d' EE: Gerher „dus Hendrik Cruijwagen en Iohannes Smuts Leeden uyt den E agtb: raad van Justitie voorm: die de minute deeser benevens den Comparant ende mij secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend: /: Lager: / 'I welk ik getuijge /:was geteekend:/ C. van Aerssen decret: Compareerde voor ons ondergeteekende gecon- mitteerdens uyt den E. Agtb: raad van Justitie deeses Gouvernements voorm: Evert Heug dewelke deese zyne vorenstaande verklaring klaar ende duydelijk woordelijks voorgeleesen weesende verklaarde daarbij te blijven per„ sisteeren, met begeerte dat 'er niets meer bij ofte van gedaan werden zal in sprak dus„ ter bevestiging der waarheyd en in presentie van gem: Cruijzelberg de solemneelen woorden so waarlyk help mij god Almagtig. /:onderstond./ Aldus gerecolleerd en beeedigt in 't Casteel de goede hoop den 19 april 1786. /:was geteekt/ E Steng /:lager:/ mij Present /:/ geteek// van Aerssen Scpa /:in margine:/ als gecommitt:s /: en daar onder geteek/ G. H. Cruywagen - Joh. s Smuil. Accordeert. Recollement E Sumel gezwe Clercq Compareerde Voor ons ondergeteek:d ge„ „comm: uijt den E agtb: raad van Justitie deezes Gouvernements, Susanna Rede„ „linghuijs huijsvrouw van den burger Evert Heugh, van Competenten Ouder¬ „dom, dewelke ter requisitie van den pro„ Interim fiscaal Sr: Gabriel Exter verklaar¬ de hoe waar is. Dat 3 of 4 maanden geleeden de adsis„ „tent der E Comp:e Marinus Simon van Cruijs„ selbergen ten huijze van de Compt: gekomen zijnde, om eenige negotie goederen van haar Compte: te kopen, gem: Cruijsselbergen haar Comp:e in papiere munt betaald hadde, de„ welke de Compten: wanneer gem Cruijsselberg van haar was gegaan, bij zig hadde nederge¬ „legt, dat der Comp:e man toen ter tijd niet te huijs zijnde, dog even daarna, weder bij haar gekomen zijnde, de Compte: tegen voorm: haren man gesegt had, zie, daar heb ik geld ontfangen, wiet 't zelve bergen, gem: haar man 't zelve papiere geld besigtigd hebbende tegen de Compte: had gezegd, daar is een volsch stuk van 10 Rd:s bij, bij wien hebt gij dat ont„ fangen; waarop de Compte: ten antwoord ge¬ geeven hebbende, ik heb 't van Cruijsselberg, de LitK Compareerde Voor ons ondergeteek: ge„ „comm: uijt den E agtb: raad van Justitie deezes Gouvernements, Susanna Rede„ „linghuijs huijsvrouw van den burger Evert Heugh, van Competenten Ouder¬ „dom, dewelke ter requisitie van den pro„ Interim fiscaal Sr: Gabriel Exter verklaar; de hoe waar is. Dat 3 of 4 maanden geleeden de adsis„ tent der E Comp:e Marinus Simon van Cruijs„ selbergen ten huijze van de Compt: gekomen zijnde, om eenige negotie goederen van haar Compte: te kopen, gem: Cruijsselbergen haar Comp:e in papiere munt betaald hadde, de„ welke de Compten: wanneer gem Cruijsselberg van haar was gegaan, bij zig hadde nederge¬ „legt, dat der Comp:te man toen ter tijd niet te huijs zijnde, dog even daarna, weder bij haar gekomen zijnde, de Compte: tegen voorm: haren man gesegt had, zie, daar heb ik geld ontfangen, wiet 't zelve bergen, gem: haar man 't zelve papiere geld besigtigd hebbende tegen de Compte: had gezegd, daar is een valsch stuk van 10 Rd:s bij, bij wien hebt gij dat ont¬ fangen; waarop de Compte: ten antwoord ge¬ geeven hebbende, ik heb 't van Cruijsselberg, de Lit de Compe: man terstond gem: Cuijsselberg bij hem had ontboden, en hem dat Steek van 10 rijxd: getoond hebbende, voorm: Cruijsselber 't zelve wederom had genomen en ten eersten die zelve som in andere papieren munt daar voor in de plaats gegeeven hebbende, gesegd had, ik kan dat wel van een ander ontfangen hebben, ik sal er U ander geld voor geeven. Dat eenigen tijd daarna bovengem: Cruijs¬ selberg wederom ten huijze van de Compte: geko¬ men zijnde, denzelven na eenige goederen gekogt te hebben in dies betalinge een Stuk papiere munt van 10 Rd:s had overhandigt, 't welk door gem: haren man bezigtigd zijn¬ de, wierd het zelve door hem voor valsch erkent uijt welk gem: haren man aan voorm: Cruijsselberg gezegd hebbende had dezelve 't voorm: steek geld wederom genomen en aan haren gem: man ander geld in de plaats gegeeven. — Dat voorts op laatstl: vrijdag avond, zijn¬ „de den 31 der afgelope maand maart ten huijze der Compte: gekomen zijnde, eener Bos, de Compte: gem: Bos versogt had bij haar te blijven eeten, 't gunt voorm: Bos geae¬ „cepteerd „cepteerd hebbende, was onder anderen aantafel het gesprek gevallen op de aanstelling van d' E duminij tot Equipagiemeester over welk onderwerp gem: Bos zijne onterredenheijd tonende hoofdzakelijk gezegd had, dat hem zulx zeer speet, want dat d' E Duminij daar voor 70000: gls: aan den Edelen heer gouverneur had gegeeven, en als men dat hadde geweeten, dat dan d'E Sierveld daar wel Hondert duijzend voor zoude hebben willen betalen, dat daarop de Compt. gevraagd had, wel is dat dan zo een voor¬ delige bediening, gem: Bos geantwoord had, dat d' E Sierveld er dat in een Jaar wel uijt konde halen, dat hij Bos dan alleen voor sijn reecq: zoude negotieeren, dat hij daar toe hondert duijzend guldens contant klaar had leggen, waar op de Compte: niets geantwoord had. — Niets meer verklarende geeft den Compt: voor reedenen van wetenschap als in den text praesenteerende zulx, wanneer 't gere¬ „quireert word altoos met solemneelen Eede te willen Staven. — /:onderstond:/ Dat aldus Passeerde aan Cabo de goede

NL-HaNA_1.04.02_10666_0754 view scan ↗

English

Good Hope, the 3 April 1786, before the honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Iohannes Smits, members of the honorable Council of Justice aforesaid, who have also duly signed the minute hereof, along with the appearer and me, the Secretary. Lower down: Which I witness. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the honorable Council of Justice of this government, the aforesaid Susanna Redelinghuijs, wife of the burgher Evert Heug, who, having had this her preceding declaration read aloud to her clearly and distinctly word for word, declared that she persevered therewith, with the desire that nothing more be added to or taken from it, and thus spoke, in confirmation of the truth, the solemn words: So truly help me God Almighty. Underneath stood: Thus re-examined and sworn, in the Castle of Good Hope, Hope, the 19 April 1786. Was signed: Susanna Redelinghuijs. Lower down: In my presence, signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners, and signed: G: H: Cruijwagen and Joh:s Smuts. Agreed. Cn Diemel sworn clerk signs L A: L Appeared before us, the undersigned commissioners from the honorable Council of Justice of this Government, the former burgher firewarden Monsieur Hercueles Sandenberg, of competent age, who, at the requisition of the interim fiscal Sr. Gabriel Exter, declared it to be true: That on the 27 Feb: of this year, there had been counted out by the appearer and his wife to the assistant Cruyselberg, on account of the burgher lieutenant Iohannes Gysbertus van Rheenen, who was in the countryside and whose affairs here the said Cruyselberg was attending to, a sum of rd:s 2695 in good paper currency, which the appearer testifies to know very well that they were good, because he, the appearer, can distinguish the counterfeit from the good very well. That on the 30 March last, the said Cruyselberg had again come to the house of him, the appearer, and shown him, the appearer, and his wife a piece of parchment currency of rd:s 60, asking at the same time whether he, the appearer, could not recall having given that piece of money to him, Cruyselberg, to which was answered by the appearer: that piece I have never had in my house, let alone spent, whereupon said Cruyselberg replied with tears in his eyes: then I am ruined, and at the same time, feeling in his pocket, took out of it several pieces of counterfeit parchment currency of 60, 40, and 10 rd:s, together amounting to a total of rd:s 270, with the further addition: I am a ruined man, and then I must have received it from Caspar Loos or from Arend van Wielig, and it will be best that I go to the honorable Secunde to report this; the said Cruyselberg subsequently still having substantially said to the appearer and his wife: I have been to Casper Loos, and he told me that he knew counterfeit paper currency very well, and yet I know no better than that I received it from him; to which was answered in substance by the appearer's wife: how can Caspar Loos say that he knows paper currency; I recently had a Frenchman at my place who had some paper currency with him to pay me for delivered goods, and which, according to what that Frenchman said, had been received by him from said Loos; I found among that specie three counterfeit paper pieces together amounting to 11 rds; he also accepted it and gave me others in their place. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, offering, if required, to substantiate this at all times with a solemn oath. Underneath stood: That this thus passed at the Cape of Good Hope the 19 April 1786 before the honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Johannes Smuts, members of the honorable Council of Justice aforesaid, who have also duly signed the minute hereof along with the appearer and me, me, the Secretary. Lower down: Which I witness. Signed: C: Van Aerssen, Secretary. Appeared before us, the undersigned commissioners from the honorable Council of Justice of this Government aforesaid, Monsieur Hercueles Sandenberg, who, having had this his preceding declaration read aloud to him clearly and distinctly from word to word, declared that he persevered therewith, with the desire that nothing more be added to or taken from it, and thus spoke, in confirmation of the truth, in the presence of Cruiselberg aforesaid, the solemn words: So truly help me God Almighty. Underneath stood: Thus re-examined and sworn in the Castle of Good Hope the 19 April 1786. Was signed: H:s Sandenberg. Lower down: In my presence, signed: C: Van Aerssen. In the margin: as commissioners, signed: G: H: Cruijwagen, Joh:s Smuts. Agreed. Sworn clerk Re-examination Cn Diemel L: M. Appeared before us, the undersigned commissioners from the honorable Council of Justice of this Government, the burgher firewarden Monsieur Jan Casper Loots, of competent age, who, at the requisition of the interim fiscal Sr. Gabriel Exter, declared it to be true: That in the month of January last, the appearer having paid to the assistant of the honorable Company Marinus Simon van Cruijselbergen the sum of sixteen hundred rixdollars, said Cruijselbergen had come to the appearer last Friday, the 31 March, and had asked him, the appearer, whether he did not recall having given him, Cruijselbergen, some time ago a sum of sixteen hundred rixdollars; whereto the appearer having answered: Yes, said Cruijselbergen had taken a piece of paper money of rd:s 60 from his pocket and asked whether he, the appearer, knew that piece, and whether he, Cruijselbergen, had not received the same from the appearer; whereupon the appearer, having taken said piece of money in his hands and having examined the same, had said that that piece of money was counterfeit, and he, the appearer, had not given the same to him, Cruijselbergen; hereupon, it being asked by the said Cruijselbergen

Dutch transcription

goede hoop, den 3 april 1786, voor d' E E Gerrit Hendrik Cruijwagen en Iohannes Smits Leeden uijt den E agtb: raad van Justitie voorm: die de minute deezes, benevens de Compt: ende mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekent /:lager: T welk ik Getuijge. /:was get:t/ C: van Aerssen secret=s — Recollement. — Compareerde voor ons ondergeteek: gecomm: uijt den Eagtb: raad van Justitie dezes gouvernements, voorm Susanna Redelinghuijs huijsvrouw van den burger Evert Heug, dewelke deeze hare vorenstaan„ de verklaring klaar en duijdelijk woordelijx voor¬ geleezen wezende, verklaarde daarbij te blijven persisteeren met begeerte met begeerte dat er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, en sprak dus ter bevastiging der waarheijd de solemneele woorden; Soo waarlijk hel¬ „pe mij god almagtig. — /:onderstond:/ Aldus Gerecolleerd en B'Eedigt, Jn 't Casteel de goede hoop hoop, den 19 april 1786. /:was geteek.:d/ Susanna Redelinghuijs. /:lager:/ mij praesent /:geteekend:/ C: van Aerssen secret:s /:in margine:/ als gecommitt:s /:en geteekend:/ G: S, Cruijwagen en Joh:s Smuts. — Accordeerd. Cn Diemel gezwe. Clercq tekent ƒ L A: L Compareerde voor ons ondergeteek=t PeComm:s uit den Agtb: Raad van Justitie deeses Gouvernements, den oud burger brand meester Mons: Hercueles Sandenberg van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den proenterim fiscaal Pr. Gabuel Exter verklaarde hoe waar is. Dat op den 27 feb: deeses Jaars door den Compt. en zyne huisvrouw aan den adsis¬ tent Cruyselberg voor reecq: van den bur„ ger Lieut: Iohannes Gysbertus van Rheenen die naar buyten was en von wien gem. Cruyselberg de affairen alhier waarnam, was toegeteld geworden eene Somma van rd=s 2695 in goede papiere munt die den Comp=t betuygd zeer wel te weeten, dat ze goed zyn geweest, de wyl hy Compt heel wel de valsche van de goede onderscheiden kan Dat op den 30 Maart laatstl: gem: Cruy„ selberg weeder ten huyse van hem Compt gekoomen was, en aan hem Compt en zyne huisvrouw vertoond een stuk pergamente munt van rd=s 60, mitsp=s gevraagd had of hy Compt. zig niet heunneren konde dat stuk geld aan hem Cruyselberg ge¬ geeven te hebben, door den Comp=t b'ant - wonrd was, dat stek heb ik noort in myn huis gehad, veel men uitgegeeven waar op gem Cuuselberg repliceerde met traan en in de oogen dan ben ik er ongelukkegaan en met een in zyn zat tastende daar uit haalde verscheide stukken vulschen pergamente munt van 60, 40 en 10 rd=s te zaamen bedragende een montant van ids rd=s 270 met verdere byvoeging, ik ben een geruineert man, en dan met ik 't ont fangen hebben van Caspar loos of van arend van Wielig en 't zal best zijn dat ik na den E: aftb: Heer secunde pa om zulks aan te geeven, hebbende gem: (wyseltiig ver¬ volgens nog tot den Compt. en zyn huis touw sobstantieelyk gezegt ik ben by Cas„ per Loos geweest, en die heeft wi gregt dat hy heel wel valsche papiere man't kende, en ik weet dog niet beeter of ik heb 't van hem ontfangen, don des Compts huisvrouw daar op was geantwoord in substantien, hoe kar Caspar Loos zeggen dat by 't papiere mund kend, ik heb nog onderdaags een fransman by my gehad die eenige papieren ment by zig had, om mey voorgeleeverde goederen te betaalen, en die volgens zeggen van die fransman door hem van gem: Loo ontfangen waaren, ik heb onder die munt speece drie valschen papieren stukken te zamen bedragende 11 2ds gevonde hy heeft 't ork aangenoomen en my anderen in plaats gevonden. Niets meer verklaarende 2 geeft den Compt. vonr reedenen van weetenschap, als in de Text presenteerende zulks des gerequireerd werdende /ten allen tyde met solemneelen Eede te Staaven. /:onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de Poede Hloop den 19 april 1786 voor de EE. Serit Hendrik Creywager en Johan, res Smuts leeden uit den E: agtb Raad van Justitie voorm: die de minute deeses beneevens den Comp=t ende my my Secretaris meede behorlijk hebben onder„ teekend, /:lager/ T welk ik Getuige /:get:/ C: Van Aerssen Secsts Compareerde voor ons onderget: Pecomms uit den E Agtb: Raad van Iustitie deeses Gouvernements voorm. Mus. Hercueles Pandenberg, dewelke deese zyne vorren staande verklaaring van wende t A woorden klaar en daydelyk voorgeleesen zynde verklaarde daar bij te blyven parsisteeren met begeerte dat er niet meer by ofte van gedaan werden zal en sprak dus ter be¬ vestiging der waarheid in prasentie van Cruiselberg voorm: de solemneele worden zoo waarlik help my Godt Almachtig /: en de sond./ ƒ Aldus Gerecolleerd en b'eedigd in 't Casteel de Poede Hoop den 19 April 1786 /:was get:/ H:s Sandenberg /:loge:/ my pree„ sent /:get:/ C: Van Heisen /in maigine:/ /:geteekend:/ P: H: Crey„ als De Comms wagen, Sch=s Smuts. Accordeerd. gezwe. Clercq Recollement Ensiemel t d l L: M. Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb: raad van Iustitie deeses Gouvernements den burger Brandmeester mons=r Jan Casper Loots van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den pro Jnteriu Fiscaal Sr. Gabriel Exter verklaarde hoe waar is Dat in de maand Januarij laatstleeden den Comp=s aan den Adsistent der EComp:e Ma= rinus Simon van Cruijselbergen, betaald hebbende de somma van sesthien Hondert Rijxdaalders, gem: Cruijselbergen voorleeden vrijdag den 31 maart bij den Comp=s geko= „men was en hem Comparant gevraagd had, of hem niet voorstond voor eenigen tijd eenen som van Sesthien hondert Rijxdaalders aan hem Cruijselbergen te hebben gegeeven. waar op den Comp=e geantwoord hebbende: Ja„ gem Cruijselbergen een stuk papiere geld van rd. s 60 uijt zyn zak getaald en gevraagd had, of hij Comptn dat stuk kende, en of hij Cruijselbergen 'tzelve niet van den Comparant ontfangen had: waarop den Comp:e gem: stuk geld in zyne handen genomen, en't zelve bezigtigd hebbende geseyd had, dat dat stuk geld valsch was, en hij Comp=es 'tzelve niet aan hem Cruijselbergen gegeeven had„ hierop door gem: Cruijselbergen gevraagd Zijnde

NL-HaNA_1.04.02_10666_0764 view scan ↗

English

being: do you recognize counterfeit money; and the appearer gave him as an answer: that he spent and received a lot of money, that to his knowledge he had never given such a piece of money to him, that one would have to be quite foolish not to be able to see that this money was counterfeit; the aforementioned Cruijselbergen had replied: I wish that someone would just tell me that he had given it to me; upon which the appearer had given as an answer: one would be quite foolish if one told you that one had given you that money; the aforementioned Cruijselbergen had further said to that: I have received money from nobody but from Sandenberg, from you, or from Wielingen, further adding thereto: I would gladly forgo that money if only someone would tell me that he had given it to me. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, offering to always confirm the same with a solemn oath whenever required. Was written below: That this thus occurred at Cabo de Goede Hoop on 3 April 1786, before the Honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Iohannes Smuts, members members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the Secretary. Lower: Which I witness, was signed: C. van Ierssen, Secretary. Review Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this aforesaid Government, Jan Casper Looks, to whom this his preceding declaration having been read aloud clearly and distinctly, word for word, declared to persist by it, desiring that nothing more shall be added to or taken from it, and thus spoke, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the said Cruisselberg, the solemn words: So help me God Almighty. Was written below: Thus reviewed and sworn in the Castle of Good Hope on 19 April 1786. Was signed: J. C. Look. Lower: In my presence, was signed: C. van Ierssen, Secretary. In the margin: As commissioners, and signed thereunder: G. H. Cruijwagen, Iohannes Smuts. Agrees. W. Diemel Sworn Clerk Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of the Castle of Good Hope, the quartermaster of the Company's equipment yard, Willem ten Bengevort, of competent age, who, at the requisition of the pro interim Fiscal here, Sieur Gabriel Exter, declared to be true: That this morning around half past seven, the appearer was handed by the Honorable Equipment Master Justinus van Gennep 3 pieces of 40 and 3 pieces of 10 Rds of paper money made of parchment, with orders to hand over those pieces, which His Honor said he had also received from the assistant Monsieur Kruyselbergen, together with a small note signed by the aforementioned Honorable van Gennep, the Honorable Dominicus, and the bookkeeper Pieter, to the said Kruyselbergen; the appearer then went to the said Kruyselbergen, and having met him right in front of the door of the Burgher Lieutenant Sieur Iohannes van Rheenen, the appearer had handed over the aforesaid note to the repeatedly mentioned Cruiselbergen in accordance with his instruction; That, after the aforesaid Kruyselbergen had read the note handed to him, the appearer had then handed over the aforesaid pieces of money to him, Cruiselbergen, upon which he, Cruiselbergen, after having inspected the money and put it into his pocket, substantially answered to the appearer: appearer: It is well, I will give you other money; just as the repeatedly mentioned Cruyselbergen then also returned with the appearer to the house of Mrs. van Rheenen, went upstairs there to the attic, and an instant later handed over the same sum in other paper currency to the appearer, adding: if the gentlemen find any more counterfeit money, please let them report the same to the Fiscal. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, offering to always confirm the same with a solemn oath. Was written below: That this thus occurred at Cabo de Goede Hoop on 1 April 1786, before the Honorable Salomon van Echten and Iohannes Smuts, members from the Honorable Court of Justice of this Government, who duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the Secretary. Lower: Which I witness, was signed: C. van Ierssen, Secretary. Review Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the aforementioned quartermaster Willem ten Bengevoort, to whom this his preceding declaration having been read aloud clearly and distinctly, word for word, declared to persist by it, desiring that nothing more shall be added to or taken from it, and thus spoke, in confirmation of the truth, in the presence of the aforementioned Cruiselbergen, the solemn words: So help me God Almighty. Was written below: Thus reviewed and sworn at the Castle of Good Hope on 19 April 1786. Was signed: Wm ten Bengevort. Lower: In my presence, signed: C. van Ierssen, Secretary. In the margin: As commissioners, signed: G. H. Cruywagen, Iohs Smuts. Agrees. W. Diemel Sworn Clerk

Dutch transcription

zynde kent gij wel valsch geld:n den Comp: hem ten antwoord gegeven hoo: dat hij veel geld uitgaf en ontfing dag met zin weete nooijt zodanig een stuk geld aan hem Conn gegeeven had, dat men wel onnozel moest weesen, om niet te kunnen zien dat dit geld valsch was, gem: Cruijselbergen ge„ „pliceerd, had, ik wensch dat mij maar ijn wilde zeggen, dat hij het mij gegeeven had„ waar op den Comparant ten antwoord gege „ven had, men zoude wel dwaas zijn, als men u zeijde dat men U dat geld gegeeve had, gem: Cruijselbergen daarop verder gesegd had: ik heb van niemand geld ont„ fangen als van Sandenberg van U, of van Wielingen, daar wyders bijvoegende, ik zoude dat geld wel willen missen, als my maar iemand welde zeggen dat hij het mij ge geeven had. Niets meer verklarende geeft den Comp=t voor redenen van wetenschap als in den Text praesenteerende zulx, wanneer 't gerequireerd word altoos met zotemneelen Eede te willen staven. — /:onderstond:/ Dat aldus passeerde aan Cabo de goede Hoop den 3 April 1786. voor d' EE„s Gerr Hendrik Cruijwagen en Iohannes Smut Leeden Leeden wijk den E. Agtb: raad van Justitie voorm: die de minute deeses benevens den Comp:s ende mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend - /:Lager:/ 'T welk ik ge= „tuijge /:was geteekend:/ C. van Ferssen Secret. Recollement Compareerde voor ons ondergeteekende gecommit„ teerdens uijt den E. Agtb: raad van Justitie deeses Gouvernements voorsz: Jan Casper Looks, dewelke deese zine vorenstaande ver= „klaring van woorde tot woorde klaar ende duijdelijk voorgeleesen weesende verklaarden daarbij te blijven persisteeren met begeerten dat 'er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, en sprak dus ter bevestiging der waar„ heid van dien ter praesentie van gemelde Cruisselberg de solemneelen woorden zo waar= lijk helpen mij God Almagtig: /:onderstond:/ 1 Aldus gerecolleerd en beeedigt Jn 't Casteel de goeden Hoop den 19 April 1786. /:was geteekend:/ J. C. Look /:Lager:/ mij Present /:was geteekend/ C: van Ierssen secret:s /:Jn marginen:/ als gecomm: /: en daar ondergeteekend./ G. H Cruijwagen, Ioh: Smiits Accordeert. W Dimel gezwe Clercq 1 Compareerde voor ons onderget: se Comms uit den E: agtb: Raad van Justitie des Casteels de Goede Hoop, den quartiermeester van 's Comp=s Equipagie werf Willem ten Bengevont van Competenten ouderdom, de welke ter requisitie van den prointerim Fiscaal alhier S: Gabriel Exter verklaarden hoe waar is. Dat aan den Comp=t heeden morgen de klokke omtrent half agt uuren door den Heer Equipagemeester Justinus van Gennep, inhandigt zynde 3 stuken van 40 en 3 stukken, van 10 Rd=s van Dergament gemaakt papiere geld, met ordre omme die stukken die zyn Ed: teffens Leyde van den adsistent Mons: Kruyselbergen ontfangen te hebben neevens een klyn briefje dat door voorm: E: Van Sennep d' E: Dumine, en den boekhouder Pueter geteekend was, aan gem: Kruyselbergen overtegeeven den Compt zig dan ook naar gem. Kwyselbergen begeeven en denselven sst voor de deur van der burger Lieut: S.:r Iohannes van Rheenen ontmoet heb„ bende, had den Comp=t 't voorsz: briefje ingevolge zyne last aan meerm. Crui¬ selbergen ter handen gesteld Dat, na dat voorsz: 7uyselbergen 't' aan hem inhandigde briefje geleesen had den Comp=t als toen de voorsz: stukkeen gelds aan hem Cuiselbergen hadde overgegeeven, op 't welk hy Crusel beegen na 't geld beteeken en in zyn zak gestooken te hebben, aan den Compt LeH N Compt substantieelyk g'antwoord had 6 't is wel ik zal u ander geld geeven gelik meerm: Cweyselbergen dan ook met den Compt naar 't huys van vrouw van Rheenen te rug gekeerd, zig aldaar naar den zolder begeeven en den Compt. een orgenblik daar na deselve somma aan andere papiere munt overgegeeven hadde, met byvoeging, indien de heeren nog meer valsch geld vinden, gelieven zy 't zelve den Heer Fiscaal aan te geeven Niets meer verklaarende geeft den Compt. voor reedenen van weetenschap als in den Text, praesenteerende, 't zelve altyd met solemneele eede te staaven /:onderstond:/ Dat aldus passeerden aan Cabo de Poede Hoop, den 1 april 1786 voor d' E6s. Salomon van Echter en Iohannes Smuts, leeden uit den E: agtb: Raad van Justitie deeses Gouvernements die de minute deeses beneevens den Compt. ende my Secretaris meede behourlyk hebben onderteekend /laen / T welk ik Getuige (was ge¬ teekend:/ C: van Heissen secret:s — Recollement Compareerde voor ons onderget: Pecomms uit den E: Agtb: Raad van Justitie deses Gouvernements voorm quartier„ meester Willem ten Bengevoort de welke deese zyren voorenstaande ver„ klaaring van wonde tst wonde klaar en duydelyk voorgeleesen wee Lenden zende verklaarde daar by te blyven persisteeren, met begeerte dat er niets meer bygevoegt ofte van gedaan werden zal, en sprak dus ter bevestiging den waarheid in praesentie van voorm Chu„ selbergen de solemneele worden zoo waarlyk helpe my Godt Almagtig /:onderstond:/ Aldus Gerecolleerd en b'Eeedigt. 't Casteel de Goede Hoop, den 19 april 186 /:was get:/ W=m Fn Bengevont /:lager:/ my praesent /get:) C: van Aerssen secretars /:in margine:/ als Gecommitteerden /:get:/ P: F: Cruywagen, Ioh=s Smuts Accordeert. n Diemel gezwe Clercq

NL-HaNA_1.04.02_10666_0771 view scan ↗

English

Lit. O Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the assistant of the Honorable Company Cruijselbergen, who, upon the questions below, produced and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Court of Justice of the Castle of Good Hope, to be heard upon the requisition of the ad interim Fiscal Gabriel Exter, answered in such manner as is noted beside each of the same. The assistant of the Honorable Company, M. S. van Cruijsselbergen, being to have his responses properly recorded in the margin of this document. Article 1 The interrogate's name, birthplace, age, and capacity. Says Marinus Simon van Cruijsselbergen of Vlissingen, 24 years of age, assistant at the political secretariat. 2. To what the interrogate applied himself and what his occupation has further been. Says to have been a notary and procurator in the fatherland, specifically in Vlissingen. 3. With what ship and in what capacity and year he arrived here, and how long he has been stationed in the aforesaid post. Says he arrived here with the Slot ter Hooge in the capacity of young sailor, to the best of his recollection in mid-April 1785, and in July or August was promoted to assistant of the Honorable Company. 4. With whom the interrogate resided, or whether, outside his service, he performed any private commissions. Says with the burgher lieutenant Johannes Gijsbertus van Rheenen, and administering the affairs of the aforesaid Van Rheenen. Article 5. Whether the interrogate has thus not also received and in turn paid out money for the lieutenant of the burghery, Mr. Jan van Rheenen. Says yes, among others from the gentlemen Sandenberg and Van Wielingen. 6. Whether he, on Thursday the 30th of the past month of March, did not receive, count out, and hand over into the hands of his aforementioned Van Rheenen 1000 rixdollars on parchment. Says yes. 7. Whether this was not money that was to be collected by the bookkeeper of the Honorable Company, Monsieur Goets, and paid to the equipage master, the Honorable Dumenie. Says yes. 8. Whether the said bookkeeper Goets, after receiving the money without having examined it, did not return in the afternoon to give the same back to Van Rheenen, as being counterfeit money found among it. Says yes, and specifically to the amount of two hundred and seventy. 9. Whether the said Van Rheenen did not summon the interrogate before him on that account, saying to him by way of inquiry that there was counterfeit money among the aforesaid money counted out to Dumenie, and asking where that came from. Says yes, whereupon the interrogate answered having received no monies but from the gentlemen Sandenberg, Arend van Wielingen, and some time before from Casper Loos. Article 10. Whether the interrogate did not thereupon answer, taking the money in hand and inspecting it, that there were indeed some counterfeit pieces, but the others were difficult to recognize. Says no, for he testified that he could not see whether the same were counterfeit. 11. Whether such counterfeit money did not amount to the sum of 270 rixdollars, consisting of three pieces of 60, 2 of 40, and 1 of 10 rixdollars, and whether the interrogate did not give other money in exchange for it. Says yes, which he also subsequently effected, and that since there was still money in the cash box, he would go fetch other money for it. 12. Whether this money was not the same that the interrogate surrendered yesterday evening into the hands of the pro interim fiscal. Says yes. 13. From where or from whom the interrogate received this money, and if he received money from several persons, from which persons and how much he obtained from each. Says to have received monies from no one but the three aforementioned persons, namely twenty-six hundred rixdollars from Mr. Sandenberg, sixteen hundred from the said Mr. Van Wielingen, among which two hundred in silver money, and seventeen hundred and twenty or thereabouts from Casper Loos. 14. As before. Article 15. Whether the interrogate, besides these two hundred and seventy rixdollars, has not issued even more counterfeit money, or to date still has some in his possession. Says that of the two thousand rixdollars counted into the cash box for Mr. Dumenie, three pieces of forty and three pieces of 10 were found counterfeit, which was handed to him this morning by the orderly of the Honorable Company's equipage yard, accompanied by a certificate signed by the retired Equipage Master Van Gennep, the newly arrived Mr. Dumenie, and the bookkeeper Fnuter, to prove that the same pieces were counterfeit. 16. If not, whether the interrogate did not receive back today 150 rixdollars from the former Equipage Master, the Honorable Van Gennep, through the orderly of the yard. Says yes. 17. Which were also counterfeit and counted out by the interrogate some time ago to the bookkeeper Goetsz, and by him counted out to the said equipage master. Says yes. 18. Whether the interrogate did not address the orderly, saying: It is well, I have found more counterfeit money among my money, I shall give you other money in exchange for it, which the interrogate immediately did. Says yes, with the request that in case the gentlemen should discover more counterfeit money, to deliver the same to the pro interim fiscal for the purpose of examination. 19. Whether the interrogate has also visited one or the other of the persons from whom he received money to hold them indemnified, and what was the consequence thereof. Says yes, to have betaken himself forthwith to the aforementioned Casper Loos, from whom he presumes to have received the same, that the interrogate

Dutch transcription

Lit. O„ Compareerde voor ons ondergetz Articulen Gedaan maken en aan Gecommitt=s uijt den E: agtb: Raad van Heeren Gecommitt: uijt den E: agtb„ Justitie deeses Gouvernements den Raad van Iustitie des Casteels adsistend dier E: Comp„s Cnuijselbergen de Goede Hoop overgegeeven omme dewelke op de onderstaande vragen ter requisitie vanden adInte„ zodanig G'antwoord heeft als beseide rem fiscaal Gabriel Exter „den eer ijder derselver aangeteekend Gehoord te worden den adsis„ staat. „tend der E. Comp„e M: S: van Cruij„ „selbergen zullende desselfs te Geevene responsive en margine deeser behoorlijk worden bekend gesteld. Art„ 1 „ 2„ 3: met wat schip en in wat qualiteit zigt met het slot ter hooge in en Jaar hij alhier is aange„ Qualiteit als Iong mattroos land en hoe lang hij in voorsz„ na zijn best onthouden medio post bescheijden is April 1785. alhier aangeland en in Iulij of augustus tot adsistend der E: Comp: bevor„ „derd. — bij wien hij Gevr: woonden of zegt bij den burger Luijtenant hij niet buijten zijn dienst nog Johannes Gijsbertus van rheenen en de zaeken van van eenige particuliere Commis„ rheenen voorm: te adminis„ sien waerneemd „treeren. Zegt in 't vaderland Notaris en pro Waertoe den Gevr„e zig G'apliceerd „cureur te zijn geweest en Geeft en wat zijn bedraf voorts is. geweest 2 wel te vlossingen. — zegt Marinus Simon van des gevr naam geboorte plaets Cruijsselbergen van vlissingen ouderdom en qualiteit 3. oud 24 Iaeren adsistend ter politicque secretareije ƒ Art„ 5. Legt Jan of hij Gevr: dusdanig niet voor zegt Sa onder anderen den Luijtenant der burgereij van de hier Sandenberg en M„r Jan van Rheenen ook geld ontfangen en weederom uijtbe„ „taald heeft 3 van wielingen aff hij gezzg op donderdag den 30: der voorleeden maend maart niet 1000 rds van zijn voorgem: van rheenen ontfangen Geed afgeteld en in des„ „selfs handen heeft overgegeeven off dit niet is Geld Geweest dat door den boekhouder der E„ Comp„s monsieur Goets zouden afgehaald en aan den Equipagie „meester d' E: dumenie betaeld off Gem: boekhouder Goets na van twee hondert seeventig ontfangen 's agtermiddags niet is weederom Gekoomen om aan van rheenen 't zelven weederom te geeven als zijnde valsch zegt Ia: en wel het montant 't geld zonder nagesien te hebben Geld daer onder bevonden „9 off gem: van rheenen hem gevr„ zegt sa; waer op de geva„ daer op niet heeft laeten voorzig gantwoord heeft geene penn. ontfangen te hebben koomen hem vragender wijze zig als van d' heeren Sandenberg, gende dat er valsch geldonde Arend van wielingen en het voorsz: Aan duminie afgetelde eenige tijd te vooren van Geld was, waerdat van daa Casper Loos. rijxd=s op pergament Legt Ja. worden 6 kwan Art: 109 Legt Jan.! zegt Ja. dat niet kan zien df deselve valsch waeren zegt naen; want betuijgd tehebben zegt Sa: het geen hij ook en dat vermits nog geld in Cassa vervolgens g'effectueerd had zoude gaan ander geld daer voor halen! off zulk valsch geld niet heeft bedragen de somma van 270 rix be„ „staande in drie stucken van 60, 2, van 40 en 1 van 10 ry en off hij geva„ niet ander geld heeft daer voor Gegeeven off dit geld niet het zelve was dat hij gevr Gisteren avond in handen van den pro interim fis„ „caal heeft overgegeeven „14: zegt van niemand penn„ ontfangen waerof van wien hij gevan dikgeld te hebben als van eevengem: drie heeft ontfangen en /van meerdere persoonen en wel Ses en twintig hondert rijxd„s van de heer sande Persoonen Geld ontfangen hebben„ „berg, sesthien hondert van derde van welke persoonen en hoe hier van wielingen waeronder veel hij van ijder heeft gekreegen. twee hondert Aan zilvergeld en Seeventhien hondert en twintig of daer omtrend van Casper Loos off hij Gevr: daer op niet heeft g'antwoord het geld in de hand neemende en besiend en dat er wel eenige valsche stukken waeren dog de andere swaerlijk te kennen waeren 3 15. ƒ 00 1 heeft. „12. „ 11. - Art„s 15. als vooren zegt Ja zegd over de twee duijsend rijxd off hij Gevr: buijten deese twee Aan de heer dimenie in Cassa hondert seeventig rijnds niet nog geteld, zig drie stucken van veertig, drie stucken van 10. valse meer valsch Geld uijtgegeeven hebben bevonden het geen hem of dato nog sonder zijn berusting: ha heeden morgen door de nap, heeft t. „portgange van d'E: Comp: Equi „Opagie werf ten geleijde van een Certificaet van den afgegaane heer Equipagiemeester van Gennep, de nieuw Aangekoomene En dumenie en de boekhouder Fnuter onderteekend, ten bewijsen dat deselve stucken valsch waeren is ter hand Gesteld. zoo neen of hij Gevr:t dan niet van den oud Equipagien meester d' E: van Gennep door de rapportganger van de werff heeden 150 Rijxd s heeft te rug ontfangen3 dewelke meede valsch en van hem gevrn voor eenige tid toegeteld Aan den boekhouder Goetsz en door deesen aan gem. Equipagiemeester zijn toe geteld geworden 3. zegt Ia met versoek om in gevalle of hij gevr„ de naportganger de heeren meervalsch geld niet heeft toegevoegdtis goed, ik mogte ontdekken als aan heb nog meer valsch geld, onder hetzelve aan den pas mijn geld gevonden ik zal uw Interem fiscael ten fine Ander geld daer voor geeven 't welk hij gevr dadelijk ge¬ van Examinatie aan te gee„ „daan heeft off hij gevr. ook bij de een of ander zegt Ia: zig illico te hebben persoonen van dewelke hij geld ont„ begeeven bij voorm: Casper Loos van wien hij presen fangen heeft geweest is om hem te „meert 't zelve ontfangen doen schadeloos houden en wat daer te hebben te hebben, dat de van 't gevolg is geweest 2 „ 19„ gevrig „ 16„ — 17„ „ 18„ ƒ „van. —

NL-HaNA_1.04.02_10666_0775 view scan ↗

English

who asked him whether he did not recall having handed over a quantity of paper money some time ago, which, being answered in the affirmative, was then asked whether he could not remember there having been any counterfeit money among it, to which the said Loos answered no, a piece of paper parchment money to the amount of sixty rijxds was taken out of his pocket by the deponent and shown to him, Loos, adding whether he could not recall having given this money to him, the deponent, which was likewise answered with no by the said Loos, because his wife had the administration of the cash and knew all too well how to distinguish counterfeit money from the genuine, further adding that, as long as paper money had been in circulation, he had only received two pieces of 10 rijxds each from the farmer Krieger, and after having held them in his hands for some time, found that they were counterfeit, and subsequently tore them to pieces, which his wife, also being present, acknowledged, the deponent then, with tears in his eyes, having said, I have received money from no one else but from Your Honour, Sandenberg, and from Wielingen, and if I knew who had given it to me I would gladly be rid of the money, but if Your Honour gave it to me, please do say so, then I will gladly bear the damage myself; whereupon the said Loos replied, I did not give it to you, but no one would be so foolish, even if he had given it, to admit such a thing when it happened so long ago; the deponent further declared that upon the statement of the bookkeeper Goetz that the said Van Wielingen had not handed over any parchment money to the deponent, being also conscious thereof, he subsequently went to Mr. Sandenberg, and asked him and his wife, who was also present, whether they could not recall there having been any counterfeit money among the paper money counted out to him, the deponent, some time ago, which was answered affirmatively by Mr. Sandenberg with, "I do not know," whereupon a piece of paper money, which had been left in the shop room by the said Casper Loos and returned to the deponent by the bookkeeper Goetz, was shown to the said Sandenberg and asked whether this was also money that he, the deponent, had received from him, Sandenberg, which piece was closely inspected by him and his wife and answered, "no, this money we did not give," whereupon the deponent threw six pieces of counterfeit parchment money onto the table with the words, "My God, Madame, that is all counterfeit money that I have received, and must keep on my own account, for I cannot demand that Mr. Van Rheenen bear that loss; I have received money only from Your Honours, Mr. Van Wielingen, and Loos; Goets says that Van Wielingen declared to him that he had not given me a note of forty rijxds, which also corresponds with the note in which the money was wrapped, on which no pieces of 40 ryx were marked; Loos, from whom I have just come, also declares that he did not give it to me, because he knows counterfeit money from genuine all too well; and Your Honours also say that I did not receive it from Your Honours, so I alone bear the loss, which is all too significant for me." Whereupon the said Sandenberg and his wife replied, "We also know counterfeit money very well from good money, and if Your Honour insists upon it, we are quite willing to purge ourselves under oath; let Van Wielingen and Loos do so as well, if the latter can do so, for it appears that he does not know counterfeit from genuine money well, since we recently opened a sealed packet from him in the presence of a French gentleman whose name was mentioned to the deponent, but which he cannot now recall, and discovered two pieces of counterfeit money in it and subsequently sent them to his house." After receiving this answer, he, the deponent, then departed, and having arrived home, communicated his experiences to the said Van Rheenen and his wife, and asked them for advice, adding, "Could I not demand of Loos on an oath that he did not give the counterfeit money shown to him by me, since I can swear that I have received it from no one else, with the exception of some trifles of 10 to 20 rx, but from the three aforementioned persons, and I would not gladly suffer such a significant blow; do Your Honours not think it well that I go speak to the Lord Fiscal about this, with the request to assist me in this matter with his advice?" Whereupon the said Van Rheenen said, "Yes, that I would do, but first hear what happened to me in this."

Dutch transcription

wien gevraagd heeft of hem niet voorstond, eenige tijd geleeden, een quantiteit papiere munt te hebben afgegeeven, 't welk met Ja beantwoord zijnde, vervolgens is gevraagd of zig niet konde rappelleeren, daer eenig valsch geld onder te zine Geweest, door gem. Loos met neen beantwoord is door den gevu„ een stuk papiere munt pergament ter groote van sestig rijxd=s is uijt den sak gehaald en aan hem Loos vertoond met bijvoe„ „ging, of zig niet konde te binnen brengen, dit geld aan hem Gevr„ te hebben gegeeven, door gem„: Loos meede met neen beantwoord wierd, want dat zijn vrouw de administratie van de Cas had en al te wel het valsche geld uijt het Egte kon onderscheijden met verdere bijvoeging zoo lang als het papieren geld in swang had gegaan alleen twee Stucken ijder van 10 rijxd„s van den Landbouwer krieger te hebben ontfangen en na deselve eenige tijd in handen Gehad te hebben bevond dat ze valsch waeren, deselve vervolgens heeft aan stucken Gescheur 't welk zijn vrouw daertoe meede teegenswoordig agnosseer „de den gevre vervolgens met traanen inde oogen Gesegd heeft, ik heb van niemand anders als van U: dhus Saudenberg en van wielingen Geld ontfangen, en indien ik wist wie mij het zelve hadt gegeeven ik zoude Gaerne het Geld willen quijt zijn, dog zoo uEd: het Mij heeft gegeeven, gelieft zulx dog te verzeggen, dan wil ik gaernen zelfs de schade vragens; waerop gem: Loos repliceerde, ik het het uw niet gegeeven, maer niemand zal zoo dwaas weesen al had hy het gegeeven om zulx te advoueeren, als het zo lang geleeden is; decla„ „reerde verder de gevrn dat op het geregden van den boekhouder Goetz dat gem van wielingen geene pergament munt aen den gevan had afgegeeven, daerin ook heeft bewust zig vervolgens bij den heer Sandenberg begeeven hebbende aanden selve en zijn meeder present zijnde huijsvrouw heeft gevraagd, of zig niet konde te binnen brengen onder de aan hem gevr„ eenige tijd afgetelde papiere munt ook Eenig valsch geld zig te hebben bevonden, het wek door de heer Sandenberg bemust beandwoord zijnde, met „ dat weet ik niet „ vervolgens door hem gevr„n een stuk papiere munt, dat aan hem door den boekh:r door geme. Casper Loos in de winkelkamer had gelaeten, aen 1 maerten 1½ vier uuren ter huijs zoude weesen, waerop den gevan zig andermaal ter bestemder tijd en plaetse hebbende begeeven, gevr:n daerop is geandwoord dat voorsz: Loos niet te huijs was goets nog ing se or ter te Goets te rug gegeeven was, aan gem: Landenburg is ver „toond en gevraagd of dit ook geles was, dat hij Gevr„ van hem sandenberg had ontfangen, het zelve stuk door hem en zijn vrouw nauwkeurig wierd besigtigd en g'antwoord neen dit geld hebben wij niet gegeeven„ door den geva„ vervolgens ses stukken valsch geld op pergament op de tavel gegooijd heeft met uijtdrukking mijn God Iuffrouw dat is altemael valoo „Geld, dat ik ontfangen heb, en voor mijn reeckening moet houden „want ik kan de Heer van Rheenen niet vergen, dat hij die scha „draagd ik heb van uEd: dheer van wielingen van Loos alleen Ge „ontfangen, Goets zegt dat van wielingen aan hem gedeclareert „heeft, mij Geen briefje van veertig rijxd=s te hebben gegeeven „'t welk ook overeenkomt met het briefje waer in het Geld „ is afgepakt geweest, waerop geen stucken van 40 ryx bekent „stonden, Loos daer ik zoo eeven van daarkom, declareerd ook dat „hij het mij niet gegeeven heeft, want dat hij alte wel het valsche „geld uijt het waere kan, en uEd zeggen ook dat ik het van UE „niet ontfangen heb, dus Haa ik alleen voor de schade, 't welke „voor mij al te important is„ door gem„e Sandenberg en zijn vrouw vervolgens wierd Gerepliceerd„ wij kennen ookk het valsche Gel „ zeer wel uijt het goeder en als UEd: er op gesteld zijt, willen „wij ons gaerne onder Eede purgeeren, laat van wielingen en Loos „dat ook doen, zo de laetstgem, dat kan doen, want het blijkt „ dat hij niet wel het valgen uijt het waere Geldkent, dewijl „ wij onlangs nog van hem in een verseegeld pakjes dat wij in „ presentie van Een fransch heer wiens naam hem Geva, mee „ genoemt is, dog welke hij zig thans niet kan recolleeren:/ „hebben g'opend, daer in twee stucken valsch geld hebben ontdekt en hem vervolgens 't huijs gesonden, na welk bekoomen and woord hij gevr: vervolgens is vertrokken en t'huijs Gekoomen zijnde aangem. van Rheenen en desselfs vrouw zijn weedervaeren Gefomuniceerd, hebbende aan deselve raad heeft gevraagt met bevoeging, zoude ik loos niet op Een Eed kunnen vergen dat hij het aan hem door mijn vertoonde valsche geld, niet heeft gegee dewijl ik sweeren kan, dat het van niemand anders uijtgeson„ „derd Eenige bagatellen van 10 à 20 rx als van de drie boovengen persoonen hebben ontfangen en ik niet gaerne ^ zo Importante slag hebben kan vind uEd niet Goed dat ik den Heer fiscaal daerover eens gaa spreeken, met versoek om mij in deese saek met sijn E: advijs te bedienen? dat daar op gem. van Rheenen heeft Gesegd„ Ia dat zoude ik doen maer hoort eerst wat mij in hier

NL-HaNA_1.04.02_10666_0777 view scan ↗

English

Mr. Hacker, who was properly informed of the matter, gave advice regarding it. The interrogated person immediately carried this out with the Secunde, who was not at home at the time. The interrogated person was told by his Honor's daughters, who were standing in the front hall, "Father is not at home, but he will be home in half an hour." Subsequently, at the appointed time, having presented himself again to his Honor and the matter and its circumstances having been put forward by the interrogated person, his Honor replied, "I cannot give you any advice in that, you must settle that among yourselves." The interrogated person submitted to his Honor whether he would do well or ill to speak to the pro interim fiscal about it, and to demand an oath of Casper Loos, from whom the interrogated person had to presume it, because he had received some large pieces of parchment from him. His Honor answered, "I cannot advise your Honor; he who does not open his eyes must open his purse." Whereupon the interrogated person went to the fiscal to make this known to his Honor and to hand over the aforementioned counterfeit paper money, because the interrogated person did not wish to be a distributor of counterfeit money. And upon the fiscal's questions as to from whom he had received it, he answered that he did not know for certain, but that he would come to speak further with the fiscal about it, the interrogated person further declaring that he wished to declare under solemn oath that during the distribution of the aforementioned counterfeit money he was unaware that it was truly counterfeit. Thus asked and answered at the Cape of Good Hope, the 1st of April 1786, before the Honorable Salomon van Echten and Johannes Smuts, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the interrogated person and me, the Secretary. Beneath stood: To which I testify, was signed: C. van Aarssen, Secretary. In the margin stood: Further on article 19, that the interrogated person was mistaken regarding the money that Sandenberg was supposed to have received in the presence of the Frenchman from Casper Loos, referring to the declaration given by the said Sandenbergh. Review Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of this aforesaid Government, Marinus Simon van Cruijsselbergen, who, this interrogation of his having been clearly and plainly read to him word for word, declares that he persists and abides by it, desiring that nothing more shall be added or appended thereto. Thus reviewed in the Castle of Good Hope, the 19th of April 1786. Was signed: M. S. van Cruijsselbergen. Lower: In my presence, signed: C. van Aarssen, Secretary. In the margin signed as Commissioners: G. H. Cruijwagen and Johannes Smits. Agrees: G. Diemel, Sworn Clerk Letter P. Further Articles drawn up and delivered to the gentlemen Commissioners from the Honorable Court of Justice of the Castle of Good Hope, in order that the assistant Marinus Simon van Cruijselberg may be heard upon them at the requisition of the pro interim Fiscal Gabriel Exter; his responses to be given shall be properly recorded in the margin hereof. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the assistant Marinus Simon van Cruijtelberg, who gave such answers to the adjacent question points as are noted beside each of them. Article 1. Whether the interrogated person, in the past month of January, did not also pay a sum of money of 1668 Rds. to Mr. Swanevelder? Says yes, but does not know the exact sum however. Article 2. Whether this was not done with the addition of a note, on which the sum was calculated and the money contained in a sealed packet was specified, with the signature of his, the interrogated person's, name? Says yes. Article 3. Whether the interrogated person had this money in his possession for a long time, and from whom he received it? Says: the largest part from Casper Loos, and that the day before, 1600 Rds., while the interrogated person received the remainder the following day at half past eleven in the morning. Article 4. Whether it was not known to the interrogated person that there was counterfeit money among it, namely 1 piece of 40 Rds., 12 of 10, and 1 of 5, together the sum of 165 Rds., which were found in that packet? Says no; that he could not distinguish the counterfeit money from the genuine, but that he was never spoken to about it by Mr. Swanevelder, although the interrogated person inquired of his Honor the following day whether he had indeed received the money. Article 5. If not, how he can deny having had knowledge of it, since the aforementioned pieces were deliberately distributed piece by piece among the good money to make them less noticeable, and the same was nevertheless counted out by him? Says: this was done with no such design, and that he counted it out directly as it came to hand. Article 6. Whether the interrogated person, before that time, had not already passed some pieces of counterfeit money and received them back again? Says: never to have received any pieces back, and therefore does not believe ever to have passed any pieces. Article 7. Whether this did not happen two times in succession at the house of the burgher Evert Meug? Says: no, but that while he performed the duties of sworn clerk at the Police Secretariat for some time on account of the absence of Mr. Horak, he received it at the office at that time, and sent it to Mr. Swanevelder that evening.

Dutch transcription

Heer Hacker die dog van de saak door goets verwittigd is, daer omtrend raad, de gevr: sulx terstond ter uijtvoer heeft gebragt aan den heer secunds als toen niet t' huijs zijnde de gevan door zijn Ed: dogters, die in 't voorhuijs stonden wierd gesegd vader is niet t'huijs, maer hij zal over een half huur thuijs koomen; vervolgens ter gefixeerde tijd zig wee¬ „derom bij zijn E hebbende laaten vinden door den geva„n de saek e desselfs toedragt voorgedraagen zijnde, door zijn Ed¬ wierd geantwoord ik kan n daer in geen raad geeven, dat moet gij onder Elkanderen schikken, door den gevr„ Aan zijn Ed: is voor„ „gehouden of wel qualijk zoud doen, d' heer pro Interim fis „caal daer over te spreeken, en Casper Loos van wien hij gevr: moest praesumeeren uijt hoofde dat van hem eenige Groote stucken pergament had ontfangen op een Ed te vergen, door zijn E: wierd Gandwoord ik kan uwEer niet in raade, die zijn oogen niet opendoet moet sijn sak open doen, waerop hij gevrn nade heer fis„ „caal is gegaan om zijn E: zulx bekent te maeken, ende voorn„ valschen papiere munt te overhandigen, om dat hij gevr„n geen distrioudens van valsche munt mons wilde zijn, En op des Fiscaals vraagen van wien hij zulxs ontfangen had, g'antwoord, zulxs niet posistief te weeten, maer d' heer fiscaal daerover te sullen nader koomen spreeken, declareerende de gevan wyders onder solemneele Eeden te willen verclaeren dat bij de distri„ „busie van voorsz: valsche munt onbewustis geweest i& Geweest, dat deselve waerlijk valsch was. Aldus gevraagt en beantwoord aan Cabo de Goede hoop den 1 April 1786 voor d' E: E„s Salomon van Echten en Iohb=s vermuts Leeden uijt den E: agtb: raad van Justitie voorm die de minute deeses, beneevens den Gevrn en de mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekent. /=onderstond:/ 'T welk ik getuijge (:was getekent/ C: van Aarssen secret„s /:in margine stond:/ zig nader op arti 19 dat hij geve Zig misgist heeft omtrend het geld dat sandenberg in pres„ sentie van de frans man van Casper Loos ontfangen zoude hebben, refereerende zig aande Gegeevene verclaring van Gem„ Sandenbergh„ r van es t n n Gel ƒ verte Recollement Compareerde voor ons ondergeteekende Gecom „mist„n uijt den E: agtb: Raad van Justitie deeses Gouvernemente voorm. Marinus Simon van Cruijsselbergen dewelke deese sijne interrogatorium van woord tot woord klaer en duijdelijk voorgeleesen weesende verclaert daer bij te blijven persistee„ „ren met begeerte dat er niets meer bij ofte bijge„ „daan worden zal. Aldus Gerecolleert in 't Casteel de Goede hoop den 19 April 1786 /:was getekent/ M„ S: van Cruijssel„ „bergen /: lager:/ mij present /:geteekent/ C: van Aarssen secrets /: in margine:/ als Gecommitt=s geteekend:/ G: H. Cruijwagen en d Johannes Smits. Accordeerd G Diemel gezwe. Clercq Lit: P. Compareerde voor ons Nadere Articulen Ligt ju ' maar egter de Juisten Somma niet te weeten Legt Ja. Legt: 't grootst gedeelte van Casper Loos en zulks daags ondergeteekende gecommitt. gedaan maken en aan Heeren uijt den E. agtb: raad van gecommitteerdens uit den 8. Iustitie deeses gouverne Agtb: Raade van Justitie ments den adsistent Mai„ des Casteels de goede Hoop „rinus Simon van Cruij„ overgegeeven omme ter re„ telberg dewelke op de ne= quisitie van den pro interin venstaande vraag poinc„ fiscaal Gabriel Exter daar „ ten zodanige antwoorden gegeeven heeft als bezijden op gehoord te worden, den en ijder derselver aange=Adsistent Marinus Simon „teekend staan van Cruijselberg, zullende deszelfs te geevene respon= siven in margine deeses be„ hoorlijk worden bekend gesteld Al of hy get: in den gepasseerden Haam Januarij niet ook een Somma gelde van rd:s 1668. aan de Heer Swanevelder betaald heeft " of zulx niet is geschied met bijvoeging van een note, waar op de Somma bereekend en 'tin een versegeld pakje onthoudene geld gespecificeerd was met onderteekening van zyn des gev: naam. ? Of hy gev: dit geld lange onder zyn berusting heeft te voren rd:s 1600. terwijl hij gehad en van wie hij zulks gev: 't resteerende dien anderen ontfangen heeft= dag 'smorgens om half twaalf 2 ontfangen se stee„ hoop g ƒ Artl 4. zigt neen: 't valsch geld„ Of hem gev: niet bekend is uit 't waare niet te kun= geweest, dat er vall ik geld „nen onderschijden dog daar onder was, namentlyk dat nimmer door de Heer 1 stuk van Rd:s 40. , 12 van Swanevelder daar over is 10, en 1 van 5. o te Zamen de Somm aangesproken of schoon hij van rd.:s 165. die in dat pakjen gev: des anderen daager bij zijn Ed„e zig geinformeerd zijn bevonden geworden: heeft of de penn wel had ont= fangen Legt, zull met geen dessein zo neen, hoe hij ontkennen gedaan en 't voor de hand kan daar van Wetenschap afgeteld zy hebben. gehad te hebben doar de voorm: stukken expresselijk stuk voor stuk onder't goed geld verdeeld waren, om zulke minder gewaar te wor en 't zelve dog van hem is afgeteld geworden. zigt: nimmer eenige stuk= of hij gev: niet voor dien tijd al eenige stukken val„ „ken te rug te hebben ont= fangen dus niet te geloven sche munte heeft uitgegeeve immer eenige stukken en weder te rug gekreegen uitgegeeven te hebben. — zegt: neen, maar dat terwijl of zulks niet tot twee rijsen hij eenige tijd op 't secre naar malkanderen gebeurt tarije van Politie 't is ten huijze van den burge geswore Cleriqe ampt Evert Meug. waargenomen heeft ver= mits absentie van de Heer Horak als toen op 't Comptoi 9 ontfangen heeft en zulx 's avonds na de Heer Swanevelder gesonden te hebben voor „ 6.

NL-HaNA_1.04.02_10666_0781 view scan ↗

English

States: as on article 7. that for a marriage ordinance and other expenses he received a piece of 10. rd„s, and because he the defendant had to buy something at Heugh that afternoon, he paid with that piece which he just had in his pocket, which was also returned by Heugh, because he maintained that it was not a good piece, and which piece he the aforementioned had brought back the next day to the office and asked the other assistants whether they recognized that piece as good or as counterfeit; by them it was unanimously approved as good, except by Diemel who discovered some alteration in the name of Mr. Le sueur; the prisoner, because he had received that money for Mr. Horak, had also handed it over to His Honor upon his return; the aforementioned Mr. Horak had also sent that piece that very day to Mr. Cashier who had accepted it, thus they do not believe that it can be counterfeit - and on another occasion had sent 160 rd=s to Heug, which were also received by him; the aforementioned Heug had also returned rd:s 2 on that which were found to be too much, without any other message, so he the prisoner now learns to his surprise that there was supposedly a counterfeit piece among it. Says: no, never bought anything from the wife, but indeed sold various goods to her. Article 8. Whether he the defendant did not buy some trade goods there and having paid the wife of the aforementioned Heugh, subsequently had a piece of 10 rd:s found among it returned by her husband. And whether he the witness did not give other money in its place, saying: "It may be that I got it from someone else." Article 10. Whether he the defendant, paying money a second time to the aforementioned Heugh himself, was rejected with another 10 rd s piece. Says: no, and further as on article 7. States as before. How he the prisoner can thus still pretend to have had no knowledge or awareness of the counterfeit money, whereas the aforementioned incidents occurred to him, which in the most natural way would make anyone cautious and observant. Says: through carelessness not to have known whether he had counterfeit money on him. And among the counterfeit money that came from the prisoner's hands, most pieces are very recognizable and directly catch the eye as such. 13. Says: to maintain that this must serve for his the prisoner's excuse, since the quantity does not constitute suspicion; for if he were the maker of it, he would not have signed his name under the cover, the more so because he the prisoner knew that it was destined for the Cash of the Honorable Company. Which, moreover, are not a few, but make up a sum of rd:s 620. Article 14. Says: if he the prisoner had given counterfeit money to Mr. Swanevelder, it strengthens him the more in his assurance of having received the same from Casper Loos alone; because most of the money counted to Mr. Swanevelder came from the aforementioned Loos, and when he had not yet received any pennies from Mr. Sandenberg and van Wielig. — Article 14. Whether it does not fully appear that such counterfeit coin cannot come from the burghers van Wieling and Zandenberg, because he the prisoner had already spent it, namely to Mr. Swanevelder and Evert Heugh, before he had received money from the aforementioned persons. 15. States to have partially counted out to Mr. Swanevelder the money that he received from Loos, because he the witness upon his arrival at the house of Mr. Sierveld where he was lodging at that time had thrown that money among his other money and only counted it afterwards. - Whether he the prisoner must not confess to having paid out the money received from Casper Loos in the month of January to Mr. Swanevelder and thus not to have received from the aforementioned Loos the counterfeit pieces received back from the Honorable Duminier. 16. Says not to think that he received that from Mr. van Wielig, and because he had found the piece of paper of Mr. van Wieligh lying at hand, had only wrapped it around a parcel. Whether the paper in which the last thousand rixdollars were loosely placed and originates from the fire master van Wieligh does not prove that the prisoner also received such money from this van Wieling, and that he the interrogated has not acknowledged all the types of money on it, as the counterfeit pieces amount to. Lapsed. 17. Article 18. That he the prisoner has acted in such a way that alternately a heavy piece was always placed between several other low-value ones. Says: that may well be that it was placed like that, but that may have happened to make up the hundred rd. s. — Whether that was not done by him the prisoner in order to make these counterfeit pieces pass as good more easily. Says: no. 20. How it could be possible to comprehend that he the prisoner would have received so much counterfeit money from the aforementioned persons or from one of them alone, whereas the same have paid out money to so many other people. Says not to know whether those people have paid good paper coin to others. 21. And furthermore Casper Loos who some time ago still sent 10,000 rd=s to Mr. Sierveld, without counterfeit money having been found with it. Says: when one intends to pass counterfeit money, that one can indeed do that to newcomers, but not to people who have knowledge of it and who daily pass and receive money, like Mr. Sierveld. - being known to have mixed such among it.

Dutch transcription

Legt: als op art e 7. voor een trouw ordonn en andere ongelden een stuk van 10. rd„s gekreegen te hebben, en dewijl hij ged: dien middag iets bij Heugh koppen moest, dat stuk 't welk hij Just en zijn zak had daar voor betaald heeft, dat door Bleng ook is te rug gegeeven, vermits hij sustineerde dat 't geen goede stuk was, en welk stuk hij gem: wederom dien anderen dag op 't Comp„ toir had te rug gebragt en aan de andere adsistenten gevraagd, of zyl: dat stuk voor goed ofte voor vulsch erkenden? door hien eenparig voor goed is gekeurd geworden, except door Diemel die eenige verandering in de naam van de Heer Le sueur ontdekte, de gev: dewijl dat geld voor de Heer Horak ontfangen had, zulx ook aan zin Ed:e bij zyn terug komst had afgegeeven, gem: Heer Morak dat stuk ook dien eigensten dag aan de Heer Cassier gesonden die zulx geaccepteerd had, dus niet zij vermeenen dat zulx valsch kan zyn - en bij eene andere geleegendheyd aan Heue 160 rd=s gesonden te hebben, die door hem ook zijn ontfangen, gem: Heug nog daarop rd:s 2 had te rug gesonden die 'er teveel bevonden zijn, zonder eenig ander boodschap, dus hij gev: thans tot zijne bevreemding verneemd, dat 'er een valdih stuk onder geweest zoude zijn zegl: neem van de vrouw nooijt iets gekogt maar wel verscheijde goederen aan haar verkogt te heb„ ben Artl 8. Of hem ged: niet aldaar eenige negotiegoederen ge„ kogt en aan de Huijsvrouw van gem: Sileng betaald hebbende naderhand van haar man een stuk van 10 rd:s daar onderbevonden, is te rug gegeeven geworden. En of hy get: niet ander geld daar voor in de plaats heeft gegeeven, met te zeggen. 9. t kan 0 t k toe Zigt: neen, en voorts als op art e I. Ligt als voren. Hoe hij gev: dus nog kan voorwenden geen kennis oer wetenschap van't valsch geld te hebben gehad, daar hem voorm: gevallen zyn overgekom die op de natuurlijkste wijse een ieder zullen omzigtig en oplettend maken zigt: door sloffigheyd niet En onder't uit des gevz: handen te hebben geweeten of hij gekomene valsch geld, de valsche geld bij zig had, meeste stukken zeer ken„ „baar zijn en directelijk als zodanig in de ogen vallen. „ 13. zegt: te sustineeren dat welke bovendien niet eenige zulx tot zin gev: veront, wijnige zijn, maar eene schuldiging dienen moet, somma van rd:s 620 uitmaken vermits de menigte geene suspicie uitmaakt: want was hij en de maker van zo zoude hij zijn naam onder't Couvert niet geteekend hebben te meer dewijl hij gev: wist, dat zulx voor de Cas der ECompagnie gedestineerd was. Art:l 10 of hem ged voor 't tweede maal aan gem: HeughZelv geld betalende, met een ander 10 rd s stuk is uitgeschoten geworden. 't kan zyn dat ik 't van een ander het gekreegen. Art=l 14. 17 12 zegd: zo hij gev: valsch geld Artl 14. of niet volkomen blykt, dat aan de heer Swanevelder zulke valsche munte niet gegeeven had, hem 't temeer van de Burgeren van Willing versterkt in zijn versekering en Zandenberg kan komen 't selve van Casper Loos om dat hij gev: za al heeft uijt alleen te hebben ontfangen: dewijl 't meesten geld aan de gegeeven, als aan de heer Swa= heer Swanevelder geteld nevelder en Evert Heugh, van gem Loos quam, en toen bevorens hij van gem, personen nog geene penn: van de Heer heeft geld ontfangen gehad= Sandenberg en van wielig ont„ fangen had. — „ 15. Legt gedeeltelijk uitgeteld of hij gev: niet bekennen moet te hebben aan de Heer Swa„ 't van Casper Loos in de maand nevelder 't geld dat hij van Ianuarij ontfangene geld aan Loos ontfangen heeft vermits de Heer Swanevelder uitbe= hij get: bij zyn komst ten Huijse van de Heer Sierveld taald en dus de van de E Du„ alwaar hij toen ter tyd logeerde minier te rug gekreegene dat geld onder zyn ander valsche stukken niet van „geld geworpen had en zulx gem: Loos ontfangen te hebben eerst nageteld ty hebben. - „ 16. zegt niet te denken dat hij of niet 't papier waarin de zulx van de heer van laatste duijsend ryxdaalder wielig ontfangen heeft los ingelegd waren en van den en om dat hij 't papiertjen brandmeester van Wieligh van de Heer van Wieligh afkomstig is bewijst dat de voor de hand had vinden gev: zulk geld ook van deesen leggen zulx maar om een van Wieling ontfangen heeft paquetjen had omgewaeld. en dat hij gevr: de soorten van geld, als de valsche stukken bedragen, daarop niet alle bekend Vervald 17. ƒ zegd: dat kan wel weesen dat 't zo gelegd is ge„ worden, maar zulx kan geschied zyn om de honderd rd. s uijt te maken. — zegt: neen. zigt niet te weeten of betaald hebben. zegd: als men voornemens is vale ik geld uijt te geeven dat men dat wel aan baaren doen kan, maar niet aan Renschen die daar kennis van hebben die dagelijx geld uijtgeeven en ontfangen geld de Heer Sierveld. - En bij vorders Casper Loos dewelke voor eenige tijd nog aan de Heer Sierveld 10, ooc rd=s heeft toegesonden, zonder dat 'er valsch geld daar bij is gevonden geworden „ 21. „ 20. hoe tot zoude mogelyk zyn goede papiere munt uijt voorsz: personen ofte van een derselven alleenig zo veel valsch geld zoude ontfan gen hebben, waar deselve aan zo veele andere menschen geld uijtbetaald hebben. die mensihen aan andere te begrijpen dat hij gev: van of zulx niet door hem gev: daar om is geschied om deese valsche stukken ligter voor goed te doen passeeren Nat. a 18. dat hij gev: dusdanig heeft gedaan, dat 'er beurtwijzen altoos een zwaar stuk onder verscheydene anderen van gering waardig tusschen is komen te leggen. " bekend staande diergelijke heeft daar onder gemengd= ƒ 2

← previousnext →