Inventory 10674
Cape · 622 pages · 88 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Thursday the 24 March 1787. In the forenoon, present the Honorable Pieter Hacker, President, and all the Members, except the merchant Oloff M: Bergh, with the addition of the three burgher councillors. The Secretary of this Council, Pieter Christiaan Ludolph Neethling, in his official capacity, plaintiff against the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Ryneveld, on the one hand, and the Commander of the Swellendam Invalids, Jacob van Rheenen, on the other hand; the first-named acting ex officio as plaintiff, and the last-named as defendant, having been required in this matter to hear judgment pronounced upon the documents and muniments mutually exhibited by them in court. The Council, having read and seriously considered the documents and muniments exhibited herein by the parties on both sides, and having furthermore taken into consideration everything that was relevant to the case and could move their Honors, administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, deprives the defendant Jacob van Rheenen of his capacity as Commander of the Swellendam Invalids and condemns him in all the costs incurred in these proceedings, dismissing the further claim made by the officer. Below stood: Thus done and adjudicated at the Cape of Good Hope the 10 March 1785, and pronounced the twenty-fourth of the same month. Present: was signed: C: L: Neethling, Secretary. In the margin stood: After the pronunciation of this judgment, the authorized agent, burgher Pieter Hendrik van der Lith, requested that an appeal against this judgment might be noted, for the reason that his principal was not present at the Cape at this time, which for those reasons was granted to him. Below stood: Which I attest, was signed: C: L: Neethling, Secretary. Beneath that: Agrees. Signed: R: J: v: D: Riet, sworn Clerk. Agrees. Copy. Criminal Claim and conclusion drawn up and submitted to the Honorable Pieter Hacker, President, and the other Honorable members of the Court of Justice of this Government, by and on behalf of the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rijneveld, ratione officii plaintiff in a criminal case, on the one part, against the Field Cornet Jacobus Fourie, together with the burghers Louis Fourie, Coenraad Johannes Groenewald, Burgert van Dijk, Mattheus Guillaumé, Christoffel Groenewald, Lucas Marthinus Marais, and Margaretha Radijn, widow of the late burgher Wessel Wessels, on the other part. Art. 1. And did state in accordance with the truth: Art. 2. That the plaintiff ex officio, having received verbal notice on the 17th of June of the past year; 3. That at the so-called Ratel River, near the Soetendaals Valley, the Danish Asiatic Company ship named Nicobar had run aground; 4. The plaintiff ex officio, as soon as it was at all possible for him, 5. Had sent to the Field Cornet stationed there, the first defendant herein, a letter or order, 6. Containing instructions on how to deal with the shipwrecked persons who had come ashore and the washed-up goods; 7. And on the following day, being the 18th of the aforesaid month of June, had dispatched in an official capacity his Substitute, C. G. Rudolphi, and Orderly Dragoon T. Cremer, 8. To assist the Orphan Master, Sieur H. J. de Wet, 9. Who had been duly qualified by the Honorable Governor to salvage and administer the aforesaid washed-up goods, etc., for the benefit of the interested parties of the aforesaid ship Nicobar; 10. That the plaintiff ex officio, having been informed by the said Sieur de Wet as well as his Substitute upon their return, that Art. 11. That on their way thither, they had not only already encountered and stopped on the road several wagons belonging to the defendants herein, loaded with 12. Hogsheads of brandy, 13. Casks of beer, 14. Empty leagers, 15. Planks, 16. Ropes, etc., 17. But that also, upon their arrival at the beach, all the goods had already been removed from there, 18. And that they had still found there on the beach about thirty wagons, 19. All of which were already loaded with washed-up goods; 20. That they, in accordance with their qualification, having sought to dispose both some of the defendants herein and the persons there on the beach 21. [illegible] 22. To surrender again to them, as being authorized and entitled thereto, all the same goods which they had appropriated against all law and had already caused to be loaded onto their wagons, in order to have them sold publicly; 24. Finally, after many arguments and insolent treatment, there Art. 25. Succeeded therein so far 26. That the same goods were sold for a very low price, as appears from the copy of the vendue roll annexed hereto under Letter M, 27. For the reason (as the said Sieur de Wet and Substitute could very quickly understand after the sale of those goods) that they had all conspired with one another, 28. That none of them should presume 29. To bid a single stuiver on the goods that were not loaded on his own wagon, 30. So that no one made a bid on any goods, 31. Except those persons on whose wagon the goods being auctioned were located; 32. That the plaintiff ex officio, having received the required information about this and more from the aforesaid Sieur de Wet and Substitute Rudolphi, to his utmost indignation, 32. Immediately obtained from the same Sieur de Wet and Substitute, as well as from the surviving shipwrecked persons who had come ashore, 33. The necessary accounts and statements, 34. And, having deemed himself obliged in the aforesaid matter ex officio to initiate the appropriate criminal proceedings against the defendants herein, to
Dutch transcription
Donderdag den 24 Maart 1787. 's voordemiddags praesent den E: Achtb: Heere Pieter Hacker preesident, en alle de Leeden, dempto den koopman Oloff M: Bergh assumptis de drie burgerraden Den secretaris deeses Raads P=r Christiaan Ludolph Nee„ thling amptshalvenregt op ende Jeegens den Onderkoopman en Land„ drst van Hellenbosch en Drakenstein R Daniel van Ryneveld, ter eene en den Commandant der Swellendamsche Invalides Jacob van Rheenen „ de eerstgem: Rat: officie als Eisscher en der laatspenn. als verweerder geaceert hebbende ten deesen ge¬ requireerdens, omme op hunne over ende weeder in Judicio g'Exhibeerde stukken en mummenten vonniste horen pronur, tieeren.— Den Raad geleesen, en serieuselyk hebbende, de door overwoogen parthyen hincinde g' Exhibeerde stukken en munimenten, en daar neevens hebbende genoomen reflexie¬ op alles wat ter zake dierende was en hun EE: Achtb: konde doen maveeren moveeren, regt doen 8 uit naam en de van weegens de Hoogmogende Heeren Staten Generaal der Vereenigde Nee„ derlander, deposteerd den gedaagden Jacob van Rheenen van Lyne paa„ liteit als Commandant der swellen„ damsche Invalides en Condemneert denselven in alle de in deeser processen gevallene kisten, met ontzegging van den verder gedaren cis van der officier. /:onderstend: Aldus Gedaan en Pekonnist aan Cabo den Poede Hlorp den 10 maart 1785, mitsgaders gepronuntieerd den vieren twinsten der¬ selver maand /lagen / wy present /was geteekend/ C: L: Neethling Secret=s /in margone- stond /. na d pronuntiatie van dit vermit wierd donr den gemagtigden burger Pieter Hendrik van der Zith versogt, dat het appel op dit vennis mogt werden aangeteekend, om reedenen dat zyn principaal thans aan de Caab niet prosent was, 't grent aan den selven om die reedenen g'accor¬ deest is /:onderstond / 'T welk ik Getuigen /:was geteekend/ C: L: Neethling Secret=s /daar onder/ Accordeert / geteekend/ R: J: v: D: Reet gesw: Clercq „ Accordeert. by lleng Atorak Copie Crimineele Eijsch ende Conclusie gedaan ma„ ken en aan den Welddelen Agtb: heere Pieter Hacker, praesident, benevens den verderen E. Agtb: Rade van Iustitie deeses Gouvernements overgegeeven door ende van wegens den Onderkoopman en Landdrost van Stellen„ „bosch en Drakensteen Da„ niel van Rijneveld, ro„ tione officii Eijsschr. in cas crimineel, ter Eenre op ende jegens den Veldwagtmeester Jacobus Fourie nevens de burgers Louis Tourie Coenraad Johannes Groenewald Burgert van Dijk Mattheus Guillaumé Christoffel Groenewald Lucas Marthins Marais en Margaretha Radijn wede. wijle de brerger Wessel Wessels, ter andere zijde. Art. 1. En deede conform de waarheid zeggen dat Art. 2. dat den E. O. Eijsscher op den 17e. Junij des voorl: Iaars; mondelings kennis„ „se hebbende bekomen. 3. dat aan de soogenaamde Ratel rivier omtrend de Poetendaals Valleij, was gestrond het Deensch Asiatisch Compe. schip gend. Nicobar. 1. de r. O. Eijsscher soo spoedig hem maar immers doenlijk was geweest. 5. aan de aldaar zijnde veldwagtmeester, den Eersten Ged. e in deesen had toege¬ „sonden, een brief of Ordre 6. contineerende hoedanig met de aan land gekomene schip breukelingen en opgespoelde Goederen moeste handel. 7. en des anderen daags. ofte den 18e. der meerm. maand Iunij, zijnen Sub„ „situut C. G. Rudolphi en Ordonn: ruij„ ter T. Cremer in officio had afge¬ „vonden. „ 18. ter adsistentie van den weesmeester S:t H. J. de Wet. 9. die tot het bergen en administreeren der meerm. opgespoelde Goederen, &a ten voordeele der g'interesseerdens van voorm. schip Nicobar, door den WelEd. Gestr: heer Gouverneur be„ „hoorlijk was gequalificeerd „ 10. dat de R. O. Eijssch r , soo door gem: Sr. de Wet, als zijne Substituut, bij hunne te rug komst, g'infor¬ „meerd geworden zijnde dat Art. 11. dat zijl: ii't derwaards rijden, niet alleen op weg reeds hadden gerencon„ „treerd en aangehouden eenige wagens van de Ged=ens in deesen, beladen met „ 12 Oxhoofden brandewijn 13: Vaten bier „ 14. Leedige Leggers „ 15. planken „ 16. touwwerk &a 17. maar dat ook bij hun arrivement aan strand reeds alle de Goederen bereids van daar waren vervoerd 18. en dat zijl: aldaar aan strand nog hadden gevonden wel circa dertig wagens „ 19. dewelke reeds alle met opgespoelde goederen waren bevragt 20. dat zijl: soo wel sommige der Ged. s in deesen als de personen aldaar aan het straad in gevolge hunne qua¬ „lificatie „ 21. hebbende zoeken te disponeeren 22. omme alle deselve goederen, welke zij zig tegens alle regt hadden toegeeijgend en reeds op hunne Wa„ gens doen laden— „ 23: aan hun als daartoe bevoegd en ge„ regtigd weder af te geeven, ten einde deselve publicquelijk te doen ver„ koopen 24. eindelijk na veele debatten en bru„ „taale bejegeningen daar „ Art. 25. daar inne so verre zijn geruisseerd- „ 26. dat deselve Goederen voor een seer geringe prijs zijn verkogt gewor¬ den, blijkens Copia vendu rolle onder Lita. M. hier annex „ 27. uit Oorzaak /: so als gem: S.:r de wet en substituat, na het verkoo„ „pen dier goederen, seer ras konden begrijpen :/: dat zijl: alle met el„ „konderen hadden zamen gespannen „ 28. dat zig niemand hunner soude mogen onderstaan „ 29. omme op de Goederen, dewelke niet op zijn eigen wagen waren geladen, een stuiver te bieden „ 30. soo dat niemand op eenige goede„ „ren bot gedaan hebben 31. als die geenen, op wiens wagen de opgeveild wordende goederen zig bevonden 32. dat de r. O: Eijssch r van dit een en onder van voorsz: S. r de Wet en substituut Rudolphi, tot zijn uit„ „terste insignatie de vereischte ken„ „nisse hebbende bekoomen— „32. terstond soo van deselve Sr de Wet en substituut, als ook van de behou„ „dene aan land gekoomene Schip„ „breukelingen had ingewonnen „ 33. de nodige relaasen en verklaringen 34. en zig verpligt hebbende geoordeelt omme ter zake voorsz. R. O. tegens de Ged. e in deesen, de gepaste procedures in Cas crimineel te entameeren tot - „
English
Art. 35. having addressed Your Honorable Worships to that end, both by petition and orally, 36. and having requested and also obtained from the same a decree, by virtue of which the Officer, Plaintiff, was qualified 37. to have the Defendants in this matter summoned to appear in person before this Honorable Court 38. and to hear such claim, request, or requests 39. as the Officer, Plaintiff, ex officio shall wish to make and take against them, 40. to answer thereto and further to proceed according to law. 41. That the first seven Defendants in this matter, having appeared at the appointed time, 42. and after the last Defendant had been summoned by a further citation, had likewise appeared thereupon, and had purged her first default, 43. they were all, at the request of the Officer, Plaintiff, ordered by Your Honorable Worships by interlocutory judgments, 44. they were all, at the request of the Officer, Plaintiff, ordered by Your Honorable Worships by interlocutory sentences and judgments, 45. each to answer in person to such articles 46. as had been framed for that purpose by the Officer, Plaintiff, and should be put before them; 47. that, both from the Defendants' given answers and the corresponding documents and the concurring circumstances, Art. 48. it appeared to the Officer, Plaintiff, 49. that they, both according to the opinion of the foremost Doctors of Law 50. and in conformity with our local laws, had absolutely deserved 51. to be corporally punished, 52. and that one ought to secure their persons immediately in that regard; 53. that the Officer, Plaintiff, having for that reason requested bodily apprehension against the Defendants from Your Honorable Worships, 54. that request of the Officer, Plaintiff, was nevertheless denied, 55. and it was subsequently resolved, under handshake and promise from the Defendants 56. to appear at all times before this Honorable Court when summoned by the Officer, Plaintiff, 57. to permit them to return to their places. 58. The Officer, Plaintiff, having now prefaced this with the entire course and setup of these proceedings, 59. trusts that it is fully evident herein that he has acted in accordance with the strictest rules of what the purest duties attached to his post prescribed to him, 60. and that he thus has employed all caution 61. to prevent for the future Art. 62. such a shameful evil which, alas, in this country, is practiced to excess upon the stranding of ships, 63. shall now take the liberty to review, with all possible brevity, the crimes committed by the Defendants, each in particular, 64. in order to be all the better able to conclude to the deserved punishment, according to the gravity of what was committed by the Defendants, 65. and refers in this regard to the answers that were given by the Defendants to the interrogatories 66. that were put to them in the presence of the Commissioners from this Honorable Court. 67. And since, Honorable Worships, according to the humble understanding of the Officer, Plaintiff, it is admitted and sufficiently proven 68. that the First Defendant in this matter, having held command there on the beach in his capacity as Field Guard, 69. he, the Defendant, ought to have made use of that authority immediately to prevent the plundering by others, 70. the more so since he had received a certain letter or written order from the Officer, Plaintiff, 71. that he, the Defendant, not only had to provide all help and assistance to the shipwrecked crew who had come ashore, 72. but also to salvage the goods as much as possible, and immediately send a list thereof to the Officer, Plaintiff; Art. 73. the Defendant, however, notwithstanding all this, in such a shameless manner, 74. instead of informing the Officer, Plaintiff, as soon as possible 75. that, as he says on Art. 8, 9, and 12 of his answered interrogatories, he could no longer maintain order, nor prevent the stealing and plundering of those goods, 76. that, says the Officer, Plaintiff, he, instead of all this, preferred to choose, among that same crowd, to make himself likewise guilty of the stealing and plundering of those goods, 77. so that, as he, the Defendant, fully acknowledges on Art. 15 and 18, there had already been transported by him, the Defendant, from the beach before the arrival of Sr. de Wet and the substitute: 78. three casks of beer, one of which was not full, 79. two hogsheads of brandy, one of which was likewise not full, 80. and furthermore a lot of planks, together one load, 81. as well as on Art. 16, that another load of planks was seized at the place of Mons. Tesselaar by Sr. de Wet and the substitute; 82. from all of which it is evidently established 83. that the Defendant made himself guilty, in the first place, of the stealing and plundering of washed up and stranded goods.
Dutch transcription
Art. 35. tot dat einde zig so bij requeste, als bij mon„ „de, hebbende geaddresseert aan Uwel Ed. Agtb. r 36. en van hoogst deselve hebbende versogt en ook g'obtineerd Decreet, uit kragte van 't welke de r. O. Eijsscher wierde gequali„ „ficeerd— 37. omme de ged. in deesen te doen dagvaarden om in persoon voor deesen E. Agtb: rade te compareeren 38. en aan te horen sodanigen Eijsch versoek ofte versoeken „ 39. als de r. O. Eijscher amptshalven tegens hunl: sal willen doen en neemen „ 40. daarop te antwoorden en voorts te proce„ deeren, als na regten. — „ 41. dat de seven eerste Ged. e in deesen op de gepraefigeerde tijd verscheenen zijnde- „ 42. en na dat de laatste Ged=e bij een nadere citatie gedagvaard, mitsg. s ook daarop ge„ compareerd, en haar eerste default ge¬ „purgeerd hadden „ 43. zijl: alle op versoek van de r. O. Eijsscher door UWE. Agtb: bij interlocutoire ge„ weijsdens zijn geordonneerd „44. zijl: alle op versoek van de r. O. Eijssch. r door UWE. Agtb: bij interlocatoire vonnisse geweijsdens zijn g'ordonneerd 45. omme een ijder in persoon te ant woorden op sodanige articulen „46. als door den r. O. Eijsscher ten dien einde waren geformeerd en hunl: souden worden voorgehouden „47. dat soo uit de Ged. e gegeevene resp=re als de daar mede quadreerende Documen„ „ten en de concurreerende omstandigheeden aan s d koo„ ade n hou„ Art. 48. aan de r. O. Eijsscher zijnde voorgekomen „ 49. dat zijl: zoo volgens het gevoelen der voornaamste D: D: „ 50. als in conformiteit van onse locale wet„ „ten absolutelijk hadden gemeriteerd „ 51. aan den lijve gestraft te worden „ 52. en men zig daaromtrend terstond van hunne persoonen diende te verseekeren 53. dat den r. O. Eijsscher uit dien hoofde van uw Ed: Agtb: hebbende versogt appre„ hensie corporeel tegens de Ged s.— „ 54: was egter dat versoek van den r. O. Eijs„ „scher geweesen van de hand— „ 55. en vervolgens goedgevonden de Ged. s Onder hondtastinge en belofte 56. van ten allen tijden, wanneer door den r. O. Eijssch. r wierde ontbooden voor dee„ ses E. Agtb: rade te verschijnen — 57. te permitteeren om wederom na hunl: plaatsen te vertrecken — „ 58. de r. O. Eijsscher als nu hebbende vooraf laten gaan den geheelen loop en aanleg deeser proceduuren 59. vertrouwd, dat het in deesen ten vol„ len blijkt, dat hij heeft gehandeld conform de stipste reguls van't gene de zuijverste pligten aan zijn post verknogt hem kwamen voor te schrijven — 60. en dat hij dus alle voorzigtigheid heeft g'emploijeerd — 61. om een soo schandelijk kwaad het welk helaas alhier te lande, met het stranden van scheepen tot in ex„ „ces werd gepractiseerd voor Art. 62. voor 't vervolg te prevenieeren „ 63. zal als nu de vrijheid neemen met alle moge„ „lijke kortheid, de misdaaden door de Ged. s ijder in't bijsonder gepleegd, na te gaan „ 64. ten einde daar door des te beeter in staat te zijn, omme na mate der graviteijd van't gepleegde door de Ged. s, tot de ver„ „diende krasse te kunnen concludeeren — „65. en refereerd zig hieromtrend tot de responsiven, welke door de Geds zijn gegeeven op de vraagpoinctes „ 66. dewelke aan hun, ten overstaan van heeren Gecomm. s uit deesen E. Agtb: rade zijn voorgehouden. — 67. En gelijk dan E. Agtb: heeren, naar het gering begrip van den v. O. Eijssch. r in confesso is, en op een voldoende wijse blijkt. — „68. dat de Eerste Gede. in deesen, in zijne qualiteit als Veldwagtmeester, het commonda aldaar aan strand heb„ bende gehad 69. hij Ged:e van dat gezag terstond ge„ „bruik, had moeten maken, om de roofzugt van andere te beletten „ 70. te meer daar hij van den r. O. Eijsscher hadde ontfangen zekere brief of schriftelijk ordre — 71. dat hij Ged:e de aan land gekoomene scheepelingen, alle hulpe en ad¬ „sistentie moeste toebrenge niet alleen „ 72. maar om ook, soo veel mogelijk, de goederen te bergen, en daarvan ter„ stond een Lijst aan den R. O. Eijssch r toe te zenden de Art. 73. de Ged: egter des alles niet tegenstaande op eene soo schaamte loose wijse zig 74. in plaatse van aan den r. O. Eijsscher ten spoedigsten kennis te geven — 75. dat gelijk hij op Art. 8. 9. en 12. zijner beantwoorde Interrogatorien, zegt geene ordre meer houden, nog het steelen en rooven dier goederen konde beletten „ 76. dat /:regt de r. O. Eijsscher:/ hij in plaatse van dit alles, liever hebbende verkoopen onder deselve hoop, zig mede aan't steelen en rooven dier goe„ deren schuldig te maken— 7. soo dat (: gelijk hij Gev: op art: 15en 18. volmondig erkend: / door hem Ged. e, voor de komst van S. r de wet en substituut, van strond reeds waren vervoerd 78. drie vaaten seer, waarvan een niet vol- 79. twee Oxhoofden brondewijn, waar„ van al mede eene niet vol is geweest „ 80. en voorts een partij planken te zamen een vrogt 81. mitsg. s op art. 16. dat nog op de plaats van mons. Tesselaar een vrogt planken door Sr. de Wet en substituut was aangehouden „ 82. uit welk een en ander dan evident consteert 83: dat de Ged e zig inde eerste plaatse heeft schuldig gemaakt aan't steelen en rooven van opgespoelde en gestran„ „de Goederen -
English
Art. 84. and then secondly by not observing that order which was sent to him by the lawful officer set over him, 85. that furthermore the second Defendant Louis fourie, according to his answered interrogatory on Art. 7, also fully confesses that before the arrival of Sr. de Wet and substitute there was transported by him from the beach: 86. One hogshead of brandy, 87. One barrel of tar, 88. two small barrels, one full of brandy and the other with salt water, 89. fourteen bottles of wine, 90. two planks, 91. as also on said interrogatory, that there was detained from him by P.r de Wet and substitute: 92. A load of planks. 93. In like manner the third Defendant Groenewald acknowledges on art. 14 and 15 of his submitted question articles that there had been transported by him: 94. three barrels of tar, 95. two barrels of brandy, 96. One barrel of beer, 97. One piece of sailcloth, 98. One piece of Flemish linen, 99. some cable yarn, and 100. that further the 4th, 5th, and 6th Defendants also fully avow, namely the 4th Defendant Burgert van Dijk, on art. 8, that there was detained from him: 101. A wagon loaded with some and Art. 102. Some old timber, 103. Cable yarn, 104. two small barrels of brandy, 105. a case with some full and empty bottles; 106. the Fifth Defendant M.s Guillaumé on Art. 7 and 10, that there was detained from him: 107. A wagon with 108. A quantity of planks, 109. some ropework, 110. some empty bottles, 111. some paper, 112. an hourglass, and 113. some packs of cards; 114. and finally the 6th Defendant C. Groenewald on art. 7, that before the arrival of S.r de Wet and substitute he had transported from the beach: 115. a tar barrel, 116. an empty half leaguer, 117. four pieces of sailcloth, which he, the Defendant, had cut from a topsail, 118. as also on art. 10, that Sr. de Wet and substitute had detained from him: 119. A wagon loaded with 120. a small barrel of brandy, 121. a quantity of planks, 122. a quantity of empty chests, 123. an empty barrel, and 124. some ironwork. 125. Regarding now the 7th Defendant Lucas Marths Marais, it has appeared to the plaintiff in his official capacity, under correction, 126. that although it is true that he, the Defendant, can by no means be considered to have made himself guilty to such an extreme degree as the other Defendants, yet Art. 127. yet he can never be declared entirely innocent; 128. for on art. 9 and 10 of his answered interrogatory he says that by him only was transported from the beach: 129. some pieces of baize and flag cloth, 130. two barrels or hogsheads of brandy; 131. and in the report annexed hereto under letter C, the reporter Sr. H. S. de Wet says 132. that, note, by the wife of him, the Defendant, there was pointed out to the said de Wet: 133. Some pieces of red baize, 134. red flag cloth, 135. two hogsheads of brandy, 136. as also, note, a barrel of beer, 137. two cases of gin, and further 138. A wagon with planks and ropes, which she said had been ridden from the beach by her husband; 139. so that it appears very suspicious to the plaintiff in his official capacity 140. that by the said wife of the Defendant, and that in his, the Defendant's absence, 141. A barrel of beer, two cases of gin, and a wagon with planks and ropes more were pointed out to Sr. de Wet 142. than the Defendant stated, in his answers given before the commissioner gentlemen from this council, to have been transported by him from the beach; 143. if one examines, Honorable and Worshipful sirs, the further respective answers given by the Defendant with the required attention, 144. then one shall find 145. that from not a single answer does it appear 146. that the Defendant took away the said goods out of a true and pure care for the interests of his fellow man, Art. 147. namely to secure the same from the spoilage of sea and air 148. and immediately to give notice thereof; 149. no, on the contrary, out of mere covetousness, and as is very clearly to be gathered from art. 12 of his answered interrogatories, as it were as a compensation for the great trouble which he, the Defendant, had taken for them, namely those crew members; 150. regarding now the conduct of the 8th or last Defendant in this matter, the widow Wessel Wessels, 151. the plaintiff in his official capacity shall have the honor to say, as briefly as is possible for him, 152. that pursuant to the 5th and 6th art. of her given response, 153. before the arrival of Sr. de Wet and substitute, there was brought by her own wagon to her, the Defendant's place: 154. two tar barrels, and 155. two broken barrels, 156. as also that furthermore by the same de Wet a wagon of hers, the Defendant, with washed-up goods, was detained. 157. There you have, Honorable and Worshipful Sirs, according to the Defendants' own voluntary confessions, their crimes each presented individually to the piercing eye of Your Honors; 158. thus, according to the humble understanding of the plaintiff in his official capacity, it admits of not the slightest contradiction that
Dutch transcription
Art. 84. en dan ten tweeden aan het niet observee¬ ren van die ordre, dewelke hem door zijn wettige over hem gestelde officier was toegesonden — 85. dat voorts de twede Ged: Louis fourie, volgens desselfs beantwoorde In„ „terrogatorie op Art. 7. , almeede „volmondig bekent, dat voor de komst van Sr. de Wet en substituut door hem van strand was vervoerd — „ 86. Een Oxhoofd brandewijn „ 87. Een vat Teer— „ 88. twee klijne Vatjes, eene vol brondewijn en de andere met zout water „ 89. veertien bottels wijn „90. twee planken „ 91. mitsg. s op wet. dat door P. r de Wet en substituut van hun was aange„ „houden „ 92. Een vrogt planken. 93. Even also erkend de derde Ged. e Groenewald op art: 14. en 15. zijner voor„ gehoudene vroog Art:, dat door hem was vervoerd geworden — 94. drie Vaten Teer „ 95. twee vaten brandewijn 96. Een Vat Bier „97: Een lap zeijldoek — „ 98. Een lap Hlaamsch linnen 99. wat Cabelgaarn. en „ 100. dat wijders de 4. 5. en 6. Ged:, mede volmondig avoueeren, en wel de 4e Ged: Burgert van Dijk, op art: 8. , dat van hem was aangehouden 101. Een wagen beladen met wat en Art. 102. Wat oud houtwerk „ 103. Cabelgaarn „ 104. twee vatjes brandewijn 105. een kas met eenige volle en leedige botter „ 106. de Vijfde Ged. e M. s. Guillaumé op A 7. en 10. , dat van hem was aangehouden 107. Een wagen met „ 108. Een partij planken „ 109. wat Touwwerk „ 110. eenige ledige bottels „ 111. wat papier 112. een Zandloper en „ 113. eenige spullen kaarten „ 114. en eindelijk den 6: Ged. C. Groenewal„ op art. 7. , dat voor de komst van S. r. de Wet en substituut, had van strand vervoerd „ 115. een Teer vat „ 116. een ledige halve Legger „ 117. vier lappen zeijldoek, die hij Gedt. van een marszeijl had afgesneeden - 118. mitsg:s op art. 10. , dat Sr. de Wet en Jub stitunt van hem hadde aangehouden „ 119. Een wagen bevragt met „ 120. een vatje brandewijn 121. een partij planken „ 122. een partij ledige kisten 123. een ledig Vat, en „ 124. wat ijzerwerk 125. nopende nu den 7e. Geve: Lucas Marths Marais, is het de r. O. Eijsscher /:onder correctie:/ voorgekoomen — 126: dat hoe seer hij Ged. wel is waar, geen sints kan worden geconsidereerd, zig in zoo een uitterste grood als de andere Ged. s, te hebben schuldig gemaakt evenwe Art. 127. Evenwel nimmer voor geheel onschuldig kan worden verklaard— 128. want op art. 9 en 10. zijner beantwoorde interrogatorie, zegt hij, dat door hem alleenlijk van strand was vervoerd 129. eenige lappen baaij en vloggedoek „ 130. twee vaten of Oxhoofden brandewijn „ 131. en in't relaas hier L. a C. geannexeerd, zegt de relt. Sr. H. S. de Wet „ 132. dat NB. door de huisvrouw van hem Ged. e, aan denselven de Wet was aangewesen „ 133. Eenige lappen roode baaij „ 134. roode vlaggedoek — „ 135. twee Oxhoofden brondewijn „ 136. mitsg. s NB. een vat Bier „ 137. twee kelders Genever, en voorts „ 1388. Een wagen met planken en touwen, die zij zeijde door haren man van strand te zijn gereeden — 139. soo dat het de r. O. Eijsscher seer specu„ „latief voorkomt 140. dat door deselve huijsvrouw van den Ged. e en wel in zijn Ged. e absentie „ 141. Een vat bier, twee kelders Genever en een wagen met planken en touwen meer aan Sr. de Wet is aangeweesen 142. als den Ged. e in zijne voor heere Gecomm. e uit deesen rade gegeevene antwoorden heeft opgegeeven door hem van strand te zijn vervoerd „ 143. gaat men WelE. Agtb: heeren de verdere respe antwoorden door de Gede gegeven met de vereijschte attentie na „ 144. soo sal men bevinden „ 145. dat uit geen een enkeld antwoord consteerd „ 146. dat de Ged. e deselve Goederen heeft weg genomen - „genomen uit een waare en zuijvere zie voor de belangen van zijn evenmensch Art. 147. om namentlijk deselve voor 't beder van zee e lugt te beveiligen „ 148. en daarvan terstond kennisse te geeven „ 149. neen ter contrarie, uit enkelde bege „lijkheid, en gelijk uit art. 12. zijn beantwoorde interrogatorien seer klaar is op te maken, als 't ware te een recompens voor de veele moeijte dewelke hij Gede. voor hun namentli die scheepelingen, had gedaan — „150. aangaande nu het gedrag van de 8: of laatste Ged e in deesen de weed. Wessel Wessels 151. sal de r. O. Eijsscher soo kort hem doenlijk zij, d' Eer hebben te zeggen 152. dat ingevolge het 5 en 6 art: harer geg „vene responsive 153. voor de komst van Sr. de Wet en subst tuut, door haar eigen wagen, op ha Ged. s plaats is gebragt „154. twee seer vaten en 155. twee stukkende vaten 156. mitsg. s dat nog door deselve de Wet een wagen van haar Gede. met op „gespoelde goederen, is aangehouden. — 157. Sie daar, WelEd. Agtb: Heeren, vol gens de Gedens liebere Confessien derselver misdaaden elk afsonder„ „lijk, aan't penetrant oog van uwelEd. Agtb: zijnde voorgedragen „ 158. zoo leijd het dan na het gering begrip van den r: O: Eijsscher geene de minste teegenspraak Tat -
English
Art. 159. that both the last Defendant and the first six Defendants herein, alongside the 7th Defendant, although to a lesser degree, have in an irresponsible manner made themselves guilty 160. of the taking away and removing of stranded goods that did not belong to them, without declaring the same. 161. Wherefore the Plaintiff ex officio shall now proceed further, to investigate briefly what punishments the Defendants have incurred. 162. A remarkable commentary on this subject is made by Moorman in his Treatise on Crimes and their Punishments, 3rd main part on the different sorts of thefts, and there tit. 12: page 363., where he says: "theft which occurs during the misfortune of shipwreck was, among the Romans, punished with an arbitrary punishment according to what the thing that was stolen and the persons who had undertaken such were, l. 2. 4. 31. D. de incend: ruin: naufrag: According to our laws, those who steal anything on the occasion of a shipwreck are very severely punished; for, if the skippers or ship's crew do such, they are burned alive, and others are punished therefor with the rope. And in general, in the province of Holland and Zeeland, those who rob anything during a shipwreck, ruin, or fire are punished with death, and their goods declared forfeit; and 166. Art. 163. And the placcaat of King Philip on Maritime Law, of 31. Octbr. 1562 tit. 4. on Shipwrecks art. 13. to be found in A. Verwer on the Dutch Maritime Laws: 'and if anyone should presume to take and withhold any shipwrecked goods, he shall be punished, if he is a skipper or sailor, with fire, if he is someone else, with the gallows, and shall nonetheless be bound to the restitution of the withheld goods.' 164. In Groenewegen ad L. 28. § 12. de paenis, one finds principally that those who make themselves guilty of beach robbery must be strangled, scorched in the face with flaming fire, and the body placed on a wheel. 165. likewise in J. Damhouder Cap. 114 in Criminal Matters, where it is said that they who have made themselves guilty of the above-mentioned robbery must be hanged. To which Simon van Leeuwen, Roman-Dutch Law, in the third part dealing with the acquisition of another's property through assumption and administration tit. 9. fol. 114. further adds this: 'those who seize any stranded goods without making them known, or without surrendering them to the Receiver or his authorized overseers for their reasonable salvage fee, are punished therefor as thieves and others who take and withhold people's property from them. See the placcaats established in this regard of 10 March 1529, 13 Septbr. 1549, renewed on 27 July 1556, 8 July 1559, 12 July 1563, 9 March 1569, 17 May 1574, 29 Febr. 1579, 4 Novbr. 1606, 4 May 1613, 20 April 1620, and 31 Octbr. 1663.' Art. 167. In order not to fatigue Your Honorable Worships' precious attention with extensive details, the Plaintiff ex officio shall now only briefly cite 168. that which has been enacted in this matter by our local laws. 169. In this regard one finds the placcaats published on 18 June and 29 Septbr. 1722, on 3 July 1728 and 21 May 1737. 170. It being in the renewal thereof dated 1st June 1773 in its third period, among other things expressly stated: 'also, the punishment for robbing stranded goods shall extend so far that, even though one might catch the perpetrators only a year and a day after the date, they nevertheless, in case they can be convicted of robbing the Company's or other stranded goods, shall be punished with the rope at the gallows, so that death follows thereupon. &c.' 171. And in the prevailing general Placcaat art. 31: 'whoever keeps any goods found from stranded ships, without making the same known to the Noble Lord Governor, shall be punished in life and limb.' Art. 172. Likewise in art. 32: 'none of these inhabitants or their slaves, or the Honorable Company's Servants not expressly qualified thereto, shall be permitted, in the event of any shipwreck of the Honorable Company's or other ships, to go outside the housing of this Table Valley, and especially not onto the sea beaches, on pain of being immediately apprehended, and if having any stolen goods on them, punished as public thieves.' 173. And finally the placcaat also issued by this Government on 21 Septbr. 1773, which, because of its full application in the present case, 174. the Plaintiff ex officio takes the liberty to annex hereto in authentic copy under &c. N. 175. Meanwhile, may it be permitted to the Plaintiff ex officio to submit to Your Honorable Worships, with respectful reverence, 176. that however much a beach robbery, such as the Defendants herein have made themselves guilty of, 177. according to the strictest interpretation of the laws of our Land, is punishable in life and limb, 178. and the Plaintiff ex officio is bound to the strictest execution thereof, 179. he nevertheless, in the handling of criminal justice, has sought most to follow the dictate of his own heart, in order
Dutch transcription
Art. 159. dat soo wel de laatste Gede als de Zes eerste Ged:s in deesen, zig nevens de 7de. Gede, schoon in een mindere maa„ „te, op eene onverantwoordelijke wijse hebben schuldig gemaakt „ 160. aan het wegneemen en vervoeren van gestronde Goederen, die hun niet toekwa„ „men, sonder deselve aan te geeven 161. Weshalven de R. O. Eijsscher nu verder sal overgaan, om kortelijk na te speu„ „ren welke straffen, de Ged. s hebben g'incurreerd — „ 162. Remarquabel word over dit sujet gecom= mentarieerd bij Moorman in zijne Ver„ „hondeling over de misdaaden en derselver straffe, 3=a hoofddeel over de verschil„ „lende zoorten der diefstollen, en aldaar tit. 12: pag. 363. , alwaar hij zegt: „het stellen, het welk bij ongeluk van „schipbreuk geschied; wierd bij de „Romeijnen met een willekeurige „straffe, na dat de zaak, die gestoolen „was, en de persoonen, die sulx onder„ „nomen hadden, waren, gestrafd, de „ 2. 4. 31. D. de incend: ruin: naufrag: „volgens onse wetten worden de genen „ dewelke bij geleegentheid van eene schipbreuk, iets steelen, seer zwaar „gestrafft, want, indien de schippers „of scheepsvolk zulx doet, werden „deselve leevendig verbrand, en an„ „dere daarover met de koorde gestraft. „en in't generaal werden in de provincie „van Holland en Zeeland die geene, „ dewelke of bij een schipbreuk, ruine „ of brond iets rooven, met de dood ge„ „straft, en hunne Goederen verbeurt verklaard en „166. Art. 163. En het placcaat van Koning Philip van de Zeeregten, van den 31. Octbr. 1562 tit. 4. van Schipbreekingen art. 13. te venden, A. Verwer over de nederlandse zeeregten: " en of ijmand hem vervo „derde eenige genaufrageerde Goederen „ te neemen en agter te houden, sal g „punieerd worden, indien het een schipper of schipman is, met „veijre, indien het een ander is, „ met ter galge, en des niet te min „gehouden zijn tot de restitutie „der agter gehoudene Goederen „ 164. Bij Groeneweegen ad L. 28. S 12. paenis, vind men hoofdsaakelijk dat de geenen, die zig aan strand roo schuldig maken, geworgd met vlaa mend vijer in't aangezigt gebla kerd en't lighaam op een rad ge¬ „legd moet worden — „ 165. mitsg:s bij J. Damhouder Cap. 114 in Crimineele zaken, alwaar ge„ zegd word, dat zij moeten werden opgehongen, die zig aan bovengen roof hebben schuldig gemaakt. voegende Simon van Leeuwen R: 34 regt, in't derde deel handelende van het bekoomen van oneigen goed door aanvaarding en beheering tit. 9. fol. 114. hier nog bij: „ die en „ge gestronde Goederen aanslaan, sonder deselve bekend te maken, of „aan den Rentmeester of zijn ordre „hebbende toezienders, op haar ree„ „delijk bergloon over te geven, werd daar ƒ „ daar over als dieven en andere, die den luij„ „den haar goed neemen en onthouden, ge„ „straft. zie de placcaten deswegens gesta„ „tueerd van 10 Maart 1529, 13 Septbr. 1549. t vernieuwd den 27 Julij 1556. , 8 Julij 1559. 12 Iulij 1563. , 9. Maart 1569. 17 Maij 1574. 29 Febr. 1579. 4 Novbr. 1606. 4 Maij 1613. 20 April 1620. , en 31 Octbr. 1663. Art. 167. De r. O. Eijsscher sal doen om uw Ed. Agtb: pretieuse attentie met geen breedvoerige detaille te fatiqueeren als nu nog maar kortelijk aanhalen „ 168. het geen door onse locaale Wetten in as subject is gestatueerd. —. „ 169. Ten dien opzigte vind men de placcaten, gepubliceerd den 18: Junij en 29. ' Septbr. 1722. den 3 Julij 1728 en 21. Maij 1737. 170. wordende bij derselver renovatie in dato 1e. Junij 1773 in desselfs derde pen riode, onder anderen wel uitdrukkelijk gesegd: ook sal zig de straffe over rooven van gestrande goederen soo ver komen uit te strekken, dat schoon men de daaders eerst jaar en dag na dato mogte komen te agterhalen ƒ deselve evenwel, bij aldien zij van ƒ ƒ rooven van Comp. s of andere gestran„ „de Goederen, kunnen werden overtuigd met de koorde aan de galge zullen werden gestraft, dat er de dood na volgt. &a. „ 171. En bij het vigeerend generaal Placcaat art. 31. die eenig goed van gestrande scheepen vinden behoud, sonder 't selve aan den Edele heer Gouverneur bekend te ma„ ken ken, sal aan lijf en leeven gestraft wor Art. 172. mitsg s. op art. 32. niemand deeser Inge „seetenen ofte wel derselver slaven, of 's E. Comps Dienaren niet expresselijk daartoe gequalificeerd, sullen vermog ingevalle van eenig schipbreuk van s E. Comp. en andere scheepen, zig be geeven buiten de huijsinge van deese Tafelvalleij, en voor al niet op de Zeestranden, op paene van aanstonds te werden g'apprehendeerd, en eenige gestoolene Goederen bij zig hebbende als publicque dieven gestraft — 173. En eindelijk het op den 21 ' Septbr. 1773. al mee „de door deese Regeering g'Emaneerd placaat, 't welk om de volkoome applicatie in het presente geval. 174. De R. O. Eijsscher de vrijheid neemt, onder &a. N. in Copia authenticq hier neven „den. — te leggen. — „ 175. Ondertusschen zij het de r. O. Eijsscher gepermitteerd UWE. Agtb:, onder Eerbie„ „dige reverentie, voorte dragen „ 176. dat hoe seer nu ook een strand roof„ als waar aan de Geds in deesen zig heb¬ „ben schuldig gemaakt 177. Volgens de strickste interpretatie der wetten van ons Land, aan lijf en leeven strafbaar 178. ende R. O. Eijsschr. aan de stipste Executie daarvan verschuldigt is. 179. hij eevenwel in't behoudelen der criminee„ „le Iustitie meest heeft zoeken te vol„ „gen het voorschrift van zijn eigen hart om
English
Art. 180: Namely, to always be able to act with a clean conscience, 181. that he has never sought to advance solely the aggravating circumstances of a delinquent, 182. without also presenting all mitigating circumstances to the judge, 183. and for that reason, whenever this could be done reasonably and without the slightest derogation from justice, has preferred leniency over rigor; 184. the Prosecutor now likewise considers himself inevitably obligated, 185. in accordance with his adopted system, 186. just as he has laid open before Your Honorable Worships the aggravating circumstances of the Defendants, 187. to also present everything that could in any way be taken into consideration to the advantage of the Defendants, 188. likewise to Your Honorable Worships, 189. and that in the first place, 190. that it nowhere appears with any basis that the Defendants set out with the intention to steal, 191. since those goods lay in abundance on the beach for several days without anything thereof being alienated, 192. and the same goods were not taken away and removed, 193. until after the Commandant of the Invalids, Jacob van Reenen, arrived on the beach, and had given the Defendants the greatest inducement thereto by putting forward plausible reasons, according to the Defendants' unanimous responses to their interrogatories, agreeing with the annexed, reviewed, and so far as necessary sworn inquest, marked from Letter C to K; Art. 194. and that they were thus tickled by greed, which in man, and especially in this country, can never be satisfied, 195. and, spurred on by the advice of him, van Reenen, resolved upon this desperate extreme; 196. whereto, in the second place, is added the gross ignorance of the Defendants, this being confirmed even more clearly when one pays close attention to the demeanor the Defendants maintained during the candid answering of their interrogatory articles. 197. The Prosecutor having thus briefly set forth that which he believes merits the principal attention of Your Honorable Worships for the mitigation of the Defendants, 198. considers himself lastly still obligated to remark with a single word, 199. that the above-cited mitigation brings about a proportionate balance in the infliction of punishment upon the Defendants; 200. since the intent of the legislator in punishing crimes has a threefold aim, Art. 201. of which the first is, 202. that the criminal, by feeling the pain of the punishment, not only be reformed, but also acquire a resolve to abandon evil; 203. the second aim is, 204. to deter others from evil; 205. and finally, thirdly, that thereby the peace in the commonwealth remain preserved; 206. and therefore, the ordinary punishment of death, which was previously established here against beach-wreck plunderers, would not be executed upon the Defendants without notable severity; 207. but that in their regard, a lighter punishment, suited to the nature of the case and in accordance with the political interests of this Colony, ought to be inflicted according to the discretion of the judge. For which and other reasons, if necessary to be further deduced, the Prosecutor, making his demand, concluded: that the first six Defendants, namely Jacobus Fourie, Louis Fourie, Coenraad Johannes Groenewald, Burgert van Dijk, Mattheus Guillaumé, and Christoffel Groenewald, C.'s son, as well as the last Defendant, the widow of Wessel Wessels, by definitive sentence of Your Honorable Worships, shall be condemned to be taken to the place where criminal sentences are customarily executed here, and the first six Defendants there delivered to the executioner, and being tied to a post, shall be severely whipped with rods on the bare back, and furthermore the first Defendant subsequently branded, and thus collectively banished for the term of their lives from this Country and the jurisdiction thereof; further, the last Defendant, after having witnessed the same execution, to remain confined for the term of twenty-five years in the Honorable Company's slave lodge; and that Your Honorable Worships may be pleased to dispose concerning the 7th Defendant, Lucas Marthinus Marais, in such manner as they, according to their usual prudence, shall deem necessary; with condemnation of all the Defendants in the costs and expenses of justice incurred in this case, or to such other punishment as Your Honorable Worships, according to the exigency of the matter, shall find proper. was signed: D. van Rijneveld. underneath stood: Agrees, and signed: A. J. v. d. Riet, sworn clerk. Agrees. [illegible] LB Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, the Field Cornet Jacobus Fourie, who to the adjoining interrogatory points has given such answers as stand noted beside each of the same. Interrogatories submitted to the Honorable Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, by and on behalf of the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rijneveld, in order that the Field Cornet Jacobus Fourie be heard and examined thereon at his requisition, his answers to be given thereto being proper to be placed in the margin beside the same. Art. 1. His Defendant's name, age, and place of birth, as well as what he is in capacity. says: Jacobus Fourie, 43 years of age, born at the Cape of Good Hope, Field Cornet along the seacoast near the Wijde Kraal. Whether he, the Prisoner, did not in his capacity as Field Cornet hold the command over certain burghers on the beach near the Soetendaals Valley by the wreck and washed-up goods of the Danish ship Nicobar stranded there? says: Yes.
Dutch transcription
Art. 180: Om namentlijk met een rein geweeten altoos te kunnen verseeren „ 181. dat hij nimmer de verzwarende omstan„ „digheeden alleen van een Delinquent heeft zoeken te avonceeren— „ 182. zonder daarbij ook alle de verligte omstan„ digheeden aan den regter voor te dragen „ 183. en deswegens ook wanneer sulx gevoe„ „gelijk, buiten de geringste verkorting in't regt, konde geschieden de zagtheid voor rigueur gepraefereerd — 184. de r. O. Eijssch r zig als nu ook onver„ „meidelijk verpligt reekend „ 185: om ingevolge zijn g'emplecteerd sijsthema „ 186. zoo wel als hij de aggraveerende om„ „stondigheeden der Ged. s, voor uwelEd. Agtb: heeft opengelegd ook even zoo wel het gene maar eenigsints tot der Ged=n avantage, in consideratie kan koomen — „ 188. almede aan uwel Ed. Agtb: te moeten voordragen— „189. en wel in d' eerste plaats „190. dat nergens met grond komt te blij„ „ken, dat de Ged . met intentie omte steelen zijn uitgegaan „ 191. dewijl die goederen in meenigte ette„ lijke dagen op 't strand hebben gelegen sonder dat daarvan iets was ver„ „vreemd — „ 192. en deselve Goederen niet eerder zijn weg„ „genomen en vervoerd 143. als na dat den Commandant der In„ valides Jacob van Reenen, op't strand „187. gekomen - gekomen, en hun Ged. s daartoe met aanva „ding van aanneemlijke redenen, de groot„ „ste aanleiding had gegeeven, volgens der Ged. s eenparige responsiven op derselver vraagpoincten, over eenstemmende met de deesen g'annexeerde gerecolleerde en soo verre nodig beeedigde Enqueste gequotd. van La. C. tot K. Art. 194. en dat zij dus door de begeerlijkheid, dewelke in een mensch, en voor al in dit land nimner te verzadigen is, gekitteld— 195. en door de aanrading van hem van Reenen aangespoord, tot dit desperaat uitterste zijn geresolveerd — 196. waarbij nog in de twede plaatse komt de verregaande onkunde van de Ged. s werdende sulx nog klaarder geconfir„ „meerd, als men met nauwkeurigheid let op de contenance, die de Ged. s bij de gulhartige beantwoording hunner vroog artikulen, hebben gehouden. — 197. de r. O. Eijsscher dies kortelijk hebben de voorgedragen 't geene, dat hij ver¬ meend tot verligting der Ged. s, de voornoomste attentie van UwE. Agtb te meriteeren agt zig laatstelijk nog verpligt, „ 498. met een enkeld woord te remarqueer „ 199. dat de boven aangehaalde miligatie eene evenreedige proportie in de straffoeffening der Geds. te wegebrenge „200. Overmits nu het oogmerk van der wetgeever in't straffen der misdaaden een drievoudig doelwit heeft waar Art. 201. Waarvan het eerste is „ 202. dat de misdadiger door 't gevoelen van de Smerte der straffe, niet alleen ge¬ „beeterd worde, maar ook een voornee„ „men verkrijge het kwaade te laten „ 203. het twede oogmerk is — „ 204. om andere van't kwaad afte schricken 205. en eindelijk ten derden, dat daardoor de rust in't gemeene best bewaard blijve „ 206. en dierhalven de ordinaire straffe des doods, welke hier voren tegens de strand roovers is gestatueerd, niet sonder notabele hardigheid aan de Ged. s soude worden g'executeerd. — e 207. maar dat ten hunnen opzigte, eene ligtere straffe geschikt naar den aart der Zake en overeenkomstig met de politieque belangens van deese Colonie, naar 't arbitrium van den regter behoord g'infligeerd te worden. bits welke en andere ree„ „denen /: is 't nood nader te de„ „duceeren:/ den R. O. Eijsscher Eijsch doende Concludeerde., dat de ses Eerste Ged. s , in name Jacobus Tourie Louis Tourie, Coenraad Johannes Groenewald, Burgert van Dijk, Mattheus Guillaumé en Christoffel Groenewald C. Z:, mitsg. s de laatste Ged. e de wed. . Wede. Wessel Wessels, bij dif¬ „finitive Vonnisse van uwel E. Agtb: sullen worden gecon„ „demneerd, omme gebragt te worden ter plaatse, waar men alhier gewoon is crimineele sententien te executeeren, en de ses eerste Geds. aldaar aan den Scherpregter overgeleeverd, en aan een paal gebonden zijnde met roeden op de bloote rugge strengelijk sullen worden ge„ geesseld, mitsgs. d' eerste Ged. daarop gebrandmerkt en dus gezamentlijk voor den tijd hunnes Leevens uit deesen Lande, en den ressorte van dien, gebon„ „nen te werden, wijders de laatste Ged. e omme na deselve Executie te heb¬ „ben aanschouwd, voor den tijd van vijf en twintig Jaren in's 6. Comp s. slaven loge geconfineerd te blijven, en dat uwelh. Agtb: omtrend de 7=de Ged. Lucas Marthinus Ma„ „rais, sodanig gelieve te disponeeren, als na der„ „zelver gewoone pruden¬ „tie sullen nodig oordeelen, met Condemnatie van alle de Ged s in de ten dee sen sen gevallene kosten en misen van Justitie, ofte tot sulke andere straffe¬ als uwE. Agtb:, na exi„ „gentie van zaaken, sullen vinden te behooren. — /:was geteek:/ D. Van Rij„ „neveld. /:onder stond:/ Accordeert /:en geteek:d/ A. I. V. d. Riet gesw. Clercq Accordeert O Aslorak EgCloeg L B zegt Ja Compareerde voor ons onder Interrogatorien overge„ geteek: Gecomms. uit den E. geeven aan d' E6. Gecommitt: Agtb: raad van Iustitie dee„ Leeden uit den E. Agtb: raad ses Gouvernements: den veld„ van Justitie deeses Gouver„ wogtmeester Jacobus Jourie dewelke op de neveusstaoude nements, door ende van vroogpoincten sodanige ant, wegens den onderkoopman en Landdrost van Stellenbosch woorden gegeenen heeft, als en Drakensterg Daniel bezijden een ijder derselve aan„ „geteekend staat — van Rijneveld, omme daar op ter zijner requisitie gehoord en ondervroogd te worden den Veldwogtmees¬ „ter Jacobus Fourie sullende zijne daarop te geevene antwoorden bezij„ „den derselve in margine behoren te worden gesteld. Art. /. zegt, Iacobus Tourie, oud zijn Ged. s naam, ouderdom 43: Iaren, van Calio de en geboorte plaats, mitsgs Goede hoop geboortig, wat denselve in qualiteit Veldwagtmeester langs is het Zeestrand bij de wijle kraal Of hij Gev:r niet in zijn qualiteit van Veldwogt, meester, het Commando over eenige burgers aan strand omtrend de soeten„ daals valleij bij 't wrak en opgespoelde goed van't Deensch aldaar gestronde schip Nicobar heeft gevoerd . L vte
English
Article 3. Whom he found on the beach upon his arrival, to name them! Says, on the way to the beach he met Matthijs Lourens and Hendrik Jacobus Lourens, who were returning from there. Whether at that time or upon his arrival at the beach any of the washed-up goods had already been carried off by anyone, by whom and what kind of goods! Says, that he had caused both of the aforementioned persons to turn back with him, and upon the defendant's arrival at the beach he encountered the chief mate, who had given some clothes, which both of those persons had on their horses, to them, and furthermore upon his arrival at the beach he found no one except two Hottentots and a bastard Adam, from which last mentioned the defendant took a small bottle of gold dust, and placed the same in the custody of the said chief mate. Whether it was not the defendant's duty to take all of the same into safe custody, as well as the wagons, horses, or cattle of those persons! Says, to have found no one at the beach at that time except the two aforementioned persons. 4. How much time elapsed between the stranding of the vessel and the defendant's arrival there! Says, the 5th day after the ship had stranded. 6. Article 7. Whether the defendant did not receive a handwritten letter from the right honorable Judge, containing orders on how to act with the people and goods on shore! Says, yes: but not until after the Commander of the Invalids at Swellendam, Jacob van Reenen, had arrived on the beach, who had told all persons present to take those goods from the beach for his account, but to keep them in safe custody until inquiries were made regarding them. Says further, that it was said by Jacob van Reenen, it is free for the taking, because it was a foreign ship. Why the defendant did not establish strict orders to prevent all improprieties! Says, that the defendant had maintained good order and taken care until the arrival of the aforementioned van Reenen, but, after his arrival, could not prevent goods from being carried off. If he says to have done so, who then was the first who violated his orders and took away the washed-up goods! Says, that while the defendant went to look after his horse away from the beach, Jacob van Reenen having in the meantime arrived at the beach, and the defendant returning to the beach, the persons present, to the number of one hundred and eight, who are identified on this annexed list delivered to the undersigned Commissioners, were busy gathering the stranded goods, and the defendant could not stop them all at that time. 8. Article 10. Whether the defendant did not himself permit this to the people who had arrived there, or deliberately turn a blind eye to it! Says, no. If no, who then caused the taking and carrying away of the washed-up goods! Says, van Reenen, as before that no goods had been taken away, and all persons present had told the defendant that they had orders from the aforementioned van Reenen to transport the goods until such time as inquiries might be made about them. Why the defendant did not immediately cause the person who gave occasion for the committed disorders to be placed under arrest by the men under his command! Says, that those whom the defendant took with him departed again the next day, and subsequently having returned, had taken away goods on the order of the said van Reenen, as previously stated, and it was impossible for the defendant alone to stop all those people. 13. Which persons were the ones who took away the aforementioned goods by force and against the defendant's orders, to name them! Says, as to Article 9. 14. What the same goods principally consisted of! Says, in casks of brandy, empty casks, casks of tar, sails, planks, and the like. 12. 11. Article 15. Whether the defendant did not also appropriate various of these goods for himself, which ones they were, and in what manner they were transported! Says, three casks of tar, of which one not full, two hogsheads of brandy, of which also one not full, and furthermore a quantity of planks, together one load. 18. Whether, upon the arrival of Sieur de Wet and the substitute from Stellenbosch at the farm of Mr. Tesselaar, a wagon belonging to himself with washed-up goods was not seized, and what that load consisted of! Says, a load of planks that had been seized at the farm of the aforementioned Tesselaar. Whether at the same time more wagons with goods coming from the beach were not seized, and to whom they belonged! Says, from the field corporal Coenraad Johannes Groenewald one wagon, upon which a chest, two hogsheads of brandy, and a cask of beer, which the said Groenewald afterwards bought at the beach; furthermore a wagon from Louis Tourie with planks; from Christoffel Groenewald Christoffelszoon also one wagon with a quantity of planks and some ironwork; from the widow Wessel Wessels also a wagon with a quantity of staves and an empty legger; and then also a wagon from Burgert van Dijk with some planks and two small casks of brandy, which goods the same persons repurchased. 16. Whether the defendant, prior to the arrival of Sieur de Wet and the substitute, had not already sent off a wagon with goods! Says, as to Article 15. 17.
Dutch transcription
Art. 3 zegt, den 5=en dag na dat het schip was ge¬ Wie hij bij zijn komst zegt, op weg aan strand ontmoet te hebben, Matthijs Lourens aan strand gevonden heeft en hendrik Jacobus Lou, deselve te noemen! rens, dewelke van daar te rug kwamen zegt, dat hij de beide voorsz. Of toenmaals of bij zijn persoonen weder meede komst aan strond ook reeds te rug had doen keeren, door ijmand eenige der op zegt en bij zijn Geds. komst aan het strand den opperstuur gespoelde goederen zijn ver „man aangetroffen te heb, voerd geworden, door wien ben, dewelke eenige klee, en wat voor goederen! „deren, der die beide per„ soonen op hunne paarden hadden, aan deselve had gegeeven, en voorts op 't strond bij zijn komst, nie „mand als twee holtentotten en een basterd Adam aangetroffen te hebben, van welke laatst gem: hij ƒ Ged. een flesje stof goud afgenomen, en het selve aan gem. Opperstuurman had ter houd gesteld. — Ze zegt, niemand als toen aan strand gevonden te heb„ „ben, als de beide voorsz. persoonen Of het zijn Geds. pligt niet is geweest alle deselve te neemen in bewaarder hand, soo wel als de wagens paarden, of beesten der persoonen! 4. Hoe veel tijd 'er tusschen zeg het stronden van den bodem en zijn Ged:s komst aldaar verloopen geweest zijn! vette „strond. „ „ 6. e Art. 7. Of hij Ged . niet heeft ont¬ zegt, Ja.: maar niet eerder fongen eene eigenhandige als na dat den Commandt der Involides tot swellen„ brief van den r. O. regt. , be„ dam Jacob van Reenen helsende Ordre hoedanig met op strand was gekoomen die aan alle de aanweesen, de aan land zijnde menschen de persoonen gezegt had, en goederen moeste handelen die goederen van strand te neemen, voor zijn reekening, dog deselve in be„ waaring te houden, tot dat er navraag omtrend gedaan wierd. zegt nader, dat door Jacob van Reenen gesegt was, het is vrij rapen, want het een vreemd schip was.— Waarom hij Ged:e geene zegt, dat hij Ged. e tot de komst strikse Ordres heeft gesteld van voorsz. van reenen goede ordre had gehouden om alle onbehoorlijkheeden en zorge gedragen te hebben, te weeren! dog, na de komst van denselven, niet te hebben kunnen beletten, dat er goederen weggereeden waren. zegt, dat, terwijl hij Ged e zoo hij hetselve zegt van strand na zijn paard gedaan te hebben, wie dan was gaan zien, Iacob van d' eerste is geweest, die Reenen aan't strand intus„ „schen gekoomen zijnde, hij zijne Ordres overtreeden Ged. e naar 't strand te rug en de opgespoelde goederen „keerende, de aanweesende weggenomen heeft! persoonen, ten getale van Een hondert agt, dewelke op deese g'annexeerde Lijst aan de ondergeteek: Gecommitts. vverhandigt bekend gesteld zijn, aan het rapen der gestrande Goederen beezig waren, hij Ged:e deselve alle als toen niet had kunnen stuiten. „ 8. Verte hft Art. 10. zegt, neen Soo neen, wie dan oorzaak zegt, van Reenen alsoo bevoo„ tot het wegneemen en vervoeren „rens geene goederen waren weggenoomen, en alle de der opgespoelde Goederen gegeenen aanweesende persoonen aan heeft! hem Gev. e gesegd hadden dat zij last van voorsz. van Reenen gehad hadden, tot het vervoeren der Goederen tot tijd e wijlen 'er navroog na mogte gedaan worden — zegt, dat de geene die hij Gede: Waarom den Ged:e den geenen die tot de gepleegde des ordres met zig heeft genoomen, 's anderen daags wederom aanleiding gegeven heeft, niet vertrocken waren, en ver„ terstond door die van zijn „volgens te rug gekomen zijnde, op ordre van gem. onderhebbende manschappen heeft doen neemen in arrest! van Reenen, gelijk bevo„ „rens gesegd, goederen weg„ „genomen hadden, en het mmogelijk was voor hem Ged. e, alle die menschen alleen te stuiten.— Zegt, als op Art. 9. Waarin deselve Goederen voor„ zegt, in vaten met brandewijn namentlijk bestag hebben! leedige vaten, vaten met teer, zeijllage, planken edes meer. „ 13. Welke persoonen het zijn geweest, die voorsz. Goederen met geweld en tegens zijn Ged s. ordre, hebben wegge¬ „nomen, die te noemen! „ 14. „ 12. Of hij Ged. e niet self sulx aan de aldaar gekoomene men „schen gepermitteerd, dan wel oogluikend toegelaten heeft! „ 71. Z Art. 15. Of hij Ged. zig ook niet di¬ zegt, drie vaten Teer, waar„ versse deeser Goederen heeft van Een niet vol, twee Oxhoofden brandewijn toegeeijgend, welke die zijn waarvan al mede de een geweest en op wat wijze niet vol, en voorts een partij planken, te zan vervoerd! men een vragt. zigt, Een vragt planken die op de plaats van voorsz. Tesselaar was aangehouden. — Of ter zelver tijd niet meer zegt, van den veld Corporaal Coen„ wagens met Goederen van't strand raad Joh.s Groeneweld een wagen, waarop een Cof„ afkoomende zijn aangehouden, „fer, twee Oxhoofden brande„ en wie die toebehoorende zijn wijn, en een vat bier, de„ „welke gem: Groenewald geweest.! naderhand aan't strand gekogt heeft, voorts een wagen van Louis Tourie met planken, van Christoffel Groenewald Christoffelsz. mede, eén wagen met een par„ „tij planken en wat ijzerwerk, van de Wede. Wessel Wessels almede een wagen met een partij duijgen en een ledige Legger, en dan nog een wagen van Bur„ „gert van Dijk met wat planken en twee klijne vatjes brandewijn, welke goederen deselve persoo„ „nen weder ingekogt hebben: — Zegt als op Act: 15: Of hij Ged e voor de komst van S. r de Wet en substituut, niet reeds een wagen met „ 18. Of bij de komst van S:r de Wet en substituut van Stellenbosch, op de plaats van mr. Tesselaar, niet een wagen van hem zelfs met opgespoelde Goederen is aangehouden, en waarin die lading heeft bestaan! goederen en aak „ 16. „ 17.
English
says, no. says, no. 21. Whether, if not, by whom that was then done! says, not to know that well, but that when rolling down from the wagon of Christoffel Groenewald Christoffelsz., as he thinks, a small cask larger than a half aam had burst into pieces. 22. Why he, the Respondent, as soon as the aforesaid disorders began to take place, did not prevent the same by his authority and immediately give notice thereof by an Express to the Officer, the Requisitionist! says, not to have known that, but to have given report indeed to the Requisitionist of the stranding of the ship. Why the Respondent did not present to the Inhabitants who were inclined to disorders and beachcombing the impropriety and culpability of the aforesaid conduct! says, to have presented that to their eyes, and to have kept everything in good order until the arrival of van Reenen, who had told the people that it was free to be taken because it was a foreign ship, and he, the Respondent, also for that reason took away some goods at that time. 23. Whether he, the Respondent, on the showing thereof, did not throw the goods from the wagon onto the earth, so that a hogshead of brandy burst! 20. Art. 19. Whether he, the Respondent, did not demand from Sr. de Wet a letter or qualification! had removed goods for him from the Beach? If yes, of what goods the Cargo consisted! says, not to know that. Art. 24. Who those were who robbed the shipwrecked and dead people of the clothes they had on, and thus left them lying naked on the beach. says, that he, the Respondent, did indeed find the dead lying naked and stripped on the beach, but does not know who had undressed them. Whether he, the Respondent, is not convinced in his conscience that all such robbing and inhuman conduct is in the highest degree contrary to the so salutary laws and placards issued concerning the stranding and shipwrecking of vessels! says, to know well that it is not good, that he, the Respondent, scavenged along with the others, but that all of it arose solely through the aforesaid van Reenen, and if he had stayed away, that would not have happened. 25. Who those are who not only insolently encountered, but also struck the mate of the wrecked vessel who came ashore safely! 26. Whether that did not happen on account of and because that mate wanted to save some of his clothes or goods, and they were nevertheless taken from him! says, as before. Art. 27. Who took the chest of the said Mate! says, Lucas Marthinus Marais. 28. Who took and carried off the money that was found in that chest! says, to know nothing of that. 29. Whether he, the Respondent, is not convinced in conscience that such beach theft and thieveries are punishable in the highest degree! says, to know that well, as on art. 25. 30. Whether he, the Respondent, is not also convinced that he, having held the Command there, ought to have stopped such conduct and entirely prevented it! says, to have stopped everything until the arrival of the aforesaid van Reenen. 31. 32. What he, the Respondent, knows to bring forward for his excuse in that regard. says that he, the Respondent, knows of no placards or Orders, and further what he has already brought forward concerning van Reenen, and therefore did not know that it was so great an evil. was written below: Thus questioned and answered, and the same having been read out again to the Respondent, he affirmed to persist therein, At the Cape of Good Hope, the 20th November 1783, before the Honorable Olof Godlieb de Wet and Hendrik Le Sueur, Members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have also duly signed the original minute hereof, together with the interrogated person and me, the sworn Clerk. lower down: to which I testify. signed: H. L. Bletterman, sworn Clerk. was written below: Agrees, and signed: A. J. v. d. Riet, sworn Clerk. Agrees M. M. Lorak First Clerk Copy says, Jan. Interrogatories submitted to the Honorable delegated Members of the Honorable Court of Justice of this government, by and on behalf of the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Sr. Daniel van Ryneveld, in order that the burgher Louis Fourie be heard and examined thereon at his requisition, his answers to be given thereon to be placed alongside in the margin. Appeared before us, the undersigned Delegated Members of the Honorable Court of Justice of this Government, the aforesaid Louis Fourie, who to the adjoining questions has answered as is noted alongside each. Art. 1: His name, age, and place of birth, as also in what capacity he is. says, Louis Fourie, old 38 years, born at the Cape of Good Hope, burgher residing under the Stellenbosch district. Art. 2. Whether he with the stranding of the Danish ship Nicobar at the Bot River did not also betake himself to the Beach there. Art. 3.
Dutch transcription
zegt, neen zegt, neen. „ 21. zegt, sulx niet wel te weeten, soo neen! door wil sulx dog dat met afrollen van dan is gedaan! de wagen van Christof„ fel Groenewald Christoffelsz. , soo hij meend, een vatje grooter als een half aam was in stucken gesprongen. — 22. Waarom hij Ged. soo ras de zegt, sulx niet te hebben geweeten, maar wel rap„ voorsz: ongereegeldheeden een begin kwam te neemen „port aan den reqt te heb„ „ben gegeeven van't stran„ sulx door zijne auctori¬ „den van't schip. „teit niet geweerd en daar regt over opstonds aan den r. O. reqt. door eene Expresse kennis gegeven heeft! zegt, sulx hun voor oogen te Waarom de Gede aan de tot hebben gesteld, en alles in ongereegeldheeden en strant goede Ordre te hebben ge, roosen geneegene Inge„ „houden, tot de komst van „ 23. Of hij Gede: op Vertooning daarvan, de Goederen van de wagen niet heeft op de aarde gesmeeten, invoegen een Oxhoofd brondewijn is geborsten! „ 20. Art. 19. Of hij Ged. aan Sr. de Wet niet heeft afgevraagd ee brief of qualificatie! goederen voor hem van Stran had weggehaald ? soo Ja in wat voor goederen de La „ding heeft bestaan! seetsen van segt, sulx niet te weeten. — „seetenen, de onbetaamlijkheid van Reenen, die de men¬ en strafwaardigheid van voorsz: „schen gezegt hadde het vrij ropen te zijn gedoente niet voor oogen wout het een vreemd gesteld heeft! schip was, en hij Gede ook om die reeden als toen eenige Goederen heeft weggenomen. — Art. 24. Wie de geene geweest zijn zegt, dat hij Ged e wel de dooden nakeud en ont die de verongelukte en doode kleed op't strand had menschen van hunne aan„ gehad hebbende kleederen vinden leggen, dog niet te weeten, wie deselve beroofd, en dus naakt op uitgekleed hadden 't strand hebben laten leg¬ gen. f hij Ged. e niet in zijn regt, sulx wel te weeten, dat ƒ gemoed overtuigd is, dat het niet goed is, dat hij Ged. e met de anderen mede geraapt heeft, sulx alles zijn roovende en onmenschte gedoentens, dog sulx alles alleen door voorsz. van reenen ten hoogsten strijdig tegens de op 't stranden en veronge¬ te zijn ontstaan, en soo lukken van scheepen die weg gebleeven was sulx niet te sullen zijn soo heijlsaam g'Emaneer¬ de wetten en placcaaten! geschied. — Wie die geenen zijn, die den behouden aan land gekoo„ mene stuurman van den verongelukten bodem niet alleen brutaal ont„ moet, maar ook zelfs geslaagen heb¬ ben! § 26. 25. te van 20 et K Art. 27. zegt, als voren Legt, Lucas Marthinus Marais. zegt, daarvan niets te weeten. zegt, sulx wel te weeten als op art. 25. tot op de komst van voorsz. van Reenen „ 32. — zegt ^ dat hij Gede van gene Wat hij Ged. ten dien op= zigte tot zijn verschoning placcaaten of Ordres weet, en voorts 't geen weet in te brengen. — tuijgd is, dat hij, als daar het Commando gevoerd heb„ bende; sulk gedoente had moeten stuiten, en ten eenemaal beletten! zegt, alles te hebben gestuijt, Of hij Ged:e ook niet over„ Of hij Gede: niet in ge¬ moed overtuigd is, dat sulke strondroof en die„ „verijen ten hoogsten straffwaardig is! „ 30 wie het in die kist bevon den hebbende geld na zig genomen en weggevoerd heeft! „ 29. Wie de kist van gem: Stuurman na zig heeft genomen! Of zulx niet is geschied over ende ter zake, dat dien stuurman het een en ander zyner kleederen of goederen willende be„ waren, en hem echter ontnomen zijn! t „ 28. „ 37. hij reeds, omtrend van Rteenen, heeft bijgebragt, en daarom niet te hebben geweeten, dat het soo een groot kwaad was. /:onderstond:/ Aldus gevraagd en beantwoord mitsg.:s den Ged. e wederom voorgelee„ zen zijnde, heeft denselven be„ „tuigd daarbij te blijven persisteeren, Aan Calio de Goede hoop den 20e. Novbr. 1783. voor d' E. E. Olof God¬ lieb de Wet en Hendrik lesueur, Leeden uit den E. Agtb: raad van Justitie voorm. , die de minute deeses, benee„ „vens den g'interrogeerden ende mij gezw: Clercq mede behoorlijk hebben onderteekend /: lager:/ 't welk ik getuige /:geteekend:/ H. L. Bletterman gesw. Clercq. — /:onderstond:/ Accordeert /en geteek.:d:/ A. I. v. d. Riet gesw: Clercq. — Accordeert MMlorak EgClercq ƒ L L. N 1 Copia Copij zegt Ian. - Interrogatorien overgegeeven Compareerde voor dns Onder Aan d' EE gecommitt Leeden geteek Ge Comm: Ut den uit den E Agtb Raad van Iustitie E Agtb Raad van Justitie deezes gouvernements, door deezes Gouvernements ende van weegens den Onder„ Voortz: Louis Fourie Coopman en Landdrost dewelke op de neevenstaan„ van Stellenbosch en Dra„ „de vraag poincten, zoda „nig g'antwoord heeft kenstein S=r Daniel van als bezijden een ieder Rijneveld, omme daarop Aangeteekend Staat. - ter zijner requisitie gehoord en ondervraagd te worden den Burger Louis Fourie zullende zijne daarop te geevene Antwoorden bezoiden dezelve in mar„ „gine behoren te worden ge„ „steld. — zegt Louis Gourie zijn gev: naam, ouderdom, ons 38 Iaren van en geboorte plaats, mitsg=s Cabo de goede Hoof geboortig, burger onder dat denzelven in qua„ het Stellenbosch dis liteit is. trict woonagtig. - of hij gev: met het Stranden van het deensch schip Ni„ „cobeer aan de katel Bivier zig niet meede heeft vervoegd aan het Strand aldaar - Art V: Art 3 ƒ2
English
States as before. Whether he had been commanded to go there, or what else moved him to that end. States that on the ninth day after the stranding of the ship, since many people from his neighborhood had ridden thither, the defendant had also betaken himself to the beach. 2. Whom he found on the beach upon his arrival, to name the same. States the Field-Sergeant Jacobus Tourie, the Field-Corporal Coenraad Joh:s Groenewald, Jurrie Haman, and furthermore a certain multitude of citizens, whom the defendant cannot presently recall all to mind. Whether at that time or upon his arrival at the beach, any of the washed-up goods had also already been transported away by someone, by whom, and what kind of goods. States, as the defendant arrived at the beach on the ninth day as stated, most of the goods had already been carted away, without knowing by whom. 5. How much time had elapsed between the stranding of that vessel and the prisoner's arrival there. Article 3. Article 7. 1. 2nd. 6. Article 7. Which goods the prisoner carted away from the beach before the arrival of Senior De Wet and the Substitute. States one hogshead of brandy, one barrel of tar, two small kegs, of which one was full of brandy and one full of saltwater, 14 bottles of wine, 2 empty ditto, and furthermore to have 2 planks. Whether upon the arrival of Commis De Wet and the Substitute of Stellenbosch, at the place of Monsieur Tesselaar, among others a wagon of the prisoner loaded with washed-up goods was not also detained, and of what that load consisted. States yes, and that load consisted of planks and 1 beam. If so, why the prisoner did not then act strictly according to the orders of the said Sergeant. States to have heard people on the beach say that the Field-Sergeant had not prohibited the people from gathering the washed-up goods. Whether the Field-Sergeant did not prevent and oppose the stealing and looting of those stranded goods. Lapses. Article 11. 9. Who gave the first cause for stealing and carting away those goods. States to have heard from the people on the beach that the Swellendam Commandant of the Invalids had been there, and that he, Van Beenen, had ordered that nothing was to be gathered. States no, as his wagon was loaded with planks. Whether the prisoner, upon the presentation thereof, did not in a insolent manner throw the goods from the wagon onto the earth, whereby a hogshead of brandy burst. What kind of wagons were detained at the same time along with his, and to whom the same belonged. States one wagon belonging to the defendant, one of the Field-Sergeant, one of Christoffel Groenewald the Younger, one of Mattheus Guillaume, and one of Burgert van Dijk. If not, by whom that was then done. States by Christoffel Groenewald the Younger. Whether the defendant did not demand from Senior De Wet a letter of credentials or authorization. States yes. 15. 13. 13. 12. Article 14. Article 16. 2. 2nd. 14. Article 16. Whether the defendant does not know who beat the mate of that wrecked ship. States no, not to know such. 18. Whether it did not happen concerning and because that mate wished to keep some of his clothes or goods, and which were nevertheless taken from him. States no. 19. Who took the chest of the said mate for himself. States not to know such. 20. Who took for himself and carried away the money that was found in the chest. Lapses. 17. Whether the prisoner does not know who stripped the dead people of their clothes and left those bodies lying so naked on the beach. States not to know such. Article 21. Whether the defendant must not in conscience confess that this greedy way of acting is in every way inhuman and impermissible, highly contrary to the laws and placards so salutarily enacted regarding the stranding and wrecking of ships. States never to have known such, that it was not permitted to gather from a foreign ship, as he had thought that those people had abandoned the goods. Article 21. Whether the defendant is not fully aware that he was by no means permitted to appropriate goods that did not belong to him. States yes. 23. Whether the prisoner is then also not convinced in his conscience that such is theft and that such is evil and punishable in the highest degree. States that he was ignorant concerning those matters, and if he had known it as well then as now, the prisoner would not have done such. 24. 22. What the defendant has to bring forward again in his excuse in that regard. States to have done such through ignorance. Thus questioned and answered, and the same having been read out again to the prisoner, he affirmed to persist thereby, at the Cape of Good Hope, the 20 November 1783, before the Honorable Oloff Godlieb de Wet and Hendrik le Sueur, Members of the Honorable Worshipful Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the prisoner and me, the sworn Clerk. /:below:/ Which I witness /:signed:/ H: L: Bletterman sworn Clerk /stood below:/ Agrees /:and signed:/ P: I: van der Riet sworn Clerk. Agrees, M. Lorak, First Clerk.
Dutch transcription
zegt als voren of hij daartoen was gecommandeerd zegt, dat de Neegenden dag na het Stranden van dan wel wat hun tot dat einde het schip hij ged=e ter heeft bewogen. wijl 'er veele menschen uit zijn buurt derwaards gereeden waren, zig ook na het Strand had begeeven. — 2 Wie hij bij zijn komst aan zegt de Veldwagtmeester Jacobus Tourie Strand gevonden heeft de veld Corporaal Coen, dezelve te noemen. „raad Joh=s Groene „wald, Iurrie Haman, en voorts eenige meenigte burgeren meer, die hij ged=e zignun allen niet ten binnen kan brengen op toenmaals of bij zijn komst zegt, terwijl hij ged=e den Aan strand ook reeds neegenden dag als daar aan strand door iemand eenige der was gekomen, den opgespoelde goederen zyn meeste goederen reeds vervoerd geworden, door weg Gereeden Waren Wien en wat voor goe zonder te weeten door, dezen Wien 5 hoe veel tijd er tusschen het 2 Stranden van dien bodem en zijn gev: komst aldaar verlopen geweest zijn Art 3 Art 7 „ 1 2e „6 Art 7 erd Welke goederen hij gev: voor zegt een Oxhoofd brandewijn de komst van S=s de wet een vat Theer, Twee en Substitut van Strand kleine vaatjes, waar„ van de eene volbran gereeden heeft! dewijn, en een vol zoutwater, 14 boddels wijn 2 leedige d=o en voorts 2 planken te hebben. - zegt Ian en die lading op bij den komst van C=r de wet in planken bestaan en Substitut van stellen, 1 bosch, op de plaats van Mons=r Tesselaar, onder anderen ook niet een wagen van hem gev: met opgespael„ „de goederen is aangehouden en waar in die lading heeft bestaan. zo Ian Waarom hij gev=e dan niet stiptelijk na de ordres van gem: Wagtmeester heeft gehandeld zegt, aan het strand van of de veldwagtmeester het de menschen te hebben steelen en koven dien horen zeggen, dat de gestrande goederen niet veld wagtmeester de menschen belet heeft heeft belet en teegen ge gehad, de opgespoelde gaan. goederen te roopen Vervalt. - Art 11 einde het an an „9 zegt steen, terwijl zijn wagen met planken beladen Wie de eerste oorzaak tot het zegt„ aan het strand van de menschen te hebben gehoord steelen en vervoeren dier dat de Swellendamse goederen gegeeven heeft. Commandant der In„ „valides aldaar geweest was niet geraapt te zijn, dog dat hij van Beenen zulx had gelast. — zegt van hem ged=e Wat voor wagens ter zelver Een wagen, Een van tijd, met de zijne zijn aan„ de veld wagtmeester, gehouden, en wie dezelve van Christoffel Groen hebben toebehoord. „newald de Jonge Een van Mattheus guillaume, en een van burgert van Dijk zegt Ja geweest is. — op hij gev: op vertoning daar van in een brutalen manier de goederen van de wagen niet heeft op de aarde geworpen Waardoor een Oxhoofd Brandewijn is ge¬ borsten. 15 13 zo neen, door wien zulx dan is geschied zegt van Christoffel groe „newald de Jonge of hij ged=e van S=r de Wet niet heeft gevorderd, een geloofs brief of qualificatie „13 „ 12 Art 14. Arto 16 2 2eg „ 14: „ Art 16 zegt Neen zulx niet te weeten zegt neen Vervalt. - of hij ged=e niet in gemoede zegt, zulx nooijt geweeten moet bekennen, dat deeze te hebben, dat het niet hoofzugtige handelwijze gepermitteerd was, van een vreemd schip te alle zints ontmensch, en on„ rapen, alzoo hij ge„ „gepermitteerd is, ten hoog „meend had, dat die menschen de goederen sten strijdig met de op het stranden en veron¬ verlaten hebben gelukken van Scheepen zoo heilzaam g'Emaneer„ „de Wetten en placcaten. „ 18 of hij ged=e niet weet, wie det stuurman van dat verongelukte schip heeft geslagen „ 19 Off het niet is geschied, over en ter zaken, dat dien stuurman het een en ander zijner kleederen of goederen Willende bewaren, en hem egter ontnomen zijn „ 20 zegt zulx niet te weeten wien de kist van gem stuur man na zig genomen heeft „ 17: of hij gev=e niet Weet, wie de doode menschen ontkleed en dien Lichamen zoo naakt op het Strand hebben laten leggen„ Art 21 tot het ier eenen lver aan zelve tie e 16 Vervalt. - zegt Ian Off hij ged=e niet ten vollen bewust is, dat hij goederen die hem niet toekwame geenzints mogte Eigenen „23 zegt, dat hij omtrend die of hij gev: dan ook niet in zaken onkundig was, zijn gemoed overtuigd is, en zoo hij het zo wel dat zulx dieverij en geweeten had, als nu dat zulx kwaad was ten hoogsten Strafba is. zou hij gev: zulx niet gedaan hebben zegt zulx door onkunde wat hij ged=e ten dien opzigt gedaan te hebben - tot zijn verschoning weer in te brengen. Aldus gevraagd en beantwoord mitsg=s den gev=e weederom voorge„ leezen zijnde, heeft denzelven be„ „tuigd, daarbij te blijven persisteere aan Cabo de goede hoop, den 20 Novem ber 1783, voor d' EE=r Oloff Godlieb „ 24 „ 22 Ant 21 wie het in de kist zig bevonden hebbende geld, na zig ge„ „nomen en weg gevoerd heeft de de Wet en Hendrik le Sueur Leeden Uit den E Agtb Raad van Iustitie voormeld, die de minute deezes be„ neevens de gev=e ende mij gemw: Clercq meede behoorlijk hebben ondertee¬ „kend /:lager:/ 'T welk ik getuige /:geteek:td:/ H: L: Bletterman gew: Clerien /onderstond:/ Accordeert /:en geteektd:/ P: I: van der Piet gem Clercq Accordeert MLorak Eg Clercq Oe zig L PN 2
English
Copy. Interrogatories presented to the honorable commissioned members from the Honorable Court of Justice of this government, by and on behalf of the junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rijneveld, in order that the field corporal Coenraad Johannes Groenewald be heard and questioned thereon at his requisition, his answers to be given thereto to be placed in the margin beside the same. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the field corporal Coenraad Johannes Groenewald, who has answered to the adjoining questions as is noted beside each of them. Article 1. His, the respondent's, name, age, and place of birth, as well as what he is in capacity. States: Coenraad Johannes Groenewald, aged 28 years, from Cape of Good Hope, as field corporal stationed at the beach under the field sergeant Jacobus Fourie. Article 2. Whether he, the respondent, did not in his aforesaid capacity, beside the field sergeant, hold command over some burghers at the beach around the Zoetendaals Vallei near the wreck and washed-up goods of the Danish ship Nicobar stranded there. States: Yes. Article 4. How much time had elapsed between the stranding of that vessel and his, the respondent's, arrival there. States: The fifth or sixth day. Article 5. Who he found at the beach upon his arrival, to name the same. States: That the field sergeant had been at the beach before his, the respondent's, arrival, and was met by him along with Philip Fourie, Piet Swart, Jan Swart, Daniel Swart, Elias Matthee, who had been requested by the field sergeant to ride along with him. Article 6. Whether at that time or upon his arrival at the beach, any of the aforementioned washed-up goods had also already been transported away by anyone, by whom, and what kind of goods. States: Only by hearsay that Marthinus Marais had driven away the chest of the chief mate, and upon his arrival at the beach, to have seen the chests found there lying broken open. Article 7. Whether he, the respondent, did not learn that an autographed letter from the Honorable Government containing orders on how to act with the people and goods being ashore had been received by the field sergeant. States: Yes, but that by then the greatest portion of the goods had already been gathered up. Article 8. Whether it was not his, the respondent's, duty, as well as of a field sergeant, to take all of them into custody, as well as the wagons, horses, and cattle of those persons. States: Not to know such, as he, the respondent, has no regulations regarding that. Article 9. Whether he, the respondent, did not even permit such to the people who arrived there or tolerated it through connivance. States: No. Article 10. Why he, the respondent, did not set strict orders to prevent all improprieties. States: To have first held back those people who were here at the beach, but that afterward the commandant of the Swellendam invalids Jacob van Reenen had ordered the people to just freely loot those goods, as it was a foreign ship, and therefore just to drive those goods home. Article 11. If he had said that, who then was the first who violated his or the sergeant's orders and took away the washed-up goods. States: After the aforesaid Van Reenen had said such, the people present had all gone to looting. Article 12. If not, who then gave cause for the taking away and transporting of the washed-up goods. States: That the aforesaid Van Reenen said to him, the respondent, himself that a placard had come from Holland that when a foreign ship strands, it is free looting. Article 13. Which persons it were who took away the aforesaid goods with violence, to name them. States: Not to know that those goods were taken away with violence, but most all who were present had taken some, and that he, the respondent, and the field sergeant had recorded the people who were there at the beach, and the same are those who are made known on the list shown to him by the undersigned, signed by the field sergeant. Article 14. Wherein the same goods mainly consisted and in what manner transported. Answered: Casks of liquor and beer, empty leggers, woodwork, and sailcloth layers of the ship. Article 15. Whether he, the respondent, also did not appropriate various goods for himself, which those were. States: Yes, and the same consisted of three casks of beer, two casks of brandy, one cask of beer, a piece of sail, and a piece of Flemish linen, and some cable yarn, and furthermore two full casks of brandy, and an anker ditto, and a quantity of planks, and then still two empty hogsheads bought at the public sale. Article 16. Whether upon the arrival of Sr. De Wet and the substitute of Stellenbosch, at the place of Monsr. Tesselaar, a wagon of his own with washed-up goods was detained, and wherein that cargo consisted. States: Yes, and those goods consisted of what follows. Article 17. Whether at the same time no more wagons with goods coming from the beach were detained, and to whom those belonged. States: Yes, from the field sergeant Jacobus Fourie, Louis Fourie, Burgert van Dijk, Christoffel Groenewald the Younger, from the widow Wessel Wessels, and Mattheus Guillaume, and furthermore by the cornet of the Cape burgher cavalry Jacobus Tesselaar five loads were all detained at the place of the said Tesselaar.
Dutch transcription
Copia Copij Interrogatorien overgegeeven Compareerde voor ons onder„ aan EE gecommitteerde Leeden geteek gecommitt=s uit den EEegtb uit den E Agtb Raad van Iustitie Raad van Iustitie deezes gouvernements, den veld deezes gouvernements, door Corporaal Coenraad Ioh=s groenewald, dewelke op de ende van weegens den onder neevenstaande vraagpointen Coopman en Landdrost van zodanig g'antwoord heeft als bezyden een ijder derzelve Stellenbosch en Drakenstein aangeteekend staat. — Daniel van Rijneveld, omme daarop ter zijner requisitie gehoord en onder„ „vraagd te worden, den veld Corporaal Coenraad Johan„ „nes Groenewald, zullende zijne daarop te geevene antwoorden bezijde denzelven in margine behoren te werden gesteld. — zegt Coenraad Ioh=s Groenemald oud 28 Iaren van Cabo de goede zijn gevr: naam ouderdom en Hoop, als veld Corporaal beschei„ geboorte plaats, mitsg=s wat den aan het strand onder denzelven in qualiteit is den Veld wagtmeester Jacobus Fouree Art 1 Art 2. zegt Ia - zegt den vijffden of sesden dag hoe veel tijd er tusschen het Stranden van dien bodem en zijn gev: komst aldaar verlopen geweest zijn. - „ 4: Wie bij zijne komst aan zegt den veldwagtmees 2„ter voor zijn gev=s Strand gevonden heeft komst aan 't strand dezelve te noemen! te zijn geweest, en door hem aangetroffen neevens Philip Fourie, Piet Swart, Ian Swart, Daniel Swart, Elias Mattheé die door den veldwagtmeester verzogt waren met hem meede te rijden Op hij gevr. niet in zijn voorsz qualiteit, neevens den veld wagt meester het Commando over eenige Burgers aan Strand omtrend de Poetendaals Valleij bij het wrak en opgespoelde goed van t deemen aldaar gestrande schip Nicobar heeft gevoerd Art 2 ArtS Arto 5 ƒ Op toenmaals of bij zijn komst wage zegt alleen volgens horen aan Strand, ook reeds door zeggen door Marthi huis Marais, de iemand eenige der opgeme kist van den opper „ Spoelde goederen zijn ver„ stuurman te zijn voerd geworden, door wien weg gereeden, en bij en wat voor goederen zijn komst aan het Strand, den aldaar gevondenen kisten opengebroken te hebben zien leggen. zegt, zulks niet te weeten alzo hij gev=e daar omtrend geen reglen Ment heeft. - gedeelte der goederen waren opgeraapt. - zegt Ia. maar dat Of hij gev=e. niet heeft vernome„ toen reeds het Grootste dat een eigenhandige brief van den EO: reg=t behelsende Ordre, hoedanig met de aan land zinde menschen en goederen te handelen, door den Veldwagt meester was Ontfangen of het zijn ged=te pligt, niet zo wel als van een veldwagt „meester is geweest, alle dezelve te neemen in bewaarder hand, zoo wel als de wagens, Paarden en beesten dier perzo„ „ken. - Art 8 voorsz d n O zegt Neen zegt eerst die menschen die Waarom hij geve geene strikte hier aan Strand waren Ordres heeft Gesteld, om alle te rug gehouden te hebben onbehoorlykheeden te Weeren dog dat naderhand den Commandant der Swellen Damde Invalide Iacob van Heenen, de men„ „schen naderhand Gelast had, die goederen maar vrij te kapenen, terwijl het een vreemd schip Wal„ en daarom die goederen maar na huis te rijden zegt na dat voorsz: van zoo hij hetzelve gezegt Beenen zulks gezegt had, de aanweezende gedaan te hebben, wie dan menschen alle aan het de eerste is geweest, die kapen gegaan waren zijne of des wagtmees ters ordres Overtreeden en de opgespoelde goederen weg genomen heeft. 4 10 Of hij gev=e niet zelfs zulx 28 aan den aldaar opgekomene Menschen gepermitteerd van wel oogluikende toegelaten heeft. - „1t zegt, dat voorsz van Reenen zoo neem wie dan oor„ aan hem ged=e zelfs, zaak tot het wegneemen heeft en Art 8 1 heeft gezegd, dat 'er een placcaat uit Holland goederen gegeeven heeft gekomen was, dat als er een vreemd schip Strand, dan is het vrij kapen en vervoeren der opgespoelde Art 12 zegt, niet te weeten dat die Welke perzonen het ge„ goederen met geweld zijn, weest zijn, die de voorsz: weg genomen, maar goederen met geweld meest allen dien en teegen woordig waren geraakt hebben weg genomen hadden, en dat hij gev. die te noemen. en de Veldwagtmeesters de menschen die aldaar Aan Strand waren opgeteekend hadden, en dezelve zijn, die op den aan hem door de Ondergeteek vertoonde door de Veldwagtmees „ter geteekende Lijst zijn bekend gesteld. — en seer, leedige leg„ „gers, houtwerk en Zyllagen van het schip legt San, en dezelve bestaan of hij gev: zig ook niet diverse ten hebben in drie vaten Seer, Twee Vaten deeser goederen heeft toegeeij Brandewijn, Een vat, gend, welke die zijn geweest „ 14. Voornamentlijk bestaan hebben zogt, Vaten met drank Waar in dezelve goederen bier en kte wal rijder ri 2 gt an ren e m „ 2 en op wat wijze vervoerd. bier, een lap zeil, en een lap Vlaamsch linnen en wat Cabelgaaren en voorts Twee volle vaten Brandewijn, en een anker d=o en een partij planken, en dan nog Twee leedige Oxhoofden, op de vendutie gekogt te hebben zegt Ian, en die goederen of bij de komst van s=r dewet te hebben bestaan in als en substituut van stellen bosch, op de plaats van Mons=r Tesselaar met een wagen van hem zelfs met opgespoelde goederen is aangehouden en waarin die lading heeft bestaan volgt. - zegt Ian van de veldwagtmees: Atf ter zelver tijd geen meer wagens met goe ter Jacobus Fourie Louis Fourie, Burgert van Dijk, Christoffel deren van 't Strandaf groenewaed de Jonge, komende zijn aangehou en wien die toebehorende van de Wede. Wessel Wessels, en Mattheus ƒ zijn geweest. - Guillaume, en voorts door den Cornet der Caabse burger Cavallerij Jacobus Tesselaar vijff vragten allen op de plaats van gem Fosselaar aangehouden te zij 1H Art 15 Art 17 ƒ 2 3 22
English
Article 19: Whether he, the prisoner, did not demand from J. de Wet a letter or qualification from Urbanus Smalle? He says no, not from Johannes Wet, but from Urbanus Smalle. Whether he, the prisoner, upon the presentation thereof, did not throw the goods off the wagon onto the ground, so that a hogshead of brandy burst? He says no, he did not. If not, by whom was this done? He says he does not know. 20. Why the prisoner did not present to the inhabitants, who were inclined to disorders and beach plundering, the impropriety and criminality of the aforementioned acts? He says that he, the prisoner, and the field sergeant kept everything in order until the aforementioned Van Reenen arrived, who gave the people permission to scavenge freely. Article 21: Who those were who robbed the shipwrecked and dead people of the clothes they had on, and thus left them lying naked on the beach? He says he does not know; he says that this must have happened before the prisoner's arrival, and thus he does not know. 22. Whether he, the prisoner, is not in his conscience convinced that all these are loathsome and inhuman acts, and in the highest degree contrary to the beneficial laws and placards enacted regarding the stranding and shipwrecking of vessels? He says he did not know that it was contrary to the placards, and had waited for the orders of the drost or the court; but before that order had arrived, Van Reenen gave orders to scavenge freely, and then he could not prevent it, and all those goods were taken to his aforementioned place. 23. Who those were who not only met the mate of the wrecked vessel, who had come safely ashore, brutally, but even struck him? He says he does not know. Article 24: Cancelled. Article 24: Whether this did not happen because that mate wished to salvage some of his clothes or goods, which were nevertheless taken from him? He says as to Article 5. 25. Who took the chest of the said mate? He says he does not know. 26. Who took and carried off the money that was found in the chest? He says he does not know. 27. Whether he, the prisoner, is not in his conscience convinced that such beach plundering and thefts are highly punishable? He says that he, the prisoner, did not steal, but bought, and is thus not deserving of punishment. 28. Whether he, the prisoner, is also not convinced that he, as a corporal, was also obliged to check and completely prevent such conduct? He says that while the field sergeant himself was present, he, the prisoner, obeyed him. 29. What he, the prisoner, has to bring forward in his defense? He says that he was ignorant in that regard, and at the word of the said Van Reenen, when it was scavenged by the others, he scavenged along with them. Underneath stood: Thus questioned and answered, and after being read over again to the prisoner, he declared that he persisted therein, at the Cape of Good Hope, the 20th of November 1783, before the honorable Oloff Godlieb de Wet and Hendrik le Sueur, members of the Honorable Council of Justice aforementioned, who duly signed the minute hereof together with the prisoner and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness. Signed: H. L. Pletterman, sworn clerk. Underneath stood: Agrees. And signed: R. J. V. d. Riet, sworn clerk. Agrees. P Number 3 Interrogatories submitted to the honorable commissioned members of the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, by and on behalf of the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Ryneveld, in order that the burgher Burgert van Dyk may be heard and questioned at his requisition, his answers to be given thereto being duly set down beside the same in the margin: Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the aforesaid Burgert van Dyk, who answered the adjoining questions as noted beside each: Article 1. His, the prisoner's, name, age, and birthplace, as well as what his capacity is? Says Burgert van Dyk, aged 25 years, born at the Cape of Good Hope, burgher under the Stellenbosch district. 2. Whether he, the prisoner, with the stranding of the Danish Nicobar at the Ratel River, did not also repair to the beach there? Says yes, the eleventh night after the stranding of the ship. 3. Whether he was commanded thereto, or what moved him to that end? Says because all the people had ridden thither, his mother, under whom he still stands, told him to ride thither as well to see if there was anything to be had. 4. How much time elapsed between the stranding of that vessel and his, the prisoner's, arrival there? As to Article 2.
Dutch transcription
Art W: zegt Neen Of hij gev=e aan J=s de zegt steen, hij ged nieten maar wel door Ioh=s Wet niet heeft afgevraagd een brief of qualificatie Wibanus Smalle Of hij Gev=e op Vertoning daar van de goederen van de wagen niet heeft op de aarde gesmeeten invoegen een Oxhoofd Brandewijn is gebor „sten. - dan is gedaan ding zegt zulks niet te weeten zoo neen, door wie zulks „ 20 zegt, dat hij gev=e, en de veld Daarom den gev=e aan de tot wagtmeester alles in ordre ongereegeldheeden en strand heeft gehouden, tot dat roop geneegene ingezee„ voorsz: van Reenen tenen, de onbetame„ gekomen was, dien de lijkheid en strafwaar„ menschen last gegeen „ven had om vrijte nadigheid van voorsz: gedoenten niet voor oogen gesteld heeft. goe een Art 21 rd. d=o ig igen be wet en p valde ouden dag gehou de pen. - gten terlij 1 18 Art 21 zegt zulks niet te weeten Wie die geene geweest zijn zegt dat zulks voor zijn gev. e komst moet zijn geschied, die de verongelukte en en dus zulks niet te wee„ doode menschen van hun hem. — „ne aangehad hebbende kleederen beroofd, en dus naakt op 't strand hebben laten leggen „ 22. Of hij gev=e niet in gemoede zegt niet te hebben geweeten dat het strijdig was met Overtuigd is, dat zulks le placcaten, en afgewagt Alles zijn kovende, en ont„ te hebben de ordren van den drost ofte den reg=t menschte gedoentens, dog eer die ordre gekomen was, door van Beenen ie ten hoogsten strijdig vrij rapen te zijn gelast, teegens de op het Stranden en als toen zulx niet te en verongelukken van hebben kunnen teletten ook allen die goederen scheepen zo heilzamen op zijn ged=e plaatste g' Emaneerde Wetteng hebben. - en placcaten. „ 23 Wie de geenen geweest zijn die den behouden aan land gekomene stuurman van den verongelukten bodem niet alleen brutaal ontmoet maar ook zelfs geslagen hebbe regt Aat 24 Vervalt. - zegt als op Art 5:e Nrts: 24. of zulks niet is geschied, over en ter zake dat dien stuurman het een en ander zijner klee¬ „deren of goederen willende bergen, en hem egter Ontnomen is! „ 25 Wie de kist van gem: stuur„ „man na zig genomen heeft! zigt zulks niet te weeten wie het in de kist zig be„ „vonden hebbende geld na zig genomen, en vervoerd heeft. - zegt dat hij gev: niet gen of hij gev: niet in gemoede stolen, maar wel gekogt heeft, en dus met strax overtuigd is, dat zulk waardig te zijn. Strandroos en Dieverieen ten hoogsten Strafbaar zijn. - 28 regt, dat terwijl de veld Of hij gev ook niet over wagtmeester zelfs „tuigd is, dat hij als Corpo„ „ 26 present raal hebben moede de zijn lant bodam oet hebben 24 „ 27. „zaamd. — present was, hij gev: aan denzelven heeft gehoor zegt, dat hij Onweetend Wat hij gev=e tot zijn ver daar omtrend geweest Schoning in te brengen is, en op het zeggen van gem: van Reenen heeft. door de andere geraapt zijnde; had hij meede geraapt — /:onderstond:/ Aldus gevraagd en beantwoord mitsg=s de gev=e weederom voorgeleezen weezende heeft denzelven betuigd, daarbij te blijven persisteeren aan Cabo de goede Hoop, den 20 Novbr 1783 voor dE E Oloff Godlieb de Wet en Hen„ „drik le Sueur Leeden uit den Eligt Raat van Justitie voorm: die de minute deezes, beneevens de geva en mij gesw. Clercq meede behoor lijk hebben onderteekend, /:lager:/ 'T welk ik getuige / gete raal al meede verpligt wal zulk gediente te moeten Stuiten, en ten eenemaal beletten kend kend:) H: L: Pletterman gew: Clercq /:onder„ „stond:/ accordeerd:/ en geteekend:/ R: I: V: d Het getw Clercq. - E9 Clereq Accordeert. Alorak was Ver en en P N: 3 Interrogatorien overgegeven Compareerde voor ons ondergeteek aan EE gecomm: leden uit den E Agtb: Raad van Iustitie dezer Gecomm:s uit den E Agtb Raad van Iustitie dezer gouvernement voortz gouvernements door ende van Burgersvondyk, dewelke op de wegens den onderkoopman en hier nevens staande vraagsointen Landdrosd van Stellenbosch zodanig geantwoord heeft al en drakenstein Daniel van beseyden een yder aangekert — Ryneveld omme daar tee zyner requisitie gehoorden ondervraagd te werden den burger Burgert van Dyk, zullende zyne daar op te gevene antwoorden bezyden dezelve in margine behoorlyk moeten werden gesteld: Art 1. zegt burgert van dyk oud 25 zyn gev=e naam, ouderdom Saren, van Cabode goede hoop en geboorte plaats, mitsg=s wat geboortig, burger onder het denzelven in qualiteit is! Stellenbosche district. zegt Ia de Elfde nagt naar strande van het schip 3. off hy daar toe gecommandeet Zegs om dat alle Mensden daar was dan wel wat mt hem tot na toe waren gereden, had zyn dat Eynde heeft bewogen. Moeder onder wien hy als nog staat, hem gezegd mede denwaards te zyden om te zien of er wat te krygen was! als op art 2. 4 Hoe veel tyd en tusschen het stran„ den van dien bodem en zyn gevz: komst aldaar zyn verlopen geweest! off hy Ged met het stranden van het deensth Niobar aan de ratel rivier zig niet mede heeft vervoegd aan het Strandaldaar. 2
English
Interrogatories presented to the Honorable Commissioned Members from the Honorable Council of Justice of this Government, by and on behalf of the Independent Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rijneveld, in order to hear and interrogate at his requisition the Burgher Mattheus Guillaume, his answers to be given thereto to be placed beside the same in the margin. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the Burgher Mattheus Guillaume, who answered the following questions as recorded beside them. Article 1: His, the examinee's, name, age, and place of birth, as well as what capacity he holds. Answers: Mattheus Francois Guillaume, 33 years of age, burgher under Stellenbosch. Article 2: Whether he, the examinee, at the stranding of the Danish ship Nicobar at the Bot River did not also proceed to the beach there. Answers: Yes, two days before the auction was held. Article 3: Who he found upon his arrival at the beach, to name the same. Answers: The Field-Sergeant Fourie, the Field-Corporal Groenewald, Jan Smalle, Johannes Brito, and a multitude of others whom he cannot name at present. Article 4: Whether at that time or upon his arrival at the beach goods had already been transported from the beach by someone, as he the examinee did not find many washed-up goods on the beach, by whom and what kind of goods were transported. Answers: Says that before his arrival many had already taken goods from the beach, as he, the examinee, found not many of the washed-up goods there. Article 5: Whether at the arrival of Pieter de Wet and the substitute of Stellenbosch on the place of Monsieur Faselaar he and others were also detained with a wagon of his, the examinee, with washed-up goods, and what that load consisted of. Answers: Says this was the only wagon that he loaded and that by order of Sieur de Wet he willingly unloaded immediately, and that those goods consisted of some old woodwork, cordage, and two small casks of brandy, and further a box with some empty and full bottles, he, the witness, having subsequently bought the two small casks at the auction. Article 6: Whether the Field-Sergeant did not prevent and oppose the stealing and looting of those stranded goods. Answers: Says he was not there at the time, but heard about it later. Article 7: If yes, why he, the examinee, did not act strictly according to the orders of the said sergeant. Falls away. Article 8: What goods he, the examinee, transported from the beach before the arrival of Sieur de Wet and the Substitute. Answers: Nothing. Article 9: What kind of wagons were detained at the same time as his, and to whom the same belonged. Answers: One of Jacobus, one of Johannes Groenewald, one of the widow Wessel Wessels, one of Louis Fourie, and one of Matthias Guillaume. Article 10: Whether he, the examinee, did not demand a credential of qualification from Sieur de Wet. Falls away. Article 11: Whether he, the examinee, upon the display thereof, did not cast the goods from the wagon to the ground in a brazen manner, whereby a hogshead of brandy burst. Answers: No. Article 12: If no, by whom such was done then. Answers: Does not know this. Article 13: Whether he, the witness, does not know who stripped the dead people and left those bodies so naked on the beach. Answers: Says he does not know this. Article 14: Who gave the first cause for transporting and stealing those goods. Answers: Says he does not know this. Article 15: Whether he, the witness, in all conscience must not confess that this rapacious manner of proceeding is completely inhuman and impermissible, highly contrary to the wholesome laws and placards issued concerning the stranding and shipwreck of vessels. Answers: Says he did not know this, as he, the examinee, heard from the Danes that because it was a foreign ship, they were indeed allowed to take things. Article 16: Whether he, the examinee, does not know who beat the mate of that wrecked ship. Answers: Says he did not see the mate at all. Article 17: Whether it did not occur because the mate wished to preserve some of his clothing or goods, and they were nevertheless taken from him. Falls away. Article 18: Who took the chest of the said mate. Says he does not know this. Article 19: Who took and carried off the money that was in the chest. Answers: Says he does not know this. Article 20: Whether he, the examinee, was not fully aware that he was by no means allowed to appropriate goods that did not belong to him. Answers: Yes. Article 21: Whether he, the examinee, is not also convinced in his conscience that such is theft and highly punishable. Answers: Yes. Article 22: What he, the examinee, can offer in this regard as his excuse. Answers: Says he did so out of ignorance, and because it had already been done before him by a multitude of others, and that he was heartily sorry that he had allowed himself to be led astray through ignorance and had done such a thing. Thus questioned and answered, and after being read over to the examinee again, the same affirmed and persisted therein, at the Cape of Good Hope, the 20 November 1783, before the Honorable Oloff Godlieb de Wet and Hendrik Le Sueur, Members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the examinee and me, the sworn Clerk. Below was written: Which I witness. Signed: H L Bletterman, sworn Clerk. Beneath that: Agrees. And signed: A W van der Riet, sworn Clerk. Eylberg A K Louw Agrees
Dutch transcription
Zegt Niets. Art 5. Legt de veldwagtmeester Tourie Wie hy by zyn komst aan Strand de veld Corstraal groenewald, gevonden heeft, dezelve te noemen Jan Smalle, Johs Brito en de menigte andere die hy thans niet weet te noemen. zegd voor zyne koms reeds veele off toenmaals of by zyn komst ƒ aanstrand ook reeds door iemand goederen van strand te zyn vervoerd, alzo hy gev=e aldaar eenige der opgespoelde goederen aan strand niet veel aangetroffen zyn vervoerd geworden, door wien en wat voor goederen had. Legt dezede eenigste wagen geoff by de komst van Pr. de Wet en weest te zyn, die hy opgeladen substituut van Stellenbosch of de plaats van Monsr Faselaar heeft en ook ter ordke van St de wet bereidwillig direct en anderen ook met een wagen afgeladen te hebben en die goe„ van hem geve. met opgespoelde deren bestaan te hebben, in wat goederen is aangehouden en oud houtwek, Cabelgaarn en twee vaatjes Brandewijn en waar in die lading heeft bestaan. voorts een kas met eenige ledige en volle boddels hebbende hy get de twee vatjes daarna op de vendutie gekogt- op de Veldwagtmeester het steelen zegt als toen er niet geweest te en zoven dier gestrande goederen zyn maar zulx naderhand niet heeft belet en tegengegaan gehoord te hebben. Vervalt 10 so Ja. waarom hy gev: aan niet schiptelyk na de ordres van gem wagtmeester heeft gehandeld Welke goederen hy gev=e voor den komst van S' de Wet en Substi„ tuur van Strand gereden heeft 2. 6 8. 1 zogt een van Jacobus een van Johs groenewald een van de wede. Wessel weesels een van Louis fourie en een van Matthias Guilleaume„ envalt. Zegt Neen. Wat voor wagen ter zelve tyd met de zijne zyn aangehouden en wie dezelve hebben toebehoord: off hy gevr: van Sr: de wet niet heeft gevordert een geloofsbrief qualificatie of off hy ger op vertoning daar van de goederen van de wagen niet op een brutale manier heeft op de aarde geworpen waar door een Oxhoofd bran„ dewyn is geborsten 15. zo Neen door wie sulx dan is gedaan & off h get: met weet wie de doode Menschen ontkleed en die ligehamen, zo naakt op het Strand hebben laten leggen! off hy get in gemoede niet moet zegt zulx niet te hebben geweten bekennen, dat deze roofsugtige alzo hy gevr van de Ekenschen handelwyze allesints ontmenscht gehoord heeft, dat terwyl het een vreemd schip was, zywel en ongepermitteerd is, ten hoogsten streydig met de op het stranden mogten rapen. en verongelukken van schepen zo hey zame g'Emaneerde wetten en placcaten! zegt zulx niet te weeten. zegt sulx niet te weeten. 14. artl 11 Wiede eerste oorzaak tot het vervoeren en steelen dier goederen gegeven heeft? Strand noemen. st iemand oe ren oor voor de Subste heeft 2. Wet en aar gen de taan. o 9 et to 16. „13 12 met gezien te hebben. Vervalt. Legt Ja. zegt So. zegd de Stuurman in 't geheel artl 18. off hy geer niet weet wie de stuur man van dat verongelukte schip heeft geslagen 19 off het niet is geschied over ende ter zake dat dien stuurman het een en ander zyner klederen off goederen willende bewaren en hem egter ontnomen zyn Wiede kist van gem stuurman na sig genomen heeft ? 21. Wie het in de kist sig bevonden hebbende geld na zig genomen en weggevoerd heeft 2 off hy gevn: niet ten vollen bewast is, dat hy goederen die hem niet tekwamen geenzints mogt eygenen off hy gevr: dan ook niet in zyn ¶gemoed overluigd is dat zulx die„ verij en ten hoogsten strafwaardig 24. Wat hy gevr: ten dien opzigte zogt zulx door onkunden te hebben tot zyn verschoning weet in te gedaan, en terwyl het reeds voor hem door een menigte andere brengen was gedaan, en dat het hem van herlen leed was dat hy door onkunde zig heeft laten ver„ voeren en sulx gedaan had — zigt sulx niet te weeten. 22. 23 ƒ25 ƒ 20 is 2 /:onderstand stuur„ Aldus Gevraagt ende beantwoord mitsg=s den gevr: wederom voorgelezen weezende heeft denzelven betuigd daar by te blyven Dersisteeren aan Cabo de goede Hoop den 20 Novbr: 1783. voor dEs. oloff Rodheb de Wet en Hendk Le Sueur Leden uit den E Agtb: Raad van Iustitie voorm die de Minute dezes benevens de gevr: ende my gesw Clercq mede behoorlyk heb„ ben ondertekend /:lager:/ Twelk ik getuige /:getekent:/ H L Bletterman geon Clercq /:daaronder: Accordeert /en getekent/ A WV: der Riet geor Clercq. Eylberg AK Lovak Accordeert kte ende a het hem rman bewint niet gt 27 zyn die wa waar dig Le 88 L L N 4 zegt Mattheus Francoi Guillaume oud 33 Iaren burger on„ der stellenbusch Interrogatorien overgegeeven Compareerden voor ons onder geteek:t Gecommitt=s Ut den aan EE gecommitteerde Leeden E Agtb Raad van Iustitie uit den E: Agtb Raad van Iustitie deelos Gouvernements den deezes Gouvernements, door Burger Mattheus Gil„ laume, dewelke op de nee„ ende van weegens den On„ „venstaande vragen zoda„ „den Coopman en Landdrost „nig g'antwoord heeft, als bezijden dezelve aan, van Stellenbosch en Draken„ „geteekend Staat. - stein Daniel van Bijneveld, omme ter zijner requisitie ge„ „hoord en ondervraagd te worden den Burger Mattheus Guillaume, zullende zijne daarop te geevene antwoorden bezeiden derzelve in mar„ „gine te worden gesteld Art 1: zijn gev naam, Ouderdom en geboorte plaats, mitsg=s wat denzelven in qualiteit is. zegt Ia. Twee dagen voor ovr hij Gev: met het stranden dat er vendutie gehou„ van 't deensch schip Nicobas aan de tatel ruier zig niet meede heeft vervoegd aan 't strand aldaar den wierd Art 3 „2
English
states, a quantity of planks, some cordage. states, to fetch some planks. states, to be unable to determine this. To name whom he found upon his arrival at the beach. states, the field watchman Jacobus Deourie, field corporal Coenraad Groenewald, Jan Smalle, Hans Brits, and a great many others whom the respondent does not know. states, not to know this. Which goods the respondent, before the arrival of Pieter de Wet and the substitute, collected from the beach for himself. Whether prior to his arrival at the beach any of the washed-up goods had already been carried away, by whom, and what kind of goods. How much time had elapsed between the stranding of that vessel and the respondent's arrival there. Whether he had been commanded to do so, or what had induced him to that end. Article 3 Article 8 4 2 6 states to know nothing regarding others. Lapsed. states, for himself, the respondent, nothing in the world, and of others to know nothing. Article 8 Whether the respondent, like the other persons who were present there on the beach, upon the rumors of the arrival of Pieter de Wet and the substitute the night before, did not carry away all or the principal goods from the beach and conceal them in the dunes. What those goods consisted of, and which persons were involved. states, that the respondent's wagon was detained by the substitute, with the aforementioned planks, some cordage, some empty bottles, some paper, an hourglass, and some playing cards. Whether upon the arrival of Pieter de Wet and the substitute of Stellenbosch a wagon belonging to the respondent with washed-up goods was also seized, and what that load consisted of. Article 11 10 Article 11. states, not to the respondent's knowledge. Lapsed. states, not to know this. 12 If so, why the respondent did not act strictly according to the orders of the said watchman. 13 Whether the respondent does not know that beach robbery is strictly forbidden by laws and edicts. 14 states to know well that those goods did not belong to him, but not to know that he was not allowed to take them, and to have taken them because he had heard from the people present there that van Reenen had said it was free to gather. Whether the respondent is not fully aware that those goods did not belong to him and that he was therefore by no means allowed to appropriate them. Whether the field watchman did not prevent and oppose the stealing and looting of those goods. Article 15 Lapsed. states as to Article 14. Lapsed. Article 15 states not to know this, as the respondent is simple-minded in that regard, and if he had not heard that van Reenen had said it was permitted to gather freely, the respondent would not have proceeded to do so. Whether he is not convinced in his conscience that such plunder is thievery and punishable to the highest degree. 16 Why he then exposed himself to that wrong and punishment. Who gave the first cause to the stealing and carrying away of those goods. Who demanded a credential or authorization from Pieter de Wet. 19 Who, upon the display thereof, took the goods in a brutal manner from the wagon. states not to know this. 17 18 states to know nothing of this. states likewise not to know this. states that the respondent requests to be excused on account of his ignorance and simplicity. Whether it did not happen because the mate wished to preserve some of his clothes and they were nevertheless taken from him. 23 What the respondent can bring forward in his excuse. Lapsed. Whether the respondent does not know who struck the mate of that ship. 22 Whether the respondent does not know who undressed the dead people and left them lying naked on the beach. 21 in a brutal manner threw them from the wagon, whereby a hogshead of brandy burst. Article 20 Thus Thus questioned and answered, and having been read out again to the respondent, he affirmed and persisted therein, at the Cape of Good Hope, the 19th of December 1783, before the Honorable Salomon van Echten and Andries van Sittert, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the respondent and me, sworn clerk. Lower down: Which I witness, signed: H: L: Bletterman, sworn clerk. Below stood: Agrees, was signed: P: J: van der Riet, sworn clerk. Agrees. states, Christoffel Groenewald, born at the Cape, burgher under Stellenbosch, aged 27 years. states, because all other people had gone there. states, that there were so many people that the respondent could not distinguish them. Interrogatories submitted to the Honorable delegated members of the Honorable Council of Justice of this government by and on behalf of the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Ryneveld, in order to examine and question the Burgher Christoffel Groenewald thereon at his requisition; his answers to be given thereto shall be placed in the margin alongside the same. Appeared before us, the undersigned delegated members of the Honorable Council of Justice of this government, Christoffel Groenewald, who answered the adjoining questions as noted beside each. states, nine days. 5. To name whom he found upon his arrival at the beach. How much time had elapsed between the stranding of the vessel and his arrival there. Whether he had been commanded to do so, or what had induced him to that end. Whether the respondent did not also go to the beach upon the stranding of the Danish ship Nicobar at the Ratel River. 2. His name, age, and place of birth, as well as his status. states, Yes. 3.
Dutch transcription
zegt, een partij planken een watt houtwerk zegt, om wat planken te halen. - zegt, zulx niet te kunnen bepalen Wie hij bij zijn komst aan zegt, den veld wagtmeester. Jacobus Deourie, Coenraad Groenewald Strand gevonden heeft, dezel„ veld Corporaal, Ian ve te noemen. Smalle, Hans Brits, en nog een meenigte andere die hij ged=e niet kend. - zegt, zulx niet te weeten Welke goederen hij geve voor de komst Van S=ro de Wet, en substituut voor zig zelven, van strand gereelen heeft of bevorens zijn komst aanstrand 2 reeds eenige der opgespoelde goederen waren vervoerd door wie en wat voor goederen Hoe veel tijd er tusschen het Stranden van dien bodem en zijn ged komst, aldaar, zijn verlopen geweest 5 Of hij daartoe was gecomman„ „deerd, dan wel wat hem tot dat einde heeft bewogen. Art 3 Art 8 „4: 2 „6 dere niets te weeten Vervatt. - strand man zegt voor hem ged=e niets ter wareld, en van An Art 8 off hij gev: niet zo wel als de andere Perzonen die aldaar aan Strand waren, op de gerugten van de komst van P=r de Wet en Substituut dien nagt te voren, alle of wel de voornaamste goederen van het Strand vervoerd en in de duinen verborgen heeft Waarin die goederen bestaan en welke perzonen het zijn geweest. - zegt, door den substitut of bij den komst van P=ro de Wet zijn ged=e wagen en Substituut van Stellenb: te zijn opgehouden ook niet een Wagen van met de voorsz plan„ hem gev=e, met opgespoelde „ken, wat touwerk eenige leedige goederen is aangehouden boddels, wat za, en waar in die lading pier, een zandlo, heeft bestaan. „per en eenige spullen kaarten Art 11 tot het bode aldaar, aan de zel„ lde weder e komst po „10 Art 11. niet. zegt, met zyn ged=e weten Vervalt. - zegt zulx niet te weeten „ 12 zoo Ja waarom hij gev=e dan niet stiptelijk na de ordres van gem: wagt„ „meester heeft gehandeld „13 Off hij gev: niet weet, dat Strandroos bij de Wetten en placcaten scherfelijk verboden is. - „14: zegt wel te weeten, dat die of hem gevr: niet ten vollen goederen hem niet bewust is, dat die goederen toekwamen, dog niet hem niet toekwamen te weeten, dat hij de„ en dat hij dezelve daaromeg „zelve niet mogt neen „men, en dezelve ge„ geenzints mog eigenen nomen te hebben, om dat hij van de aldaar aanweezende meu„ schen had gehoord, dat van Beenen gezegd had, het vrij rapen ten zijn of de veldwagtmeester het steelen en roven dier goederen niet heeft belet en teegen gegaan Zet Arot 15 Vervalt. - zegt als op Arth: Vervalt Art 15 zegt zulks niet te weeten of hij dan in zyn gemoed niet alzoo hij gev. daar is Overtuigd, dat diergelijke Omtrend Onnozel roofzugt is dieverij en ten is, en ingeval hij niet gehoord had, dat van hoogsten strafwaardig! Reenen gezegd had vrij te mogen rapen, hij ged=e daar omtrend niet zou zijn overgegaan 16 Waarom hij zig dan aan dat kwaat en Straffe heeft bloot gesteld. - Wie de eersten Oorzaak tot het steelen en ver „voeren dier goederen gegeeven heeft: „vraagd een geloofsbrief of qualificatie. „ 19 Wie op vertoning daar van de goederen in eene zegt zulx niet te weeten Wee I= de Wet heeft afge„ „ 17: brutale „ 18 - zegt daar niets van zegt zulx meede niet zegt, dat hij ged=e om zijn te weeten te weeten off het niet is geschied over ende ter zake dat den Stuurman, het een en ander zijner kleederen willende bewaren en hem egter ontnomen zijn- „ 23 onkunde en onnozelheid ver, Wat hij ged=e tot zijn verschonen zoekt g'Excuseerd te zijn weet in te brengen 4 vervalt. - Off hij gev: niet weet, wie de Stuurman van dat schip heeft geslagen. „ 22 Off hij gev: niet weet, wie de doode menschen ontkleed en naakt op het strand hebben laten leggen „ 21 brutale manier van de wagen heeft geworpen, waar door een oxhoofd brandewijn is geborsten- Art 20 Aldus Aldus gevraagd en beantwoord, en de ged=e Weederom voorgeleesen zijnde, heeft denzelven betuigd, daarbij te blijven Persisteeren, aan Cabo de goede Hoop den 19 Decbr 1783 voor d' EEl. Salomon van Echten, en Andries van Sittert Leeden uit den E Agtb Raad van Iustitie voorm:, die de minute deezes beneevens de ged=e ende mij gesw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 'T welk ik getuige /:ge„ „teekend:/ H: L: Bletterman gesw: Clercq . . /:onderstond:/ Accordeert /:was geteekend :/ P: I: VD Riet gew Clercq Accordeert ALorak Eyllena 0 ge m L L V zegd Christoffel Groenewalof z van de Caab geboortig burger zegd om dat alle andere Menschen zig daar na toe hadden begeven. zegd dat er zo veele Menschen waren Interrogatorien overgegeven aan Compareerde voor ons ondergeteek VEE gecomm: Leeden uit den E Agtb. gecomm: uit den E Agtb: Raad van Raad van Iustitie dezes gouvernement Justitie dezer gouvernements Chris„ door ende van wegens den ondercoopman toffel Groenewald dewelke op de en Landdrosd van Stellenbosch en nevenstaande vraagpoincten soda drakenstein daniel van Ryneveld nig geantwoord heeft als bezyde omme daar op te zyner requisitie ge„ een yder aangetekent staat. hoord en ondervraagd te worden den Burger Christoffel groenewald C2: zullende zyne daar op te gevene antwoorden, beziden derzelve in margine behooren te werden gesteld — Zegd Negen dagen. dat hy gev=e dezelve niet heeft kunnen onderscheyden. 5. Wie hy by zyn komst aan 't strand gevonden heeft dezelve te noemen! Hoe veel tyd en tusschen het strande van den bodem en zyn gen. komst aldaar zyn verlopen geweest off hy daartoe was gecommandeert dan wel was hem tot dat eynde heeft bewogen! off hygen, met het strande van het deensch schif Nicobar aan de ratel rivier zig mede niet heeft vervoegd of 't strand aldaar 2. zyn gen: naam, ouderdom en geboorte plaats mitsg:s wat denzelven onder stellenbosch oud 27 Jaren. in qualiteit is! p zegt Ia. 3.
English
Interrogatories submitted to the Honorable Commissioned Members from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government by and on behalf of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rynevelt, in order that the burgher Lucas Marais be heard and questioned upon his requisition, his answers to be given thereto to be placed in the margin beside them. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the Burgher Lucas Martinus Marais, who answered the adjacent questions as noted beside them. Article 1. Question: The respondent's name, age, and place of birth, as well as his capacity? Answer: States Lucas Martinus Marais, born at the Cape of Good Hope, burgher in the Stellenbosch district. 2. Question: Whether he, the respondent, upon the stranding of the Danish ship Nicobar at the Ratel River, did not also proceed to the beach there? Answer: States yes. 3. Question: Whether he was ordered thereto, or what prompted him to that end? Answer: States that two people from the ship having come to him at night, he out of compassion for those people subsequently went to the beach. 4. Question: How much time elapsed between the stranding of that vessel and his arrival? Answer: States that those people having come ashore on the 11th, he proceeded thither on the 12th with both of those people, while he, the respondent, doubted whether they were Matrosses or people from the same ship. 5. Question: What goods he, the respondent, salvaged for himself from the beach before the arrival of P. de Wet and substitute? Answer: States a tar barrel, an empty half-leaguer, and further four strips of canvas that he, the respondent, had cut off from a topsail that lay on the beach. 6. Question: And whether he, the respondent, like the other persons who were there on the beach, having heard the rumors of the arrival of P. de Wet and substitute the night before, transported all or the principal goods from the beach and hid them in the dunes? Answer: States no; says he knows of no goods in the dunes, and likewise knows nothing of others having salvaged such. 7. Question: Whether, upon the arrival of P. de Wet and the Substitute of Stellenbosch at the place of Monsieur Tesselaar, among others a wagon of his, the respondent, with washed-up goods was also seized, and what that load consisted of? Answer: States yes, and that loaded onto that wagon was a small cask of brandy, a parcel of planks, a parcel of empty chests, and further an empty barrel and some ironwork. 8. Question: What those goods consisted of, and which persons it was? Answer: [illegible] 9. Question: Whether prior to his arrival at the beach any washed-up goods had already been transported, by whom, and what kind of goods? Answer: States he does not know. 10. [No text] Article 11. Answer: States no, because he, the respondent, only arrived there the following day. 12. Question: Whether the veldwachtmeester did not prevent and oppose the stealing and looting of those goods? Answer: Lapsed. Question: If yes, why he, the respondent, then did not act strictly according to the order of the said wachtmeester? Answer: Lapsed. 13. Question: Who gave the first cause for the stealing and transporting of those goods? Answer: States that he is ignorant of that matter; he, the respondent, having seen that others took the goods away, also took the aforesaid goods for himself, and learned there that this was done because Jacob van Reenen had granted permission for it. 14. Question: What kind of wagons were seized along with his, and to whom they belonged? Answer: States he does not know to whom the other wagon belonged. 15. Question: Who demanded a permit or authorization from P. de Wet? Answer: States he does not know such. 16. Question: Whether he, the respondent, does not know that beachcombing is strictly forbidden by laws and edicts? Answer: States he knows nothing of that. 17. Question: Whether he, the respondent, upon the showing thereof, did not throw the goods from his wagon onto the ground in an insolent manner, whereby a hogshead of brandy burst? [No text] Article 18. Question: Whether he, the respondent, is not fully aware that those goods did not belong to him and that he therefore should by no means appropriate them? Answer: States yes, but because he, the respondent, had heard from other and various people, and likewise concerning the said Van Reenen, that goods had been taken away from the English ship Colebrooke and ridden from the beach with the intention of returning the same to the owner thereof. 19. Question: Why he exposed himself to evil punishment? Answer: States he does not know such. 20. Question: Whether he is not convinced in his conscience that such plunder is thievery and punishable in the highest degree? Answer: States that he, the respondent, is wholly and completely ignorant in such matters. 21. Question: What he, the respondent, knows to put forward for his excuse? Answer: States he does not know such. 22. Question: Whether he, the respondent, does not know who struck the mate of that ship? Answer: States he did not see the mate. 23. Question: Whether it did not happen because that mate wished to keep some of his clothes and they were nevertheless taken from him? Answer: Lapsed. 24. Question: Whether he, the respondent, does not know who stripped the dead people and left them lying naked on the beach? Answer: Lapsed. 25. Question: Who took the chest of the said mate for himself? Answer: States he does not know. 26. Question: Who took the money that was found in that chest for himself and carried it away? Answer: Lapsed. Underneath stood: Thus done and answered, and the same having been read over to the respondent, he affirmed that he stood and persisted by it, at the Cape of Good Hope, the 19th of December 1783, before the Honorable Salomon van Echten and Andries van Sittert, Members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the respondent and me, the sworn Clerk. Lower stood: Which I witness, signed: H. L. Bletterman, Sworn Clerk. Thereunder: Agrees, and signed: A. J. van der Riet, Sworn Clerk. Agrees.
Dutch transcription
H 6. Legd. Neen. zegt geene goederen in de duynen weten. Welke goederen zy gev=e voor zegd, een theervat een ledige halve de komst van P de wet en legger en voorts vier tappen zeyl substituut voor zig van strand — doek die hy gen van een marsseil dat op het strand geieden heeft ? lag had afgesneden. te hebben geborgen en zulx ook niet van anderen te off by de komst van St de Wet en zegd Ia, en op die wagen te zyn Substituut van Stellenbosch op de geladen geweest een vatje Brandewyn een partij plan plaats van Monsr Tesselaar k, een parthij ledige kist onder anderen ook niet een wagen en voorts een ledig vat en wat ven hem get met opgespbelde yserwerk goederen is aangehouden, en waar is die lading heeft bestaan. Waar in die goederen hebben, bestaan en welke persoonen het zyn geweest off hy ger, niet zo wel als de andere personen, die aldaar aan 't strand waren of de gerugten van de komst van F de Wet en substituut die nagt te vooren alle off wel de voornaamste goederen van het Strand vervoerden in de duynen verborgen heeft! off bevorens zyne komst aan strand ook reeds eenige opgespoelde goederen waren vervoerd door wie en wat voor goederen! zegd zulx niet te weeten. 8. 10 - Artf: 11 dag er te zyn gekomen. zegd Neen want hy ged eerst de Vervalt Vervalt 13. zegd, dat hy onkundig is die zaak wie de eerste oorzaak tot het zynde hy get terwyl gezien steelen en vervoeren dier goederen had dat andere de goederen wegnam, ook de voorsz: goede gegeven heeft ? ren voor zig te hebben genomen en aldaar vernomen te hebben, dat zulx was geschied om dat Iacob van Reenen daar toe permissie had verleend. 14. Wat voor wagens met de zyne zyn Legt niet te weten wie de andere aangehouden en wie die hebben wagen heeft toebehoord. toebehoord zegd, zulx niet te weeten! zegd daar van niets te weeten off hy gevraagde niet weet dat ƒ Strandroof by de wetten en placca¬ ten scherpelyk verboden is? off hy ged op verloning daar van de goederen van zyn wagen op een brutale manier niet heeft geworden op de aarde, waardoor een oxhoofd Brandewyn is geborsten! 16 15. Wie S de wet heeft afgevraagd een geloopbrief of qualificatie 12. zoo Ja. waarom hy ged. dan met stiptelyk na de ordre van gem wagtmeester heeft gehandeld? off de veldwagtmeester het steele en rooven dier goederen niet heeft belet en tegengaan. re and en d d t en Artl 18 zegd, zulx niet te weten alzo hy Vervalt zegd zulx niet te weeten zegt de Stuurman niet gezien Vervalt off hem geve. niet ten vollen bewust zegd Sa. dog om dat hy ged van is, dat die goederen hem niet toe„ andere en ondere Menschen en so mede ook wegens gem kwamen en dat by dezelve daarom van Reenen gehoord had, geensints moet eygenen t dat men van het Engelsos schip Colbroke het goed hadde weg en van strand gereeden met incentie om dezelve aan de Eyge„ naar daar van wederom te geven! Le onkundig is. 22: off hy gen niet weet wie de stuur„ men van dat schip heeft geslagen. 23 off het niet is geschied over es ter zake, dat dien stuurman het een en ander zyner klederen willende bewaren en hem echter ontnomen zijn2 off hy get niet weet wie de doode menschen ontkleeden naakt op het strand hebben laten leggen? 2o Waarom hy zig dat aan uit quaade Strase heeft blootgedteld! off hy dan in zyn gemoet niet is overtuigd dat dergelyke rooflugt is, dieverien en ten hoogsten straf, waardig Le verte te hebben. 21. 19 bewust zeyd zulx niet te weeten! zegd dat hy ged geheel en al dig a Vervalt Wat hy ged. tot Zin verschonins in diergelijke zaken onkun, weet by te brengen! /:onderstond: Aldus gedaan en beantwoord mitsg s de gedz=e wederom voorgelezen zynde heeft denzelven betuigd daar by te blyven persisteeren aan Cabo de goede hoof den 19' desa: 1783. voor dEE Salomon van Echter, en Andries. van Litters Leeden uit den E Agtb: Raad van Iustitie voorm: die de minute dezes bene„ vens de gev=e ende my gesw Clercq mede behoorlyk hebben ondertekent. /:lagers/ t welk ik getuyge /:getekent:/ H L Blet„ terman Gesw Clercq, /:daar onder /accordeert en getekent/ A J: Vd Riet gesw Clercq. Accordeert 26. Wie het in die kist zig bevonden hebbende geld na zig genomen en weg gevoerd heeft 25. Arts 24. Wiede kist van gem Stuwt, man na zig genomen heeft ? Ih Ltorak Egllever t toe agen . 2 Zegd Lucas Martinus Marais van Cabo de goede hoop geboor bossche district. Legd Ia. Interrogalorien ovorgegeven Compareerde voor ons ondergeteeke gecomm uit den E: Agtb: Raad, van aan dElf gecomm: Leeden uit Iustitie dezes gouvernements, de den E Agtb Raad van Justitie Burger Lucas Martinus Marais dezes gouvernements door en de dewelke op de nevenstaande vragen zodanig geantwoord heeft als van wegens den Land drost van stellenbosch en drakenstein bezyden dezelve aangetekend Daniel van Rynevelt omme staat. ter zyner requisitie gehoord en ondervraagd te werden de Burger Lucas Marais, zul„ bende zyne daar op te gevene antwoorden bezyden dezelve in margine behooren te worden gesteld Artl 1 desgevz Naam, ouderdom en geboorte plaats, mitsg=s wat tig, burger onder het stellen, denzelven in qualiteit is " off hy gevr: met het Stranden van het deensch schip Nicobar aan de ratel Rivier zig niet mede heeft vervoegd aan het Strand aldaar" off hy daar toe was gecommandeert zegd dat er twee Menschen by hem 7 dan wel wat hem tot dat eijnde van het schip de nagts geko„ men synde hy uit medelyden heeft bewogen? met die Menschen zig vervol„ gens naar het Strand heeft begeven. Hoe veel tyd en tusschen het Strande zegd dat die Menschen den 11 daar aangestrand by den 12 zig met van dien bodem en zyn geor komst die beyde menschen derwaards zyn verlopen gewees. begeven had, terwyl hy geor: twijffelde of, het Arossens dan wel Menschen van het zelve schiff waren. 2 1
English
states, not to the deponent's knowledge. states, No. Lapsed. Whether before his arrival there at the beach any goods had already been removed, by whom, and what kind of goods? Whether the deponent, as well as the other persons who were there on the beach, upon the news of the arrival of Mr. de Wet and substitute, removed all or the principal goods from the beach and hid them in the dunes? What those goods consisted of, and which persons they were? states that on the third day after the stranding of the ship he had taken home with him the clothes of the people from the beach, and subsequently also some pieces of bunting and flag cloth, which the latter people had given to the deponent, and on which cloths he had loaded the boatswain of the ship, who could not walk, onto his wagon. Which goods the deponent had transported from the beach before then? Whether the Field Sergeant did not prevent and oppose the stealing and looting of those goods? states that when the Field Sergeant arrived on the beach he had not gone thither earlier, but only afterwards when Jacob van Reenen came to their house. Article 5. Who he found upon his arrival at the beach, to name them. states to have encountered the first mate of the ship on his way going to the beach. and in the presence of the first mate had said to the deponent in a questioning manner, why do you not gather? The deponent had answered that he did not dare do such a thing, whereupon van Reenen had said, just gather, whatever comes of it I take upon myself; whereupon the mate had said, since these people are taking everything away, you take some too; at which point the deponent on horseback, along with those people from the ship, proceeded thither the next day, and subsequently had two casks or hogsheads of brandy brought from there to his house; the said van Reenen having said to the mate, why do you let that man, or the deponent, fetch the goods from the beach; the latter having answered thereto, I have already told him, but he does not want to do it. Lapsed. Whether the deponent is not fully aware that those goods did not belong to him, and that he therefore was in no way allowed to appropriate or remove them? states, Yes, only that he removed them upon the advice of the mate, while the other goods had already mostly been taken away by others, and the deponent had gone through so much trouble for them. states that the deponent is not punishable on that account, as he had collected those goods upon the advice of the aforesaid crew, which the people of the ship themselves had fetched over the rocks for the deponent. Whether the deponent is not also convinced in his conscience that such thefts are punishable in the highest degree? Article 11. If so, why the deponent did not act strictly according to the order of the said Sergeant? Lapsed. 15. states, after the aforesaid van Reenen had said at his mentioned dwelling that he could freely gather, such was also done by others as well. Who was the first cause of the stealing and removing of these goods? states, Yes, and also that of the boatswain's mate. Where the goods contained in that chest had gone? states not to know this, as the chest of the mate was found open and the crew of the ship were wearing the clothes from that same chest, but the chest of the boatswain's mate was locked. Whether the deponent does not know who beat the mate of the ship? states to have heard nothing of it, and thus also not to know, except only upon his earlier arrival at the [illegible] to have heard from the mate that, having laid his coat there on the beach to wear, one of the people present there had wanted to take those coats away, and when the mate had said that it was his, that person had allegedly beaten him. states to know nothing of it. 20. Whether the deponent does not know who stripped the dead people and left them lying naked on the beach? Why such was done? Whether the deponent among other things did not have the chest of the mate brought to his house? Article 14. Whether the deponent does not know that such beach thefts are prohibited by the laws and edicts of these lands? states not to know this, as he has never heard of such edicts. 16. 17. 18. 19. Article 21. What the deponent can bring forward in his excuse? states not to know that he has done anything wrong, as he only subsequently, with the permission of the mate and with the help of his crew, had helped to have the goods fetched from the beach. Thus questioned and answered, and the same being read again to the deponent, he affirmed to persist thereby, at the Cape of Good Hope, the 19th of December 1783. Before the Honorable Salomon van Echten and Andries van Sitters, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the deponent and me, the sworn clerk. Which I witness. Signed: H. L. Bletterman, sworn clerk. Agrees, and signed: R. S. V. D. Riet, sworn clerk. Agrees.
Dutch transcription
zegd met zyn gev: weten niet. zegd Neen. Vervalt off bevorens zyn komst aldaar aan 't Strand reeds eenige goederen waren vervoerd, door wie en wat voor goederen off hy gevr: met zo wel als de andere personen die aldaar aan strand waren op de genugten van de komst van S=r de Wet. en substituut alle of wel de voornaamste goederen van het Strand vervoerd en in de duyves verborgen heeft! Waar in die goederen hebben te„ staan en welke personen het zyn geweest! zegd dat hy de derde dagna het Welke goederen hy gevz voor dien Stranden van het schip voor die van Strand gereden heeft Menschen van het Strand hunne klederen mede na huys genomen had en vervolgens zo mede eenige lappen baan en vlaggedoek, welke laatstgem die huyde aan hem gevr: gegeven had en op welke lappen hy de bootsman van het schip die niet gaan konde op zyn wagen had geladen off de Veldwagtmeester het steelen zogd wanneer de Veldwagtmeester en rooven dier goederen niet heeft op strand gekomen is hy niet eerder derwaards had begeven belet en tegengegaan! als naderhand wanneer Jacob van Reeven by hun aan huys Artl 5. zegd de opperstuurman van het Wie hy by zyn komst aan strand schip op weg naar het strand gevonden heeft, dezelve te noe„ gaande aangebroffen te hebben men O 10. ge v 2 v v g Zagt 1 gekomen was en ter presentie van den opperstuurman aan hem gevr: vragende wyze gezegd had waarom raapt gy net ? de gevr: g'antwoord had sulx niet te durven doen waarop van Heenen gezegd had raapt maar, al wat er van komt neem ik voor mij, waar op de stuurman gezegd had, terwyl toet die Menschen alles wegnemen neemt gy dan ook, als wanneer hy gevn: te paard met die menschen van het schip sanderdaags zig denwaards begeven, en vervolgens twee Vaten of oxhoofden brandewyn van derwaards had doen na zyn huis brengen; hebbende gend van Reenen aan den Stuurman gezegd waarom laat gy die man of de gevz: de goederen van Strand haalen, dezelve daar op g'antwoord had, ik heb het hem reeds gezegd maar hy wil het niet doen. Vervalt. off hy gevz: niet ten vollen zegd sa alleenlyk en op het aan„ bewust is dat hem die goede„ raden van den Stuurman het weggehaald te hebben, terwyl ren met toekwamen en dat de andere goederen reedsmeester hi dezelve daarom ook geen„ =deels door andere waren afge„ zints mogt eygenen off vervoe„ =haald en hy gevr: so veel ren? moeyte voor hun had gedaan zegd dat hy gevr: met dieswegens off hy gevr: dan ook in zyn Strafwaardig is alzo hy die gemoed niet is overtuigd dat goederen op het aannaden zulke dieveryes te hoogsten van het voorsz: volk had afge„ strafwaardig zyn. haald, het welk die menschen van het schip zelve voor hem gevrreeft de klippen had gehaald. 13. 12– artl 11 so ja. waarom hy gevr: dan met stiptelyk na de ordre van gem: wagtmeester heeft gehandeld= verte Strand noe 1 dig de uyde an aden ten heeft huys ge Vervalt. 15. zegd, na dat voorsz: van Reenen Wie de eerste oorzaak tot het steiten, aan zyn ged=e woonhuyshad en vervoeren dies goederen gegeven gezegd vry te kunnen raken heeft zulx ook door anderen als toe te zyn geschied. zegd Ja. en zo mede van de bootsmansmaas Waar het in die kist zig bevonden zegd zulx niet te weeten also de kiss van de stuurman open hebbende goed te zyn gebleven bevonden is en de moten van het schip de klederen van uit de„ zelve kist aangehad te hebben, dog de kist van de bootsmans„ maat gesloten te zyn geweest off hy gevr: niet weel wie de zegd, daarvan niets gehoord te hebben en zulx dus ook niet stuurman van het schip heeft te wetten als alleenlyk bij geslagen. zyn oorige komst aan de Jaar van de Stuurman gehoord te hebben, dat hy zyn tok daaraan het strand te dragen gelegd hebbende, een der aldaar aanween zende Menschen die Rokken hadden willen wegnemen, en wanneer de stuurman had gezegd dezelve zyne te zyn hem die persoon zoude geslagen hebben: zegd daar niets van te weten. 20. off hy gevr: met weetweede doode Menschen ontkleed en naakt op het strand hebben laten leggen ! Waarom zulx is geschied!. off hy gevr: onder anderen niet na zyn huys heeft doen voeren de kist van de stuurman 2 Art 14 off hij gevr: niet weet dat dergelyke zegd zulx niet te weeten, ten Stranddieveryen by de wetten wyl hy van diergelyke plai„ en plaecaten dezer Landen zijn verboden. „caten nooyt gehoord heeft. 16 17. 18. 19 2 Actb 21. Was hy gevri tot zyn verschoning zegd niet te weeten dat hij iets quaats gedaan heeft alzo weet in te brengen! hy alleenlyk op de permissee. van de stuurman naderhand het goed met behulp van desselfs scheepsvolk had doen helpen van het strand halen. /onderstond Aldus Gevraagt ende beantwoord mitsg=r de gevr: wederom voorgelezen zynde heeft denzelven betuigd daar by te blyven peruis„ teeren aan Cabo de goede hoop den 19 debr 1783. voor d' EE=r Salomon van Echten en Andries van Sitters Leeden uit den E Agtb: Raad van Iustitie voorm, die de minute dezes benevens de gevz ende my gevnClercq mede behoorlyk hebben ondertekend /:lager:/ 't welk ik getuigt /:getekent:/ H: L Bletterman geor Clereq /:daaronder/ Accordeert /en getekent A S V D Riet gesw Clercq. Accordeert ALorak Egllere ke steeten ven L N V
English
Interrogatories submitted to the Honorable Commissioned Members from the Honorable Court of Justice of this government, by and on behalf of the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Ryneveld, in order to be heard and interrogated at his requisition, Margaretha Radyn, widow of the late burgher Wessel Wessels, the answers to be given by her to be duly placed beside them in the margin. Appeared before the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of the Castle of Good Hope, Margaretha Radyn, widow of the late burgher Wessel Wessels, who has given such answers to the neighboring question points as are recorded beside each of them. 1. Her queried name, age, and place of birth? Answers: Margaretha Radyn, widow of Wessel Wessels, born at Cape of Good Hope, aged 56 years. 2. Whether the respondent, upon the stranding of the Danish ship Nicobar at the Ratel River, sent a wagon of hers thither, and who had the oversight thereof? Answers: Yes, that she entrusted the oversight thereof to a cotter-lot and a bastard Hottentot. 3. For what reasons did she send the said wagon to the beach? Answers: Because all people had sent thither, and previously, at the stranding of Danish ships in Mossel Bay, the people of those parts had always taken away the goods without any inquiry ever having been made about it; for if she, the respondent, had known that such was forbidden, she would not have concerned herself with it so much. 4. Whether any more wagons of hers have been there? Answers: No more than only one wagon. 5. What goods did she, the respondent, get home from the beach before the arrival of Sieur de Wet and the substitute? Answers: Two tea-casks and two leaky barrels. 6. Whether upon the arrival of Sieur de Wet and the substitute, among others, a wagon of hers was not also detained with washed-up goods, and what this cargo consisted of? Answers: Yes, that the same wagon, for the second trip, had a batch of staves and an empty leaguer on it, as she, the respondent, has understood, as the respondent herself was not present there. 7. Whether the respondent does not know that beach robbery is strictly forbidden by the laws and placards? Answers: To have never heard or known such, and to be able to assure such in truth. 8. Whether the respondent was not fully aware that those goods did not belong to her, and that she therefore was in no way permitted to appropriate or transport them? Answers: Not to be aware that the goods over there beyond the beaches might not be removed, for she, the respondent, would not have concerned herself with it at all. 9. Whether the respondent is not convinced in her conscience that such greed is theft and highly punishable? Answers: That she, the respondent, is not recorded for any robbery or thievery, and that previously so many ships have been stranded, even the Colebrooke, without the respondent knowing that anyone was punished on that account, also having never known of it. 10. Why she then also exposed herself to this evil and punishment? Answers: As before, that such was forbidden, and that Jacob van Reenen had been to her dwelling-place and personally assured her that from stranded foreign ships the goods might be taken away when nobody was present. 11. What the respondent can bring forward for her exculpation? Answers: That she has been entirely ignorant thereof. Thus questioned and answered, and having been read out again to the respondent, she confirmed to abide and persist thereby, at Cape of Good Hope, the 15th of February 1784. Before the Honorable L. Warneck and H. Le Sueur, Members from the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the original of this together with the interrogated and me, the sworn clerk. Which I testify, signed: H. L. Bletterman, sworn clerk. Below: Agrees, was signed: H. J. V. d. Riet, sworn clerk. Agrees. Copy Thursday, the 11th of March 1784. Extract from the Criminal Court Roll held at Cape of Good Hope. The Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Sieur Daniel van Rijneveld, by virtue of his office, Plaintiff in criminal cases, on the one part, Against and regarding the burghers and agriculturists Jacobus Fourie, Louis Fourie, Coenraad Johannes Groenewald, Burgert van Dijk, Matthijs Guillaume, Christoffel Groenewald, son of Christoffel, Lucas Marthinus Marais, and the widow of Wessel Wessels, all defendants in person in the aforesaid case, on the other part. The messenger, entering, reports that Matthijs Guillaume and Coenraad Johannes Groenewald had not appeared. The Plaintiff by virtue of his office exhibits a written claim, and concludes thereby as is added at the end thereof, accompanied by nineteen annexures, all according to the inventory delivered therewith, and says that the Defendant Coenraad Johannes Groenewald, on account of indisposition according to the proof sent to the Plaintiff, had not been able to appear; requested therefore, should this Honorable Court find it appropriate, with regard to those two absentees, a further summons under penalty of corporal apprehension, or as this Court should judge best. All the present Defendants, having heard the claim and conclusion read, request that that claim might not take effect, that they never would have done it if van Reenen had not incited them thereto and said to them that it was no evil, and that they therefore were permitted to take it.
Dutch transcription
Zegd Margaretha Radyn Interrogatorien overgegeven Compareerde voor de ondergeteek: aan dEE gecomm Leeden uit de gecomm uit den beghb raad E agtb: Rade van Justitie dezes van Iustitie des Casteels de goede hoop Margaretha radyn gouvernement, door ende ver wed:e. wylen den Burger Wessel wegens den ondercoopman en wessels, dewelke op de neven Landdrosd van Stellenbosch en Staande vraagpointen zodanige antwoorde gegeven heeft als drakensten Daniel van beziden een yder derzelve aan, Ryneveld, omme ter zyner re„ quisitie gehoord en ondervraagd getekent staat. te worden, Margaretha Radyn wede. wylen den burger Wessel Wessels, zullende haar door op te gevene antwoorden bezyden dezelve in margine behoren te werden gesteld. A 1 Haar gevr: naam ouderdom wed: Wessel Wessels van Cabo en geboorte plaats de goede hoop geboortig oud 56 Jaren. Zegd Ia. een kotterlot en een basters hottentot de opzigt daar van te hebben toevertrouwd 3. om welke heden zy gevn: dezelve wagen na 't strand te hebben zegd om dat alle Menschen daar na toe gezonden hadden en bevorens bij 't stranden van gezonden? deensche schepen in de Mossel- baay altoos de Menschen daar om streeks de goederen hadde weggehaald zonder dat er oogt eenig navraag om geweest was, want als zy gevr: geweeten had dat zulx verboden was, zy haar daar zo veel niet zou hebben aan gelegen laten leggen off bij gevr: met het Stranden van t deensch schip Nicobar aan de Ratel rivier met een wagen van haar gevn: derwaards gezonden en wie daar over het opzigt heeft gehad Caal Goum 2. zegd niet meer als maar één wagen zegd twee teewaten en twee slukkende vaten zegd Ja dezelve wagen voor de off by de komst van Sr. de wet twede reyze een parthyduygen en substituut onder anderen en een ledige legger op gehad ook niet een wagen van haar te hebben zo zy gevr: heeft ver, gesz: met opgespoelde goederen nomen gehad, also zy gevrt zyn aangehouden en waar zelf niet daar by tegens, in deze lading heeft bestaan= woordig is geweest off zy gevz niet weet dat strand zegd sulx nooyt gehoord of roof by de wetten en placcaten geweten te hebben en zulx scherpelyk is verboden2 in waarheid te kunnen off haar gevz: niet te vollen zegd niet bewust te zyn dat de bewust was dat die goederen goederen aldaar buiten vede haar niet toekwamer en dat Stranden niet mogten werden zy dezelve daarom ook geen weggehaald, want zy gevr: zints mogt eygenen nog ver„ haar daar in 't geheel niet Lon hebben aan gelegen laten leggen voeren zegd, dat zy gevz: voor geen op zygeor dan in haer gemoed roven of Lieverij te boekstaan niet is overtuigd dat dergelyke en dat er bevorens zo veele koozugt is dievery en te hoog, schepen gestrand zyn als sten strafwaardig zelfs Colebroke zonder dat zy gevr: weet dat er iemand dieswegen is gestraft, daar ook nooyt van geweeten te hebben Welke goederen zy gevr: voor de komst van S=r de wet en substi„ =luit van Strand heeft te huys gekregen. AC 4. off niet meer wagens van haar gevr: aldaar zyn geweest 2. dat verzekeren. 8 7. ƒ zegd als vooren. dat zulx verboden was, en dat Jacob van steenen by haar op haar woon: plaats is geweest en haar in persoon verzekerd had, dat van ge„ strande vreemde Schepen van de goederen mogten werden weggenomen, wanneer er niemand by vrav: 11 Wat zy gevr: tot haar ver„ zegd, dat zy geheel daar omtrend schoning weet is te brengen . onwetend is geweest. /:onderstond/ Aldus gevraagd ende beantwoord mitsg=s de gevr wederom voorgelezen synde heeft dezelve betuigd daar by te blyven per„ sisteeren aan Cobo de goede koop den 15 Februarij 1784. voor dEE Lb Warneck en H Le Sueur Leden uit den E Agtb: raad van Justitie voorm: die de minute dezer benevens de g'interrogeerde ende my gesw Clercq mede behoorlyk hebben ondertekent klager ('t welk ik getuige /:getekent:) H L Bletterman geor Clercq /daar onder/ Accordeert /:was getekent/ H J: V: d Riet gem Clercq. 69llene Ac 10 Waarom zy zig dan ook dit quaad en straffe heeft bloot gesteld? ak Anr 8 Accordeert. caal Eoum de ste huys et en en aan strand O „ oed elyke bben dat C C C Copie Den onderkoopman en Land„ Den boode binnen treedende „drost van Stellenbosch en rapporteerd, dat Matthijs Drakenstein Sr. Daniel van Guillaumé en Coenraad Jo„ Rijneveld, ratione Officii honnes Groenewald niet wa„ „ren verscheenen. — Eijssch. r in Cas crimineel„ Den rat. officie Eijsscher ter Eenre exhibeert en schriftelijken op ende jelgens Eijsch, en concludeert daarbij zijnde daarnevens gevoegt de burgeren en Landbouwere utin fine, van denselven; negenthien bijlaagen, alles alhier Jacobus Tourie, volgens den daarbij overge„Louis Fourie, Coenrood „leeverden Inventaris, en Johannes Groenewald, Burgert van Dijk, Matthijs zegt, dat den Gede. Coenraad Guillaume, Christoffel Iohannes Groenewald, overmits Groenewald Christoffelsz: indispositie, volgens het aan den niet had kunnen Compareeren, Luias Marthinus Ma„ Eijsscher gesondene bewijs versoekt dierhalven deesen rais, en de wede. Wessel E Agtb: Rade sulx goedvin„ Wessels, alle gedaagdens in persoon in't voorsz. „dende, ten obsigte dier twee cas ter andere zijde. - absenten, nadere dagvaarding, op peene van apprehensie corporeel, of soo als 't deesen raade best oordeelen soude. — Alle de presente Gedaagdens den Eijsch en Con¬ „clusie hebbende hooren leezen, versoeken, dat dien Eijsch niet mogt geschieden, dat zijl: het nimmer souden hebben gedaan, soo van Reenen henlieden niet daartoe aangezet en gesegt had, dat het Copia geen kwaad was, en dat henlieden daarom Donderdag den 11. Maart 1784. Extract uit de Crimineele Regts-Rolle gehouden aan Cabo de Goede hoop op mogt caa
English
Vendue Roll of all such goods as have today been publicly sold on the beach situated near the Ratel River at the Soetendaalsvalleien and bid in by the aftermentioned persons on account of the insurers or those interested in the Danish Asiatic Company ship Nicobar, wrecked there, by Mr. Hendrik Justinus de Wet, namely: 2 hogsheads of brandy. Lucas Marts Maré, 2 Rds. Coenraad Johs Groenewald, 1 Rds. Mr. Johs Tesselaar, 1 Rds. 1 Rds. 6 ankers of brandy. Burgert van Dyk, 1 Rds. Mr. Tesselaar, 1 Rds. 4 Sch. 2 empty casks. Andries Michiel Nieman, 4 Sch. 1 lot of planks. Jan Smal, 6 Sch. Mr. Tesselaar, 2 Rds. Pieter Swart the elder, 1 Rds. 4 empty casks and loose planks. Lot of planks. Johs Blom, 4 Sch. Mr. Tesselaar, 1 Rds. 1 anker of brandy. Coenraad Johs Groenewald, 1 Rds. 1 empty leaguer and some cordage. Philip Forie, 1 Rds. 1 half-aam of brandy and some planks. Jan Smal, 6 Sch. 1 empty half-leaguer. Philip Forie, 3 Sch. 1 empty cask and a lot of planks. Lucas Marts Maré, 2 Sch. 1 lot of hoops. Mart Willemse de Jong, 1 Rds. planks. Wynand Wessels, 3 Rds. 1 lot of odds and ends. Dirk Cornelis Uys, 4 Sch. 3 small casks of brandy. Pieter Swart the elder, 8 Rds. 1 lot of ropes. Pieter Gildenhuys, 4 Sch. 1 pile of planks. Claas Swart, 2 Sch. 1 cask of beer. Pieter Kemp, 4 Sch. David Byer, 2 Rds. Carried forward: 22 Rds. 4 Sch. Brought forward: 22 Rds. 4 Sch. 1 piece of spar timber. Hans Jacob Brits, 4 Sch. 1 pile of cordage. Lucas Saeljart, 3 Rds. Dirk Cornelis Uis, 4 Sch. 1 half-cask of beer. Jacob Johs Swart, 4 Sch. 1 lot of boat oars. Daniel During, 4 Sch. empty casks. Burgert van Dyk, 5 Sch. 1 empty leaguer. Mr. Johs Tesselaar, 4 Rds. 1 lot of odds and ends. Coenraad Johs Groenewald, 1 Rds. 2 Sch. 1 Rds. 1 Rds. 3 Sch. Mr. Pieter Gerard Wuum, 1 Rds. 2 Sch. 1 lot of empty casks. Pieter Kemp, 2 Rds. 1 lot of pine planks. Mr. Johannes Tesselaar, 1 Rds. 2 Sch. 1 half-cask of rancid butter. Mr. Tesselaar, 4 Sch. 1 empty chest. Mr. Johs Tesselaar, 2 Rds. 1 piece of sailcloth. Philip Morkel, 2 Rds. 2 Sch. The wreck with the masts, timbers, and whatever may wash ashore from the cargo: 290 Rds. Total: 329 Rds. 5 Sch. Below was written: Agrees, signed A. I. v. d. Riet, sworn clerk. Agrees, A. Lorak. Copy. Inventory of documents drawn up and delivered to the Honorable Pieter Hacker, President, and the other members of the Honorable Council of Justice of this Government, by the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Rijneveld, plaintiff ex officio in a criminal case, on the one part, against the field-cornet Jacobus Tourie, together with the burghers Louis Tourie, Coenraad Johs. Groenewald, Burgert van Dijk, Mattheus Guillaumé, Christoffel Groenewald, Lucas Marths Marris, and Margaretha Radijn, widow of the late burgher Wessel Wessels, on the other part. Inventory marked with the letter A. Criminal Claim and Conclusion formed by the Plaintiff ex officio against the Defendants and marked with the letter B. Re-examined statement of the Orphan Master Mr. Hendrik Justinus de Wet, letter C. Statement of the Deputy of Stellenbosch, Christiaan Godhelp Riedolphi, letter D. Sworn statement of the Chief Mate Christoffel Schultz, letter E. Sworn declaration of the Boatswain Cornelis Pietersen, letter F. Declaration of the boatswain's mate Jens Olsen, the quartermaster Jan Kermis, the sailor Jens Christeuse, letter G. Re-examined declaration of the sailor Johannes Koningsveld, letter H. 1. Interrogatories upon which the first Defendant, Jacobus Tourie, was heard before the Commissioners from this Honorable Council, with the responses given by him thereto. 2. Interrogatories upon which the second Defendant, Louis Fourie, was questioned in like manner, together with his given answers. 3. Interrogatories with the responses of the third Defendant, Coenraad Johs Groenewald. 4. Interrogatories answered by the fourth Defendant, Burgert van Dijk, having been questioned thereon in the manner aforesaid. 5. Interrogatories answered by the fifth Defendant, Mattheus Guillaume. 6. Interrogatories upon which the sixth Defendant, Christoffel Groenewald, was questioned, with the responses. 7. Interrogatories upon which the seventh Defendant, Lucas Marthens Marais, was heard, with his given answers. 8. Interrogatories answered by the eighth Defendant, Margareta Radijn, widow of Wessel Wessels, having been questioned thereon in the manner aforesaid, marked with the letter L. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Copy of the Vendue Roll, marked with the letter M. Authentic copy of the Plakaat proclaimed on 21 September 1773, marked with the letter N. Serving as justification of the facts charged against the Defendants by the Plaintiff ex officio in the aforesaid Criminal Claim, and thereby as verification of the very said Claim and Conclusion from Article 2 to 156 inclusive. The remaining articles of the same Claim are introductory, notorious in law, or admitted, and therefore require no more specific proof. Memorial on points of law, if necessary, to be drawn up and then marked with the letter O. Was signed: D. V. Ryneveld. In the margin: Exhibited in Court on 11 March 1784. Below was written: Agrees, and signed: A. I. V. d. Riet, sworn clerk. Agrees: A. Lorak.
Dutch transcription
endu Rolle van alle zodanige goederen als er op heden publieq zyn verkogt op het Strand gelegen by de Rotel Rivier aan de Poetendaals vallen en door de na tenoemene personen ingemeind geworden voor teecq van de assuradeurs ofte de g'interesseerden van het aldaar verongelukte deene asiatisch Comp schip Nicobar door Sr. Hendk: Sustinus de Wet, als 2 Oxhoofden Brandewijn. Lucas Marts Maré X 2. . Coenraad Johs groenewald „ L. mons Johs. Tisselaar „ 1. _ „ 1. - ƒ ƒ & ankers Brandewyn. Burgert van dyk „ — - - : mons Tesselaar. . . „ 1. 4. 2 ledige Voten - - - - - - Andries Michiel Nieman „ — 4 1 parthi planken - - - . Ian Smal . . . . „ — 6 Monsr Tesselaar. . 2. 0- pieter Swart d'oude 1. — 4 ledige volen en losse planken Panthy planken. . . . . Johs Blom. . . . — 4 Monsr Tesselaar 1. 1 anker Brandewijn - - - Coenraad Johs Groenewald. 1 — 1 ledige leggen wat toutwerk - - Philip Forie. . . . 1. — 1 half aam brandewijn en wat planken. . . . - - - - Jan Smal - . . . . . „ — 6 1 ledige halve legger . Philip Fonée - - „ - 3 1 ledig vat en een party plankn Lucas Mart=s Maré „ — 2 1 parthy hoepels Mart Willemse de Jong 1. _ blanken . . Wynand Wessels 3 1 — rommeling - - - - dirk Cornelis Uys. . . „ — 4 3 Vaatjes brandewyn - - - - Pieter swart doude. - . „ 8 — pieter Gildenhuys — — 4 1 parthy touwen ClaasSwart - . . . — 2 1 hoop planken - - - - - 1. Vat bier. . . . . . . ƒ - - - - - pieter Kemp - - . . - 4 david Byer. . . . . 2 ƒ - Transporteere R 22:4 - - - 12 2 - - - 1 stuk rondhout - 1 hoop koutwerk - - - . 7- - _ 1 half vat bier - - - - - 1 parthy schuytsriemen _ voten - - - - Hit wrak met de mast houten en al het geene van de lading mogt komen of te Spoelen 290:— Somme Rds 329: 5: /:onderstond/ Accordeert /getekent/ A I Vd Riet gesn Clereq beClerq Accordeert. ALlorak _o 1 Hans Jacob Brits. . . — 4 Lucas Saeljart 3 — - - - - - dirk Cornelis Uis. . . 4 Jachs Johs Swart 4 —. daniel during „ 4 1 ledige Legger. . . . Burgert van dyk - „ 5 1 parthy rommeling. Monsr. Johs Tesselaar 4. Coenraad Johs groenewald 1: 2. _ 1: — ƒ ƒ 1:3 _ _ . Sr pieter gerard Wuum 1:2 Pr Transpt R 22: 4 1 parthy ledige Valen - - - - - Pieter Kemp - . . . 2: — 1. parthy greene planken. - mons r Johannes Tesselaar 1: 2 1 half vat vuyl boter - - - monsr Tesselaar - „ 1 ledige koffer monsr Johs. Tesselaar 2 1 lap Zeil. . . . . philip morkel „ — — 2: 2 e 1- - - - - ƒ - - 4 M. Copie Inventaris van Stucken gedaan maken en aan den E. Agtb: heer Pieter Hac„ „ker, presid. t en verdeere Leeden uit den E. Agtb: ra„ „de van Justitie deeses Gouvernements overge„ „geeven, door den Onderkoop= „man en Landdrost van Stellenbosch en Drakensteen Daniel van Rijneveld rat: Officii Eijschr in Cas crimineel, ter Eense op ende jeegens de veldwagtmeester Jacobus Tourie nevens de burgers Louis Tourie Coenraad Johs. Groenewald Burgert van Dijk Mattheus Guillaumé Christoffel Groenewald Lucas Marths Marris en Margaretha Radijn wede. wijle den burger Wessel Wessels, ter andere zijde. — Inventaris gequoteerd met La A. Crimineele Eijsch en Conclu„ sie door den R. O. Eijssch. r op ende jegens de Gede ge„ „formeert en gequoteerd met gerecolleerde caab m „ B. Gerecolleerde Relaas van de Weesmeester Sr. Hendrik Justinus de Wet. . . La C: Relaas van den Substituut van Stellenb: Christiaan God= „help Riedolphi. Beeedigde Relaas van den Opperstuurman Christoffel Schultz. Beeedigde Verklaring van den Bootsman Cornelis Pietersen. _ v09. den bootsmansmaat Jens Olsen den quartiermeester Ian Kermis den matts Jens Christeuse. Gerecolleerde _ „ de matt. s Johannes Koningsveld Interrogatorien waar op de eerste Gede. Jacobus Tourie, voor heeren Gecom„ „mitts. uit deesen E. Agtb: rade is gehoord, met de door hem daarop gegevene responsiven. H. ... . - E „ D. - - - „ R. 2 1. 2. Interrogatorien waarop de tweede Ged. . Louis fourie op gelijke wijse is onder„ „vraagd, nevens desselfs gegeevene antwoorden met de responsiven van den derde Ged. Coenraad Johs Groenewald- _ door de Vierde Ged e. Burgert van Dijk beontwoord, zijnde daarop invoegen voorsz. ondervraagd. door de vijfde Ged. . Mattheus Guillaume beantwoord waarop de 6. sesde Ged. Christoffel Groenewald is onder„ vroagd, met de responsive 7. _ waarop de se„ vende Ged. Lucas Mar¬ thens Marais is gehoord, met desselfs gegeevene ant„ woorden _ door de agtste Ged. e Margareta Radijn, wede. Hessel Wessels, be¬ „antwoord, zijnde daarop in maniere als voren onder„ vroogd, gequoteerd met . L„a L. 1„ 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Copia Goum 3. 4 3. - - 8. Copia Vendu rolle gequo¬ L. a H. _o Authenticq van het op den 21e. Septbr. 1773. ge¬ „bmoneerd placcaat „teerd Dienende tot Justificatie van de faiten aan den Ged. e bij de voorsz. Crimineele Eijsch door den r. O. Eijscher ten lasten gelegd, en mitsdien tot verificatie van even gem: Eijsch en Conclusie van AC: 2 tot 156. inclusive De overige Art: van den„ selven Eijsch zijn introduc„ tief notoir juris of in conferso, en hebben mits dien geen speciaalder be„ wijs nodig Memorie van rechten /: is 't nood :/ te formeeren en als dan te quoteeren met de Letter /:was geteek:d / D. V. Ryneveld /:in margine:/ Exhibetum in Judicio den 11. ' Maart 1784. /:onderstond:/ Accordeert /: en geteek:d/ A. I. V. d. Riet ges Clerq Accordeert A Lorak ƒ Egllereq . . .. Ciste: Cai CA
English
Since Your Right Honorable and Esteemed Council, in compliance with and observance of the orders issued by the Right Honorable the Lords Directors in the fatherland concerning the Lutherans, according to which they may henceforth no longer be granted a seat in the respective Boards of Policy and Justice, has found itself in the unavoidable necessity of discharging me from this Council as being of that persuasion, I am consequently obliged to obey this command in all submission, and thus to vacate the seat which I have had the honor to occupy as a member of this assembly. Yet before leaving the same, I cannot refrain from bitterly lamenting this harsh disposition of the well-mentioned Lords Masters, as unexpected as it is undeserved, whereby, as is easily imagined, an irremediable heartache and no less painful sorrow has been caused and brought upon me, considering myself to have merited a more gracious treatment, in consideration of the fact that Memorial presented by the undersigned at the time of his dismissal from this Honorable Esteemed Council at the meeting, July 14, 1787. having now served the Company for already over thirty-three years, and that in various burdensome and weighty offices, with untiring zeal and diligence, in accordance with my sworn duty, as will undoubtedly have appeared to their Right Honorable Lordships from the contents of the petition which I had the honor to submit to the same under the Honorable Company’s papers in the past year, which then also made me hope and expect a favorable approval from the benevolence of their Right Honorable Lordships and as a consequence of the favorable recommendation made thereto by Your Right Honorable and Esteemed Council. Yet having been unable to attain my wish and purpose in that regard, it is on the other hand very pleasant for me to be permitted daily to hear and experience that I am heartily pitied over this my disapproval by the entire Cape world, and that nothing less than that was expected in regard to me, who as an old, honest, and faithful servant is sufficiently renowned and known to everyone, as I have also, generally speaking, never heard that anything otherwise was thought of me, although on the other hand I know very well that I do not lack enemies who rejoice over this. Yet these I consider as so many cowardly and base souls, who have been incited and prejudiced against me through envy and jealousy, or on account of private views and self-interest. I certainly have, with regard to the aforesaid unfavorable resolution of the Lords Directors, that singular and, as I may call it, great satisfaction for myself, that neither incompetence nor misconduct in the service, but on the contrary a religion whose adherents, as is alas but too thoroughly known, having been depicted in the most hateful colors by certain foul-natured and covetous minds, without any fair or sufficient reasons, to the Lords of the administration, having thereby artfully made appear and represented in perspective not only myself but also others, if not all of my coreligionists, as suspicious, nay perhaps, what would be even worse, as rebellious subjects, is the true and sole motive or cause thereof. This satisfaction indeed serves me in some measure as comfort and alleviation of the pain that I feel on this account, but it can by no means take it away entirely, for how is it possible that a man who possesses honest sentiments, of which one may safely boast, could be unfeeling when he sees himself persecuted and humiliated by slander or calumny for the sake of a religion which is so closely knit to the predominant one that they call each other brothers mutually. Furthermore, this in every respect unpleasant event falls all the more intolerably upon me, since during the aforesaid long lapse of time, of which over twenty-two consecutive years as First Sworn Clerk at the Political Secretariat, with respect to those who previously held the same office, no comparable example is to be found, without having had a substantial means of subsistence, I have served not only in that post, but also in all those which were subsequently assigned and entrusted to me, with sincere zeal, as befits a faithful servant, so that I have never or rarely received the slightest reproaches, much less public affronts, from my respective masters, and that whenever, while still First Clerk, a lucrative office became vacant, which in
Dutch transcription
Uw WelEdele Gestr: en E: Achtb: en opvol„ ginge en naarkoominge der door haar Wel Edele Hoog Achtb de Heeren Majres in 't vaderland, ten belange van de Luthe„ raanen gestelde ordres, volgens welke aan deselve voortaan geen sessie meer in de respective Collegien van Politie en Justi„ tie mag werden vergund, zig in de on vermydelyke noodzakelykheid hebbende gevonden om mi /:als van die gezind„ heid zynde uit deeser Rade te Conge¬ dieeen ben ik dienvolgens verpligt, dit bevel in alle onderdanigheid te eerbiedigen, en mitsdien den stoel, dewelke de Eere heb gehad, als meede lidt deeser vergaderinge te occupeeren, thans te ontleedigen. Dan alvoorens deselve te quitteeren, kan ik niet om heen, my over deese zoo onverwagte als onverdiende harde des¬ positie van wel opgem: Heeren Meesteren, waar door my, zoo als ligt te bevroeden is, een onversettelyk hartzeer, en niet minder gevoelige smerte is ge„ occasioneerd en te weege gebragt bitter te beklagen, als vermeinende een gracieuser behandeling te hebben gemeriteerd, ter Consideratie, dat de Memorie door den Onder„ geteekende by deszelfs de missie uit deesen Edelen Achtb: Rade ter vergaderinge overgelegd, den 14 July 1787. maat Gour maatschappyje nu bereeds ruim drie en dertig Jaaren, ende zulks in verscheidene swaare en gewigte ampten, met onver„ moeiden yver en vlyt, overeenkomstig met myn Eeden pligt hebbende ge diend, gelyk haar Edele Hoog Achtb: uit den Enhoud van 't request het welk de Eere heb gehad, in den voorl: Jare aan hoogst deselve onder 's E. Comp:s papieren te suppediteeren, ongetwijffeld zal zyn gebleeken, dit my dan ook van haar wel Edele Hoog Achtbs benevelentie en als een gevolg van uwer WelEdele Pestr: en Ed: Achtb: daar toe gedane favorable voordragte een gunstige approbatie heeft doen hopen en verwagten Dan myn wensch en oogmerk daar omtrend niet hebbende mogen bereiken, is het my egter aan de andere kant zeer aan„ genaam, dagelyks te mogen horen en ondervinden, dat door de gantsche Caabsche waereld, over deese myne dis„ approbatie hartelyk worde beklaagd, en men niet minder als dat is verwag„ tende geweest, in opzigte van my, deals een oud, eerlyk en getrouw Dienaar genoegsaam by een yder gerenomeerd en bekend staat, gelyk dan ook /:over het algemeen gesproken /: nooit heb ge„ houd, dat er anders van my is gedagt, schoon daar teegen overgesteld, zeer wel weet, dat het my aan geen vyan„ den, die zig daar over verheugen ontbreekt ontbreekt, dog deese reekene ik, als zoo veele lafhartige en lage zielen, dewelke zi door nijd en afgunst, ofte uit hoofden van particuliere inzigten en eigen belang, Teegens my zyn opgeset en voor ingenoomen Ik heb zeekerlyk ten reguarde van het voorsz: ongunstig besluit der Heeren Majores, die byzondere en zoo als het noemen mag, grote satisfactie von my, dat nog onbekwaamheid nog wan„ gedrag in den dienst, maar ter Contra„ rie een Godsdienst welkers belyders /:gelyk men helaas maar al te grondex is onderregt:/ door zeekere vuilaartige en overzugtige gemoederen, sonder ee„ nige billyke of voldoende reedenen, by de Heeren van 't bewind, met de aller„ hatelykste Couleuren zynde afgeschie„ dent, deselve hier door niet alleen my maar ook andere, zoo niet alle myne geloofsgenooten, als verdagte, Ia misschien wel /:wat nog erger zoude zyn:/ als wee„ derspannige subjecten, kunstig heb„ bende doen voorkoomen en in aspect gebragt, de waare en eenigste be„ weegreede of onsak daar van is. — Deese satisfactie verstrekt my in der daad eenigermeten tot troost en ver zogting der smerte, die ik deswee gen gevoele, maar zy kan deselve geensints geheel en al wegneemen, want en en e d en At . Gou want, hoe is 't mogelyk, dat een man die eerlyke sentementen bezit, /:waar op men gerustelyk durf beroemen / on„ gevoelig zou kunnen zyn, wanneer hy om de willeener religie die zes naauw met de preedomineerende is ver knogt, dat zy zig over ende weeder broe„ vers noemen, vervolgt en zig door las„ ter of Calumnie moet gehumilieerd Zien. Daar en boven valt my deese in alle opzigte onaangenaame gebeurtenisse zoo veel te ondragelyker, overmits ik ge duurende voorm: lange laps des tyds waarvan over de twee en twintig Ja¬ rer Consecutivelyk als Eerste gesworen Clercq ter politicque secretarie / zynde met betrekking tot de geenen, die be„ voorens het zelve ampt hebben bekleed, geen voorbeeld, daar na gelykende te vinden:/ zonder een weesentlyk middel van bestaan te hebben gehad, niet alleen in dien post, maar ook in alle de geenen die my vervolgens opgedragen en toevertrouwd geworden zyn, met op„ regte amsitie, zoo als een getrouw Dienaar betaamd, heb gediend, envoegen dan ook van myne resp=te gebieders noort ofte ont eenige de minste re proches, veel minder openbare afpon„ ten heb ondergaan, en dat ik als er al eens /: nog Eerste Clercq zynde:/ een lucrateve bediening op en veel, 't welk in
English
which in this Government usually happens little or seldom on such occasions, because, having made the slavish Chancery service my own, and due to the contemporary lack of personnel to fill my place, I could not be spared from the secretariat; at least, I was more than once put off with such flattering assurances, especially by the repatriated Noble Lord Governor van Plettenberg, and have repeatedly had to stand back and see the same granted to persons before whom, to say nothing of merit, I ought to have been preferred solely on the grounds of seniority in the service. Thus, it was not permitted to happen to me before A:o 1778 to be relieved of the aforementioned burdensome post, and to exchange it for the secretariat of the Orphan Chamber; while thereafter, in the past year, my appointment as Dispenser and fellow member of this Honorable Council having followed, I cannot withhold from myself the satisfaction of frankly confessing to have been exceedingly rejoiced and pleased that, after having pulled like a donkey in the plow for such a series of years, and having thereby sacrificed my best faculties and strengths, to the detriment and cost of my health, to the service of the Honorable Company, finally once, at the age of approximately fifty-seven years, I was taken into consideration to occupy and fill the vacated seat in the aforementioned Council, and Your Right Honorable and Honorable Sirs had judged me capable and worthy to help advance, as a fellow Regent, the substantial and true interests of the Company in general, as well as the prosperity and welfare of this Colony in particular. I believe and trust that during the time I had the honor to assist in the deliberations of this Table, I have given, with the required decency and to the best of my ability, sufficient proof of my assiduous devotion to the service, in fulfillment of the reasonable expectations of Your Right Honorable and Honorable Sirs. Thus, I am fully assured and convinced that for that reason it can be entirely disagreeable to Your Right Honorable and Honorable Sirs, and on the contrary causes great sorrow, to have to dismiss an old and experienced servant from their Council; yet, the legislative power of our aforementioned Lords Masters—inasmuch as Their Right Honorable Lords have come to find the reasons and motives which moved Your Right Honorable and Honorable Sirs to my appointment to be insufficient—strictly commanding this, one must therefore resign oneself under it, however striking this humiliating case that has befallen me may be, and which, in the drafting of this, has caused me here and there to let slip and use some expressions which, having proceeded from a mind overwhelmed with sorrow, I hope and humbly request may be taken in the best sense and by no means attributed to improper self-praise or contemptible vanity. Meanwhile, as it is fully known to Your Right Honorable and Honorable Sirs that by far most families in this capital—not to mention those who have settled in the flat countryside or in the outer districts—among whom are found so many respectable and well-to-do persons, are of Lutheran origin or descent, Your Right Honorable and Honorable Sirs will therefore easily be able to understand that for them—who have always readily had their children instructed and raised in the Reformed Religion, as well as become members thereof, until the time that they, by the favor and goodness of the High Ruling Lords Majores, came to obtain their own public church and free exercise of religion—it cannot be other than very grievous and painful to see themselves now deprived of all such prerogatives as they have had together with the Reformed since the establishment of this Colony; and which mutual free enjoyment of these privileges, for more than a century, having resulted in both aforementioned denominations uniting themselves through the bonds of marriage without the least misgivings or hesitation, and along that way having become most closely allied and related to one another, so that in all that time one could scarcely perceive that the Cape was inhabited by people of different religions; wherefore it would also be desirable that the highest mentioned Lords Masters, taking this into consideration, might graciously deign to mitigate as much as possible the orders prevailing to the disadvantage of my co-religionists, in order that by that means the good harmony hitherto existing in the respective mixed households may remain preserved without interruption; and this coming to pass, as is to be hoped for the alleged reasons, I then also believe I may flatter myself
Dutch transcription
in dit Gouvernement door gaans wynig of zelden gebeurt, by diergelyke voorvallen, om dat den slaafschen Cancellary dienst my hebbende eigen gemaakt, door toen„ malig manquement aan stoffe ter mij„ ner plaatsvullinge, van de secretarie niet konde werden gemist, ten minsten ben ik met zulke flattense betuigin„ gen, insonderheid van den gerepatrieerden Edelen Heer Gouverneur van Plettenberg meer als eens afgescheept, telkens heb moeten agterstaan, en deselve zien begeeven aan persoonen, voor dewelke ik, om van geen verdienste te spreeken alleen uit hoofde van ancunniteit in den dienst had behooren te werden ge praefereerd: dus heeft het my niet eerder van in A:o 1778 mogen gebeuren van ge„ citeerde lastige post ontslagen te wor„ den, en deselve met het secretariaat der Weeskamer te verwisselen; Terwyl daar op in 't gepasseerde Iaar, myne aan„ stellinge tot Dispencier en mede lidt in deesen Ed: agtb: Rade zynde gevolgd, kan ik my het genoegen niet onttrekken, om openhartig te bekennen, ten uitter sten verheugd en vergenoegd te zyn geweest, dat ik, haar sulk een reex van Iaaren, als een Ezel in den ploeg getrekken, en waar by myne beste zulvermogens en kragten ten nadeele en kosten my„ ner gezondheid aan den dienst der E: Comp=ie opgeoffert te hebben, einde„ 12 6 man waar on neer Zes ver 20 t as alle is zyde a ƒ er zynde leed, te e niet de en op„ 9 en Kon He n Caab Goume lyk eens in den ouderdom van circa seeven en vyftig Jaaren, ter bekleedinge en vervullinge der opengevallene plaats en welgem: Rade, in aanwerkinge ge noomen, en uwe Wel Edele Gestr: en Ed: Agtb: my bekwaam en waardig had„ den geendeeld, de weesentlyke en ware belangens der maatschappje in 't algemeen mitsp=s den bloey en welvaart deeser Colonie in't byzonder als meede Regent te helpen be„ vorderen Ik meen en vertrouwe uwe Wel Edele Gestr en E: Agtb: geduurende den tijd dat de Eere heb gehad, by de beraadslagingen deeser Tafel te adsisteeren, van myne assidúe aankleevinge aan den dienst, ter voldoeninge aan uwer Wel Edele Gestr en E: Agtb: billyke verwagtinge met de vereischte decentie, naar beste vermogen, volstaanbaare preu¬ ves te hebben gegeeven, dus ben ik ten vollen verseekert en overtuigd, dat het uwe wel Edele Gestr en E: Achtb=s ter dier oorzake gantsch niet aange„ naam zyn kan, maar in teegendeel zeer leed doet, een oud en ervaaren Die„ naar uit hunnen Rade te moeten dimitteeren; dan, de wet geevende magt onser meer welgem: Heeren Meeste„ ren, ten aansien haar Edele Hoog Agtb=s de reedenen en motiven - welke uwe WelEdele Gestr: en E: Achtb=s ter myner aanstellinge hebben bewoogen, insufficient zyn konen te bevinden, — sulks volstrekt gebiedende moet mer zig dierhalven, hoe treffend dit my overgekoomen vernee„ derend geval ook zy, en het welk my in t stellen deesen, hier en daar eenige uitdrukkingen heeft doen ontglippen en bezigen, dewelke uit een van droefheid overstelpt gemoed, zynde voort„ gekoomen, ik hoff en needrig versoeke dat in den besten zin opgenoomen en geensints aan ongepaste eigen roem of veragtenswaardige vereaandheid zullen mogen werden toegeschreeven met gelatendheid daar onder bucken Ondertusschen, daar het uwe Wel Edele Pestr en E: Achtb. ten vollen is bekend, dat verre de meeste Familien ter deeser hoofdplaatse /:omme niet te gewaagen van de geene die ligten platte lande, of in de buiten districten hebben koomen needer te zetten :/ waar onder zig zoo veele aansienlyke en gegoede bevinden van Lutheranen her- of afkomstig zyn, zullen uwe Wel Edele Gestr: en E: Achtb=s oversulks ligtelyk kunnen begrypen, dat het hienl:, die derselver kinderen in de Gereformeerde Religie, altoos geree„ delyk hebben laten onderwyzen en groot brengen, mitsg:s leedematen ƒ toter tijd toe, dat derselve worden deselve, door de gunst en goedheid der Caab Gouwe der Hoog gebiedende Heeren Majores een eigen openbaare kerk en vrije Gods¬ dienst oeffeninge hebben koomen te verkrygen, niet anders als zeer greevend en mertelyk zyn kan, zig thans ver„ steeken te moeten zien, van al zulke preerogativen, als deselve seedert de crectie deeser Colonie, met de gerefor„ meerder hebben gehad, en welk wee„ der zydsch vry genst deeser voorregten, lan„ ger als een Eeuw, ten gevolge hebbende gehad, dat beide de voorsz: gezentens, zig, zonder de minste bedenkingen of Schroom, door banden des huwelyks vereenigd, en langs dien weg ten naauwsten aan malkanderen gelieerd en vermaag„ schapt geworden zyn, heeft men dus in aldien tyd schier niet kunnen be¬ speuren, dat de Caab door menschen van verschillende godsdienst wierd be„ woond, alwaar omme het dan ook te wenschen waaren, dat het hoogst ged=te Heeren Meesteren, dit in aanschouw neemende gracieuselyk mogte behoren, de in disfaveur myner geloofsgen ten vigeerende ordres, zoo veel mogelyk te mitegeeren, ten einde door dat middel de in de respte gemengde huis gezinnen tot nu toe subsisteerende goede har„ monie, zonder interruptie moge blyven geconserveert; En dit koomende te gebeuren, gelyk om de g'alle¬ gueerde reedenen te hoopen is, ver meine ik dan ook my te mogen flatteeren
English
to fluctuate, through a more favorable disposition of their Honorable High Mightinesses, to be placed once again at an early date upon the seat which I have now been ordered to vacate, for which I respectfully implore the well-meaning cooperation and efficacious recommendation of your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly to the frequently mentioned, respective Directors. For the rest, I cannot omit testifying in all sincerity to your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly my sensitive pain that the Gentlemen of the Directorate, being highly displeased regarding my promotion to member of this Council, understand as if this was done by your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly without necessity. But to show the contrary thereof to their Honorable High Mightinesses, I find myself necessitated and obliged in this regard to declare in full Council that, far from it, the Honorable and Valiant Lord Governor in particular, not once, but repeatedly, gave me to understand and seriously declared that if among the qualified servants of the Reformed Religion at that time anyone had been found who could have made a claim with equal right to the Council seat to be filled, whether by virtue of long and faithful services or superior abilities, His Honor, out of duty to satisfy the venerated orders of the Lords Majors, would surely and steadfastly have preferred him over me. And since I am, moreover, also aware that the other honorable Council members who at that time composed the body of the Government were of the same sentiment, and that it was furthermore taken into consideration that through this step the peace and unity in this land, upon which especially in these current circumstances so much depended, would be very considerably promoted; so it flows notoriously from this that your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly did not have the least thought of deviating from the aforementioned high command other than through convincing reasons. And herewith taking my leave of this Honorable, Worshipful Council, I testify once again to your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly my sincerest and most humble gratitude for the favorable consideration which your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly were pleased to take concerning my person, as justly as equitably, and without thereby prejudicing or shortening anyone, with the most cordial and no less fervent wishes that it may please God, the supreme ruler of all, always to remain by your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly with His enlightening grace, to the end that your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly, through this divine support, may find themselves more and more capable of praise-worthily directing and deciding all the arduous and worrisome matters which without cessation arise daily in this Government, to the common good and the welfare of land and church; at the same time humbly requesting that your Honorable, Valiant, and Worshipful Assembly be pleased to have the goodness to allow this memorial to be inserted into today's Resolution, and subsequently transmitted to the High Commanding Lords Masters in the Fatherland, in order that it may thereby come more closely to their knowledge concerning me that I have always applied myself to be found worthy of their Honorable High Mightinesses' precious favor, and will therefore also spare no trouble to perform my further services in all faithfulness. was signed T: E: Könnenkamp. Egllerq Aslorak Agrees Cape Government [illegible] Duplicate No 6 To the Honorable, Valiant Lord Cornelis Iacob van de Graaff Governor and Director of the Cape of Good Hope and its dependencies 32 Honorable, Valiant Lord! Having had the honor this afternoon of being favored with a missive from your Honor and Valiance, containing in substance: that whereas, pursuant to the orders of the Lords Majors, a promotion of new members to the Council of Justice will take place, and that my person would certainly be taken into consideration in this regard, had it not appeared from the oral conference which your Honor and Valiance was pleased to hold with me on that subject that, although I have made no public profession of any religion, my views in this regard were nonetheless more in accord with the Lutheran doctrine than with that of the predominant Church, and thus also fell into the terms whereby the aforementioned orders of the Lords Masters applied to me, with the desire that I should further declare my opinion and intention in writing to your Honor and Valiance regarding this; after having most humbly expressed my dutiful thanks to your Honor and Valiance for the honor enjoyed in this regard, I take the liberty to reply most submissively herewith, repeating that which I already orally to your Honor and Valiance have Cape Government 2
Dutch transcription
flotteeren, door een gunstiger dispositien van haar Wel Edele Hoog Agtb=s eerlange op den stoel, die my nu te ontruimen is aangezegd, werderom geplaatst te worden, waar toe uwer wel Edele Gestr: en E: Achtbs wel meenende meedewer„ king en kragt dadig voorschryvens aan de veelmaals gem: resp=te Bewindsheeren Eerbiedig imploieere. kunnende voor 't overige niet voorby, uwe Wel Edele Gestr en E: Achtb: in alle op„ regtheid te betuigen, min gevoelige smerte, dat de Heeren van 't bewind, weegens myne bevorderinge tot lidt deeses Raads, hooglyks te onvreeden zynde, begrypen, als of sulks, door uwe Wel Edele Gestr er E: Agtb: buiten noodsakelykheid was geschied: dog om het teegendeel daar van aan haar Edele Hoog Achtb: te doen blyken, vind ik my genecessiteerd en verpligt, ten dien belange, in vollen Rade te moeten verklaaren, dat verre daar van daan, den Wel Edelen Gestrengen Heer Gouver„ neur voornamentlijk, niet eens, maar irreterative malen, aan my te ver„ staan gegeeven, en serieuselyk ge¬ declareerd heeft, dat by aldien onder de gequalificeerde Dienaren van den gereformeerden Godsdienst, ter dier tijd, zig ymand hadde bevonden, de welke met een gelyk regt, het zy uit uit hoofde van lange en getrouwe dien sten, ofte superieure bekwaamheeden, op de te vervullene Raadsplaats, aanspraak hadde kunnen maken, zyn Ed: pleg# schuldig ter voldoeninge aan de geve nereerde ordres der Heeren Majnes, der selven aan my seeker en vast zoude het ben voorgetrokken; en dewyl my bovens¬ dien ook is bewust, dat de overige Heeren Raadsleeden, welke doenmaals het lichaam der Regeeringe hebben kome uitte maken van het zelve sentiment zyn geweest, en dat daar by ook nog in Consideratie was gekoomen, dat door deesen stap, de rust en eenigheid in dit land, waar aan voor al in deeze tijdsomstandigheeden, zoo veel geleege lag, zeer aanmerkelyk zoude bevon„ dert worden; soo vloeit hier uit no„ toir voort, dat uwe Wel Edele Gestr en E: Achtb: de minste gedagten niet hebben gehad, van het voorsz: hoog be vel, anders dan door overtuigende reedenen, af te wyken. — En hier meede myn afscheid uit deesen Ed: Agtb: Rade neemende, betuige ik uwe Wel Edele Gestr: en Ed: Agtb: nogmaals myne sinceerste en ort¬ moedigste dankbaarheid, voor de gunstige reflexie, die uwe WelEdel Gestr: en Ed: Achtb: zoo regt matig als bellyk, en sonder daar door yman te te benadeelen of verkorten, op myn Persoon hebben gelieven te neemen met de allerhattelykste en niet minder vuurigste toewenschingen, dat het God den hoogsten albestierder moge be hagen, uwe WelEdele Gestr: en E: Agtb: met deszelfs verligtende genade, steeds by te blyven, ten einde uwe wel Edelen Gestr: en E: Achtb: Zig, door deese godde„ lyke ondersteuninge, meer en meer in staat mogen gesteld vinden, om alle de exineuse en zorgelyke zaaken, die in dit Gouvernement, sonder op„ houden, dagelyks voorkoomen, ten al¬ gemeenen beste en tot wel zyn van land en kerke roemwaardig te diri„ geeren en beslissen, teffens needrig versoekende dat uwe Wel Edele Gestr: en E: Achtb: van die goedheid, gelieven te zyn, deese memorie by de Re solutie van heeden te laten insereeren, en vervolgens aan den Hoog Gebiedende Heeren Meeste„ ren in 't Patria over te zen„ den, op dat hoogst deselve daar door, ten mynen opzigte, nader ter kennisse moge koomen, dat my altoos heb bevlytigd, haar Edele Hoog Achtb=s dierbare gunste waar„ dig bevonden te worden, des dan ook geene moeite sparen zal, mijnen Caab Goum myne verdere dienste in alle trouwe waar te neemen /:was geteekend:/ T: E: Könnenkamp. Egllerq Aslorak Accordeert Caab. Goum in¬ „den dres dre et lij Tien m kwam Ider net Vier & ik Duplicaat No 6 Aan den wel Edelen Gestr: Heer Cornelis Iacob van de graaff Gouverneur en Directeur van Cabo de goede Hoop en den ressorte van dien 32 Wel Edele Gestr: Heer! Dezen middag mij hebbende mogen vereerd vin„ „den met een Missive van UwelEd: Gestr, houden„ „de in Substantie; dat dewijl 'er ingevolge d'ordres der Heeren Majores, een promotie van nieuwe Leeden in den Raad van Iustitie zal plaats hebben, en dat mijn perzoon daarbij zeekerlijk in aanmerking zoude komen, ingevalle niet uit de mondelinge conferentie, welke uwe wel Edele, Gesw: wel met mij over dat Sujet heeft willen houden aan dezelven was gebleeken, dat schoon ik geen openbare belijdenisse van eenige Godsdienst hebbe gedaan, mijne begrippen in deezen, egter meer waren strokende met de Luthersche Leere, dan met die der praedomineerende Kerke, en dus medekwam te vallen in de termen dat ook de voorsz: ordres der Heeren Meesteren applicatie op mij hadden, met begeerte, dat ik mijne meeninge en intentie hier„ omtrend nader in geschriften aan Uwel Edele Gesw: zoude hebben te declareeren; gebruik ik de vreiheid na uwe wel Edele Gestr: voor de indezen genoten Eere, mijn pligtschuldigen dank op het ootmoedigst betuigd te hebben bij dezen aller„ onderdanigst te rescribeeren, dat herhalende het geen ik uwe wel Edele Gestr: reeds bij monde hebben Caab. Goum 2
English
have said, I must declare that my sentiments on the subject of Religion are in such far conformity with the Augsburg Confession, that if I were compelled to make an immediate confession, I would not hesitate a moment to embrace the Lutheran doctrine. Yet since these principles, upon which I build my happiness in the hereafter, are so directly contrary to my temporal and worldly interests, that in the event the aforesaid order of the Lords Masters were not interpreted most favorably in my favor by the Government in such manner that the same shall only be of application with regard to immediately obtaining a seat in the respective Boards, I should entirely have to abandon all hope of further pushing my fortune, since no zeal, no loyalty nor devotion to the master's service could or might any longer be taken into consideration on my behalf for the aforesaid reasons, I therefore most humbly pray Your Honorable Right Honorable Sir to direct matters in Council so that, if the intention of the Lords Majores can tolerate this application, it may also be granted, and consequently, in the event that, at this present promotion, servants who follow me in seniority in the service should be promoted to Members of Justice, the title of Merchant may then also be conferred upon me, ranking alongside that Gentleman who currently has a seat as the youngest Member among the Company Servants in the aforesaid Council, so that I may thereby obtain the opportunity, according to the satisfaction that I shall further give, also successively in my turn to be able to push my advancement further. I base this request, Right Honorable Sir, Sir, on the services rendered to the Company by my ancestors since the establishment of this Colony. For more than a long century, after having passed through the subordinate classes, they have helped to govern this Colony as Members of the Government, in a manner that—as authentic proofs thereof are at hand—has been able to carry the approval of their respective masters; but especially on those of my late Father. It is known that, by the performance of the duties of his weighty Office, he had almost no worldly pleasure from his life; the confusion in which his domestic affairs were found after his death, and still remain, provides eloquent proof that his entire lifetime was dedicated to the Company. Also on my own, Right Honorable Sir. It is true, I have served the Company no longer than fourteen years, and of those, because circumstances of the times were most unfortunate for me, the first twelve merely as Clerk at the Secretariat of Policy; yet I dare safely appeal to the testimony of the Government itself, and especially of those to whom I have been subordinate, that it has always been with as much zeal and application as I would currently be capable of doing, now that I am placed by the goodness of Your Honorable Right Honorable Sir and the Council in the position to tread in the footsteps of my ancestors. When Your Honorable Right Honorable Sir now adds these arguments to the harshness that would reside therein for me in case I, on account of some difference in concepts of Religion with the predominant church, should have to be condemned to see myself constantly passed over by all the younger servants, although currently, in the quality of Commissioner for the muster, in these and similar vacancies, provided having the necessary competence for the vacant office, being the next entitled, Your Honorable Right Honorable Sir will, as I firmly trust, according to your enlightened judgment easily penetrate into the fairness of my aforesaid request, and emphatically support it according to Your Honorable Right Honorable Sir's known justice; of this I am completely assured. Nevertheless, it could be that, the above-mentioned order of the Lords Masters being susceptible to no interpretation, my supplication to the Council could thus also find no entry; in this case, Right Honorable Sir, I most humbly request that I may not only be permitted to send a most humble petition, to the aforesaid end, among the Company papers to the Netherlands to their Right Honorable High Mighty Lords Directors commissioned to the Assembly of Seventeen, but that this Request may then also be supported with a favorable recommendation of the Government here. Herewith I have, after having prayed for the blessing of the Almighty upon Your Honorable Right Honorable Sir's person and Government, the honor to call myself with profound respect. Was written below: Right Honorable Sir, Your Honor's humble and most obedient servant, was signed: E. Bergh. In the margin: Cape of Good Hope, 11 June 1787. H. Dorak Agrees, E. Bergh Cape Governance Duplicate No. 7. 7 Patria To the Right Honorable High Mighty Lords Directors Commissioned to the Illustrious Assembly of Seventeen Representing the General Netherlands Chartered East India Company at the Presidial Chamber In Amsterdam. Right Honorable, Respected, High Mighty, Most Wise, Provident and Very Generous Lords, High Ruling Lords. Your Right Honorable High Mightinesses' most humble and dutiful servant Egbertus Bergh, Junior Merchant and Storekeeper here at the Cape of Good Hope, takes hereby the liberty to make known with the utmost respect and submission: That the petitioner in the year 1773 by the Government here was appointed soldier at the pen, then in the Cape Governance
Dutch transcription
hebbe gezegd, moet declareeren, mijne gevoelens op het stuk van Religie in zo werre Conform te zijn met d' Hugburgse Confessie, dat ik gedrongen werdende, immediaat belijdenisse te doen geen ogenblik zoude Pasiteeren de Luthersche Leeret omhelsen. dan daar dees principes op welke ik mijn geluke hier namaals bouwe, zo regtstreeks strijdig zijn, met mijn tijdelijk en waerelds belang, dat ingevalle de voorsz: ordre der Heeren Meesteren niet aller goed„ gunstigst in mijn faveur door de Regeering der wijze wierde geinterpreteert dat dezelve alleen van applicatie zal zijn met betrekking tot het dadelijk verkrijgen van sessie inde Resp:e Collegien, ik alle hope tot het verder pousseeren van mijn Fortuinten eenemaal zoude moeten laten varen, dewijl geen ijver, geen trouwe nog verknogtheid voor 'smeesters dienst om de voorsz reedenen, ten mynen opzigten in aanmerking meer zoude kunnen nog mogen komen, zo bedde ik uwel Ed: gestr aller ootmoo„ „digst het in Rade daar heem te willen dirigeeren dat, wanneer dintentie der Heeren Majores deeze applicatie kan gedogen die daar aan dan ook moge gegeeven en dienvolgens, ingevallen, bij deeze voorhanden zynde promotie, tot Leeden van Justitie mogte bevondert worden dienaren die in ancienniteit na mij inden dienst volgen als dan ook aan mij moge toegevoegd werden den Titul van Coopman met lang„ naast dien Heer, welke thans als jongste Lidt onder de Comp: Dienaren in voorsz: Rade zitting heeft, op dat ik daar door geleegendheid moge verkrijgen om na mate van het genoege dat ik verder zal geenen ook succes„ „sivelijk op mijn tourbeurt mijn avancement verder te kunnen pousseeren. Ik fundeere dit verzoek wel Ed: Ges Heer Heer op de diensten door mijne voorouders zeedert d'Erectie dezer Colonie aan de Maat„ schappije beweezen, zij hebben meer dan een groot Eeuw na de Subalterne Classen te zijn doorgelopen, als Leeden der Regeering dees Colonie helpen bestieren, op eene wijze, die gelijk daarvan de authenticque blijken aan handen zijn de goedkeuring hunner resp:e gebiederen heeft mogen roegdragen. dog vooral op die van wijlen mijn Vader het is bekend dat hij door de uitoeffening van de pligten van Sijn gewigtig Ampt, schier geen genot ter waereld van syn leeven heeft gehad, de Confusie waarin Sijn huijslijke zaken na Sin dood zijn gevonden, en zig nog bevinden, leeveren een spreekend blijk op, dat sijn gantsche leef tijd aan de Comp: is gewijd geweest. - Ook op mijne eigene wel Edele gestr: heer 't is waar ik heb de Maatschappije niet langer, dan veerthien Iaren en daarvan vermts de tijds omstandigheeden voor mij aller on„ „gelukkigst waren, de Twaalff eerste slegt als Clercq ter Secretarijen van Politie gediend dog ik durve mij gerustelijk beroepen op het getuigenis van de Regeering zelve, en voor al van hun aan wien ik ben ondergeschikt geweest dat het altoos geweest is met zo veel iever en applica„ „tie, als ik in staat zoude zijn zulx thans daar ik door de goedheid van Uwe wel Edele Gestr: enden Raad in't geval bengesteld om de voet„ „stappen, mijne voorouders te drukken te kunnen doen. — wanneer UwelEd Gestr: deze argumenten nu voegd bij de Dardigheid die 'er voor mij in zoude Caab. Goume ƒ zoude resideeren ingeval ik om eenig verschil in begrippen van Godsdienst met de praedominee„ „rende kerk, veroordeeld zoude moeten zijn, van mij telkens door alle de Iongere dienaren te zien over het Hoofd Springen schoon thans in de qualiteit van Gecommitteerde tot de mon„ „stering bij deze en zoort gelijke Vacatures mits tot het opengevallene Aompt de nodige bequaam „heid hebbende, de naaste geregtigd zynde zal uwe wel Edele Gestr: zo als ik vastelijk ver„ „trouwe naar desselfs verligt oordeel en billijk„ „heid van mijn voorsz: versoek zeer ligtelijk penetreeren, en naar uwe wel Edele Gestr. bekende rechtvaardigheid nadrukkelijk appui„ „eeren, hiervan ben ik volkomen verzeekerd. des niet te min zoude het kunnen zijn dat de hierbovengem: ordre der Heeren Meesteren, aan geen uitlegging susceptible zijnde het supplicq van mij bij den Raad dus ook geen ingang zoude kunnen vinden, in dif Cas Wel Edele Gestr: heer verzoeke ik onderdanigst dat het aan mij niet alleen moge gepermitteert zijn ten fine voorsz: een ootmoedigst versoek schrift aan haar wel Edele Hoog Agtb: de Heeren bewindhebberen, ter vergadering van Zeeventhienen Gecommitteert onder 's Comp: Papieren naar Neederland te mogen overzenden, maar dat dat Request dan ook met een favorabel voorschrijvens der Regeering van hier moge werden ondersteund Hiermede hebbe ik, na over uwe wel Edelen gesw: perzoon en Regeering den Zeegen des alderhoogsten te hebben afgebeeden d'Eere mij met diepschuldige respect te noemen. /:onderstond:/ WelEdele Gest: Heer, Uwer Wel Edele ootmoedige en onderdanigste dienaar /:was get:/ E Bergh. /:in margine:/ Cabo de goede Hoop den 11 junij 1787. H Dorak Accordeert Egllerg Caab. Geume Duplicaat No 7. 7 Patria Aan de wel Edele Hoog Agtb: Heeren Bewindhebberen Gecommitteert ter Illustre Vergadering van Zeeventienen Repraesenteerende de generale Neederl: g'ochroijeerde Oost Indische Compagnie ter praesidiale kamer Tot Amsterdam. Wel Edele Erntfeste Hoog Agtb: Hoogwijze Voorzienige en zeer Genereulse Heeren Hoog Gebiedende Heeren. Uwer wel Edele Hoog Agtb: Ootmoedigste en trouwschuldigste dienaar Egbertus Bergh ondercoopman en Winkelier alhier aan Cabo de goede Hoop neemd mits deesen de Vreiheid met den uittersten Eerbied en onderdanigheid te kennen te geeven. lt. Dat den supp: in den Iare 1773 door de Regeering alhier voor soldaat aan de penne thenius in Caab Gouw