Inventory 10986
Cape · 984 pages · 314 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
says Baatjoe of Cambauwa aged about 60 years whose slave he is. says Yes says the aforesaid Magdalena Kyser, widow of the late burgher Jacob Mouton, to whom this her preceding deposition was read aloud, word for word, clearly and distinctly, declared that she persevered and persisted therewith, wishing that nothing further be added or removed, and therefore spoke, to confirm the truth thereof, the solemn words: So truly help me God Almighty. underneath stood: Thus re-examined and sworn at the Cape of Good Hope on 20 September 1787. was signed: Magdalena Keyser lower: In my presence signed: R. J. van der Riet, sworn clerk. in the margin: as commissioners and signed: S. M. Horak, S. C. Gie! Articles drafted and submitted to the Honorable Commissioners from the Worshipful Council of Justice of this government, by and on behalf of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Hendrik Lodewyk Bletterman, in order that the slave Baatjoe of Sambauwa, slave of Magdalena Kyser, widow of the late burgher Jacob Mouton, be interrogated upon the same at his requisition, the answers given by the same to be noted down next to each of them. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Worshipful Council of Justice of this government, the slave Baatjoe of Sambauwa, who to the adjacent questions gave such answers as stand recorded beside each of them. Article 1 The prisoner's name, place of birth, and age. Whose slave he is. Whether his mistress's son, Jacobus Mouton, does not daily order all his mother's slaves, and consequently also him, the prisoner, what work he has to perform. Whether the said Jacobus Mouton, in the latter part of the past month of July, did not twice order him, the prisoner, to go to the garden and help the other slaves there to dig potatoes out of the ground. Whether he, the witness, did so, or whether he remained sitting. says he did not go because he was busy eating. says Jacobus Mouton his [illegible] 3 4 says Yes, said or did nothing. says no, none was drawn, but that while he was busy eating he had the knife in his hand, and which his said master had pulled out of his hands, whereby that man, as he had heard, had been wounded. says No says he does not know that. Whether his mistress pushed him back, and whether the knife was taken from him by her aforesaid son Jacob. says he knows well that the knife was taken from him, but not in what manner, as this has slipped his memory due to old age. says that his master tied him up alone. says Yes. says she knows that if he does such things, they are punishable. says requested forgiveness. Thus questioned and answered at the Cape of Good Hope on 12 October 1787, before the Gentlemen Willem Ferdinand van Reede van Oudshoorn and Hendrik Justinus de Wet, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who, together with the appearer and me, the sworn clerk, duly signed the original of this. underneath stood: Which I witness, was signed: R. J. van der Riet, sworn clerk. What he, the witness, can bring forward in his defense. Whether he, the witness, understands that he has thereby made himself highly punishable. 14 13 Whether he, the witness, knows that no slave may lay hands upon his master, or mistress, or their children. Whether he, the witness, was thereafter tied up by and with the help of the other slaves, and sent to the Field-Cornet Jacobus Abraham Burgert. Whether the aforesaid Mouton, retreating, parried the knife and thereby only received a wound to his fingers. Whether he, the prisoner, did not thereby intend to kill his mistress's son. Whether he, the witness, immediately after having received the two strokes, stood up, drew his knife, and therewith ran at the said Jacob Mouton and repeatedly attempted to stab him with the knife. Whether his mistress's son thereupon gave him a couple of strokes with the sjambok, and what he, the witness, then did. Re-examination 15 12 10 9 8 Article 7
Dutch transcription
zegt Baatjoe van Cambauwa oud na gissing 60 Jaaren zy fheer hy is. zegt Ja zegt voorm: Magdalena Kyser wedwe wylen den burger Jacob Mouton dewelke deese haare voorenstaande verklaazeg ring van woorden tot woorde klaar en duydelyk voor geleesen weesende, verklaarde daarby te blyven per„ sisteeren met begeerte dat er niets meer by ofte va gedaan werden zal, en sprak dier halven ter beves¬ teging der waarheyd van dien de solemneele woorden zo waarlyk help my god almagtig. — /:onderstond:/ Aldus gerecolleerd en B'Eedigt aan Cabo de goede 0 Hoop den 20 September 1787. — /:was geteekend:/ Magdalena Keyser /lager/ my present //:getee„ kend:/ R: J: van der Riet gew: Clercq. /:in margine:/ als gecoommitteerdens /:en geteekend:/ S: M: Horaks S: C: gie! Compareerde voor ons onderge¬ teekende gecommitt„s uyt den Articulen gedaan maaken en E agtb: raad van Justitie deeses aan Heeren gecommitt„s uijt den E agtb gouvernements den Staal Baatjoe Raad van Justitie deeses gouver¬ van Sambauwa, dewelke op de nements overgegeeven door ende van nevenstaande vragen zodanige wegens den Landdrost aan stel zegt antwoorden gegeeven heeft als Eenbosch en drakensteyn Hendrik besyden een yder derselver Lodewyk Bletterman, omme daarop aangeteekend Staan ter zyner requisitie gehoord te wor den Baatjoe van Bougies Lyf„ Eygen van Magdalena Kyser Roeder we wylen den Burger Jacob Mouter tars 's Heeren get: zullende dee selfs te geevene responsiven besi aen een yder derselver moeten werden bekend gesteld Art: 1 des gev: naam geboorte plaats en ouder¬ dom. wiens Lijflygen hy is: of zyner get: Lyfvrouwen zoon Jaco¬ bus Mouton niet dagelix alle de slaven van zyn moeder en zo gevolge lyk zo hen meede hem gev: ordon„ neert wat arbeyd hy moeste verrig„ ten of geme: Jacobus Mouton in het laatst der gepasseerde maand July tot twee reysen hem gev: heeft gelast na de tuyn te gaan en de overige zig aldaar beving de slaven te helpen aardappen len uyt de grond te graaven of hy get: sulx heeft gedaan dan of hy is blyven zetten. besig was met Eeten - zegt niet gegaan te zyn, om dat hij La Zegt Jacobus mouton zyn gev: W ƒ „ 3 „ 4 te hebben. zegt Ja, niets gesegt af gedaan zegt neen geen was getrocken maar dat terwyl hy besig was met eeten hy het mnis in zyn zyn get: Lyfheer hem uyt de manden had getrocken, waar¬ door die man zo hy gehoord had, toe te brengen. zegt sul niet te weeten of zyn gev: Lyfvrouw hem te rug zegt wel te weeten dat het mes hem gestooten en door haar voorn: ontnomen is, maar niet op Zoon Jacob als toen hem het mes welke wyze, vermits hem sulx is ontweldigt door de ouderdom ontschooten is gebonden heeft zegt dat zyn baas hem alleen zegt Ja dingen doet dat zy dan straf„ zegt zy weet dat indien hy zulke zegt versocht vergiffenis Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 12 October 1787 voor de Heeren Willeam Ferdinand van Reede van oudshoorn en Hen¬ drik Justinus de wet, Leeden uit den E agtb: Raad van Justitie voormeld, die de minute deezes beneevens den Comp„ ende my gesw: Clercq meede be„ hoorlik hebben onderteekend. —. /:onderstond welk ik getuijge /:was geteekend:/ E. J. van der Riet gesw: Clercq. — wat hy get: tot zyn verschoning weet by te brengen. of hy get: begript desweegens zig ten hoogsten strafwaardig te hebben gemaakt. „ 14 „ 13 of hy get weet, dat geen slaap aan zyn lyfheer, ofte vrouwe ofte derselver kinderen de handen vermag te slaan. of hy get daarna door en met behulp der overige slaven vastgebonden, en na den Veldwagtmeester fa¬ cobus Abraham Burgert is gesonden of voorsz: mouten al wykende het mes afgeweert daardoor alleenlyk eene worde aan zyne vingeren heeft bekomen. of hy gev: hierdoor niet heeft getragt zynen Uyfvrouwen zoon im het tee„ ven te brengen! of hy get: terstond na de ontfangene twee slagen opgestaan zyn mes getrocken, en daarmeede op den handen had gehad, en welk met 't selven Jacob mouten in geloopen en tot herhaalde Eysen geboogd den„ selven een steek met het mes of zyn gev: Lyfvrouw zoon hem daar„ op een paar slegen met de sjam„ ook heeft gegeeven, en wat hy get: als toen heeft gedaan. Recollement aa gequetst geworden is. Regtneer f 7 ƒ d ter baar is „ 15 „ 12 10 - 9 „ 8 Art: 7
English
Examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the aforementioned Baatjoe of Sambawa, to whom these his preceding interrogatory articles, being read out word for word, clearly and distinctly, declared to persist thereby, with the desire that nothing more shall be added to or taken from it. Thus examined at Cabo de goede Hoop, the 13th of October 1787. Was signed, and around it written: this cross the witness made with his own hand, and below for the interpretation signed H: Matthyssen. Below: in my presence, signed: R: van der Riet, sworn Clerk. In the margin: as commissioners signed: W: F: van Reede van Oudshoorn and H: de Wet. Sir, Mr. Bletterman, Landdrost of Stellenbosch. Now I inform your Honor that this slave boy named Baatjoe, belonging to the widow of Jacob Mouton, wanted to murder the son Jacobus Mouton; if his mother had not come to his aid, the boy would possibly have murdered him, and in cold blood. The son said that he had to go to his work because he was just sitting in the house, and with that the boy sprang up and came at the son and stabbed as much as he could; the son sustained an injury to his hand. Now I send this boy to your Honor; this occurred on the 2nd of August. I remain your Honor's obedient servant. Was signed: Jacobus Abraham Burger, Field Corporal. In the margin: the 2nd of August 1787. Whereas Baatjoe of Sambouwe, aged by estimate 60 years, slave of the widow of the late burgher Jacob Mouton, has presently freely confessed before the commissioners of the Court, and it has evidently appeared to the Honorable Council of Justice of this government from the further documents furnished in the trial: That the prisoner, in the month of August of this year, having been ordered by his mistress's son Jacobus Mouton, who was attending to his mother's affairs at her dwelling place situated at the Vier en Twintig Rivieren, to go to the garden in order to help the other slaves working there to dig out potatoes; the prisoner, then being eating, instead of obeying that order, remained quietly sitting at his ease until the said Mouton had ordered him, the prisoner, the same for the second time. That thereupon the prisoner, upon receiving two sjambok strokes on his shoulders, having rushed at the said Mouton with the knife he was holding in his hands, the said Mouton, retreating backwards, sustained a slight injury to one of his fingers, without him, the prisoner, nevertheless, according to his confession, having had the intention to injure his mistress's son. That finally the said Mouton, having been rescued by his aforementioned mother by wrestling the prisoner, wrestled the knife away from him, furthermore bound him securely, and thus handed him over to the Field Corporal, from where he, the prisoner, was subsequently delivered into the hands of Justice. Now whereas such deliberate opposition of a slave against his master in a country where law and justice are properly maintained cannot in any way be tolerated, but on the contrary must be punished as an example to other such evil-doers. So it is that the aforementioned Honorable Council of Justice, serving on this day, having attentively read and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by and on behalf of the Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakensteyn, Mr. Hendrik Lodewyk Bletterman, in his official capacity, upon and against the prisoner, as well as having paid regard to everything that served the case and could move their Honors; Administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, has condemned the prisoner Baatjoe of Sambouwe, as their Honors condemn the same by these presents, to be taken to the place where criminal sentences are customarily executed here, there, being delivered to the executioner, to be bound to a post and severely scourged with rods on the bare back, then to be confined on Robben Island, in order to labor there for the term of his life on the Honorable Company's works without wages, with condemnation in the costs and expenses of Justice, and dismissal of the further or otherwise made claim and taken conclusion of the officer. Thus sentenced at Cabo de goede Hoop the 22nd of November 1787, as well as pronounced in the Castle of Good Hope the 1st of the following month of December, and executed on the same day. Was signed: J: J: Rhenius, S: van Echten, Joh: Smits, S: M: Stoak, J: Maasdorp, W: F: van Reede van Oudshoorn, G: H: Meyer, C: Mappa, J: C: Gie, H: S: de Wet. Below: in my presence, signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: Fiat Executio, was signed: C: I: van de Graaff. Agrees. Van Aerssen, Secretary.
Dutch transcription
Recollement. Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitt„s uyt den E agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements voorm: Baatjoe van Sambawa, dewelke deeze zyne voorenstaande vraeg articulen van woorde tot woorde klaar en duydelyk voorgeleesen weesen¬ de verklaarde daarby te blyven persisteeren met begeerte dat er niets meer by ofte van gedaan werde /: onderstond./ zal — Aldus gerecolleerd aan Cabo de goede Hoop den 13 october 177. /: was geteekend:// /: en daaromm geschreeven: dit kruys heeft de get. eygenhandig gesteld /en daar onder voor de vertolking /:geteekend H: Matthyssen /:lager:/ my praesent /: geteekend:/ R: van der Riet gesw. Clercq. — /: in margine:/ als gecommitteerdens J:s geteekend:/ W: F: van Reede van Oudshoorn en H: /: de wet. Myn Heer de Heer Hetterman Canddrost van Stellen bosch¬ nu maak ik myn Heer bekend dat deese slave Jonge genaamt Baatjoe van de Wedwe Jacob mouton de zoon Jacobus Mauton heeft wil„ len vermoorden indien dat zyn moeder hem niet te hulp gekomen ben, zo zoude de Jonge hem mogelyk vermoort hebben, en zo goed moeds, de zoon zyd dat hy na zyn arbyd moest gaan om dat hy zo in het huys bleef zitten en met een spring de jonger op en kwam zo op de zoon in en stak zo veel als hy konde de zoon heeft quetsuur aan zyn hand gekreegen, nu send ik myn Heer deese Jonge dat is den 2 au„ gustus geschied. — /:onderstond:/ verblyve uE dienstwillige dienaar /:was geteekend:/ Jacobus Abraham Bir„ ger Veldwagtmeester. (:in margene:/ den 2 augustus 1787. — Alsoo Baatjoe van Sambouwe oud na gissing 60 Jaaren vyfeygen van de wedwe wylen den Burger Jacob mouton, tansse Heeren get: vrywilliglyk beleeden heeft, en het den E agtb: raaden van Justitie deezes gouvernements, uyt den verdere ten processe gefourneerde stukken avident gebleeken is. Dat de get: in de maand augustus deeses Jaars door 1 7 zyn Lyfvrouwen zoon Jacobus Mouton, als ter haarer woonplaatse aan de vier en Twin„ tig rivieren geleegen zyns moeders zaaken waarneemende gelast geworden synde, zig naar den tuyn te begeeven, ten eynde de aldaar be¬ zig zynde andere slaven te helpen, om, aard¬ appellen uyt te roeien, de gev: toen aan het eeten zynde, in steede van aan dat bevel te ge¬ hoorsamen, stil op zyn gemak is blyven zitten, tot dat gem: mouten hem gev: ten tweede maale het zelfde bevoolen had. dat als toen de gev: op het bekomen van twee Sambok slagen op zine Schouderen; met zijn in handen hebbend mes op voorsz: moeten zijnde komen inlopen, gem: mouton agteruijt retireerende eene ligte quetsuur aan een zyner vingeren bekomen heeft, zonder dat hy gee nogtans /:volgens zijn bekenten is:/ van intentie is geweest, om zin Vijfvrouwen zoon te kwetesen. — dat eyndelyk gem: mouten door zyne voorm: moeder ontset zynde geworden, door het te zug Hoo„ ten van den gev: hem het mes ontweldigt, voorts vest gebonden, en zodanig aan den veldwagt¬ meester overgegeeven heeft, van waar hij gev: vervolgens in handen van Justitie is overge¬ leeverd geworden. Dan nademaal diergelyke opsettelyke te¬ genkantingen van eenen slaaf Jegens zynen Lyfheer in een land alwaar Recht en gezeg¬ tigheyd behoorlyk gehandhaald word, geensints kunnen werden gedeeld, maar in tegendeel ten voorbeelde van andere soortgelyke booswig„ ten te worden gestraft. — Zo is het dat den E agtb: Raad van Jus¬ titie voorm: ten dage dienende met opmerkzaam¬ heyd, geleeden en overwoogen hebbende, den schrif„ telyken Crimineelen Eijsch en Conclusie door ende van wegens den koopman en Landdrost van Stellenbosch en Drakensteyn de Heer Hen¬ drik Lodewyk Bletterman, nomini offici op ende Jegens den gev: gedaan en genomen mits„ gaders gelet op al het gunt ter matisie was dienende en haer EE agtb„ konde doen moveeren; Recht doende uyt naam ende van wegens de Hoog mogende Heeren Staat en generaal ler der verlenigde Nederlanden den ge: Baatjoe van Cambouwa heeft gecondemneerd gelyk hun EE agtb: denselven Condemneeren mits deesen, om„ me gebragt ter plaatse, daar men alhier ge„ woon is Crimineele gewysdens ter uytvoer te brengen, aldaar den scherpregter overgeleeverd zynde, aan een paal gebonden met roeden op de bloote rugge strengelyk gegeesseld, voor ten robben Eylande geconfineert te worden omme aldaar den tyd zyns leevens aan 's E: Comp: werken zonder loon te arbiden met Concem„ natie in de kosten en misen van Justitie en intseg„ ging van den verderen of anders gedaanen Eijsch en genomene Conclusie van den officier. /:onderstond:/ Aldus gesententieerd aan Cabo de goede Hoop den 22 November 1787. mits ga„ ders gepronuntieerd In 't Casteel de goede Hoop den t der daaraanvolgende maand december en g'Executeerd ten zelven dage /:was geteekend:/ J: J: Rhenius, S: van Echten, Ioh„ Smits, S: M: Stoak, J: Maasdorp W: F: van Reede van oudshoorn, G: H: Meyer, C: Mappa, J: C: gie, H: S: de wet. /: lager :/ my praesent /:geteekend:/ C: van Aerssen Secret„s. — /:in margine:/ Feat Executie /: was getee„ kend:/ C: I: van de graaff. Accordeerd. Van Herssen t Secret. „
English
Article. And declared that the prisoner and defendant, having had disputes and altercations from time to time with his fellow slave, Lina of Batavia, and having been beaten for this on multiple occasions, 4. the prisoner and defendant finally resolved 5. to deprive the said female slave of her life; that he, the prisoner and defendant, thus coming on Thursday the 13th of this month from the backyard into the kitchen, where the aforesaid maid was playing with the child of her mistress, he, the prisoner and defendant, did not hesitate to wound this maid herself, in the presence of her mistress, by inflicting two deadly stabs with a knife, in such a manner that after running a few more paces across the street, she fell down and actually died, just as Your Honorable Worships will further and clearly see confirmed from the annexed documents and post-mortem certificate, so that the prisoner and defendant has consequently rendered himself absolutely guilty of a homidium dolosum et maxime qualificatum and subject to the punishment for the same, for the prisoner and defendant not only had the prior intent thereto and executed this manslaughter with deliberate premeditation, 14. but also did this in a very brazen manner in the presence of his mistress and unexpectedly, while the maid was playing with the child; 15. and although the prisoner and defendant brings forward as reasons for this Sirman of Batavia, bondsman of the repatriated steward J: Koets, prisoner and defendant in the aforesaid case, on the other side. Appeared before the Right Honorable Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, the pro interim fiscal G: Exter, official prosecutor in a criminal case on the one side. 10. the nature 12. Article 16. 18. the nature and manner in which the maid lived with him, and that he had been beaten on her account, yet this can in no way excuse such a crime, and the aforementioned circumstances rather lead to the judgment that the prisoner and defendant ought justly to be punished in accordance with them. For which and other reasons and means to be further deduced at the proper time and place if necessary, the official prosecutor, making his demand, concluded that by definitive sentence of Your Honorable Worships, the prisoner and defendant shall be condemned to be taken to the place where criminal sentences are customary to be executed, and there delivered to the executioner, and being bound to a cross, to be broken on the wheel from the bottom up, and subsequently to have his head cut off and placed on a stake; that the dead body shall further be dragged to the gallows field, the head placed on a wheel again, and the hand nailed thereto, the same thus to remain until consumed by the air and the fowls of the heavens; with condemnation in the costs and expenses of justice; or to such other pains and punishments as Your Honorable Worships in good justice shall deem proper. Signed: G: Exter. Thursday, the 15th of November 1787. Assisted by the gentlemen Carel Mappa and Joh:s Smits, 19. assisted by me, the undersigned Secretary, at the requisition of the adjacent pro interim fiscal, the Honorable Gabriel Exter, an autopsy was performed this forenoon at the house of the burgher Coenraad Mysser on the body of a female slave named Lena of Batavia, belonging to the steward in the house of the Noble Lord Governor Jan Moets, who has repatriated from here. There were found on the same, besides a wound caused by a sharp instrument on the left arm and one in the bend of the right arm, also a violent stab in the right side between the fifth and sixth ribs, penetrating upwards into the lung with injury to its blood vessels, which latter wound the second chief surgeon of the Honorable Company's hospital, Johannes Leuver, who was also present, declared to the commission to be absolutely fatal; of which proper report was made to the Right Honorable and Valiant Lord Governor as well as to the Honorable and Worshipful Lord Secunde. Underneath stood: At the Cape of Good Hope, day and year as above. Lower stood: Which I attest, signed: C: van Aerssen, Secretary. Appeared before the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the slave Sirreman of Batavia; who, upon the adjacent interrogatories, has given such answers as are noted down beside each of them. Articles drawn up and delivered to the gentlemen Commissioners from the Honorable Council of Justice of the Castle of Good Hope, in order to be heard thereon at the requisition of the pro interim fiscal G: Exter; Sirreman of Batavia, bondsman of the repatriated steward in the house of the Right Honorable and Valiant Lord Governor J: Hoets, currently a prisoner here, his responses to be given shall be properly recorded in the margin of this document. Article 1.
Dutch transcription
Art En deede zeggen dat den ged: en ged van tyd tot tyd verschil en rasie met derzelvs mede slaoi, lina van batavia, gehad hebbend en hij tot meerdere reizen daarvoor zinde geslagen geworden 4 den ged: en ged eindelyk geresolveerd heeft 5 De gem:t slavin van 't leven te berooven dat hy ge, en ged dus op donderdag den 13 dezer vande agterplaats in de combuis komende Waar voorn:d merd met 't kind van haar lijfvrouw was speelende hij ged. e en ged zig niet heeft ontzien deze meid zelve in praesentie van haar lijfvrouw door twee derzelven met een mes toegebragte doodelyke steeken zodanig te verwonden dat zij naar nog eenige treden over de Straat te zijn gelopen ter neer is gevallen, en wesentlyk dood is gebleven. gelijk zulx UwE: Achtb: uit de geannexeerde stukken en schouw Cedulle nader en klaarlijk zal komen te Contteeren. zo dat den ged: en ged diervolgens zig absolute aan een homiridium dolorum et marinus qualificatum zal schuldig en aan deszelve straffe onderheocg gemaakt hebben want de ged: en ged' niet alleenig van te vooren den wille daartoe heeft gehad en dies doodslag met goeden voorlee„ dagt uitgevoerd. maar dit nog op een zeer brutaale wijze gedaan ter proe„ 14 „sentie van zijn lijfvrouw en op 't onverwagst, terwijl de meid met 6 kand speelde 15. en hoewel den gev: enged:e tot rederen daarvan aanvoerd Sirman van Batavia lyfeigen van den gerepatrieerden hofmeester J: Koets gev: en gede in voorsz: custer andere zyde Compareerde voor den Wel E: achtb Heer Praesident en raade van Justitie des Casteel de goede hoop, den prom terem fiscaal g'Exter r: O: Eysscher in Cas crimineel ter eenre de aard 10 12 Art:. 16 18 de aard en wijze, op welke de meed met hem heeft geleifd en dat hij om haar wille was geslagen geworden zo zal dit een diergelyke misdaad int geheel niet kunnen verschonen en voorm:e omstandighedens veel meer doen oordeelen dat den ged: en ged in Conformiteid derzelven billijk zal behoren gestraft te werden. Mits welke en andere redenen en middelen en tijd en wijle /: in 't nood:/ nader te deduceeren, den R: O: Eisscher Eijsch doende, Concludeerde dat bij de finitive vonnis van UwelE: Achtb: den gev: en ged zal worden gecondemneer omme gebragt te worden ter Plaatze alwaar men gewoon is Crimineele sententien te executeeren en aldaar aan den scherprechter overgegeven, en op een kruijs gebonden zijnde van onder op geledebraakt te worden, en vervolgens 't hoofd afgehouwen en op een per gesteld te worden, dat 't doode ligchaam wijders naart buyten gerecht gesleept 't hoofd weder op een rad gesteld ende hand daaraan vastgespikerd zijnde 't zelve dus zal hebben te verblyven tot dat door de lugt en vogels des he, „mils zal zijn verteerd, met Condem „natie in de kosten en misen van Justi „tie, ofte tot alzulke andere poenen en straffen als UwelE: Achtb: in goede Justitie zullen oordeelen te behooren /:getekend:/ G: Exter. onderdag den 15 Noobr 1787. door de heeren Carel Mappa en Joh:s Smits gead„ sisteerd 19 geadsisteerd door mij Onderget: Secretaris, ter requisitie van den nevens den prointerim fiscaal d'E: gabriel Exter dezen voordemiddag ten huize van den burger Coenraad Mysser schouwing gedaan zijnde van't lyk van eene slaven genaamd lena van Batavia toebehorende den van hier gerepatrieerden hofmeester in het huijs van den Edelen Heer gouverneur Jan Moets is aan't zelve bevonden behalven eene wonde /: door een Duntig instrn „ment veroorzaakt:/ aan de linkerarm en een in de buiging van de rechter arm, ook nog een Violente steek in de rechterzyde tusschen de byfde en zesde rebbe opwaarts penetreerende tot in de long met quetzinge van deszelvs bloedvaten welke laatste wonde den mede presenten tweeden opperchirurgijn van 's E: Comps hospitaal Johan „nes Leuver aan de Commissie volstrekt doodelyk te zijn gedeclareert heeft: zijnde hier van zo aan den Wel Edelen gestr: heere gouverneur als Ed: Achtb: heer secunde be hoorlijk rapport gedaan /onderstond:/ aan Cabo de goede Hoop die et anno ut. supra /:lager, quod attestor /:get:/ C: van Aerssen Secret. Compareerde voor de onderget. Articulen gedaan maken en aan gecommitt: uit den E: Achtb: raad Heeren gecommitt:s uit den E: Achtb: van Justitie deezes Gouvernements Raade van Justitie des Castoels de den slaaf Sirreman van bata goede hoop overgegeven, omme ter via; dewelke op de nevenstaande requisitie van den Pro interim fiscaal vraagarticulen, zodanige antwoorden g: Exter daarop gehoord te worden, gegeven heeft als bezijden een ieder Sirreman van Batavia, lijfeijgen derzelver staat aangetekend. van den gepatrieerden hofwerster in't huijs van den wel Edele gestr: heer gouverneur J: Hoets thanss heren gevangene zullend deszelvs te gevene zes Honsiven in margine dezer behoorlyk worden bekend gesteld Art: 1.
English
The defendant says his name is Sirman van Batavia, aged approximately 25 years, bondservant of the steward Hoek. Questioned how long the defendant has been in the service of his said master, and what his ordinary duties were. Says he has lived there for 4 years, and that his trade is that of a shoemaker, and that he worked outside the house. Questioned whether the defendant had not had quarrels from time to time with his fellow slaves, and especially with the female slave Lena van Batavia. Says he had no quarrel with anyone other than with Lena. Questioned whether the defendant had not intended and directly sought to take the life of this female slave herself. Says that from time to time, always having had quarrels with that maid and finally having received beatings on that account, he was resolved to rob that maid of her life. Questioned whether the defendant did not expressly, with that intention, come from the backyard into the kitchen, where the maid was playing with the child of his mistress. Says yes. Questioned whether the defendant did not actually carry this out on Thursday the 15th of this month and inflict several stabs on the said female slave with a knife. Says yes. Questioned how the defendant could have brought himself to commit such an atrocious deed even in the presence of his mistress. Questioned what could have moved the defendant to such an abominable deed and bloodthirstiness, and whether he had not intended to take the lives of more persons. Says because he always received beatings and was not minded to do harm to anyone other than the maid, as has been said, and that without that maid being his wife, he often had carnal conversation with her, and this only when he had money and provided her with it, while otherwise, when he had no money, she let him go. Questioned whether he will not confess to have made himself liable to the severest punishment by this outrageous deed. Says as before. Questioned what he can add in his defense. Says nothing. Says he cannot have such. Thus questioned and answered at Cabo de Goede Hoop on the 26th of November 1787, before the gentlemen Carel NaDa and Johs Snit, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minutes hereof together with the defendant, the interpreter, and me, the Secretary. Lower down: To which I testify, signed: C. van Aarssen, Secretary. Re-interrogation. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice, the slave Sirreman, to whom these his preceding interrogatories were clearly and distinctly read verbatim, who declared that he persisted therein, desiring that nothing more be added to or removed therefrom. Underneath: Thus done and re-interrogated at Cabo de Goede Hoop on the 27th of November 1787. Signed: a cross, around which is written: this mark was made by the appearer with his own hand. Lower: for the translation, signed: Zondk Matthyssen. Still lower: in my presence, signed: A J Vdsuit, sworn clerk. Signed: CoMappa and Johs Smus, as commissioners, in the margin. Whereas Firman van Batavia, who is estimated to be 35 years of age, bondservant of the repatriated steward of the Right Honorable Lord Governor Sr. Jan Hoek, now prisoner of the authorities, has voluntarily confessed, and it has evidently appeared to the Honorable Court of Justice of this government: That the defendant, having had differences from time to time with his fellow slave Lena van Batavia, as he alleges because, having sometimes had carnal relations with her, he did not always provide her with money when she wanted it, and having been beaten several times over these quarrels, finally resolved to take the life of the said slave. That the defendant, in execution of this cursed intention, on Thursday the 15th of the past month of November, having come from the backyard into the kitchen, where the aforesaid maid was busy playing with the child of her mistress, did not shrink from inflicting three violent stabs on the said Lena with a knife in the presence of her mistress, of which one in the right side between the fifth and sixth ribs, penetrating upwards into the lung with injury to its blood vessels, was found upon surgical examination to be absolutely fatal; that said Lena, after having run a few more paces across the street, finally fell down dead upon the ground. That the defendant, having thereupon been held fast by his mistress, was immediately handed over into the hands of Justice by assistance that rushed to the scene. And whereas such deliberate and premeditated murder, in a land where right and justice are properly maintained, can by no means be tolerated, but on the contrary ought to be punished as an example and deterrent to other murderous scoundrels. Therefore
Dutch transcription
zegt Sirman van Batavia oud des ged: naam geboorte plaats, onder na gissing 25 Jaren lyfeygen van dom, en wiens lyfeygen hiji den hoffmeester hoek zegt 4 Jaaren daar gewoond te Hoelang hij ged: in den dienst van hebben, en schoenmaker van gem: zijn lyfheer is, en wat zijn ordi zijn Ambagt te zijn en buiten„ naire verrigting is geweest huijs te hebben gemerkt zegt, met geen andere rukie gehad te hebben als met Lena. Of hij ged: niet voornemens is geweest zegt, dat hy van tyd tot lyd, altoos rusie met die weid hebbende gehad en dadelyk heeft gezogt, dez Slavinne eindelijk daarover slagen gekregen zelve om 't leven te brengen. heeft, en zeverd geresolveerd te zijn berooven geweest om die heed van t leven te Zegt Ja. zegt: Ja Hoe hy ged: zig heeft kunnen Verstan zegt omdat hy altoos slagen kreeg en niet van zints te zijn geweest om „ten een zulke gruweldagd zelve in iemand anders leed te doen als de meid Praesentie van zijn lijfvrouw te begaan! zo als gezegd is, ons dat hij zonder dat die meid zijn vrouw was, veellyk met haar vleeschlyk Conventatie, en zulx maar wanneer hij geld had, en haar daarvan voorzag, terwijle zij hem anders wanneer hij geen geld had, liet loopen. Of hij ged: niet expresselyk met die voornemen van de agterplaats in de Combuijs, is gekomen waarde meed met 't kind van zijn hyfvrouw was Speelende Of hy ged: zulx niet wezentlik op Donderdag den 15 deezes heeft ter uit voer gebragt en de gem: Slavinne met een mes verscheidene steken gegeven of hij ged: niet met zijne mede slaven Zomtyds of rusie heeft gehad en byzonders met de Slavin lena van Batavia Art: 8. Ark1 L Art 8. zegt: als Vooren. zegt Niet zegt zulx niet te kunnen helben 10 wat hij tot zijn verschoning kan byvoogen J: Onderstond:/ Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 26 Noobr: 1787 voor de heeren Carel NaDa en Johs Snit leden uit den E: Achtb: Raad van Justet voorn: die de minute dezer benevens den ged: de Vertolker en my Secretaris mede behoorlyk hebben onder te Bind /:lagers/ 't welk Ik getuige /:get: C: Van Aarssen Secret Compareerde voor ons onderget: gecommitt: uit den E: Achtb: Raad van Justitie den Staaf Sirreman, dewelke deze zijne voorenstaande vraagarticulen van woorde tot woorde klaar en duidelyk woordelyx voorgelezen wezende betuygde daarbij te blijven Persisteeren, met begeerte dat er niets meer bij afte van gedaan werden zal /:Onderstond:/ Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de goede hoop den 27 November 1787 /:get:/ kruijs en daar om schreven /dit merk heeft de Comp eygenhandig gesteld /:lager:/ voor de vertolking /:get: Zondk Matthyssen /nog lager:/ mij Present /get:/ A J Vdsuit gezw: Clercq./ /:get:/ CoMappa en Johs /:in margine / al gecommitt Smus. — Recollement of hij niet bekennen zal zig door deze enveldaad aan de netersz Straffe te hebben onderhwig gemaakt. wat hem ged: dog tot hem zodanige afschuwelyke daad en moordzugt heeft kunnen moveeren, en of hij niet vanzints is geweest, nog meer perzonen om 't levente brengen rdi eest avinne - Waardien Firman van Batavia die naar gissing 35 Jaaren lyfeigen van den gerepa trieerden Hofmeester van den wel Edelen Gestr: Heere Gouverneur Sr Jan Hoek thans 's heeren ged: vrywillig beleeden heeft, en het den E: Achtb: Raad van Justitie deezes gerwvernements evident gebleeken is dat de ged: van tijd tot tijd Verschil hebbende gehad met zijne mede slaven lena van Batavia gelyk hij voorgeeft omdat hij zomwijlen vleeschelyk met haar geconverteerd hebbende, haar niet altoos, wanneer zij wilde van geld voorzag, en hij Verscheiden malen over die twisten zijnde geslagen geworden, eindelijk geresolveerd is geworden de gemelde slaven Om het leven te brengen dat hij ged: ter uitvoering van dit vloekwaardig voor neemen, op donderdag den 15 der voorleden Maand No„ „vember van de agterplaats in de Combuijs gekomen zijnde, alwaar voorsz: Meijd met het Kind van haar lyfvrouw bezig was te speelen, zig niet heeft ontzeen gerepte Lena in de tegenswoordigheid van haare lyfvrouw met een mes drie geweldige steeken toe te brengen, waarvan de eene in de rechter zijde tusschen de vijfde en zesde reka Opwaards peretreerende tot in de long met kwetzing van derzelver bloedvaten bij Chirurgicale Schouwing bevonden is volstrekt dodelyk te zijn, dat gem: lena na nog eenige treeden over de Straat te zijn voortge loopen eyndelyk dood ter aarde is nedergevallen Dat de ged: hierop door zijne lyfvrouw zijnde vastge houden, terstond door toegeschooten hulpe in handen van Justitie is overgeleverd geworden Oan nadien diergelijke opzettelijk en voorbedagten moord in een land alwaar Recht en gerechtigheid behoorlyk worden gehandhaafd, geenzints Kan werden gedeeld, maar integendeel ten spiegel en afschrik van andere moordzugtige Tielden behoord te werden gestreft Zoo
English
thus it is, that the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, serving on this day, having carefully examined and weighed the written criminal claim and conclusion, made and taken by and on behalf of the Pro Interim Fiscal here, the Honorable Gabriel Exter, in his official capacity, against and concerning the defendant, and having attended to all that pertained to the matter and could move Their Honorable Worships, administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, has condemned the garrison soldier Sirman of Batavia, as Their Honorable Worships hereby do condemn the same, to be brought to the place where criminal sentences are customary to be executed here, to be delivered there to the executioner, bound on a cross, his right hand chopped off and struck in his face therewith, furthermore to be broken alive on the wheel from below upwards with the coup de grâce; furthermore his dead body to be dragged to the outside place of execution and there laid upon a wheel, so to remain until it shall be consumed by the air and the birds of heaven, with condemnation in the costs and expenses of justice, and dismissal of the further or otherwise made claim and taken conclusion of the officer. Thus done and sentenced at the Cape of Good Hope the 29 November 1787, as well as pronounced in the Castle of Good Hope the 1st of the following month of December, and executed the same day. Signed: J: I. Rhenius; S v: Echten, Joh Smit, J: M: Horak, C: G: Maasdorp, W: J: V: Reede van Oudtshoorn, G: H: Meijer, C: Mappa, J: Gust: Oewet. Lower: In my presence. Signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: Fiat execution. Signed: C: S: Van de Graaff. Agreed. A van Hassel. Inventory of documents, caused to be drawn up, and delivered to the Honorable Worshipful Council of Justice of this government by and on behalf of the pro interim fiscal here Gabriel Exter in his official capacity, plaintiff in a criminal case on the one part, Against and concerning 1: Job of Madagascar, bondservant of the Widow Jan Hendrik Eckhart 2. Mozes of Boegies, slave of the esteemed Jacobus Tesselaar 3. Francies of Mosambique, belonging to the burgher Simon van Blerk 4: Zek of Madagascar, bondservant of the burgher adjutant François de Wikker 5. Fortuin of Madagascar, slave of the burgher Petrus Hiebner 6. Cesar of Madagascar, belonging to the former merchant of the Honorable Company residing here, the gentleman Johan van Echten 7: Brein of Ambon, manumitted bondservant defendants and prisoner in the aforesaid case on the other part. Inventory quoted Letter A. Criminal claim and conclusion formulated by the plaintiff in his official capacity against and concerning the said defendants and quoted on the back with No: 1. B. Sworn statement of the burgher Petrus Johannes Hiebner. Articles answered by the first defendant Job. Articles of the 2nd defendant Mozes, with the responses. Articles on which the 3rd defendant Francies was heard, with his answers given thereto. Articles with the responses of the 4th defendant Zek of Madagascar. Articles on which the 5th defendant Fortuin was heard, with his responses given thereto. Articles answered in manner aforesaid by the 6th defendant Cesar before the Commissioners. Articles as before of the 7th defendant Brein of Ambon. Quoted Letter C: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Serving for the justification of the facts charged against the defendants and prisoner in the aforesaid criminal claim by the plaintiff in his official capacity, and thus for the verification of articles 1 to 58 inclusive. The remaining articles of the said claim are introductory, matters of law, or confessed, and therefore require no more specific proof. Legal brief, if necessary, to be drawn up and then quoted with the Letter... Signed: G. Exter. In the margin: Exhibited in court the 14 December 1786. Article 1 Appeared before the Right Honorable Worshipful Lords Presidents together with the further Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the pro interim Fiscal here, Gabriel Exter in his official capacity, plaintiff in a criminal case on the one part, Against and concerning Job of Madagascar, bondservant of the Widow Jan Hendrik Eckhart, Mozes of Boegies, slave of the esteemed Jacobus Tesselaar, 3 Francies of Mosambique, belonging to the burgher Simon van Blerk, 4. Zek of Madagascar, bondservant of the burgher adjutant François de Wikker, Fortuin of Madagascar, slave of the burgher Pieter Hiebner, Cesar, also of Madagascar, belonging to the former merchant of the Honorable Company residing here, the gentleman Johannes van Echten, and Brein of Ambon, manumitted bondservant, now defendants and prisoner in the aforesaid case on the other part. And stated that the 1st defendant and prisoner Job, upwards of two years ago, once joined a certain plot of slaves
Dutch transcription
zoo is't, dat den E: Achtbaren Raad van Justitie voorm: ten dage dienende met aandagt geleeken en over„ voogen hebbende, den schriftelyken Crimineelen Eysch ende Conclutie, door ende van wegens den Pro en terim Fiscaal alhier d' E: Gabriel Exter nomine officie op ende Jegens den ged: gedaan en genomen, mitsgaders geled op al het gunt ter materie was dienende en hun EE: Achtbarens konde doen moveeren Recht doende uit naam ende van wegens de Hoog mogende Heeren Staaten generaal der VerEenigde Nederlanden den ga:s Sirman van Batavia heeft gecondemneert gelyk hun E: E: Achtbarens denzelven Condemneeren bij dezen omme gebragt te werden ter Plaatze daar men alhier gewoon is Crimineele Sententien 't Execu. „teeren, aldaar den Scherprechter overgeleverd, op een kruijs gebonden, de rechter hand afgekapt en daarmede in het aangezigt geslagen zijnde, voorts van orderen Op levendig gelede braakt te worden met de slag van gratie; wyders deszelvs doode ligchaam naar het buyten gerecht gesleept en aldaar op een rad gelegd zynde dasdanig te verblyven tot dat door de lagt en vogelen des Bemils zal verteerd zijn, met Condevi „natie in de korten en wesen van Justitie en Ontzeg ging van den verderen of anders gedaanen Eijsh en genomene Conclusie van den officier Aldus Gedaan en Gerententieerd aan Cabo de goede Hoop den 29 November 1787 mitsgaders gepronuntieerd In't Casteel de goede hoop den 1 der daar aan volgende Maand december en geExecuteerd ten zelven dage /: getekend:/ J: I. Khenius; S v: Echten, Joh Smit J: M: Dorck, C: G: Maardorp, W: J: V: Reede van van Oudtshoorn, G: H: Meijer C: Mappa, J: Gust: Oewet /:lager:/ Mij praesent /:getekend: C: van berssen Secret. /:in margine:/ Faat Executie /:get: C: S: Van de Graaff Secrit Accordeert. Avan Hassel Inventaris van Stukken gedaan maken, en aan den Edelen Achtbaren raade van Iustitie dezes Gouvernements overgegeven door ende van wegens de pro interim fiscaal alhier gabriel Exter rass: off: Eess in Cas Crimineel ter eenre Op ende jeegens 1:/ Sob van Madagascar lijfeijgen van de Wede. Jan Hendrik Exhart 2. Mozes van boegies slaaf van den manh: Iacobus Tesselaar 3. Francies van Mosambique toebe„ horende den burger Simon van Blerk: 4: Zek van Madagascar lyf eygen van den burger adjudant François de Wlikker T: C: Fortuin van Madagascar Slaaf van den burger Petras Hiebner 6. / Casar van Madagascar toebe horende, den alhier remoree „rende. oud Koopman der E: Comp de heer Iohan van Echten J: Brein van Ambon vrij gegeven Lyffeygen V 1 ged: en ged' in voorsz: Caster ande re zyden Inventaris gequoteerd La A. Crimineele Eysch en Conclusie door den R: O: Eijsscher op ende jeegens de guen ged' geformeerd en in dorso gequoteerd met No: 1 D. „ beEedigde Verklaring van den bur ger Petrus Johannes Hiebner Articulen door den Eerste ged: Iob beantwoord van den 2 ged: Mozes met de responsiven —. Waarop den 3 ged: fran„ cies is gehoord met zijne daar Op gegevene antwoorden met de responsiven van den 4 ged: Dek van mada„ „gascar Waarop den 1 ged: Fortuin is gehoord met zijne daarop gegevene responsiven _in voegen voorsz: door den E ged: Casar voor Heeren gecommitt:s beantwoord als vooren van den 7 ged: Brein van Ambon 7 gequoteerd - . . . . . . L:o C: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. dienende tot Iustificatie van de faiten aan de ged: en ged' bij den voorsz: Crinineelen Eijsch door den E: O: Eijsscher ten lasten gelegd en mits dien tot verificatie van art: 1 tot 58 inclusive De overige Articuelen van denzel„ ven Eysch zijn introductiee, notoir Iuris of in Confesso en hebben mits „dien geen Speciaalder bewijs nodig Memorie van rechten /:is 't nood:/ te formeeren en als dan te quoteeren met de Letter.. /:getekend:/ G: Exter /:in margine:/ Exhibitem in Indicio den 14 december 1786.— N„o 1. „ 2 „ 4. 5 ƒ. 8 - ArtC: 1 Compareerde voor de Wel Edele Achtbare Heeren Praesi denten benevens den verderen Edelen Achtbaren Raade van Justitie deeze gouvernement de pro interim Fiscaal alhier gabriel Exter rat: off: Eyssr in Cas crimineel ter eenre Opende jeegens Sob van Madagascar lijfeijgen van de wed. Jan Hendrik Ekhart. Mozes van boegies slaaf van den manh: Iacobus Iesselaar 3 Francies van mosambique toebe „horende den burger Simon van Blerk 4. Pek van Madagascar lijf eijgen van den burger adjidant françois de Wikker Fortuin van madagascar Slaaf van den burger Pieter Diebner Casar mede van Madagascar toebehorende den alhier remoreerende Oud koopman der E: Comp de heer Johannes van Echten en Brein van Ambon vrij gegeeven lijfeigen thans Heeren ged: en ged' in voorsz: Caster andere zijde Ende deede zeggen dat den 1 ge. en ged Hop voor ruim twee Iaa ren geleeden, zig eens bij zeker Complot Slaven
English
slaves, among whom were some belonging to the aforementioned Mr. van Echten, namely Said and Daniel, who on account of their misdeeds were already executed in the beginning of the past year 1785 pursuant to a sentence of this Council, having gathered with the intention of stealing sheep in the garden of the repatriated Honorable Mr. Adriaan van Schoor. However, upon the barking of the dogs, he had to take flight again from there. That thereupon, out of fear, as he says, that this would be discovered, he, the first defendant and prisoner, remained a fugitive. He then went with his fellow slaves Jacob and the fifth defendant and prisoner Fortuin to the Tafelberg. That thereupon two more slaves of Simon van Blerk, named October and Sephta, likewise joined him, the first defendant and prisoner; they then, to the number of five persons, went to and around Stellenbosch, where the aforementioned Jacob, Fortuin, and Sephta were shortly thereafter taken prisoner, whereupon he, the first defendant and prisoner, returned again to the Tafelberg with the frequently mentioned October. That subsequently there came to the first defendant and prisoner the slaves Mentor and Salomon, belonging to the aforementioned van Blerk, and David, slave of a certain Franke, and he, the first defendant and prisoner, then decided to go with them and the aforementioned October to the Hanglip. That he, the first defendant and prisoner, encountered several other runaway slaves there at the Hanglip, Article 3. 4. 5. and having sustained himself for some time both with shellfish and with that which was brought into the hiding place or their dwelling place by some of them, Article 10. he proceeded on a certain day with some of that gang, in addition to a certain slave of a certain Louw, named Carolus, to the farm of the burgher Jan Otto. That they took two horses with them from the stable there, and notwithstanding that they were pursued by the aforementioned Otto, accompanied by a certain Wilkens, and the first prisoner and defendant was even hit by a shot with chopped lead shot, they nevertheless brought the same horses to their dwelling place and consumed them there. That he, the first prisoner and defendant, however, having become fearful because of that gunshot to remain there any longer, distanced himself from the same gang together with the aforementioned David, Mentor, and Carolus, and after having roamed around elsewhere with them, returned again to the Tafelberg. 13. While, after having stayed there for some time, the same David, Mentor, and Carolus departed from him; whereupon, besides several other runaway slaves who continuously came and went, there also came to him, the first defendant and prisoner, the second, third, and fourth defendants and prisoners Mozes, Francies, and Lek, in addition to the slaves Pedro of van Blerk, and April of the dragoon Velbron. 14. That this gang has since then continually stayed at the Tafelberg, and the first defendant and prisoner was for the most part provided with provisions in the garden of the aforementioned Mr. van Echten, and that mainly by the sixth and seventh defendants and prisoners, while he, the first prisoner and defendant, meanwhile going from time to time to his gang, which during the day stayed at the Tafelberg, as aforesaid, and at night roamed around to seek food 12. 15. in the gardens around the Rondeboschje and Roodebloem, could nevertheless never procure as much food as would have been sufficient for all of them. That therefore the aforementioned Pedro and April once having driven a cow belonging to the burgher Willem Versfeld from the so-called Platteklip to the mountain, the same was slaughtered by the first defendant and prisoner and subsequently consumed with the remaining second, third, and fourth defendants and prisoners. After which the first defendant and prisoner, also with the help of the third and fourth defendants and prisoners Francies and Lek, stole a bull from the gentleman Servaas van Breda and transported it to their hiding place for their sustenance. The third defendant and prisoner Francies, in addition to the aforementioned Pedro, having subsequently stolen three sheep from the frequently mentioned van Blerk, and likewise three sheep from the former burgher councilor Mr. Jacobus van Reenen, and brought them, together with diverse vegetables and garden produce, to the gang. That the fifth defendant and prisoner, who formerly belonged to the owner of the first defendant and prisoner and was thus always acquainted with him, frequently received him, the first defendant, at night in the garden of his master and provided him with food. While he, the fifth defendant and prisoner, subsequently having once said to the two first defendants and prisoners, Top and Mozes, that two bags of flour were standing in the front room of the house of his master, the four first defendants and prisoners then deliberated with one another to remove that flour from the house of the mentioned Diebner. To which end they, the first four defendants and prisoners, according to the agreement made, proceeded into the garden of the aforementioned Hiebner in the night between the 8th and 9th of August last. That the third and fourth defendants and prisoners then remained by the gate of the garden, and the two first defendants and prisoners went toward Article 16. 1. 21. 22.
Dutch transcription
slaven waar onder zommige van voorm: Heere van Echten als Said en Daniel die ter zaake hunner wan bedryven reeds ingevolge senten „tie van deezen Raade in 't begin van 't gepas „seerde Iaar 1785 zijn geExecuteerd, vervoegd hebbende met intentie om in den tuin van den gerepatri „eerden E: Achtb: Heere Adriaan van Schoor schapen te steelen. Op het blassen van de houden van daar egter weder Om heeft moeten de vlugt neemen dat hij 1e ged: en gede daarop /ze hij zegd / uit vreze dat zulx zoude worden ontdekt, zich voort vlugtig hebbende gehouden. als toen met zijn mede slaven Iacob enden 5 ged: en ged fortuin gegaan is naar den tafelbergh. dat daarop nog twee slaaven van Simon van Blerk in naamen October en Sephta zig insgelyks bij hem 1 ged: en ged vervoegd heb„ „bende, zij toen ten getaale van vijf stuks zijn gegaan naar en omstreend stellenbosch alwaar voorsz: Iacob, fortuin, en Dephta kort daarop zijn gevangen genoomen, als wanneer hij eerste ged:s en gede met meerm:s October wederom naar den Tafelberg is terug gekeerd. dat vervolgens bij den 1 ged: en ged gekoomen zijn de de slaaven Mentor en Salomon toebehoo rende voorm: van blerk en david slaaf van eenen franke, hij 1 ged: en ged' als toen beslooten heeft om met dezelven en voorsz: October naar de hanglip te gaan dat hij eerste ge: en ged: aldaar aande hanglip nog verscheidene andere droesende slaaven Aangetroffen Art: 3. 4 „ 5 aangetroffen en zig eenigen tijd zo met schelp visschen als 't geen door sommige van hun in den Schuilhoek of derzelver verblyfplaaks gebragt wierd, erneerd hebbende ArtC: 10. zig opzekeren dag met eenige van dat Complos benevens Zekeren slaaf van eenen Louw, Carolus genaamd begeeven heeft waar de plaats vanden burger Jan Otto. dat zy aldaar uit de paarde stal mede genoomen hebben twee paarden, en niet tegenstaande zij door voorsz: Otto verzeld van eenen wilkens waaren vervolgd en den 1 gev: en gede nog door een Schoot met gekap de hagel getroffen was geworden, dezelve paarden egter naar hun verblyv plaats gebragt en aldaar opgegeeten hebben„ Dat hij eerste gev: en gede egter door dien schoot bevreesd geworden zijnde om langer aldaar te verblijven, zig neevens voorm: David Mentor en Carolus van hetzelve Complot heeft verwijderd en na met hun elders rond gezworden te hebben, weder om naar den tafelberg is terug gekeerd. 13 terwijl, na zig nog eenigen tijd aldaar te hebben op gehouden dezelve David, Mentor en Carolus van hem zijn afgegaan: zijnde als toen, behalven verscheide ardere drossende slaaven, die altoos af en toezijn gegaan, ook nog de 2. 3. en 4 ged: en ged:e Mozes, francies en Lek, beneevens d'e Sla „ven Fredro van van Blerk, en April van den dragonder Velbron bij hem eerste ged: en ged:e gekoomen. — 14 dat dit Complot zig zedert altoos aan de tafelberg opgehouden heeft, en den 1 ge: en gede meesten deels in den tuin van voorsz: Heere van Echten en wel voornamentlijk door den 6 en 7 gee: en ged:t van mond behoefte is voorzien! terwijl hij 't gev: en ged:e intusschen naar zijn Com plot, dat zig overdag, gelyk voorm: aanden tafelberg ophield en des nachts om eeten te zoeken 12 15 zaeken in de tuinen, omstreeks 't ronde bosje en roode bloem rondzworf, af en toe gegaan zynde egter nooijt zo veel eeten als voor hun ullen genoeg zaam geweest was, had kunnen op doen dat dierhalven voorsz: Pedro, en April eens, een koebeest van den burger Willem Versfeld van de Zogenaamde platte klip naar de berg gedreeven hebbende, hetzelve door den eerste ged: en gede ge slagt en vervolgens met de overige 2: 3 en 4 de ged: en gede geconsicueerd is Waarna den 1e ged: en gede ook nog met behulp van den 3 en 4 ged: en gede Francies en Tek, van den manh: Servaas van Breda een bulgestolen en tot hun onderhoud naar hun schuilhoek vervoerd heeft. hebbende den 3 gel: en ged:e francies, benevens voorsz: Pedro vervolgens bij meerm: van blerk drie en bij den oud burgerraad de Heer Jacobus van Reenen insgelijks drie schap en gestoolen en die beneevens diverse groente en tuinvrugten bij 't Complot gebragt dat den 5 ged: en ged„e die wel eer toebehoord heeft aan de lijfvrouw van den 1 ge: en gede en dus met den zelven altoos in kennis geweest is, hem eerste ged: dikwerf des nachts in de tuin zijns lijfheers heeft gerecipieerd en van eeten voorzien. terwijl hij h ged: en ged„e vervolgens eens aan de Eeide eerste ged en ged Top en Mozes gezegd hebbende: ƒ dat in de voorkamer van het huis van zijnen lijf heer twee zakken met meelstonden de vier eerste ged: en ged als toen met elkanderen hebben overleid Om datmeel van uit het huis van gerepte Dieb ner weg te haalen tenwelken einde, zij 4 eerste ged: en ged dan na geno mene afspraak zig in den nacht tusschen den 8 en 9 augustus laatstl: in de tuijn van voorsz: Hiebner hebben begeeven dat de 3 en 4 ged: en ged' toen bij het hekken van den tuijn gebleeven ende twee eerste ged: en ged naar Art: 16 1 21 22
English
Art: 23. Having gone to the house, after having spoken for a moment with the 5th defendant, returned again to tell the 3rd and 4th defendants who had stayed behind that an opportunity was now seen to get into the room, 26. just as the first four defendants then also jointly went to the house and to the front-room window of the said Ziebner and, according to their statement, having found the wooden shutter open, or merely pushed ajar, pulled it open and then pushed up the sash window, 27. while thereupon the 1st and 2nd defendants, Dopen and Mozes, climbed inside, the 5th defendant Fortuin, after he had given directions to the 1st and 2nd defendants, going to the back to see whether the other slaves of his master were all properly asleep, 24. that, after the 1st and 2nd defendants had gotten the two bags of flour out of the room with the help of the 3rd and 4th defendants, the 1st defendant Zop then broke open with a garden rake the desk standing in that room and took from it, besides some silverware, also the money, both silver and paper, found therein, 25. after which they took away several other goods which were in that room, and of which the prisoners and defendants gave nothing specific, Art: 28. it being however the following morning, as appears from the sworn statement annexed under Letter C, missed from his desk by the aforesaid Ziebner: fifty rijksdaalders in paper money, twenty-six rijksdaalders in guilder pieces, thirty rijksdaalders in old silver money, a double silver clasp with six pot pieces, nine silver spoons, a sugar bowl, a cooling bowl with four spoons and 5 forks, 29. while from the room where the said desk stood: two mudden of flour, and a copper tea caddy, and from the back room where the laundry was usually kept: a blue handkerchief, an empty canvas bag, a woman's skirt, a tablecloth, a man's shirt, two women's nightcaps, and a canvas bag, according to the aforesaid statement also went missing that night, 2. which stolen goods were brought by the defendants that same night directly to their hiding place, 30. but that the valiant burgher Lieutenant Pieter van Breda and the burgher Willem Versfeld, having pursued the defendants the next day, on that occasion found several of the said goods, such as: the two mudden of flour, nine silver spoons, a sugar bowl, a cooling bowl with four spoons and forks, a woman's skirt, a tablecloth, a man's shirt, two women's nightcaps, a small canvas bag, and some sewing thread, in a rock crevice and returned them to the aforesaid Ziebner, 33. the first four defendants saying that when they noticed the arrival of Breda, they took to flight, leaving behind all the stolen goods except the money, Art: 34. money with which they had bought food at the Cape, and that upon their return they found their nest or hiding place burned out, 35. that meanwhile the 5th defendant Fortuin, having pretended to his master that he wanted to seek out Top and his gang and deliver them into the hands of his master, then left him, joined the gang of Zop, and roamed about with it, 36. while he aforesaid, after having stayed with the said gang for a month, as well as having stolen fruit and vegetables from the gardens here and there, returned again to his master, pretending that he had been bound by Top and his comrades and detained all that time, 37. that shortly before they were taken prisoner, the first four defendants, together with and alongside the aforesaid Pedro and April, having wanted to leave again for the Hanglip, thereupon became separated from each other in the dunes, the 1st and 3rd defendants subsequently returning again to the Table Mountain, while not long thereafter the 2nd, 3rd, and 4th defendants were taken prisoner, 38. and the 1st defendant Zop, after much fruitlessly expended effort, was nevertheless finally surprised in an accidental manner by a certain country officer in the chicken coop standing next to the house of the repeatedly mentioned Mr. van Echten, and after being hit in his legs by a shot, was finally also taken prisoner and handed over into the hands of Justice, 39. that the Honorable Public Prosecutor therefore also deemed it his indispensable duty, since one had to conclude from all circumstances nothing other than that the 1st defendant absolutely had to be kept hidden somewhere, while, notwithstanding all effort expended, one could not but accidentally
Dutch transcription
Art: 23 26 27. naar het huijs gegaan zijnde, na met den 5 ged: en ged:' een oogenblek gesprooken te hebben, wederom zijn terug gekeerd, om de agteruit gebleevene B'en 4e ged: en gede te zeggen dat men nu kant zag om in de kamer te komen gelijk de vier eerste ged: en ged toen ook gezamentlyk zig naar het huijs en bij 't voorkamer vengster van denzelven Ziebner begeeven en /volgens hun zeggen:/ het houte vengster open, of slegtseven aangestooten gevonden hebbende, hetzelve opengetrokken en als toen de schuijfraam Op geschooven hebben. terwijl daarna den 1 en 2: ged: en ged: Dopen Mozes zijn naar binnen geklommen, zijnde den 5 ged: Fortuin, na dat hy den 1: en 2 gu en ged„te aan„ wijzing gedaan had, naar agteren te gaan om te zien of de andere slaven van zijnen lijfheer wel alle in behoorlijke rust waren. dat, na dat den 1 en 2: ged: en ged' de twee zakken met meel door behulp van den 3 en 4=de ged: en ged hadden uit de kamer gekregen, den 1 ged: en ged=e Zop als toen met een tuinhark de in die kamer staande bureaa opengebroken en uit dezelve behalven eenig zilver werk ook nog het zig daar in bevindende zo zilver als papiere geld gehaald heeft Waarna zy nog verscheide andere goederen, dewelke zig in die kamer bevonden, en waarvan de gev: en ged niets specificq opgegeven hebben, hebben weggenoomen zijnde egter's volgende morgens door voorsz: Diebner blykens de onder L=d C. geannexeerde beeedigde verklaring uit zijn bureau vermist vijftig rijxd aan papiere geld Zes en twintig ryxd dan guldens stukken dertig rijxds aan oud zeever geld Een dubbelde zilvere knipbeugel met zes potstukjes negen 24 2 25 Art: 28 29 negen zilvere lepels een Zuikertrommel een koelbakje met vier lepels en 5 Vorken terwijl uit de kamer daar dezelve bureau gestaan heeft. twee mudden meel en een kopere thee kisje en uit de agter kamer waarin het waschgoed gewoonlyk geborgen wierd een blaauwe neusdoek een ledige Zeildoekse zak een vrouwe rok een tafellaken een mans hembd twee vrouwe nagt mutzen en een Zeildoekse zak, volgens voorsz: verkla ring dien nagt mede zijn absent geraakt welke geroofde goederen door de ged: en ged' dienzelven wacht direct naar hun schulpslaaks zijn over gebragt dan dat den manh: burger Lieutenant Pieter van Breda en den burger Willem Versfeld 's anderen daags de ged: en ged' hebbende agtervolgd. bij die gelegenheid verscheiden van dezelve goederen als de twee mud den meel neegen zilvere leepels een _ zuiker trommel een _ koelbakje met vier leepelsen vorken een Vrouwe rok een tafel laaken een mans hembd twee vrouwe nogt mutzen een kleine zeeldoekse zak en wat naaygaarn in een klip gaf gevonden en aan voorsz: Ziebner hebben terug gegeeven zeggende de vier eerste ged: en ged: dat wanneer zij de komst van Breda vernaamen, zij zig met agterlaating van al het geroofde, except het D geld 30 93 33 Art: 34 geld waarvoor zij aan de kaap eeten hadden gekogt Op de vlugt hadden begeeven, en dat zij bij derugkomst hun nest of verblijv plaats uitgebrand hadden gevonden dat intusschen den 5 ged: en gede fortuin aan zynen lifhier voorgegeven hebbende van Iox en zijn Complot te willen opzoeken en in handen van zijnen lijfheer overleveren zig als toen van hur begeeven, bij 't Complot van Zop gevoegd en met hetzelve rond gezworven heeft terwijl hij voorsz na een maand lang bij 't zelve Comploi gebleeven te zijn, mitsgs hier en daar vrugte en groente uit de tuinen gestoolen te hebben, we „derom naar zijn lijfheer is terug gekeerd: voorwen „dende dat hy door Top en zijne makkers zoude zijn gevleugeld en aldien tijd op gehouden geworden dat de Vier eerste ged: en gedt kort voor dat zij zijn gevangen genoomen, met en benevens voorsz: Pedro en April alwederom naar de hanglip heb bende willen vertrekken, daarop in de duenen van elkanderen zijn geraakt: zijnde vervolgens den 1 en 3 gel: en ged:t wederom naar de tafelberg terug gekeerd, terwijl niet lange daarna den 2. 3, en 44 ged: er gede zijn gevangen genoomen. en den 1 ged: en ged Zop, na veele vrugteloos aange wer de moeyte egter eindelijk op een Casneele wijze door zekere 's lands officier in 't naast het thuis van meerm: heere van Echten staande hoenderhok, verrast en na met een schoot in zijne beenen getroffen te zijn eindelijk mede ge vangen genoomen en in handen van Iustitie overgeleverd geworden& dat de E: O: Eisscher dan ook van zijnen indispen„ „sabelen pligt heeft geagt omme, daarmen uit alle omstandigheden niet anders heeft moeten besluijten, als dat den 1 ged: en ged:e absolute ergens moest zijn verborgene opgehouden. terwijl men niet tegenstaande alle aangewende moeijte, hem niet dan toevalliger wijze heeft Kannen 35 36. 37 7 38 39 8
English
Art: 40 could get hold of to investigate accurately by whom he was sustained during his flight and provided with food and further necessities, to the end that such persons should by no means evade their doubly well-deserved punishment. 42 that he, the first prisoner and defendant, also confessed and maintained concerning this before the commissioner gentlemen from this Noble Honorable Council, 41 43 that he always, at least whenever he had stayed on Tafelberg, had free access to the garden and to the slaves of the Heer van Echten. 44 That he furthermore had never needed to be at a loss for food, because the 6th and 7th prisoners and defendants had always richly provided him therewith. 45 That he had often slept in the house of the aforementioned Heer van Echten, especially when he learned that people had gone out to search for him and catch him. 47 Yea, finally, that he, the 1st prisoner and defendant, was once kept hidden for 2 full days in the chicken coop there, at which time the 6th prisoner and defendant was said to have told him that a commando of Hottentotten had set out after him. 48 And that they had thus kept him hidden there time and again for fully 2 years. 49 As Your Noble Honorables will be able to ascertain more fully from the interrogatories answered by him, the 1st prisoner and defendant, namely articles 26, 29, 31, 32, 38, 44, 47, 50, 51, and 52, corroborated by the answered articles of the 2nd, 3rd, and 4th prisoners and defendants, 50 the first prisoner and defendant also having had in his possession a gun that was taken by the 5th prisoner and defendant from the garden house of his former mistress, the aforementioned widow Ekhart, and given to him, the 1st prisoner and defendant, Art: 51 without the intention, however, as he says, to harm anyone therewith, Art: 51 but merely to employ the same for shooting dassies and other game. 52 That thus the particular crimes of the prisoners and defendants consist in this: 53 That the 1st prisoner and defendant has stolen two horses from Otto and a bull from Breda; that he pulled open the window of the house of Diebner, went into the room, and there broke open the desk with a fork, and also, with the help of the other prisoners and defendants, stole the aforementioned goods. 54 That the 2nd prisoner and defendant, Mozes, ought likewise to be regarded as the principal thief, particularly at Diebner's, since he was in the room alongside the 1st prisoner, Dop, helped break open the desk, and handed the stolen goods over to the 3rd and 4th prisoners and defendants. 55 That the 3rd and 4th prisoners and defendants have transgressed equally, as the 3rd prisoner had stolen 3 sheep from the aforementioned van Blerk and from the former burgher councilor the Heer Jacobus van Reenen likewise, and the 4th prisoner, with the 1st prisoner and defendant, took away the bull from Breda, 56 while they were also present at the theft at the house of Diebner, received the goods, and transported them to their dwelling place. 57 That furthermore the 5th prisoner and defendant gave the 1st and 2nd prisoners and defendants the opportunity for this theft, that before that theft he assisted them with advice, and supported it in deed during its commission by pointing everything out and, to prevent that theft from being discovered or hindered, going to see whether his fellow slaves were all properly at rest. 58 That the 6th and 7th prisoners and defendants always provided the aforementioned Dop, or the 1st prisoner and defendant, with maintenance, thus furnishing him as much comfort as was possible during his flight, and knowingly and willfully concealed and kept him hidden when he was sought by the authority of justice. Art: 59 The further investigation must therefore only proceed to which punishment ought to be imposed upon the prisoners and defendants. 60 That the Honorable Officer Prosecutor, regarding the determination of the punishment which the first 4 prisoners and defendants would have deserved, thinks it necessary to remark: 61 That firstly, cattle theft, which it is true according to the strictest rules of law deserves a death penalty, nevertheless, due to the situation of this country and constant practice, is never and cannot be observed as such. 62 And with regard to the theft accompanied by housebreaking committed at the house of Diebner, the same cannot be ranked under those violent and forceful break-ins and thefts upon which according to the interpretation of the law a death penalty is decreed, 64 but that the opportunity which was procured for the first and second prisoners and defendants by the 5th prisoner, and the flimsy fastening of the said window, they having been able to pull it open from the outside very easily and with little force, places the same much rather under that kind of thefts whose punishments are mostly left to the discretion of the judge, in order to punish such persons proportionately according to the nature of what was committed. 65 Yet that it serves as no small aggravation for the 1st prisoner and defendant, Art: 66 that the punishment which he, the first prisoner and defendant, already underwent in the year 1779 by sentence of this Council, likewise on account of theft, seems to have made little impression on his mind and his subsequent behavior.
Dutch transcription
46 Art: 40 kunnen magtig worden rrauwkeurig te onderzoeken, door wie hij in zijne vlugt is gesouteneerd en van eeten en verdere noodwendigheeden voorzien geworden ten einde de zodanige hun dubbeld welverdiende straf se geenzink te doen ontwijken 42„ dat hij t ged: en ged' dan ook dien aangaande voor Heeren gecommitt: uit deezen Edelen Achtb: raade heeft geavoneerd en staande gehouden dat hij altoos, ten minsten wanneer hij zig in den tafelberg had opgehouden, in den tuin en tot de slaven van den Heere van Echten de vrije toegang had gehad. dat hij voorts zig nimmer om eeten had behoeven ver „leegen te zijn: want dat den 6 en 7: ged: en ged hem daar van altoos rykelyk hadden voorzien. Dat hij dikwerf in het huis van meerm: heere van Echten geslaapen hadd, vooral wanneer hij vernam dat men om hem op te zoeken en te vangen was uitgegaan. Ia eindelijk dat hij 1e gev: en ged eens 2 volle dagen in het hoenderhak aldaar was verborgen gehou „den, als wanneer den 6 ged: en gede gezegd zoude hebben, dat er een Commando van Pottentotten Op hem was afgegaan. en dat men hem voorsz wel 2 Jaaren lang telken in diervoegen aldaar had Cacté gehouden. gelyk UwelEd: Achtb: uit de door hem 1e ge: en ged beantwoorde Interrogatorien en wel art: 26 29, 31, 32,38, 44, 47, 50, 51 en 52 gecorroboreerd door de beantwoorde artil: van den 2, 3 en 4 gu: en ged' met meerdere zal kunnen Consteeren hebbende den eerste ga: en ged:e ook nog een geweer dat door den 5 ged: en gede wit het teinhuis van zijn voorige lyfvrouwe voorm: wede Ekhart weggenoomen en aan hem 1 ged: en ged:e gegeeven is bij zig gehad. zonder oogmerk nogtans om daar mede /:zo hij zegd:/ iemand leed te doen 50 Art: 51 41 43 44 45 47 48 49 Art: 51: maar om het zelve slegts tot het schieten van Vasjes en ander wild te employeeren 52 dat dus de particuliere misdaden van de gad: en ged hier in bestaande. 53 dat den 1 ged, en ged heeft gestoolen, twee paarden van otto en een bul van Breda, dat hij het vengster van het huis van Diebner heeft. open getrokken, in de kamer is gegaan en aldaar met een Kark de bureau opengebroken, mitsgs met behulp van de andere ged: en ged de vooren aangehaalde goederen gestoolen heeft. §4 dat den 2' ged: en ged Mozes, almede als den princi paalsten dief behoord te worden aangemerkt en wel voornamentlijk bij Diebner, daar hij nevens den 1 ged: Dop is in de kamer geweest de Hureau heeft helpen openbreeken en 't gestolene aan den 3 en 4 gel:s en gede ter hand stellen. dat de 3 en 4. gee: en ged:t eguaal hebben gepecceerd 55 als hebbende den 3 ged: van voorsz: van Blerk en van den oud burgerraad de heer Iacobus van Reenen insgelijks 3 Schaapen gestoolen, en den 4 ged: met den 1 ged: en ged:t de bul van Breda Weggenoomen. 56 terwyl zij nog bij de diefte aan het huis van Diebner „mede zijn preesent geweest, de goederen hebben aangenoomen, en na hun verblyfplaats vervoerd 57. Dat voorts den 5 ged: en ged„ den 1 en 2 ged: en ged de gelegenheid tot dezen diefstal heeft aan de wand gegeeven, dat hij dat voor dien diefstal met raad heeft bijgestaan, en bij het pleegen daarvan met erdaad heeft ondersteund, door alles aan te wijzen en ter voorkominge dat die diefte niet zoude worden ontdekt, nog verhiederd te gaan zien of zijne mede slaaven wel alle in behoorlyke rust waaren. 58 dat den 6 en 7 gee: en ged:e voorsz: Lop, of den 1. ged. en ged:e altoos van onderhoud hebben voorzien hem dus in zijne vlugt zo wel Com„ moditeijt 4: moditeijt als mogelyk was hebben toegebragt, onden zelven willens en weetens wanneer hij door het ge zag der Iustitie is opgezogt, hebben verborgen en Caché gehouden het verder onderzoek mitsdien nog maar alleen zal moeten gaan, welke straffe aan de ged: en gee zoude dienen te worden opgelegd. dat de E: O: Eysscher omtrend de bepaaling der straffe welke de 4 eerste gev: en ged zou hebben gemeriteerd vermeend te moeten aanmerken dat voor eerst de Veediefte, die wel is waar volgens de strikste regulen van het recht eene dood stratfe meriteerd, dezelve egter om de situatie van dit land en de constante proctycqnimmer„ is, nog kan worden in observantie genoomen en met betrekking tot de aan het huijs van Dieb „ner gepleegde diefte met braake Verzeld dezelve almeede niet kan worden gerangeerd onder die violente en geweldadige braake en diefstallen, op dewelke volgens de interpreta tie van de wet eene doodstraf gestatueerd eis maar dat de gelegenheid die den eersten en tweeden gev: en ged' door den h ged: daar toe is geprocu „reert ende dissolubele sluyting van't gerekt vengster, als hebbende zij hetzelve van buiten zeer gemakkelyk en met weinig force kun nen opentrekken, dezelve veel eer plaatzen onder die soort van diefstallen als welkers straffe meesterdeels aan het arbitrium van den rechter gelaaten zijn omme de zodanige naar den aart van het gepleegde, eevenredig te purci eeren. dan dat, evenwel tot geen geringe Verzwaring van den V gee: en ged is strekkende. dat de Straffe die hij eerste ged: en ged reeds in't Iaar 1779 bij sententie van dezen Raade insge„ „lyks wegens diefte, heeft ondergaan weinig in „druk op zijn gemoed, en zijn verder gedrag Schijnt gemaakt te hebben. Art: 66. Art: 59 60 61 62 64. 65
English
Article 66. and that he therefore on that account, in conformity with the respective placards of the country's sovereign authority of 16 December 1595 and 19 March 1614, wherein it is clearly stipulated that a simple thief is whipped for the first time; whipped, branded, and banished for the second time; and finally hanged for the third time, shall have subjected himself solely in this regard to a distinct punishment above the second prisoner and defendant who, except for some circumstances, has sinned equally with him. Just as this distinction, according to the understanding of the Honorable Prosecutor, under correction, likewise ought to come into consideration between the crime of the bandit of the 3rd and 4th prisoner and defendant, considering they, the 3rd and 4th prisoner and defendant, were merely helpful to both the first prisoners and defendants in the commission of the theft, further concealed the theft and transported and conveyed the stolen property to their place of residence. Just as this, concerning both the one and the other, can be very amply seen in the work of Lord Carpzovius, Practica Criminalis, Part 2, Question 87, the following, and in all legal scholars who have ever commented on this matter. And turning away herewith from the first four prisoners and defendants, the Honorable Prosecutor shall briefly remark regarding the 5th prisoner and defendant that he, the 5th prisoner and defendant, cannot so much be considered to have made himself guilty of theft, as that he acted faithlessly toward his master, since a theft is never held to be a complete theft when the thief thereby intended no profit or gain, 67. 68. 71. 72. 1. 74. 5. 63. 821. nor comes to enrich himself with the stolen goods, and after he had pointed out the opportunity to the first four defendants, he betook himself to the galley to see whether everything was properly at rest, without it appearing anywhere that he, the prisoner and defendant, appropriated anything to himself; he, the 5th prisoner and defendant, nonetheless having de facto assisted the thieves and having given them the opportunity to commit that theft, and that with his own employer. For which crime of the 5th prisoner and defendant, it is judged that not death, but according to the exigency of the matter, an arbitrary corporal punishment is appropriate. And as for what further concerns the 6th and 7th prisoners and defendants, who did not shrink from, according to the dictum of the own confession of the 6th defendant and the interrogations of the first defendant, providing him with food and sustenance for two years past, and affording him every facility during his vagrancy, and each time when he, on account of his long flight, was tracked down with all vigor, hiding him now in the house of their master, then in the chicken coop and elsewhere, and providing him with food, yes, also at times with clothes and other necessities, the Honorable Prosecutor only implores Your Honorable Worships' customary prudence regarding the sad consequences that are continually to be expected from such unlawful gatherings of slaves, especially when they are sustained therein in such a manner as experience in this matter has brought to light, while all efforts made to apprehend the 1st prisoner and defendant, who was known as a notorious evildoer and vagrant, were rendered illusory and fruitless by this. Article 82. Article 76. 77. 79. 80. 81. 1. Article 85. and he, the first prisoner and defendant, if he had not been caught quite by chance in the hiding place always arranged for him by the 6th and 7th defendants according to his own statement, namely the chicken coop of their master, might have been able to escape the hands of justice up to this very moment and thus for years to come. The Honorable Prosecutor is therefore also, under respectful reverence, of the opinion that the crime of the 6th and 7th prisoners and defendants, in view of the ruinous consequences thereof and the necessity that such acts in a country situated like this be countered with all possible circumspection, ought to be punished with a very rigorous punishment suited to the nature of the matter and the interests of this Colony; yet, that the misdeed of the 6th and 7th prisoners and defendants also belongs among those types of crimes against which no specific punishment is established, or could have been established, by the laws, and whose correction is therefore left to the judgment of the judge. However, since it finally still comes into consideration with regard to the 7th prisoner and defendant, that notwithstanding he, the 7th prisoner and defendant, stubbornly and with stiff jaws persists in the negative, the truth of what is charged against him is nonetheless to be deduced quite evidently from all circumstances, while this appears highly presumptive both from the statements of the 6th prisoner and defendant and particularly from those of the 1st prisoner and defendant, and the 1st prisoner and defendant having [confirmed] the same with a particular composure and even with the description of some small particularities for better... 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 3. 94. 95.
Dutch transcription
Art: 66. en dat hy dus uit dien hoofde Conform de resp: plac „caaten van 's lands hooge overigheid van den 16 december 1595 en 19 maart 1614 alwaar duide „lijk bepaald word dat eene Enkele diep voor de eerste reise gegeeseld; voor de tweedemaal ge geesseld en gebrandmerkt en gebanren en eindelyk voor de derde reize gehangen word Zig ook alleen ten deezen aanzien aan eene gedistin geerde straffe boven den tweeden ged:e en ged„e die behalve eenige omstandigheden met hem eguaal heeft gepecceerd, zal hebben onderhevig gemaakt Gelyk dit onderscheid dan ook naar het begrep van den E: O: Eesscher /:onder verbetering:/even alzo tusschen de misdaad van den Bendie van den 3 en 4 gee: en ged:e behoord in Considera tie te koomen. gemerkt zij 3 en 4 ga: en ged:e de beide eerste ged: en ged bij het pleegen van den diefstal alleen maar zijn behulpzaam geweest de diefstal voorts Verzweegen en het gestolene naar hun verblyf plaats hebben getranspor„ „teert en overgebragt. Zo als zulx zo wel omtrend het een als omtrend. het ander zeer ampel kan worden gezien bij den Heere Carpzod: pract: Crim:s P: 2. quast: 875 Het segg en bij alle d: O: die immer over dit spijet hebben gecommentarieerd En hier meede van de vier eerste ged: en ged:e afshap perde, zal de E: O: Eijsscher nopens den 5 gee: en ged kortelijk remarqueeren dat hij h gev:s en ged:e niet zo zeer kan worden geconsidereerd zig aan dieptal te hebben schuldig gemaakt. als wel dat hij trouwloos omtrend zijn meester heeft gehandeld terwijl een diefstal nooijt voor een volmaakten diefstal gehouden word wanneer den dief daarby geen gewin of voordeel heeft bedoeld gehad 67. 68 71. 72 1 74 5 63 821 gehad, nog zig met het gestolene komt te Verry „ken en hij na de Vier eerste ged. de gelegenheid te heu ben aangeweezen, zig naar de Combuijs heeft begeeven om te zien of alles wel behoorlyk rust was Zonder dat het ergens blijkt dat hij ged: en ged zig het een of ander zoo hebben toegeeygent hebbende hij k ged: en gede egter des niet tegenstaande de dieven met er daad ondersteand en hun tot het pleegen van dien diefstal de gelegenheid, en wel by zijn eigen brood heer, aan de hand gegeeven Op welke misdaad van den 5 gev: en gedt dan ook geene dood, maar naar exegentie van zaken eene wille keurige lijfdrukkende straffe word geoordeelt te behooren En wat nu verder de 6 en 7 ga: en ged:e betreft die zig niet hebben ontzien om, naar dictamen van de eigene Confessie van den 6 ged: en d' Interr:s van den eerste ged: alzedert twee Iaaren van kost en onde houd te voorzien hem in zijne omzwerving alle faco „liteijt toe te brengen en hem telkens, wanneer hy Vermits zijne lange Aufugie, met alle vigueur is opgespoord, dan in 't huis van hunnen lijfheer, dan in't hoenderkok en elders te verbergen en van eeten, Ia ook zomtyds van kleederen en andere benodigthe den te voorzien imploreerende de r: O: Eysscher alleen UwEd: Achtb: gewone prudentie op de droevige ge volgen die telkens uit diergelyke tzamen rotting van slaven te dagten zijn vooral, wanneer zij daarin zodanig worden geson „teneerd, als de ondervinding in deezen heeft aan den dag gelegd terwijl alle aangewende pogingen, omme den 1 ged: en ged„e die voor een befaamde kwaoddoender en land lopen te boekstond, magtig te worden, hier door is illusoir en vrugteloos gemaakt. Art: 82 Art: 76 77. 79 80 81 1 Ort: 85. en hy eerste ged: en ged:e wanneer men hem niet gantsch toevallig, in de volgens zijn eigen opgaad door den Een 7 ged: altoos voor hem beschikte schuylplaats namentlijk het hoenderhok van derzelver lijfheer had geattrapeerd, misschien tot op dit oogenblik en zo nog wel Iaaren lang de handen der Justitie hadde kunnen ontsnappen de R: O: Eisscher dan ook /:onder eerbiedige reverenten van begrip is, dat de misdaad van den Een 7 geen ge uit aanmerking van de ruinerse gevolgen daarvan ende noodzakelijkeheid dat dier gelijke bedryven in een land gestitueerd als dit, met alle migelij „ke omzigtigheid werden tegengegaan. met een zeer regoureuse straffe geschikt naar den aart der zaake en de belangens van deze Colo „nie behoord te worden gepunieerd dan, dat egter het gepecceerde van den Een J ged: en ged. s al mede behoord onder die soorten van misdaden, waar tegen bij de wetten geen bepaalde Straffe is gestatueerd, ofte gestatueerd heeft kunnen worden. en welkers Correctie dus ook aan het oordeel van den rechter overgelaaten blyft. maar vermits eindelijk nog met betrekking tot den 7 ged: en ged: in Consideratie komt dat niet tegenstaande hij 't ged: en ged: halstarrig en met stijve kaaken bij de negotive blyf persisteeren de waarheid van het aan hem ten lasten ge legde egter uit alle omstandigheden vrij wi dent is opte maken terwijl zulx zo uit de gezegdens van den 6 ge: en ged„ als wel voornamentlyk uit die vanden 1 gel: en ged zeer presumptie voorkomt. en den s ged: en gede hetzelve met eene bijzondere Contenance en zelvs met omschryving van Eenige kleine Particulariteyten voor bet de „ren 86. 87. 88 89 90 91 92. 3 94 95
English
Article 96. commissioners from this Council, and in the face of him, the seventh prisoner and defendant, has repeatedly maintained. However, because of the stubborn and affected denial of him, the seventh prisoner and defendant, as well as the defect of proof residing in the person of his accuser, the honorable official prosecutor is rendered unable to determine a corporal punishment against him, the seventh prisoner and defendant, on account of what has been charged against him. Nevertheless, subject to wiser judgment, the same suspicion prevails over his denial to such an extent that the honorable official prosecutor could not arrive at a view to regard him as entirely innocent and unpunished, or to release him from further judicial prosecution. Wherefore, and for other reasons to be further deduced in due course if necessary, The honorable official prosecutor, making his demand, concluded that the first six prisoners and defendants shall be condemned to be taken to the place where criminal sentences are customary executed here, and there the first, second, third, fourth, and fifth prisoners and defendants, named Dop, Mozes, Francies, Iek, and Fortuin, shall be delivered to the executioner, and the first prisoner and defendant, Dop, having been exposed under the gallows with a rope around his neck, they, the first, second, third, fourth, and fifth prisoners and defendants, shall each be bound to a post, while, after having been severely scourged with rods on their bare backs, and the first two prisoners and defendants, Dop and Mozes, having been branded thereafter, they shall be riveted in chains, in order that the first prisoner and defendant, Dop, therein for the term of his life, 98. the second prisoner, Mozes, for 15 years, the third and fourth prisoners and defendants, Francies and Iek, each for 5 years, and the fifth prisoner, Fortuin, for 3 years, shall labor at the Honorable Company's public works on Robben Island; that furthermore, the sixth prisoner and defendant, Cesar, after having witnessed the execution and having been soundly caned before the Caffres, shall likewise be riveted in chains for 3 years and sent back to his master; and that your Honorable Lordships please dispose concerning the seventh prisoner and defendant, Grein of Ambon, in such manner as your Honorable Lordships shall judge proper according to the exigency of the case, with condemnation of all the prisoners and defendants in the costs and expenses of justice, or to such other ends as your Honorable Lordships shall find in good justice to belong. Was signed: G: Exter. In the margin: Exhibited in court on 14 December 1786. Appeared before the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the burgher Petrus Iohannes Hiebner, of competent age, who, at the requisition of the pro interim fiscal here, Sieur Gabriel Exter, declared it to be true that the appearer, on the morning of 9 August last, having arisen and gone into his front room, having found there, first of all, the window open and the sash pushed up, as well as his desk standing in that room broken open, whereupon the appearer missed from his desk 58 rixdollars in paper money, 26 rixdollars in guilder pieces, and 30 rixdollars in old money, furthermore a double silver clasp with 6 pot pieces, 9 silver spoons, a ditto sugar box, a ditto cooling bowl with four spoons and 5 forks, while likewise a copper tea chest and 2 muds of flour that were standing in the same room were also taken, just as from a certain back room where the laundry was usually kept, 1 blue handkerchief, an empty canvas bag, a woman's skirt, a man's shirt, a tablecloth, 2 women's nightcaps, and a small canvas bag went missing on that night; that the appearer, having been called the next day by the burgher lieutenant, the honorable Pieter van Breda, learned from him that he had been in the mountain and had found some goods there, among which were some belonging to the appearer, whereupon the appearer then also received back from the said honorable Breda: 2 muds of flour 9 silver spoons 1 ditto sugar box 1 ditto cooling bowl with 4 spoons and forks 1 woman's skirt 1 tablecloth 1 man's shirt 2 women's nightcaps 1 small canvas bag and some sewing thread, the appearer declaring that when a certain slave of the widow Ekhart named Dop was captured and brought into the garden of Iohannes Kuul, the said Dop then related to the appearer that he had asked the slave of the appearer, named Fortuin of Madagascar, for food, and having received in answer from him that he had no food, but that in the front room of the appearer's house there were two
Dutch transcription
Art: 96. „ren gecommitd: eit dezen Raade en enfacie van hem 7 ge en gede iterativelijk heeft staande gehouden De E: O: Eysscher egter door de hardrekkige en geaffectee de ontkentenis van hem 7 ged: en ged„e gelyk ook door het defect van bewijs 't welk in den perzoon van zijn beschuldiger resideerd, buiten staat gesteld word, om tegens hem 7 ged: en ged wegens het aa hem ten laste gelegde eene lyfdrukkende straffe te kunnen bepaalen. zo praevaleerd nogtans dezelve Suspicie /onder wijzer oordeel :/ boven zijne ontkentenis zodanig dat de E: O: Eisscher niet heeft kunnen vollen in een begrip, om hem als geheel onschuldigen straffeloos aantemerken, of van de verdere rech terlyke Poursuites te bevrijden. Mits welke en andere rederen in tyd en wylen /: is t nood:/ nader te deduceren De H: O: Eisscher Eysch doende, Conclu„ deerde, dat de zes eerste ged: en ged zullen worden gecondemneerd, omme gebragt te worden ter plaatze daar men alhier gewoon is Crimineele gewijsdens te executeeren, en aldaar de 1 D. 3. 4 en k ged: en ged: S op Mozes, Francies, Tek en fortuin aan den Scherpregter overgeleverd en den 1 ged: en ged:e Dop met een strop om den hals onder de galg te pronk gesteld zijnde, zij 12. 3. 4 en 5 ged: en ged: ieder aan een paal zullen gebonden worden terwijl zij, na met roeden op de bloote ruegge strengelyk gegeesseld en de beide eerste ged. en ged: Topen Mozes, daarop gebrandmerkt te zijn, in de ketting zullen geklon ken worden, omme daarin den ¶ ged Sop, den tijd zyns levens den 98. den 2 geb: Mozes voor 15 Iaaren de 3 en 4 geb: en gede francies en Iek ieder voor 5 en den h ged: Fortuin voor 3 Jaaren ten robben Eylande aan 's E: Comp:s gemeene werken te arbeiden, dat voorts den E ge: en ged' Casar, na de Executie te hebben aanschouwd en voor de Kaffers dapper gelaatst te zijn insgelyks voor 3 Jaaren in de ketting geklonken, aan zijnen lijfweer terug gezonden zal worden en dat UwelEd: Achtb omtrend d en 7 gev: en ged Grein van Ambon Zodanig gelieve te disponeeren als UwElEd: Achtb: naar exigentie van zaaken zullen oordeelen te behooren met Condemnatie van alle de ged: en ged inde Kosten en misen van Iustitie ofte tot zodanige anderen fine als Uw EdEd: Achtb: in goede Iustitie zullen vinden te be horen: /:was getekend:/ G: Exter /:in margine:/ Echibi tam in Iudicie den 14 decou„ ber 1786. Compareerde voor de ondergetekende gecommit uit den E: Achtb: Raad van Justitie deezes gouvernements, den burger Petrus Iohannes Hiebner van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den pro interim fiscaal alhier S' gabriel Exter verklaarde hoe waars dat den Comp den 9 Augustus laatstl: S morgens opgestaan en in zijn Voorkamer gegaan zijnde zinde, aldaar ten eersten 't vengster open ende Schuijfraam opgeschoven, mitsg zijn in die kamer staande bureau overgebroken gevonden had, als wanneer door den Comp uit zijn bureau was ver „mist 58rd aan papiere geld 26 ryxd aan gulden stukken en 30 rijxds aan oud geld, voorts een Dobbe de zilvere knipbeugel met 6 Potstukjes 9 zilvere leepels een do zuikere trommel een do koelbakje met vier lepels en 5 Vorken, terwijl insgelijks een koper theekisje en 2 mudden meel, die in dezelve kamer gestaan hebben mede waren genoomen, gelijk ook uit zekere agterkamer daar 't wasch goed gewoonlyk en geborgen wierd, 1 blaauwe neusdoek, een ledige zeil doekse zak een vrouw rok een mans hembd, een tag laken 2 vrouwe nagtmussen en een klein zeildaet ze zak op die nagt absent waren geraakt. dat de Compe s anderen daags by den burger luitenan de manh: Pieter van Breda geroepen zijnde, van de zelve vernoomen had, dat hij in de Berk was geweest en aldaar eenige goederen waaronder van den Comp zonen ge waren gevonden had, als wanneer den Comp dan ook van denzelven manh: Breda 2 mudden meel 9. zilvere lepels 1 d Zuikertrommel 18o koelbakje met 4 lepels en vorken 1 Vrouwe rok 1 tafellaken 1 mans hembd 2 Vrouwe nagtmussen 1 kleine zeildoekse zaken wat naaijgaarn had terug bekomen, verklarende de Comps dat wanneer zekere slaaf van de wede Ek hart Dop genaamd gevangen, en in de tuin van Iohannes Kuul gebragt is, denzelven Zob als toen aan den Comp heeft verhaald, dat hij aanden slaag van den Comp in naame Portuin van Madagascar om leten gevraagd, en door denzelven ten antwoord bekomen hebbende, dat hij geen eeten had, maar dat in de voorkamer van 't huis van den Comp zig Twee
English
two muids of flour were to be found, he, Job, therefore, with some of his accomplices, had pulled open the window of that room from the outside, and thus entered the room, while meanwhile the desk was allegedly broken open by Mozis, being a slave of Tesselaar. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, being prepared, if required, to confirm the same at all times with a solemn oath. Thus done at the Cape of Good Hope, the 4th of December 1786, before the gentlemen W: J: v: Reede van Oudtshoorn and J: M: Bletterman as commissioners, who, together with the deponent and me, the Secretary, have also duly signed the minute hereof. Below: Which I testify. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Court of Justice of this government, the burgher Petrus Johannes Hiebner, who, this his preceding statement having been read out clearly and distinctly to him, declared that he persisted and maintained it, desiring that nothing more be added or removed, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So truly help me God Almighty. Below was written: Thus reviewed and sworn at the Cape of Good Hope, the 8th of December 1786. Was signed: P: J: Hiebner. Lower: In my presence. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: As commissioners, and signed: W: F: v. Reede van Oudtshoorn and J: M: Bletterman. Review. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Court of Justice of this government, the slave Job of Madagascar, who to the adjacent interrogatories has given such answers as are recorded alongside them, the accused being duly informed of his responses to be given in the margin hereof. Articles prepared and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Worshipful Court of Justice of the Castle of Good Hope, in order that Job of Madagascar, slave of the widow Ekckart, now deceased, may be examined thereon at the requisition of the pro interim fiscal G: Exter. Article 1. Question: The accused’s name, birthplace, age, and whose bondsman he is. Answer: Says Job of Madagascar, age estimated at 30 years, bondsman of the widow of Jan Hendrik Ekkert. Article 2. Question: How long ago it is that he absconded from his late master, and why. Answer: Says: about 2 years, because he had gone to steal sheep with his fellow slave Jacob and 2 boys of Mr. van Echten, Daniel and Fortuin, in the kraal of Mr. van Schoor, but had taken flight at the barking of a dog, and that he absconded out of fear that this would be discovered. Article 3. Question: Whether it did not happen shortly thereafter, when he broke into the house of the Debonnaire and stole. Answer: Says: he was not there himself, but that two boys of Mr. van Echten named Said and Daniel, who had committed this theft, told him, the accused, about it. Article 4. Question: Whether he, the accused, did not beforehand agree with the said boys that they would go steal from Debonnaire. Answer: Says No. Article 5. Question: Whether he, the accused, did not do so with Said and Daniel, both boys of Mr. Johs van Echten. Answer: [Lapses] Article 6. Question: Whether he furthermore did not come into the slave house of the said Mr. van Echten during the night with a slow match, to wake and fetch the aforesaid slaves. Answer: Says No! Article 7. Question: Whether he, the accused, did not open the window with a chisel that he had with him. Answer: Says that they wanted to lay all the blame on him, the accused, because he had absconded, as they themselves told him. Article 8. Question: Whether he, the accused, furthermore, accompanied by Daniel, did not enter through the window, force open a desk, and take all sorts of goods from it. Answer: [Lapses]. Article 9. Question: Whether these goods were not tied together into a bundle by him, the accused, and then passed out through the window, and received by Zaijd. Answer: [Lapses]. Article 10. Question: To whom and by whom the same goods were taken away, and what he, the accused, and his companion enjoyed from it. Answer: [Lapses]. Article 11. Question: Whither he, the accused, having absconded further, proceeded, and who else was with him. Answer: Says: first to have absconded to the Table Mountain with his fellow slaves Jacob and Fortuin, and that later two more boys of Simon van Blerk joined him, named October. Article 12. Question: Whether he, the accused, did not directly or shortly thereafter proceed to Hanglip, and with how many runaways they found themselves there. Answer: Says: that the 5 of them as aforesaid proceeded to the vicinity of Stellenbosch, and that Jacob, Fortuin, and Zephte Bort then being captured there, he, the accused, with...
Dutch transcription
twee mudden meel kwamen te bevinden, hij Tob derhalven met eenige van zijn Complot 't vengster van die kamer van buyten had opengetrokken, en zo in de kamer ge komen was, terwijl achtoen de bureau door Mozis zijn de een slaaf van Tesselaar zou zijn oopengebroken Niets meer verklaarende geeft de Comp voor rede „nen van wetenschap als in den text bereid zijnde zulx des gerequireerd wordende ten allen tyde met Solemneele Eede te staaven Aldus gepasseerd aan Cabo de goed hoop den k decembr 1786 voor de heeren W: J: W: Reede van Oudt „hoorn en I: M: Bletterman als gecommitt: die de mu „nute dezes benevens de Comp en mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekend /:lager:/ 't welk Ik getuijge /:was getekend:/ C: van Herssen Secretaris Compareerde voor ons ondergetekende gecommitt: uit den E: Achtb: raad van Justitie dezes gouvernement „denburger Petrus Iohannes Hiebner dewelke deze zijne voorenstaande verklaaring klaar en duijdelijk voorgeleezen weezende verklaarde daar bij te blijven persisteeren begeerende dat er niets meer bijgevoegd of van gedaan werden zal, en sprak dierhalven ter bevastiging der waarheid van dien, de solemneele woorden zo waarlijk helpe mij god almagtig /:onderstond:/ Aldus gerecolleerd en beeedigd aan Cabo de goede Doop den 8 dec: 1786 /:was getekend:/ P: D: J: Stieb „ner /:lager:/ mij Praesent /:was getekent:/ C: van aerssen Secret: /:in margine:/ als gecommitt:/ en getekend:/ W: f: V. Reede van Oudnhoorn en D: M: Bletterman Compareerde voor ons onder Erticulen gedaan maken getekende gecommitt uit en aan haeren gecommitt: uit den E: Achtb: Raade van den E: Achtb: raade van Iustitie Iustitie dezes gouverne des Casteels de goede Hoop Recollement ƒ /:onderstond:/ „ments overge - ƒ zig Vervalt ments den slaaf Job van Madagascar, denwelken op de nevenstaande vraagpoinc ten zodanige antwoorden dezelve aangetekend staan Ark: 1. Zegt Job van Madagascar des ged: naam, geboorte plaats Oud na gissing 30 Jaar Ouderdom en miens lyfeygen hij is lijfeijgen van dewwed Dan Hendrik Ekkert Hoelang 't is geleeden dat hy van Legt: omtrent 2 Iaaren om zijne overleeden lyfheer is op: dat hij schapen had wetten gedrost en waarom. steelen, met zijn mede slaar Jacob en 2 Iongens van de heer van Echten, Daniel en Fortuin in de Kraal van de heer van Schoor dog op 't blassen van een hond de vlugt hadden genoomen, en dat hij uit vrees dat zulx ontdekt zoude worden is gedrost. zegt: daar zelve niet bij te Of het niet kort daarna is zijn geweest, dog dat twee geschied, toen hij in 't huis van jongens vande heer van de debonnaire heeft ingebrooken heer van Echten in naame en gestolen! Said, en Daniel, die deze diefte gepleegd hadden hem ged: zulx verhaald hebben. Zegt Neen of hij ged: niet van tevooren met gem: jongens heeft afge sproken, dat zy bij debonnaire zoude gaan vsteelen of hy ged: zulx niet heeft ge daan met Said en Daniel byde Iongens van de Heer Iohs van Echten. overgegeven, omme ter requisitie van den prointerim fiscaal G: Exter daarop gehoord te wor den Job van Madagascar lijfen gen van de Wed Ekchart thans te gevene responsiven in margine dezes behoorlijk worden be kind gesteld. gegeven heeft, als bezijden 's heeren ged: zullende dezelvs & art: 6. L 4. Art: 6. zegte Veen! hebben. Vervalt. Vervalt. hem gev: hebben willen schuiden Om dat hy weg gedrost was zegt dat zij al de schuld op gelijk zij hen zelvs verhaalt Vervalt. zegt. eerst te zijn opgedroot Waar entoe hij ged: voorts opge na de tafelberg met zijn drost zijnde zig heeft begeeven mede slave, Jacob en Fortuin en wie nog met henvis geweest2 en dat zig naderhand nog twee Iongens van Simon van Blerk bij hem hebben gevoegd in naame October. zegt. dat zy met hun 5 of hij ged: niet dierectelijk ofte voorm: zig hebben begeeven kort daarna zig naar lehang Omstreep van Stellenbosch lip heeft begeeven en met hoeveel en dat als toen Jacob For„ drossers zij zig aldaar bevonden „tum en Zephte Bort daar op gevangen zijnde, hij gel: hebben! Bij wien en doorwien dezelve goederen zijn weggebragt gewor den en wat hij get: en zijne makker daarvan genooten heeft of deze goederen niet van hem ga: te zamen in een bondel gebon den, en dan door het Venster uit gegeven, en van zaijd in ontvangst zijn genomen geworden. Of hy ged: voorts niet door da niel verzeld door 't Verster naar„ binnen gekomen zijnde een Comptoir open gestooken en allerleij goederen daaruijt genoomen heeft Of hy ged: niet t Venster met een bytel die hy ge bij zig heeft gehad, heeft opengemaakt. Of hij voorts niet in den nagt met een slons in 't Slavenhuis van gem. e Heer van Echten is geko men, om voorsz: slaven opte wekken en af tehaalen. met 7. 10 11 2 e
English
around October went back to Table Mountain alone; that subsequently a boy of van Blerk named david and 2 boys of Franke named mentor and Salomon joined them, and from there the 5 of them went to Hanglip. Article 13. Whether he was not also present when, at Willem Schoot's, david and Mentor together with another boy of Soud named Carolus forced open the window of the mill of Vorkel, and all kinds of tools and goods were stolen from it. States that after he had returned to Table Mountain, and thus was not present at this theft, he further says they thought it would be better if he were caught here near his own garden rather than outside. Says Yes. Says Yes. Article 14. Whether the interrogated did not also help steal six oxen and shortly thereafter 2 turkeys from Cornelis van Nieuwkerken. States that he was already on Table Mountain at that time, but that he had heard the freeman Bren recount that a Commando had been sent to search for those thieves. Article 15. Whether the interrogated did not also help plunder the wagon of Arnoldus Slok and from the first forced-open trunk take various silver and paper money and some other items. States that he was not present there, but that the boy of van Blerk, Pedro, had told him, the interrogated, that he had robbed a wagon and taken from it a calabash with powder, a knapsack, and a cold chisel. Article 16. Whether on this occasion they were not pursued, and he, the interrogated, was shot and quite severely wounded. Article 17. Whether the interrogated, with some of his companions, was also at the place of Otto and stole 2 horses there, which they ate together. Article 18. Whether he was not also broken into the Company's slaughterhouse in False Bay, and stole a sum of silver and paper money along with some pieces of clothing from the chest. States that he has never yet been to False Bay. Article 19. Whether he did not for that purpose make a hole in the roof, through which he crawled in and lowered himself down. Lapses. Article 20. Whether the interrogated did not also receive a sum of twenty rixdollars for his share. Lapses. Article 21. Whether the interrogated did not commit even more and other thefts during the time he stayed around Hanglip. States that when they stayed around Stellenbosch, they stole nothing other than some garden fruits, and that at Hanglip they sustained themselves with shellfish. Article 22. How long ago it is that the interrogated left from there, to where, and with whom. States as before on Article 15. Article 23. Whether from the time he came to Table Mountain the interrogated always stayed there, or was also at other places. States that after he was shot he always stayed on Table Mountain. Article 24. Who his first companions were who joined him, the interrogated, and how they parted from him. States that those three boys Carolus, Jephta, and Mentor went back home from him, that later a boy of Calmijer named Floridon came to him, along with some runaways who successively came and went, but that his last gang consisted of him, the interrogated, Mozes of Jacob Tesselaar, Fortuin of Pieter Hiebner, Francois and Pedro of Simon van Blerk, Dirk of Frans de Nikker, and April of the dragoon Pelbron, along with Madig of Doctor Le Sueur. Article 25. Whether no more runaways joined him, the interrogated, and of how many persons his gang consisted. Article 26. Whether they did not on multiple occasions steal vegetables, sheep, and cattle. States as before. Article 27. Whether the interrogated, besides the bull of Breda and a cow of Versveld, did not also steal a beast from the gentleman van Echten and several others. States that because he always obtained his food from the garden of the gentleman van Echten from his slaves, he therefore did not need to steal; but as this was not sufficient for all of them, the others stole. States that Pedro and April drove the cow of Versveld to the mountain, which they then slaughtered together, and that he, the interrogated, Dirk, and April stole the bull of Breda; that he was not present at the other thefts of sheep, but nevertheless ate of the meat, further saying that he knew nothing of the beast of the gentleman van Echten. Article 28. Whether the interrogated, besides the sheep of van Rheenen, van Blerk, Laubscher, and Els, did not help steal still others. States as before. Article 29. From whom and at what places the interrogated primarily fetched vegetables to seek his livelihood. States that he personally was always in the garden of his mistress and the gentleman van Echten to seek livelihood. Article 30. Whether the interrogated, during his stay, did not maintain contact with wood-carriers or other boys at the Cape and receive one thing or another from them. States that the slave of the gentleman Mathiessen named Cesar brought him some food now and then, and that he otherwise maintained no contact with any boys of the Cape.
Dutch transcription
met October alleen wederom na de Tafelberg is gegaan; dat daarop een Ionge van van Blerk gen david en 2 Iongens van Franke in naame mentor en Salomon bij hun zijn gekomen, en vandaar met hun 5 nade hanen lip zijn gegaan Art: 13. Zegt Ia zegt Ja Legt, dat hij na dat hij dien of hij niet ook mede daarbij is geweest, wanneer by Willem Schoot had bekomen met da vid en Mentor beneevens nog Vorkel 't venster van de molen een jongen van Soud, Carolus is oovengebroken, en allerley genaamd, wederom na de Tafel instrumenten en goederen daar berg is gegaan, en dus bij deeze uit zijn gestolg geworden diefte niet te zijn geweest, zegt wyders dat hun dagt dat het beeter ware dat hij hier nabij zijn eigen tuin, als buiten gevan „gen werden zegt, dat hij dien tid alin Of hij ged: niet ook zes ossen en de tafelberg was, dog dat kort daarna 2 kalkoenen van hij had horen verhaalen Cornelis van Nieuwkerken van den vrijman Bren, dat heeft helpen steelen. er een Commande gezonden was, om die dieven op te zoeken. zegt! daar niet bij te zijn ge„ of hij ged: niet mede heeft „weest maar dat den jon help en plonderen de wagen van „gen van van Blerk, Pedro Arnoldus Slok en uit 't eerst hem ged: had verhaald, dat opengebroken Risje verscheidd hij een wagen bestolen had, zilver en papieren geld en eene en daar uit gehaald een „ge andere zaken weggenoomen Kalbas met kruid een knapzak, en een Kreebeitel Of zijl: niet by deze gelegenheid vervolgd, en hij gevraagde is ge schooten, en wel sterk gebles seerd geworden. of hij ged: niet met eenigen van zijn makkers, ook op de plaats van Otto is geweest en aldaar 2 paorden heeft gesto len, die zij 't zamen hebben opge geeten. art: 18 14 15 16 1 Art: 18. Zegt. nog nooit in de baay sals te zijn geweest. Vervalt. vervalt. zegt! dat toen zij zig omstreex Af hij ged: niet nog meer en an„ Stellenbosch hebben opgehou dere diefte heeft begaan, zo lang „den, zij als toen niet anders hij zig omtrend de hanglip heeft als eenige tain vrugten hebben op gehouden! gestolen, en dat zij zig aan de hanglip met Schelp Vissen hebben erneert. Legt als vooren op art: 15 Hoe lange 't is geleeden dat hij ged: van daar is weggegaan waarna toe en met wien. 22. zegt nadat hy geschoten is zig altoos op de tafelberg te hebben opge houden Legt dat die drie jongens Carolus, jephta en Mentor van hem weder na haa zyn gegaan, dat naderhand by hem zijn gekomen een jongen van Calmijer gent foridon beneevens eenige drossers die successivelijk aff en toe zijn gekomen dog dat zijn laatst 1 Off niet meerdere Orossers zig bij hem ged: gevoegd hebben en uit hoe veel perzoonen zijn bende heeft bestaan! of hy ged: van den tyd af maar hij aan den tafelberg is gekomen Zig altoos aldaar heeft opge houden, of nog aan andere plaatzen geweest is. 20 of hij ged: niet nog een somma van twintig rijxdaalders voor zijn portie heeft gehad 1 Of hi ged: niet tot dien einde een gat in 't dak heeft gemaakt waardoor hij is ingekroopen en zig heeft afgelaaten. of hij niet ook in de baayf als in de Comp slagshuis heeft inge brooken, en een somma zilver en papiere geld beneevens eenige kleedings stukken uit de kist gestoolen. Complot Complot heeft bestaan uit hem ged: Mozes van Jacob Tesselaar, Fortuin van Pieter Hiebner, Francois en Pedro van Simon van Blerk Dek van Frans de Nikker, en april van den dragonder Pelbron benevens madig van doctor le sueur. zegt als vooren. Legt! dat wijl hij altoos zijn kost bekomen heeft uit den tuin van de hr van Echten van deszelvs slaaven hij dus niet heeft behoeven te steelen, dog alzo dit niet voor hun allen genoegzaam was, hebbende andere gestolen Zegt. dat Pedrs en April of hij gev: niet buiten den Bul de koe van Versveld na de van Breda en een Roe van berg hebben gedreven, die zij versteld, nog heeft gestoolen toe te zamen geslagt hebben, een beest van de hier van Echter dat hy get. Zek en April debul en meerdere andere van breda heeft gestolen dat hy by de andere diefstallen van schapen niet bij is geweest, dog egter mede van het Vleesch gegeeten heeft wijders zeggende dat hij van het beest van de heer van Corten niets wist. zegt als vooren. zegt, dat hij voor zijn per„ den tuin van zyne lijfvrouw ende heer van Echten, om levens onderhoud te zoeken. zoon altoos is geweest in sen hij ged: voornamentlijk 30 Legt, dat de slaav van de of hij ged: niet geduurende Deer Mathhissen gent Cesar zijn verblijf met hout of ande„ hem ged: nu en dan wat eeten te jongens aan de Caab heeft gebragt heeft en dat hij verders gemeenschap gehouden ent een met geene jongens van de Caal of andere van hunl: ontvangen. gemeenschap heeft gehouden. van wien, Den aan was Plaat heeft groente gehaald. H. Of hij ged: niet behalven de Scha„ Aen van van Rheenen van Blerk laubser en Elser niet nog andere heeft helpen steelen. Ofzijl: niet tot meerdere reizen, groentens, schapen en beesten gestoolen hebben Art: 25. Wie zijne eerste makkers zijn geweest, die bij hem ged: gekomen en hoe zij van hem afgeraakt Art: 31. zijn! 1 . - „
English
Whether he, the accused, did not often come to the garden of Mr. Joh van Echten, and what he, the deponent, did there. Says that he daily stayed in the garden of Mr. van Echten, except during the time that he was at the Hanglip and around Stellenbosch. With whom he had been primarily acquainted, and who knew of his presence there. Says with Bren and Cesar, who always provided him with food and tobacco, and even brought him into the gallery while the boys of Mr. van Echten were making music, that he slept there in the cookhouse at night, ate and drank with the boys. Says further that when he had often intended to return to his mistress, the said Bren and Cesar restrained him from doing so, saying that so much was being stolen and that all this would be put on his, the accused's, account, and he, the accused, would therefore be hanged or broken on the wheel. Whether he, the accused, was not also often with the boy Fortuin in the garden of Piet Hiebner, who also provided him with food from time to time. Says that he was sometimes there in the garden of Piet Hiebner, and was together with the same slave Fortuin. Whether he, the accused, did not, with the help of this Fortuin, steal some bags of flour from the room of his master's house. Says that he did indeed go downstairs with that gang that broke into Hiebner's, but was not present at the theft, while he went to the garden of Mr. van Echten. The court confronted him that he broke open the desk with a garden rake. The accused persists and says that he was not in the room. In what manner and with whose further help they carried this out. Says as before, and that Ioozes and Fortuin must know this. Whether he, the accused, did not break open the chest and take papers and silver money, as well as some other silverware out of it. Says as before, and that he only saw the money when they came back to him, the accused, while previously he had only heard Fortuin speak of flour that they would come and fetch, as he, Fortuin, intended to join him. Where he, the accused, brought these goods, and where they ended up. Says that they hid the flour that evening in the bushes, and took it away the next day, and that they used the money to buy food whenever one of them went to the Cape. Whether he, the accused, was not the leader of the said gang, or held any authority among them. Says that none of them was the leader, but that each had to fend for himself as he, the accused, did, for he only went to the garden of van Echten to get food. Whether he, the accused, did not dispose of the stolen goods and decide who could stay with the gang or not. Says as before. Whether he, the accused, did not have a firearm with powder and lead, and from whom he got it. Says yes, and that he obtained it from Fortuin, together with a little powder in a horn, and that he made nails from old pewter dishes. For what use he, the accused, always carried the same with him. Says that he took this snaphaan along to shoot game, that it was never his intention to harm people with it, that he mostly left it up on the mountain when he came down. Whether he would not have offered resistance with it, and immediately shot at his servant in the garden of Hiebner. Says as before. Whether he, the accused, did not also on several occasions wound people and shoot them dead. Says no, that he is indeed guilty of theft, but never of murder. Whether he, the accused, did not also carry out this or that alone, or was always accompanied by someone. Says no, that he did not do such things, says that he was mostly only at the Cape and in the garden of Mr. van Echten. Whether, besides the aforementioned thefts, he did not commit any others. Says no, that he was nowhere else than at the stealing of those horses, because he had his food provided without worry. Whether he did not do something similar long before his desertion and before the theft at the bonaire. Says that when he still lived with Ekkert he did steal vegetables and lemons. Where he, the accused, then obtained clothes and a pot or kettle during this entire time, in which he cooked in the mountains. Says that now and then he also received a piece of old clothing from Bren and Cesar, and that he took the kettle and pot with him when he deserted. For what reason he, the accused, changed his place of residence some time before his capture, and wanted to go back to the Hanglip with his gang. Says that they came out of [illegible] to seek other sustenance again.
Dutch transcription
zegt dat hy dagelyks zig Of: hy ged: niet dikwils in den heeft opgehouden in den tuin van den Heer Joh van Echten tien van den Heer van Echten is gekoomen en wat hij get: aldaar behalven dien tyd dat hij aan de Hanglip en omstreeks stel lenbosch is geweest. verrigt heeft. zegt met bren en Cesar dewel Het wien hij voornamentlijk ke hem altoos van kost en in kennis geweest is, en wee van tobak hebben voorzien en zijn praesentie aldaar heeft geweken hem zelvs in de gaanderij hebben gebragt terwijl de jon „gens van de heer van Echten mulicieerden, dat hij daar de koogts 'S nagts geslopen, gegeeten en gedronken heeft met de jongens. zegt. wijders dat wanneer hi dikwils vanzints was geweest om zig weder na zijn lyfvrouw te begeeven gem: bren en Casar hem hier in hebben tegengehouden, met te zeggen dat er zo veel gestolen wierd en dat dit alle op zijn ged: rekening wierd gesteld, en hij ged: daar om zoude gehangen of gera„ braakt worden. Of hy ged: niet mede dikwyls zegt dat hij zomtyds doar is geweest bij de jonge in dituir van Piet Hulner Fortui, die hem van tyd tot is geweest en met dezelve slaven Fortuin te zamen heeft gedaan tijd ook van eeten heeft voorzien. e zegt dat hij met dat Complot„ of hij ged: niet met dies dat bij Hiebner heeft gebre Fortuin Hulpe eenige zakken ken, wel mede na beneden is meel uiet de kamer van zijn gegaan, dog bij de diefte lijf heeren Huijs heeft gestolen niet praesent te zijn geweest terwijl hij na de tuin van de heer van Echten is gegaan Midzes zegt hem insfacie, dat hij met een tuinhark het Comptoir heeft opengebrooken de ged: persisteert, en zegt niet in de kamer te zijn geweest zegt als voren, en dat Ioozes en fortuin zulx moeten weeten.— Op hoedanige wijze en met wions hulpe meer zij zulx verrigt hebben. 34 33 Art: van n me -. 32. art: 31 - Art: 36 of hy ged: niet de kas heeft Zegt als vooren; en dat hij het geld eerst heeft gezien opengebrooken en papieren en toen zij weerom bij hun ged: zilvergeld, beneevens eenig ainder waren gekomen, terwyl hij van zilver goed daariit heeft genomen te vooren alleen van fortuin van meel heeft horen spreken dat zijl: zouden komen halen, wijl hij Fortuin zig bij hem dagt te vervoegen. - Zegt dat zij het meel dien Waar hij ged: deze goederen avond in de bosjes hebben heeft gebragt en waarzij verstoken, en 's anderendaags beland zijn. vandaar afgehaald en dat zy het geld hebben geEmployeerd Som kost te kopen, wanneer en iemand van hun na de kaap ging Jeti Legt. dat niemand van hun Of hij ged: niet aanvoerder van de aanvoerder is geweest, maar zelve bende is geweest, ofte eenig dat iets voor zich zelve heeft gezag daarbij heeft gevoerd! moeten zorgen zo als hij ged: gedaan heeft, want dat hij maar na den toen van van Echten ging omkost te halen. — zegt als vooren. 40. zegt Ia, en dat hij tzelve van of hij ged: niet een geweer heeft Fortuin heeft bekomen, bene„ gehad met kruid en lood, van „vens een weinig kruid in wien hij zulx heeft gekreegen. een hoorn, en dat hij nagel heeft gemaakt van oude tinne Schotels 41 zegt dat hij dien snop Tot wat gebruik hij ged: het haar heeft mede geno„ zelve altoos heeft met zich ge „men, om wild te schieten dragen dat 't nooyt zijn voorneemen is geweest, om er menschen mede kwaad te doen, dat hij dezelve meesten tyds heeft boven gelaaten op de berg wanneer hij beneeden kaam of hij dan niet over de gestolene zaken heeft gedisponeerd en we bij de bende kost blijven afte niet Art: 43 2 zegt Neen! dat hij zig wel aan of hij ged: niet ook bij verschei diefte maar nooit aan moord heeft schuldig gemaakt ene gelegenheden menschen verwond en dood geschooten. Art: 42 zegt neen, dat hij zulx niet zegt. dat hij meester tids alleen aan de Caab en in den tuin van de hr van Echten is geweest. ƒ zegt neen dat hij nergens off hij buiten de vooraange„ anders is geweest, als bij haalde diefstallen niet nog 6 steelen van die Paarden andere heeft gedaan! wijl hij de onbezorgde kost had. 46. of hij diesgelyke niet heeft zegt. dat toen hy nog bij Ekkert gewoond heeft gedaan lange voor zijn drossen wel groentens en lemieneri en voor de diefstal bij de bon naire. gestolen te hebben zegt. dat hij nu en dan ook waar hi ged: dan geduurende een stuk oude klederen dies geheelen tyd aanklederen van bren en Cesar heeft en aan pot of ketel is gekomen gekregen, en dat hij deketel, waarin hij in 't gebergte gekookt en pot bij zijn opdrossen heeft. heeft medegenomen. — zegt Sa Snis Legt dat zij gekomen uijt wat hoofde hij ged: 49 of hij ged: niet eenigen tyd voor zijne gevangenneening zijn verblydplaats heeft veran derd, en met zijn Eende weder naar de hanglip gaan willen 44 of hij ged: niet ook 't een ofte an„ dere alleen heeft uitgevoerd, af te altoos van ymand is verzeld geweest 43 of hij dan daar mede niet zoude tegenweer gedaan hebben, en in Den tuin van Hiebner dadelijk naar deszelvs knegt heeft geschotten wederom ander Vorst te doen. en ng de ƒ heeft zijn 48 47.
English
reached the dunes and got lost there, and became separated from the others, whereupon he, the interrogated person, went back to the Table Mountain with Francis. Says, as before, in the garden of Mr. van Echten. Says to have hidden in the chicken coop for 2 days. Because he had heard from Cesar that a commando of Hottentots had gone after them. Says that he thought he could stay there quite at ease, because it was not the first time he had hidden himself there, but had already done so for two years. Article 50. Whether he, the interrogated person, since his return has mostly stayed and hidden himself here in the gardens. Whether he, the interrogated person, was then not afraid of being discovered and captured! 51. In what manner he, the interrogated person, was able to hide himself at the place of Mr. van Echten in the chicken coop, and how long he stayed there. 52. returned to these mountains, and whether he returned alone or in greater numbers. 53. Says yes, to be guilty and to have deserved punishment. Whether he, the interrogated person, will not confess to having made himself guilty and very punishable in every way. 54. Says not to know what punishment he has deserved for deserting and stealing, but that he has never made himself guilty of murders. Whether he, the interrogated person, will be able to put forward anything for his excuse. Thus interrogated and answered at the Cape of Good Hope on 18 November 1786 before the gentlemen Johannes Martinus Horak and Andrees van Sittert, members of the Honorable Council of Justice aforementioned, who duly signed the minute of this together with the interrogated person and me, the Secretary. Lower down: Which I witness. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. Confirmation. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave Job of Madagascar, to whom the preceding interrogatories and answers having been read aloud word for word, clearly and distinctly, declared to persist therein, wishing nothing to be added or subtracted, except only that he also made himself guilty of breaking open the desk at Hiebner's and concealing the flour there, just as he also confessed during the interrogation of the slave Fortuin. Thus done and confirmed at the Cape of Good Hope on 8 December 1786. Lower down: a cross and written around it: this mark was set by the hand of Job of Madagascar. Still lower: in my presence. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners, and signed: W: P: V: Reede van Oudtshoorn and J: M: Bletterman. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave Mozes of Bougies, who to the adjacent points of interrogation gave such answers as are noted beside them. Articles made and submitted to the gentlemen commissioners from the Honorable Council of Justice to examine thereon, at the requisition of the pro interim fiscal J: Exter, Mozes of Bougies, now the gentlemen's prisoner, whose responses to be given shall be duly recorded in the margin of this. Article 1. The prisoner's name, birthplace, age, and whose slave he is. Says Mozes of Bougies, aged, by estimate, 40 years, slave of Jacobus Tesselaar. 2. What were the prisoner's ordinary duties in the service of his aforementioned master. Says to have worked in the garden. 3. For what reason he, the interrogated person, absented himself, and where he went. Says to have deserted 4 days after he was bought by his master at the auction of Enkert, namely on a Sunday, when he, the interrogated person, had obtained permission to go out, it having then, according to his statement, become too late to come home. 4. Whether he, the interrogated person, did not long ago desert from his master, and how long ago this happened. Says as before, and indeed to the Table Mountain. 5. Whether he, the interrogated person, did not immediately join the deserters Job, Pedro, etc. Says to have found Job and Francis after he had been on the mountain for one day, as well as another Madagascar boy whose name he does not know how to state, and April, slave of the dragoon Velbron, along with Dirk of Frans de Nikker, as well as Pedro. 6. Whether he, the interrogated person, then knew where the aforementioned deserters were staying. Says that he sought out Job in the mountains. 7. Whether he, the interrogated person, did not speak with one or another of them while they approached the gardens and entered them! Says to have been banished outside for some time by his previous mistress, subsequently taken back into her house here, and furthermore to have been sold to Tesselaar, who locked him up every evening, thus he had no opportunity to speak to her. 8. To be made known. 9.
Dutch transcription
zijn tot in de duinen en aldaar verdwaald, en van den anderen afgeraakt zijn, wanneer hij gel: met Francis wederom na den tafelberg is gegaan. zegt als voren in de tuin van de hr van Echten 5 Legt. 2 dagen in 't hoenderhok Op hoedanige wijze hij ged: zig verborgen te zijn geweest op de plaats van de M„r van Om dat hij gehoord had van Cesar dat er een CommanEchten in het hoenderkok heeft verbergen kunnen en do hottentotten op hun af hoelang hij aldaar geweest waren. is. zegt. dat hij aldaar heel gerust meende te kunnen vertoeven, wijl 't niet de eerste maal was, dat hij zig daar verborgen had, maar zulx al zederd twee jaaren had gedaan. 53. zegt. Ia schuldig te zijn en Of hij ged: niet bekennen zal zig straf verdiend te hebben op alle wijze schuldig en zeer Strafwaardig te hebben gemaakt 54 zegt niet te weeten welke Of hij ged: nog iets tot zijne straf hij over drossen en verschoning zal kunnen bij steelen verdiend heeft, maar brengen. dat hij zig nimmer aan moorden heeft schuldig gemaakt, Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo d goede Hoop den 18 Novbr: 1786 voor de heeren Iohannes Martinus Horak en Andrees van sittert leeden uijt den E: achtb: raad van Zie „titie voorm: die de minute dezer beneevens /:Onderstond:/ of hij ged: dan niet bevreest is geweest, ontdekt en gevangen te worden! 62 Art: 50 of hy ged. zederd zijn terugkomst net de meeste tyd zeg alhier in de tuinen heeft op en verborgen gehouden: wederom aan dit gebergte is gekoomen en of hij alleen of in meerder getal terug is gegaan. 1 de ged: en mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekend. /:lager :/ 't welk ik getuijge /:was gete kend:/ C: van Aerssen Secret: Recollement. Compareerde voor ons ondergetekende gecommitt: uijt den E: Achtb: raad van Iustitie dezes gouvernements den slaaf Job van Madagas „car, dewelke voorenstaande interrogatoria en antwoorden van woorde tot woorde klaar en duydelijk voorgeleezen zijnde, verklaarde daar bij te blijven persisteeren met begeerte dat daar van off bij gedaan worden zal, als alleen dat hij zich mede schuldig heeft gemaakt aan 't openbreken van't Comptoir bij Hiebner in 't heelen van 't meel aldaar, gelijk hij bij 't vernoor vanden slaav Fortuin mede bekend heeft. /:Onderstond:/ Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de goede Hoop den 8 december 1786 /:lager:/ een kruijs en daar omschreven:/ dit merk steld eigenhandig Sob van Madagascar (:nog lager:) mij praesent /:was getekend:/: C: van Rerssen Secret: /:in margine:/ als gecommitt: /: en getekend/ W: P: V: Reede van Oudtthoorn en J: M: Blet, „terman Compareerde voor ons Articulen gedaan maken Ondergetekende gecommitt: en aan heeren gecommitt: uit uit den E: Achtb: raade den E: Achtb: Raad van Ius van Justitie dezes gouver titie overgegeeven om ter requi nements den slaad Mozessitie van den pro interim fiscaal van bougies, dewelke op 9: Exter daarop gehoord te de nevenstaande vraag worden Mozes van bougies poincten zodanige ant thans 's heeren ged: zullende woorden gegeeven heeft deszelvs te geevene responsiven als bezyden dezelve aange in margine dezes behoorlyk tekend staan werden 8 9 Zegt Mozes van bougies oud, na gissing 40 Iaar lyfeigene van Jacobus Tesselaar zegt in den tuin te hebben geweest. zegt. te zijn gedrost 4 dagen of hij ged: niet voorlangen tyd nadat hij door zynen lyfheer van zyn lyfheer wegen opgedrost Op de vendutie van Enkert is, hoe lang zulx is geleeden. was gekogt, en wel op een Zondag, wanneer hij ged: Per„ „missie had, bekomen, om uit te gaan, zijnde het toen, naar zijn zeggen te laat geworden, om thuis te komen. zegt als vooren, en wel na de Legt Job en Francies te of hij ged: zig niet directelijk hebben gevonden, nadat hij eenen dag op den berg was heeft gevoegd bij de drossers geweest, als mede nog een Job Pedio &o Madagascarse Jonge, dewelke hij bij naame niet weet op te geeven, en april slaad vanden dragonder Velbron benevens Dek van Frans de Nikker, als mede Pedro. Legt: dat hij Job in het Of hij ged: dan heeft geweeten, gebergte heeft opgezogt waar gem: drossers zig op hielden. Zegt. door zijne voorigd lijf of hij ged: niet met de een en an vrouw eenigen tid buiten deren derzelven heeft gesproken te zijn gebannen, vervolgens terwijl zij zig de tuijnen genaderd wederom bij haar hier is huys genoomen, en voorts aanteselaaren indezelve gekomen zijn! te zijn verkogt, dewelke hem alle avonden opsloot dus geen gelegenheid gehad om haar te spreken uijt wat Reeden hij ged: zig geabsenteerd heeft, en waar na toe hij zig heeft begeeven. wat in den dienst van gem: zijn lijfheer, zijn des ged: ordinai re verrigtingen zijn geweest. des gev naam, geboorte plaats Ouderdom, en wiens lyfeygen hij is. Art: 1 worden bekend gesteld Art: 8. tafelberg ƒ
English
Lapses. Article 8. States as to Article 5. Whether they were not together in greater numbers, and whether some did not leave them again. How strong the gang was when he, the defendant, joined the same. States that there were no more than he, the defendant, Job, Francis, Pedro, April, Pek, and later Madislaad of the doctor Lesueur came to join them, as well as Fortuin, bondservant of Hiebner, while furthermore from time to time some raw newly arrived slaves came to them, who were subsequently caught. Whether he, the defendant, did not sometimes deliver or hand over something to them for their maintenance. States that during the day they always kept themselves hidden here and there, but at night came together with one another again. Whether they were always together, or divided themselves into parties. States that they continually changed their place of residence, one week here and the other there; that toward the end they intended to go further into the countryside, and this indeed upon the advice of Job, but that they continuously lost track of one another. Where they mainly had their stay, and whether they did not also stay at other places. States that they stole vegetables in the gardens, and furthermore here and there some sheep and cattle, whatever they could get. In what manner they were able to make a living there. States as before. Whether they did not support themselves with the robbery of vegetables, sheep, and cattle. Article 15. Where and from whom they stole such. States that they first stole a cow from Versveld, which was grazing at the so-called Platteklip, and which was driven some distance up the mountain toward them by Pedro and April, and further slaughtered by Job and carried further by them all to their cave. States further that at the farm of Servaas Breda a bull was stolen by Pek, Job, and Francis; that at Simon van Blerk's sheep were stolen 2 times, namely one by Francis and later by Francis and Pedro one each; that at the farm of the former Burgher Councillor, the gentleman Jacobus van Reenen, once 3 sheep were stolen by April and Pedro, and another one by three raw newly arrived slaves who were in the plot, and that at the kraal of Elsje at the Salt River they had already tied the sheep to take them away, but were then discovered. States no. Whether they did not also receive maintenance from wood-gatherers and other boys. States that Job always had a comrade in Fortuin, and frequently went to him at night; states further that he, the defendant, was also there once, but that Job was mostly at night in the garden of the merchant, the gentleman Johannes van Echten, from where he then always brought with him bread, rice, tobacco, and other things, which he said he obtained from a certain free man named Dren, residing with the gentleman van Echten, and from the slaves of the gentleman van Echten, predominantly one named Cesar; states further that Job frequently related to his comrades that when he came at night into the garden of the aforementioned gentleman van Echten, he ate together with Cesar in the kitchen. Whether they did not keep intercourse with other boys from the gardens, and the Cape. Article 18. States yes, once on a night with their number, to wit he the defendant with Job, Pek, Francis, and April; that Job first went inside into the garden of Hiebner to his boys in the garden, and told his comrades that they had to wait in the garden until he should call them; that after Job had spoken with Fortuin, slave of Hiebner, he had come to call his comrades, saying come now, everything is ready; that they, having gone to the house, immediately found the wooden shutters open from the outside, whereupon they also opened the other shutter, and having pushed open the sliding windows, stole 2 bags of flour from the room; that he, the defendant, then entered through the window; and that Job then broke open the cabinet with a garden rake, and took from it some paper and silver coin currency; and that Fortuin took along some silver spoons and forks as well as a small cooler basin, and subsequently went along with them. Whether they did not also break into the house of Hiebner and steal money and silverware along with some bags of flour from it. In what manner they accomplished this, and who was helpful therein. Article 19. States as before. Where they left these goods. States to their place of residence. Where they took these goods. Article 21. States that Job was the leader, and that the aforesaid each stole and plundered according to his own will wherever they found an opportunity. Who among them was the leader, and what each did in particular. Article 22. States that Job had a gun with him, which he said he had received from Fortuin, with some powder and lead; that he, the defendant, further saw that Pedro, slave of van Blerk, also brought to Job powder, bullets, and hail-shot, which he said he had stolen from farmers' wagons. Whether they did not have one or more guns, with powder and lead. Article 23. States as before, and that Job shot rock hyraxes with that gun, without the defendant knowing that any further mischief was committed with it. To what end they had such with them, and by whom they were provided therewith. Article 24.
Dutch transcription
Vervalt. Art 8. Zegt. als op art: 5 zegt dat er niet meer zijn geweest, als hij ged Job Francis, Pedro, April: Dek en naderhand nog bij hun te zijn gekomen, Madislaad van den doctor Lesueur, be nevens Fortuin lijfeigen van Hiebner, zynde er nog wijders van tid tot tijd eenige baarschen slaven bij hun gekomen, die dan naderhand opgevangen zijn zegt dat zij zich bij dag al„ Of zijlieden altoos te zamen „toos hier en daar hebben zijn geweest, ofte in partijen verstoken gehad, dog inden zig verdeeld hebben. nagt weder bij den anderen gekomen zijn. Legt altoos van verblyv Waarzijl: voornamentlijk hun plaats te zijn verwisseld verbeyd hebben gehad, en of zij de eene week hier ende andere zig niet ook nog aan anderen daar, dat zij op 't laatst van plaatzen hebben opgehouden voornemen zijn geweest om verder na buiten te gaan, en zulx wel op 't aanraden van Iob, dog altoos van den anderen te zijn geraakt. Zegt inde tuinen groentens Op hoedanige wijze zijl: aldaar te hebben gestolen, voorts hebben kunnen aan de kostkomen. hier en daar eenige schapen en beesten, wat zij maar heb„ Een kreueren krijgen. Zegt als vooren. — Of zijl: zig niet met rooren, van groentens, schapen, en beesten onderhouden. Of zijlieden niet in meerderer getal zijn te zamen geweest, en of niet eenige wederom van hun zijn afgegaan. Hoe sterk de bende geweest is, toen hij ged: bij dezelve is ge komen. of hij ged: aan hunl: niet Somtyas iets tot hunl: onderhoud heeft geleverd ofte afgegeven Art: 15 aats inde d drost zijn g n ens 4 n 14 12. 1 J ƒ 10. Legt eerst van Versveld een kooij te hebben gestolen gestoolen hebben. die aan dezo genaamde platte klip ter werdeliep, en die door Pedro en April een end weg de berg op naar hien toegedreven is, voorts door Iob geslagt en wijders door hun alle naar heen hol gedragen. — zegt verders dat op de plaats van Servaas Breda een bul is gesto„ „len door Pek Job en Francis. - bij Simon van blerk 2 maal schapen gestolen te zijn, als een door Francis en naderhand door Frances en Pedro ieder een. — op de plaats van den oud Burgerraad d: H: Jacobus van Reenen eens 3 schap en gesto. „len te zijn door April en Pedro en nog door drie baarsche slaven een, die onder het Complot zijn geweest aande Craal van Elser bi dezoute rivier de schapen reeds te hebben gebonden om ze weg te brengen, dog als toen ontdekt te zijn. — Zegt neen. — zegt. dat Job altoos inden makker Fortuin heeft gehad en daar dikwijls des nagts na toe te zijn gegaan; zegt voorts dat hij ged: ook eens daar is geweest, dog dat zob meest des nachts is geweest in de tuin van den Koopman de h„r Johannes van Echten, van waar hij dan altoos met zich heeft gebragt brond, rijst, Tobak en andere zaken, die hij zeide van zekeren vrijman Dren genaamd, en bij de hr van Echten woonagtig, En vande Slaven van de h van Echten voornament lijk een gen' Casar te hebben gekregen, zegt voorts dat Iob Dikwijls aan zijne makkers verhaald heeft als hy des nagt in den tuin van gem: Heer van Echten kwam, met Casar te zamen in de Combuijs te hebben gegeeten. 18. Regt Ia eens op een nagt zijl: niet ook in't huis van met hunr te weeten hij ged: Hiebner gebroken en geld en met 1o6 Iek Francis en Zilvergoed met eenige zakken April, dat Tob eerstnabin meel daar uit gestoolen! Of zijl: niet met andere Iongens gemeenschap gehouden. tuin van Hiebner tot zijn uit de tuinen, en de Caob hebben 16 of zijl: niet ook van Hout en andere Iongens onderhoud hebben gekregen. Art. 15 waar en van wien zijl: diergelyken nen „nen is gegaan, in den tuin by de Iongens, en aan zijne makkers heeft gezegt, dat zij zo lang moesten wagten in de tuin tot dat hij hun zou roepen, dat na dat Iob met fortuin Slaav van Hieb „ner had gesproken, hij zijne makkers was komen roepen met te zeggen kom nu maar 't is alles klaar, dat zy hier op gegaan Zijnde na 't huis met een de houte rengsters van buiten open hadden gevonden, waar op zij 't ander vengster ook open ge„ „maakt en de Schuifraamen opengeschoven hebbende 2. zakken met meel gestolen hebben uit de kamer. — dat hij ged. daarna door 't vengster is binnen gegaan; en als toen Iob me een tuinhark 't Cabinet heeft opengebroken, en daar uit eenige papier en zilvere munt specie genoomen en dat Fortuin eenige zilvere lepels en vorken benevens een do Koel„ bakje heeft mede genomen, en vervolgens met hunl: is mede ge„ gaan. Legt! als vooren. regt: na hun verblijf plaats waarzijl: deze goederen hebben megenoomen. gelaaten. zegt. dat Job de aanvoerder wie onderhunl: de aanvoerder is geweest, en dat voorsz: is geweest en wat ijder bezonders ijder na zijn eigen wil geste, gedaan heeft! „len en geroof hebben waar zij maar gelegenheid vonden. zegt dat Iob een geweer bij of zijl: niet een of meerdere gewee zig heeft gehad, dat hy heeft zen hebben gehad, met kruid en gezegd van Fortum te hebben lood. gekregen, met eenig kruid en lood, dat hij ged: voorts gezien heeft, dat Pedro slaad van van Blerk aan Iob ook heeft gebragt kruid, kogels en hagel, dat hij zeide van boerewagens te hebben gestolen. zegt als voren, en dat Jak met dat Tot wat eijnde zij zulx hebben bij geweer dasjes heeft geschooten zig gehad, en door wien zij daar zonder dat de ged: weet dat daar Mede zijn voorzien geworden. verder eenig kwaad mede is uitge voere geworden. Op hoedanige wijze zijl: zulx verrigt hebben, en wie daar bij is behulpzaam is geweest Art: 19 Art: 24: ken n maal ha and . van ben t en 23. 22. 21
English
Article 24 Whether the defendant did not carry out anything alone, before anyone else. States nothing but what he has said here before, and that he was never out alone to carry out anything. Says No! Article 25 Whether the defendant did not already commit several thefts before his desertion. Article 26 Whether the defendant will thus not confess to having made himself very guilty and deserving of punishment through his conduct. Says Yes, being convinced that he has done evil and therefore deserved punishment. What he will put forward in his excuse. Says that he begs for forgiveness. Underneath stood: 27 Thus questioned and answered at the Cape of Good Hope on 17 November 1786 before the gentlemen Johannes Marthinus Horak and Andries van Sittert, members of the Honorable Council of Justice aforementioned, who have duly signed the original draft of this together with the defendant and me, the Secretary. Lower down: Which I witness. Was signed: C. van Rerssen, Secretary. Recollement Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, Moses of Bougis, who, having this his foregoing interrogation with the responses given thereto clearly and distinctly read out word for word, declared that he persisted therein, desiring that nothing more be added to or taken from it. Underneath stood: Thus done and re-examined at the Cape of Good Hope on 8 December 1786. Signed: A cross, and there described: this mark was made by the own hand of Mozes of Boegies. Lower down: In my presence. Was signed: C. van der S., Secretary. In the margin: As commissioners, signed: W. F. H. R. van Oudtshoorn and J. M. B. Vesterman. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave Francis of Mozambique, who to the adjacent interrogatory points has given such answers as stand noted beside the same. Articles drawn up and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Council of Justice, in order to be heard thereon at the requisition of the interim Fiscal G. Eyten, Francis of Mozambique, slave of the burgher Simon van Blerk, now the prisoner of the court, the responses given by him to be duly recorded in the margin of this. Article 1 The questioned person's name, birthplace, age, and whose bondsman he is. States Francis of Mozambique, age estimated at 20 years, bondsman of the burgher Simon van Blerk. Article 2 What ordinary duties the defendant performed in the service of his said master. Says that the defendant sold grapes during the grape season, and otherwise worked in the garden. Article 3 Whether the defendant deserted on the roads from his master a long time ago, and how long ago this happened. Says in the last grape season. Article 4 For what reason the defendant absented himself, and where he went. Says because his master had beaten the defendant, thinking that grape money was missing, and that he therefore fled to Table Mountain. Article 5 Whether the defendant did not immediately join the runaways Job and Pedro. States yes. Article 6 Whether the defendant then knew where the said runaways were staying. Says no, that the defendant had not known where the runaways stayed, but that after he had been in the mountains for one day, he discovered Job alone, and afterwards Pedro of his master, and April of the dragoon Veldbron. Article 7 Whether the defendant did not sometimes deliver or hand over something to them for their maintenance. Says No. Article 8 Whether the defendant did not speak with one or another of them while they approached the gardens and entered into the same. States No. Article 9 How strong the gang was when the defendant joined the same. Says that there were eight boys with them then, namely Job, Pedro, and April, furthermore Mozes of Desselaar, Dirk of Frans de Nikker, and two more whose names he does not know, who were later captured. Article 10 Whether they were not together in greater numbers, and whether some did not leave them again. Says as before! Article 11 Whether they were always together, or divided themselves into parties. States that they always kept with each other, but sometimes divided themselves, namely into groups of three, to steal vegetables and food. Article 12 Where they mainly had their stay, and whether they did not also stay at other places. Says here in the mountains and also towards the Rondebosch mountain, where they stole whatever they could get. Article 13 In what manner they were able to make their living there. Says by stealing out of the gardens at night to sustain themselves. Article 14 Whether they did not maintain themselves by robbing vegetables, sheep, and cattle. Says Yes, and indeed to have stolen sheep wherever they could get them, and also a cow at Versveld's, and also a bull at one Breda's, and that at Versveld's the cow was stolen by the defendant, Job, Mozes, Pedro, and April; at Breda's, when the bull was stolen, it was Dirk, Job, and April. Article 15 Where and from whom they stole such things. Says as before, and that they stole sheep at van Reenen's, and also once at his master's; at van Reenen's, sheep were stolen by April and Pedro; at his master's, the defendant and Pedro stole; that they also stole sheep at the mill, and also at a small house close to the mill, the defendant, Pedro, and April having stolen there for the first time. Article 16
Dutch transcription
zoekt. art: 24 Legt niets als 't geen hij hier of hij ged: niet een ander voor vooren heeft gezegd en dat hy zig alleenig heeft uit gevoerd nooijt alleenig om iets uit is geweest. Zegt Neen! 26. zegt Ia: te zijn overtuigd dat of hij ged: duseniet zal beken hij kwaad heeft gedaan en nen door zijn bedrijf zig zeer dierhalven Straf te hebben Schuldig en strafwaardig te hebben gemaakt. zegt. dat hij vergiffenis ver Wat hij tot zijne Verschoning zal bybrengen. /:onderstond:/ 27 Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 17 Novbr: 1786 voor de Heeren Iohannes Marthinus Dorak en Andries van Sittert leden uit den E: Achtb: Raad van Iustitie voorm: die de minute dezer benevens de ged: en mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekend //: lager:/ t welk Ik getuijge. /:was getekend:/ C: Van Rerssen Secretz Compareerde voor ons onderget: gecommitt: uit den E: Achtb: Raad van Justitie dezes gou„ „vernements Moses van Bougirs, dewelke deze zijne voorenstaande interrogatorie met de daar op gegevene responsiven klaar en duydelijk woordelyx voorgeleezen wezende, verclaarde daarby te blijven persisteeren met begeerte dat er niets meer bij ofte van gedaan worden zal: /:Onderstond:/ Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de goede Door den 8 8ec: 1746 /getekend:/ Kruijs) en daar omschreven dit merk steld eigenhandig Mozes van boegers /:lager mij praesent /:wrs getekend/ C: Van ders /en Secret. /: in mar gme:/ als gecommitt: / getekend:/ WeH. Reede van oudt hoorn en J: M: B Vesterman. Recollement of hij ged: niet voor zyn drossen al meerdere dieftens heeft gepleegd verdiend. Compareerde voor ons onderget: gecommitt: uit den E: Achtb: raad van Justitie dezes Gou van Mosambique, dewelke op de nevenstaande Vraag poincten zodanige antwoor den gegeeven heeft als bezijden dezelve aangetekend staan. Art: 1 Legt Francis van Mosambique des gev' naam, geboorte plaats„ Oud na gissing 20 Iaaren ouderdom en wiens lyfeigen hij as lyfeigen van den burger Simon van Blerk. zegt. dat hy get: druyven heeft wat in den dienst van gem: zijn verkogt, in de druivertijd en lyfheer, zijn dis ged: ordinaire anders in den tuijn gewerkt te verrigtingen zyn geweest zegt in den laatsten druiventije Of hij ged: voor langen tijd van zijn lyfheer wegenop gedrost is! Soe langs zulks is geleeden! zogt om dat zijn lyfheer hem ged:e geslagen had, terwijl hij dagt dat en druwen geld manqueerde daarom na't tafel gebergte ge„ vlugt te zijn. Legt Sal zegt neen dat hij gu: niet ge„ of hij ged: dan heeft geweeten weeten had, waar de drossers waar gem: drossers zig ophielden Zig ophielden, maar dat nadat hij een dag in 't gebergte geweest was, Tob alleen te hebben ontdekt en naderhand Pedro van zijn lijfheer en April van den dragonde Veldbron Of hij ged: zig niet directelijk heeft gevoegd bij de drossers Job e Pedro Uyt wat red en hy ged. zig gealesen teerd heeft, en waarnat toe hij zig heeft begeeven. articulen gedaan maken en aan Heeren gecommitt: uijt den E: vernements, den Slaaf Francis Achtb: raade van Iustitie overge geeven, om ter requisitie vanden pro interim fiscaal 9: Eyter daarop gehoord te worden Francis van Mozambique lyfeygenen van den burger Simon van Blerk thans 's heeren ged, zullende deszelvs te gevene responsive in mergine dezes behoorlyk werden bekend gesteld Art. 7. voor voerd ssen. pleegd en hebben. k 9 & ar adts 2. Zegt Neen Legt Neen. zegt: dat er agt Jongens met hen Zob als toen geweest zyn en wel bevooren Job, Pedro en april voorts Mozes van Desselaar, Dak van Frans de Nikker en nog twee daar hij de naamen niet van en weet en doer naderhand opgevangen zijn zegt als vooren! Logt dat zij l: zig altoos met Of zijl: altoos te zaamen zijn ge„ elkanderen gehouden hebben weest, of in partyen zig verdeeld maar wel zomtyds en wel in drien hun te hebben verdeeld, om groenters hebben en ceten te steelen. zegt hier in 't gebergte en ook, na 't waarzijl: voornamentlijk hun verblijf hebben gehad, en of zy zig niet rondebosje gebergte, waarzijl: dan ook nog aan andere plaatsen hebben gestolen hebben wat zy maar krygen opgehouden. konden Zegt! met 's nachts uit de tuinen te steelen hun te hebben ge erneert. zegt Ja r en wel schaapen ge OOzyl: zig niet met rooven van stoolen te hebben, waarzgt: groentens Schaapen en beesten d maar krijgen konden, en ook onderhouden. bij Versveld een Koeij en ook een bul by eenen breda, en dat by Versveld de Kaeij gestoolen heeft hij ged: Job, Mozes, Pedro en April. – bij Breda toenbebul gestoolen en Iok, Iob. en April geweest te zijn zegt als Vooren en dat zij schapen ge waar en van wien zyjl: diergely stoolen hebben bij van Beenen en ook eens bij zijn lijfheer, bij van Rang ke gestoolen hebben. hebbende Schap en gestoolen april en De dre, bij zijn lyfheer heeft hij ged: en Pedro gestolen, dat zijt: nog aan de molen gestolen hebben schapen en nog aan een kliin huisje digt bij de rulen, hebbende hij ged: Pedro en April, daar gestoolen voor de eerste reis. Op hoedanigd wijze zijl: aldaar hebben kunnen aan de kost komen Of zijl: niet in meerderen getal zyn te zamen geweest, en of niet eenige wederom van hun zijn afgegaan. Doe sterk de bende geweest is, toen hij ged: bij dezelve is gekoomen of hy ga: aan hunl: niet zomtyds iets tot hunl: onderhoud heeft ge leverd ofte afgegeeven. Art: 7 Of hij ged: niet met de een en anderen derzelven heeft gesprooken, terwijl Zij zig de tuinen genaderd en in dezelve gekoomen zin. Art: 16 10 12. 14.
English
Says no. Says that Job had a comrade who always knew when he would come, namely Fortuin of the burgher Hiebner. Whether they did not have intercourse with several boys from the gardens and the Cape. Says that Job had often been to van Echten, and brought bread along, and that Job had said that he had received such from Jasar of van Echten, and then another Free burgher. Whether they did not also break into the house of Heebner, and steal money and silverware with some bags of flour from it, and in what way those goods were afterwards carried away by them. Says that he, with the other boys, remained outside the gate, but that Job and Mozes went inside to speak with Fortuin, when the defendant with the other boys carried the goods away. Explains as before. How many boys were there. He, defendant, Iek, and April waited to carry them away, and the other two, Job and Mozes, were inside. Says that all the goods were taken along to their staying place in the mountains, and that they had always concealed the silverware beside them; that the goods were taken away by some Europeans while they, the defendants, were some distance away from there, and upon their return they, the defendants, found all the goods missing and the cave burnt out. Where they left these goods. Says that there was no leader, but that each one did what he wanted. Who among them was the leader, and what each did in particular. In what manner they accomplished such, and who was helpful therein. Whether they also did not receive subsistence of salt and other things. Art: 16 Art: 22 Says to know nothing, and as the great Gentlemen please. What he will bring forward for his excuse. Art: 22 Says yes, Job had a gun, powder, and lead, and that with it they shot dassies. Says that Fortuin had given that to Job because Job had said that he had discovered so much game, and that Fortuin had said to him, Job: I have a new master now; if he is bad, I will also join the plot. Whether they did not have one or more guns with powder and lead; to what end they had such with them, and through whom they were provided with them. Says nothing other than what he has said before, only that he never carried out anything on his own. Whether he, prisoner, did not carry out anything on his own. Says no. Whether he, prisoner, did not commit several thefts before his desertion. Says yes. Whether he, defendant, will thus not confess to have made himself very guilty and punishable through his actions. beneath was written: Thus questioned and answered at Cabo de Goede Hoop the 17 November 1786 before the Gentlemen Johannes Martinus Horak and Andries van Sittert, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute of this together with the defendant and me, the Secretary. lower: Which I witness, was signed: C: van Aerssen, Secretary. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the slave Francis of Mozambique, who, having had these preceding interrogatories clearly and distinctly read out to him word for word, Declared to persist thereby, with the desire that nothing more shall be added to or taken from it, except only that Ick was also present at the taking out of the flour at Hiebner. beneath was written: Thus done and re-examined at Cabo de Goede Hoop the 8 December 1786. Signed: Cross, and around it written: this mark is set by Francis of Mozambique's own hand. lower: In my presence, signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners, signed: W: F: V: Rheede van Oudtshoorn and J: M: Bletterman. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the slave Iek of Madagascar, who to these, his accompanying interrogatory articles, has given such answers as are made known beside the same. Articles drawn up and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Court of Justice, in order to hear and examine thereon, at the requisition of the Fiscal pro interim G: Exter, Iek of Madagascar, slave of the burgher adjutant Francois de Nicker, currently the Lord's prisoner; the responses to be given by him will be duly set out in the margin hereof. Art: 1 Says Iek of Madagascar, aged by estimation 22 years, slave of the burgher adjutant François de Nicker. The defendant's name, birthplace, age, and whose slave he is. Says since the month of July. Whether he, defendant, has not been away from his master and deserted for a long time; how long ago such is. Says to have driven the horse wagon and worked in the garden. What were the defendant's ordinary duties in the service of his said master.
Dutch transcription
Zogt Neen. zegt, dat Tob eenen makker of zyl: niet met meerdere Iongens heeft gehad, die altoos wist uit de tuinen en de Caab hebben wanneer hij komen zoude in gemeenschap gehouden. naame Fortuin van den bur„ „ger Hiebner. Zegt dat Tob dikwijls by van Echten geweest was, en brood mede bragt en dat Tob gezegd had, dat hij van Jasar van van Echten zulx gekreegen had, en dan nog een Vrijman zogt, dat hy gee: met de overigd Of zyl: niet ook in t huijs van Iongers buijten 't hek geble„ Heebner hebben gebrooken en „ven zijn, maar dat Iob en Mo„ geld en zilvergoed met eenige zes, na binnen zijn gegaan zakken meel daar uitgestolen ons met fortuen te spreeken en waar die goederen naderhand door hun in de weg gebragt, als wanneer de ged: met de overige Iongens de goederen hebben wegge dragen.. Legt als Vooren. 29½ hij ged: Dek en April heb„ hoe veel Iongens daar geweest ben gewagt om weg te dragen zijn. en de andere twee Loben Mozes zijn binnen geweest zegt alle de goederen mede genomen, waar zijl: deze goederen hebben te hebben, na hun verblyf gelaaten. Plaats in 't gebergte en dat zijl: 't zilver goed, altoos geborgen hebben bezijds hun door eenige Europeeze de goederen zijn weg gehaald terwijl zij ged= een end weegs hun van daar bevonden en bij hun terugkomst hebben zij ged: alle de goederen vermist en 't hol uijt gebrand gevonden. — zegt! dat er geen hoofd geweest is, maar dat ieder een gedaan heeft wat hij wilde. me onder henl: de aanvoerder is geweest, en wat yder bezonders gedaan heeft. 0 19. Op hoedanige wijze zijl: zulx ver rigt hebben, en wee daarby is behulpzaam geweest. of zil: ook niet van Zout en andere Dengens onderhoud hebben gekregen. Art: 16 Art: 22. deren dezzelve 0 toen zegt niets te weeten, en zo als de groote Heeren believen zullen art: 22 zegt Ia Job een geweer, kruid of zyl niet een of meerdere geweeren en lood, en dat zij daarmede hebben gehad met kruyd en lood dasjas geschooten hebben zegt dat Portuin aan Job dat tot wat einde zyl: zulx hebben bij gegeeven had, omdat Job ge zig gehad, en door horen zij daar zegt had, dat hy zo veel wild mede zijn voorzien geworden. had ontdekt, en dat fortuin aan hem Zeb gezegd had, ik heb nu een nieuwe baas, als die t kwaddes, zal ik my ook bij 's Complot begeeven. 4. zegt. niets als 't geen hij hier vooren of hij qu: niet 't een en ander voor heeft gezegd, alleen nooyt iets zig alleenig heeft uitgevoerd uytgevoerd te hebben Zegt Neen Zegt Ja. 25 Of hij gev: niet voor zijn drossen al meerdere dieffens heeft gepleegd of hij ged: dus niet zal bekennen door zijn bedrijf zig zeer schuldig en strafwaardig te hebben gemaakt wat hij tot zijn 't verschooning zal bybrengen. /:onderstond:/ Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goedo Doop den 17 November 1786 voor de Heeren Iohannes Martinus Derak en Andries van Littert leeden uijt den E: Achtb: Raade van Iustitie voorm: die de minute dezer benevens den ged: en mij Secretaris mede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 't welk ik getuijge /:was geteekend:/ C: van Herssen Secretaris Recollement. Compareerde voor ons onderget: gecommitt: uit den E: Achtb: raad van Iustitie deezes Gouvernement Den Slaaf Francis van Moxambique dewelke deze zijne voorenstaande Interrogatorien klaar en duydelyk woordelyx voorgelezen weezende O Verklaarde - verklaarde daarby te blyven Persisteeren met be„ geerte dat er niets meer by of van gedaan worden zal, als alleen dat Ick bij 't uithaalen van't meel bij Hiebner mede is geweest /:onderstond:/ Aldus gedaan en Gerecolleerd aan Cabo de goede Hoop den 8 december 1786 /:geteekend:/ Kruijs /:en daaromschreeven:/ dit merk steld eigenhandig Francis van Mosambique /:lager:/ mij praesent /:geteekend:/ C: van Aenssen Seeret: /:in margine:/ als gecommitt /: geteekend:/ W: F: V: Heede van Oodtshoorn en J: M: Bletterman Compareerde voor ons onder Articulen gedaan maken gets: gecommitt: uit den E: en aan heeren gecommitt: uit den achtb: raad van Iustitie dezes gouvernements den Slaaf E: Achtb. Raade van Iustitie Tek van Madagascar, dewelke overgegeeven, om ter requisitie van den Pre interim Fiscaal G: Op deze zijne nevenstaande vraag articulen zodanige Exter daarop gehoord en onderge antwoorden gegeeven heeft vraagd te worden Zek van als beziden derzelver bekend Madagascar Slaaf van den bur ger adjudant Francois de Hikker thans 'S Heeren ged:e zullende deszelvs te geevene res ponsive in margine dezer behoor lijk worden bekend gesteld. Art: 1 zegt Tek van Madagascar des ged: naam geboorte plaats oud na gissing 22 Jaar ouderdom en wens lyfeigen hij is lyfeigen van den burger adja „dant François de Nkker zegt de Paardenwagen te hel„ ben gereeden en in Een hun gewerkt. zegt sedert de maand Julij. of hij ged: met voor langentyd van zijn lijfheer weg en opge drost is hoelang zulx is geleeden. Wat in den dienst van gem zijn lijfheer zijn des gen: ordinaire verrigtingent zin geweest Art: 1. ren g t 6 staan o ti
English
Article 4 For what reason he, the defendant, absented himself, and where he went. States that the overseer of his master blamed him, the defendant, for everything that was done wrong on his master's place, and for fear of punishment he absconded to Table Mountain. Article 5 Whether he, the defendant, did not join directly with the runaways Job and Pedro. States that on the same day he met a party of woodcutters and asked them if they did not know where Job was staying; that they replied to him, just go up the mountain, there you will find him, and just whistle; that he then went upstairs and actually found Job, who had with him François and Pedro, both slaves of Simon van Blerk, Mozes belonging to Jacobus Tesselaar, April belonging to the Dragoon Velbron, and a raw slave whose name he does not know; further states that later Fortuin belonging to Hiebner and Madia, slave of Doctor Lesneur, also came to him. Article 6 Whether he, the defendant, then knew where the said runaways were staying. States that he sometimes heard it said that they stayed on Table Mountain. Article 7 Lapsed. Article 8 Lapsed. Article 9 How strong the gang was when he, the defendant, came to them. States: as in Article 5. Article 10 Whether they were not together in greater numbers, and whether some of them did not leave them again. States that another one came to him, that Job, Madia, Fortuin, and Mozes handed him over to a party of woodcutters who took him along to the Cape, where he was punished. Article 11 Whether they were always together, or divided themselves into parties. States they were always divided into 2 parties. Article 12 Where they mainly had their stay, and whether they did not also stay at other places. States in the mountains. Article 13 In what manner they were able to obtain their food there. States by stealing vegetables, sheep, cattle, and whatever they could get. Article 14 Whether they did not maintain themselves by robbing vegetables, sheep, and cattle. States as before! Article 15 Where and from whom they stole such things. States that the cow of Versveld was already stolen when he, the defendant, joined the gang, but that he nevertheless ate a piece of it; that he further, with Job and April, stole a bull from Breda; that he was not present at the stealing of the sheep of van Blerk, because that was done earlier; that he, Francis, and the raw slave stole a goat and a sheep from Laubscher at the Rode Blom, and further knows nothing of the rest of the thefts. Article 16 Whether they did not also receive maintenance from one and other boys. States no! Article 17 Whether they did not maintain communication with several boys from the gardens and the Cape. States that Job was always in the garden of the gentleman Johannes van Echten at night, and that he brought from there tobacco, rice, and what he said he received from his father, the boy Casar who lives there. Article 18 Whether they did not also break into the house of Hiebner and steal money and silverware. States yes, and indeed into the house, when he, the defendant, with Job, Mozes, Francis, and April—that Job and Mozes left them and told them, while they remained standing behind the scrub woods, that they had to stay there until they were called; that afterwards Mozes returned and said the flour is now ready, and that they then found it in the lane, whereupon Mozes told them that they should just carry the flour away and did not need to wait, whereupon they carried the flour up the mountain with ease; that Job and Mozes, accompanied by Fortuin, slave of Hiebner, came to them the next day, without him, the defendant, knowing anything about the stolen gold and silverware. Article 19 In what manner they accomplished this, and who assisted therein. States as before. Article 20 Where they left these goods. States as before, at their dwelling place on top of the mountain, but that the flour was retrieved from there by Versveld and Breda. Article 21 Who among them was the leader, and what each did in particular. States that Job was the leader, and that they simply stole together among themselves whenever they had no food. Article 22 Whether they did not have one or more guns with gunpowder and lead. States that Job had a musket and a powder horn with gunpowder, bullets, and shot and lead. Article 23 To what end they had such with them, and by whom they were provided therewith. States that Job shot rock hyraxes with it, and that Fortuin had provided him with gunpowder and lead. Article 24 Whether he, the defendant, did not carry out anything on his own. States no, being too afraid when he is alone. Article 25
Dutch transcription
zegt dat de Handoor van zijnen lyfheer hen ged: met alles. belaste, wat er op zyn lyfheers heeft begeeven! plaats misdreeven wierd, en uit vreeze van Straf te zijn opge drast na de tafelberg. zegt dat hij den zelve en dag een of hij ged: zig niet directelijk heeft Party Houtkappers ontmoet gevoegd by de drossers Job en Peb ro en dezelve gevraagd heeft of zy niet wisten waar Zab zig ophield dat daarop door hun was geant woord, gaa maar de berg op, daar zult gij hem wel vinden en fluit dan maar, dat hij daarop na boven is gegaan en Iob ook werkelyk heeft gevonden, bij zig hebbende François Pedro beide slaaven van Simon van blerk Mozes van Jacobus Tesselaar, April van den Oragonder Velbron, en een baarse slaad wiens naam hij niet weet zegt voorts dat naderhand nog bij hem is gekomen Fortuin van Hiebner en Madiaslaas van den doctor Lesneur. zegt zomtyds te hebben horen zzeggen dat zij zig in de tafelberg ophielden. Vervald. Vervald. zegt: als op Artc: 5. zegt dat er nog een bij hem is ge, Ofzijl: niet in meerderen getal koomen, dat Iob, Madia, for zijn tezamen geweest en of niet tuir en Mozes denzelven hebben eenige wederom van hun zijn afgegaan overgegeeven aan een Partij hout Kappers die hem mede na de Caab hebben gebragt, alwaar hij is afgestraft geworden. Toe sterk de bende geweest is, toen hy ged: bij dezelve is gekoomen of hij aanhunl: niet zomtijds iets tot hunl: onderhoud heeft geleverd, of afgegeeven. of hij niet met d' een en andere der zelver heeft gesprooken terwijl zij zich de tuynen genaederd, en in dezelve gekoomen zijn. of hy ge: dan heeft geweeten waar gem: drossers zig ophiel den. Art: 4 uit wat reden hy ged: zig geabsen„ teerd heeft, en waarna toe hy zig Art: 11. 10 kond en krygen, te steelen zijn verdeeld geweest.. zegt altoos in 2 Partijen te zegt in't gebergte beesten, en wat zij maar zegt met groentens, schapen als vooren! zegt dat de koe van Versveld reeds gestoolen was toen hi ged: bij debende kwam, dog egter Waarvan nog een stuk te heb„ ben gegeeten, dat hij voorts met Tob en april een bul van Breda- heeft gestoolen, dat hij bij 't steelen der schaapen van van Blerk niet is geweest, om heden voorm: dat hij francis ende baarsche slaar bij Laubscher aan de rode blom een bok en een schaap hebben gestolen en verders van de overige die verstal niet weeten Zegt Neen! Zegt dat Job des nagts altoos Afzijl: niet met meerdere Ion„ is geweest in den tuin van de „gene uit de tuynen ende Caab heb Deer Johannes van Echten, Een gemeenschap gehouden en dat hy van daar medebragt tobak, rijst en 't geen hij zeide van zijn vader de aldaar woonende Bren, en vande Jongen Casar te hebben gekreegen. . zegt Ia. en wel met huijs of zijl: niet ook in't huijs van 6 als hij ged: met Lob Mozes Hiebner hebben Francis en april - dat zol gebroken, geld en zilver goed 16. of zijl: niet ook van— en an dere Jongen onderhoud hebben gekreegen. waar en van wien zijl: diergelijke gestoolen hebben. Afzijt: niet met rooven van groentens, schapen, en Beesten onderhouden. 13 op hoedanige wijze zil aldaar hebben kunnen aan de Kost ka= men" waar zijl: voornamentlijk hun verblijf hebben gehad, en of zij zig niet ook nog aan andere plaat zen hebben opgehouden. cert 11 of zit: altoos te zaamen zijn geweest, of in Partijen zig verdeeld hebben en met. sen i zig en 2 ƒ 14 12 en Mozes van hun afgegaan zijn, en aan hun lieden gezegd hadden, terwyjl zy agter de Kreupelbosschen bleeven staan, dat zij daar meesten blyve tot dat zij geroepen zouden worden, dat vervolgens Mozes weder om is gekoomen en gezegd heeft 't meel is nu klaar, en dat zij toen 't zelve hebben gevonden in de laan, als wanneer Mozes tot hun gezegd heeft dat zij 't meel maar moesten wegdragen en niet behoefden te wagten, waarop ze met kans 't meel na boven op de berg hebben gedragen, dat Job en Mozes verzeld van Fortuin Slaad van Hiebner des anderen daags bij hun zijn gekomen, zonder dat hij ged: iets weet van't gestoolen goud en Zilvergoed als vooren 20 zegt als vooren na hun verblijf Waar zijl: deze goederen hebben plaak boven op den berg dog gelaaten. dat 't meel van daar is gehaald door Versbeld en Breda zegt dat Job de aanvoerder is geweest, en dat zylieden maar onder elkander te zaamen hebben gestoolen, wanneer zij geen kost hadden. zegt dat Tob een Snaphaan heeft gehad en een kruidhoorn met vrund kogels en kagel en lood. zegt dat Job daarmede dasjes heeft geschooten, en dat for„ „tuin hem met kruid en Lood verzorgd had. zegt Neen te bang te zijn als hy alleen is 24 of hij ged: niet 't een en ander voorzig heeft uit gevoerd. Tot wat eijnde zijl: zulx hebben bijzig gehad en door wien zij daar mede zijn voorzien geworden. 23. of zijl: niet een of vder meerdere geweeren hebben gehad met vrued wie onder hunl: de aanvoerder is geweest en wat ijders bezonder gedaan heeft 21. Art: 49 Op hoedanige wyze zyl: zulx verrigt hebben, en we daar bij is be„ hulpzaam geweest Art: 25 .. 22. E
English
Says No says Yes says nothing that he has stated everything according to the truth Thus questioned and answered at Cape of Good Hope the 17 November 1786 before the gentlemen Johannes Marthinus Horak and Andries van Sittert members of the Honorable Court of Justice aforesaid who duly signed the minute of this along with the prisoner and me Secretary lower present signed C: van Aerssen Secretary Re-examination Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government the named Zek of Mozambique, to whom these his preceding interrogatories with the answers given thereto having been read clearly and distinctly word for word, declared to persist thereby with the desire that nothing more shall be added thereto or taken therefrom; except only that he helped Hebner lift the flour out of the window beneath Thus done and re-examined at Cape of Good Hope the 8 Dec: 1786 lower a cross and around it written this mark made by his own hand Zek of Madagascar lower present signed C: van Aerssen Secretary in the margin as commissioners signed W: J: V: Reede van Oudtshoorn I: M: Bletterman E 27 what he will bring forward for his excuse Whether he the prisoner will thus not confess to have made himself very guilty and punishable through his conduct Article 25 whether he the prisoner has not committed multiple thefts through his desertion goods because they stay again 1 they s they d days with them ge ud asks e he ed there good Articles drawn up and submitted to the Gentlemen commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, in order to examine thereon, at the requisition of the Fiscal pro interim G: Exter, Fortuin of Madagascar, bondservant of the burgher Piet Hiebner, currently prisoner of the Lord, his answers to be given to be duly noted in the margin of this. Appeared before us the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the slave Fortuin of Madagascar, who to the above questions has given such answers as stand noted beside the same. Article 1 the prisoner's Name, birthplace, Age, and whose bondservant he is Says Fortuin of Madagascar, aged by estimation 25 Years, bondservant of the burgher Petrus Hiebner says to have been a herdsman, and to have belonged previously to the burgher Louw Jan Hendrik Ekkert. what the prisoner's ordinary duties have been and whose bondservant he was previously. Article 2 says that he well knew Mozes and Job, and kept company with them during their absence. whether he thus did not know the slaves Mozes and Job because they were houseboys with him, and that he deserted with Job for one year alongside the fact that the sheep were stolen from the kraal of the gentleman van Schoor. Article 4 says that Job took that gun from him the prisoner Appeared Job, who says to the prisoner's face that he the prisoner gave him the gun and to what end, namely the day before the sale was held. the prisoner persists in the negative. whether he gave a gun with powder, balls, and buckshot to his mate Job, and to what end Article 5 whether he the prisoner did not provide food and other things to Job and Mozes on multiple occasions. Job says to the prisoner's face that after he went away on his first desertion with Fortuin, and after Fortuin was caught, he stayed almost daily with him the prisoner and received food from him. the prisoner persists as before. Says No Says No whether he the prisoner then did not warn his said mates to come at night and steal flour from his master. Appeared Mozes, who says to the prisoner to his face that he the prisoner warned them to come and steal flour. Job confirms the same. the prisoner says further that he told Mozes that there were 8 bags of flour. Article 7 In what manner he the prisoner assisted in this. says not to have been helpful with that. 8 whether on this occasion the cupboard in the room was not also broken open, and money and other goods taken from it. says to know nothing about that. Mozes says to the prisoner's face that when Job had gone inside, and they had followed thereafter, they had found the window standing open, and that Fortuin and Job brought silverware and money the next day to the mountain. Appeared Job and says now that he together with Mozes, Zek, and Francies took flour from the pantry, as well as that he and Mozes opened the cupboard, and took some money from it, Says Yes Says Yes says to have lied about that. and took the silverware that stood on a small chest right next to it, adding that Fortuin pointed out the various items to him, the same Fortuin having furthermore gone to the back to watch whether any of the house slaves woke up and might get up. Article 9 whether he the prisoner did not also steal the silver spoons and forks with other such goods and hand them over to his mates. Lapses 10 whether he the prisoner did not the next day follow Job himself and join the gang. Says Yes 11 whether he the prisoner had not promised his master to search for Job and his mates, and deliver them into his hands. 12 whether he the prisoner did not do so to free himself from the suspicion of his master. And upon his return pretended to have been bound by the deserters and detained. Article 15 How long he stayed with them and whether during that time he also helped commit other thefts or had done the like previously. says one month and not to have helped steal. says further that he stole some garden fruits.
Dutch transcription
Zegt Meen zegt Sa zegt niets dat hij alles naar waarheid heefft opgegeven Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Book den 17 November 1786 voor de heeren Iohannes Marthinus Borak en Andries van Settert leeden uit den E: Achtb: Raade van Iustitie voorm: die de minute dezer benevens de gev: en mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekend /:lager:/ mij present /:getekend:/ C: van Aerssen Secret Recollement Compareerde voor ons ondergetekende gecom mits: uit den E: Achtb: raad van Iustitie deze gouvernement gem: Zek van Mosambique, Oewel ke deeze zijne voorenstaande interrogatoria met de daarop gegevene responsive klaar en duidelyk woordelykh voorgeleezen wezende, verklaarde daarby te blyven persisteeren met begeerte dat er niet meer bij ofte van gedaan worden zal; als alleen dat hy het meel bij heebnen uit het vengester heeft helpen ligten /:onderstond:/ Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de /:onderstond:/ E 27 wat hij tot zijne verschoning zal bijbrengen Of hij ged: dus niet zal bekennen door zijn bedrijf zig zeer schuldig en strafwaardig te hebben ge„ maakt Art: 25 of hij gee. niet door zijn drossen al meerdere dieffens heeft gepleegd goeden wyl zy bly weder 1 zij s ze d agen bij hun ge ud vrangt e er ed daar goe Articulen gedaan maken en Compareerde voor ons onder Aan Heeren gecommitt: uit den E: getekende gecommitt: uit den achtb. Raade van Iustitie :E: Achtb raad van Institel dezes gouvernement, den slaad des Casteel de goed oop over gegeeven, omme ter requisitie van Fortuin van Madagascar de„ den pro interim Fiscaal 9: Exter welke op de bovenstaande vraag daarop gehoord te worden For„ poincten zodanige antwooor tuijn van madagascar lyfeigen den gegeven heeft als bezijden van den burger Piet Hiebrier dezelve aangetekend swaan thans 's Heeren ged: zullende deszelvs te gevene responsiven in margane dezes behoorlijk worden bekend gesteld. art des ged: Naam geboorte plaats zegt Fortuin van Madagascar, Ouderdom, en wiens lijfeigen hij is oud na gissing 25 Iaar, lifei „gen van den burger Petrus zegt Moetzier te zijn geweest (wat zijn, des ged: ordinaire van te voren te hebben toebehoord verrigtingen zijn geweest en wier aan den burger Lo Jan Den, lijfeigen hij van te vooren is ge drik Ekkert. weest. af hy dus net de slaven Mozes zegt, dat hij Mozes en Zob wel kend wijl dezelve huisjorgens en Zol gekend en geduurende met hem zijn geweest, en dat derzelver absentie gemeenschap hij Een Iaar lang met Job met hanl: heeft gehouden. is opgedrost geweest ter zyde dat de schapen uit de Kraal van de heer van Schoorzijn gestolen geworden goede Doop den 8. dec: 1786 /:lager:/ een kruijs en daaromschreven:/ dit merk steld eigenhem drg Pek van Madagascar /:lager:/ mijprae sent /:getekend:/ C: van Geerssen Secretaris /:in margine:/ als gecommitt. /.geteekend:/ W: J: V: Reede van Oodthoorn I: M: Bletter „man Cart: 4 Tiebner ƒ . ƒ Art: 4 zegt dat zob dat geweer van zijn ged: genoomen heeft Compareerde Jab, dewelk den ged: in facie zigt dat hy ga: han het geweer gegeeven heeft en en tot wat einde welde dag voor de gehoudene vendatie de gad: blijft bij de negotive persisteeren. of hy ged: aan Job en Mozes Gab zegt den gev: in facie aan niet kost en andere dingen tot dat na dat hij bij zijn eerste meerdere reizen heeft toegevoegd. Opdrossing met fortain, weg is geweest, en na dat fortuin gevangen, hij zig meest dagelyks met hem ged: heeft opgehouden en kost van hem ontvangen de ged:e persisteert als vooren. — Zegt Neen Zegt Neen! of hij ged: dan niet gem:te zijne Compareerde Mozes de„ makkers heeft gewaarschouwd welke hem ged: in Cace om in de Magt te komen en meel zegt, dat hij ged: hun heeft van zijn lijfheer te steelen. gewaarschouwd om meel te ko„ merd steelen Tob hun tzelve staande de gev zegt nader dat hij aan Moza heeft gezegd, dat er & zakken met meel waren. — zegt daar niet bij behulpzaam te zijn geweest. 8 zegt daar van niets te weeten of by deze gelegenheid niet ook Moles zegt de ged: in facie de Kast in de kamer is openge dat wanneer Iob na binnren „broken, en geld en andere goederen was gegaan, en zijl: daarne daaruit genoomen geworden. gevolgd waren, zijl: het vengster hadden vinden openstaan en dat Fortuen en Dob zilvergoed en geld des anderen daags na den berg hebben gebragt. Compareerde Zob en Regt thans dat hy beneevens Mozer Zek en Ferancist meel uit de kaper gehaald heeft, als mede dat hij en Mozes de Kadt gedend heeft, en eenig geld daaruit gehaald Op hoedanigd wijze hij ged: hier bij is behulpzaam geweest. of hij ged: aan zijn makker Tob met een geweer met kruid Kogels en hagel heeft gegeven en en ver van er en laat 4 ve ge 6 ze E. 2 5 Zegt Sa Zegtr Sal zegt zulks gelogente hebben. en het zilvergoed dat op een kasje daarop naast aanstond af genoomen, met bijvoeging dat fortuin hem vant een en ander aan „wijzing heeft gedaan, zijnde dezelve Portuin voorts naar agter gegaan, om op te satpen, of er ook iemand der huis slaven wakker wierd en op mogt staan Vervalt Zegt Jas of hy gev niet 's anderen daags zelve met Job is nagekomen en zig bi de bende gevoegd heeft 10 of hij ged: niet aan zijn lijfheer beloofd gehad, Iob en zijne maats Opte zoeken, en in deszelvs handen te leveren. 12. of hy ge zulks niet gedaan heeft om zig van de Supicie van zijn lyfheer te bevriden. En bij zijne terugkomst voorge „geven van de drossers gevleugeld te zijn geweest en opgehouden geworden. Toelang hij bij dezelve zig heeft Opgehouden en of hij geduirende dien tijd ook nog andere dieften heeft helpen Pleegen ofte dier gelyke van te vooren heeft gedan ƒ Art: 9. of hij ged: niet mede de zilvere leepels en Vorken met dito ander goed heeft gestoolen en aan zijn maats overgegeven. zegt een maand en niet te hebben helpen steelen zegt nader dat hij eenige tuin vrugten heeft gestoolen Art: 15.
English
Article 15 States as before only once Whether he, the defendant, had not previously and until before to have deserted with Job several times deserted and at that time also to have stolen and on that occasion committed sheep. thefts. States No. States Yes. to his master, and by temptation had come to this counsel. underneath: states never beforehand to have committed any evil Thus questioned and answered at the Cape of Good Hope on 20 November 1786 before the gentlemen Johannes Martinus Horak and Andries van Sittert, members of the Honourable Court of Justice aforesaid, who the minute hereof together with the defendant and me, the Secretary, also duly signed; lower: which I testify; signed: C. Van Aerssen, Secretary. Review. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honourable Court of Justice of this Government, the slave Fortuin of Madagascar, who, these preceding interrogatories and answers being read aloud clearly and distinctly word for word, declared to persist therein, desiring that nothing thereof or thereto shall be done; underneath: what he will say for his excuse. whether he, the defendant, will not confess to have made himself most heavily guilty and punishable; whether since his, the defendant's, return he has not attempted to rob his master several times. Thus done and reviewed at the Cape of Good Hope on 8 December 1786; lower: a cross and around it written: this mark is made by the own hand of Fortuin of Madagascar; lower: in my presence; signed: C. van Aerssen, Secretary; in the margin: as commissioners; signed: J. O. f. V. Reede van Oudtshoorn and J. M. Horak. Articles drawn up and delivered to the Gentlemen Commissioners from the Honourable Court of Justice of the Castle of Good Hope, in order at the requisition of the Fiscal pro interim, G. Exter, to be heard thereupon Casar of Mozambique, slave of the former Merchant the gentleman Johannes van Echten, and his responses to be given shall be duly noted in the margin hereof. Article 1. The defendant's name, place of birth, age, and whose slave he is. States Casar of Madagascar, age by estimate 40 years, slave of the gentleman Van Echten. Article 2. How long he, the defendant, has been in the service of his said master, and what his ordinary duties have been. States to have been 5 years in the service of his master, and his ordinary duty to sell vegetables. Article 3. Whether he, the defendant, has not for a long time known Job, the slave of the widow Ekkert. States to have known him since childhood. Article 4. On what occasion and in what manner he, the defendant, became acquainted with Job. States at the time when he, the defendant, lived with Akkerman and Job with Ekkert, to have already played with each other as children. Article 5. Whether that Job was not also good friends with other slaves of his, the defendant's, master, and with whom especially. States that Job was acquainted with the Free Black Brijn and the slaves Fortuin, Philip, and Soemat, and that Job was also good friends with them, and especially with Brijn, and further as to the previous article. Article 6. Whether he, the defendant, did not make the aforesaid Job acquainted with the aforesaid boys. States that Job was as well acquainted with the other boys of the gentleman Van Echten as with him, the defendant. Article 7. Whether Job did not, outside him, the defendant, especially associate with the slaves Daniel and Fortuin and the free boy Brijn. States that Daniel is on the Island. Article 8. Whether Job, on the occasion that with the aforesaid Daniel and Fortuin he wanted to steal sheep, and being afraid of being apprehended, did not run away and desert from his master. States not to know that he deserted for that reason. Article 9. How long ago this happened, and whether Job has not since stayed for the most part on the Table Mountain. States by his estimate 2 years, and not to know where he stayed. Article 10. Whether Job did not take up his residence there because he could be better provided with the necessary sustenance and food. States not to know such. Article 11. Whether the same did not often and almost every day come into his, the defendant's, master's garden and into the house. States not to know such. Appeared Job, who says to the defendant to his face that he has seen the defendant there every day. The defendant now states that he saw and spoke to Job there. Article 12. Whether that Job did not always find his food there, and with whom. States mostly from him, the defendant, and Brijn. Article 13. Whether the same, upon his departure, was not ordinarily provided by the free boy Brijn with something of rice, tobacco, bread, or biscuit. States Yes, of all, and indeed the most of his money. Article 14. Whether this was not also done by him, the defendant, and whether he did not also give old clothes to Job. States Yes. Article 15. Whether, moreover, Job did not have the freedom to take garden produce with him, as much as he thought fit. States that he, the defendant, did not give Job so much of that freedom, but Brijn did. Article 16. Whether he, the defendant, did not often converse with the same about what was being said about him, Job, and that he was being sought. States not to know thereof. Job says to the defendant to his face that in his presence that was spoken of, and indeed by him, the defendant, himself. The defendant persists as before. Article 17. Whether Job, for that reason, was not hidden by him, the defendant, for several days. States Yes, that Brijn had told him, Job, that the Hottentots were seeking him, and that Brijn and Fortuin had then shown him that coop. Article 18. Whether this did not also happen when the Hottentots went on commando, and he stayed for several days in the chicken coop of Brijn. States as before.
Dutch transcription
Art: 15 zegt als Vooren nog maar eens Of hy ged: niet van te vooren en tot te voren met Pob te zijn gedrost verscheidene reizen is gedrost geweest geweest en als toen mede schopen en by die gelegenheid diefstallen heeft te hebben gestolen begaan. Zegt Neen. Zegt Ja. kwaad bij zijnen hifheer te hebben gepleegd, en door ver leiding tot deze Raad te zijn gekomen. /:onderstond:/ zegt van te vooren nooit eenig Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 20 Novbr: 1786 voor de Heeren Johannes Martinus Hoeak en Andries van Sittert leden uit den E: Achtb: raad van Iustitie voorm:d die de minute dezer benevens de ged: en mij Secretaris mede behoorlijk hebben ondertekend /:lager :/ 't welk Ik getuijgd /:getekend:/ C: Van Aerssen Secretaris Recollement. Compareerde voor ons onderget: Gecomm: uit den E: Achtb: raad van Iustitie dezes Gouvernements den Hlaad Fortuin van Madagascar dewelke deze voorenstaande interrogatoria en antwoorden van woorde tot woorde klaar en duidelijk voorgeleezen zijnde verklaarde daarbij te blijven Persisteeren met begeerte dat daar niets van of by gedaan worden zal /:onderstond:/ Aldus gedaan en gerecolleerd aan Cabo de goede wat hij tot zijn Verschoning zal zeggen. of hij ged:e niet bekennen zal zig ten Sterksten schuldig en Sthaf waardig te hebben gemaakt of zederd zijn des ged: rugkomst hij niet heeft getragt, zijn lyfheer tot verscheidene reizen te besteelen. Door aan ven e en hieft zyn geld ge zegt Casar van Madagascar Oud na gissing 4t Iaarlijf Compareerde voor ons onder„ Articullen gedaan maken en aan get: gecommitt: uit den E: Achtb: Heeren gecommitt: uit den E: Achtb raad van Justitie dezes goerverne Raad van Justitie des Casteels ments, de slaaf Casar van ma dagascar dewelke op de nevens de goede Hoop overgegeven, omme staande vragen zodanig geantwoord Ter requisitie van den pro interim heeft als bezijden ijder aangetekend Fiscaal 9: Exter daarop gehoord de Staat worden Casar van Mosambigue lijfeijgen van den oud Koopman de Heer Johs van Echten zullen deszelvs te gevene responsive in margine dezes behoorlijk worden bekend gesteld. Art: des ged: naam geboorte plaats, oud „dom, en weins bijfeigen hijas! eigen van de heer van Echten zegt 5 Iaar in dienst van zijn lyfheer te zijn geweest, en zijn ordinaire verrigting om groende te verkoopen. zegt hem al van een kind af te hebben gekend. zegt ten zyde toen hij get: by bij wat gelegenheid en op wat wijze Akkerman en Job bij Ekkert hij ged: met Job in kennises hebben gewoond, reeds met el„ geraakt. kanderen als kinderen te heb„ ben gespeeld. of hij ged: niet zedert langer tijd Tot den lijfeigen van de weduwe Ekkert Kent. Hoelang hij ged: in gem:e zijns lijfheeren dienst is, en wat zijn Ordinaire verrigtingen geweest zi Hoop den 8 decemb: 1786 /:lager:/ een kruis / en daarom schreeven; dit merk steld eigenhandig Fertuin van Madagascar /:lager:/ my praesent /:getekend C: van aerssen Secret: /:in't margine:/ als gecommit /:getekend:/ 1O: f: V: Reede van dad Thoorn en I: M: J Blesterman. Art: 5. zegt dat sob in kennis is ge„ weest met de Vryzwart Brijn ende slaven Fortuin Philip en Toemat. en dat zob daar mede goed Vreend is geweest, en voornamentlyk met Brijn en verders als op 't voorige art: zegt dat zob met de andere Of hij ged: meergem: Sob niet met Iongens vande hs van Echten voorsz: Iongens heeft bekend ge maakt. zo wel bekend is geweest als met hem ged: zogt niet te weeten dat hij Om die reden is opgedrost. zegt na zijn gissing 2 Iaar en niet te weeten waar hy zig heeft opgehouden. zegt zulks niet te weeten. zegt zulks niet te weeten. Compareerde Job dewelke den ged: in facie zegt dat hi alle dagen aldaar Een gud: gezien heeft de ged: zegt thans diat hij Job daar gezien heeft en gesproken. of denzelven niet dikwijls en bijna alle dagen in zijn des ged: lyfheeren Tuin en wel in't huijs es gekoomen. Of Sob niet daarom aldaar zijn verblijf heeft genoomen omdat hij met de nodige onderhoud beter Kost voorzien worden. Hoelang zulkse geleeden en of Tob niet zederd den meesten tijd aan den tafelberg zig heeft opgehouden. of niet Tob bij gelegenheid dat met voorm: daniel en Fortain schap en heeft willen steelen en bevrast zijnde van geapphehen „deert te werden van zijn lijfheer weg en opgedrostes. ged: inzonderheid heeft verkeerd met den slaaf Daniel en Fortuin en den trij Iongen Breen. Zegt dat Daniel op 't Eilandis Of denzelven Tob niet buitenhem of dien sob niet ook met andere slaven van zijn des ged: lyfheer goed vriend is geweest, en met ween voorna mentlyk. art: 12. d en Oud e 10. 1 1 8 6 Aert 5 zegt Ia van alle en wel het zegt La zegt dat hij get: hun Job zo zegt Sa. zeer die vryheid niet heeft gegeeven, maar wel: Brijn of hij ged: denzelven niet Dikwijl zegt daarvan niet te weezen Tob zegt den ged: infacie dat onderhouden heeft van 't geen over er en zijn presentie daarvan is hem sob gesproken word, en dat gestroken geworden, en wel van men opzogt. hem get. zelve de gu: Persisteert als Voren. zegt Ja dat Brijn hem Iob a gen Tob daarom niet gezegd had, dat de hoktentotten„ hem zogten, en dat Brijn en meerdere dagen door hhem ged„: Fortuun Ken toen dat hok is borgen geworden hadden aangeweezen. zegt als vooren of dit niet ook is geschied toen de hottentotten op commande zijn gegaan en Zal verscheidene dagen inde hoenderkok van Brein zeg heeft opgehouden. 16 of bovendien Tab niet vryheid heeft gehad, Tuinvrugten mede te neemen, zo veel hem goed dogt. Of dit niet ook van hem gee= geschied is, en of hij aan Job net ook oude Klederen heeft afgegeven 14 of denzelven niet bij zijn weg gaan door den vrij Jongen Brein ordinairs met 'teen of ander van Rijst Tobak, brood of beschuyt is verzorgt geworden Art: 12 of dien Tob niet alfoos zijn en bij wien meest van hem ged: en Brijn Kost aldaar heeft gevonden Aert: 19. ƒ B. 18: