Inventory 2303
Persia · 1,886 pages · 309 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
the precious peppercorn, whose delivery from Lampong and supply to the Company has so remarkably decreased and diminished; how will one make that good: for Bantam has indeed, in the book-year of anno 173¾, delivered fully 268377. lb more than in that of anno 173 2/3, and thus, says Mr. Blom, the pepper deliveries have not diminished or come to naught, as has very mistakenly been put to paper in the aforementioned matter, but on the contrary have increased; how can one put Bantam into such a bad light since the latest commission over all other Bantam affairs, seeing no opportunity, thus His Honour wishes to make this good with a tedious discourse, under erroneous explanations of matters of which he shows he has not yet acquired sufficient knowledge, for if one wished to maintain the contrary, His Honour ought to know that when one wishes to calculate the difference in trade or collection of goods year by year at any office, one must look at the close of the trade books, as among all others in this case at those of Bantam, to demonstrate what quantities have been delivered to the Company in each year, but not when such collection from Bantam was brought into Batavia, for its transport from the said realm varies almost without rule of time and quantity constantly from one book-year into the other, from which indeed in no way an accurate statement of the yearly collections brought in can be drawn, but please consider such as originating from a natural cause, namely, because the preceding year not only yielded a very dry season, but also the rainy season that followed upon it arrived extraordinarily late, whereby the harvest of the pepper, both in Bantam and Lampong, could not succeed as early in this autumn as formerly, through which also the remaining behind of the pepper is caused, for of an ill-succeeded crop in Lampong nothing has been heard to date, so far as is known to the undersigned. Whereas, on the contrary, the King, both on account of the well-known general poverty among the Bantam and Lampong barcquirs, as well during the presence of the undersigned in Bantam as after that time, has distributed all the cash specie that he could scrape together from his pepper deliveries made to the Company and other royal revenues among the said barquirs, for the collection and delivery of pepper from Lampong; Item, furthermore, he has also sent gifts by commissioners from his court to the Lampong chiefs, in order to encourage them more to their duty by proof of that favor, and especially to promote the collections of pepper in their districts, which is in every way known in Bantam. And also that the King, through that way, promises himself substantial collections of pepper for the now-entered book-year and thereafter, of which, for the aforementioned reasons, there is also no doubt, at least the undersigned testifies in that case, for his part, that he dares to rest assured. And how will one know how to extricate oneself from this apparent contradiction. But this same article of the pepper delivery contains various erroneous propositions and remarkable mistakes; for first of all it is erroneous to speak of the book-year, since the matter only mentions the decreased pepper delivery since the departure of the tea ship, or properly speaking since the flight of the panembahan, and if one begins to calculate from that time onwards, it will very soon be clear as day that one has sinisterly seized upon the book-year to make a bad case good; for since this revolution, which occurred around the end of April, according to the very same matter the entire intake from Bantam in the time of six months amounts to 1010. bhars or 3030. picols, that is 378750. lb:, which, having continued on that footing for a full year, would have amounted to around 7. or 800,000. lb:, instead of 2722125. lb:, which Mr. Blom alleges from the book-year, has then the pepper delivery since the flight of the Panambahan increased or decreased! For the cargo of the ship d' Elisabeth up to 862875. lb: received here on the 2nd of June cannot be counted among it, because this pepper had already been brought to Bantam before affairs came to that extremity, on whose account that prince seems to have had to retire: However, Mr. van Imhoff wishes to make use of it, as it seems, in order, under a number of false propositions, if possible to obscure and make unrecognizable truths that are as well known as the sun at clear midday, as among all is that noted in the adjacent advice of the undersigned, namely that in the Bantam book-year of 1734 2722125. lb of pepper was delivered to the Company, and thus 268377. lb more than the book-year before; in confirmation of which there is submitted among the appendices of this, for speculation, a summary of the quantities of pepper which since the book-year of 1683 up to the year 1884 inclusive, that is in the course of 51 consecutive years, have been delivered to the Company year for year in Bantam at the fortress Speelwijk, item at the foot of the very cited writing, the aforementioned improved delivery of pepper accurately calculated. But says Mr. Blom that the pepper delivery
Dutch transcription
4917 den kostbaren peper Korl, welkers aanbreng van Lampong en Leve„ „rantie aan de Compagnie soo merkelijk afgenomen en vermindert is; hoe zal men dat goed ma„ „ken: want Bantam heeft immers in het boekjaar van anno 173¾ wel 268377. lb meer als in dat van anno 173 2/3. uijtgeleverd, en dus zegt den heer Blom, zijn de Peper Leveran„ „tien niet gediminueerd, of te niet gelopen, als bij meerm: materie seer abusivelijk is ten papiere gebragt, maar daar en tegen toegenomen; hoe kan men Bantam 't zedert de jongste commissie over alle andere Bantamse zaaken geen kans ziende zoo wil zijn Ed. zulx gaarne goed maken met een Langweijlig vertoog, onder verkeer„ „de uijtleggingen van saaken, daar van hij betoond zelfs nog geen genoegzaame kennisse te hebben verkregen want jngevallen men het contrarie wilde sustineeren, zoo be„ p „hoorde zijn Ed. bekend zijn, dat als men F aan eenig Comptoir wil bereeckenen het onderscheijd der negotia„ „tien of inzamen van wharen jaar voor deselve moet jaar insulk gaan aangebragt, maar zulx gelieve aan te zien, als her„ „komstig uijt een na„ „tuurlijke oorsaak namentlijk, door dat het voorgegame jaar niet alleen een zeer droog saijsoen heeft uijtgeleverd, maar ook het daar op gevolgde regen Zaijsoen Ex„ „traordinair Laat aan„ „gekomen wesende daar door den oigst van den peper, zoo wel op Bantam als Lampong, in dit najaar soo vroeg niet heeft kunnen slagen, als wel eer waar door dan ook het als nog agter blijven 4918 in sulk een quaad blaadje brengen, en hoe zal men zig uijt dese oogschijnelijke contradictie weten te redden. Maar dit zelvde articul van de peper Leverantie behelst verscheijde erroneu„ „se stellingen en aan„ „merkelijke mistastingen; want voor eerst is het erroneus van het boek jaar te spreecken, daar de materie maar ver„ „maan doet van de ver„ „minderde peper Leverantie 't sedert het vertrek van het thee schip, of Eijgentlijk 't sedert de vlugt van den panembahan, en men beginne eens van die tijd aff te calculeeren, gaan zoecken op het slot der handel boeken, als onder alle in dese bij die van Bantam, ter aan„ „tooning hoe veel quan„ „titeijten 'er te elken jaar aan de Comp: i zijn geleverd, maar niet wanneer alsulcken jnzaam van Ban„ „tam in Batavia is aangebragt, want dies vervoer uijt ged=te rijck, verschiet p genoegsaam zonder regul, van tijdt en quantiteijt steeds van het eene boekjaar in het ander, daar uijt dan ook immers geen„ „sints een accurate staat der jaarlijxe insamen zoo van 14 blijven van den peper is veroorsaakt, want van een kwalijk ge„ „slaagt gewasch op Lampong, is tot dato nog niet wes venomen in zoo verre met den ondergetekende bekend Waar daar en tegen dat den koning, zoo om de wille der bekende algemeene armoede onder de Bantamse en Lam„ „pongse barcquirs, zoo wel bij aanwee„ „sen van den onder„ „getekende in Ban„ „tam, als nadien tijd, alle Contante speciën dien hij uijt zijne is : 4919 zoo zal het wel haast zonne klaar blijken dat men sinisterlijk het boekjaar bij het hoofd heeft gevat om een quaade zaak goed 't maken; want 'tsedert dese revolutie, dewelke voorgevallen is omtrend ultimo april, bedraagt volgens even dezelvde materie den gantschen aanbreng van Bantam in den tijd van ses maanden 1010. bharen of 3030. picols, dat is 378750. lb:, het welke op dien voet eens ge„ „continueerd hebbende voor een rond jaar zoud hebben uijtgemaakt om„ „trend 7. off 800'000. lb:, in steede van 2722125. lb:, van peper op te maken zij; alegter wil den heer van Imhoff zig daar van bedienen, na het schijnd om onder een deel verkeerde posi„ „tien was het moog„ „lijk te verduijsteren en onkenbaar maken, waarheden die zoo bekend zijn als de zou op de klaare mid„ „dag, als onder alle is het genoteerde bij het nevenstaande advis van den ondergetekende namentlijk dat 'er in het bantamse boekjaar van 1734. 2722125. lb peper aan d' Comp: is geleeverd, en dus 268377. lb meerder die dan zijne gedane peper„ „Leverantien aan de Compagnie, en andere rijxkomsten maar heeft kunnen bij een sprockelen onder opged=te barquirs heeft verdeeld, ten af„ „haal en Leverantien van peper uijt Lam„ „pong; Jtem boven des ook per gecommitteerdens uijt zijn hoff, geschencken aan de Lampongse hoofden heeft gesonden om haar door bewijs van die gunst, te meer op te wecken tot haren pligt, en speciaal ter bevorderin„ „ge der jnzamen van 4920 die den heer Blom uijt het boekjaar alle„ „gueerd, is dan de peper Leverantie 'tsedert de vlugt van den Panam„ „bahan vermeerdert off affgenomen! want de lading van het schip d' Elisabeth tot 862875. lb: op den 2:' junij alhier ontfangen, kan daar onder niet gerekend worden, overmits dese peper al op Bantam aangebragt was voor dat de zaken tot die Extremiteijt quamen, om welkers wille dien prins schijnd te hebben moeten retireeren: Maar zegt de heer Blom, dat de peper dan het boekjaar bevorens, tot bevestiging van dien is onder de bijlagen van dese ter speculatie overge„ „legt een tsamentrekking der quantiteijten peper dewelke 'tsedert het boekjaar van 1683. tot den jaare 1884. in„ „clusive, dan wel in den cours van 51. agter een volgende jaaren, aan de Compagnie jaar voor Jaar in Bantam ten fortresse speel „wijk zijn geleverd, item aan den voet van even geciteerde schriftuur, de opgem: verbeterde Leverantie accuraat van peper, bereeckend d Leverantie 15 van peper in hare districten, dat allesints. in Bantam bekend is. — En ook dat den koning door dien weg zig voor het thans in„ „gegane boekjaar, en vervolgens, deftige inzamen van peper beloofd, daar aan om opgem: redenen ook niet t twijf„ „felen is, althans betuijgt den onderge„ „tekende in dat cas voor zijn aandeel, zig zelven wel te derven gerusten En ook :
English
4921 That the delivery has so decreased since the closing of the recently mentioned latest commercial trade books arises from a natural cause, namely from a lack of rain, of which a whole description is made; although from that entire narrative nothing is known or to be found in the Company's papers under those circumstances, as His Honour pleases, in order to rescue the matters he has in mind, to scrape the same together here: yet several erroneous propositions and absurd distortions are enclosed therein again; for the calculation will be found to be accurate, and from that document it can further completely appear, for one's reassurance, how all the pepper deliveries were conditioned in the cited course of 51 years, and from that the state of the collections of the said grain can be understood somewhat more easily than from the adjoining confused, impertinent, defamatory and slanderous description that the Lord van Imhoff has made in that regard against the undersigned, or rather against a minister who is the And one also boldly dares to assert that the well-known Batavia street gossip recently divulged, stating as if the peoples of some of the Lampong provinces had some time ago placed themselves under the protection of the English at Bencoolen, can never in truth be found to exist; for if that is on the contrary taken into consideration, Your High Honours may please to understand that the King of Bantam timely 4922 It is erroneous that one makes the reduction begin with the closing of the books, which are not in the least to blame for it; the flight of the Panembahan and the sensation that the retreat of a prince—who was generally so well regarded and specifically adored as it were by those of Lampong—has caused in that region, is the true moment from which one must draw up this account, and then one will find what a difference there is, although it also cannot be denied that outside the flight the Company, since the beginning, as a man who served in the commerce in India three years before His Honour's birth has been pleased to do; meanwhile, from yet another document, likewise bound among the annexes of this, it will completely appear that the collections or deliveries of pepper at Bantam since the beginning of the currently running book-year of 1735, or rather during the first five months in comparison with earlier years of 16 would have received enough timely knowledge thereof, and would at the same time have requested counsel and assistance from this government for the suppression of any such uprising of his Lampong subjects, to which that Highness, as is known, is entitled pursuant to the tenours of the existing contracts. Meanwhile, in the much-mentioned subject, Bantam is quite unjustly designated as the cause 4923 of that prince the minds of the Lampongers had already in themselves been sufficiently alienated and irritated by the ill treatment that they have received at Bantam since this King took matters in hand as Crown Prince and subsequently also as King, so that they rather seek another outlet with the supply of pepper, and to maintain the same around Bantam slowly as if stupidly, as can very well pass both from what was related by the exiled Lampong sub-regents years, item that up to the date of the 5th of this month, in three voyages by the ship 's-Heeren Arendskerke, item by three tanjongpoeras, out of the new deliveries belonging to those of this book-year, there has already been brought to this Castle from Bantam in all a quantity of 1501875 lb of pepper, besides another 600000 lb or 1600 bahars of that grain which on the aforementioned date already lay in readiness for shipment, according to the extract of the Bantam letter of date of the scanty stock of pepper that is currently found at the Batavia warehouses, which is a very deceptive assertion; for it having been demonstrated further on in this document that the Bantam collection of that grain during the book-year of the year 1734 has increased by 268377 pounds in comparison with the preceding year, no one needs to believe any longer that the fault lies on that side; where indeed the collections 4924 of which is spoken in the aforesaid matter, as can also be gathered sufficiently from time to time from the Bantam papers themselves, in refutation of the fine tales that the Lord Blom proceeds to make in the continuation of this text concerning the generosity of the King—who nevertheless is recorded by everyone besides him as being uncommonly greedy and grasping, and thus once again against all probability—regarding the disbursing of money among the barquias, and the sending of deputies dated the 5th of this month of March, likewise bound herewith under the annexes, calculating therefore for a collection in five months 2101875 lb of pepper, which before the closing of this book-year promises a considerably larger delivery still than the previous year; from all of which in this article, plainly demonstrated according to the truth, it will not be difficult for Your High Honours and further our praiseworthy paymasters to understand how shamefully I in all this with on collections at Palembang and Banjarmasin, which for some years have gradually fallen into such decay, as is known, and also that during the said book-year of 1734 from Palembang in all only a quantity of 1765398 pounds of pepper was brought, item from Banjarmasin only 264347 lb, which at both of those places, in comparison with earlier years, differs considerably for the worse, and in all this greatly
Dutch transcription
4921 Leverantie 'tsedert het sluijten der evengenoem„ „de Iongste negotie boeken soo vermindert is komt uijt een natuurlijke oor„ „saak, namentl: door ge„ „brek aan reegen, waar van een gantsche descrip„ „tie gemaakt word; alschoon van die geheele vertellin„ „ge bij 'sComp:s papieren niets bekend of te vinden is bij in die om„ „standigheijt, als het zijn Ed. belieft tot reddinge der zaaken die hij voor heeft, het zelve alhier bij den anderen tehalen: dog daar leggen alweder verscheijde erroneu„ „se stellingen en misse„ „lijke verdraaijingen in opgesloten; want het bereeckend werden bevonden, mitsgaders uijt dat schriftuir tot gerustheijt alverder kunnen Compleet blijken, hoedanig het met alle de peper Leverantie in geciteerd cours van 51. jaaren is geschapen geweest en daar uijt den staat der jnsamen van gem: Corl wat gemackelijker kunnen werden be„ „grepen dan uijt de nevenstaande confuse inpertinente eer en faamrovende beschrijving die den heer van Imhoff derwege tegens den ondergetekende, dan wel een minister die is de En ook zig wel derft verzeeckeren, dat het bekende Bataviase straatpraatje jongst gedivulgeert, dicteerende als of zig de volkeren van eenige uijt de Lampongse provintien, haar eenigen tijd ge„ „leden, onder de be„ „scherming der Engel„ „sen tot Banca„ „hoela zoude hebben begeven; nooijt in waarheijt kan wer„ „den bevonden te bestaan; Want zulx al ter con„ „trarie aangemerkt werdende, gelieven uw hoog Edelhedens te begrijpen dat Bantams koning tijdig 11 4922 is erroneus dat men de vermindering een aan„ „vang Laat nemen met het sluijten der boeken die daar aan de min„ „ste schuld niet hebben; de vlugt van den Panembahan en het eclat dat de retraite van een prins, die in't algemeen zoo wel gesien was en in specie door die van Lampong als aangebeden wierd, in dat Landschap heeft gemaakt in de regte tijdstip waar af men dese rekening opmaken ƒ moet, en dan zal men bevinden wat een ver„ „schil 'er is, alschoon ook niet ontkend kan wer„ „buijten „den dat „ de vlugt de Comp:, ten aanvank al als een man van 3. jaaren voor de geboorte van zijn Edele, bij de commer„ „cie in jndia heeft dienst gedaan, behaagt heeft te doen; onder„ bij „tussen zal ar nog een ander schrif„ „tuir almede onder de bijlagen van dese ingebonden, complete„ „lijk komen te blijken, dat de insamen off Leverantien van peper tot Bantam 'tsedert den aanvank van het tans Lopende boek„ „jaar van 1735. dan wel geduurende de eerste vijff maanden in Comparatie van vroeger van jaaren 16. kennisse genoeg tijdig zoude daar van gekregen, en hebben te gelijk tot demping van alzulcken op„ „stand zijner Lam„ „pongse onderdanen, al raad en assistentie van dese regeering hebben verzogt, daar toe die hoogheijt zoo als bekend is, jn„ „gevolge de teneuren der voorhanden zijnde contracten bevoegt is Ondertussen staat bij veel ged=te materie gants ten onregte Bantam aange„ „merkt, als de oor„ „zaak 4923 van dien prins de ge„ „moederen der Lampon„ „ders van zelvs al door het quade tracte„ „ment dat zij op Ban„ „tam 'tsedert dat desen koning als kroonprins zig de zaken aange„ „trokken heeft, en nader„ „hand ook als koning van hem ontfangen genoegsaam waren hebben vervreemd ende g'irriteerd om met den aanbreng van peper Liever eenen anderen uijtweg te zoecken, en die zoo als domlijk om„ traag Bantam te „trend onderhouden, gelijk dat soo uijt het gerelateer„ „de door de uijtgewekene Lampongse onderregenten. Jaaren al zeer wel passeeren kunnen jtem dat tot op dato 5:' deser in 3. keeren per 't schip s' heeren arendskerke jtem p:r 3. tanjongpoeras uijt de nieuwe Le„ „verantien, gehorende tot die van dit boekjaar, bereijds ten desen casteele uijt Bantam is aan„ „gebragt in alles een quantiteijt van 1501875. lb peper buijten nog 600000. lb. of 1600. — bharen van dien kore die onder evengem: datum al ten afscheep in gereedheijt Lagen blijkens Extract Ban„ „tamse missive van waar dato zaak der schraalen voorraad van peper, die thans bij de Bata„ „viase pakhuijsen werd bevonden, dat een zeer abusive stelling is; want voorwaards bij dese aangetoond zijnde dat de Bantamse jnzaam van dien korl, geduurende het boekjaar van anno 1734. ponden 268377. toegenomen is in Comparatie van het voorgegane jjaar zoo behoefd, niemand meer te geloven, dat het aan die kant hapert; Waar wel aan de inzamen 4924 waar van in voors: materie gesproken is als ook uijt de ban„ „tamse papieren selfs van tijd tot tijd genoeg„ „saam af te nemen is, tot wederlegginge van de fraije vertellingen die den heer Blom in het vervolg van desen text aangaande de mildheijt des konings die nogtans bij een iegelijk buijten hem voor ongemeen inhalig en vasthoudende te boeke„ staat, en dus wederom tegen alle waarschijne„ „lijkheijt aan, komt te doen, wegens het uijt„ setten van geld onder de barquias, en het E afsenden van gecommitt:s dato 5:' deser maand maart, almede bij desen onder de bij„ „zagen ingebonden reeckenende oversulx voor een jnzaam in 5. maanden 2101875. lb peper, dat voor het Ruijten van dit boekjaar nog een vrij grooter Leverantie beloofd, dan het vorige jaar; uijt welk een en ander bij dit articul, na waarheijt eenvoudiglijk aangetoond, uw Ed. Ho: achtb: en verdere onse Loffelijke betaalsheeren, niet ongemackelijk vallen zal, om te begrijpen, hoe schendig ik in allen dese met op E inzamen tot Salem„ „bang, en Banjer„ „massing, die 'tsedert eenige jaaren, successive meer en meer zodanig in het verval zijn geraakt, als bekend is, en ook dat 'er geduurende het gem: boekjaar van 1734. uijt Palembang in alles maar is aangebragt, een quan„ „titeijt van 1765398. ponden peper, jtem uijt Banjermas„ „sing maar 264347. lb, 't welk aan die beijde plaatsen in Comparatie van vroe„ „gerjaaren, considerabel ten kwade verscheeld, en in allen desen grotelijks
English
with gifts to the Lampong chiefs, notwithstanding that everyone well knows that such fellows usually take more than they bring, and notwithstanding that at the coronation of the king and thus during the commission itself it became sufficiently apparent how much he must cajole the Lampongers, how fond they are of him, and how much they—even if that were so—rely on such liberalities; because neither the king by his authority nor the commissioner by an unheard-of patent, by which one has been insulted in the most shameless manner imaginable in the adjacent article by Mr. van Imhoff, which in the remainder of this will be constated somewhat more closely, will greatly counter Your Right Honourable maintenance required for the upcoming time, the necessity of which will be very well understood by Your Right Honourable, and therewith all that malicious, erroneous statement of Mr. van Imhoff, who is greatly of speculation, in the thoughts of the undersigned, who also from the recently received private rumours, both from Palembang and Banjermassing, believes he may hope for a more favourable collection of the aforementioned grain for this current financial year at both the aforementioned places, where according to the aforementioned rumours the crops of that grain, which were recently still partly in the fields, promised a very good harvest, besides that which the ridiculous institutions and unauthorized dispatches, among other remarks of a similar nature, has already sufficiently weakened in the general letter to the Most Honourable Gentlemen Seventeen of the last day of March of this year, could move those peoples to come up to attend the coronation or afterwards present themselves in order before their new sovereign. It is also erroneous and entirely mistaken that one wishes to attribute the meager supply of pepper since the month of May to a, with the adjacent prolix description, thus briefly consider answered, and proceed to, long which had already been stored in good quantities, of which among all the recently returned commissioners from Banjermassing, de Marre and Brouwer, will perhaps give a closer explanation for their part in the report of their concluded commission. long dry monsoon in the previous year and a lack of rain in this year, for the months of May, June, and July, or the three principal months of the dry season, are not those in which the pepper is brought down from the uplands along the south and east coast of Sumatra, because the rivers are then seldom swollen to such an extent that the rafts or floats, made of bamboos, on which it must descend, can be properly put into the water, but on the contrary that happens on the contrary continually during the rest of the year according as the rivers are full, and thus the pepper that was to be brought down in that time should have already been downstream, and the late rain can add or subtract nothing from that, because the pepper does not receive its growth from the rain like the field crop, but only needs the upper water from the mountains, produced by the same, to be transported down, so that the entire story concerning the monsoon or the season, which is undertaken here with so much bold speech, is not only very unnecessary but also very erroneously adduced, and can produce nothing other than further proof of embarrassment, and a confirmation of that which one has repeatedly seen in the writings of that same man, namely that matters are only touched on at the edge and that the interior remains neglected, as well as that the knowledge of the places from which such products originate must then certainly be only superficial. If one now wishes to see whether it originates from a natural cause, as Mr. Blom claims, or from an extraordinary delay of the Lampong pepper vessels, that so little of that grain was received in the first six months after the flight of the Panembahan, let one cast an eye back on previous years, in which the rainy season will surely not always have arrived so precisely either, and then one will find that in the same months of which one now says that they yielded only 378750 lb. of pepper, in the year in the year 1733: 1715625 lb., in anno 1732: 1433450 lb., and so on year after year an incomparably greater quantity, indeed two, three, and more times as much as anno passato was brought here from Bantam and consequently was also transported thither from Lampong, which indeed makes it evident that one did not worry unnecessarily or prematurely, as Mr. Blom says, when one, in contrast to those years that provided us with ample room for loading the return ships, saw Bantam this time so sparsely provided with that grain, that one not only had to let the first shipment depart with unfilled packages to the great detriment of the Company, but that one even during the loading of the second could not scrounge together enough to let that work proceed unhindered, but on the contrary was forced up to four times to empty Bantam with tanjongpoeras or loose vessels, merely to avoid coming to a standstill and to bring the work to its conclusion. And
Dutch transcription
4925 met geschencken aan de Lampongse hoofden, niet tegenstaande een. ieder wel weet dat zulke knapen doorgaans meer haalen als brengen, en niet tegenstaande bij de kroning van den koning en dus geduurende de Commissie selfs genoeg„ „saam gebleecken is, hoe zeer hij de Lamponders moet Cajoleeren, hoe Lief zij hem hebben en hoe veel zij, al was het daar mede al zoo gelegen; op sulke Liberaliteijten betrouwen; overmits nog den koning door zijne authoriteijt nog den heer Commissa„ „ris door een ongehoord patent, waar van men op de onbeschaamdste wijse die te bedenken is, bij het nevenstaande articul, door den heer van Imhoff ben gehoond geworden het welke bij het vervolg van dese, nog al wat nader con„ zal daar „steeren grootelijx uw Ed. tegen. hoog achtb. maintjen gerequireerd werd voor den aanstaanden tijd, daar van de noodsakelijkheijt zeer wel zal worden be „greepen bij uw Ed. ho. achtb. , en daar mede dan alle die kwaadaardige, verkeer„ „de opgave van den heer van Imhoff, de 6 bij grotelijx van speculatie is, na de gedagten van den ondergetekende Die ook uijt de jongst aangebragte particulie„ „re gerugten, zoo van Palembang als Ban„ „jermassing vermeend te mogen hopen, fa„ „vorabeler inzamen van veelm: korl voor dit lopende boekjaar aan beijde gem: oirden, alwaar na opgem: gerugten de jongst nog ten deele ten velde staande gewasschen van dat grain, een zeer goeden oeijst be„ „looffden, buijten het genige 4926 de belachelijke instellin„ „gen en ongequalificeerde afzendinge, onder meer andere remarcques van gelijke natuur, reets genoeg heeft g'enerveerd bij den generalen brief aan de hoog Edele heeren seventhienen van den Laatsten maart deses jaars, die volke„ „ren hebben kunnen bewegen om op te komen de kroning bij te wonen of zig naderhand in ordre voor haren nieuwen Souverain te presenteeren. Ook is het erroneus en gants verkeerd dat men den soberen aanbreng van peper 'tsedert de maand maij aan een bij de hier neven„ „staande prolixe be„ „schrijving, dus korte„ lijk houden voor b'andwoord, en over„ „gaan tot Lange 18 genige bereijds tot goede quantiteijten opgescheurd was, daar van onder alle de jongst gereverteerde commissionanten van Banjermassing, de marre, en Brouwer, voor haar aandeel bij het rapport van hare affgelopene Com„ „missie, misschien, wel nader uijtleg doen zullen 4927 Lange droge mousson in het vorige jaar En gebrek van regen in dit jaar attribueeren wil, want de maan„ „den maij junij en julij, of de drie voor„ „naamste maanden van het droge saisoen zijn de geene niet in welke de peper Langs de Zuijd en oostcuste van Cu„ „matra uijt de boven„ „Landen werd afgebragt om dat de rivieren, dan zelden zodanig geswol„ „zen zijn dat de rakets of vlotten, van bam„ „boesen gemaakt, waar mede deselve afsakken moet, behoorlijk 'te water kunnen werden gebragt maar dat geschied in tegendeel 4928 tegendeel gedurige de ove„ „rige tijd van het jaar na mate dat de rivie„ „ren vol zijn, en dus moest de peper die in die tijd soude aangebragt werden al beneden sijn geweest, en de late regen kan daar niets toe ge„ „ven of nemen, over„ „mits de peper niet gelijk het veld gewasch zijn wasdom van de regen krijgt, maar het opper„ water uijt de gebergtens door deselve verwekt werdende, maar meest nodig heeft om afgebragt te werden, zo dat de gantsche vertellinge aan„ „gaande de mousson off het jaar getijde, die hier met zoo veel paresu 19 - 4929 paresie ondernomen word, niet alleen zeer onnodig maar ook seer verkeer„ „delijk bijgebragt is, en niets anders uijtleveren kan als een nader bewijs van verlegentheijt, een een bestempelinge van het geene men meer„ „maals in de schriften van dien selvden man heeft gezien, namentlijk dat de zaken maar aan den Zoom werden aangeraakt en dat het interieure agterwege blijft, mitsgaders dat de kennisse van Laken waar uijt zulke producten voort„ „komen dan ook gewisselijk maar superficieel wesen moet Wil . 4930 Wil men nu eens zien of het uijt een na„ „tuurlijke oorsake gelijk den heer Blom voorgeeft of uijt een Extraordinair agterblijven der Lampong„ „se pepervaartuijgen oor„ „spronkelijk is, dat men zoo weijnig van die korl in de eerste ses maanden naar de vlugt van den panembahan ontfangen heeft, men sla het oog te rug op de vorige jaren waar inne immers den regentijd altijd ook soo precijs niet zal zijn gekomen, en dan zal men bevinden, dat in de zelfde maanden van dewelke men nu segt. dat zij maar 378750. lb:, peper uijtgeleverd hebben, inden jaare 20 1 493 jaare 1733: 1715625. lb:, in anno 1732. , 1433450. lb. en zoo vervolgens jaar voor jaar een on„ „gelijk groter quantiteijt ja twee drie en meer„ „maals zoo veel als passato van Ban„ anno „tam alhier aangebragt en bijgevolg ook van Lampong aldaar aangevoerd is, het geene immers evi„ „dent doed blijken dat men sig niet onnodig of ontij„ „dig heeft bekommerd, gelijk den heer Blom segt, wanneer men Bantam in tegenstel„ „ling van die jaaren die ons de ruijmte tot beladinge der retour„ „scheepen verschaften, dit„ „maal zoo sober van dien 32 193 dien korl heeft gepro„ „videert gesien, dat men niet alleen de eerste besendinge tot groot na„ „deel der maatschappije met onbestorte pakken heeft. moeten Laten vertrecken, maar dat men ook zelfs bij het onderlagen van de tweede zoo veel niet bij een heeft kunnen sprokkelen om dat werk onverhin„ „dert te laten voortgaan„ maar in tegendeel genoodsaakt is geweest tot viermaal toe Bantam met tanjongpoeras of Los vaartuijgen Ledig te maken, om maar niet stil testaan en het werk zijn beslag te doen Er„ „langen En
English
And although Mr. Blom again knows a remedy for this, and confidently blames Palembang and Banjarmassing for the fact that one found oneself in such a meager situation regarding the stock of pepper in the autumn, that is nevertheless far off the mark, and the calculation that he made for it is once again erroneous, and suffers from the ordinary defect of most of his arguments; namely, that it is wildly brandished and serves only to mislead when one says Palembang delivered only 1765398 lb and Banjarmassing only 264347 lb in the financial year 1733/1734, and that this is the reason why one had no pepper on hand in the autumn of 1734. But how much was Palembang then accustomed to deliver for some years past, and how large indeed was the supply from Banjer previously, that it differs so much in this financial year, as Mr. Blom would have us believe! Palembang, with its supply, both by native vessels and with the ships of the Company, taken over an average of five years, cannot yield more than a good 1600000 lb, which is even less than now, and Bandjermassing, taken over an average of the same five years, could also annually contribute only a good 300000 lb. How does it happen then that in those same years, when Palembang delivered only 1128315 lb and Banjermassing 403151 lb—being together fully 500000 lb less than the supply of both those places in this last financial year—one found oneself in a position to send more than 2400000 lb to the Netherlands, and furthermore to sell another 2400000 lb in cash to the Chinese and other traders here, so as happened during the financial year 1730/1731, whereas by contrast, in the past year, one could turn over only 643750 lb for cash, and nevertheless, with all the return ships of this year, subtracting the four from the previous dispatch, could collect no more for the Netherlands than 1911797 lb, making together 2555547 lb, and thus indeed a difference of 2304509 lb with the cited financial year 1730/1731, which is not even the largest, since in the year thereafter one was able to collect fully 3200000 lb for the Netherlands and about 2300000 lb for the Chinese trade, and in the financial year preceding the cited one, fully 6200000 lb for the former and still over 2200000 lb for the latter, notwithstanding that in the last-mentioned financial year, being that of 1729 and 1730, Palembang also delivered only 1168034 lb and Banjermassing 574076 lb, which together still amounts to no more than 1742110 lb, and is thus still much less than the 2029745 lb that Mr. Blom erroneously lists for these two places in the latest financial year, or rather the 1966448 lb that they actually delivered. Will anyone then who has calm and unbiased senses be able to doubt any longer that the fault lies with Bantam, and where will Mr. Blom now stand with his vague reasoning that the supply from those two places, to wit Palembang and Banjermassing, compared to earlier years, differs considerably for the worse, and in all this is according to his thoughts greatly open to speculation; together with his premature and groundless judgment, or rather his sorrowful apology for Bantam, when he says that in the matter in question Bantam is entirely unjustly regarded as the cause of the scarce stock of pepper that was presently found at the Batavia warehouses, that this is a very erroneous proposition, etc.? Must he not yield before so many visible arguments, and contrary to his custom beat the retreat, after one has razed virtually all his fortifications, or is there still something left so that he can prolong it a little longer: and does he still have any defense left upon which he, in his thoughts, could rely? The answer is yes, there is still an erroneous proposition regarding the debated reduction of the Bantam pepper delivery, and that is also the last, with which one shall also conclude this text. See here then, the sheet anchor: Bantam delivered in the financial year 1732/1733 only . . . . . . . . . . . . 2453748 lb of pepper, and in the latest financial year fully 2722125 lb, which gives a difference in their favor of 268377 lb. That seems to be decisive and defeats all preceding arguments, for if Bantam has nevertheless increased by 268377 lb in the pepper delivery, how can one then say that the same diminishes or comes to nothing? To understand the mistake in this now, one must step back a little again, and observe that Mr. Blom, in order to give this comparison an appearance of evidence, and to make the financial year in which he acted as commissioner at Bantam stand out all the more, has for comparison made use of a year that has already long been described in the papers as a very bad and lean year in that regard, being the last year of the late sultan's reign, when that monarch, due to an oncoming paralysis and further natural infirmities attached to old age, had virtually lost the grip of governance, among other matters also specifically the pepper delivery ran so wild that the unruly princes, his sons, as if before the face of that monarch, now and then seized some delivered
Dutch transcription
4933 En hoewel den heer Blom daar toe al weder raad weet en het gerustelijk Palembang en Banjermassing ten Laste zegt, dat men in sulcken sobren situatie sig omtrend den voorraad van peper in het najaar bevonden heeft zo is dat egter verre mis, en de rekening die hij daar bij opgemaakt is alweder erroneus, en Laboreert aan het ordinaire defect zijner meeste argumen„ „ten; namentlijk dat het in 't wild geschermd is en alleenlijk tot mis„ „leijdinge strekt wanneer men zegt Palembang heeft maar 1765398. lb: en Banjermassing maar 264347. lb 4434 264347. lb: in het boekjaa„ 1733 173¾: uijtgeleverd, en daar van komt het dat men in het najaar 1734. geen peper aan de hand heeft gehad: maar hoe veel is Palembang dan gewent uijt te leveren 't sedert eenige jaaren en hoe groot is dog wel den aanbreng van banjer geweest voor desen, dat het zoo veel scheeld bij dit boekjaar, als den heer Blom ons zoude doen geloven! Palembang kan met zijn aanbreng, so per inlandse vaartuijgen als met de scheepen van de Comp:, vijff jaaren door den anderen geslagen niet meer halen dan 1600000. lb ruijm dat nog minder is als nu en — Bandjermassing heeft deselfde 22 4935 dezelvde vijff jaaren door den anderen geslagen jaarlijx ook maar 300000. lb. ruijm kunnen bijsetten hoe komt het dan dat men in die zelvee jaaren tot Palembang maar 1128315. lb. en Banjer„ „massing 403151. lb. heb„ „ben uijtgeleverd, zijnde te zamen nog wel 500000. lb: minder als den aanbreng van beijde die plaatsen in dit zig Laaste boekjaar in staat bevonden heeft ruijm 2400000. lb: naar nederland te versenden en nog andere 2400000. lb aan de chineese en andere traffiquanten alhier Contant te ver„ invoegen gedurende „kopen, het 4936 173/e is het boekjaar geschied, daar men in tegendeel in het gepas„ „ceerde jaar maar lb 643750. voor contant heeft mogen omsetten en des niet te min met alle de retourschee„ „pen van dit jaar, de vier van devorige be„ „sendinge afgetrokken niet meer voor neder„ „Land heeft kunnen bij een brengen als 1911797. lb. makende te zamen 2555547. lb en over zulx wel een verschil van 2304509. lb met het g'allegueerde boekjaar 173 /e. dat nog al het grootste niet is, alsoo men 's jaars daar aan wel 3200000. lb. naar 4937 nederland en om„ naar 2300000. lb: voor „trend den Chineesen handel en in het boekjaar dat het g' allegueerde precedeert, wel 6200000. lb: voor het eerstgen: en nog ruijm 2200000. lb: voor het Laastgen: heeft weten bij een te brengen niet tegenstaande het Laastgen: boekjaar zijnde dat van 1729. en 30. Palembang ook maar 1168034. lb heeft uijtge„ „leverd en Banjermassing 574076. lb dat tesamen nog al niet meer beloopt dan 1742110 lb. en dus nog al veel minder is als 2029745. lb: die den heer Blom in het jongste boekjaar voor dese d 4938 dese beijde plaatsen abu„ sive opbrengt of wel 1966448. lb: die deselve effective hebben uijtgele„ „verd. zal dan iemand die bedaarde en ongepreoccu„ „peerde sinnen heeft langer kunnen twijffe„ „len dat het aan Ban„ „tamn hapert, en waar zal den heer Blom nu blijven met zijn raissonnement in vago dat den aanbreng van die beijde plaatsen te westen Palembang en Banjermassing in com„ „paratie van vroeger jaaren Considerabel ten kwade verscheeld, en in allen desen grotelijx van 443 van speculatie is naar sijne gedagten: mitsgaders met zijn prematuur en ongefun„ „deerd oordeel, of wel bedroefde zijne met bantam apologie voor wanneer hij zegt dat bij de materie in questie Bantam gants ten on„ „regte staat aangemerkt als de oorsaak der schaalen Voorraad van peper die thans bij de Bataviase pakhuijsen wierd bevonden dat een seer abusive stelling is &t:a sal hij voor soo veele en visible argu„ „menten niet moeten swigten, en tegens zijne gewoonte de chamade slaan, naar dat men genoegsaam alle zijne fortificatien 4940 fortificatien geraseert heeft of is 'er nog iets op, dat hij het nog een weijnigje rekken kan: en blijft hem nog eenige tegenweer waar op hij zig over p naar zijne gedagten zoude kunnen verlaten: men andwoord ja, daar is nog een erroneuse stellinge in het poinct van de gedebatteerde verminderinge der bantamse peper Leverantie en dat is ook de Laatste, waar mede men ook van desen text afscheijden zal sitt hier dan, het plegt anker. Bantam heeft in het boekjaar 173 2/3. maar. . . . . . . . . . . . 2453748. lb peper uijtgeleverd, en in het jongste wel 2722125. dat hen verschil ten goede geeft van lb 268377. dat 4941 dat schijnd decisoir te zijn en slaat alle voorgaan„ „de argumenten dood want als bantam even„ „wel 268377. lb toegenomen is in de peper Leverantie hoe kan men dan seggen dat deselve dimi„ „nueeren of te niet loopen; om nu de mistastinge in desen te begrijpen moet men weder wat te rug treeden, en aan„ „mercken, dat den heer Blom om dese Com„ „paratie een schijn van evidentie te geven, en des te meer te doen uijtsteeken het boekjaar waarinne hij als com„ „missaris op bantam heeft g'ageert, tot vergelijkinge zig bediend van een jaar dat 4942 dat al lange bij de beschreeven is papieren seer slegt en als een mager jaar in dat stuk, zijnde het Laatste jaar van des overle„ „den en sulthans regeering wanneer dien vorst door een overgekomene Lammigheijt ende verdere natuurlijke corruptien aan den ouderdom annex, genoegsaam den klemn der regeeringe quijt geraakt zijnde onder meer andere zaacken ook in specie de peper„ „Leverantie zoo verre in't wild Liep, dat de ongebondene princen sijne zoonen zig, als in het aangesigte van dien vorst, nu en dan van eenige aangebragte
English
brought-in consignments and managed to smuggle them so publicly, as well as get rid of them right and left, that finally, upon the proposal of the then Governor of Golonesse, in order not to lose them entirely, one proceeded to such secret purchase of the pepper which had already been stolen from the king, for the benefit of the Company, as the secret letters exchanged at that time between the aforesaid Governor and this government can fully demonstrate. Moreover, it is fully known to everyone who has examined the papers of that time that the complaints of the Lampongers about the vexations and harassments of the present king, then crown prince, were always great; but that this fire, while the father could still concern himself with the affairs of the realm, having remained somewhat hidden as if under the ashes, afterwards the flame pretty much burst out of the house, when he, taking advantage of the weakness of his old father and thus having arrogated to himself a despotic or exclusive direction over the pepper through his own greediness, or else through the instigations of his wife and others who ruled him, who so detained these people before they could get what was theirs, and after the passage of so many weeks or months, when everything was practically consumed, so shortened and mistreated them in the payment of what was due to them, that he even came under suspicion of having had a certain Nerang pattij, of whom the incoming Bantam letters can give sufficient account, done away with in a thoroughly foul manner, so that he would no longer demand payment and trouble him; by which and other mistreatments, of which half have perhaps not seen the light of day, the supply from Lampong also deteriorated and decreased to such an extent in the last year of the king's life, that one will find the letters of that time filled with complaints about the meager supply and the decline of affairs, so that the memory of all such unreasonable actions with respect to the present king has perhaps not yet been erased from the minds of the Lampongers; at least their unwillingness to come pay him homage at the court, just as had happened at the time of the coronation of his late lord father, can serve as proof thereof; and as for the pepper delivery, it cannot be relevant in this regard that the financial year of which a member of this board spent about six months on a commission at the court appears somewhat more favorable regarding the supply of pepper than the previous one; for it may well be, on the one hand, that those people, who along with all natives place more trust in the Company's intervention than in the word of their own king, will have come down with somewhat more reassurance than before in the time of Mr. Blom in order to dispose of the pepper for good payment, which they might otherwise not yet have known how to get rid of; and on the other hand that the Commissioner, in order to give at least a good appearance to his commission in that one matter, will also have set all sails on his part to draw those people to Bantam through good words and great promises of improvement, and thus at least carry away the honor that during his presence at Bantam no less pepper was brought in than under the administration of the Governors, of which no further proof is needed than the promised pardon of some minor known offenses (under which slave thefts must be understood) in the patent already cited above, done in a completely unauthorized manner, from which extremity it can sufficiently be gathered how desperate affairs in Lampong must still have been upon the dispatch of that so-called circular letter of much reflection, and how far things must have gone when one can resolve to take such a step without the order or consent of one's principals, the responsibility for which another would perhaps not gladly want to bear. That one has now, by bringing such dangerous resorts into play, achieved so much upon the minds of those discontented people that in the space of six months they have delivered two shiploads of pepper to the amount of 1311000 lb, being those of the Elisabeth and Oudenaarde, with which Mr. Blom arrived here in person on the 15th of January 1734, or to say better, that the Bantam vessels sent thither were still able to obtain so much pepper there, no one will wonder so much at that, as that, in continuation of such a good beginning, the remaining six months of that financial year yielded no more than 1074375, including the gift from the king of up to 42000 lb; so that according to this calculation, which will be somewhat clearer than that of Mr. Blom, the entire true supply for the financial year 1733/4 or for the first year of the sultan's reign will amount to no more than 2385375 lb; for as regards the cargoes of Hofvliet and Oudenaarden, arrived here on the 10th of September 1733, and their brought pepper amounting to 826500 lb, they rightfully belong
Dutch transcription
4943 aangebragte partijen meester maakten en de„ „selve soo openbaarlijk wisten te sluijken, mits„ „gaders regts en Links soo quijt te maken, dat men eijndelijk op den voor„ „stel van den doenmaligen gesaghebber van golo„ „nesse om deselve niet finaal quijt te werden tot zodanigen secreten inkoop van den peper die den koning bereets ontvreemd was, ten beste van de maatschappije getreden is, als de secreete brieven tussen voorm: gezaghebber en dese regeering in die tijdt gewisseld volkomen aan„ „tonen kunnen: daar en boven is het een jegelijk 4944 jegelijk die de papieren van die tijd heeft inge„ sien ten vollen bekend dat de klagten der Lam„ „ponders over de traver„ sen en plagerijen van „ den tegenwoordigen koning doenmaals kroonprins, groot zijn geweest; altijd dog dat dit vuur, ter„ „wijl de vader sig nog met de zaken van het rijk konde bemoeijen, eenigsints en als onder de asche verburgen ge„ „bleeven zijnde, nader„ „hand de vlamme genoeg„ „saam ten huijse uijt„ „geslagen is, wanneer hij zig van de swakheijt zijnes ouden vaders be„ „dienende en zig dus een despotique of privative 4945 privative directie over de peper aangematigt heeft door zijne eijgene inha„ ligheijt, of wel door aansettingen van zijne huijsvrouwe en andere die hem regeerden die soo in het menschen van deselve ophouden eer zij aan het hare konden geraken, als naar verloop van zoo veele weeken of maan„ „den, dat alles genoegsaam verteerd was, in de beta„ „ling van het geene haar competeerde, Coda„ „nig verkort en mishandelt heeft dat hij selvs ge„ suspecteerd is geworden px zekeren Nerang pattij waar van de aankomende Bantamse brieven van den 4946 genoegsaem geven bescheijd kunnen op een gantsch vuijl aar„ „dige wijse van kant te hebben laten helpen, om dat hij hem niet meer manen en lastig vallen zoude; door welke en meer andere quade tractementen, waar van de helfte moge„ „lijk het ligt niet hebben gesien, den aanbreng van Lampong ook sodanig in het laatste jaar van 's konings Leeven gedete„ „rioreerd en vermindert is, dat men de brieven van die tijd zal opge„ met klag„ vuld vinden sobren „ten over den het verval aanbreng en van zaken zoo dat den het 28 4947 het geheugen van al zulke onredelijke ge„ „doentens mogelijk ten opsigte van den presenten koning als nog niet uijt de gemoederen der Lamponders is uijtge„ „wischt; ten minste kan hare omwilligheijt om hem bij de koning ho„ „mage te komen doen even als ten tijde der kroning van wijlen zijn heer vader was geschied daar van tot een be„ wijs strekken, en wat de peper Leverantie aangaat, zoo kan in desen niet te passe komen dat het boekjaar van het welke een lid deser tafel omtrend ses maanden in Commissie aan 4948 het hoff doorgebragt aan zeelt, zig omtrend den peper wat aanbreng van favorabler als het vorige vertoond; want het kan wel wesen, eens deels dat die menschen, dewelke met alle inlanders op sComp:s tussenkomste meer vertrouwen als op het woord van haren eijgen koning, om zig van de peper die zij mogelijk alle op een andere wijze nog niet hebben weten quijt te raken goede betalinge te voor ontdoen, ten tijde van den heer Blom met wat meerder gerustheijt als bevorens sullen weesen afge„ „komen, en aan de andere kant dat den heer Commissaris, om 4949 zijne Commissie ten om minsten in dat eene schijn stuk een goeden te geven, van zijne zijde ook alle zeijlen bij-gezet, zal hebben om die menschen door goede woorden en grote beloften van beterschap Bantam te naar hokken, en dus ten minsten die eere weg te dragen, dat 'er gedu„ „rende zijn aanweesen op Bantam geen aangebragt minder peper is als onder het bestier van de gezaghebbers waar van geen verder bewijs nodig is als de beloofde vergevinge van sommige kleijne be„ „kende misdaden (:waar 4950 /:waar onder de slave diverijen verstaan moe„ „ten worden:) bij het voorwaards reets geci„ „teerde patent, op een gants ongequalificeerde wij„ „ze gedaan, uijt welke Extremiteit genoegsaam af te nemen is hoe desperaat de zaken op Lampong sig nog bevonden moeten hebben op het afsenden van dien zoo gen: circulairen brieff van veel nadenken en hoe verre het gekomen moet zijn als men resol„ „veeren kan zonder ordre of Consent van zijne principalen sulk een pas te doen, waar van een ander mooglijk niet gaarn de verandwoordinge zoude willen hebben. Dat d 4951 Dat men nu door zulke gevaarlijke ressorts te doen speelen soo veel op de gemoederen dier malcontente menschen heeft vermogt, dat zij in den tijd van ses maanden twee scheeps Ladingen peper ten bedrage van 1311000. lb hebben afge„ bragt zijnde die van d' Elisabeth en oude„ „naarde, waar mede den heer Blom op den 15:' Januarij 1734. alhier in persoon is aangeland off om beter te zeggen dat de bantamse vaar„ „tuijgen derwaarts afgecon„ „den, nog soo veel peper aldaar hebben kunnen magtig werden, daar over zal zig niemand zoo zeer 4952 zeer verwonderen, als dat tot een vervolg van sulk een goed beginsel de overige ses maanden van dat boekjaar niet meer hebben uijtgeleverd als 1074375. daar onder nog het ge„ „schenk van den koning tot 42000. lb:, zoo dat naar dese reeckening die wat Liquider wesen zal als die van den heer Blom den gantschen waren aanbreng voor het boekjaar 173¾. of voor het eerste jaar van des sultans regeering niet meer belopen zal als 2385375. lb:, want wat de ladingen van Hoff„ „vliet en oudenaarden den 10:' september 1733. alhier aangeland, en haren mede gebragten peper tot 826500. lb betreft, die gehooren wel deugdelijk
English
properly belonging to the previous financial year, and of this the Bantam Commission does not have the credit, as the last-mentioned vessel had already been sent thither on 30 June, both for the transport of the Balinese militia and to fetch a full cargo of pepper, of which the stock at the king's warehouses, according to the letter from the officials of the 5th prior, was already then as much as 1,700 bhars or fully 600,000 lb, and according to that of the first of August, there was even, beyond the cargo of Oudenaarden, which must then already have been sufficiently ready to sail, still another 1,200 bhars or 450,000 lb, being fully 160,000 lb more than Hoffvliet brought here alongside it on 10 September; so that these must even yet be deducted from the yield brought in during the presence of Mr. Blom at Bantam, in order to know what was truly received, from 16 August, when his Honour arrived in the Bantam roadstead as Commissioner, until his return to this place, which was on 15 January anno passato, or in the time of five full months, both from Lampong and from the uplands, which will then, in the manner aforesaid, be reduced to circa 1,150,000 lb. When now in like manner there are also deducted from the yield brought in during the financial year 1733/4 the two ship cargoes aforesaid, with the remaining 160,000 lb, as effectively also not belonging thereunder, since those two ship cargoes could have been here long before the closing of the books or ultimo August, and were only by chance, indeed even contrary to the orders of this government, detained so long by Mr. Blom until 10 September, as appears sufficiently from the letter sent from here to him on 28 August, from the displeasure expressed therein over Hoffvliet's late return, notwithstanding that Mr. Blom upon his departure was orally instructed to ensure a speedy return, since that vessel still had to be loaded for Souratta; and thus the detention of Oudenaarden, dispatched from here long before and already fully loaded upon the arrival of Mr. Blom, indeed which could then even already have been back, is so much more to be wondered at, or rather incomprehensible. When now, one may well say, on a foundation as solid as this, and according to the foregoing positions, the account of the financial year is drawn up, then that embellishment which Mr. Blom uses as a matter that can suffer no contradiction and as decisive proof, will immediately change its appearance, and the financial year of the Bantam Commission, which now shines so brightly in the eyes of those who do not examine it, will, like an actress without light or costume, lose all its pleasantness and charm, and indeed show itself to be so much worse, as Mr. Blom believed it to have been improved. To be brief, one will simply sum up the entries and derive the total from them, for Mr. Blom's statement is once again, also in this case, very faulty, when he takes 2,722,125 lb for the financial year of 1733/4, and for that of the previous year 2,453,748 lb, giving a difference, as he says, of 268,377 lb, although this time he has erred to his own disadvantage, as evidence of how hurriedly that paper was rushed through; for the true yield as shown here in the books, beginning from primo September 1733 and up to ultimo August 1734, and calculating everything received here in that period, amounts instead to even more, namely 3,211,875 lb, and on the other hand, the preceding financial year calculated in the same manner yields no more than 2,867,625 lb, which gives a difference of 344,250 lb, as is evident from an authentic summary of all the Bantam pepper brought in since primo September 1731, accompanying this among the further appendices under No. 4; but now one will draw up another account, and say the yield brought in during the financial year 1732/3 was according to the books, as stated, 2,867,625 lb; adding hereto the cargoes of Hoffvliet and Oudenaarden, which according to the demonstration made earlier absolutely belong thereunder, namely Hoffvliet with 287,250 lb and Oudenaarden 539,250 lb, and thus together a handsome quantity of 826,500 lb; and then further that which, of the 1,200 bhars, making at 375 lb each 450,000 lb, which according to the Bantam letter of primo August would remain after the full loading of Oudenaarden, after deduction of the delivery with Hoffvliet amounting to 287,250 lb, still remains for the account of this financial year, being at least 162,750 lb, then for the financial year 1732/3 another total will emerge of 3,856,875 lb. If one now wishes to proceed in the most rigorous manner and say, yes, in that financial year there is also a cargo that properly does not belong in it, being that of Oudenaarden received here on 12 September 1732: fiat, one will agree to that all the more readily, in order to make it appear so much more clearly and publicly, by the descent from 1731/2 onward, how severely Bantam has declined with regard to pepper since the accession of this king. For the yield of the financial year 1731/2, in which no cargo is found that would derive from the previous financial year, since the first cargo thereof was only received here primo November, and upon which one can thus rely, amounts, according to the aforesaid written demonstration,
Dutch transcription
4453 deugdelijk nog in het vorige boekjaar, en daar van heeft de bantamse Commissie de eere niet, alsoo laastgem: bodem reets op den 30:' Junij derwaarts gezonden was, zoo tot transport van de balise militie, als om een te volle Lading pepeper halen, waar van den voorraad bij de packhuij„ „sen van den koning volgens den brief der bediendens van den 5:' bevorens doenmaals al groot was 1700. bharen off ruijm 600'000. lb en volgens die van den eersten aug: was 'er selfs boven de Lading van oudenaarden dat doen al genoegsaam zeijlvaar„ „dig moet zijn geweest nog 4951 nog 1200. bh: of. 450000 lb: zijnde wel 160000. lb: meer als hoffvliet nevens hem op den 10:' september alhier aan„ „gebragt heeft, zoo dat die ook zelvs nog van den aanbreng ge„ „durende de presentie van den heer Blom op Bantam moeten gedetraheerd werden, om te weten wat 'er waar„ „lijk van den 16:' aug:, dat zijn E. op bantams rheede als Commissaris is aangeland, tot op zijn retour te deser plaatse dat geweest is op den 15:' januarij anno pass:o ofte in den tijd van volle vijff maanden soo van Lampong als uijt de boven landen 4955 bovenlanden ontfangen is dat dan invoegen voors: gereduceerd werden zal op circa 1150000. lb: wan„ „neer nu indiervoegen al mede van den aanbreng in het boekjaar 173¾ ge„ „defalqueerd werden de twee scheeps Ladin„ voors: „gen met de 160000. lb: die resteerden, als effective ook daar onder niet ge„ „horende, overmits die 2. scheeps Ladingen al lange voor het sluijten der boeken off ult:o aug: hadden kunnen hier zijn, en maar toevallig tot den 10:' september, ja selvs tegens de ordre deser regeering door den heer Blom zoo lange op„ gelijk „gehouden zijn uijt 4956 den brief van uijt op den 28:' aug: hier aan hem afgesonden ge„ „noegsaam komt te blijken, uijt het daar bij betuijg„ „de ongenoegen over hoff„ „vliets Laat retour niet tegenstaande den heer Blom op zijn vertrek een spoedige terugsendige was aan bevolen bij monde, overmits dien bodem nog voor souratta beladen werden moeste, en dus nog zoo veel meer te verwon„ „deren of wel niet te be„ „grijpen is de aanhou„ „dinge van oudenaarden Lange bevorens van hier versonden, en op de aankomste van den heer Blom al volladen, Ja die doen selfs al te rug 4957 rug hadde kunnen zijn wanneer nu, mag men wel seggen, op een grond, fundamenteel als soo dese, en naar de voren„ „staande positien de re„ „keninge van het boek„ „jaar opgemaakt werd, soo sal dien opschik waar van zig den heer Blom als van een saak die geen contradictie zijden kan en als van een bewijs dat decisoir is komt te bedienen, aan„ „stonds van gedaan te veranderen en het boek„ „jaar van de bantamse Commissie dat nu soo brilleert, in de oogen der gener die dat niet komen te onderzoeken, zal, als een tooneelspeelster sonder Ligt 4958 Ligt off kleederen, alle sijne aangenaamheijt en aar„ „digheijt verliesen, sa selvs soo veel slegter ver„ sig „toonen, als den heer Blom dat het zelve gebe„ meend „terd is. Om kort te gaan sal men maar de posten optellen, en daar uijt het facit opmaken, want de opgave van den heer Blom is alweder en ook in dit geval seer vitieux, wanneer hij voor 't boekjaar van 173¾. 2722125. lb: neemt, en voor die van het vorige . - - - - 2453748. „ Gevende een verschil ge„ „lijk hij segt van. . . . . . 268377: lb hoewel hij ditmaal in sijn eijgen 4959 eijgen nadeel heeft mis„ „getast, ten belijke hoe men over dat gepreci„ „piteerde papier heen ge„ „lopen is; want den waren aanbreng soo als die zig hier bij de boeken vertoond, beginnende, van primo september 1733. en dan tot ult:o aug: 1734. , en calculeerende alles wat in die tijd hier ontfangen is, levert in steede van dat nog al meer uijt namentlijk. . . . . . . lb 3211875. en daar en tegen het boekjaar bevorens in selverwijse gecalculeerd niet meer dan - - - - - - - „2867625. dat een verschil geeft van lb 344250. blijkende uijt een authen„ „ticque samentreckinge van alle de aangebragte bantam„ „se peper 'tsedert p=mo september 1731 731 4960 1731. desen onder de verdere bijlagen versellende onder N:o 4. ; maar nu sal men eens een andere reeckening opmaken, en zeggen den aanbreng in het boekjaar 1732/3. was volgens de boeken als gesegt - - - - - - - . . 2867625. lb: hier bij eens g'addeert sijnde de ladingen van hoffvliet en oudenaarden die naar de aanwijsinge voorwaards gedaan bsolut daar onder gehoren, te weten hoffvliet met. . . . . lb 287250 en oudenaarden - - - - - -. „ 539250 en dus tesamen Een fraije partije van 826500. „ en dan nog eens het geene van de 1200. bharen, makende â 375 lb ider - - - - - - - lb 450000 die volg:s bantamse brief van p=mo aug: naar de vol„ „lading van oudenaarden soude overschieten, naar aftrek van den aanbreng met hoffvliet tot - - - - - „ 287250. nog voor reecq: van dit boek„ 162750. „jaar overblijft, zijnde- - min dan zal er voor het boekjaar 173 2/3. een ander facit voor den dag komen van - - - - - - - 3856875. lb Wil men nu ten aller rigoureusten te werk gaan en seggen, ja, in dat boekjaar is ook een lading, die er eijgentlijk niet in gehoort, sijnde die 496 die van oudenaarden op den 12:' september 1732. alhier ontfangen: fiat, men sal dat nog des te Liever toestemmen om bij de afda„ „linge van 173½. ab, soo veel te duijdelijker en openbaarder te doen blijken hoe seer bantam 'tsedert de optreeding van desen koning omtrend den peper verval„ „len is Want den aanbrengen van het boekjaar 173½ in het welke geen la„ „dinge gevonden word die uijt het vorige boek„ „jaar zoude voortkomen overmits de eerste ladin„ „ge van het zelve eerst primo november alhier ontfangen is, en waar op men dus wel staat maken kan, mon„ „teerd volgens de voorsz schriftelijke demonstratie
English
demonstration drawn from the books 3396182 lb. Add to this that which was received with Oudenaarden on 12 September 1732 and as said belonged thereto, amounting to 342375 lb. Thus the financial year 1731/2 amounts to 3738557 lb. Now for the financial year 1732/3 as above, lb 3856875 from which deducting the aforesaid 342375 lb. thus there comes for the financial year 1732/3 3514500 lb. But where will the famous improved financial year now remain, for from the entire amount according to the books, to the sum of lb 3211875 the above three items once having been deducted, namely for Oudenaarde lb 539250 Hoffvliet lb 287250 the remainder lb 162750 or together lb 989250 then there will remain for that poor commissarial financial year no more than 2222625 lb. And instead of an increase one will find that the same, in comparison with the last preceding one, gives a difference for the worse of lb 1291875. This This improved calculation, which cannot be contradicted, then fully demonstrates that since the death of the previous sultan, fully one third of the Lampong pepper must have remained behind or have sailed elsewhere, of which the latter is indeed the most apparent, and now one will not need to speak another word to cause the last argument of Blom against the Bantam matter, to whose justification this paper has been drawn up, to collapse and fail according to merit; for it comes to naught by itself, and the most mediocre of judgment, yes, whoever can merely count, will upon the examination of this account immediately have to bear witness to the truth and say whether the writer was right or wrong to say in the aforesaid matter that the pepper delivery is diminishing and coming to naught, and whether one has no reason to be concerned in this regard, when one considers that, although according to the old proverb new brooms always sweep clean, and the first years in such a great revolution as that of the succession in the Bantam realm ought to be the best; notwithstanding the so greatly boasted effort that Mr. Blom says the sultan makes to obtain considerable collections of pepper; notwithstanding the presence of a Commissioner at Bantam during the first five months and the effort that he likewise made to cause the Lampongers to come to Bantam; notwithstanding the prejudicial and dangerous steps that one has taken as incompetently as improperly to advance that aim, that, it is said, notwithstanding all these things, in the first year of the sultan's reign the supply of pepper has decreased by fully one third, and whether one ought not still to look upon the same with an eye full of cares and anxiety, Mr. Blom may plead for the present Bantam government as much as he wishes; for although the supply in comparison with a final standstill, such as one experienced in the first months after the flight of the panembahan, has for some time again gotten so far underway that that since the departure of the second return shipment, when the supply since 1 September up to 11 December happened to amount to only 327375 lb., one has received with 's-Heeren Arendskerke a full ship's cargo to the amount of 556125 lb. and now still has to await a second cargo with that vessel, yet that still cannot help, and one will have long work before one brings together thirty-five or thirty-six times one hundred thousand pounds before the ultimate of August next, as proof that one with Mr. Blom Article 3. In the much debated matter the sale of linens in Bantam is, in the aforementioned report of the undersigned, stated to be known with a 50 per cent advance, considered as Blom need not yet be so tranquil on that subject, although one gladly wishes to hope for the best thereof. Now follows, according to the order that Mr. Blom in his repeatedly mentioned advice seems to have proposed to himself: Article 3. The sale of linens, which his Honour says has in the Bantam matter concerning this office been considered as entirely useless and needless for the general company not only, but also as Through this adjacent representation, Mr. van Imhoff, with all his intellect, attempts to deprive the Company of obvious profits, which at the sale of linens in Bantam, Article 3. harmful as entirely useless and needless for the general company not only, but also as harmful to the Batavia sale, which will likewise be regarded as a very mistaken proposition by your High Honours yourselves, as soon as you, among other things, please to have collected from the roll of the auctions held at this Castle all the sales made of Coromandel, Bengal, and Surat linens during the course of six consecutive years, namely from the date of 17 September anno 1728 to
Dutch transcription
4962 demonstratie uijt de boeken getrokken. . . . . . . . . . . . . . 3396182. lb: Voegt hier bij het geene met oude„ „naarden op den 12:' september 1732. ontfangen is en als gesegt mii 342375. daarbij gehoord tot - - - dus bedraagt het boekjaar 173½. . . 738557. lb: nu voor het boekjaar 173 2/3: als boven - - - - - - - - - - - - - lb 3856875 waar van aftrekke de voorsz — „ 342375 zoo komt voor het boekjaar 173 2/3. -. 3514500. Maar waar sal nu het fameuse verbe„ „terde boekjaar blijven: want van het gantsche bedragen volgens de boeken tot. . . . . . . . . . . . . . . lb 3211875 de vorenstaande drie pos„ „ten eens afgetrokken zijnde. te noeten voor oudenaarde lb 539250 „ hoffvliet - - - - - - „ 287250 „ het restant - - „ 162750 ofte tesamen - - - - „– 98925 dan zal 'er voor dat arme com„ „missoriale boekjaar niet meer overschieten als - - - - - 2222625. „ En in steede van accres„ „cemant zal men bevinden dat het zelve in com„ „paratie van het laast voorgaande een verschil ten quade geeft van lb 1291875. Dese 1 1 4963 Dese verbeterde cal„ „culatie, die niet tegen te spreeken is, toont dan ten vollen aan dat 'tsedert de dood van den vorigen sulthan, ruijm een derde van de Lam„ „pongse peper moet agterwege gebleven of elders vervaaren zijn waar van het Laatste wel het apparentste is, en nu zal men geen woord meer behoeven te spreeken om het Laatste argument van blom tegens den heer „bantamse de „ materie tot welkers Justificatie dit papier is ingesteld, naar merite te doen corrueeren en vervallen; want het loopt van zelvs te niet, en 496 de aller mediocreste en van oordeel, Ja, die maar tellen kan, zal op het Examineeren van dese reeckening aan„ „stonds der waarheijt ge„ „tuijgenissen moeten geven en zeggen of den beschrij„ ver gelijk off ongelijk gehad heeft bij voorsz: materie te zeggen, dat de peper Leverantie dimi„ „nueerd en te niet Loopt, en off men geen reeden heeft zig dien aangaen„ „de te bekommeren, als men aanmerkt dat niet tegenstaande naar het oude spreekwoord nieuwe besems altijd schoon Vegen, en de eerste jaaren bij zulk een groten revolutie als die van de 4965 successie in het de bantamse rijk de beste behoorden te wesen; niet tegenstaande de soo seer ge„ „vanteerde moeijte die den heer Blom segt dat den sulthan sig geeft om deftige jnzamen van peper magtig tewerden; niet tegenstaande het aanwesen van een Commissaris op Bantam geduurende de eerste vijff maanden ende moeijte die zig desen almede gegeven heeft op om op Bantam de Lamponders te doen komen; niet tegenstaande de pre„ jndiciable en gevaarlijke passen die men tot bevor„ „dering van dat oogmerk soo onbevoegt als verkeer„ delijk heeft gedaan, dat segt 4966 segt men, niet tegen„ „staande alle dese dingen in het eerste jaar van des sulthans regeering den aanbreng van peper ruijm een derde vermin„ „dert is, en of men het zelve niet als nog met een oog vol van sorgen en bekommeringe behoord aan te zien, den heer Blom mag voor de par„ „cente bantamse regering soo pleijten als hij wil; want alhoewel den aan„ „breng in comparatie van een finale stilstand, gelijk men in de eerste iaan„ „den naar de vlugt van den panembahan heeft beleeft, 't sedert eenigen tijd weder„ zoo verre aan de gang is geraakt dat 4967 dat men 'tsedert het vertrek der tweede retourbesendinge, wanneer den aanbreng 'tsedert primo september tot op den 11:' december nog maar quam te bedragen 327375. lb: met 'sheeren arendskerke een volle scheeps Ladinge tot 556125. lb: ontfangen en nu nog weder een tweede Ladinge met dien bodem te wagten heeft, zoo kan dat echter nog niet helpen, en men zal Lang werk hebben eer men vijff off ses ender„ „tig maal honderd duij„ „send ponden bij een brengt voor ult:o aug: aanstaande, ten blijcke dat men met den heer Blom Aaticule 3. Bij veel gewaagde materie staat de verthier van Lijn„ „waten in Bantam, in opgem: rapport van den ondergete„ „kende bekend gesteld met 50. per cento advance, aangemerkt als 4968 Blom nog alsoo Gerust niet op dat subject behoeft te zijn, hoewel men gaarne het beste daar van hopen wil Nn volgt naar de ordre die den heer blom bij zijn meergem: advis sig schijnd geproponeerd te hebben Nrticulo 3. Den verthier van Lijwaten, dewelke zijn Ed: segt, dat bij de Bantam„ „se materie omtrend dit Comptoir aangemerkt is als ten eenemaale onnut en nodeloos voor de gene„ „rale maatschappije niet alleen, maar ook als Door dit nevenstaan¬ E „de vertoog, tragt den heer van Imhoff met al zijn verstant, de comp: te willen berooven, van baarblij„ kelijke winsten, die bij verthier van Lijnwaten in Bantam, Articulo 3. nadeelig on als ten eenemale onnut en nodeloos voor de gene„ „rale maatschappije niet alleen, maar ook als nadeelig in de Bata„ „viase verthier, dat al mede voor een zeer abusive stelling, bij uw hoog Edelhedens zelve zal werden aangesien, zoo haast s'onder alle uijt de rolle der gehoudene vendutien ten desen Casteele, gelieve te doen opzamelen, alle de gedane verkopen van Cormandelse, Ben„ „gaalse, en souratse Lijnwaten geduurende den cours van ses agter een volgende jaaren, te weeten van dato 17:' september anno 1728. tot
English
4964 disadvantageous to the Batavia consumption, which will likewise be regarded by Your Right Honourables yourselves as a very abusive proposition, as soon as, among others, etc., useless and needless. That is denied, and that can never be drawn from the matter, just as little as it can enter into a sound mind to call a matter of that nature useless or needless, but disadvantageous to the Batavia consumption, that shall be maintained and demonstrated with proper distinction of times and goods, after it shall first have been demonstrated how many capital errors Mr. Blom in the undeniably annually could be obtained, and that under all kinds of unfounded pretexts that His Honour has known how to fabricate or think out, in order to make good, if it were possible, all his strange passions, which he has previously committed with his pen, but in all those statements lie various adders in the grass, which I should not gladly describe here with my pen in their colours and true shapes, but period me until 30 October of this year inclusive. Whereby it will appear to Your Right Honourables, not without reason for astonishment, that in all that time, in such a considerable trading place as Batavia is, successively on 10 different dates, in all there has only been sold, at purchase value, an amount of ƒ656279:5:8, as well as that on that capital there has only been gained an amount of ƒ194497:7:8, or 29¾ per cent, which, taken thus on average, in profits only 4970 period has committed again, and of which indirect means he avails himself, in order to give his sentiment, even at the expense of the truth, some appearance of probability. In order to see that, one only needs to examine the argument of which he avails himself; the words run thus: as soon as, among others, they please to have gathered from the roll of the auctions held at this Castle all the sales made of Coromandel, Bengal, and Surat linens during the course of six consecutive years, to me on the contrary only for the greater part simply refer to the noted down in the here annexed my written advice, which in all its circumstances is drawn up on good foundations, completely according to truth, besides the contents of which I shall then only further add a few points of reflections, to the clarification thereof, and demonstration how unfounded and malicious Mr. van Imhoff in many parts and respects knows tedious ƒ but makes out a sum of large ƒ32416:3:8 a year, and to all appearance will be of burdensome reflections to Your Right Honourables; at least it has already long appeared such to the undersigned; who on that account, upon return from his above-mentioned expired Bantam commission, could not refrain from presenting to Your Right Honourables in his written report 497 to wit from date 17 September a:o 1728 to 30 October of this year inclusive; whereby it will appear to Your Right Honourables, not without reason for astonishment, that in all that intervening time, in such a considerable trading place as Batavia is, successively on 16 different dates, in all there has only been sold, at purchase value, an amount of ƒ656279:5:8, as well as that on that capital there has only been gained an amount of ƒ194497:7:8, or 29¾ per cent, which, taken thus on average, in profits only makes out a sum of large ƒ32416:3:8 a year. truth opposes that from the short summary thereof could very easily be understood, if one pleases among others only to take into consideration with what earnestness and urgency in the successive contracts entered into on behalf of the Company with the Bantam kings, the point of the free import and consumption of cloths and linens in Bantam, with exclusion of all foreign traders, was introduced, tedious article against reason and here and to propose a renewed arrangement for the consumption of linens and cloths there, of which, as is known, the import and sale in the successive contracts has been ceded solely to the Dutch Company by the successive Bantam kings; and therefore it can also by no means be regarded as unfounded that the undersigned in his said report petitioned, only for 4972 Here everything is vicious and erroneous; the argument limps, because at Batavia, which is such a large city, only ƒ32416:3:8 can annually be obtained in profit on all the linens being sold, therefore Bantam alone will henceforth yield more than half of that amount for the Company with the so-called renewed arrangement for the consumption of linens and cloths there: one might sooner invert it and say: if one cannot profit more than thirty-two thousand guilders on the linens at Batavia, what appearance is there that and lastly renewed again with the accession of the present prince to king; and wishes to consider therewith that the trade between Batavia and Bantam finds itself without the least change in that same state as it were at the first establishment of the said Contract of Commerce; furthermore that through the annexed own exposition of Mr. van Imhoff concerning the consumption of cloths and linens in Batavia in the course of 41 years it is recognizable Bantam
Dutch transcription
4964 nadeelig in de Bataviase verthier, dat almede voor een seer abusive stelling 1 bij uw hoog Ed:s selve sal Werden aangesien, soo haast s'onder alle &:a; onnut en nodeloos. dat ontkent men en dat kan nooijt uijt de materie gehaald werden, zo min als het in een gezond verstand vallen kan een zaak van die natuur onnut of nodeloos te noe„ „men, maar nadeelig in den Bataviasen verthier dat zal men met behoor„ „lijke distinctie van tijden en goederen staande houden en aantoonen naar dat alvorens zal wesen gedemonstreerd, hoe veele capitale fauten den heer Blom in de onwedersprekelijk jaar„ „lijx sullen kunnen werden behaald, en dat onder allerhande Coor„ „ten van ongefundeer„ „de pretexten die zijn Ed. heeft weeten te of uijt fabriceeren, ten eijnde te dencken weg, was door dien het mooglijk goed te alzijne won„ maken „ „derlijke Passien, die hij met zijn pen al„ „vorens heeft gedaan maar in alle die opgaven leggen verscheij„ „de adders in het gras dien ik niet gaarne bij dese, met mijn pen in haar coleuren, en ware gedaantens beschrijven zoude, maar periode mij tot den 30:' october deses jaars inclusive Waar door uw hoog Edelhedens niet buijten reeden tot verbasinge zal te vooren komen dat 'er in aldien tijd in al zulken conside„ „rable handelplaats als Batavia is, successive op 10. onderscheijde datums, in alles maar is ver„ „kogt, aan inkoop een bedraagen van ƒ656279:5. 8. mitsgaders dat 'er op dat Capitaal maar is gewon„ „nen, een montant van ƒ194497:7:8. ofte 29¾. per cento, 't welk indier„ „voegen door den anderen genomen, aan winsten maar 4970 periode wederom heeft gecommitteerd, en van welke indirecte noegen hij zig bediend, om zijn sentiment zelfs ook ten koste van de waarheijt eenigen schijn van probabiliteijt bij te zetten. om dat te sien moet men maar het argument nagaan waar van hij sig bediend, soo luijden de woorden: soo haast s'onder alle uijt de rolle der gehoudene vendutien ten desen Casteele gelieven tedoen opsamelen alle de ge„ „dane verkopen, van Cor„ „mandelse, Bengaalse, en Couratse Lijwaten geduuren„ „de den Cours van ses agter een volgende jaaren, te mij daar en tegen maar voor het meer„ „gedeelte eenvoudig gedragen, tot het geno„ „teerde bij het hier nevenstaande mijn schriftelijk advis, dat in al zijn omstande op goede fundamenten, compleet na waar„ „heijt is opgesteld, bene„ „vens welker contenuen„ jk dan alleen nog maar voegen zal, eenige weijnige poinc„ „ten van bedenckingen, tot opheldering van dien, en aantoning hoe ongefondeerd en kwaadaardig, den heer van Imhoff zig in veelen deelen, en op„ bij het nevenst=de „zigten Weeten Lang weijlig ƒ maar uijtmaakt, een zomma van groot ƒ32416: 3:8. 'sjaars en na alle apparentie bij uw hoog Edel„ „hedens wel van be„ „swaarde bedenckingen wezen sal, altans is zulx al voor Lange diesdanig voorgekomen bij den ondergetekende; Dewelke uijt dien hoof„ „den bij te rug komst uijt bovengem: zijne afgelopene Ban„ „tamse commissie niet heeft mogen aflaten, uw hoog Edelheedens bij sijn schriftelijk rapport voor 497 Weten van dato 17. Sep„ „tember a:o 1728. tot den 30:' october deses jaars in„ „clusive; waardoor uw hoog Edelhedens niet buij„ „ten reden, tot verbasinge sal te vorenkomen, dat 'er in al dien tussen tijdt, in alsulcken Considerablen handelplaats als Batavia is, successi„ „ve op 16. onderscheijde datums in alles maar is verkogt aan inkoop een bedragen van ƒ656279:5:8. mitsgaders dat 'er op dat Capitaal maar is gewon„ „nen een montant van ƒ194497:7:8. ofte 29¾. percento, 't welk indiervoe„ „gen door den anderen geno„ „men, aan winsten maar uijtmaakt een somma groot ƒ 32416: 3: 8. 'sjaars waarheijt aankant dat uijt het korte Com„ „mier van dien seer gemackelijk kon wer„ „den begrepen, als men onder alle maar in bedencking gelieft te nemen, met welken ernst en aandrang bij de successive contrac„ „ten van wegen de maatschappije met de Bantamse koningen aangegaan, het point van den vrijen in„ „voer en verthier van kleeden en lijn„ „waten in Bantam met uijtsluijting van alle vreemde traffi„ „quanten is ingevoerd, Langweijlig articul tegens de reden en hier en voor te dragen een vernieuwden aan leg tot verthier van Lijnwaten en kleeden aldaar, daar van zoo als bekend zij, den invoer en verkoop bij de successive con„ „tracten, alleen aan de nederlandse maat„ „schappije is afgestaan, door de successive Bantamse konin„ „gen; En daarom ook geensints voor ongefundeerd kan werden aange„ „sien, dat den onder„ et „getekende bij ged=te zijn rapport heeft gepetitioneerd, alleen ten 4972 Hier is alles vitieus en erroneus het argument gaat mank, om dat op Batavia, dat zulk een groote stad is, maar ƒ32416: 3. 8. jaarlijx op alle de verkog„ „te werdende Lijnwaten aan winst behaald werden kan, daarom zal bantam voortaan alleen ruijm de helfte van dat bedragen voor de Comp: met den soo gen: vernieuwden aanleg tot verthier van Lijnwaten en Kleeden aldaar uijtleveren: men zoude het eerder mogen inverteeren en seggen; kan men op Batavia niet meer als twee en dertig duijsend guldens ruijm op de Lijwaten profiteeren, wat apparentie is 'er, dat en laast nog gereno„ „veerd met de optre„ „ding van den presen„ „ten vorst tot koning; en daar bij conside„ „reeren wil, dat de negotie tussen Bata„ „via en Bantam zig sonder de minste verandering bevind in die zelve staat als het ware op de eer„ „ste instelling van gem: Contract van Commercie; Voorts dat door het neven„ „staande eijgen ver„ „toog van den heer van Imhoff over den verthier van kleeden, en lijnwaten in Ba„ „tavia in den cours van 41. jaaren ken„ Bantam „baar
English
As a trial, 10 different sorts of linens and cloths, together amounting to 90 packs, which would cost f34396:8:12 at purchase price, and yield at the current price a profit of f17198:4:4, or 50 per cent. By those of the general direction, there has also been shipped, by order of Your High Noble Honours, per the ship De Elisabeth under date of 23 April, upon the aforementioned petition, a number of 58 bales of linens, which consisted of: 1 pack gobars mataram Coast 1 pack parcallen common bleached Bengal 1 pack common guinees brown blue Coast 26 packs gerrasses Bengal 4 packs hamans coarse Bengal 19 packs salempoeris common bleached Bengal 6 packs guinees common bleached min Coast 58 packs as above, instead of 90 bales projected together for a well-assorted Bantam cargo, so that there is a deficiency of a number of 32 bales that were not sent, namely: 3 packs gobars mataram Coast 15 packs parcallen common bleached Bengal 3 packs ditto guinees common brown blue Coast 8 packs salempoeris brown blue Coast 2 packs parcallen brown blue Coast 1 pack cassa Bengal common mu 32 packs as above, which latter are counted among all the best and most sought-after assortments for sale from Speelwijk. And therefore, if one desires to trade with the greatest profit according to the aforementioned proposal, these should have been sent just as well as the first-mentioned 58 packs, of which, however, since their arrival in Bantam, which was around the end of the month of April, up to 15 July inclusive, thus in the course of about two and a half months, 37 packs in sort have been sold, which for a beginning in such a short interval may pass reasonably well. The servants also state by letter of 15 that Bantam alone will yield fully seventeen thousand guilders in profit; but one will not dwell long upon that, for not only is the foundation unstable, but directly contrary to the truth on which the entire proposition is built. For from the annexed general summary of all Madurese, Surat, Coromandel, and Bengal linens traded here since the book year 1693/4, or thus in the space of 41 years, entirely the contrary will appear, and first of all that Batavia, by sales out of hand, which Mr. Blom will not have thought of, as well as by public auctions in the alleged six years, was able to dispose not of f656279:5:8 at purchase price, as he states, but of f963262:17:8, and that thereon not according to the statement submitted by His Honour by way of a summary alongside his advice, f194497:7:8, or 29 3/4 per cent, but indeed f358071:7:8, or fully 37 1/6 per cent was gained; but that is not yet all that is to be said on this, for besides Mr. Blom deviating from the truth in the sum, and thus not appearing to have come forward in good faith, merely to make the fancied Bantam trade—that monstrous concept of which hitherto no one but he has maintained the possibility—stand out so much the more, he also makes use in a most sinister manner of the last six years to diminish the Batavian trade, during which it is known that, first, Ceylon was for the most part not in a condition to supply half of the Madurese cloths for the fatherland; that Coromandel groaned under a double famine and drought, besides other inconveniences and those that have their origin therein; and that Bengal, particularly with regard to the coarse cloths which yield the most profit, fell far short several times in succession in fulfilling the petitions for India, also due to domestic inconveniences. But let one go back further, and one will find that Batavia is not as poor as Mr. Blom would gladly make the linen trade in such a city, he says, as this appear; for Batavia since the general lot price of the sold cloths and linens in all that intervening time in Batavia is calculable at only 47 3/4 per cent, and thus still 2 1/4 per cent less than the proposed fixed selling prices in Bantam at up to 50 per cent, one need not fear that the Batavian sale can ever suffer hindrance or prejudice from that in Bantam. And therefore, proceeding under good regulations, it should also be earnestly continued in Bantam, provided that the servants there are supplied with no other assortments than they require; for otherwise it would be no wonder if one were to fare there as with the adjacent gobars mataram of Mr. van Imhoff, which according to His Honour's statement were sold at no more than 17 per cent profit because they were of an unwanted pattern in Bantam. It would also be in the highest degree necessary that no heed whatever be paid any longer to the long-practiced tales of the Bantam servants in their successive letters, to the effect that they cannot prevent the illicit importation of cloths and linens by private individuals in Bantam, and therefore cannot effect any sales; which, for reasons in the adjacent advice of the undersigned, may safely be regarded as the greatest falsehood that can be practiced. But on the contrary, it is in that case an gospel truth, namely that the continual bringing up of the aforementioned tales by the Bantam servants finally brought it so far that this government, being misled by all those continuous complaints of the servants, finally in the year 1696, according to the statement of Mr. van Imhoff, resolved to have the sale of linens on the Company's account ceased in Bantam.
Dutch transcription
ter preuve 10. onder„ „scheijde zoorten van Lijnwaten en kleeden, te zamen tot 90. — packen, die aan in„ „koop kosten zoude ƒ34396:8. 12. , en aan winsten prijs Courant afwerpen ƒ17198: 4: 4. ofte 50. per cento; Door die van de generale directie, is ook ter uwer hoog Edelheedens bevel, per 'tschip De Elisabeth op dato 23:' £ april, op de ged=e petitie afgescheept een aantal van 58. balen Lijn„ inzoort, die „waten bestaan hebben in 1. pak 4973 ruijm Bantam alleen seventhien duijsent guldens winst geven zal; dog men zal daar niet Lang op blijven staan, want de grond is niet wanckelbaar alleen, maar direct tegens de waarheijt strijdende daar de gantsche stelling op gebouwt is. Want bij de nevensleggen„ „de generale 'tsamentrek„ „king van alle madurese souratse, Cormandelse en bengaalse Lijwaten 'tsedert het boekjaar 169¾. ofte dus in den tijdt van 41. jaaren alhier omgeset zal geheel het contrarie blijken, en voor eerst dat Batavia bij verkoop zoo uijt de hand daar den heer Blom „baar is, dat de generale cavelprijs der verthierde kleeden en Lijnwaten in al dien tussen tijd in Batavia nog maar tot 47¾. per cento reeckenbaar is, en dus nog 2¼. percento minder, dan de voorgestelde vaste verkoopsprijsen, in Bantam tot 50. p:r Cento, zoo behoeft men niet te vreesen dat den Bataviasen ver„ „thier door die in ban„ „tam nooijt Last of nadeel lijden kan, en daarom algaande onder goede regul„ ook in Ban„ „maten „tam met ernst niet behoorde 1. pak gobars mattaram cust „ parkallen gem: gebl: bengaals 1. „ gem: guinees br: bl: cust 26. „ gerrassen bengaals 4. „ hamans grove _:o 19: „ salempoeris gem: gebl: bengaals 6. „ guinees gem: gebl: min cust 58. pakken als boven, in steede van 90. balen te zamen geprojecteerd tot een Wel gecorteerd Bantams cargasoen over zulx manqueerd 'er een getal van 32. balen die niet gezonden zijn te weeten: 1. 3. pakken gobars matta„ „ram 4974 niet om gedagt zal hebben, als bij publique vendutien in de g'allegueerde ses jaaren niet ƒ656279. 5. 8. gelijk hij Legt, maar ƒ963262. 17. 8. aan in„ „koops prijs heeft kunnen verslijten, en dat daar op niet volgens het car„ „tabel, door zijn Ed. bij forma van opsamelinge nevens zijn advis over„ „gelegt ƒ 194497. 7. 8. ofte 29¾. percento, maar wel ƒ358071. 7. 8. ofte 37 1/6 percento ruijm gewonnen is, dog dat is het nog alles niet wat hier op te zeggen valt want buijten dat den heer Blom in de som„ „ma van de waarheijt afwijkt, en dus met te behoorde te werden voortgeset, mits dat men de bediendens aldaar doet voorzien van geen andere forte„ „menten dan s' requi„ „reeren, want anders het geen wonder zoude zijn, dat men daar mede kwam te varen, als met de nevenstaande gobars mattaram van den heer van Imhoff, die na zijn Ed: op„ „gave zijn verkogt niet maar 17. per cente winst, om dat s' ware van een on„ gewilde schilderag: in Bantam; ook soude ten hoogsten noodsakelijk zijn dat goeder men „ram cust 15. pakken parcallen gemee gebl: bengaals 3 d:o guinees gem: br: — bl: cust 8. „ Salempoeris br: bl: cust 2. „ parcallen br: bl: cust „ Cassa bengale gem: mu 32. packen als boven welke laastgem: onder alle onder de best en meest gewildste zor„ „teeringen gerekend werden, ten verthier uijt Speelwijk; En daarom als men met de meeste vrugt na opged:t voorstel begeerd te negotieeren, zoo 4975 goeder trouwe schijnd te hebben willen voor den dag komen alleen om den gewaanden bantamsen handel, dat monstreuse concept, waar tot nog toe niemand als hij de possibiliteijt heeft gesusti„ „neerd, zoo veel te meer te doen uijtsteeken, zoo bediend hij zig ook gants sinisterlijke om den Bataviasen handel te verkleijnen van de Laaste ses jaaren in dewelke men weet, dat voor eerst Ceijlon den meesten tijdt niet in staat geweest is de helfte der madureese doeken voor het vaderland te voldoen dat Cormandel gesugt heeft onder een dubbelde geen agt altoos men meer kwam te slaan, op de allange voor heen en ver„ „volgens gepractiseerde praatjes der bantam„ „se bediendens bij hare successive brieven, nopens dat s' het ter sluijk invoeren van kleden en Lijnwaten, door particulieren in— Bantam niet kunnen beletten, en daar door geen ver„ „thier kunnen ma„ „ken maha, dat om reden, bij het neven„ staande advis van den ondergetekende, met gerustheijt voor de Leugen mag grootste werden aangesien die Jongersnood te „ zoo wel hadden dienen te werden verzon„ „den, als de eerstgem: 58. packen, waar van alegter 'tsedert dies aanbreng in Bantam, dat geweest omtrend het uijtgaan der maand april, tot den 15:' Julij in cluijs, dan wel in den cours van circum twee en een halve maand zijn verkogt 37. packen in zoort, dat ten aanvanck in al„ „sulken weijnigen tus„ „sen tijd, al tamelijk passeeren kan; De bediendens zeggen ook bij Letteren van den 15:' 4976 hongersnood en droogte„ buijten andere inconve„ „nienten, ende geene die daar uijt haren oorsprong hebben, en dat Bengale voornamentlijk aande grove doeken die wel de meeste winst geven, eenige malen na den anderen mede al door inconve„ „nienten binnen 'slands verre te kort geschoten is in de voldoeninge der petitien voor jndia; maar men ga eens verder te rug, dan zal men bevinden dat Ba„ „tavia soo slegt niet is als den heer Blom den lijnwaat handel in sulk een stad, segt hij, als dese, wel gaarne zoude doen aansien, want Batavia te practiseeren is maar daar en tegen is in dat cas een evan gelische waar„ namentlijk heijt onder dat „ het gedurig op„ „de werpen van gem: praatjes door de bantamse bediendens het eijndelijk zoo verre gebragt zijnde dat dese regeering op al die gedurige klag„ „ten der bediendens misteijd zijnde eijnde„ „lijk in den jaare 1696. , na de opgave van den heer van Imhoff, is te rade geworden, van den verkoop van Lijnwa„ „ten 'sComp: wegen in Bantam te heeft doen 43
English
15 July last, that they hope to be able to sell the remaining 27 packs of linens in the course of time as well, but since according to their statement Bantam had become fairly saturated due to the aforementioned sale made, they therefore requested permission, if necessary, to send back the unwanted sorts that were not named, to which they were also authorized by letter from this government. However, those cloths have not yet been perceived here, notwithstanding that their dispatch could have taken place by the ship 's Heeren Arendskerke, which arrived over there about three months after that time. From which it may then be maintained that the shipment of those cloths hither must not yet have been judged necessary over there for the time being, but on the contrary, that the same, upon the arrival of the pepper vessels daily expected from Lampong in front of Speelwijk, will be disposed of or have already been sold, which is difficult to guess, since concerning that matter no further report is found after the aforementioned 15 July among the letters received from Bantam. Wherein indeed, in the letter of the very same date, the trading of linens there was presented almost as impossible, and that on the ground that the importation thereof by private individuals along the navigable shore between the fortresses Speelwijk and Carangantoe (NB, which both lie within sight of each other) could not be prevented. Whereas on the contrary it is known on all sides that our people hold mastery not only over the King's toll stations at both fortresses, but also, if they wish, over the arriving native vessels that arrive in the bay of Bantam for trade, so as to be able to have them inspected immediately, which is indisputable. Why, in contrast to these bad ones, there have certainly been years in which the purchase value of the diminished cloths could reach not f109379. 17. 8 as Mr. Blom says, but fully f160543. 16. 4, that one has been able to dispose of a much larger quantity for the Company, indeed up to more than f400,000.– in purchase value, and that with an advance of 50 to 80 per cent on average, or an amount of over f200000.– in profit. So that from the aforesaid compilation, by the years 1701/2, 1712/3, 1714, 1715/6, 1717/8, 1718/9, 1724/5, and several other years, one can perceive that the successive commanders and fiscals have from time to time known how to make a very scandalous use of it for their own benefit, by ceding the private free importation of linens into Bantam by way of a lease to the King's shahbandars for 80 Spanish reals per month, and thus for 960 reals a year, which is so well known everywhere in Bantam that one needs make no inquiry about it. Item, as will evidently appear, the Company alone has been defrauded of 37440 Spanish reals on the aforementioned invented lease in the course of the said intervening time, or rather, reducing the Spanish real at f3. a piece, shortchanged by 46800 rixdollars or f140400.–.–. Which discovery, during the undersigned's commissionership in Bantam, constituted the essential reasons and motives that obligated him, by virtue of his office, to try to eliminate such enormous practices of the Bantam officials, but without making much ado or commotion, as if with a muffled drum, by freshly proposing, in the report of his commission, a vent of cloths and linens for the Company in Bantam. Concerning which he has successively and presently, as is known, been attacked in so defamatory a manner by the pen of Mr. van Imhoff, who at the same time on that occasion is not ashamed to attribute the continual poor and bad vent of linens and cloths, but if one does not have the goods, one cannot sell them either. And it is astonishing that Mr. Blom, who during those six lean years was first bookkeeper of Coromandel and afterward of Bengal, can make such a terrible mistake or pretend ignorance about matters of such public notoriety as these. Indeed, without the aforesaid capacity of bookkeeper, it can surely not be unknown to him as a member of this table how weakly and defectively the demands of the eastern provinces had to be met for several years in succession, notwithstanding that they were repeatedly preferred before all others. Which will become even more clearly apparent from another compilation of the successive demands made by the principal linen-consuming offices, such as the four eastern provinces, the outer and inner Coast of Sumatra, etc., compared with the successive arrivals both from Ternate and from Coromandel and Bengal, this also added in legal form under No. 6. From which it then appears that the demand in the alleged six years amounts to 9523 packs assorted, and that the supply on the contrary
Dutch transcription
15: julij jongstleeden dat s' hopen de res„ „teerende 27. packen Lijwaten mede algaan „de te zullen kunnen verkopen, dog nadien na hun voorgeven Bantam door geci¬ „teerde gedane verkoop„ al tamelijk was vervuld geraakt soo verzogtens des noods de ongewilde zoorten die niet ge„ „noemd werden, te mo„ „gen te rug senden daar toe zijlieden ook bij schrijvens deser regeering zijn gequa„ „lificeerd geworden, dog die kleden alhier nog niet vernomen niet tegenstaande tot dies 4977 heeft wel jaren gehad in tegenstellinge van dese slegte, waar van den inkoop der gedemanueer„ „de doeken niet gelijk den heer Blom zegt ƒ109379. 17. 8. maar wel ƒ160543. 16. 4. halen kan, dat men voor de Comp: vrij groter parthij van de hand heeft kunnen setten, ja tot meer dan ƒ400'000. – toe inkoops, en dat met een advance van 50. tot 80. p:r C=to door den anderen, ofte een bedragen van over de ƒ200000. aan winst, invoegen uijt de voors: tsamentrekking, bij a:o 170½2, 171 2/3, 1714, 171/3, 171/8, 1711/9, 172 2/5, en meer andere jaaren doen afsien, daar van de successive ge„ „zaghebbers en fiscaals van tijd tot tijd een zeer ergerlijk gebruijkt hebben weten te maken ten haren behoeve, door den particulieren vrijen invoer van Lijnwa„ „ten in Bantam bij wege van ver„ „pagting, aan 's konings sabandhaars af te staan voor 80. re„ „aalen spaans per maand, en dus voor 960. reaalen in't jaar dat in bantam al omme zoo bekend is, dat men diend„ „halve geen navrage behoeft te doen, jtem evident daar dies verschending per het schip 's heeren arends„ kerke, dat omtrend drie maanden na dien tijd, ginder is aan„ „geweest dies depeche had kunnen geschieden. Waar uijt dan mag werden gesustineerd, dat ginder voor als nog niet noodzakelijk moet zijn geoordeeld, de verzending van die doeken na her„ „waarts, maar daar en tegen, dat deselve bij aankomst der da„ „gelijx verwagt wer„ „dende peper vaartuij„ „gen uijt Lampong voor speelwijk, t vertieren 447 evident sal consteeren, dog als men het goed niet heeft, zo kan men het ook niet verkopen, en het is te verwonderen dat den heer Blom die geduuren„ „de die ses magere jaaren eerst beschrijven van Cor„ „mandel, en naderhand van Bengale geweest is, sulk een verschrikkelijke mistastinge hebben of sig ignorant houden kan over dingen van sulk een pu„ „blique netorieteijt gelijk dese, ja sonder voorsz: qualiteijt van beschrijven kan hem immers als lid van dese tafel niet onbe„ „kend wesen, hoe sukkelag„ „tig en gebrekkig de Eijschen van de oosterse provintien eenige jaaren na den anderen hebben moeten voldaan door de Comp:, alleen aan de voorn: gein„ „venteerde pagt, in den cours van ged:t tussen tijd, 37440. Spaance reaalen gefraudeerd, dan wel de real sp: gereduceerd â ƒ3. p:s p:s tot rd:s 46800: — ofte ƒ140400. –. – te kort gedaan; welcke ontdecking onder de ondergetekende zijn Commissarisschap in Bantam, de wesent„ „lijke redenen, en motiven heeft uijtge„ „maakt die den zelve uijt hoofde van zijn ampt, verpligt hebben, alsulke en orme gedoen„ „tens der bantamse ministers, maar zon„ of „ den veel bahaij werden opschuddinge 8 zullen weesen vertieren of bereijds al verkogt zijn, dat kwalijk te raden is, nadien derwe„ „ge na den 15:' Julij gem: geen nader rapport gevonden werd bij de ontfangene Bantamse brieven Waar wel bij schrijvens van evengem: datum dat het vernegotieeren Lijnwaten aldaar van genoegsaam als ondoene„ „lijk is voorgesteld, en dat wel op funda„ „ment, dat dies in„ „voer door particulieren, Langs de vaarbaare strand tussen de fortressen speelwijk, en Carangantoe /: NB die - 4979 werden, niet tegenstaande men die telkens voor alle andere heeft geprefereert het geene nog nader zal komen te blijken uijt een andere tsamentrecking der successive gedane eijsschen door de voornaamste lijwaat slijtende Comptoiren, gelijk de vier oosterse provintien de buijten en binnen Cust van Sumatra &:a vergeleken met den successiven aan„ „breng soo uijt Tarnaten als van Cormandel, en Bengale, desen in forma probantie almede onder N:o 6. bijgevoegt, uijt de„ „welke dan consteert dat den Eijsch in de g'allegueerde ses jaaren bedraagt 9523. pakken inzoort, en dat den aanbreng daar en opschuddinge te maken, als met een stille trom„ heeft tragten uijt de wereld te helpen, door het nieuwelijx voorstellen, bij het rapport van zijn commissie, van een verthier van kleeden, en Lijnwaten voor de Compagnie in Bantam, daar over hij successive en thans zoo als bekend zij, zoo eer en faam„ „rowend is bestreden door de penne van den heer van Imhoff, zig bij die ge„ dien „legentheijt te gelijk niet en schaamd den continueele sobren en slegten verthier en lijnwaten van tegen kleden N:B die beijde in malkanders gesigt Leggen:) niet voor te komen zoude wesen; Daar in tegendeel allent „halven bekend is dat de onse het meester„ „schap voeren, over 's konings tholplaatsen aan beijde de fortressen niet alleen, maar ook als s' wille, over de aankomende inlandse vaartuijgen, die in Bantams bogt ten handel aankomen, om die immediatelijk te kunnen doen vici„ „teeren, dat onweder„ „sprekelijk is; Waarom
English
4980 against in the aforementioned period was no larger than 11,863 packs, so that no more remains than 2,340 packs, or on average per year not even 400 packs, from which not only Malacca, the Cape, and Bantam must be provided, but also the large cloth shop at this Castle, for the delivery on account of monthly wages to the servants, both ashore and on the ships in the roadstead, for which alone approximately 400 packs are required annually, so that it becomes apparent that it is to be attributed solely to the non-fulfillment of the demands, if one was still able to sell any cloths in Batavia. Especially wishing to excuse this in the last expired 5 years by shifting it onto the lack of fulfillment of the respective requisitions of linens from the northwestern offices of India, which in truth exists, namely concerning the coarse, raw, bleached, and blue cloths; but if the said requisitions had been drawn up successively with somewhat more consideration in their distributions across the coasts of Madura, Coromandel, and Bengal during these last-mentioned years, item if the same had been taken, according to the maxims of former days, always one-third larger in quantities than the ordinary yearly turnover of each assortment of cloths and linens for India, the remnants at the Batavian warehouses could have gradually become and remained so large that, in the event of an occurring poor collection in one or more of the linen quarters, one could have always kept the turnover everywhere in India supplied as required; not only that, but could even, if need be, have made up for a bad year for trade. Wherefore the undersigned also remains of the opinion, for his part, that one should, on the Company's behalf, continue to profit from that privilege, in order above all by that route to be able to procure for the Company in the long run at least as much advance that yonder, in ordinary and peaceful times, through one and another negotiations together the yearly profits would at least equalize the office expenses; which can or may by no means be considered impossible, according to the demonstration clearly enough given in that regard in the oft-mentioned report of the undersigned. 4481 Namely because at the time when the consignments are made, one often does not have the goods, especially for the governments around the east, which, being received after that date when one cannot ship them, ought better to be sold here to the benefit of the Company than kept, because against the following year one hopes again for a better fulfillment of the demands, and thus does not gladly leave the capital interest-free for so long, and the goods themselves in danger of decay, but seeks to dispose of the same as much as one can. But be it so, and let one assume that Batavia could have consumed no more than what it has done yearly, amounting nevertheless in 41 years on average still to around 2 1/4 ton purchase value, and thereon over 1 7/20 ton in profit, which differs much from the statement in question of up to 1 17/20 ton purchase value and 32,000 guilders profit; shall one therefore, as Mr. Blom proposes, go and sell goods on Bantam, which is situated so close by, at 50 per cent, which on Batavia yield 60, 70, 80, nay, up to 100 per cent in advance, as among the stated goods for sale at Bantam many are found that have reached that, appearing from another extract likewise added here under No. 7? But in case Your High Nobilities, pursuant to the dictum set forth regarding this oft-mentioned Bantam matter, might on the contrary come of the mind to waive the cited sale of cloths in Speelwijk, then it is certain that the officials there will again, as of old and successively, have the road opened enough to be able to play such a role around there to the advancement of their own interest and concerns, to the detriment of the Company, as shall please them; although the undersigned, above all that has been reasoned in that respect, gladly and respectfully leaves both entirely to Your High Nobilities' much wiser judgment. 4982 And will those goods then not immediately be transported from Bantam to Batavia, to make our trade here stagnant, besides the loss of profit on the goods themselves? No one will deny that except Mr. Blom, who occupies himself with such general statements of 50 per cent, and will not discern that when one wishes to establish a reasoned trade in one and the same goods in places that lie so close to one another, one must always follow the market as much as possible, this being such a well-known matter that it is superfluous to say anything more about it; so that even the eastern provinces, although they lie quite a bit further from one another than Bantam from Batavia, are obliged to warn each other in that matter, in order to keep as nearly as possible an equal footing, and the one do no harm to the other. "Yes," Mr. Blom will then say, "but..." But since those through whose poor management the aforementioned defects principally had their origin have either departed from India or from the world, the undersigned will just leave those people where they are; and thus far hold as briefly answered what was noted here adjacent by Mr. van Imhoff, against which otherwise with great foundation quite a lot could still be said, but now merely continues with those 4483 [illegible] 4989 20
Dutch transcription
4980 tegen in voorm: tijdt niet grooter is geweest, als 11863. pakken, so dat 'er niet meer overschiet als 2340. pakken ofte door den ande„ „ren jaarlijx nog geen 400. pakken, waar van niet alleen Malacca, de Caab, en Bantam moeten worden voorsien, maar ook de groote kleede winkel ten desen Casteele, tot de verstrecking op reecq: van maandgelden aan de dienaren, beijde aan de wal en de op de scheepen ter rheede waar toe alleen jaarlijx nodig zijn circa 400. pakken, invoegen dan komt te blijken dat het alleen aan de onvoldoe„ „ninge der Eijschen toe te schrijven is, indien men kleden in Batavia speciaal in de Laast verstrekene 5. jaaren te willen goedmaken met sulx te schuijven op ge„ „brek aan voldoening der respective petitien van lijnwaten van de noordwester comp„ toiren van jndia, dat in waarheijt bestaat, namentlijke omtrend de greve ruwe, gebleeckte en blaauwe doeken, maar waren ged:e petitien successive met wat meerder overleg in haare verdeelingen over de kusten van madura, Cormandel gedurende en bengale nog Laast Waaromme den onder„ „getekende dan ook voor zijn aandeel van gevoelen blijft, dat men 'sComp:s wege, van die previlegie bij con„ „tinuatie behoorde te profiteeren, om onder alle door dien weg de maatschappije algaan„ „de te kunnen doen bezorgen, ten minsten zoo veel advancen dat ginder bij ordinari en vredige tijden, door eene en andere nego„ „tiatien te zamen de jaarlijxe winsten altans de Comtoirs Lasten equaliceeren 't geene geensints voor onmogelijk kan, off mag werden aangesien na 4481 nog iets heeft kunnen ver„ „kopen, namentlijk om dat men op die tijdt als de besendingen geschieden veel„ „tijds de goederen niet heeft, insonderheijt voor de gouvernementen om de oost, dewelke naar dato ontfangen zijnde als men die niet versenden kan beeter ten voordeele van de maatschappije alhier verkofft als aangehouden dienen te werden, om dat men tegens het volgende jaar alweder op een beeter voldoeninge der Eijschen hoopt, en dus niet gaarne het capitaal zoo lange ren„ „teloos, en het goed selfs in gevaar van bederf laat leggen maar het zelve als dan zoo veel men Laastgem: jaaren ingesteld geweest, jtem deselve na de maxi„ „mes van vroeger dagen, steeds een derde groter, als den ordinaire jaarlijxen verthier genomen in quanti„ „teijten, van ider zor„ „tement van kleeden en lijnwaten voor 1- daar Jndia, zoo soude door de restanten bij de bataviase pakhuijsen algaande zoo groot hebben kunnen werden, en gebleven zijn, dat men bij een op ko„ „mende Eoberen in„ „saam in een off meer van de I„ waat kwartieren altoos den verthier kan allerwegen „ na de aanwijsing die derwege bij dikgewaag„ „de rapport van den ondergetekende, duij„ „delijk genoeg gedaan Dog ingevalle uw hoog Edelheedens, in„ „gevolge het dictum van voorwaards bij dese veelm: Bantamse materie, daar en te„ „gen van gedagten mogten worden, om van geciteerde verthier van kleden in speel„ „wijk te doen afsien, zoo is zeecker dat de bediendens aldaar, weder als van ouds en successive, den weg is; 4982 kan van de hand soekt te zetten: Dog het zij Co, en men onderstelle eens dat Bata„ „via. niet meer hadde kun„ „nen slijten als het geene het jaarlijks gedaan heeft bedragende nogtans in 41. jaaren door den anderen nog omtrend. 2¼. thon inkoops, en daar op 1 7/20. thon ruijm aan winst dat veel van de opgave in questie tot 1 17/20 ton inkoops, en ƒ32000. winst verscheeld, zal men daarom gelijk den heer Blom proponeerd, op Bantam dat zoo na bij gelegen is, goederen met 50. per cento gaan verko„ „pen die op Batavia allerwegen in jndia naar vereijsch zoude hebben kunnen doen rondstaan, niet alleen maar selfs het des noods tegens een quaat jaar, hebben kunnen goedmaken tot den handel; maar dewijl de. genige door wiens kwaad overleg opgem: gebrekkelijkh: principaal haren oorspronk hebben gekregen, of uijt india, of uijt de wereld zijn verhuijst, zoo zal den ondergetekende die luijden ook maar laten daars' zijn; en tot dus verre maar kortelijk houden voor beandwoord, het hier nevens genoteerde door 60. „ 70.„ den noeg zal wesen open„ „gesteld om daar om„ „trend ter bevorderinge van haar eijgen intrest en belangen, weder alsulcken rol te kun„ „nen speelen ten nadeele van de Comp:, als haar behagen zal hoewel den ondergetekende boven al het geraison„ „neerde ten dien op„ „zigte, het eene en andere gaarne met respect geheel en al aan uw hoog Edelhe„ „dens veel wijser oor„ „deel overlaat; 1 4483 per cento toe aan advance afwerpen gelijk onder de opgegevene goederen ten verthier op Bantam veele gevonden werden, die dat hebben gehaalt, blijkende bij een ander Extract dese almede onder N:o 7. bijge„ „voegt, en zal dan dat goed niet aanstonds van Bantam naar Bata„ „via vervoerd werden, om onsen handel hier installig te maken, buijten de winst dervinge op de goederen selfs, niemand sal dat ontkennen, als den heer Blom, die sig met zulke generale opgaven van 50. percento ophoud, en niet discerneeren wil dat als men op plaatsen 60. 70. , 80. Ja, tot 100. den heer van Im„ „hoff, daar tegens andersints met groot fundament, nog al vrij veel zoude kun„ „nen werden gezegt dog tans maar vervolge met die v den 1 Jar 16 6 6 8 1 4989 die soo na bij den anderen leggen een geraisonneer„ „den handel in een en deselfde goederen wil op„ „regten, men altijdt soo veel mogelijk den markt volgen moet, zijnde sulk een bekende zaak dat het overbodig is daar iets meer van te seggen invoegen ook selfs de oosterse provintien hoewel die nog vrij wat verder van den anderen leggen als Bantam van Bata„ „via, verpligt zijn mal„ „kanderen in dat stuk te waarschouwen, om soo na mooglijk een eguaalen voet te houden, en den eenen den anderen geen afbreuk te doen; Ja sal dan den heer Blom seggen, maar 20
English
What is lost on the one side, will be recovered on the other, for I also intend to dispose of goods in Bantam at 50 percent that usually cannot fetch 50 percent in Batavia; but what likelihood is there that anyone will spend a stuiver in Bantam burdened with a ½ capital surcharge, when he can obtain the same goods in Batavia for 25 or 30 percent? And from the recent test it also remains clear that the gobars mattaram, likewise listed by Mr. Blom as being salable there at 50 percent, could only fetch 17 percent, notwithstanding that of the 100 pieces or 1 bale sent, instead of the 400 pieces or 4 bales that Mr. Blom had specified, fully 73 pieces were received back which were entirely unsalable. All this being taken into proper consideration, one may reasonably ask whether the proposed Bantam linen trade, as stated in general terms by Mr. Blom, is not detrimental to the Batavia trade if, according to his view, it is to be fixed at 50 percent. For if the parcalles and salempoeris, both broad, bleached, Coast, yield 69 7/8 percent profit, as they still did in this recently closed financial year of 1733/34; if the coarse Bengal hamans fetch 72 and 76 percent, as occurred in the years 1729/30 and 1724/25; if the Bengal gerras yield 86 7/8 percent, as in the year 1734/35; and if the aforementioned salempoeris, broad, bleached, Coast, together with the common, bleached, Bengal guinees, once yielded 96 1/4 and 100 5/8 percent profit upon sale in this place; what wonder is it then that these can be cleared in Bantam at 50 percent, and a Chinese or other trader who is somewhat shrewd and can smuggle skillfully might well do it for less, or for 58 and 59 percent, as the cassas and parcalles were valued here in the year 1727/28. Thus, of the specified 10 varieties, nothing remains except the guinees, broad, bleached, Coast, and the salempoeris, common, bleached, Bengal, which, either due to their deterioration, the poor quality of the weave, or some other unknown reason, have not been able to fetch more than 50 percent for 13 years, and the latter even no more than 4 1/8 percent; but then that will also not fetch 50 or more in Bantam, and one sees that clearly from the recently sent 19 bales of the latter sort against the requisition of 18 made by Mr. Blom in his report, of which fully 14 were sent back as unsalable. What then remains of the Bantam sales? Nothing but that which can genuinely be sold locally either to the inhabitants or to the Lampongers when they arrive with their pepper vessels, and that is the real trade in that place, for which the necessary goods were formerly sent to the servants. However, considering that those Lampongers are themselves great robbers and smugglers, and moreover can be supplied through their illicit dealings with the English at Bancahoeloe at far lower rates than the Company's ordinary markups, because of which the aforementioned goods could be sold in such small quantities and with such poor profit that no gain could be found in that Bantam vent, the Company has therefore long since abandoned it, and among other things expressed itself in this regard in a letter to Bantam dated February 22, 1696, in the following manner: "Regarding the sale of the cloths mentioned in Your Honour's letter of January 26, we have nothing to say, only that the remainder shall likewise be disposed of as best as possible, and on account of the trifling profits, no other significant quantities beyond our own needs and consumption for our garrison need be requisitioned in the future." This is very different from imagining 17,500 guilders per year as a fixed profit item on linens, as Mr. Blom does. For it is not so easy for the Honourable Company to keep the cloth trade in that place exclusively to itself, because the king or his grandees themselves engage in it from time to time, thereby giving occasion for smuggling, or conniving at and facilitating it, although Mr. Blom, contrary to the knowledge and experience gained over so many years, and contrary to the numerous tokens and proofs found in the papers concerning this, and possibly against his own better judgment, strongly and firmly contradicts that smuggling can occur in Bantam, and asserts that it is as easy to prevent all importation of linens into that country as it is easy for him to advance these and other unfounded assertions and commit them to paper. Now something should also be said regarding the fulfillment of the list of bales found in his report, and how of 59 bales that were sent, 38 were received back. Article 4. Furthermore, the issue of the Dutch copper duiten, with respect to which in the several times mentioned report of the undersigned an annual profit for the Company of 22,500 guilders was intended, is, in the often-mentioned Bantam matter, also quite erroneously described as a currency that can hardly be issued any longer in Bantam.
Dutch transcription
4985 wat men aan de maar eene kant verliest, zal men aan de andere kant weder uijtwinnen, want ik wil ook goederen die geen 50. percento op Batavia doorgaans halen kunnen, op Bantam voor 50. percento van de hand setten; maar wat apparentie is 'er dat iemand een stuijver op Bantam besteden zal met ½. Capitaal be„ swaard, als hij het selfde goed op Batavia krijgen kan, voor 25. off 30. p=r C=to en aan de jongste geno„ „mene preuve blijft ook dat de gobars mattaram door den heer Blom mede opgegeven als voor 50. per Cente daar te debiteeren zijnde e 6 4486 17. perc=to zijnde, maar hebben kunnen halen, niet tegenstaande men nog van de gesondene 100. stukken ofte 1. pak, in steede van 400. stukken ofte 4. pakken die den heer Blom hadde opgegeven, nog wel 73. stukken te rug ontfangen heeft die in 't geheel niet te debiteeren zijn geweest: dit alles in behoorlijke opmerkinge ge„ „nomen werdende zoo vraag men billijk ofdan den bantamsen gepropo„ „neerden Lijwaathandel zoo als die door den heer Blom in generalibus is opgegeven, voor den batavisen handel niet nadelig is, als men die naar zijn sentiment op 50. 6 1 1 1987 op 50. per cento wil be„ „palen, want als de par„ „callen en salempoeris, beijde br: bl: cust, op 69 7/8. perc=to winst afwerpen gelijk zij nog indit jongst geslotene boekjaar van 173¾. gedaan hebben, als de grove ben„ „gaalse hamans 72. en 76. per cento halen, gelijk in anno 1723/30. en in a:o 172½. is geschiet, als de gerrassen bengaals 86. 7/8. per cento afwerpen, gelijk in anno 173½. en het voorm salempoeris br: bl: cust met het guinees gem: gebl: bengaals eens 96¼. en 100 5/8. per cento aan winst bij verkoop te deser plaatse afwerpen, wat wonder dan dat die op Bantam voor 50. percento te demanueeren 4988 demanueeren zijn en een chinees of ander traffiquant die wat shim is en wat behendig sluijken kan soude het wel voor min„ „der off voor 58. en 59. per c=to doen gelijk de Cassas en parcallen in anno 172 7/8. hier gegolden hebben, dus blijft 'er van de opgegevene 10. soorten niets meer over als het guinees br: bl: cust, en de salempoeris gem: gebl: bengaals, die of door hare verduring of door de slegt„ „heijt van 't gewees dan wel door eenige andere onbekende reeden, 'tsedert 13. jaaren niet boven de 50. per cento hebben kunnen halen, en de Laaste selfs niet boven de 1 1 01 4989 de 4 1/8. percento, maar dat zal dan ook op Ban„ „tam geen 50. off meer halen, en men siet dat duijdelijk aan de jongst gesondene 19. pak„ „ken van de Laastgen: op den Eijsch van 18. , door den heer Blom bij zijn rapport gedaan daar van wel 14. als invendibel te rug geson„ „den zijn. Wat blijft dan van den bantamsen debiet nog overig: niets als het geene men waarlijk daar te lande of aan de ingesetenen of aan de Lanponders als zij met haare peper vaartuij„ „gen aankomen, debiteeren kan, en dat is den wesentlijken d 3 4990 wesentlijken handel daar ter plaatse waar toe de bediendens wel eer de nodige goederen zijn toegesonden; dog gemerkt die Lamponders ook selfs groote rovers en sluijkers zijn, en daar en boven door hare morsserijen met de engel„ „sen op bancahoeloe tegens veel mindere dan de ordinaire Comp:s advancen gerieft kunnen werden, waar door de voorsz: goederen zoo weijnig en met sulk een slegt voor„ „deel te debiteeren waren, dat men geen profijt in dien bantamsen ver„ „tier heeft kunnen vin„ „den, zoo heeft men dan ook aldaar van over 600 106. 4991 Lange afgesien en over onder anderen zig dien aangaande bij missive naar bantam van den 22:' februarij 1696. in deser voegen uijtgedrukt: van den verkoop der Cleden bij VE. missive van den 26:' Ianuarij Vermeld, vinden wij niet te seggen eenlijk sullen de resteerende mede ten besten sodanig van de hand geholpen, en om de geringe voordeelen in 't aanstaande geen andere naamwaardige buijten eijgen behoef en Consumptie voor ons guarnisoen behoe„ „ven gevordert te werden: dit scheeld zeer veel van ƒ17500. 's jaars als een vaste 4992 vaste winstpost op de Lijwaten zig te imagi„ „neeren gelijk den heer Blom doed, want het is soo gemackelijk niet voor d' EComp: den debiet van kleeden daar ter plaatse alleen aan zig te houden, overmits den koning of zijne groo„ „ten zelfs nu en dan speelen en daar onder aanleijding tot de sluijkerijen geven dan wel deselve Conniveeren en faciliteeren, hoewel den heer Blom tegens de kennisse en ondervindinge die men 'tsedert zoo veele Jaaren daar van heeft, tegens de veel vuldige blijken en bewijsen die men in de papieren daar van vind 60 5 0 0 „ 1 33 No6 4943 vind, en mooglijk tegen eijgen beeter weten zijn aan, fort et ferme tegen spreekt dat 'er op Ban„ „tam niet gesloken kan worden en dat het zoo gemakkelijk is allen invoer van lijwaten daar te Lande te beletten als het hem ligt valt dese en andere ongefun„ „deerde positien te advanceeren en op het papier te bren„ „gen. Nu zoude men nog wel iets moeten zeggen ^ van nopens de voldoeninge ^ de opgave der pakken, bij zijn rapport te vinden en hoe men van 59. pakken die versonden zijn 38. weder te rug ontfangen Articulo 4. Voorts staat den uijtgave der nederlandse kopere duijten, waar omtrend bij meerm: rapport van den ondergetekende is b'oogt, een jaarlijx winst voor de maat„ „schappije groot ƒ22500. bij veel gem: bantam„ „se materie mede gants abusive besz: als een munt die tot Ban„ „tam haast niet meer uijt te geeven zal ƒ e
English
has received, why the latter is somewhat connected to the former, and since the former is not yet opportune, that will also be passed over for so long in order not to cause delay. Article 4. The duiten following cloths in the advice with which one is occupied, and regarding that which the writer of Bantam on the matter in question to the Netherlands, concerning the already halted circulation of the expenditure of that copper money, as must also naturally follow as soon as the Country had its satisfaction to help the common people one from the other, although he cited it only in passing, Mr. Blom is no less annoyed than about the rest; for, he says, the expenditure of the Dutch copper duiten, regarding which in his report was aimed at an annual Profit for the company amounting to f 22500, is in the much-mentioned Bantam matter also described completely abusively as a coin that will soon no longer be able to be issued at Bantam. It is very remarkable that Mr. Blom takes the point of the duiten so much to heart, as if making them current was a product of the Commission, while it nevertheless cannot be unknown to him that the entire proposition of the duiten did not even originate from his mind, but that having long aimed at this table to make that coin current everywhere in this Island, the government made use of the revolution in the Bantam empire to have the presumptive successor, through the direction of the commander Van Gollonesse, before the Company were to declare itself in his favor, present and make this palatable among other points in such a manner that he himself might come to offer it to the company, of which Commission the aforementioned commander also knew how to acquit himself with so much address that a short time thereafter, at least still long before the departure of Mr. Blom as Commissioner, indeed even before the election of his Honor to that Commission, a formal document was received from the present sultan, whereby he among others Article 4. Regarding what is noted here beside in the advice of the undersigned, it is indicated quite amply and truthfully by what manners and means the expenditure of the copper duiten on behalf of the Company in Bantam could not maintain a substantial advance for some years hereafter, over which it has pleased Mr. Van Imhoff to make such broad oppositions as have been put to paper here beside by his Honor, all ultimately amounting to this: that Bantam at the bazaar has become so filled with duiten that that coin can no longer be issued, which is a complete impossibility if one, from his Honor's own statement standing here beside, wishes to take into consideration that during the financial year of 1734 in 10 months, namely after the making current of the duiten by proclamation of the king around the end of the month of October 1733 until the last of August 1734, only 6863 2/3 rds would have been issued. Whether it can now principally be held that a country so extensive and extraordinarily populous as Bantam, by the expenditure of the aforementioned amount in duiten among the common people at the bazaar and otherwise, would within a year become so filled as Mr. Van Imhoff, from the entirely suspect reports of the Bantam servants in this regard, tries to prove, the undersigned will gladly leave to the interpretation of others, and for the rest in this regard refer to the contents of his accompanying advice, which gives a somewhat further explanation thereof according to the truth; besides which contents it may well still be noted that as long will be, both for daily expenses in the household, board money to the servants, and purchase of refreshments for the passing ships, but that according to that premise, in contrast to the one and the other as before, double stuivers from the mint of Hollandia will again have to be employed in such manner, and the Company would again be deprived of the aforementioned yearly profits upon expenditure of the cited duiten. May it please your High Noble Excellencies to accept such statement of the Bantam servants as current truth, that undeniably, along with many other matters, remains at the discretion of your High Noble Excellencies. Who nevertheless will kindly permit the undersigned, as a fellow Member of this government, to say with respect on his part for the service of his masters that after making the cited duiten current until his departure from Bantam, which was around the middle of January of this year, for all the aforementioned sorts of expenditure no other coins were used than half the amount in duiten and the other half in half Spanish reals, to the satisfaction of those of the court and the common people everywhere over there, without double Dutch stuivers being inquired after on such occasions. Indeed, at that time the eagerness for the said copper coin was so great that one had to accommodate not only many from among the native grandees, but also various of the most prominent Chinese, upon their requests made for that purpose in exchange for Spanish coin, some with 50 and others with 100 rds more or less in value in the said copper money; item, after those duiten had become thoroughly known everywhere among the native at the bazaars, it went so far
Dutch transcription
4994 ontfangen heeft, waar„ „om dat het laatste aan het eerste eenigermate vast is en het eerste voor als nog niet te passe komt zal men dat ook soo lange overslaan om zig niet op te houden Articule 4. De duijten volgende Lijwaten bij het advis waar mede men besig is, en over het gEene den beschrijver van Bantam bij de ma„ „terie in questie naar nederland, aangaande de reets gestuijte vaart der uijtgave van dat koper„ „geld, soo als dat ook natuurlijk volgen moeste zoo ras het Land zijn genoegen hadde, om de rticulo 4. Nopens hier besijde ge„ „noteerde bij het advis van den onderge„ „tekende staat gants ampel na waar„ „heijt aangewesen, door wat manieren en middelen den uijtgave der kopere duijten S Comp:s wege in Bantam, al eenige jaren na dese niet een capitaal advans zoude kunnen stand gemeente houden 52 zal weesen, zoo tot dagelijxe guastos in de huijshouding, kost„ penningen aan de dienaren, en inkoop van ververssing voor de passeerende scheepen maar dat nadie stelling daar en tegen tot het een en ander als voor heen, weder sullen dienen g'emploijeerd, dubbelde stuijvers uijt de munt hollandia indiervoegen mitsgaders de Comp: weder soude versteecken raacken van de evengem: jaarlijxe winsten, bij uijtgave van geciteerde duijten Behaagt het uw hoog Edelhed:s E 4995 gemeente van den anderen te helpen, hoewel maar als in't voorbij gaan heeft aangehaald, is den heer Blom niet minder g'ergert als over het andere; want segt hij de uijtgave der Neder„ „landse kopere duijten, waar omtrend bij zijn rapport is b'oogt, een. Iaarlijxe Winst van de maatschappije groot ƒ22500. – staat bij veel gem: Bantamse materie mede gantsch abusive beschreven als een munt die tot Bantam haast niet meer uijt te geven sal sijn. Het is seer aanmerckelijk dat den heer blom houden, waar over het den heer van Imhoff heeft behaagt breede oppo„ alsulke te maken „sitien als hier bezijden door zijn Ed. zijn ten papier gebragt, alles ten uijt eijnde hier op uijtlopende; dat Bantam ter basauw met duijten zodanig is vervuld geraakt dat die munt niet kan uijtgegeven langer werden het welke een volslagene on„ „mogelijkheijt is, als men uijt sijn Ed. hier bezijden staande eijgene opgave, in aanmerking wil nemen, dat er ge„ zig „duurende d Edelhedens, alsulke opgave der bantamse bediendens, aan te nemen voor courante whaar, dat staat on„ „wedersprekelijk, benevens veel andere zaaken aan de willekeure van uw hoog Edelhedens„ Die alegter den ondergete„ „kende, als een mede Lid van dese regeering wel sullen gelieven te vergunnen, dat hij desenthalven voor zijn aandeel, ten dienste zijner meesters met eerbied zegt, dat 'er na het gangbaar. maken van geciteerde duijten tot op zijn vertrek uijt 4996 zig het poinct van de duijten aantrekt even als off het gangbaar maken van deselve een product van de Commissie was, daar hem nogtans niet onbekend wesen kan dat de gantsche propositie der duijten niet eens uijt zijnen koker voortgekomen is, maar dat men aan dese tafel al lange be oogt hebbende om die munt alomme ten desen Eijlande gangbaar te maken, de regering sig van de revolutie in het bantamse rijk heeft bediend, om door directie van den gesaghebber van Gollonesse, den presump„ „tiven opvolger, alvorens de Comp: zig ten zijnen duurende het boekjaar van 1734. in 10. maanden, dan wel na het gankbaar maken der duijten bij placcaat van den koning, omtrend het uijtgaan der maand october 1733. tot ultimo augustus 1734. maar zoude zijn uijtgegeven rd:s 6863 2/3. , of nu vooraameelijk kan werden gehouden, dat een land soo uijtgestrekt, en Extraordinair volck„ „rijk als Bantam door uijtgane van evengem: bedragen in duijten, onder de gemeente ter basare en andersints, binnen s' jaars soo vervuld faveure zoude uijt Bantam, dat geweest is omtrend medio januarij deses jaars, tot alle de opgem: zoorten van uijtgave geen andere munten zijn gebruijkt, dan voor het halve bedragen in duijten, en de we„ „derhelfte in halve spaance reaalen, tot genoegen van die van het hoff, ende ge„ „meente alomme gin„ „der, zonder dat 'er bij alsulke gelegentheeden haast navrage na vaderlandse dubbelde stuijvers is gedaan Ja zelvs is te dier tijd te de gretigheijt na ged=te kopere 1 1 4997 faveure quam te ver„ „klaren, onder meer an„ „dere poincten, ook dit zodanig voor te stellen en smakelijk te maken, dat hij het selfs de comp: mogte komen aan te bieden, van welcke Com„ den voorm=te ge„ „missie sig ook wel „zaghebber met zoo veel addresse heeft weten te acquiteeren, dat men weijnig tijds daar na, ten minsten nog lange voor het vertrek van den heer Blom als Commissaris, ja selfs voor de verkiesinge van zijn Ed. tot die Com„ „missie, van den presen„ „ten sulthan een geschrift in forma ontfangen heeft, waar bij hij onder anderen zoude kunnen raaken, als den heer van Imhoff, uijt de ten eenemaal suspecte berigten der Ban„ „tamse bediendens in desen opsigten, tragt goed te maken sulx sal den onderge„ „tekende gaarne aan den uijtleg van andere overlaten, en voor het verdere desent„ „halve, zig gedragen tot den inhoude van het nevenstaande zijn advis, dat daar van wat nadere uijtlegging na waarheijt doed; benevens welker Contenuen, nog wel mag werden aange„ „merkt, dat zoo ook Lange kopere munt soo groot geweest, dat men veele uijt de inlandse groten niet alleen maar ook diverse uijt de voornaamste chinee„ „sen, op haare daar toe gedane versoecken in trouque voor sp: munt, sommige niet 50. , en andere met 100. rd:s min en meer aan waarde, in ged:e kopergeld heeft dienen te laten gerieven; Jtem na dat die duijten alomme onder den jnlander ter basaren van degen waren bekend geworden, is het zelve zoo verre gekomen - 1 e
English
also offered to introduce the circulation of doits in his country, so that his Honor has no reason to boast so greatly about that exploit, other than that he carries away the honor of having pushed it to an extreme from which no one other than he could draw, when he imagines an annual new turnover or circulation that cannot be found in the nature of things; for where, pray tell, would the doits finally end up if one wished to spend 15,000 rixdollars of them year after year, as surely must happen, the Company, according to what Mr. Blom asserts, will profit 22,500 guilders annually, and does one not already find in a colony as large as this that at the market they almost refuse to look at doits anymore, and that they even give 14 to 15 schellingen for a ducaton; for since the price of that copper coin species is set far too high for one to imagine seeing the doits melted down after they have circulated for some time among the common people, so that one finds as with the pesetas in Persia and elsewhere, since this copper would prove far too expensive, and since it can even less be exported from Batavia or out of the Company's jurisdiction without substantial loss, where will one finally end up with a currency from which nothing is removed and to which more is constantly added, and what person will dare to promise himself an inexhaustible expenditure and an endless shortage of this money among the common people, on which the former must nevertheless be grounded in order to agree with Mr. Blom on an annual As long as this government chooses to be so accommodating, as is done, to provide Bantam immediately with silver payment or double stuivers upon the unfounded pretexts of the servants as mentioned, against the Company's interest, one may well be assured that no doits will ever be demanded for disbursement, and that for two reasons: namely, that much trouble lies in recounting and paying out the doits, in which nothing else is to be gained than a pair of dirty hands; but with the silver payment matters are entirely different, for with that, for the greater part of those amounts, one can simply deposit Spanish coin into the Company's treasury, and exchange that payment in Batavia at an advance of 14 to 15 percent for the servants, which is not to be expected from the doits, the disbursement of which for that reason is also not desired, and will never again be done unless the Bantam servants are held a bit more closely to the general honor of this government, also to their masters' interest and to their own duty, than has been clearly observed by everyone, both near and far, in many circumstances since mid-August 1733 up to the date of this writing, to the scandalization of all right-minded people; but be that as it may, the undersigned will it happened that Chinese and other shopkeepers had introduced a premium on exchanging silver money against it, which the undersigned, in his capacity as your High Honors' Commissioner, as soon as it was noticed by him, removed by issuing suitable orders against it where necessary, in order to ensure that the circulation of doits from the Company's treasury would continually remain as large as would be necessary. For all these stated reasons, the undersigned also declares, for his part, that he cannot at all comprehend that within a year such a decline in the disbursement of that copper money could occur as the Bantam servants have recently dared to report so boldly in their letters. Such is even less understandable when one is pleased to consider in what manner all the above-mentioned disbursements were made, half of these amounts in Spanish coin and the other half in aforementioned doits. It is the same with the purchase of provisions for passing ships, which mostly consists of vegetables and fruits; for in Bantam they have rather extensive markets where shopkeepers appear daily in great numbers, but among whom no wholesalers are found, so that upon purchase of the one and the other, one can likewise suffice with such payment as just mentioned. Furthermore, the native boatmen who transport the pepper from Speelwijk to the Company's ships are mostly destitute people; the same applies to the coolies and other native laborers who are required over there from time to time for necessary services, who, because of their aforementioned poverty, according to past practices, are paid daily. His Honor, to prove the perpetual expenditure thereof, makes several erroneous assertions and propositions, and after a tedious narrative regarding the Bantam expenditures finally seems to come somewhat to a confession concerning this, which cannot be left untouched either. First, the former Bantam Commissioner says that after the introduction into circulation of the aforementioned copper coin during his presence until his departure from there, which was mid-January, no other coins were used than half Spanish reals for the half and the other half in doits, and therefore he cannot understand that within a year such a great change could occur. One is willing to believe that this was the case with these disbursements, but that it went so far as he says, that on all such occasions almost no demand was made for Dutch double stuivers, of that one requests for the present to be excused, for it would even do injustice to probability to agree with Mr. Blom
Dutch transcription
4996 ook quam te offereeren het gangbaar maken van de duijten in zijn land, invoegjen dan zijn Ed. geen reeden heeft sig met dat Exploict zoo seer op te schicken dan dat hij d' eere weg draagd het selve tot een Extremi„ „teijt gepousseert te hebben die niemand anders dan hij daar uijt zoude kun„ „nen trekken, wanneer hij een jaarlijxen nieuwen debiet off omsettinge sig figureert die in rerum natura niet te vinden is; want waar zouden dog Eijndelijk de duijten belanden als men jaar voor jaar 15000. rd:s daar van zoude willen pp uijtgeven gelijk zekerlijk Lange dese regeering soo inschickelijk gelieft te wesen, als geschied om op ongefondeerde pretexten der bedien„ „dens als gem:, tegens den jntrest van de Comp:, Bantam zoo maar aanstonds met zilver paijement, dan wel dubbelde stuijvers te laten voorsien, zoo mag men wel verseeckerd weesen, dat 'er nooijt sullen geen duijten werden g'Eijscht tot uijtgave, en dat om twee redenen, nament„ „lijk dat 'er veel moeij„ „ten resideert, in't na en uijttellen der duij„ „ten, daar bij niet geschieden anders gekomen, dat chineese en andere winckeliers daar op bij verwisseling silvergeld, een tegens opgeld hebben ingevoerd gehad, dat den onder„ „getekende in qualiteijt als uw Hoog Edelhe„ „dens Commissaris, ook zoo haast zulx door hem bemerkt wierd„ afgave van door Compatible ordres, daar tegen, daar het nodig is geweest, heeft weg„ „genomen, om door dien weg den sleet van duijten uijt 'sComp: Cassa bij Continuatie zoo groot te doen blijven, als nodig soude wesen Om geschieden moet, zal de Comp: naar het geene den heer Blom voor„ „geeft ƒ22500. jaarlijx profiteeren, en ondervind men het niet reeds in een colonie zoo groot als dese dat men ter bassaar bij na geen duijten meer aansien wil, en dat men selfs al 14. â 15. schellingen geeft voor een ducaton; want naar dien den prijs van die kopere muntspecie veel te hoog is ingesteld dat men sig soude verbeelden de duijten versmolten te sullen sien naar dat deselve eenige tijd onder de gemeente hebben ge„ „rouleert invoegen men anders te halen is, dan een paar vuijle handen, maar met het zilver paije„ „ment, is het geheel anders gelegen, want daar voor kan men voor het meerenge„ deelte van dies be„ „dragen, maar spaans munt in 'sComp:s Cassa Leggen, en dat paijement tot advance voor de be„ „diendens, met 14. â 15. per cento in Batavia doen omsetten dat niet te wagten is van de duijten, welkers uijt„ „gave om die reeden ook niet gewild is, en nooijt meer met worden 4999 Om alle die gegeve re„ „denen betuijgt den ondergetekende dan ook voor zijn aan„ „deel geensints te kun„ „nen begrijpen, dat zig binnen 's jaars omtrend den uijtgave van dat koper geld alsulcken verval kan opdoen, als de bantam„ se bediendens bij hare brieven jongst zoo cordiaal hebben dur„ „ven opgeven. zulx is nog wel min„ „der te begrijpen, als men gelieft te con „sidereeren, op wat wijze alle de boven„ „genoteerde uijtgave gedaan x ebe 106. ver trvan 5 8 5000 met de peijsrs in per„ „sien en op andere plaatsen ondervind, over„ „mits dit koper veel te duur te staan zoude komen, ja nadien het zelve nog veel minder van Batavia of uijt 'sComp:s Jurisdictie te ver„ „voeren is, sonder een merc„ „kelijke schade, waar sal men dan eijndelijk belanden met een munt daar niets affgaat en gedurig bij komt, en wat mensch zal zig durven beloven een onuijttelijke uijtgave, en onophoudelijk gebrek aan dit geld onder de gemeente, waar op de eerste nogtans gegrond wesen moet om sig met den heer Blom een worden zal, ten zij men de bantamse bediendens, in der tijd wat nader, tot al„ „gemeene eere van dese regeering, ook tot haar meesters intrest, en haar eijgene pligt zal willen houden dan zulx tsedert medio augusto 1733. tot op dato van dese in veele omstande jegelijk soo door een wel van nabij, als van verre niet duijster is bespeurd, tot ont„ „stigting van alle menschen van een regtsiningen in borst dog het zij daar mede zoo het wil ondergetek=d zal den jaarlijkse dat dies bedragen in spaan„ „ce munt, en de wederhelft in veelm: duijten zodanig is het ook gelegen met den in„ „koop van ververs„ „sing voor de passeeren„ „de scheepen, dat meest in groentens en vrugten bestaat want men heeft in Bantam, wel ta„ „melijk g'extendeerd basaren, daar de winckeliers dagelijx in groten getalle ver„ „schijnen, dog waar onder geen grossiers werden gevonden waar door men dan bij 5002 Ed. tot bewijs van de altijd duurende uijtgave derselve verscheijde erro„ „neuse stellingen en pro„ positien doed, mitsgaders naar een Langweijlig verhaal nopens de ban„ „tamse uijtgave eijndelijk daar omtrend eenigermate in Confesso schijnd te komen, soo kan men dat ook niet onaangeroerd laten Eerst segt den heer gewese„ „nen bantamsen Commis„ „saris dat 'er na het gang„ „baar maken der voors: kopermunt geduurende zijn aanweesen tot op zijn vertrek van daar dat geweest is medio januarij geen andere munten zijn verbruijkt dan bij inkoop van het eene en andere, mede volstaan kan, met alsulcken betaling als evengem: wijders zijn de inland„ „se barquirs die den peper van voor speel„ wijk na 'sComp: scheepen vervoeren, meest dood arme Lieden, zoo mede is het gelegen met de coelijs en andere inlandse werk„ „luijden, die ginder nu en dan ver„ „Eijsschen tot de nodige diensten dewelke om ged:te hare ar„ „moede, na voorge„ „gane gebruijken, dagelijx ; - 5003 dan halve spaance realen de helft en de we„ voor „der helft in duijten, en daarom kan hij niet begrijpen dat 'er binnen 'sjaars sulken groten ver„ „andering komen kan. Men wil geloven dat het met dese uijtgave zodanig gelegen is ge„ „weest, maar dat het soo verre is gegaan gelijk hij segt dat 'er bij al„ sulke gelegentheeden haast geen navrage is gedaan na nederlandse dubbelde stuijvers, daar van versoekt men voor als nog g' Excuseerd te wesen, want het zoude zelfs aan de waarschijn„ „lijkheijt te kort gedaan wesen met den heer Blom
English
must be paid off daily, and for that reason small table-keepers, in general, would rather receive copper duijten than silver double stuijvers from the Company for that, for the purchase of the necessary means for their side dishes; Apart from all the cited expenses, there are hardly any in Bantam, other than the ordinary provisions on account of earned monthly wages to the servants, for half in linens and 5004 Blom to wish to maintain that the native would wish to give preference to a coin that, at best, one can only get rid of at par, over another, known among them for so many years, and of which Mr. Blom from the same mouth a little later admits that it is worth from 13 to 15 per cent premium there. Indeed, even much worse and more unacceptable is it that a certain premium would have been introduced on the duijten upon their first issue in Bantam, upon the exchange of the same and the other half in cash, whose amounts per head among the common people are so small that the payment thereof, as well as that of all the aforementioned expenses, without the use of double stuijvers, can take place without anyone's inconvenience; So that above what has been noted, in all this, according to the slight opinion of the undersigned, there only remains by way of speculation, that if one in time should 5005 against silver money, which the Mr. Commissary was forced to remedy through the issuing of compatible orders; and just as dangerous is it to take for current truth that which precedes this period, namely that the eagerness for the duijten was so great that one had to accommodate not only many from among the native grandees, but also several from among the most prominent Chinese, with 50 and 100 rd:s at a time; for without examining whether there are even three Chinese in Bantam who find themselves in a happen to learn that the expenditure of the often-mentioned copper money, through too great a saturation, were truly to come to a halt in Bantam, that one then, in order to maintain its circulation in the aforementioned manner, will only need to proceed to let all payments, except those for pepper, continue for half in duijten, and the other half would only need to be made, instead of in half Spanish reals, in the often-mentioned double Dutch stuijvers 5006 position to exchange as much as 100 or 50 rd:s at a time for duijten, although one has reason to be very strongly in the negative, one would like to ask how it then comes about that in all that time of which Mr. Blom boasts so broadly, no more duijten were exchanged than for 3 or 4000 rd:s Dutch, for the first 5000 rd:s in duijten sent lasted until around two months after the departure of Mr. Blom, and the second parcel, just as large as the first, was only first sent from here in March 1734, stuijvers Upon which, then, the native exchangers over there will in time surely find a good profit, to keep the duijten in circulation, since upon the exchange of that silver payment, gradually over there as well as at this main settlement, upon the exchanging of the same into coarse silver money, they enjoy a current price of 13 to 15 per cent, which is a matter of speculation and also, if necessary, can 5007 notwithstanding that the daily expenses and provisions of board money in four months, which one estimates that the aforesaid coin will have circulated during the time of His Honour in Bantam, only required rd:s 5695. 428. if the same, according to the statement, was made half in duijten, since according to the appendices No. 8 the aforesaid expenditures amount to rd:s 11391: 36: 8; and what is then left over to supply so many hundreds and 50 rd:s at a time to many native grandees and several of the most prominent Chinese? Yet be regarded as almost beyond doubt to maintain the much-cited circulation of duijten out of Speelwijk. 5008 Yet the whole reasoning is no less unfortunate than the argument that is drawn from it: Bantam absorbed so many duijten at that time, why not still? What a conclusion that is! Bantam was empty at that time and is now overstocked. Is there anything more natural than that a newly monetized currency, without which one cannot well manage, is eagerly drawn upon in the first beginnings until everyone who needs it finds himself satisfactorily provided; but is there also anything more natural than that such an outlet ceases 5009 ceases and comes to a standstill as soon as the need of the community has been met; and must not he who maintains the contrary, without indicating an outlet where that coin can end up again, whether the crucible or an export to other places, be said to refuse to see the light of day at noon? Yet in this Mr. Blom is right, that the decline concerning the expenditure of that copper money within a year is rather large and incomprehensible: for if, during His Honour's presence, the duijten fetched a premium, 5010 and if, on the contrary, the credible reports that one already has thereof should be found to agree with the truth, namely that one can now already in Bantam get 10 duijten instead of 8 for an old double stuijver, and as many as twelve for a new one, then it differs very much indeed from those favorable times with whose durability Mr. Blom nevertheless, in our view, flattered himself a bit too easily. At least in this he is wrong, that he [illegible] of the duijten item
Dutch transcription
dagelijx moeten wer„ „den affbetaald, en úijt dien hoofde smalle tafel houdener, in't algemeen Liever kopere duijten, dan silvere dubbelde stuij„ „vers bij d' Comp: voor zoon ontfangen, ten inkoop van de nodige middelen tot hare toespijse; Buijten alle de geciteer„ „de uijtgave, zijn 'er haast geene in Ban„ „tam, dan de ordi„ „naire verstreckingen op reeck: van win„ „nende maandgelden aan de dienaren, voor de helft in lijnwaten en 5004 Blom te willen Custine„ „ren dat den inlander een munt die men ten besten genomen alapari zig weder quijt maken kan, de preferentie zou„ willen geven boven „den een andere, van soo onder haar veel jaaren bekent, en van dewelke den heer Blom met deselvde mond een weijnig naderhand bekend dat zij van 13. tot 15. per cento opgeld aldaar waardig is, Ja nog veel slimmer en onaanne„ „melijker is het dat op de duijten bij hare eerste uijtgave op ban„ „tam een seeker opgeld zoude wesen ingevoerd bij de verwisselinge van deselve en de wederhelft in Contant, welkers be„ „dragen hoofd voor hoofd onder de ge„ „meente, zoo gering is, dat de betaling daar van, zoo wel als die van alle de opgem: uijtgave, son„ „der gebruijk van dubbelde stuijvers, buij„ „ten imands ongerief geschieden kan; Zoo dat boven het geno„ „teerde, in allen desen na het gering gevoe„ „len van den onder„ „getekende nog maar eeniglijk van specu„ „latie overblijft, dat zoo men in der tijd mogte 5005 deselve tegens silvergeld dat den heer Commis„ genoodsaak is ge„ „caris „weest, door afgave van Compatible ordres. daar inne te voorsien, en al zoo gevaarlijk is het voor Courante whaar aan te neemen het geene dese periode precedeert na„ „mentlijk dat de gretig„ „heijt tot de duijten zoo groot is geweest dat men veele uijt de inlandse groten niet alleen maar ook diverse uijt de voor„ „naamste chineesen bij 50. en 100. rd:s te gelijk heeft moeten gerieven; want zonder te Exa„ „mineeren of 'er wel drie Chineesen op ban„ „tam zijn die zig in staat komen te mogte vernemen, dat den uijtgave van veelm: kopergeld, door te groote vervullinge waarelijk kwam te stuijten in Bantam, dat men als dan om dies verthier in gem: voegen: staande te houden, eeniglijk maar zal behoeven te treden om alle afbetalinge, buijten die van den peper voor de helft te Laden continueeren in duij„ „ten, en de weder helft maar dienen te geschieden, in steede van in halve spaance reaalen in veelm: dubbelde nederlandse stuijvers 58 5006 staat bevinden maar 100. off 50. rd:s te gelijk aan duijten te wisselen, hoewel men reeden heeft seer sterk voor de negative te zijn, soo wil men eens gevraagt hebben hoe dan dat het komt dat 'er in aldien tijdt waar van den heer Blom soo breed opgeeft, niet meer duijten verwisseld zijn dan voor 3. off 4000. rd:s hollands, want de eerst gezondene 5000. rd:s aan duijten hebben tot omtrend twee maanden naar het vertrek van den heer Blom toege„ „rijkt ende tweede partije even groot als de eerste, is in maart 1734. van Coo hier stuijvers Waar op als dan de inlandse wisselaars ginder in der tijd wel een goede reec„ „kening zullen vinden, om de duijten van sleet te doen blijven, nadien bij inwisse„ „ling van dat silver paijement, algaande ginder zoo wel als aan dese hoofd„ „plaats, bij trouquee„ „ring van het selve in grof silver geld prijs, courant van 13. tot 15. percento genieten, dat van speculatie is en ook als het noodweer kan 5007 hier eerst verzonden, niet tegenstaande de dagelijxe uijtgave en verstrekkinge van kostgeld in vier maan„ „den, die men gist dat de voors: munt ten tijde van zijn Ed. op bantam wel zal gerouleert heb„ „ben, alleen nodig heeft gehad rd:s 5695. 428. soo deselve naar de opgave voor de helft in duijten is gedaan overmits naar de bijlagen N:o 8. de voors uijtgiften belopen rd:s 11391: 36: 8, en wat schiet er dan over om soo veele hondert en 50. rd:s te gelijk aan veele inlandse groten en diverse uijt de voornaamste chineesen bij te setten. Dog kan werden aangesien om veel geciteerde ver„ „thier van duijten speelwijk, te uijt doen staande blijven daar aan haast niet mag werden getwijf „feld. 602 f„ 5008 Dog het gantsche raisonne„ „ment is niet minder ongeluckig als het argu„ „ment dat 'er uijtgetrok„ „ken word; Bantam heeft doenmaals wel zoo veel duijten gesleten waaromme dan nog niet. welk een gevolg is dat Bantam was doenmaals Ledig en nu overkoopt, is 'er iets natuurlijker als dat een nieuwe gangbaar gemaakte munt, sonder dewelke men niet wel te regte komen kan, in de eerste beginselen wel getrokken is tot dat een iegelijk die het nodig heeft sig ten genoegen geprovideerd vind, maar is er ook iets natuurlijker als dat zodanigen aftrek ophoud 5009 ophoud en stilstaat, zo dra aan de benodigtheijt der gemeente voldaan is, en moet de geene die het contrarie sustineert, sonder een uijtweg aan te daar die munt wijsen belanden kan, 'tsij weder de smeltkroes of een ver„ „voer naar andere plaat„ „sen, niet gesegt worden het ligt op den middag niet te willen zien. Dog daar in heeft den heer Blom gelijk, dat den verval omtrend de uijtgave van dat koper geld binnen sjaars al wat groot en niet te begrijpen is: want zoo bij zijn Ed. de duijten opgeld hebben aanwesen gedaan 60 „ e 60 1 1 6 5010 gedaan, en daar en tegen met de waarheijt over een komende bevonden wierden de geloofwaardige berigten die men reets daar van heeft dat men nu al op Bantam voor een oude dubbelde stuijver 10. duijten in steede van 8. en voor een nieuwe wel twaalff krijgen kan, soo scheeld het dog al seer veel van die favorable tijden met welkers duursaamheijt den heer Blom sig nogtans naar gedagten wat te ligt heeft geflat„ „teerd. Ten minsten hier in heeft hij ongelijk dat hij van de duijten post een e ortdage 1 1 1 1 01
English
wants to make an annual fixed profit of ƒ 22500, for that the currency of the duiten is good and advantageous to the Company, that much specie will thereby be saved, that no one can or will deny, but that one will reissue 15000 rd:s anew every year, as must happen in order to yield ƒ22500:— in profit, whereas the first year according to the adjoining extract from the Bantam trade books under N:o 9 did not consume more than rd:s 8863 2/3, and that Bantam was thereby already sufficiently provided for the present, [illegible] is provided, that one cannot possibly comprehend, and one would first have to be further elucidated on that matter, beyond the tedious account of how matters stand with the daily expenditure at Bantam, the meager table of the coolies or common laborers, the wholesalers in vegetables and fruits, and other strange things which are too lengthy to be repeated herein, as could be done with the submitted advice. Far better and more comprehensible is therefore the expedient devised in good time by Mr. Blom in order to to maintain the duiten when the country is surfeited with them, namely the proposed payment half in specie and half in duiten each, when it will no longer pass with Spanish reals and duiten, but that is not the point, and under such conditions one might also get rid of the duiten here, to wit, for so long as the loss on the aforesaid copper money does not exceed the profit on the small silver money, which profit Mr. Blom determines at 13 and 15 per cent, yet if the exchange now already takes place at Bantam at a loss of of 25 up to even 50 per cent, according to the rumors cited previously, then even the specie cannot help: However, one would like to ask what profit the Company would have by such a forced issue of duiten, even if this were practicable, since our main concern is the saving of specie, where the duiten issued in this manner would otherwise end up than in this city and colony, where the Company itself also issues duiten, and whether the aforesaid specie would not thus be needlessly wasted, one will with Article 5. Meanwhile the undersigned has, regarding the frequently mentioned Bantam matter, also found among all things his proposal made in the oft-mentioned report described as utterly absurd, to have naval pitch purchased over there for use by those of the Batavia Equipage shipyard, with the intention through that trade at Bantam to be able to Mr. Blom at the end of this period answer that that can hardly be doubted. Article 5 The fourth point of difference concerns the purchase of naval pitch stated by Mr. Blom in his report as a savings of ƒ3000 a year due to its lower price at Bantam, where he wants to bring that amount home as a profit item, yet in the matter recently sent off to the Netherlands, just as all other proposals from him originated in the same manner, it is noted as a very confused and unfounded draft, which to be able to gain for the Company annually an amount of ƒ 3000:—:— on an annual collection of 1600 picols of resin of that kind. And that indeed on the grounds that it had been bought at Batavia alone for a considerable time consecutively at 14 schellingen, and just before the beginning of this year at 12 schellingen per picol, whereas by contrast in Bantam it was continuously to be obtained at 6 to 7 schellingen, which according to the last-mentioned draft did not hold up any longer than until the time that a good and sound trial of it was made. This description is also denigrated by His Honour with the term utterly absurd, although it does not seem to have deserved that if one would only pay attention to the period itself or even to the matter itself, whereof one now, in order to acquit the description of all absurdity and on the contrary the absurdity price differed between Batavia and Bantam by 71 3/7 per cent to the good, with the prospect of doing the Company a service thereby. However, in the meantime a case occurred that could not well have been foreseen, and is also not equally easy for everyone to comprehend, namely that on the day of the resumption of the oft-mentioned report in the Council of India in Batavia, the price of this advice of the undersigned, as also confirmed by the extracts submitted herewith from the resolutions of this government of the dates 16 and 18 March 1734, and also a memorandum regarding the purchase made of native naval pitch in Batavia in the years 1730, 1731, 1733, and 1734, all bound under the annexes hereof, to the contents of which the undersigned has deemed it best simply to adhere, without further grounded chimerical remarks: How the matter stands with all this adjoining windy and absurd statement of Mr. van Imhoff, item the far-fetched defenses adduced by His Honour regarding the purchase made of native naval pitch in Batavia instead of in Bantam, that has on the contrary been amply demonstrated in truth in the neighboring Article 5.
Dutch transcription
501 jaarlijxe vaste winst een ƒ 22500. wil maken, van want dat de gangbaarheijt der duijten goed en voor„ „deelig is aan de maat„ „schappije, dat daar mede veel paijement gespaart werden zal, dat kan en zal ook niemand ontken„ „nen, maar dat men alle jaar 15000. rd:s op nieuws sal uijtgeven gelijk geschieden moet om ƒ22500:— aan winst uijt te maken, daar het eerste jaar volgens het nevensleggende uijttreksel uijt de bantamse negotie boeken onder N:o 9. , niet meer geconsumeerd heeft als rd:s 8863 2/3. , en dat daar mede Bantam al voor eerst genoegsaam voorsien an tenoodanige es tot twoar 600 wtes ve0 tos gpost ro 1 000 0 deseeder 20 500 3 5012 voorzien is, dat kan men onmogelijk begrijpen, en men soude dien aangaande eerst nader g'elucideert moeten werden, dan uijt het langwijlige verhaal hoe het met de dagelijkse uijtgave op bantam, de smalle tafel der Coelis off gemene Werklieden, de grossiers in groente en vrugten gelegen is en andere vreemde din„ „gen meer die te wijd„ „lopig zijn om in desen gerepeteerd te werden bij het ingediende advis ge„ „schieden kan. Veer beeter en begrijpelij„ „ker is oversulx het Expe„ „dient door den heer Blom ter goeder tijdt uijtgevonden om 5073 om de duijten staande te houden als het Land daar mede overkropt is, nament„ „lijk de geproponeerde beta„ „linge in paijement en duijten ider voor de helft als het niet langer met en duijten spaanse reaalen „ vloten wil, dog daar is het niet om te doen, en onder sulken Conditie kan men de duijten hier ook wel quijtworden, te weten tot soo lange het verlies op het voorsz: kopergeld, de winst op het kleijne zil„ „vergeld niet komt te Excedeeren, welke winst den heer Blom bepaalt op 13. en 15. per cento dog soo de verwisselinge nu reeds op bantam geschied met een verlies van 5014 van 25. ja tot 50. p:r voor„ naar de gerugten zoo „waards aangehaald kan ook nog het paijement niet helpen: Egter wil men eens gevraagt hebben profijt de Comp: heb„ wat „ben zoude bij sulk een geforceerde uijtgave van duijten, indien dit al practicabel was, daar het ons meest om de besparin„ „ge van het paijement te doen is, waar de duij„ „ten op dese wijse uijtgegeven werdende anders belanden zouden dan in dese stad en colonie, alwaar de Comp: selfs ook duijten uijtgeeft, en of dus het voorsz paijement niet nodeloos verspild zoude worden, men zal met den Articule 5. Ondertussen heeft den ondergetekende bij veelm: bantamse materie, mede onder alle gants misselijk beschreeven bevonden zijne gedane voor„ „stel bij dikgewaagde rapport, om ginder harpuijs tot gebruijk bij die van de Bataviase Equi„ „pagie werf te doen inkopen, met toelig om door die negotiatie tot Bantam, voor de Comp: 'sjaars te kunnen 5015 den heer Blom tot slodt van dese periode andwoor„ dat daar aan haast „den, niet mag werden ge„ „twijffelt. articulo 5 Het vierde poinct van hoedanig het met alle verschil raakt den jn„ dese nevenstaande „koop van harpuijs winderigge en misse„ door den heer Blom bij „lijke opgave van zijn rapport opgegeven- den heer van Im„ als een besparinge van ƒ3000. „hoff, item de door 's jaars door dies min„ zijn Ed. bijgebragte „dere prijs op bantam opgezogte verschan„ daar hij dat montant als „singen nopens gedane een winstpost wil thuijs jnkoop van jnlandse brengen, dog bij dematerie Harpuijs in Batavia jongst naar nederland af„ in steede van in „gesonden, even als alle Bantam gelegen is andere propositien van zulx is daar en tegen hem in zelverwijse voort„ na waarheijt ampel „gekomen, voor een zeer aangetoond bij het nopenst: confus en ongefundeerd Articulo 5. concept advis k kunnen doen uijt „winnen een bedragen van ƒ 3000:—:— op een jaarlijxe insaam 1600. picols van van harst dien En dat wel op fundament dat s' tot Batavia aleen geruijme tijd agter een, tot 14. schellingen, en even voor den aanvanck van dit jaar tot 12. Schellingen per picol wierd ingesla„ „gen, mitsgaders daar en tegen in Ban„ „tam bij continuatie te bemagtigen was tot 6. â 7. schellin„ „gen, dat na laast gen : 5016 concept aangemerkt, dat niet langer stand ge„ „houden heeft als tot den tijd dat men daar van een goede en gesonde preuve quam te nemen. Dese beschrijvinge word dan almede door sijn Ed. met de naam van gantsch misselijk gedenigreert, hoewel deselve dat niet schijnd verdiend te hebben als men maar agt slaan wil op de periode selfs of ook maar op de zake zelfs, waar van men nu om de beschrijvinge van alle misselijkheijt vrij te doen spreeken, en daar en tegen de van dese misselijkheijt advis van den onder„ „getekende, en ook bevestigt door de daar nevens overgelegde Extracten uijt de resol„ deser regeering van datis 16:' en 18:' maart 1734. , en ook nog een memorie nopens gedanen jnkoop van jnlands harpuijs in Batavia in de jaren 1730. , 1731. , 1733. , en 1734. , alle onder de bijlagen van dese in„ „gebonden, aan welkers jnhoude den onder„ „getekende heeft ver„ „meend, maar best te zijn, zig daar aan eenvoudig te moe„ „ten gedragen, sonder verdere gefundeerde chimerique aanmerk: gen: prijs tussen Batavia en Ban„ „tam, 71 3/7. perc=to ten goeden verschil„ „den, met uijtsigt om de maatschappije daar mede dienst te doen Naar ondertussen is een geval gebeurd dat niet wel heeft kunnen werden voor„ „sien, en ook voor een jegelijk Niet Evengemackelijk te begrijpen is, nament„ „lijk dat ten dage der resumtie van veel gewaagde rapport in rade van jndia in Batavia, den prijs .
English
5017 to expose this chimerical Bantam profit entry to the light, will undertake a closer investigation without sparing words, in order at the same time to demonstrate that this last entry of the confused advice is no less erroneous, both in itself and with regard to the positions asserted therein, than any of the previous ones. Erroneous is this article in itself, indeed contradictory and incomprehensible when Mr. Blom, in support of another document whose cunning scheme will only be revealed in the continuation of this, alongside making remarks thereon, since these would often not be received very pleasantly, the more so if one wished to relate them to other matters of a similar nature; and therefore the undersigned will briefly consider the adjacent statement of Mr. van Imhoff up to this point as answered for what is necessary, and continue with his price dropped from 12. down to 8. schellingen per picol; item that, on the other hand, the Bantam price around that time, according to the statement of the servants in their letters, although there is nothing or very little consumed over there for usage, in less than the course of one and a half months, rose from 6. to 8. schellingen per equal picol; whereby also the good intention of the 5018 aforementioned advice submitted by him, an extract from the cash books of this castle, superscribed by him with the name of memorandum or indication of all such inland harpuis as, according to the tenor thereof, has been successively purchased and paid for on account of the Company for the service of the equipage wharf; an extract that is indeed signed by himself, but is nevertheless no less apocryphal and inadmissible than the previous one regarding the sold linens; an extract according to which, in four years' time, no more of that resin needed to be purchased at Batavia than undersigned was completely thwarted; for on that day, with Your High Nobilities' consent, a purchase was made at Batavia of 540. picols at 8. schellingen per picol; where that Batavian price was found not to have held for long; for after that time, there was further stocked in this castle a lot amounting to 673. picols of harpuis at 18. schellingen the picol, whereby 5019 than amply 3718. picols, thus making for each year amply 900. picols, instead of 1600. picols of which Mr. Blom speaks in his advice and also in the report, as being the ordinary annual requirement at this place, and upon which he also calculated in order to produce the profit of ƒ3000.; and thus, in a word, a vicious and incredible extract that contradicts itself, and would reduce his stated profit entry by about half. Erroneous and contrary to the the collection thereof in Speelwijk still appears necessary for the interest of the Company, in the opinion of the undersigned; who will then herewith humbly conclude this, with a renewal of his requests made at the head of this little writing, namely that the same may be entered into the resolution of this date, as well as 5020 truth is also the assertion that the harpuis at Batavia was purchased at 14. schellingen the picol for a considerable consecutive time, for the summary of four years submitted by Mr. Blom himself mentions no higher price than 13. schellingen; and from the adjoining summary of 30. years backward, annexed hereto under No. 10, it appears that since the year 1715 no harpuis has been purchased here at a higher price than 13. schellingen, but indeed lower, even down to 8. schellingen inclusive, depending on whether that resin must have been and furthermore, since the resolution books in their copies, formerly prepared for dispatch to the Netherlands, can now only be adjusted up to the last of September, that an extract containing the aforementioned matters from the cited resolution may be dispatched among the annexes that are to be dispatched under the date of the last of this month along with the aforementioned general missive; and also that for that reason, after the use of this instance in the aforementioned general 5027 abundant and clean, so that Mr. Blom has once again terribly blundered with that fixed price of 14. and 12. schellingen upon which his calculation is based. But what wonder that Mr. Blom in this matter again, as several times before, speaking without distinction and in generalities of a lower price at Bantam and a higher price at this place, misses the mark as before with respect to the matter itself; for that which matters most of all, namely whether the Bantam missive at the end of the Batavian matter, the necessary brief mention may be made, to the very great obligation of the undersigned, who, always with all due respect and high esteem, has the honor to be. Was signed below: High Noble Lord and Lords; lower: Your High Nobilities' humble servant; was signed: W:t Blom; in margin: Batavia the 19th November of the year 1734; below that: Read in the Council of India on 5022 harpuis at that lower price can equal in quality the Batavian which is so much more expensive, that is left in uncertainty and not even touched upon; yet from the adjoining declaration under No. 11, provided under the offering of an oath by the recently deceased equipage master Elias Wargaren cum suis, it will evidently appear that the Bantam at 8. schellingen the picol, as received from there on the latest requisition made, compared to the Batavian at 12. schellingen the picol, is upon melting also as different in Friday the 26th November thereafter.
Dutch transcription
5017 chimerique bantamse winst post in het Ligt te stellen, niet weijnig woorden een nader onderzoek zal doen, om teffens aan te toonen dat dese Laatste post van het verwarde advis niet minder erro„ „neus is, soo in sig selfs als omtrend de positien die daar bij gedaan wor„ „den, dan eene der vorige. Erroneus is dit articul in zig selvs, Ja contra„ „dictoir en onverstaanbaar wanneer den heer Blom tot adstructie van een anderstuk welkers Listigen toeleg in het vervolg van desen eerst g' openbaart werden zal, nevens aanmerk: daar over te maken, nadien die dikwils niet seer aangenaam zoude bevallen, te meer als men die tot nog andere zaaken van diergelijke natuir, re„ „latief wilde maken en daarom zal den ondergetekende, de ne„ „venstaande opgave van den heer van Imhoff tot dus verre, maar kortelijk voor het nodige soude voor beandwoord; en vervolge met zijn prijs daalde van 12. tot op 8. schell: p„ r picol, jtem dat daar en tegen den bantamsen prijs omtrend dien tijd nade opgave der bediendens bij hare brieven, alschoon ginder daar van tot gebruijk niets of gantsch weijnig verthier is, in min dan een verloop van een en een halve maand, steij„ „gerde van 6. tot 8. schell: per gelijke picol; Waar door dan ook te goed voornemen opged=te van 5018 zijn voors: advis overlegt een Extract uijt de Cassa ssa boeken deses Casteels bij hem gesuperschribeerd met de naam van memorie, off aanwijsing van alle sodanige inlandse har„ „puijs als 'er na luijd van deselve tot dienst der Equipagie werf successive voor reecq: van de Comp: zijn ingekogt en betaalt; Een Extract dat wel door hem selves ondertekend, dog daarom niet minder apocrijxh en onaanneme„ lijk is dan het vorige no„ „pens de verkogte Lijwaten; Een Extract volgens het welke in vier jaaren tijds, op batavia van dien harst niet meer heeft behoeven te werden ingekogt „ dan van den ondergetekende geheel en al is in't voetLand geraakt want ten dien dage wierd met uw hoog Edelhedens toestimming tot Batavia een in koop gedaan van 540. picols â 8. schellingen per picol; Waar die Bataviase prijs werd bevonden niet lang stand ge„ te hebben houden want nadien tijd is 'er ten desen castee„ „le nog ingeslagen — groot een parthij 673. picols harpuijs tot 18. schell: het picol, waar door dan 5019 dan 3718. picols ruijm makende dus voor ider jaar ruijm 900. picols, in steede van 1600. _:o waar van den heer Blom bij zijn advis en ook bij het rapport spreekt, als vande ordinaire jaarlijkse be„ „nodigtheijt te deser plaatse en op welke hij ook gecijffert heeft om de winst van ƒ3000. voor den dag te brengen, en dus met een woord, een vitieus en ongeloofbaar Extract dat hem selvs tegen is, en zijne opge„ „gevene winst post omtrend voor de helfte zoude doen te niet lopen. Erroneus en tegens de dan dies jnzaam voor den intrest van d. Comp: in speelwijk, als nog noodzakelijk schijnd, na het gevoelen van den ondergete„ „kende; Die dan dese hier mede onderdaniglijk zal bekorten, met renova„ tie zijner versoeken gedaan aan den hoofde van dit schriftuirken namentlijk dat het zelve mag werden ingeschreeven ter re„ solutie van desen datum mitsgrs: ƒ 5020 de waarheijt strijdende is ook de positie dat het harpuijs op Batavia al een geruijmen tijd agter een tot 14. schell: het picol zoude wesen jngekogt, want de tsamen„ van vier jaren „treckinge door den heer Blom selfs overgelegt spreekt van geen hoger prijs als 13. schellingen en bij de nevens„ „leggende 'tsamentrekking van 30. jaaren rug„ „gewaarts, sub N:o 10. desen bij gevoegt, consteerd dat 'tsedert anno 1715. alhier geen harpuijs ingekogt is tot hoger prijs dan 13. schellingen, maar wel Lager ja tot 8. schell: inclusive, naar dat dien harst abundant en schoon moet Mitsgaders nadien de resolutieboeken in hare copias, als wel eer ter verzending na ne„ „derland tans maar zullen kunnen werden effen gesteld tot ultimo september, dat uijt de geciteerde resolutie, Ex„ „tract contineerende opgem: zaaken mag werden afgezonden onder de bijlagen die benevens voorm: ge„ nerale missive onder dato ultimo deser staan te werden gedepecheerd; En ook dat uijt dien hooffden, na ge„ „bruijk van dese jnstantie bij evenged: gen: 5027 moet zijn geweest sodat den heer blom alweder terribel heeft misgetast met dien vasten prijs van 14. en 12. schell: waar op zijne calcu„ „latie gefundeerd is. waar wat wonder dat den heer blom in desen wederom gelijk meer„ „malen sonder distinctie en ingeneralibus sprekende van een mindere prijs op Bantam en een hoger prijs te deser plaatse, den bal gelijk bevorens mis slaat ten opzigte van de zaak zells; want daar het wel het aller„ „meeste op aankomt namentlijk of de Ban„ „tamse 6d generale missive aan het eijnde der bataviase materie, kortelijk de nodige aanmelding mag werden gedaan ter zeer groote ver„ „pligting van den on„ „dergetekende Die steeds met alle ver„ „schuldigt respect en hoog agting, de eere heeft te zijn. /:onderstond) Hoog Edelen heer, en Heeren (:Lager:) uwer hoog Edelhedens oodmoe„ „digen dienaar /:was getekend:) W:t Blom, /:in margine:) Batavia den 19:' november d'anno 1734. (:daar onder:) jn rade van jndia gelesen op 5022 „tamse harpuijs tegens die mindere prijs de bataviase die soo veel duurder is in deugt egua„ „liseeren kan, dat word in het onsekere gelaten en niet eens aangeroert; dog bij de nevensleggende verklaringe sub N:o 11. onder presentatie van eede door den jongst overledenen Equipagie meester Elias Wargaren C: S: verleend, zal evident blijken dat de bantamse tegens 8. schellingen het picol, soo als men die op de jongst gedane petitie van daar ontfangen heeft, tegens de Bata„ „viase van 12. schell het picol, bij versmeltin„ „ge ook also different van op vrijdag den 26:' novem„ „ber daar aan
English
is found to be of good quality, when the price differs. What wonder then that the Bantam harpuis is so much cheaper, and what profit or real gain will be made for the Company by accepting poor goods for a lower price; indeed, what prospect can there be for those who do not stop at the surface but examine the interior of matters, in order, as Mr. Blom says, to serve the Company thereby. Whether now the writer of the Bantam matter was right or wrong when he says that this reported new profit entry also did not last longer than until the taking of a sound trial of the proposed purchase, that shall simply be left to the decision of those who wish to take the trouble to examine the foregoing with attention, in order to make an end of the refutation of the contradicted passages from the Bantam matter repeatedly touched upon in this, in the advisory report against which this paper is framed, in the trust that thereby is fully substantiated what was recorded in the resolution of 26 November concerning the contents of that writing, insofar as the same is therein declared to suffer from numerous erroneous propositions, misconceptions, contradictions, and notable omissions, as well as many unfounded assertions in which the truth itself has suffered harm, and that the Bantam writer, who had undertaken to demonstrate the first clearly by an afternoon through an indication all the more ample, built upon sound and irrefutable grounds, will have acquitted himself in that matter to satisfaction. Now, with some passages purposefully omitted in the discussion of the foregoing matters and thus far deferred, it will in the second place be attempted to show that the second expression, which the aforementioned writer used on that day, although it may seem somewhat harsh at first glance, is no less well-founded than the former, and that the aforementioned writing is also effectively filled with various insinuations, not only, as he said on that day, to the detriment of the deceased Mr. of the least, and consists in this, that in the frequently mentioned matter one has occupied oneself with a well-known Batavia street rumor regarding the rumored defection of some negorijen in Lampong, which were supposed to have gone over to the English. But why should one dwell long on a man who is incautious enough to commit himself to such a disrespectful and injurious expression, of which, to put the best face on it, he possibly does not even understand the force. The Bantam letter of the [illegible] and the above statement of Mr. van Imhoff, they, your Right Honorable, will soon be able to understand, if you please to know that it happened in the past spring that the Governor-General van Cloon, in meeting by way of discourse, advanced that he had understood by rumors as if through the peoples of 5 or more from the Lampong provinces, they were supposed to have placed themselves under the protection of the English at Bancahoulo, showing himself somewhat alarmed thereat; whereupon the undersigned answered that in these days the fabricating of such and similar malicious street rumors had already become a very common trick, even among certain persons of distinction, but nevertheless it was certain that in case those aforementioned rumors were found to exist in truth, such would soon enough be made known to this government from the Bantam court, of which there was no doubt, wherewith at that time that discourse in the Council of India ended; but meanwhile, the aforementioned rumor from Batavia having also become known to the king in Bantam, he sent illico some of his vessels off to Lampong, under the authority of a pangeran, quasi to urge the chiefs of those peoples to a speedy delivery of their already harvested pepper to Bantam, and also at the same time to observe closely in secret. translations [illegible] whereby this history is very amply treated will sufficiently show that Mr. Blom must have passed over the work with an uncommon distraction and carelessness, if it is indeed so with it as he, in order to save this bad entry, or at least in some measure to excuse himself, afterwards confessed upon the presentation of that letter in full meeting, namely that he had never heard this period read or even taken reading thereof, and whether translations of [illegible] thereover one can suffice with such an excuse to repair and wipe out the insult that is done to the entire body by such an expression, that will in due time have to be decided by the Most Noble gentlemen, the principals of us all, who will however surely wish to consider that in that manner one would always have to stand ready to debate open untruths and fictions against a man who does not care much how it turns out, and who thus quietly continues his vehement mistakes and
Dutch transcription
5023 van deugt bevonden is, als de prijs verscheeld: Wat wonder dan dato bantamse harpuijs soo veel beeter koop is, en wat profijt off reëele winst sal men voor de Comp:s behalen met slegt voor een mindere goed aan te slaan, ja prijs uijtsigt kan er wat dan sijn, voor de geene die zig niet aan de schorts ophouden maar aan het interieure der zaaken ondersoeken, om gelijk de maatschappije den heer blom segt daar mede dienst te doen. schrijver of nu den van de bantamse materie gelijk off ongelijk heeft gehad wanneer hij zegt 6 dat 2 17 5024 dat ook dese opgegevene nieuwe winstpost niet geduurt heeft, dan Langer tot op het nemen eener preuve van deugdelijken den geproponeerden inkoop dat zal men maar eenvoudig overlaten aan de decisie der geene die zig de moeijte willen geven het voorenstaande met attentie na te gaan, om een eijnde te maken van de redutatie der gecontradiceerde passages uijt de in desen meermaels aangeroerde bantamse materie bij het advis waar tegen dit papier is inge„ „steld, in vertrouwen dat daar mede volkomen is goedgemaakt het aan„ „getekende bij resolutie van E 5025 van den 26:' november, over den inhoud van dat geschrift, in zoo verre het zelve daar bij verklaart is te labo„ „reeren aan veelvuldig erroneuse stellingen, mis„ „vattingen, contradictien, en notable omissien, mitsgaders aan veele on„ „gefundeerde positien waarinne de waarheijt selfs last geleden heeft en dat den bantamsen beschrijven, die aangeno„ „men hadde het eerste middag klaar te sullen demonstreeren door een zoo veel te ruijmere aanwijsinge, op goede en onwedersprekelijke gronden gebout, sig in dat stuk sal hebben g'acquiteert ten 5026 ten genoegen Nu sal men met eenige in de verhande„ „linge der vorenstaande studieuselijk overge„ saken „slagene en dus verre gediffereerde passages in de tweede plaatse zoeken aan te loonen dat de tweede Expressie, waar van sig den voorm: be„ „schrijven ten dien dage bediende, alschoon deselve op het eerste abond wat schijnd, niet minder hard dan de vorige gefundeert en het voorm: geschrift ook effective opgevuld is met diverse insimulatien, niet alleen, gelijk hij ten dien dage zeijde, tot nadeele van den overleden heer 5028 van de minste, en bestaat daar inne dat men sig bij de meergem: materie met een bekend batavia straatpraatje opge„ „houden heeft omtrend den gerugt afval van eenige negorijen op Lampong., die tot de Engelsen zoude wesen overgegaan: maar wat zal men zig lange ophouden met een man die onvoorsigtig genoeg is om zig vast te maken aan sulk een disrespec„ „tueuse en injurieuse uijtdrukkinge, waar van hij, om het Jn de beste vouw te schicken mooglijk selfs de kragt niet verstaat: de ban„ „tamse brief van den . en de novenstaande opgave van den heer van zij, zullen Imhoff uwEd. hoog achtb: haast kunnen begrij„ „pen, als s' gelieven te weeten, dat het in het voorledene voor„ „jaar is gebeurd, dat den heer gouverneur generaal van Cloon, bij in vergadering wege van discours advanceerde, bij gerug„ ten te hebben verstaan, als of 'er door de volckeren van 5. of meer uijt de Lam„ „pongse provintien, sig onder de bescherminge der Engelsen tot Bancahoulo, zoude hebben begeven, tonende sig translaten daar 5029 - - - - waar bij dese historie seer ampel ver„ „handeld word zal genoeg„ „saam doen zien dat den heer Blom met een ongemeene distractie en lossigheijt over het werk moet hebben heenen geloopen, indien het daar mede zodanig ge„ „zegen is gelijk hij om dese quade post te salveeren, of ten min„ „sten eenigsints zig te verschoonen naderhand op de vertoninge van dien brief in volle vergade„ „ringe heeft beleden, na„ „mentlijk dat hij dese periode nooijt hadde horen Lesen of selfs Lecture daar van genomen hadde, en of translaten van. - - - - - daar over eenigermate g'allarmeerd, waar op den ondergetekende andwoorde, dat in dese dage het fabriceeren van alsulke, en dier„ „gelijke kwaadaardige straatpraatjes, al een zeer gemeen kunsje was geworden, selfs onder zommige Luij„ „den van distinctie dog alegter buijten des zeeker was, dat in„ „gevalle die opged=te gerugten in waarheijt wierden bevonden te bestaan, zulx dese regeering wel haast uijt het Bantamse hoff zoude werden bekend gemaakt, daar niet aan te twijffelen men was, 6 5030 men met zulk een excus volstaan kan om den hoon die het gantsche lichaam door sulk een Expressie word aangedaan te repareeren en af te wisschen, dat zal in der tijd gedecideert moeten werden door de hoog Edele heeren onser aller principalen die egter wel zal willen considereeren dat men op die wijze altijdt soude moeten klaar staan om openbaare onwaar„ „heeden en verdigtselen te gaan debatteeren tegens een man, die het niet wel scheelen kan hoe het daar mede af„ „loopt, en die zig also gerust zijne vehemente was, waar mede te dier tijd dat discours in rade van jndia Eijndigde; dog onder„ „tussen opged:te gerugt uijt Batavia al mede den koning in Bantam mede be„ „kend geworden zijnde, zoud illico eeniger zijner vaartuijgen af na Lampong, onder gezag van een van„ „gerang, kwasie om de hoofden van die volcke„ „ren aan te manen tot een spoedige over„ „breng, van hare be„ „reijds opgescheurde peper„ na Bantam, en ook te gelijk om in der stilte nauw„ „keurig agt te slaan mistastingen en
English
mistakes to be demonstrated when he is fortunate and fertile in producing them, contenting himself with maintaining and displaying that well-known spirit of contradiction in all cases; one could, among other things, also demonstrate in a word as further proof of this how puerile the alleged reason is why that so-called street gossip, according to Mr. Blom and according to his ordinary positive manner of speaking, can never be found to exist in truth, namely because the king would then certainly have requested the assistance of the Company to bring those rebellious villages back to obedience, and that he would also have received timely knowledge thereof; for both the one and the other are refuted by the aforementioned Bantam letter, wherein the king himself, having communicated that bad news to the commander of Golonesse to show that it had not remained unknown to him, at the same time also declared himself unable to recover those places without the assistance of the Company; that no request in this regard has been made since is presumably because the king well knows how agreeable such news would be to the government, and that he will therefore certainly first try with his own forces to see whether he can settle it again, just as it also appears from the Bantam letters that he has dispatched one of his pangerangs, and indeed not one of the least, with some vessels and people to Lampong, who could easily not have succeeded yet in knowing whether he will be able to master it without the assistance of the Company or not! But be that as it may, no further proof is needed than the reduced pepper delivery conclusively demonstrated above; for if Mr. Blom admits to having heard of no crop failures and the government is also completely ignorant of this, one would like to ask where that large third part of all the pepper that the Company is accustomed to receiving from the aforesaid Lampong districts has gone since the accession of this Sultan to the throne, and whether it is plausible that the Lampong people would have thrown it into the sea or neglected it, since the English, who seek that grain with so much avidity both on Malabar and in Bencoolen, are so nearby and pay such a high price for it. Article 7. The second insinuation does not concern, like the first, the writer together with the government, but the government alone, and seems intentionally put to paper contrary to the truth in this manner to present the author of that advisory opinion as a man of extraordinary attention and more than common zeal for the Company's interest; yet one has reason to fear that this mine will have a completely opposite effect when it is ignited and brought to light: this is the short summary: that the textile trade at Batavia for the last six years and to inquire what the truth of the above-mentioned rumors actually was, but that pangerang, returning to Bantam in the month of September with his vessels under command, in company with some further Lampong vessels, all laden with pepper, had reported to the king that he had found the state of affairs along the entire coast of Lampong in a desired peaceful condition and also that similarly substantial quantities of pepper were shortly to follow, about which the undersigned was only informed from Bantam, upon explicit inquiry, around the middle of December, besides which that outcome in the case of the pepper deliveries has already been answered above under Article 2; meanwhile, in the preceding November, during the reading of the advisory opinion of the undersigned noted above on the subject of the title of street gossip, it was said by Mr. van Imhoff, who in everything wishes to be master of the field, that his statement on the frequently mentioned Bantam matter was no street gossip, but that such had been found written in a secret Bantam letter addressed to this government in the preceding April; of which the undersigned declared to have no knowledge, and that such a letter must then have been read in the meeting during his absence and thus its contents remained unknown to him, indeed to the date hereof must declare, notwithstanding having had the same demanded from the secretariat several times, it being each time not to be found here or elsewhere, that he has never yet had a reading thereof; yet all this does not alter the proposal of the undersigned, for even though the cited malicious rumor is recorded in a secret letter, it was, according to the own statement of Mr. van Imhoff regarding the frequently mentioned Bantam matter, made known therein as a street rumor to the king in Bantam as well as in Batavia, as aforementioned, to the Lord Governor-General van Cloon; the undersigned will therefore further not concern himself at all with the adjacent malicious description by Mr. van Imhoff, but on the contrary respectfully leave the interpretation thereof entirely to Your Honors, the Right Honourable and further lords principals in the Netherlands. This adjacent discourse by Mr. van Imhoff regarding the consumption of textiles having been sufficiently refuted above by the undersigned, he will for that reason excuse a further written reply as being unnecessary.
Dutch transcription
503 mistastingen laat aan„ „tonen als hij gelukkig en fectie is in het voort„ „brengen van deselve, sig vergenoegende met dien bekende geest van contra„ „dictie in alle gevallen te behouden en te doen uijtblinken; men p zoude tot nader bewijs van dien onder anderen ook nog wel met een woord kunnen aantonen hoe pueril de geallegueerde reeden is waaromme dat zoo gen: straat praatje naar het zeggen van den heer blom en vol„ „gens zijne ordinaire po„ „sitive spreekwijsen nooijt in waarheijt be„ „vonden kan werden te bestaan, namentlijk en te vernemen wat 'er eijgentlijk van bovengewaagde gerugten was, maar dien pangerang met onderhebbende zijne vaartuijgen, in ge„ selschap van nog eenige Lanpongse vaar „tuijgen, alle met peper beladen, in or maand 7ber: in Bantam revertie „rende, had den koning gerapporteerd, dat hij den staat der zaaken Langs de geheele cust van Lampong, in een gewenschte vredige toestand had bevonden en ook binnen korte nog alsulke brave peper quantiteijten om stonden 5032 om dat den koning dan wel de hulpe van de Comp:s zoude hebben ver„ „sogt, om die afgevalle„ „ne negorijen weder tot gehoorsaamheijt te brengen, en dat hij daar van ook wel tijdig de kennisse zoude hebben gekregen; want het eene en an„ „dere word ook door voorn: bantamsen brief wederleyt, alwaar den koning selfs aan den gezaghebber van Golones„ „se dat slegte nieuws gecommuniceerd hebbende, ten blijke dat het hem niet onbekend ge„ „bleven was, met eenen ook verklaarde zig tot het herwinnen van die plaatsen sonder de te volgen stonden den ondergeteekende na het genige ^ uijt Bantam, op Expresse gedane na „vrage, omtrend medio december eerst is be„ „rigt, buijten dat dier uijtval in cas van de peper Leverantien voorwaards onder arti„ „culo 2:–. bereijds is be„ „andwoord; ondertussen wierd in november bevorens, onder het op„ „lesen van het bij dese voorwaards genoteerde advis van den onder„ getekende, op het subject der titul van straat praatjes, door den heer van Imhoff, die dog in alles, mees„ „ter van de baan hulpe wil isl negen 5033 hulpe van de Comp: niet in staat te vinden; dat nu 'tsedert nog geen aansoek diendwegen is gedaan, is presumptive„ „lijk om dat den koning wel weet hoe aange„ „naam zulken nieuws aan de regeering zoude zijn, en dat hij het daar omme zekerlijk eerst met zijn eijgen kragten probeeren zal, om te zien of hij het weder effen maken kan gelijk dan almede uijt de bantamse brieven blijkt dat hij een zijner pangerangs, en wel geen van de minste, met eenige vaartuijgen en volk naar Lampong afgesonden heeft, die gesegt wil weesen 1 dat zijne opgave bij de meerm: Ban„ „tamse materie, geen straat praatje was, maar dat zulx was besz: bevonden, bij een bantamse secree„ „te brief, in april aan dese bevorens regeering gerigt; waar van den onder„ „getekende, verklaarde geen kennisse te heb„ „ben, en alsulcken brief dan bij zijn absentie, in vergadering moeste zijn gelesen en dusdanig dies jn„ „houde, buijten zijne kennisse wese gebleeven, ja tot dato deser moet verklaren, niet tegen„ Ligtelijk „staande 2 5034 Ligtelijk nog niet klaar hebben kunnen raaken, om te weten of hij het zonder de hulpe van de Comp: sal kunnen mees„ „ter worden of niet! dog het zij daar mede zoo het wil, daar is geen nader bewijs van noden als de vermin„ „derde peper Leverantie, voorwaards onwederspre„ „kelijk aangetoond; want indien den heer blom bekend van geen mis„ „gewassen te hebben ge„ „hoord en de regeering ook daar van ten eenen„ „male onkundig is zoo wil men eens gevraagt hebben waar dat groote derde gedeelte van alle de peper die de Comp: „staande deselve tot verscheijde keeren, ter secretarije heeft doen op„ „Eijsschen, telkens hier off elders, onfin niet te vinden zijnde, nog nooijt daar van Lec„ „ture heeft gehad; dog dit alles veranderd het voorstel van den ondergetekende niet, want alschoon geciteerde kwaad„ „aardig gerugt, bij een secreete brief besz: staat, zoo is het na de eijgene opgave van den heer van Imhoff, bij meerm: bantamse materie, daar bij als een straat gerugt aan de koning in bantam, soo wel als in batavia als voorm:, aan den gewent heere gewent is uijt de voors: Lampongse districten te ontfangen, 'tsedert de komste van desen sulthan tot den throon vervaren is, en of het wel te ge„ „loven is dat de Lam„ „ponders die zouden heb„ „ben in zee gegooijt of agterwege gelaten, daar de Engelsen die dien korl met zoo veel aviditeijt zoo op Mallabaar als banca„ „hoelo zoeken, zoo na bij leggen en deselve tot zulk een grote prijs betalen. Articulo 7. De tweede Insinu„ „latie raakt niet gelijk Dit nevenstaande vertoog van den heer 3rticule 7: heere gouverneur gene„ „raal van Cloon bekend gemaakt, den ondergete„ „kende zal sig dan voor het verdere, aan de ne„ „venstaande kwaadaardige beschrijving van den heer van Imhoff, geensints stooren, maar daar en tegen den uijtleg daar van, met respect ge„ „heel en al overlaten, aan uw Edele hoog achtbare, en verdere heeren principalen jn nederland. de van 5035 5036 Jmhoff Van de eerste den beschrijven met de regeering tesamen, maar de regeering alleen en schijnd wel studieuslijk dusdanig tegens dewaar„ „heijt aan ten papiere gebragt te zijn, om den schrijver van dat advis, als een man van bij„ „zondere opmerking en meer dan gemeenen iever voor het jntrest van de Comp: te doen gelden; dog men heeft reeden: te vreesen dat die mijn een gantsch verkeerd effect doen zal als men deselve eens aansteekt en in 't ligt steld: dit is den korten inhoud: dat den lijwaat handel op batavia 'tsedert de laatste ses jaaren den verthier over Lijnwaten voor„ van „waards bij dese door den onderge„ „tekende ampel genoeg wederlegt, zal den zelve diendwege bij dese een nadere rescriptie Excuseeren als nodeloos zijnde soo 60 106 6 ootar 20 1
English
5037 has so diminished, Your High Excellencies will see with astonishment from his presented summary, and it may well be a matter of grave reflection for the same that only ƒ32416:3:8 is gained annually on textiles in so great a city as Batavia; at least such has long appeared so to the undersigned. Just as the latter now tends greatly to the discredit of Mr. Blom himself—namely, that this has long appeared troublesome to him, and, although as a member of the government he had opportunity enough at hand to relieve himself of those concerns, he nevertheless remained silent for six years and thus left the Company in that disadvantage about which he now speaks so broadly—so the former is once again a chain of untruths, however one turns or twists it. For that Batavia in the specified six years consumed only ƒ656279:5:8 at purchase price, and would have profited only ƒ194497:7:8 upon it, as Mr. Blom says, the contrary thereof has already been demonstrated sufficiently beforehand so as not to repeat it again herein. And so it is also with the statement of six years: what astonishment is required that one sells no goods when there are none; what grave reflections that in the aforesaid six years, taken on average, only ƒ160543:16:4 in textiles could be turned over annually, and that the Company gained no more than ƒ59678:11:4 upon it? Or is it without precedent, and are those last six years, which Mr. Blom studiously picks out as an epoch that seems very remarkable to him through the election of the year 1729, so much worse than the previous ones that one must find oneself so astonished and burdened over them? Or has everything deteriorated so much only since that time, as one seems to denote with the alleging of those last years? The presented summary of full 41 book-years will demonstrate the contrary and show in full that one has experienced even worse years long ago, and that therefore these six years, which are equal to many others and still surpass many, such as the year 1705/6, wherein sales were made for only ƒ125589:7:8 and thereon no more than ƒ67140 was gained; the year 1706/7, wherein one could turn over only ƒ120254:18:—; the year 1708/9, when the sold goods at purchase price amounted to only ƒ131452:12:8; the year 1719/20, when the entire purchase price of the sold goods mounted to only ƒ75136:19:8 and the profit to ƒ37778:18:—; as 1722/3, when the former could reach no more than ƒ84249:15:— and the latter only ƒ41921:3:—; yea, the year 1725/6, when one could turn over no more than for ƒ47665:5:8 at purchase price and thereon was gained only ƒ18782:2:—, or 39 3/8 percent, can awaken not the very least wonder or astonishment, much less any grave reflections, except in Mr. Blom, who without comparison of the same with previous times studiously decries their poor condition much louder than the matter itself actually requires, in order to make the presumed new advantage which he wants to bring to the Company at Bantam without any demonstration of possibility stand out all the more. But these indirect ways are commonly used when one wants to make a bad case good, and that will become even more apparent from the sequel if the preceding does not already provide a complete proof. Article 8. The third insinuation lies also enclosed in the same textile period, when Mr. Blom explains himself following the designation of the packs that were sent to Bantam upon his proposal and which, on the contrary, were not fulfilled, in this manner: which last-mentioned (understand: the unfulfilled packs) are reckoned among the best and most sought-after assortments for sale from Speelwijk, and therefore, if one wishes to trade with the greatest benefit according to the said proposal, they ought to have been dispatched just as well as the first-mentioned 58 packs. Will anyone now, upon hearing this period, be able to think anything other than that the best and most sought-after cloths were maliciously withheld and the worst dispatched in order to thwart and cause the proposed sale to fail? Certainly not, and it seems indeed to have been written with that intent, for otherwise it was not necessary that Mr. Blom should again make use of such an untruth as this: that the unfulfilled packs are the best and most sought-after on Bantam, in order to envenom the matter still further and to present himself, in contrast to the government, as a man who means so well with his masters, but who has the misfortune that people are envious of him and cross his path everywhere, as he appears here in that capacity with an untruthful complaint against his own better knowledge. For it is an absolute untruth that a single pack was withheld which one was in a position to dispatch, and it is on the contrary an absolute truth that down to the very last pack was delivered out of these warehouses from those of the specified goods that were on hand, to fulfill this requisition as far as possible.
Dutch transcription
5037 soo vermindert is, sullen uw hoog Edelens uijt sijne overgelegde 'tsamentrekkinge met verbasinge sien, en het sal bij deselve mooglijk Welvan beswaarde bedenc„ „kinge wesen dat 'er maar ƒ32416:3: 8. in alsulc„ „ken groten stad als bata„ „via is Jaarlijx op de lijwaten gewonnen Word, althans is sulks al lange dusdanig voorge„ „komen bij den ondergete„ gelijk nu het „kenden: Laatste tot groote disre„ „putatie van den heer blom selfs strekt, dat hem sulks al lange be„ „swaard voortge komen en als lid van de regee„ „ring nogtans occasie ge„ „noeg aan de hand ge„ „weest ta L 503 „weest zijnde om sig van die beswarenisse te ontdoen, hij egter ses jaaren lang stil geswe„ „gen, en de Comp: dus in dat nadeel gelaten heeft, waar van hij thans soo breed opgeekt alsoo is het eerste we„ „derom een aan een schake„ „linge van onwaarheden, hoe men het ook keerd off wend; want dat Batavia in de opgegeven ses jaaren maar ƒ656279:5:8 aan inkoops vertiert, en daar op maar ƒ194497:7:8. geprobiteerd zoude hebben gelijk den heer Blom segt, daar van is het Contrarie alvoorwaards genoeg aangetoond om het in desen niet weder te 5039 te repeteeren: en zo is het met de opgave van ses jaaren ook gelegen; wat verbasinge is 'er nodig dat men geen goed verkoopt als 'er niet is, wat beswaarde bedenc„ „kingen dat 'er in voors: ses jaaren door den anderen geslagen jaarlijx maar ƒ160543. 16. 4. aan lij„ „waten heeft kunnen omgeset werden, en dat de maatschappije daar op niet meer als ƒ 59678:11:4 gewonnen heelt: of is het buijten Exempel en zijn die laatste ses jaaren die den heer blom studieuselijk uijtkipt als een epoque die door de electie van anno 1729. bij hem seer 50 zeer remarquabel schijnd zoo veel te zijn. slegter als de vorige, dat men daar over zoo verbaast en beswaard moet bevinden: of is't sedert die tijdt alleen alles zoo gedeterioreerd als men met het alle„ „gueeren van die laat„ „ste Jaaren schijnt te denoteeren: de overge„ „legde 'tsamentrekkinge van volle 41. boekjaaren zal het tegendeel aan„ „wijsen en ten vollen doen sien dat men nog al slegter jaaren over lange heeft beleefd en dat daarom dese ses jaaren die veele andere gelijk zijn en veele nog surpasseeren als 6 0 1 66 0 504 als anno 170 /6. waar inne maar voor ƒ125589: 7: 8. verkogt en daar op niet meer als ƒ67140. gewonnen is: a:o 160 /7. waar inne wen maar ƒ120254:18:— heeft kunnen omsetten, a:o 160 8/9 wanneer de verkogte goederen inkoops nog maar ƒ131452:12:8. beliepen, anno 17 29/20. wan„ „neer den gantschen in„ „koop der verkogte gee„ „deren nog maar ƒ75136:19:8. en de winst ƒ37778:18:— monteerden, als 172 2/3. , wan„ „neer het eerste niet meer dan ƒ84249:15:— en het laatste maar ƒ41921: 3:— halen konden, ja a:o 172 5/6. wanneer men niet meer als voor ƒ47665:5:8 6 an te 1 504 ƒ47665: 5:8. aan in koop heeft kunnen omsetten en daar op nog maar gewonnen is ƒ 18782:2:— of 39 3/8. p:r C=to geen de allerminste verwonderinge of verbasinge, veel min„ „der eenige beswaarde bedenckinge kunnen verwecken, dan in den heer blom, die sonder Comparatie van deselve met de vorige tijden, hare slegte gesteldheijt studieuslijk veel hoger uijtschreeuwt als de saak selfs eijgentlijk verEijscht, om het gewaarde nieuwe voordeel dat hij op bantam sonder eenige aanwijsinge van moog„ „lijkheijt de Comp: wil toebrengen 5043 toebrengen des te meer te doen uijtmunten, dog van dese indirecte wegen bediend men sig doorgaans als men een quade zaak goed maken wil, en dat zal nog nader uijt het vervolg blijken soo het voorgaande niet reets een volkomene preuve uijtleverd. Maticulo 8. de derde Insinulatie Legt mede nog in de„ „selfde Lijwaat periode wanneer opgesloten, den heer blom zig naar de aanwijsinge der pakken, die op zijn voorstel naar bantam De rescriptie der nevenstaande periode van den heer van Imhoff almede over den verthier van Lijnwaten, werd door den ondergetekende om die zelve reden Articulo 8. afgesonden als Ro0 10 as Ee 6 0 6 o0 5049 afgesonden zijn en wel„ „ke in tegendeel niet voldaan zijn in deser komt te Ex„ voegen „pliceeren welke laast„ /: verstaat de „gem: onvoldaane pakken:) onder alle onder de best en meest gewilde sorteerin„ „gen gerekend werden, ten Verthier uijt speelwijk en daarom als men met de meeste vrugt na ged=te voorstel begeerd te negotieeren, soo wel hadden dienen te werden ver„ „sonden, als de eerstgem: 58. pakken: zal nu iemand op het aanhoren van dese periode iets anders kunnen denken dan dat men malitieus„ „lijk de beste en gewildste bij articulo als boven bekend gesteld gepasseerd doeken 5045 agter gehouden en doeken de slegtste afgezonden heeft om den geproponeerden debiet te traversen en te doen mislukken, gewisselijk niet, en het schijnd ook met die intentie wel deugdelijk geschreeven te weesen, want anders was het niet nodig dat den heer Blom sig al„ „weder van zulk een onwaarheijt bediende als dese: dat de onvoldane pakken de beste en op bantam gewildste om de zaak nog zijn te envenimeeren verder en zig in tegenstellinge van de regeering te vertonen als een man die het zoo wel met zijne meesters meend, maar 8 504 maar die het ongeluk heeft dat men hem afgunstig is, en den voet over al dwars zet, gelijk hij in die hoedanigheijt alhier compareert, met een onwaaragtige dole„ „antie tegens zijn eijgen beter weten: want het is een volstrekte on„ „waarheijt dat 'er een eenig pak agtergehouden is tot welkers versen„ „dinge men in staat was en het is in tegen„ „deel een volstrekte waarheijt dat men tot het laatste pak toe uijt dese pakhuijsen heeft afgestoken uijt de geene van de opgegevene goe„ „deren die aan handen waren, om dese petitie soo 78 de l 6