Inventory 2333
Persia · 463 pages · 344 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
would go over to our neighbors, as according to his claim he had been able to do in previous years, which would apparently be pernicious; wherefore, in the hope of Your Right Honorable Nobles' much esteemed approval, it was then resolved rather to employ him once more this year in an acceptable manner, with the addition of the bookkeeper Simon Clement, unless it should perhaps be ordered by Your Right Honorable Nobles to have that trade conducted by the same either alone or with another capable subject, especially when he, according to our good expectation, should have mastered the experience required for it; and to entrust to that Armenian during his apprenticeship much more in these matters than has presently been done involves in our very humble opinion too many scruples, since that kind of people possesses deceit and selfishness as if by nature, which is known to the whole world here; this is also the reason why nothing was revealed to him, Johannes, of our agreement made with the said fellow competitors, set down in detail in a secret resolution of March 30, showing how the contract was mutually entered into after deliberation, seeing that he was only, but emphatically, ordered in this regard, by the instructions given to him and inserted in the general resolution of May 5, rather to cultivate harmony with that nation in a proper manner than not, on account of the positive estrangement. 1. Persons Names and [illegible] Gerrit van der Le Louis Baljouw Jan van Olsse Gerrit de Beer Jan de Meijer Adolph Borem Dirk van Le[illegible] Mattheus Ve[illegible] David Bussker George Gute Willem Slaa Simon Cle Signed in the Netherlands Council: Dutch Indies
Dutch transcription
werden bij onse buiren (:gelijk hij volgens sustenue in vorige Jaren Leevt kunnen doen:) over te gaan en het wel oogschijne „lijk permitieux zoude zijn: wes in hoope van uw wel Edele hoog agtbares seer g'eerde goedkeure doen maels beslooten hem op een aaneemelijke manier dit haar onder toevoeginge van den boekh:r simon Cle„ ment Liever nog Eens te Emploijeeren, of het ware dat door uw hoog Edelhiedens altemet g'ordonneert mogte „ die negotie door den selven of alleen, of met nog Een bequaam subject principael wanneer de daar toe gerequireerde Ervarentheijt na onse goede verwagtinge meester wierde te moeten laten drijven en omme dien armeender by leer tijd veel anders te ver „trouwen in dese saeken, dan a present geschied is suijt onses zeer gering Eragtens te veel scrupul in dewijl dat slag van volk, bedrog en Eijgenbort gelijk saam Exratura bezit en hier weereld kundig is dit is ook d'oirsaak men hem ouwannees van onse gemaakte overeenkomste met gem: mede compediteuren onder 30. maart bij secreet besluijt circumstant gecoucheert hoedanig het Con tract nae deliberatie reciproce aangegaan is, niets heert Laten blijken als werdende denselven bij mede gegevene, en in de gemeene resolutie van 5. maij daar aan g'insereerd Jnstructie, maar alleene dien aangaande, Edog nadrucke„ lijk bevolen is de hormonie met die natie op een behoor Eijke wijse Liever te Cultiveeren dan niet vermits de positive verwijderinge. 1. Persoonen Naamen en F gerrit van der le louis baljouw Jan van olsse gerrit de beer Jan de meijer adolph borem dirk van le# mattheus ve# david bussker George Gute Willem Slaa Simon Cle In't N„ts Con getekent:/ Nederlands India
English
3909 in our conscience and according to the best experience thereof was found a dangerous course regarding the residents, and especially the and judged is the imposed debt: from the honorable Mr. Heij. The aforementioned Bookkeeper Clement in secrecy, but by word of mouth, has instructed and enjoined everything necessary relating thereto, that he should conduct himself in such a manner that it could not be proven he might have been the first aggressor in breaking the verbally concluded contract; and since he and the English factors often know how to get along well with each other in everything here and also at Kirman, and as a desired success may thereby be hoped for, we have exhorted our factors regarding the aforesaid to conduct themselves toward that nation in the most prudent manner. And the same was also done because of the sorrowful news of the plague, which had already approached to within 12 to 14 miles of that residency city, although according to their letter of 22 June (God be praised) it was said to have been only a severe illness. Taking, however, in the hope of a gracious interpretation, the liberty most humbly to submit to your High Noble, Valiant, and Right Honorable Lordships' consideration whether one—if it were found that the Armenian conducted himself miserably in the forthcoming execution, and being convicted under one pretext or another—should send him over to your High Noble Lordships. In which case our timidity regarding trade, concerning their going over to our competitors or other harmful intentions, could cause us no disadvantage; and in which intervening time we might, with the Lord's blessing, begin that trade through our own servants, like the English, on a more faithful footing. And which, if approved by your High Noble, Valiant, and Right Honorable Lordships, would also, in our very humble opinion, be the right time to enter in fact into a secret contract, whether for one year or more, with our neighbors (upon continuation in these lands), whereas one is now afraid of it becoming public if they were dealt with otherwise than has now occurred. That by this same Armenian, principally in case he should at times need to be hard-pressed over Bookkeeper Clement, both in writing and by word of mouth, the most necessary matters concerning this have been made known, and moreover he was expressly ordered to pay close attention to his conduct, as well as to give notice if he should discover anything noteworthy, which he has also assured. Whereupon we shall look forward with earnest desire to the outcome both here and from the illustrious and penetrating judgment of your High Noble, Valiant, and Right Honorable Lordships, and remain living in a humble confidence that this undertaking of ours may be honored with your worthy approval; the more so as the latest and previously cited reports from our factors with respect to Mr. Widwel, his conduct with the first-named, have given us such good hope that we may expect this year's harvest at a particularly civil price with foundation and insertion. However, even before that could be held, and in this respect we may still report that to the [illegible] unfaithfulness, as otherwise, and regarding which the bookkeeper [illegible] and which the Almighty [illegible] both the held business and the integrated instructions on this weighty point to both factors we humbly refer for the rest to the copies, both of the held estrangements from the latter only damage, and on the contrary from the first-said friendship and advantage were to be expected; praying very humbly that your Honor will continue to consider until such time as no other attestations and obligations provide evident proof whether Mr. Heij is multiple culpable, from more and also more credible holders, obtained in hand, and accordingly, regulating ourselves according to the most wise orders, we found, for the indemnification of the damages which the Honorable Company has likely, however iniquitous as unheard-of, already suffered, and if not precautiously guarded against to the best of our ability would stand to suffer even more to our soul's sorrow, ourselves bound to the utmost provisionally to sequester goods as well as money and whatever can suitably be recovered from both the residents, the Honorable George Gutchi and Abraham van Suchtelen, since they are responsible for the treasury. Also, by that resolution, it was found highly necessary for the present not to send any ship thither, but rather a letter framed according to the gravity of that matter and the brevity of time, which was also effected on the same day, being 10 June, in that same arrest concerning the previously mentioned contract and cited heathens, to demonstrate that the same had already long since been annulled, and therefore to the exculpation of the said Wissendas and Natta sitting here in custody. On 19 April, in secrecy after held separate business, those residents were informed that on the spot they had caused the 2 Banians, Wissendas and Natta, who were under contract with the broker Costij and pointed out to us, to be arrested, and the inventorying of their goods had also been undertaken, but according to the enclosed written certification nothing was found. We ordered the ministers likewise to chart the broker Mweltjent with respect to our missive, and it would be even better to make oneself master of his goods (if possible), and that without delay, further recommending the ministers in a prudent and dutiful manner to exert all care that the Honorable Company might not come to suffer the least disaster, and that its established esteem should also not be denigrated by the remaining debtors. The named Lord Commander, the authorizations of His Honor having obtained qualification in Council on 20 December, seeing very much work ahead with that affair, and the first signatory of this besides being weak enough in the personal administration to satisfy his duty as required, the second executor, being the Junior Merchant and provisional Warehouse Master, having obtained gracious discharge from this d
Dutch transcription
3909 nre gemoede en beste Eenvarentheijd van dien bevonden gevaarlijk bestek omtrent de residenten, en speciaal de en g'oirdeeld is d' opgelegde schuld: van den E: E: heer heij gem: boekhouder Clement in secretesse edog bij monde alles het noodige daar toe specteerende hebben g'instrueert en aan bevolen sig soodanig te moeten Comporteeren, dat niet geconvinceert konde werden den Eersten aggresseur in't breeken van het mondeling aan gegane Contract mogte zijn geweest, in nademael hij met den Eng:s factooren meerm:t in alles malkanderen hier en ook tot kirman wel weet over weg te komen, mitsg=s hier door verhoopt kan werden Een gedesidereert succes, soo hebben w' omtrent het gesegde onse factooren g'adhorteert haar omtrent die natie Egter op de voorsigtigste wijse te moeten gedragen, en het selve is ook geschied wegen de bedroevde tijding der pest dewelke reeds tot 12. a 14. mijn „len nae die residentie stad genaderd edog volgens haren brieff van 22. Junij (:God zy loss:) maar een swarl„ ziekte geweest zoude zijn: neemende nog Egter in hoope van Een gratieux welduijden de Liberteijt uw hoog Edel gestr: groot agtbaarheedens nedrigst in Consideratie te tgeven of men den armeenden, wanneer men bevond den selven sig messrabel in den aanstaande Effective ge„ „droeg, En geconvinceert zijnde onder het een, of ander pretext, tot uw hoog Edelheedens oversond, als wan„ „neer onse timiditeijt, van in den handel, met het overgaen bij onse mede standers, dan wel andere scha„ „delijke voornemens, ons geen nadeel zoude kunnen veroirsaeken en in welken tusschen tijd, wij die negotie met des heeren zeegen, door onse Eijgene bediendens, gelijk d' Engelschen, op een fideler voet, zouden beginnen 4 kunnen, en het welke door uw hoog Edel gestrenge groot agtbare, werdende g'avoueert dan onses seer geringe veragtens ook regten tijd wesen zoude Een secreet contract 't zy voor Een haar dan wel meerder, in der daad met onse buiren (bij continuatie in dese Landen:) aan te gaan daar men zig nu bevreest bevind, voor 't publicq werden wanneer aarders daar met was gehandeld als nu is geschieden dat door desen selven armeerder principael ingevalle hij zouwijlen hard g'attacqueerd diende tewerden over „houder Clement soo sij geschrivte als monde het noodsakelijkste desen aangaande is kennelijk gemaekt en boven dien Expresselijk gelast op desselvs gedrag naauwkerig te moeten Letten, mitsg:s, ons agter iets naamwaardigs gekomen Wesende, daar van als dan adver „tentie te geven, 't gunt hij ook g'assureert heert, wes nae pen uijtslag soo wel hier als van het illustre en pene„ tranter oirdeel uwer hoog Edel gestrenge groot agtbare met innig: verlangen zullen uijtsien mitsgaders in Een nedrig vertrouwen Leven blijven dit ons onder winden moge vereerd werden met derselver hoogwaardige goedkeure; te meer de laat„ ste en hier voorwaarts aangehaalde berigten van onse factooren in opsigte m:r widwel zijn gedrag met Eerst gem: ons zulken goede hoope heevt bijgeset w' desen Jarigen aegst tot bijsondere Civile prijs met funda„ ontrouwe, als andersints en waar omtrent den boek dderinge en insertie, Edog nog voor dat die gehouden konde ren en ten dese opsigte nog melden mogen dat aan den ment mogen verwagten, en 't gunt den allerhoogsten dene besoigne als de g'intrageerde Jnstructies over dit wigtige point aan beijde de factooren ootmoedig referee„ voor't verdere aan d' afschrivten soo wel van die gehou verwijderingen uijt het Laatste maar schaden, en in Contra van het Eerst gesegde vriendschap en voordeel te verwagten was biddende w' seer nederig uw Edel te zullen blijven aansien tot soo Lange geee andere attesta„ verteerde men den 19 april in secretesse na gehoude ties, en obligaties ten Evidenten geblijke om heer heij „ne apart besoigne, die residenten dat men inloco de meerm:, Culpabel is, van meer en ook geloovbaarder 2. met den makelaer Costij in contrac staande en ons houders, aan handen Erbangden, en dientvolgens na de aangewesene benjanen wissendasen Natta hadde hoogwijse ordres ons reguleerende vonden w' ten indemna„ arresteeren Laten zijnde ook het inventariseeren haren „tie van den schaden die d'EComp: waarschijnelijk hoe wel goederen ondernomen, maar volgens nevens leggende Loo inicq als ongehoord al getroffen, en wanneer nae schriftelijk Certificatie niets gevonden w'ordonneerden vermogen daer inne niet wierde geprecatitioneert den inisters den makelaar mweltjent opsigt nog al meer tot onser zielsmerten stond te Lijden, onser missive insgelijx te carteeren, enaan nog beter ons ten uijttersten verpligt provisioneel te sequestree zoude het wesen, van desselvs goederen zig (:des mogelijk) „ren soo goed als geld en't gunt gevoegelijk agter haald meesten te moeken, en dat zonder dilaij recommandeerende zal kunnen werden van beijde de residenten we voorts de ministers op Eene prudentiëele en verpligte den E: George gutchi en abraham van manier alle sorge in te spannen dat d' E maatschappije suchtelen, vermits voor de Cassa responsabel geen het minste desaster mogte komen telijden, en in zijn: ook vond men bij dat besluijt ten hoogsten haar sedere agtinge ook niet gedenigreert wierde door nodig om voor eerst geen schip nae derwaard te zenden de nagelatene schuldenaars gen: heer gesaghebber Z: maar wel een brieff volgens de wigtigheijd dier zaeke de volmagten van zijn Edele na Erlangd qualifica„ en kortheijd des tijds ingerigt, het geene ook ten zelve tie in rade op 20„e xber: daar zeer veel werk met die gen dage of den den 10 Junij is g'Effectueert geworden affaire te gemoed ziende, en den Eerst geteekende deses buij in dat zelve arrest wegen het voorwaarts gem: contract ten dat zwak genoeg was in het p=l bestier na vereijsch en geciteerde heijdenen, ten aanthooninge dat het selve te satisfaceeren aan zynen pligt de 2:e Excuteur, sijnde al Lange ware vernietigd, en derhalven ter onschuld den ondercoopm: en p:l pakhuijsmeester, mits g'obtineerd van d' alhier in hegtenisse zittende d=o wissendas en Natta gratieux ontslag uijt dese d
English
having considered that a transfer would have to be made, and that he had to prepare for his departure, caused them to request from the council at the session on 5 May a discharge from the power of attorney concerning the deceased and his affairs, without offering all the documents pertaining thereto, which was then granted to those executors; and thus it was caused, in case of a further incident concerning this private matter, to be able to judge all things conscientiously. Meanwhile, all the proofs sent to us with the abovementioned Basra letter, with the extracts from that letter, were duly prepared to serve for a separate meeting, so that it would serve in no other consideration from this very circumstance, as being of insufficient value in the matter subject to it, than to leave it in status quo until further light on the matters should be received, and thus also the entire work of the said office, for those reasons on account of the difficulties already pointed out and discovered. After this, we returned to our necessary work of dispatching the ships (as appears from the unforeseeable and unavoidable obstacles cited in the previous communications under the dates of 5 May and 18 June, how we were obstructed at that time in our intention regarding that), and we certainly expected to enjoy the happiness of quiet for our progress, but with the arrival of the English ship Royal George from Basra on the 29th of the said month of June and the 1st of July, with the residents' books, papers, and letters dated 25 May and 13 June, together with the writings on the matters in question as they had been promised to us, we were surprised in that expectation, and of which we nevertheless had never believed that the same would have appeared almost entirely like a chaos, or (if not mistaken) intentionally constructed to our astonished confusion; but through the reading thereof, we were firstly to send a ship thither, we received further advice dated Basra 15 May, on 8 June following, also containing a palpable indication that the late Mr. Heij's debts amounted to roughly 3000 tomans, throwing out f127500.-.-, and provisionally from the Company's sold merchandise, also paid by the broker, instead of employing those funds into movable specie, for the settlement of a good part thereof, the said Mr. Gutchi desiring from us to take an impression that the remainder, amounting to (these are almost his own words) 1000 tomans roughly, with the running interest thereon, will, come what may, ultimately have to be paid in full to the creditors; and that out of the Company's supplies, also discharging himself and the broker, because the deceased had been a Company servant and chief there, with a further promise to send us a perfect detail on those matters at the first opportunity, and all of which is inserted in our secret resolution of departure on the 10th of the said June, as well as, upon consideration, by Mr. Gutchi (according to his thought the late deceased having for the present caused unsatisfactory thoughts among the Basra residents regarding the debts upon his departure, had fully assured that the said deceased...); and accordingly, the entire object was arrested here as frivolous and sinister, by all that transfer, transcribed back and forth so slanderously against his good name and honor, the same having the force to defame him and rob the surviving heirs. Regarding the office of Basra, kept in reserve up to this point, having fully analyzed the writings in their entirety and separated them for exhibition into a common and a secret resolution, and having attacked the latter, we most humbly pray Your Excellencies to be pleased to be informed by us that the same has been put into effect in dignity of the resolution of the 6th of the said month of July, according to conscience, by proposing thereon in writing under specific demonstration how matters stood, and further the true opinion of the council was particularly asked, in what manner that pernicious affair ought to be taken up and subsequently handled to the greatest benefit of the Honorable Company and the least offense to everyone's mind; whereupon all the responses were delivered to the meeting on the 11th of the same month, also read and heard with all requisite accuracy, and these writings, with the previously submitted report of the principal commander, were ventilated de novo, and again, as much as was within us, everything reciprocally contributed that could serve to form an arrest, according to our humble experience, yet on justice and without the least passion (how bitter it was to us with regard to the Honorable Company, and even the servants in particular, on the one hand because of the bad condition, and on the other hand the unsatisfactory accounting of that affair, God knows). Having, after sufficient soundings according to our oath and duty taken, approved, resolved, and judged: 1st, to wait for a calmer state of time there, and in loco upon the support of docile ministers before the council, since Mr. Heijnith's condition did not allow him to remain here; 2nd, of our last letters to those residents dated 19 April secret, but 10 June common, written to those residents with an express vessel, to send copies and also of the enclosures that were missing from them, in case no secure opportunity should present itself in the interim; 3rd, to defer to the first signatory of this to cause to be arranged according to possibility to instill in them a disgust and dread, as we cited forward the troublesome, superscribed Most Honorable, and how left behind 259000 mahmudis or
Dutch transcription
irectie, overwogen hebbende zoude dienen; soo quam zulx egter in geene andere comride„ transport te moeten doen, en zig tot zijn vertrekopraepa „ratie uijt dies segten ommestand als van geen genoegsame reeren; Causeerde by hunlijk van den raad bij sessie valeur in cas subject zijnde dan dezelve te laten in onder 5. maij ontslag te versoeken van de volmagt Ratu quo, tot men nader ligt van zaeken zoude heb„ schap Concerneerende den defuncto zyne zaeken „ben ontfangen, en zoo ook het gandsche werk sonder aanbod van alle de documenten hier toespec„ van't gem=te Comptoir, om die redenen wegens „steerende, 't gunt dan die Executeurs ook toegestaan de reeds aangewezene en gedecouvreerde swarig„ „heden: hier nae gingen we wederom aan ons en dus veroirsaekt is, bij nadere voorval dese parti noodzaekelijk werk van de scheeps depe„ „culiere soeke betreffende, gemoedelijk voor alles mede te kunnen Jugeeren. „ches (:blijkens de niet te voorzien offte te verhoeden geweest zijnde obstaculen bij /vori„ Jnterim wierden alle de ons bij boven gem=t „ge communie raningen sub datis 5„ maij, en Cassourase missive toegesondene bewijsen, met de periodes uijt dien briev g'Extraheert en behoorlijk in gereedheijd 18= Junij aangehaald hoedanig wij al doen ter gebragt, omme te kunnen dienen tot een aparte verga tijd zijn g'empecheert in onsen toelig daar omtrent:) en vermeinden ook voorzeker werden, ontvingen w' nader advis gedateert bassoura den 15 maij, op 8. junij daar aan al mede contineerende te zullen genieten, maar wierden met d' aan„ Eene pacallable aanwijsinge dat den heer heij zal=r schulden „komst van het Eng: schip Roijael Geor„ r=a 3000. thom=s uijtwerpen de ƒ127500. —. — bedroegen en bij ge uijt Bassoura den 29:' der gem: maand provisie uijt sComp:s gedebiteerde Coopmans:) ook door den make Juij en p=mo Julij met den residenten boe„ haar in plaetse die gelden tot vervoerbare specien t'Emploijeeren „ken papieren en brieven gedagteekend 25:' tot afdoeninge van al Een mooij parthije daar op hadde betaeld maij en 13:' Junij, beneevens de geschriften verlangende gem: heer Gutchi van ons een gevoelltee Over de zaeken in quaestie gelijk die vatten die nog per rest uijtmakende (:dit zijn bijkans eijgene ons waren beloofd in dat verlangen woorden:/ 1000. thon=s r=ma met de daer op Voortlopende jnteressen gesurpreneert en waar van we egter te zullan het gaahoe het wil ook Eijndelijk aande Credi„ „teuren nog ten vollen moeten werden betaald; en dat uijt noit geopinieert hadden, dat deselve bij kans in't geheel en al, als een Chans, sComp: voorraad dechergeerende ook zig en den makelaar om dat den defuncto Een sComp: dienaar en opperhoovd offte (:zoo niet missen:) met studie ter Costij ware geweest, met verdere belofte een perfect detail onser verbaastheijden verwarringe gecon„ bij Eerste occagie over die zaeken ons te zullen toeschic„ „recteert ten voorschijn zouden gekomen ken, en waar van alles in ons secreets besluijt van zijn, dan door dies lictura wierden we„ depart; en wierde dien volgens, het geheele voorwerp als frisool en simister, door alle die den defuncto soo lasterl: en over en weer gemanuscribeerd Transport, voor desselves het geluk van rust tot onzen voortgang Eerstelijk met een schip nae derw=ts te zenden 10: den gem: Junnij is g'insereert mitsg=s bij overweeginge goederen naam, en Eere alhier g'arresteert het selve van den heer Gutchi (:naer zijne Gedagte kragte den te defameeren en berooven van de nagelatene zal:r voor als nog insatis factoir bij de bassourase be„ bedenken van den defuncto gecauseert hebbende, ad„ wegen 't Comptoir Passoura tot desen in reserve „sto, aan schulden bij volkomen g'affureert, dat den gem: desum„ zijn vertrek hadden geschriften in haar geheel ontleed, en ten exhibitie tot een gemeen, en secreet besluijt gesepareert mitsgaders het laatste g'at„ tacqueert hebben bidden we op 't ootmoedig„ „ste uw hoog Edelhedens, van ons believen verstendigt te zijn het zelve in wordig van 't besluijt ander den 6:' der gem: maand Julij, nae Conseientien is werk) stellig gemaekt, met daar over in scrip tis te proponeeren ander specifike vertho„ „ninge, hoe de zaeken gelegen stonden en voorts des raads ware meninge, ook bij zonder is gevraegd geworden, in welker maniere die pernitieuse affaire diende opgenomen, en in't vervolg daar mede gehandeld te werden ten meesten nutte van d' Ecomp: en gering „sten aanstoot van ijders gemaed; hier op wierden alle de responces den 11=' dito ter ver„ „gaderinge ingeleverd, met alle vereijschte accuratesse ook gelezen, gehoord, en dese geschriften, met het bevorens ingediend ver„ „sthoog van den p=l gezaghebber de novo ge„ „ventileerd, en wederom zoo veel in ons was reciproce bijgebragt wezende van alle 't gunt konde strecken tot het ser„ meeren van een en nae onze geringe ervarentheijd, edog op regt en zonder de min„ ste passie te neemene arreest (:hoe bitter het ons ten reguarde der E: maatschapij en zelvs der bediendens in't bij zonder, we„ „gen der slegte geschapenheijd ter eenre, en on„ voldoende ver antwoordinge dier affaire ter andere zijde geweest is, weet god. ') te ko„ „men, hebben wij nae genoegzaeme peijn„ „linge volgens onsen gedaenen eed en pligt goedgevonden, besloten, en gejugeert eerst tewagten waer sig een geruster tijds toestand aldaar, en in loco op deede support van docile ministers voorden raad; aangezien den heer heijnith: zijn staat niet toe„ liet hier te kunnen verblijven — 2=en van onse laatste brieven annidie residerenten de datis 19„' april secreet dog den 10=' Junij comnum geschreven aan die residenten met een expres vaartuijg Copias en ook van de bijlagen die dezelve hebben veseld ge„ had te zenden, in gevallen zig interim geen secuire occagie representeeren mogte 3=en aan den eerst geteekenden deses te deferee„ „ren omme te doen bezorgen nae mogelijkh:t van haar een de gout en affschrik in te boezamen „ning we die voorwaards geciteerde moeijelijke Groot agtbare gesuperschribeert, en hoeda„ naegelaten matnedies 259000. off
English
by further papers, to your High Noble and Stern that the deceased's alleged creditors f 105213. —. — and what was reduced by the Company's cashier to ma:s 204500. –. or indeed f 86912. 10, everything circumstantially reviewed in the flying-sealed designation sent by the same, ma:t 247560. or at 8½ stivers each. stern, right honorable, not to take it amiss that it may please you to grant us being held a particularly precarious and [illegible] broker in which everything, to the detriment of the Honorable Gentleman Heij, of blessed memory, arranged for us on 17 April of this year from a private report written by the Merchant and First Resident George Gutchi on 25 March before to the principal commander, also to show a detrimental and, being convinced by that which was done sincerely, completely in the true please
Dutch transcription
bij nadere papieren, aan uw Hoog Edel gestrenge dat des defunctens pretense crediteurs ƒ 105213. —. — en waat door 'sComp: geld casser gedeclineert was tot ma:s 204500. –. dan wel ƒ86912. 10 alles circumstant gerecenseert bij desselvs onder cachet valant gezondene aanwijsinge ma:t 247560. off â 8½ stver:s ijder gestr: groot agtbare niet qualijk te nemen, dat ons believe te verleenen gehouden zijnde Een bysonder haggelijk en niet ni makelaar inweltjent alles ten nadeele van den E: E: heer heij zal:r ingerigten ons den 17. april deses jaar uijt een particulier berigt door den Coopman en Eerste resident george gutchi den 25. maart bevorens aan den p:l gesaghebber gecarteert, ook een nadelig wijsen, en geconfinceert werdende met het opregt gedaen, volkomen in't wae believe
English
3912 5th, to entrust and confer upon the bookkeeper and storekeeper there, in accordance with the Isfahan example, a key to the cash office and a joint responsibility. Now, from that time until the present, careful watch and inquiry have been made regarding an opportunity by water to dispatch the aforementioned copies, together with a letter prohibiting trade, warning to be on guard against the rightful claimants as previously expressed, of not having to pay; concerning the broker; and also concerning Slaars. But because the crew of most vessels have retreated to the timber forests, and the English are fearful of sending ships thither for the time being, so as not to give further grounds to the already treacherous sentiment (such is currently the case with the Persian regarding them) or caused vexation over the lending of Royal George and Severn to the Pasha there, we must indeed be patient. And the provisional commander promises, with the utmost respect to Your High Noble Grand Worships, according to the measure of his weakened bodily strength, to endeavor to carry out everything in that regard, if it please God, provided only that we remain so fortunate that no one else is torn from the council by a human fate. And this is (in our humble view) of very great moment, should it graciously please Your High Noble Grand Worships to learn that we, not once, but several times out of an obligatory zeal for the maintenance of the Company's true interests in this direction, have deliberated in secret that we must now humbly present to Your High Noble Worships' much more penetrating judgment how, after the departure of the sellers, we shall continue to frequent the political assembly with five members. The fiscal and the provisional commander do not sit in judicial matters, thus leaving 3 members; and with the co-optation of the sergeant-commandant, together with the interim first clerk and judicial secretary, that number is increased to 5, which is far less than Your High Noble Grand Worships' highly esteemed order dictates. And when we turn our thoughts to the most experienced lower-ranking clerks to make a selection from among them to supplement and strengthen that body, we shall, regarding the Isfahan interpreter Joseph Sahid, still be able to manage, although it were much more desirable that the King were restored, but seemingly, during the lifetime of Thomas Chan, everything will remain in uncertainty; and since we cannot know whether we might even be forced locally into entering into a new contract with the same (concerning which, however, the highly revered order will always be obeyed as far as possible), we most humbly beseech herewith that it may graciously please Your High Noble Grand Worships to send us, in reply to this, such articles and points by which we may guide ourselves with peace of mind and, if necessary, make use thereof in that considerable matter, since without such powerful and sufficient assistance we might find ourselves placed in the uttermost danger; in like humility and on account of what is alleged herein, we also pray for 4 to 5. Your High Noble Grand Worships' penetrating judgment has inferred that the slow and still unskilled manner in transcribing the drafted sheets is very much to be attributed as the true cause of the longer stay of the ships, to our sensible detriment. Regarding the redeemed bookkeeper and sworn first clerk, Jacob Diepenbagh, now on Noordwijkerhout as ship's bookkeeper, we respectfully report that his little experience, which was only applicable when he had an able or docile secretary, does not merit, both for the present and the future, that the council here might enjoy the necessary assistance from his person. Considering the situation with Rhames Chan according to and illustrious judgment, proceeding to the preservation of the state still existing here, and especially concerning all the prerogatives obtained there by the Honorable Company, we would have been otherwise disposed, with the utmost respect toward Your Worships, to have kept him here as a member of our council, to support in preventing a total ruin, but for that purpose we must, concerning that person, remain obliged to make use of him; and regarding the junior clerks, we humbly leave it to Your High Noble Grand Worships to be further informed about this as well. It being also discovered that, in like manner, a letter written by my departed predecessor Commander S: De Cleen, while still lying in this roadstead on 24 September of last year, concerning the curator ad lites Jan Verhellouw, remains unanswered, his conduct was observed; and finding that it was not necessary to dismiss that person, owing to his tolerable behavior, we merely take the uncommon liberty, in the hope of approval, to accompany this with a copy of those letters for your perusal. Since the Basra affair concerning the deceased Commander Dames Hey (blessed memory) has caused us to consider what would probably best agree with Your High Noble Worships' intentions, namely to comprehend that in a separate report, we have, in humble confidence of not having erred herein, merely reserved to mention most respectfully in this letter that a female slave emancipated by the deceased was, according to 2 separate declarations, set free by the council on 27 December of last year, in the humble hope that the same will be graciously approved by Your High Noble Grand Worships. And in the same confidence we live, that our adopted disposition regarding the petition submitted and circulated on the 10th of this month by the aforementioned paymaster Verhellouw, concerning how they were to proceed with the acquired estate papers of the
Dutch transcription
3912 5=e den boek= en guostos houder aldaar w=t slaars nae 't spahanse Exampil een sleutel van de cassa, en gelijk zaame verantwoordinge toe en aan te vertrouwen Nu is sedert dien tijd tot heden wel uijtgezien en naege vorscht weegen gelegentheijd te water omme die voorm: affschriften, met een brieff ter interdictie van den handel waarschouwinge op hoe „den te zijn de gereetige Eijschers als vooren is g'Expresseert, van niet temoeten betalen; wegen den maekelaar; en ook slaars con„ Cerneerende maar 't volk van de meeste vaar„ tuijgen nae de tammerbossen geretireert, en d'engel„ schen bevreese zijnde, voor als nog scheepen nae der„ waards te zenden ter zaeke geen meerder sunda„ „ment aan het reeds traiter agtig gevoelen (:zoo is het thans ten haaren opsigte bij den Eer„ siaan:) off gecauseerde gemelijkheijd met het leenen van Roijael george, en severne, aan den Pascra aldaar, bij/ te zetten, moeten we ons wel patienteeren, en beloofd, met d' uijtterste eerbied uw Hoog Edel groot agtbaarhei den p=l gesaghebber zijn gering Talent, nae marten van desselvs verswakte lighaams kragte alles, soo 't Gode behogelijk is, daar omtrent te zullen tragten werkstellig te maeken, in dien we maar zoo hareux blijven, van niem=s meer door een menschelijk noodlot, uijt den raad werde ontrukt, en dit is (:nae onzen geringen aanschouw:) van een zeer groot gevaerte, in dien het Uw Hoog Edel gestrenge groott agtbaarhedens gratieux believen te vernemen dat we niet eens, maar verscheijdene reijsen uijt g'obligeerde drift tot standhoudinge van 'scomp:s ware belangen in dese directie, ons in secretesse hebben beraad, uw Hoog Edelhedens Veel penetranter Juge demoedig als nu te moeten voor oogen leggen hoe nae 't depart van de ver„ „coffers, met5 depolitiquet ner„ gaderinge zullen blijven frequenteeren, den fiscael en p:l gezaghebber bij een Justitiel voor„ val niet zittende, resteeren dus nog 3. leden; en bij assumtie van den sergeant comman„ dant, met den adinterim eerte Clercq, en Jus„ „titieel secretaris vermeerderd dat getal tot 5. het geene veel weijniger is als Uw Hoog Edel gestrenge Groot agtb=s hoog geschatte ordre dicteert, en wanneer over d' Ervaren„ „ste lager zittende pennisten onzo gedagten maeken van daar uijt d' Electie te moeten doen tot supplement en versterkinge van dat Collegie, zoo zullen we des Spahanse tolh Joseph Sahids ilaes nog wel over weg te komen zoude zijn, hoewel veel wenschelijker was dat den Coning wierde herstald, maar hier toe zal oogschijnelijk, bij leevetijd van Thomas Chan, alles in apparente blijven; en nademael we nu niet kunnen weeten, off ook zelvs in loco tot het aangaan van een nieuw contract (:waar omtrent de hoog waarde ordre nogthans althoos nae mogelijkh:t zal werden gehoorsaemd:) met den zelven, niet zouden kunnen gesorcheert werden, smeeken we bij desen op allernederigste het uw Hoog Edel gestrenge Groot agtbaare dog gua„ „stieur moge behagen, ons in antwoord deses zoodanige articulen en poin„ „ten te laten toekomen, waar nae ons met gerustheijd mogen rigten en des noods daar van kunnen bedienen in dat considerabel bestek, dewijl buij „ten zoodanige kragtigen en genoeg zijn„ „de bijstand ons in d'aller uijtterste ge„ „vaar mogten gesteld zien; Jn ge„ „lijken ootmoed en om 't g'allegueerde in desen, bidden we ook om 4. a 5. van doordringend uw Hoog Edel, gestrenge, groot agt„ gedefereert, dat de langzaemen, en nog onkundige marier in't uijtschrij ven der geconcipieerde vellen, de waare oir saeke van't langer verblijf der scheepen tot ons sensibll let„ zijn zeer viel 't' attribueeren is. — wegen den verlosten boekhouder, en gesw: eerste Clercq, Iacob diepenbagh, thans persoon, eerbiedigst melden, dat dies luttel ervarentheijd die ^ tot maar applicabel is ge„ weest, als den zelven een bequaem off dociel secretaris heeft gehad niet meri„ „tentien, zoo voor tegenwoordig als in't toekomende, den raad alhier mogen hun„ op noordwijkerhout voor scheeps boekhouder gezien het met Rhames Chan volgens en illusten Jugement, de nodige adsis„ overgaande, zouden we wel anders gedispo„ verwal van den nog costij zijnde staat en speciaal concerneerende alle de duir bij d. E comp: G'obtineerde praerogatijven, aan baarheden met d'uijtterste hoogagtinge appuijeeren tot voorkominge van een totael „neert hebben, met hem wel hier te hebben een lid uijt onsen rade alhier te marte ificeerdensw nen genieten; en omtrent de mindere pennisten laten we met ootmoed aan poen blijven, maer toe moeten, omtrent, dien g'obligeert werden dien persoon met gestrenge groot agtbaarhedens, ook hier over te mogen voor onder„ zijnde ook nae mijne gelijke manier, vertrockenen heere gezaghebber Z: De Cleen, nog ter deser rhede leggende den 24: September Ao pass=o ten lasten van den curator ad lites Ian Verhellouw gesw:, en bevonden is nog onbeant woord te leggen, zoo is op dies gedrag geleth, en bevonden zijnde dien persoon niet na„ dig was te messieeren, door zijn tamelijk comportement, zo gebruijken we een„ „lijk in hoope van welnemen, d' onge„ meere vrijheijd Copia van die letteren tot speculatie desen te laten versellen Dewijl de bassourase affaire gecauseert heeft wegen den overleden in heere gezaghebber Dames heij (zal:r q:) bij ons t' overwegen het waarschijnelijkst best, met uw Hoog Edelhedens waer anee „tie convenieeren zoude, die „ in een apart berigt te comprehendeeren; zoo hebben we in nedrig vertrouw van hier inne niet te zullen misgetast heb„ „ben, eenelijk nog overgehouden in desen eerbiedigst aan te raeken, dat eene van den defuncto gemancipeerde slavinne, vol„ „gens 2: separate verklaringe door den raad den 27. ' xber: ao pass=o is vrij gegeven, met ne„ „derige hoope, het zelve door uE hoog Edel gest: groot agtbaarhedens gratieus— g'approbeert zal werden, en in't zelver vertrouwen leven we, dat onse genome„ „ne dispositie wegens bovengem: zoldij houden verhellouw ingediend en rond gezonden re„ quest op den 10:' hujus ter contenue hoedanig te leven hadden met de over genomene boedel papieren, van den
English
Honorable Gentleman, as was approved in our council on 5 May of this year, he could calmly hand over to the incoming Mr. Heijnitz, provided that notification was given to Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs, while forwarding the petition with the granted apostil, so that both are dutifully complied with herein. In our very submissive general letter, mention having been made, among others, of the petition of Attumsjent and Issourdes, the Company's brokers, so that most of them, through Your Right Honors' innate magnanimity and the gracious orders to be granted thereupon, might be granted a passage and be allowed a little rest for the remainder of their lifetime, upon Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs' own and most certain grounds. its natural sharpness and astonishment, as was considered by me to have been intolerable to the same degree, and which we humbly [illegible] and whereas a certain letter from the [illegible] letter received from there, we pray Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs may be satisfied regarding the dismissal given to him; 2. if they should happen to pass away from this world (which good God, however, may please preserve the Honorable Company from), it could very apparently happen that the remaining ministers would become confused, and also be too weak to administer affairs according to their requirements, since the most important matters mostly present themselves provisionally, such that one is almost at a loss, or finds plenty enough to do to offer resistance with courtesy and to give extempore replies (hereby the natives are denoted) to satisfaction; and whenever the answers awaited from Bassoura to our aforementioned cited letters of 19 April and 10 June (concerning the latter, we must suppose from information from the English chief, as appears from the copies of the exchanged papers sent herewith, that the residents may not yet have made use of it, or are at a loss for an opportunity to write hither) compel us to devise the extreme measure of replacing those servants and having them come hither, it would presently, out of the cited weakness of the members, not well be advisable, because thereby without doubt a stagnation in our work [illegible], just as one is also not certain whether the present ruler of the empire will let himself be delayed much longer concerning the repeatedly reiterated work by our Isfahan servants regarding a contract; or whether the resident Mattheus van Leijpzigh, if an attack were made upon him in this matter, as happened before, would possess sufficient capacity needed for the resistance and for the desired postponement, we have great reasons to doubt thereof, since we believe we can testify on good grounds that too much of the dejection caused by so many suffered and sufficiently described adversities throughout the entire revolution of this empire has remained with him, from which it follows that fear very easily breeds compliance; we pray therefore to report that in case only one or two [illegible], forming thoughts, we take in [illegible] equal hope of Your Right Honors' gracious favorable interpretation of this uncommon liberty, [illegible] find ourselves more embarrassed than supported by their ignorance, since only 3 or 4, fourthly, to dismiss the Company's broker Moeltjent, making their accounting subject to [illegible] increased to avoid still further [illegible] in the future from the sale did not satisfy the peril in which we already lie as if engulfed, and to look out for another lastly, or [illegible] might very easily earn the name of copyists among all: and from this to the delivery of [illegible] to come into consideration, when Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs [illegible] to us in all humility your High Honorable its by,
Dutch transcription
E. E: heer heijz=t in onsen rade op 5:' maij deses Jaars goedgevonden is, maar gerust konde overgeeven aan den overkomende heer Heijnitz:, onder dien mits ad„ „vertentie gegeven wierde aan uw Hoog Edel gestr: groot agtbaarheden onder het toesenden van het supplicq met het verleende appostil, in voe„ „gen dan bij desen 't een, en ander ook schuldpligtig werd nagekomen. — Jn onze gands submisse gemeene letteren, onder anderen van attumsjent en Issourdes 's Comp:s maekelaars supplicq gemelt zijnde omme de meesten uijt hun allen door uw hoog Edelhedens aangeboorene edelmoedigh:t en daar op te verleene gratieuse ordre te mogen transport verleend, en ver„ „gund werden een wijnig rust tot de verdere levens tijd, op uw hoog Edel gestrenge groot te desselvs natuir lijke bitsheijd en tewonderinge, als door mij werd overwagen, als onverdra gelijk in evenmatigen geweest te zijn, en 't gunt we demoedig en aangezien zeker brieff van den vin derwaard ontvangene brieve bidden we uw hoog Edel gestrenge groot agtbaarhedens moge sufficieeren omtrent de dimissie aan hem gegeven; agtbaarhedens eijgen en zekersten grond 2. daar uijt het menschelijke quamen aff te leggen (:waar voor den goeden god d' Ecomp: egter believe te bewaren:) zeer apparent zoude kunnen geschieden d'ove„ „rig blijvende ministers geconfundeert wierden, en ook te swack zijn de zaeken nae maete van dies vereijsch te admini„ streeren, aangezien de wigtigsten zig meest tijds als in proviso verthoonen dat men bij„ „kans raadeloos is, offte overvloedig genoeg te doen vind resistentie met heusheijd, en replicq extempore (:hier mede werden, d' jn„ landers gedenoteert:) tot genoegen te geven„ en wanneer eens wegen Bassoura, de ver„ wagt werdende antwoorden op onze voorw=t geciteerde brieven van 19:' april, en 10: Junij (:omtrent den laatsten hebben we door onderrigtinge van't Eng: opperhoofd blijkens in desen overkomende Copijen van de gewisselde papieren moeten supponeeren dat de residenten mogelijk nog niet daar van gediend, dan wel om gelegenth:t nae herw: te schrijven verlegen, zijn:) ons dron„ „gen het uijtterste middel te beraemen die bediendens te verwisselen, en herwaard te doen komen zoude presentement uijt d' aangetogene zwakheijd der leden niet wel raadzaem zijn, vermits daar door onge„ „twijfeld eene stremminge in ons werk insgelijx het welke men ook niet zeker is, off den presenten rijxheerscher wegen het telkens door onse Spahanse bedien„ „dens reitireerend werk eens contracts betreffende, zig lange meer zal willen dilaijeeren laten; off dat den resident mattheus van leijpzigh, wel genoeg saa„ „me Capaciteijt, wanneer op hem gelijk bevo„ „rens is geschied, een aanval in Cassubject wierd in't werk gesteld, ter resistentie en tot den gewenschten uijtstel nodig, zoude bezitten, hebben we grootelijx redenen van daar omtrent te dubiteeren aangezien we vermeijnen met goed fondament te kunnen betuijgen, dat van de verslagen„ „heijd, gecouseert door zoo veelerlij uijt„ „ge staane en genoeg beschreevene wederwaar „digheden geduirende de geheele kente„ „ringe deses rijx, den zelven nog te veel is sij gebleven, en waar door dan volgd dat de vreze veel gemackelijken eene toe geventheijd baard; we bidden derhal„ te melden, dat in gevalle maar een â gratieuk welduijdinge d' ongemeene liberteijt gelijke hoope van uw Hoog Edelhedens „litie gedagten formeerende neemen we in„ ons met haare onwe tenheid meer verlegen als g'appuijeerd vinden vermits pas 3 â 4. 4=e sComp=s makel=r moeltjent te verstoo„ verantwoording hun subject makende accresceer„ „den tot vermijdinge van niet nog meerder in 't vervolg uijt den verkoop niet contenteer„ „de het pericul en waarinne reeds als versolven leggen ten, en nae een ander uijt te zien laast. „lijk off „nen: en hier van tot het bestel van po„ van allen de naem van capijsten verdie„ stellen wel ligtelijck zoude kunnen uE Hoog Edelhedens „teerd in consideratie te komen, wanneer gestreng ven in allen ootmoed uw Hoog Edel ons desselvs door,
English
thereby have it around the first-mentioned, at the time that documents were obtained one of both brothers had caused the murder of a certain Nagha Munshi, all along the right hand in cognito with the Right Honorable and worshipful Mr. Jan [illegible] been in matters of trade because of the childlike reverence of those people to the former Shahbandar Sayyid Ali Khan, by his own written confession, still properly remained indebted a certain amount of money, and of which amount however we could never obtain any clarity, except that he, Issourdas, to settle that matter, for Mahmudis 25,000 white, being ƒ 10,625.-.-. scraped together on loan from his impoverished family a capital in black money had to pay Mahmudis 32,500.-.-; likewise is now almost a similar matter concerning the broker of the English, named Sanker, regarding a Moorish servant, which his brother caused him, yet with the Moor only handed over to the Kotwal for the execution of punishment according to the country’s custom on account of proven and perpetrated theft; but the delinquent having succumbed under the tortures, and having expired a few days later, the transporter took to his heels, the Kotwal (: town bailiff :) remained unaddressed, and that matter has remained on the account of the said Sanker as a murder until now, just as he also, like a milch cow for every regent, is very well managed; and must also be, in whatever they require or desire, eager to pay up, and which has cost him within 1½ years' time well over 800 tomans, both in cash and goods, besides the suffered canings, affronts, and oppressions experienced each time. The said Issourdas also vanishes like snow before the sun, and the proverb: Conscientia nageth is indeed perceptible in him, but because we are with reason apprehensive, he, as the actual perpetrator of the Munshi’s death, through our interpreter David Sehid, literally shall become a handsome, even greater milk-giving animal than the other, is procul dubio. If this were cleared up, that anima afflictissima, spoken with respect he may well be called so, for to the 75,000 Shahis in black money mentioned in their request he surely also had to contribute, would be more glad, if shame did not hold him back, and does so indeed, over that matter, nothing other than sitting, sighing, grieving, and brooding, as they do over the debt of the bills of exchange, since lamentable reasons are continuously repeated about this, namely how that tragedy of fate could effectively be reckoned under the Tata, as they had been here at that time, but not in Isfahan, and God knew whether any means could have been devised there, the bills of exchange to outstanding account, pretexts of being able to extort was more properly said, to draw up and have liquidated, not long ago. Issourdas was held in custody by the same Mirza Mirza Taqi here to secure all royal cash, etc., firmly hoping for your Honors' mercy, as well as then, but we deemed not to be able to assent to them in granting this, yet comforted them that the humblest report about this had already repeatedly been dutifully given to your High Honors, that they only had to have patience, and not inconvenience your High Honors in your weighty occupations at present, since we took it for granted, in case it might please your High Honors in due time to relieve them of that amount, would indeed from your own benevolent motives be pleased to proceed to do so, and herewith they are somewhat relieved again, and with which we hope to have obtained an end for some time to the constant complaints of those people, in which we are nevertheless not able to help them. That this debt makes them dejected in the service, we experience daily by their slight credit, listlessness, and that connected with the little experience in trade; and even less making their address at the court, where such belongs. Then of Issourdas’s accident they have not uttered a word, and therefore we very humbly pray your High Honorable and Great Worships kindly to strengthen us in one and the other with orders how we must act regarding this Issourdas and the whole broker’s affair, seeing that it has become entirely so bad and contemptible in that respect, that it were indeed to be wished otherwise, and moreover everything, not superfluously (: however sorry we are to have to deal with this in the service entrusted to them :) was yet known and certified. High Honorable, Great, Worshipful, Steadfast, Valiant, Most Wise, Far-sighted, and Most Generous Lords and magnanimous mercy would be granted by your High Herewith Lords. — and the door would undoubtedly grant them a gracious hearing, if they might lay down a humble petition at your High Honorable and Great Worships' feet, being confident of still being able to maintain, yea even to see the same flourish again shortly as before, and towards which the affairs of the realm, by the obtaining of Tahmasp Khan's triumph upon triumph, scarcely presenting the worst appearances, we conclude, in the hope that the Almighty will graciously be pleased to take the Company's true interests, both here and everywhere, and your High Honorable and Great Worships' illustrious and most revered persons in particular, into His provident hand; with this heartfelt wish and the most humble prayer to be granted favor for our undertaking in general, we remain, after having recommended our humble persons in all humility to your High Honors' gracious protection, with the most conceivable high esteem, /:was signed:/ your High Honors' faithful, submissive, obedient, and humble
Dutch transcription
3911 door hebben het domtrent d' eerstgeme:, ten tijde dat bescheijt g'obtineert den eenen uijt beijde gebroe„ bool het doen messaceeren van eenen Nagha moenschi /:al thoos de regter hand in cognits bij den wel Edelen agtb: heer Ian alts(q: g:) geweest in zaekelijkheden van schonp:s handal„ wegen de kinderlijke erverentheijd dier menschen aan den geweest zijnde sjabandhaar secidalie Chan bij eijgene schriftelijke bekentenisse nog deugdelijk schuldig gebleeven te zijn een par„ „thij geld, en van welkels hoeveelheijd egter geen bescheid oit hebben kunnen erlangen, maar wel dat hij Issoudas, tot die zaeke te beslissen, voor ma=t 25000. wit, zijnde ƒ10625. —. —. ter leen bij den anderen geschraapt van zijne uijt gemergelde famille een capitaal aan swart geld heeft moest opbrengen ma=t„ „ 32500. – -; zoo danig is nu bijkans eene gelijke zaeke van den makelaar der Engelschen: sanker gen:t, over een moor„ „se dienaar, die zijn broeder hem ge„ causeert heeft met de moor egter nog maar aan den koeterwaal ter straff oeffe nin„ „ge nae 'slands wijse overtegegeven wegen be„ „wezenen en geperpetreerde diefstal; dog den delinquant bezweeken onder de strappazes, en eenige dagen naderhand gecreveert zijnde, is den transporteur het hazenpad ingeslagen, den koe „terwal (:stads schout :) onaangesprooken geble„ „ven, en die zaeke als een moord voor reek: van gem=te sanker tot nog gebleven gelijk hij ook net als een melk koe, voor ijder regent, zeer wel gereerd is; en ook wezen moet, in wat maar benodigt zijn, off begeeren, greetig op te brengen en't gunt hem zedert 1½ Jaar tijds wel meer als 800. thomans soo in contant als goed ge„ kost heeft buijten de geledene stok slagen, aff„ „ronten, en knellingen telkens overgekomen: gemelde Jssourdas evaneert ook als seeuw voor de zou, en is wel het spreek woord: Cons„ „cientia naget aan hem te bespeuren, maar om dat we met redenen bedugt zijn, hij, als den eijgentlijken perpetrant van moenschiep schen, door onzen tolk David Sehid, woordelijk nog een sraaij meerder melk gevend dier, als den anderen zal kunnen worden, is procul dubio hier in ondaae was, zoude die arma attimuss:t met „ in eerbied gesprooken mag hij zoo ge„ noemd werden, want tot de in haar request gementioneerde 75000 ik:s swart geld heeft hij dog ook moeten contribueeren meer ver„ „blijd zijn, als hem de schaemte wederhouden zoude, en ook doed, over die zaeke, niet dan zugtende te zitten treuren, en peijn„ zijn gelijk sij doen over de schuld der wissels, vermits daar van lamentable redenen, geduijrig reijtireeren te weeten hoe dat tragoediuij noodlat, effective onder„ de tata konde werden gereekend, zijlijk daenmaels hier, maar niet in spahun geweest waren, en Gad wuste het, off en geen middel aldaar zoude te practiseeren geweest, de wissels te uijt staande reek: 7: pretexten van te kunnen Extor„ queeren was wel eijgentlijker gezegd:) op te maeken ent„ liquideeren laten nu niet lange geleden regt: „ders Issourdas bij den zelven miersa in heg„ miersa Takkie hier is geweest om alle Coninglijk de contanten te bevaren &: &:a vastelijk Edelhedens ontfermenisse g'apend, mitsg=rs dan dies antsrdag maar maetihukniaet ons, in haar zulx tot te staan ver„ meind, niet te mogen aanmentigen Edog getroost, dat daar over reeds het nederigste berigt meermaels aan uw Hoog Edelhedens schuldpligtig waar gegeven, zijlijk maar geduld moesten hebben, en uw Hoog Edelhedens in derzelver hoogwigtige accupa„ tien tegenwoordig niet in commo„ „deeren, vermits we zeker stelden ingevalle het uw Hoog Edelhe„ „dens in der tijd mogte behagelijk zijn, haar van dat bedragen t' ont„ heffen, wel uijt eijgene benevalente motiven daar toe zouden believen te treeden en hiermede zijnse een„ weijnig weder gesoulageert en met welk we hoope van de geduirame klagten dier menschen waarinne we haar dog niet vermogens zijn te helpen ook, en eijnde voor een tijdlang te zullen hebben g' obtineert dat haar die schuld in den dienst merslagtig maekt, onder„ vinden we dagelijx aan het geringe Creditt lustloosheijd, en dat aan„ „een geschakeld ziende van de wijni„ „ge experienties in den handel; en nog minder bij desastale haar addresse te moete maeken, waar zulx behoord dan van Issourdas accidens, hebben zij geen woord gerept, en daarom bidden we uw Hoog Edel gestr=n groot agtbaarhedens zeer ootmoe„ „fdig in 't een en ander gunstiglijk ons met ordre te sterken hoedanig omtrent desen Issoudas en de gand„ sche makelaars affaire zullen moeten handelen aangezien het in zijn geheel zoodanig slegt, en veragtelijk daar mede is geworden, dat het wel anders te wenschen, en overzulx maar alles niet, ten overvloede (: hoe leet ons zulx ook is daar mede te moeten om„ gaan in den dienst haar toe„ vertrouwd:) nog bekend, en ge„ Certificeert was. Hoog Edel gestrenge, groot agtb: Erntveste manhafte wel wijse verra siende en zeer genereuse heere en Edelmoedige barenhertigh:t door Uw Hoog Hier mede Heeren. — zoude werden verleend, en de deur van haar ongetwijffeld een genadig verhoor ten daar omtrent mogten nederleggen van vertrouwen wezende, als nog eens een nederig supplicq aan Uw Hoog Edel gestrenge Groort agtbares voe„ staande te kunnen houden, maar zilvs den„ zelven wederom in't kort te mogen zien floreeren als voor desen, en waar toe de zaeken des rijx, door de behalinge van Thamas Chaus triumph, op triumph, de d' slegste apparentien net verbeeldende sineeren we, in hoope den allerhoog„ „sten 's comp=s waare belangens soo hier, als overal, en uw hoog Edel gestren„ „ge groot agtbares illustre en seer gerevendeerde persoonen in't bijsonder, zal genadiglijk believen te neemen in zijne providente haede; met desen herti„ „migen wensch en d'allernederigste bede van welduijdinge onses onder windens in't generael te mogen deelagtig worden ver„ blijven we nae onze geringe perzonen in uw hoog Edelhedens gratieuse pro „tectie in allen demoed gerecommadeert te hebben met de uijtden kelijste hoog„ „agtinge /:onderstond:/ uw hoog Edelhedens getrouwe onderdanige gehoorsame, en oot„
English
courageous servants was signed C.s Koenz, Cornelis Engelsen, M.r Heijnitz, W. Meester, J.n Bout, E.s Nuijts, C.s de Haar, notary and private secretary, the Lordships' gracious orders not only in the margin Gamron the 24th of August 1735 and Your Right Honorable High Mightinesses having conscientiously acquitted us, in order that this state through God's holy assistance agrees with the framework of this directorship currently concerted, 3912 the same was laid upon my conscience by the recent letters received from there, dated the 19th of April and the 10th of June aforementioned, but not in the way of going astray. Consequently, this is apparently in doubt, but can still be cleared up by sending copies thereof if a secure opportunity for this could be found. But this now already taking place, I still remain fearful that they will not undertake to make redress concerning the broker Moeltjent, since Mr. Gutchi, besides the denoted discharge in the first-mentioned Basra letter dated the 25th of May of which I shall speak hereinafter, indicates quite earnestly that it were better they should appoint and at the same time assemble a that he received just deserts for the abuse of the excessive trust, pages 55 and 74, in the cited missive of the merchant and first resident regarding a capital of around Codo tomans entrusted to him, Moeltjent. My timidity regarding the aforementioned subject increases even more when I come to confront the clear discharge in that same letter, as cited hereinabove, with the proofs under numbers 12 and 14, which Mr. Gutchi likewise arranges in order for demonstration and instruction that the deceased senior merchant and commander of this directorship, the honorable Mr. Dames Heij of blessed memory, effectively had so considerable an amount drawn through the said person before his departure, and at the same time had left orders with the same NB in secrecy to settle the same from the upcoming debit of the Company's merchandise, and what also actually and, God mend it, had happened to the amount of 1039 tomans, see their Honors' letter pages 69 and 70, which not only still ran at 2 and 3 percent per month, but will also have to be liquidated, requesting to sequester everything, both here and what might be thought to be on Batavia itself, until their Honors in Batavia have judged thereupon and decided those matters. Thus it now appears that reasoning was conducted pro and contra, first condemning that broker by making him receive his just deserts, and likewise the deceased gentleman by holding him to be such a man who must indeed be charged with all that borrowing of money, whence it follows ergo to carry out the interim sequestration etc. In order now for us, the collective members, to deliberate on this questionable and no less dreadful affair as the first point, and to the best of our knowledge and conscience, to discover in all humility to the aforementioned High Honors, under whose gracious and much more penetrating judgment we have constantly sought to prove ourselves submissive and obliging so that their high esteem remains inclined toward us, from the motives perceived by us, who in the case at hand is culpable with the most reason, and accordingly liable to satisfy to the Honorable Company not only the losses already suffered, but also the financial losses to be incurred in the future. Concerning this, I refer myself in advance to the secret Resolution of the 10th of June of the past year, since we founded the same upon the highly wise order given in the year 1694, dated the 12th of November, to be found in the compilation pages 14 and 15, and I shall say of the broker's proofs that they were made clear to me as well from his books as from the granted attestation through one of the dates of the 25th of May and the 13th of June last past, being also according to my thoughts not only with quite as much astonishment as by me to be attributed to the title as could be wished, especially when the latest letters sent to them. Just as I, this being so, shall today, in order to remind Your Honors beforehand in a friendly manner in accordance with my bounden duty of the precautions already put into effect, see by separate letters and resolutions, and it is well to be hoped that the same will cause a different impression for those Residents. Single-minded, their blessing framework with this present state of affairs a proportionate notary and private secretary best framework according to our sworn duty in everything that this slight to salvage, or the debtors rather
Dutch transcription
moedige dienaren /:was getekend:/ C„s koenz Cornelis Engelsen, M„r Heijnitz:, W: meester J„n Bout, E„s Nuijts, C„s de Haar n„a en p„r secretaris „baarhedens gratieuse ordres niet alleen /:in margine:/ gemron den 24: aug=so o 1735. — en uw hoog Edel gestrenge groot agt„ ons gemoedelijk g'acquiteert hebbend, omme dies staat door Godes heijligen bijstand, accordeert bestek van dese directie thans concerteert, 3912 het selve is mij in 't gemoed gelegd, door de Jongste van derwaard ontvangene brieven van dagtekenings 19:' april, en 10:' Iunij voormeld, maar niet in den weg 't zoek raeken, Consequent is dit schijnbaar in twijffel, dog kan nog door het senden van dies afschriften, als sig eene secuure gelegentheijd daer toe liet vinden geligt werden: maar zulx nu al geschiedende, zoo blijve ik nog bevreest, zijlieden geen redres ondernemen zullen te maken, omtrent den maekelaar Moeltjent, dewijl den heer Gutchi, buijten de gedenoteerde decher„ „ge bij eerstgemelde Bassourase briev gedagtekend 25: maij (: waar van in 't vervolg spreken sal:) gandsch ernstig te kennen geeft, het beter, 14: en 15:) dienden aan te stellen, en te gelijk een misdal te bezame dat hij loon nae werken ontving, over 't misbruijk der alte groote vertrouwendheijd /:pag: 55 en 74:/ bij geciteer de missive coopman en eerste resident wegens een ca¬ =pitael van circum Codo thomans hem moeltjent ge confideert; mijne timiditeijt ten subjecte voormelt. accresseert nog meerder, wanneer de duydelijke decherge in die selve briev, als hier boven is aengehaelt kome te confronteeren, met de bewijsen onder ne1z en 14 die den heer Gutchi gelijksaem in ordre steld ter aen en overwijsinge, dat den overleedenen opercoopman en gezaghebber dezer directie, den E: E: Heer Dames Heij zal:, effective soo een consi„ C=derabel montant door gedagte dertoih voor syn vertrek ligten, ente gelijk ordre aenden zelven /:NB in den secretesse:) naegelaeten hadde 't 't zelve uyt den aenstaenden Debet van sComps coopmanschappen te voldoen, en 't geene Cook wezendlijk (:Edog, God betert 't :/ was geschied op thomans 1039: / vide haer E=s briev pagina 69, en 70: dewelke niet alleen nog cours hiel =den met 2 en 3 pC=t. 'smaends, maer ook sullen moeten geliquideert werden: versoeken om alles soo alhier, als 't geene op batavia, ja selvs se dagt mogte te sequestreeren, tot dat hie dat haer a =tavia daer over gejugeerd en die zaeken gedecideert hebben, dus blykt nu dat sio en contra werd geraisonneerd, condemneerende eerst dien make =laer, met hem coon na werken te doen ontvangen, enden heer saliger insgelijx, met hem voor soo een man te houden, die alle dat leenen van penningen, inder daed g'in„ =cumbeerd moest werden, waer uijt 't ergo spruijt, d' Jnterim te doene sequestratie Etc: Omme nu door ons gezamentlyke leeden over deze questieuse en niet min akelige affai =ze, als 't eerste point te raemen, en nae beste weeten en geweeten, hoogstgemelde Jaer Hoog- Edelens /:onder welkers gratieux en veel penetranter Jugement, w' ons telkens sub mis en obligeant hebben tragten te bewijze dat dies hooge agtinge ons toegewogen blijve: uijt die bij ons gevoelde motiven in alle ootmoedigheijd te decouvreeren wie in cas subjects met de meeste reeden culpabel, en dien volgens aenspreckelijk is van niet alleene de reeds ge„ =leedene schaeden, maer n in't toekomende onderworpen werdende geldschaede, aen d'E: Comp: te moeten voldoen! hier overgedraege ik mi voor aff aende secreete Resolutie van 10 Junij, J=o leeden, vermids wij 't zelve ge„ =fundeert hebben, nae de hoogwijse Ordre gegeven A=o 1694. in dato 12:en novembers /:te vinden in't recuill pag: 14. en 15: :/ en sal van den maakelaer zijne bewijzen= zeggen, dat mij die soo wel uijt deszelvs boe¬ ken, als de verleende attestatie, door een de datis 25:' Maij en 13:' Iunij laatst verstreken, zijnde ook nae mijne als te wenschen, insonder, als de haarlieder toegeschikte jongste brieven gedagten door UWE:s niet alleene met immers zoo veel vervonderinge, als door mij titul t'attribueeren; gelijk ik (:dit soodanig sijnde :) sal heden, om uwE:s nae volgens mijne verschuldigde pligt, voor aff vriendelijk te rememoreeren, de reeds in 't werk gestelde pracauties, bij apparte brieven, en resoluties te sien, en dat deselve een ander denkbeeld aan die Residenten zullen Causeeren, zoo is wel te hoopen Enkeldens - hunen segen bestek met dies praesente geschapentheijd een evenmatigen 55 de, rad ar linge leert „ se sou„ cuur„ tot regee¬ „ en sal aa 5: r„a en p„r secretaris beste k nat onsen Eeden pligt, in alles wat dit geringe tot./ salveeren, offte de debiteurs eerder
English
Secret Resolution taken in the Council of Gamron by them chosen with humility and reason. Concerning the first-mentioned, around the time that Miersa Pakkie was here in order to draw up and liquidate all outstanding royal accounts, or more properly said, under pretexts of being able to extort them, we have now not long ago obtained proper information that one of the two brothers Issourdas was harassed by the said Miersa into doing violence to a certain Nagha Moenschi, who was always the right hand in confidential matters to the Honorable and Respected Mr. Jan Alts, of blessed memory, in matters of the Company's trade, owing to the childlike inexperience of those people towards the former Shahbandar Secidalie Chan, according to his own written confession, still for [illegible] money, of which amount, however, we could never obtain any certain information; but indeed that he, Issourdas, in order to settle that matter, having scraped together on loan from each other for 25000 white mahmudis, being ƒ10625. —. —, had to produce a capital in black money of 32500 mahmudis from his exhausted family. Almost a similar case has now happened to the broker of the English named Janker, concerning a Moorish servant whom his brother caused him to turn over, with the Moor, to the Kotwal for the execution of punishment according to the custom of the country on account of proven and committed theft. But the delinquent having succumbed under the strappado and died some days later, the conveyer took to his heels, the Kotwal, being the town bailiff, remained unprosecuted, and that matter has remained on the account of the said Janker as a murder up to the present; just as he is also, exactly like a milk cow, very well regarded by every regent, and must also be so, eagerly supplying whatever they need or desire, and which has cost him over the course of one and a half years' time well over 800 thomans, both in cash and goods, besides the suffering of caning, insults, and extortions repeatedly encountered. The said Issourdas is also vanishing like snow before the sun, and the proverb *conscientia mordet* is indeed noticeable in him; but because the perpetrator of Moenschi appears, verbatim through our interpreter David Sahid, to be able to become an even finer cow yielding more milk than the other, is *procul dubio* to be presumed. Therefore, if he were dead or gone, that poor [illegible], respectfully speaking he may be so called, for he too had to contribute to the 75000 black iks mentioned in their petition, would be more rejoiced than his shame would restrain him, and indeed does, sitting in grief and sighs over that matter, lamenting and pondering as they do over the debt of the bills of exchange, since lamentable reasons are continually reiterated regarding this, to wit, how that tragedy of distress could effectively be reckoned among the misfortunes, as they were then here, but not in Isfahan, and God knew whether no means could have been practiced there to secure the bills of exchange or the debtors earlier. Wednesday, the 6th of July 1735, before noon. After the assembled members had met again upon the convocation made by the Director and had taken their seats, His Honor was pleased to propose at the outset that, however earnest his efforts had been and still were to proceed with all possible speed and effectuate, in conformity with our public resolution of the [illegible] and our earlier joint resolution of the 5th of May prior, the dispatch of the present ships, alongside the necessary report to Their High Mightinesses in Batavia concerning the general state of the Honorable Company's weighty affairs in this Directorship, and on the other hand to avoid the expected further requests for the loan of one of the said keels for the well-known voyage to Diwel, cited *obiter* in our said resolution of the 5th of May, and of which, the rumor having already flown over here and being strongly whispered among the natives, we shall certainly, with a longer stay of those vessels, irrefragably remain molested on account of the reputation for trustworthiness, harmful in that case, over our neighbors; yet until now, all his efforts devoted thereto, regarding the drafting and arranging of the said formal advices to Their High Mightinesses, he had with the most painful emotion seen thwarted, indeed almost brought to a standstill and completely overturned by a concatenation of intervening inconveniences of, besides daily domestic business, a voluminous bundle of writings consisting of 13 letters with their annexes, brought successively in the past and current month both from the outer and the respective subordinate counting-houses, and for whose reading, required revision, answering, etc., the entire interim that was required for the work already begun was almost consumed and spent; among which, however, none caused more difficulty, confusion, and delay than the Basra letter received under the date of the first of this month, which contained more words than sense, dated the 25th of May prior, known to everyone in the Council by virtue of the completed round-reading, since among other things there were principally the delayed reports concerning the true circumstances according to the ministers' allegations, but improper according to ours, and verification of the alleged left debts of the deceased Senior Merchant and Director, the Honorable Mr. Dames Heij, of blessed memory, to the amount of 2590 thomans, or on closer demonstration 2475 thomans and 60 [illegible], and the thereby reduced capital of the Honorable Company's cash treasury to an amount of 2045 thomans; for after His Honor, thus continuing with his reasoning, had long reflected upon these affairs, as His Honor considered it not convenient before their handling, the further particulars
Dutch transcription
Secreete Resolutie genomen in Raade van Gamron (door hunlijk met demoed, en raison verkozen wij hebben hier ontrent d' eerstgem:, ten tijde dat miersa Pakkie hier is geweest om alle Coninglijk uijt staande reek: /: pretexten van te kunnen Extor„ queeren was wel eijgentlijker gezegd:) op te maeken en„ liquideeren laten nu niet lange geleden regt. bescheijt g'obtineert den eenen uijt beijde gebroe„ „ders Issourdas bij den zelven miersa in heg„ den het doen mellaceeren van eenen Nagha moenschi /: al thoos de regter hand in cognits bij den wel Edelen agtb: heer Jan alts (q: g geweest in zaekelijkheden van schonp:s handel wegen de kinderlijke ervarentheijd dier menschen aan den geweest zijnde sjabandhaar secidalie Chan bij eijgene schriftelijke bekentenisse nog tth: geld, en van welkels hoeveel heijd egter geen bescheid oit hebben kunnen erlangen, maar wel dat hij Jssoudas, tot die zaeke te beslissen, voor ma=t 25000. wit, zijnde ƒ10625. —. —. ter leen bij den anderen geschraapt van ijne uijt gemergelde famille een capitaal aan swart geld heeft moest opbrengen ma=t„ 32500. — -; zoo danig is nu bijkans eene gelijke zaeke van den makelaar der Engelschen: Ianker gen:t, over een moor„ se dienaar, die zijn broeder hem ge„ causeert heeft met de moor egter nog maar aan den koeterwaal ter straff oeffe nin„ „ge nae 'slandswijse overtegegeven wegen be„ „wezenen en geperpetreerden diefstal; dog den delin quant bezweeken onder de strappazes, en eenige dagen naderhand gecreveert zijnde, is den transporteur het hazenpad ingeslagen, den kos„ „terwal (:stads schout:) onaangesprooken geble„ „ven, en die zaeke als een moord voor reek: van gem=te sanker tot nog gebleven gelijk hij ook net als een melk koe, voor ijder regent, zeer wel gereerd is; en ook wezen moet, in wat maar benodigt zijn, off begeeren, greetig op te brengen en't gunt hem zedert 1½ Jaar tijds wel meer als 800. thomans soo in contant als goed ge„ kost heeft buijten de geledene stok slagen, aff„ ranten, en knellingen telkens overgekomen: gemelde Jssourdas evaneert ook als sneeuw voor de zou, en is wel het spreek woord: Cons„ cientia naget aan hem te bespeuren, maar om dat ot lijket perpetrant van moenschiep schen, door onzen tolk David sahid, woordelijk nog een fraaij meerder melk gevend dier, als den anderen zal kunnen worden, is procul dubio te voronderstellen; derhalven als hij dood, off daan was, zoude die arme attimsj:t met „ in eerbied gesprooken mag hij zoo ge„ reg noemd werden, want tot de in haar request gementioneerde 75000 ik:s swart geld heeft hij dog ook moeten contribueeren meer ver„ blijd zijn, als hem de schaemte wederhouden zoude, en ook doed, over die zaeke, niet dan zugtende te zitten treuren, en peijn„ zijn gelijk sij doen over de schuld der wissels, vermits daar van lamentable redenen, geduijrig reijtireeren te weeten hoe dat tragoediuij noodlat, effective onder de tata konde werden gereekend, zijlijk daenmaels hier, maar niet in spahan geweest waren, en God wuste het, off en geen middel aldaar zoude te practiseeren geweest, de wissels te salveeren, offte de debiteurs eerder redensdag den 6:' Julij 1735 voor den middagh Na dat de gezamentlijke leden weder, op de gedane Convocatie van den heer gezaghebber vergaderd, en hunne zitplaatse genomen hadden, gelievde welmelde zijn E: deselve ten aanvang voor te dragen, dat hoe ernstig ook sijne pooginge geweest, en nog ware, om Conform ons publicq arrest van den ons vroeger gemeen besluijt van den 5:' maij bevorens:) der praesente schepen „digd verslag aan haar hoog Edelhedens tot batavia wegens den generaalen toestand, van 's E: Comp:s swaarwigtigen ommeslag in dese Directie en andersdeels ter ontwijkinge der praesumptive nader verwagt werdende aansoekinge, tot de ter leen erlanginge van een der d„o kielen voor de bewuste togt na Diwel, obiter bij ons gem: besluijt van den 5: maij geciteerd, en waar van (:dat gerugte reeds hier overgevlogen, en verspreijd sijnde onder den inlander sterk gemompeld werdende, wij gewis, bij langer vertoev dier bodems, onwederleggelijk zullen gemolesteert blijven, ter zaeke van de in dat Cas schadelijke hoem van vertrouwentheijd, boven onse gebuuren met alle mogelijke spoed voort te setten, en te doen efect sorteeren, dog tot nog steeds alle het zijne daar toe aangewende, ten belange van het Concipieeren, en inrigten der opgedagte formeele advisen aan Wel„ „melde haar Hoog Edelheedens met de smertelijkste aandoe„ „ninge hadde moeten sien traverseeren, ja genoegsaam stille staan, en gansch om- verre-werpen, door een aan een schakelinge der tusschen komende incon„ „venienten van (:buijten de dagelijxe huijsselijke bestellingen) een volu„ „mineuse bondel geschriften, bestaande in 13: stux brieven met derselver bijlagen, zoo van de buijten als de respective subalterne Comptoiren, in de gepasseerde, en dese maand successive aangebragt, en tot welkers Lectura, vereijschte revisie, rescriptie Etc:a, den geheelen tusschen tijd, die tot het reeds begonnen werk gerequireert wierde, bijkans gecon¬ „sumeert, en door gebragt ware; onder des gene nogtans meer swarigheijds, haspelings, en retardement gecauseerd hebbende, dan de onder dato p„mo dezer ontvangene bet=woord- dan Zinrijke Bassourase brieff, van den 25: Maij bevorens (:elk uijt den Raad mits de volbragte rondlesinge bewust:) alsoo onder anderen daar bij ten principalen de gedilaijeerde berigten, wegens de naar der ministers voorgeven eijgentlijke, dog na der onser oneijgentlijke omstandigheden, en verificatie, der praetense nagelatene schulden, van den overleden oppercoopman, en gesaghebber den E: E: heere Dames Heij Z: g: ten bedrage van thomans 2590:— off bij nadere aanwijsinge van thom:s 2475: 60:, en daar door verminderd Capitaal van 's E: Comp:s geld Cassa tot een montant van thomans 2045:—; want na dat Welmelte sijn E: (:dus met rai„ „sonneeren voortvarende:) zig langen tijd ter overpeijnsinge van dese affaires, (:als zijn E: bedunkens niet gevoeglijk voor dies afhandelinge de verdere particulariteij
English
from the aforementioned letter actually concerning that residency, and being able to bring it to the agenda in the meeting, had applied himself according to the weight of its division, the matter had appeared to His Honour so entangled, precarious, and suspicious, that in order to tackle the affair with full seriousness and from its foundations, a verbal proposal to that effect might easily not have such an effect toward a well-conducted decision as, on the contrary, could reasonably be assumed and expected after a written memorial. His Honour therefore declared that he had judged it to be the safest and at the same time most proper means to choose the latter, both for his own convenience and that of the members and for better accountability, wishing not to forfeit the highly esteemed favor of the Noble Supreme Indian Government at Batavia through this extraordinary procedure in this extraordinary case, and to take it in hand; which had indeed been started with all human possibility, but there had been no opportunity before today to present the same. Hereupon, His Honour having shown that paper and handed it over for reading, it was found to be of the following content: Written secret memorial for consideration regarding the trading post of Rassoura, respectfully submitted to the Honourable Messrs. Cornelis Engelsen, Michael Heijnitz, Willem Meester, Jan Bout, Elias Nuijts, and Christoffel de Haan, all present joint members of this political council, on account of its alarming state, as will appear. Honourable Gentlemen and Good Friends, The heading of this document will undoubtedly establish the foundation for anyone who will please note the words alarming state. The dispatch undertaken on the 8th of the past month of June, the same being brought to mind by the latest letters received from there, dated 25th May and 13th June last, has in my opinion not only been read by Your Honours with at least as much astonishment as by myself, but is also reason to attribute an equal title to that never-supposed state of affairs with its present condition. Since this is so, I shall today, according to my bounden duty, first kindly remind Your Honours of the precautions already put into effect, as seen in separate letters and resolutions. That these will cause a different perspective among those residents is as much to be hoped as wished, especially if the latest letters sent to them, dated 19th April and 10th June aforesaid, do not get lost along the way. Consequently, this is seemingly in doubt, but can still be remedied by sending copies thereof when a secure opportunity presents itself. However, even if this is done, I still remain apprehensive that they will not undertake to make redress regarding the broker Moeltjent, since Mr. Gutchi, besides the noted discharge in the first-mentioned letter from Bassoura dated 25th May of which I shall speak hereinafter, indicates quite earnestly that it would be better and more reassuring for him if we were to appoint another broker, see pages 14 and 15, and at the same time find a means that he receive his just deserts for the abuse of the all-too-great trust, pages 55 and 74 in the cited letter, placed by the merchant and first resident in him, Moeltjent, regarding a capital of about Codo thomans confided to him. My apprehension on the aforesaid subject increases even more when I come to confront the clear discharge in that same letter, as cited above, with the evidence under numbers and 14, which Mr. Gutchi likewise arranges to indicate and demonstrate that the deceased senior merchant and director of this agency, the late Honourable Mr. Dames Heij, actually had such a considerable sum taken by the said trading post before his departure, and at the same time had left orders with the same, note in secrecy, to pay the same out of the forthcoming credit of the Company's merchandise, which indeed, God mend it, actually happened to the amount of 1039 thomans, see their Honours' letter, pages 69 and 70, which not only still ran at interest at 2 and 3 percent per month, but will also have to be liquidated. Requesting that everything, both here and what is at Batavia, even including orphan funds of the aforesaid deceased gentleman, be judged and decided by their High Mightinesses, the Supreme Indian Government at Batavia. Thus it now appears that arguments are made pro and contra, first condemning that broker by making him receive his just deserts, and likewise regarding the late gentleman as such a man who actually ought to be charged with all that borrowing of money, from which the consequence arises to execute the interim sequestration, etc. Now, in order for all of us joint members to address this questionable and no less dismal affair as the first point, and to the best of our knowledge and conscience, to discover in all humility to the aforementioned High Mightinesses—under whose gracious and much more penetrating judgment we have constantly sought to prove ourselves submissive and obliging so that their high esteem remains inclined toward us—from the motives perceived by us, who in this case is most reasonably culpable and consequently liable to compensate the Honourable Company not only for the damages already suffered, but also for future financial damages to which it is subject. Regarding this, I refer myself beforehand to the secret Resolution of 10 June last, since we founded the same upon the highly wise Order given in the year 1694 on 12 November, to be found in the compilation, pages 14 and 15. And concerning the broker's evidence, I shall say that from his books as well as from the attestation granted, through a No. 3. 5 to
Dutch transcription
ten uijt gemelte briev die residentie eijgentlijk betreffende, toucheeren, en ter besoigne in vergaderinge voordragen kunnende:) naar de gewigte van derselver verdeelinge verledigd hadde, was het een en ander zijn E: zoodanig g'embrouilleert haggelijk en suspect voorgekomen, dat om de zaeke met vollen ernst„ en ex fondaments aan te tasten, een mondelinge propositie â: usc veel ligt niet van die uijtwerkinge, tot een wel beleijde decisie sou„ „de wesen, als in tegendeel na een schriftelijk verthoog, met reden konde ondersteld, en verwagt werden; betuijgende sijn E: dierhalven het secuur„ „ste, en teffens oirbaarste g'oordeeld hadde, het laatste middel, zoo tot eijgen, als der Leden gemak, en betere verantwoordinge (:onder Wensch van de hoog geschatte welduijdinge, der Edele hooge Indiase Regee„ „ringe tot Batavia niet te zullen derven, door dese extra=ordinaire behandeling, in dit Extra ordinair geval:) uijt te kiesen, en bij der hand te nemen, waar aan dan ook met alle mensch mogelijkheijd begonnen, dog niet voor heden gelegentheijd geweest ware, het selve te laten dienen; hier op welmelte zijn E: dat papier verthoond, en ter lectura over „gereijkt hebbende, wierd zulx bevonden van den volgende inhoud. — Schrifftelijk secreet verthoog ter ponderatie wegen 't Comptoir Rassoura aan DE: heeren Cornelis Engelsen, Michael heijnitz, willem Meester, Ian bout, Elias nuijts, en Christoffel de haan gesamentlijke Leden deser poli¬ „ticquen tafel respective overgegeven wegens dies bedenkelijken staat, als blijken sal Sijne Geerde Heeren, en goede Vrienden s hoofd deses, sal het fondament ongetwijffeld leggen kunnen, bij den genen, alle praesent 8: der verwezen maand Iunij de ondernomene depeche (:die zelve ter die gelieve te remarqueeren de woorden bedenkelijken staat 3912 het selve is mij in 't gemoed gelegd, door de Jongste van derwaard ontvangene brieve de datis 25:' Maij en 13:' Iunij laatst verstreken, zijnde ook nae mij gedagten door UWE: niet alleene met immers zoo veel verwonderinge, als door mij heeft kunnen geschieden, gelesen, maar ook wel oorsaeke, op een gelijke manier„ dat nooijt gesupponeerde bestek, met dies praesente geschapentheijd een evenmatigen titul t'attribueeren; gelijk ik (:dit soodanig sijnde :) sal heden, om UWE: nae volgens mijne verschuldigde pligt, voor aff vriendelijk te rememoreeren, de reeds in 't werk gestelde pracauties; bij apparte brieven, en resoluties te sien, en dat deselve een ander denkbeeld aan die Residenten zullen Causeeren, zoo is wel te hoopen als te wenschen, insonder, als de haarlieder toegeschikte jongste brieven van dagtekenings 19:' april, en 10:' Iunij voormeld, maar niet in den weg 't zoek raeken, Consequent is dit schijnbaar in twijffel, dog kan nog door het senden van dies afschriften, als sig eene secuure gelegentheijd daer toe liet vinden geligt werden: maar zulx nu al geschiedende, zoo blijve ik nog bevreest, zijlieden geen redres ondernemen zullen te maken, omtrent den moekelaar Moeltjent, dewijl den heer Gutchi, buijten de gedenoteerde decher„ „ge bij eerstgemelde Bassourase briev gedagtekend 25:' maij (:waar van in 't vervolg spreken sal:) gandsch ernstig te kennen geeft, het beter, en voor hem geruster te zullen sijn, wij een anderen makelaar (:vide pag: 14: en 15:) dienden aan te stellen, en te gelijk een middel te bezame dat hij loon nae werken ontving, over 't misbruijk, der alte groote vertrouwendheijd /: pag: 55 en 74:/ bij geciteer de missive coopman en eerste resident wegens een ca„ =pitael van circum Codo thomans hem moeltjent ge =confideert; mijne timiditeijt ten subjecte voormelt. accresseert nog meerder, wanneer de duydelijk de cherge in die selve briev, als hier boven is aengehaelt kome te confronteeren, met de bewijsen onder netz en 14 die den heer Gutchi gelijksaem in ordre steld ter aen en overwijsinge, dat den overleedenen opercoopman en gezaghebber dezer directie, den E: E: Heer Dames Heij zal:, Effective soo een consi„ =derabel montant door gedagte dortoir voor syn vertrek ligten, ente gelijk ordre aenden zelven /:NB in den secretesse:/ naegelaeten hadde 't 't zelve uyt den aenstaenden Debet van sComp=s coopmanschappen te voldoen, en 't geene Cook wezendlijk /:edog, God betert 't : / was geschied op thomans 1039: /vide haer E=s briev pagina 69, en 70: (dewelke niet alleen nog cours hiel =den met 2 en 3 pC=t 'smaends, maer ook sullen moeten geliquideert werden: versoeken om alles soo alhier, als 't geene op batavia, Ja selvs tot weespennen incluijs van welmelte heere sali¬ hoog-Edelens de hooge Jndiase regeering tot Baa„ te =tavia daer over gejugeerd en die zaeken gedecideert hebben, dus blykt nu dat sio en contra werd geraisonneerd, condemneerende eerst dien make =laer, met hem loon na werken te doen ontvangen, en den heer saliger insgelijx, met hem voor soo een man te houden, die alle dat leenen van penningen, inder daed g'in„ =cumbeerd moest werden, waer uijt 't ergo spruijt, d' Jnterim te doene sequestratie Et: Omme nu door ons gezamentlyke leeden over deze questieuse en niet min akelige affai =re, als 't eerste point te raemen, en nae beste weeten en geweeten, hoogstgemelde Jaer Hoog– Edelens /:onder welkers gratieux en veel penetianter Jugement, w' ons telkens sub mis en obligeant hebben tragten te bewijze dat dies hooge agtinge ons toegewogen blijve: uijt die bij ons gevoelde motiven in alle ootmoedigheijd te decouvreeren wie in cas subjects met de meeste reeden culpabel, en dien volgens aenspreckelijk is, van niet alleene de reeds ge„ =leedene schaeden, maer nog in't toekomende onderworpen werdende geldschaede, aen d'E: Comp: te moeten voldoen! hier overgedraege ik my voor aff aende secreete Resolutie van 10 Junij, J=o leeden, vermids wij 't zelve ge„ fundeert hebben, nae de hoogwijse Ordre gegeven A=o 1694. in dato 12 en november /:te vinden in't recuill pag: 14. en 15. :/ en sal van den maakelaer zijne bewijzen= zeggen, dat mij die soo wel uijt deszelvs boe ken, als de verleende attestatie, door een N„o 3. 5 to
English
but, my Lords, that such an individual, there some 400 paces according to my estimation, on mostly own bonds upon the departure of Castor and Pollux under his authorization belongs to van Suchtelen as second, or the native must also have known that he had nothing to do with it, and time, before the advice of these lords Ibellzadien was addressed, whether for payment, or indeed some necessary prior notice, while everyone will readily agree with me, the same reasonably corresponding, etc.; secondly, the same Basra servants confess that this gentleman in no manner whatsoever, neither by word of mouth nor in writing, concerning his left debts, would have declared himself otherwise than to Pogos in full and to the lord Gulchi only for 700 thoomand, to be seen in that letter pag. 62. 66.; thirdly, the said account debited to the deceased is the more acceptable, with the stated interest of 2 and 3 per hundred, partly because the taking thereof, according to Turkish law, may not exist at all, but it came to my knowledge in conversation when I lay sick there, that when they take unpermitted agio they add it to the principal sum, and the bonds are always inspected according to the fixed time, so that concerning that nation I could not make accusations, and much less the European Monsieur Boulehon, of whom the account makes mention and who is currently in loco, whom I had asked through the interpreter David Sahid with courteous greetings whether His Honour had or had not also had any outstanding accounts in Basra with the late Lord Commander Pey; if so, that I requested him to let me have an extract from his memorandum: whereupon he fully replied no, that he had never had an account outstanding with the deceased, but indeed with one Khodja Pogos, and apparently the same would be relevant therein: wherefore to do me a service, which one honest man was obliged to do another, he would extract that account and send it to me, so that also enclosed herewith along with its translations, Your Honours will be able to see with your own eyes that this Monsieur Boulehon, even if that cash had been entirely for the Lord Lat, took no usurious money: if one now, without the least passion, conscientiously weighs the upright way of life set down earlier in our cited separate resolution, against the documents shown, which are undoubtedly still in their Honours' memory, of the aforesaid late Heij, against those standing hereinabove, as I consider myself bound to deliberate with Your Honours' fair judgment, then it seems to me the credit of the broker's proofs falls away entirely, one and all, the aforementioned lords Gutchi, but one may also well suppose that and is such not enough to be attacked by supposition, in revenge of only from so many people would be able to obtain, or there would certainly, and the Armenian Pogos could expect and also obtain: that which separately with the other, according to the requirement of affairs, to negotiate and resolve concerning an embassy with that, or to undertake the commission, and consequently their inclination to the service of the Honourable Company could agree, and what is still necessary now, so that one could bring an end to all those spoiled affairs, to the luster and benefit, could dispose themselves, so as to and upon his stay with another gentleman, also Thus with unanimity of votes the aforesaid His Honour is thanked for it with most speed to be completed, so to receive qualified persons, one would also manage better, and from the ministry, if found good, one to two capable subjects could be employed for an expedition, as indeed happened in the year 1707, and the same case is to be seen in the outgoing letter book of the year 170 6/7, page 10, and in the day journal of that time in the August month, that the Right Honourable, Valiant, Great, and Worshipful Lord Frans Castelijn, first ordinary councillor and Director-General of Netherlands direction, with the Council, wished to cause Abraham van de Putt to come up, as would also very easily have occurred, had death not prevented the same; however, besides that the case differs somewhat between the casus positus and therefore with the Company's service neglected to cause to be restituted, it seems necessary in that residency could or might find good, in one to two gentlemen of this table thereafter quantity not corresponding but adducing, when the most extreme remedy must apply, the cause that in case Your Honours with me should be made of some docile India, at that time as supreme commander of this in a convenient and industrious manner, as naturally dying, someone from the then to be provided: I say then from to send, the question is who that would have been, without at just one remaining, coming to the place itself to me, of better and accountable reasons, the one is that all the goods going over into poverty would also have to leave, for the discharge of the said remaining debts according to the residents' words, and on the other hand, that one hopes, under the blessing of God in the coming October month by the aforesaid Their High Noble, Valiant, Great, and Worshipful Honours those vessels moreover might so happily see themselves strengthened with one or two ships at this roadstead, and as we with a but I will it is restful to me to rather first await Your Honours' upright deliberations in this matter of law evil left good memory, name, and family would remain defamed, if one concerning this quietly to the good feelings, and I therefore take though unasked the Almighty
Dutch transcription
maer myn Heeren dat soo een Enkelde, aldaer wel 400. passen nae myvoorthonding op meest eijgene obligaties bij 't vertrek van Castor en Polbux op sijne authorisatie hoort van suchtelen als secunde /:off den inlander moest ook geweeten hebben, dat bij daermeede niet te doen hadde. :/ en tijd, eer 't advis van deesheers Ibellzadien aengesphooken 't zij om de betaelinge, dan wel eenige noodwendige praeadvertentie, der =wijl ieder met mij wel sal willen 'tge¬ staen, het zelve met reedenen over eenkon Ete:, voor 't tweede bebenne dezelve bassou „rase bediendens, dat dien seer ingeenderleij mannier, nog bij monde nog geschrivte; wegens zijne naegelatene schulden, zig anders zoude hebben gedeclareert dan aen Pogos in't geheel en aendheer Gulchi maer van 700 thoomand, te sien bij die briev pag: 62. 66. ; voor 't van den defune to nog „ aen neemelijker, met den opgegevenen intrest van 2 en 3 ten hondert eensdeels dat het neemen van dien, volgens der turken wet, in't geheel niet weezen mag, maer mij is toen ik daer ziek gelegen hebbe, dis¬ =coursive te voorengekomen, datse wan¬ neer al onpermitteert opgeld neemen 't bij 't Capitael summeren, ende obligatie nae mate der gefixeerde tijd altoos werden ingezigt soo dat ik die natie betreffende niet zoude kunnen beschuldigen dat daer veel minder d' Europeesche vmonsn Bolty =lehon, waer van de reekening citatie maeekt enthans in loco is, door den tolk David Sahid onder genege groete hebbe laeten vraegen, off zijn E: met den heere Gezaghebber Peij zalr tot Bassoura ook eenige uytstaende reeken: gehad, off niet gehad hadde, soo Jae dat ik versogt mij uyt deszelvs memoriael Een Ex„ =tract te willen laeten toekomen: waerop hij volmondig gerepliceerd heeft van neen, noyt reekening met den defuncto uijtstaen te heb¬ ben gehad, maer wel met Eenen Godja Po„ =gof, en apparent zoude dezelve daer inne betrekkelijk wezen: wes om mij dienst te doen die een Eerlyk man aenden anderen g'obli„ =geert was, zoude hij die reekening Extra¬ heeren en mij toeschikken, invoegen dan ook hier nevens met dies translaeten gevoegd leggende, uE=s zullen kunnen oculeeren dat desen monsr Boulehon, alwaer =ren die contanten voor den heere Lat algeweest, geen woeker geld heeft genomen: ingevalle men nu de reeds bevorens, in ons geciteert apart besluijt, ter nedergestelde opregte levenswijze, met de verthoonde bij haer Edelens ongetwyffelt nog in ge ƒ Heij Zalr. , met die hier bovenstaen Geer gelijk is mij gehouden agte met uE=s. billij ke oirdeel te beraden, soo vervald dunkt mijn het Credit der bewijzen vanden makelaer wel, een van allen, gem: heeren Gutchi, als heugenisse zynde documenten, van welmelde maer men mag ook wel supponeeren dat derde werd gezegde reekening, ten lasten en is dan zulx niet genoeg bij onderstelli sonder de minste passie gemoedelijk overweegt g'attacqueerd te worden, in revenge van alleene van soo veele menschen zoude kunnen obtineeren, off daer zoude immers moeltjens, en den armeender Pogos nen verwagten en ook erlangen: 't ge apart met den anderen, nae vereijsch van zaeken, verhandelen en besluijten wegens eene besendinge met dien, dan wel =missie t'aenvaerden, en dien volgens resi¬ =re neijginge tot den dienst der E: maetschap„ konde overeenkomen, en't nodige nog thans dat men een eijnde van alle die ver¬ =brodde affaires, tot luijster en voordeel =pije, sig konde disponeeren, omme die Con bij sin verblijv„ met een ander heer, ook Aldus met eenparigheijd van stemmen de meeste spoed te zullen vervaerdigen, zoo bedankt welm: zyn E: daer voor genegent gequalificeerdens t'ontvangen, zoude men zig ook beeter redden, en uijt 't ministe„ =rium /:des goed gevonden werdende:/ een a twee bequame subjecten Emploijeeren kunnen tot een Expeditie, als wel in A=o 1707 geschied, en't zelve gevall te zien is in't afgaende brieve boek, van A=o 170 6/7. pagina 10. en bij 't dag Journael van dien tijd in den aug=s maend, dat den wel Edelen Gestr: Groot, Agtbaren heere Frans Castelijn /: L: M: eerste ordine raed en Directeur generael van Nederlands directie, met den Raed, 't overgebleeven hoort Abraham van de Putt. wilde doen opkomen, gelijk ook zeer faciel zoude verhindert; Egter heb ik buyten dat de zaeke wat veel differeert tusschen den casum positii en dierhalven met de Jden sComp=s dienst verwaerloofde te doen resti¬ tueeren, het nodig schijnd in die residentie konden off mogten goedvinden, in etijd een atwee Heeren van dese tafel daer nae titeijt niet over een maer bij brenge, wan¬ neer 't Extreemste middel gelden moet, oorsaeke, dat ingevalle uEd=s met mij al =ten werden gemaeckt, van eenige docile Jndia, doen ter tijd als oppergebieder dezer op eene gevoegelijke en industrieuse wijze, als natuurlijk stervlot, ijmand uijt de als dan te voorsien: ik zegge als dan uijt toe te schikken, is de vraege wie dat zou geschied zijn, hadden dood 't zelve niet om des doodens Eere, met 't waeragtige in =de kunnen zijn, sonder zig bij maer een =lens Gestrenge, Groot, Agtbaerheedens dan verblijvende, overkomende inloco selve te mij, van beeter en verantwoordelijkeh te zullen reedenen, d' eene is, dat alle de d'armoede overgaende goederen, ook al zouden vertrekken moeten, tot afdoeninge der gezegde restant schulden volgens der residenten seggen en anderen deels, dat men hoopt, onder¬ den zegen Godes in den aenstaenden Octo„ =ber maend door welmelde haer Hoog Ede dier bodems boven dien zoo gelukkig mog =leegendheijd dezer zaeke, uijt een zuijve afzien: myn sentiment is raedsaemst dunkt zijn, van neen, en dat wel principael om 2 Exponeeren aen een reddeloosen Staet; ten ware dat den heere Heijnits, door d' aenge wel met een a twee scheepen te deser Rheede sig zal zien gesterkt, en als w' met een dog ik wil „ is my gerust uijte eerst lievers uEd=s: opregte ponderaties, in deezen afwagten regtens quaed naegelaete goede geheugenisse, naem en familie soude gedefameerd blijven, alsmen deezen aengaende gerust aen nai de goede gevoelens, en ik neeme derhalven schoon ongevergd:/ den alderhoogsten
English
to testify that according to my conscience, without respect of persons, the blessed discourses as well to Bassord [illegible] the deceased himself still [illegible] to reflect on broker? Moreover, in all my life I have never heard that a second could be kept in the dark concerning sales and the incoming cash for them. It is true that in my presence the late gentleman kept the settlement with him, the broker, so exact that whenever I needed to take anything from the treasury, or to deposit anything therein, I myself frequently handed the key over to Monsieur Slaers, principally at the time when, in the above-mentioned Gentlemen, let your thoughts therefore go with mine over this entirely perilous course, in order to caution our respected masters as much as we are obliged to, and that such Right Honourable, Most Respected and High Gentlemen may perceive some reassurance, and that nothing on our part has been neglected or left unattempted towards an obligatory and at the same time rightful redress, insofar as we collectively, strengthened by God with powers and gratified by our highest-mentioned Lords and Masters, are able and obliged to preserve and maintain their tender esteem and prosperity for a lifetime. From this follows the need to examine what may and shall be undertaken. The Pasha of Bassora has indeed made peace with the Arab, but that city, through the blow suffered by the Persians at the hands of the British, is certainly facing attack, though when that is to happen cannot be said with certainty; and therefore meanwhile assuming that today, or whether fraudulent intent can or may be conceded: so it naturally devolves not only to disturb an honest man's dead bones, but his, the debt so unjustly and godlessly imposed upon him, to the one from whom [illegible] regards Mr. de Cunot nothing [illegible] which I have mentioned to me a few days ago, as it is inappropriate to report, along with that the same shall be understood by no one else among the remaining gentlemen than as well-founded and clearly stated beforehand. I rest myself therefore; and assume secondly, his very perseverance in departing, on account of his particular and known accident, in which case once again the aforementioned means, for the delay of the arrival of the ship or ships, in my humble opinion may take place, the more so because meanwhile, one might perceive their further replies and thereby the further conduct of the Residents; the expected disputes with the Persian being settled and concluded, along with also discovering whether it would be worth the trouble to expose trade goods to danger any longer at such a place, where the Treasury of the Honourable Company comprises in Letters mam=s 204500 — or ƒ86912:10, and in cash mam=s 68250, being ƒ 29009: 13; and since I think I have written enough, which was done because of the importance of this matter, which in an oral presentation is not so easily managed, to be reiterated as little as forgotten if required, but can well be referred to; I finally come to think of another broker, because the Residents leave the choice to us, on which account I shall likewise await your thoughts in that regard, whether I may look out for another or leave it delayed. Regarding the Treasury, I propose to you hereby that the bookkeeper Willem Slaers, frequently mentioned in this, in my opinion might also well have a key, after the Isfahan affair from here to its security could be ordered further, outside [illegible] find anything for the service of our noble paymasters, so I request and pray, for the preservation of the precious favour of us collectively, and gracious compliance in this in particular, to assist me in writing, or in such manner as might best be convenient, according to your ability and equitable judgment, to the end that from all these opinions with one another the equality of views might be seen what is best to be done, or left undone. My honoured gentlemen and good friends, lower, their Honours' good friend and servant, was signed, Carel Roenad. After cordial greetings, the address delivered by the President must be confirmed and maintained as a clear truth; wishing you here and in all the rest God's blessing and good health, along with [illegible] from his department: when this being accomplished, and each member having shown himself willing for his part, in accordance with his conscience in writing by way of reply, his judgment and opinion with [illegible] must be sent in this time with peace of mind, or whether of that [illegible] to have brought to Baghdad, and that one [illegible] the English [illegible] in that expectation let an end be made of this session. Gamron, the 6th of July 1735. Resolved and determined in the Dutch office. [illegible] now of Mr. Heiniol, of our High Lords and Masters, I leave to your judgment.
Dutch transcription
tot getuijgen, dat ik nae mijn geweeten sonder aensien van Persoon, de zaligh discoursen soo wel tot Bassord wien mij zoor thomang de helde bber g den de funeto hem selvs nog cenrate lvertee¬ sa en makelaer te reflecteeren? boven dien heb ik ook mijn leeven niet gehoord, dat eensecunde duijster zoude kunnen gehouden werden van vercoop, en inkomen de contanten daervoor: wel is waer dat mijn aenwezen den heer zal: de verree kening met hem makelaer heeft opge¬ soodanig net gehouden, dat ik als toen uijt Cassa nodig was te neemen, off daerin ge =ne te bergen, selv den sleutel aen mons=r slaers veeltyds hebbe overgegeven, om in principael ten tijde, dat in't boven eprtiek ver Heeren s laeten ul=s derhalven der„ selver gedagten, met mij te gelijk eens ga over dit gantsch gevaerlijk bestek omme on eno gedeg=e Gebiederen soo veel immers schuldig te praecautioneeren, en soodanige Edele Gdsth: Groot-agtbaerse heoog eenige gerustheijd mogen ontwaeren, er van ons niets genegligeerd, offte onaengewend gelatenis tot een g'obligeerd, en teffens regtmatig redres, voor soo verre wij ge„ zamentlijk door God incragten gesterkt en van onse hoogstgemelde Heeren ge„ =biederen, gegratificeerd zijn, der zelver teedere agting, en welvaert levenstijd te kunnen en moeten bewaren en mainti Hier uijt volgd te ondersoeken, wat men mag en sal onderneemen. de Bassorase basja heeft wel vreede met den arabier gemaeckt die stad dogr den Persiaen seekerlyk staet de geledene slag door toedoen der britten dog wanneer egter dat te geschieden staet kan niet zeker werden gezegd: enderhal en intasschen dan stellen, dat op heeden ofte bedriegelijken toeleg kan off mag naegen gegeven worden: soo devolveert natuurlijk alleene werden geroerd, maer deszelvs de aen hem soo onregtmatig als God loos een honnest mans doods beenderen, niet den heer deCunot niets opgelegde schuld, op die geene van wien soo Enkelden oer maeender kooren genaamt regardeert 13 dewelke ik voor eenige daegen hebbe aenmy t te onpasse komt te mogen melden midsg: dat dezelve door niemand anders uyt de verdere heeren „ zal hunnen werden opgevat als gefundeert, en voorwaerds klaer is gezegt. ik geruste mij derhalven; en onderstelle pro secundo, diens seer zyne perseverange in het vertrek, wegens sijne bij sondere en bekende accident, als wanneer al wederom 't voorwaerds gemelde middel, tot dilaij der aenkomst van schip off scheepen, mijns gerings eragtens kan plaets vinden, te meer dat men onder des, haere nadere repliques„ en daerdoor der Residenten haere verdren gedrag zoude hun =nen ontwaeren; de te gemoed ziende sporlinge met den Persiaen g'assopieert, en affge„ =daen, midsg: ook ontdekt hunnen werden offte 't wel de peijne waerdig mogte wezen negotie goederen meer te perieliteeren aen soodanigen ovrd, daer de Cassa van d' E: Maetschappije in Lett=s mam=s 204500 — off ƒ86912:10. en in contant mam=s. 68250 dan ƒ 29009: 13. beslaet: en nademael ik vermeijne genoeg geschreeven te hebben 't gunt gedaen is weegen de wigtigheijd dezer saeke, die bij mondelinge voorstell soo heel faciel niet vald, om des ver¬ eijscht werdende soo min te reitereeren als te onthouden, maer wel gerelegeert kan werden; soo koome Eyndelijk ook op een ander makelaer te denken, vermids de Residenten d' Electie aen ons baeten weshalven dan uEs. gedagten daeromtrent insgelijx sal in wagten, off ik om een ander mag uytzien dan wel gedilaijeert laeten. belangende de Cassa drage ik uE=s bij deezen voor, dat daer van den Boekhouder Willem slaers in deesen meergemeld nae mijne gedagten ook wel een sleutel hebben meg nae 't spahanse geval van hier tot dies en bij hans securiteijt naederwaerts g'ordonneert kunnen Mijne b uijten min bij gebragte, nog iets tot dienste van onse noble betaelt Heeren uijtvinden, soo versoeke en bidde ik tot behoud vande dierbaere gunste van ons gezamentlijk. deses int engratieuse inschikkendheijdt byzonder, mij in schiptis, off zoodanig best mogte gelegen koomen, te willen adsisteeren, nae derzelver vermogen en aequitabel Jugement, ten fine uijt alle die advisen met den anderen als dan de Equaliteijt der gevoelens te kunnen Myne geeerde heeren en goede vaen den /:lager:/ haer E=s goeden vriest en Die =naer /:was geteekent:/ Carel Roenad heer praeses gehoudene voorreeden /:als een blijve nae hertelijke groete van onderstond klaere waerheijd :/ geconformeerd en beheijd alle 't verdere uE=s Godes zeegen en werden moet; wenschende hier en in sien wat best te doen is, offte gelaeten goede gezondheijdt toe, midsgaders ver„ /:in margine:/ Gamhon, den 6 Julij lieeren van zijndepart: als wanneer men Dit verrigt zijnde, en ieder lid zig met des =willig getoond hebbend, voor zijn aendeel naer gemoede inschipt is bij forma van antwoord zijn Jugement en advis met 6 heijd in desen tijd moet zenden „ off daer van staet g'attacqueerd te worden, met gerust me nae Bagdaed te laeten brengen:/ die en dat mennd Engelze haere awaerbi N„o 4. de„ 1735. lijk en liet indie verwagtinge Een eijnde van dese sessie neemen geresolveerd, en g'arresteerd, Jnt nederland — mentioneerde nu van den hr Heiniol, onser hooge heeren gebiederen, zoude kun =venlaet ik aen uE„ Oirdeel over Edog. =neeren.. Comptoir.
English
Secretary. Spiegel Gamron on the day and month was signed: C: Koenad, Cornelis Engelsen, De Haen, councillors. Agrees: Bort, Es Nuijts, Secretary. Secret Resolution taken in the Council of Gamron Monday the 11th of July 1735, forenoon. All present. It was on the 6th of this month that the Authority had convened all members of this Political Council regarding the entirely wrong and dubious accusations against the late merchant and authority [illegible] by the Bassoura servants in their letters on the Company's behalf of the 15th of May last, touched upon in passing for the first time (after, with more details, through private reports dated the 25th of March of this year, spread by the first resident George Gutchi, and therefore also the foundation for our first secret resolution of the 19th of April past had been laid), and further presented to us with many, though unfortunately serving little or nothing as proof, particulars in their formal reports of the 25th of the aforementioned month of May; to deliberate not only seriously together in secrecy (as nothing could make us deviate from this course), but also to devise properly what could and should be undertaken for an equitable redress, in accordance with honor, oath, and duty, as his Honor for the aforementioned purpose at the same meeting of the 6th instant presented and submitted in writing (under reasons alleged therein) his propositions and considerations on this weighty and thorny matter, so that in the resolution formed thereof, the insertion of that paper is to be found in its entirety (in order to await thereon the positive written opinions of each member separately). Thus this was carried out, and the members now being convened as before, the true contents of the produced responses were read out loud, which are duly incorporated below one after another, as: Respectful Reply to the written secret presentation for deliberation regarding the Bassoura office, submitted in writing by Merchant and appointed Authority of this directorship Carel Koenad to all the members of this council, dated 6 July 1735, to be answered in writing. Honorable, Worshipful Sir and Gentlemen. First, in compliance with your Honor's honored order, [illegible] with the Company's broker Moeltjent in Bassoura, as has appeared to us from the successive letters of the Merchant and Chief of Bassoura, Mr. Gutchi, written to Merchant and Authority Carel Koenad and the Council on the dates 25th of May and 13th of June last, and how painful it appeared to us regarding the bad conduct of the aforementioned Moeltjent concerning the misappropriation of the Company's funds of circa 3000 thomans, which were entrusted to that broker through the good faith of the aforementioned first resident for the exchange of desired specie, and used by the aforementioned broker for the repayment of [illegible] dated 9 May 1699. Reads as follows: The order and method devised by Director Goskl and the council to prevent bankruptcies and bad debts, namely to have the money paid alongside the goods at the balance, pleases us particularly well, hoping that the same can be put into practice accordingly; we also believe that these previous examples should have taught us enough not to trust the treasury to brokers or strangers henceforth, but to keep it among ourselves, it being also our express charge and order that this must take place. so that the first resident Mr. Gutchi has made himself culpable in all respects, and therefore I am also of the opinion that the resident shall remain liable to compensate the Honorable Company not only for the losses already suffered, but also for those to which the money may still be subject in the future; and in further matters I will abide by our secret resolution taken on the 10th of June last, as well as by the presentation delivered to this council by Authority Carel Koenad. As for keeping a second in the dark regarding the sales and incoming cash, this also seems apocryphal to me, because in my opinion it concerns his Honor as much as the first resident, and together they are subject to equal accountability regarding the Company's precious goods, cash, and whatever further depends thereon; yet in their letter of the 25th of May last on page 73, in which the first resident in good conscience excuses the second in all respects, stating that he could not have contributed in any way, which also has its speculations, yet in my opinion the repeatedly mentioned junior merchant and second Abraham van Suchtelen should also bear accountability for this, as it is also incumbent upon and entrusted to him. Regarding the proposal of Authority Carel Koenad concerning the treasury to give a key also to the bookkeeper Willem Slaars, which in my opinion would not be bad, I am therefore of the opinion to let the same take effect, but all subject to the favorable approval of their High Nobles, Severe, and Grand Worships in Batavia. Regarding the dispatch of a ship to Bassoura, in my opinion it is not at all advisable at the present juncture of times, for the reasons given thereof and cited in the presentation, so that I fully confirm myself with this. Concerning the proposal of the authority to send one or two gentlemen from this table thither at this time, in my thoughts this is also not advisable, because upon the departure of the ships the political council will come to consist of only 5 gentlemen, of whom in my opinion none can be spared, unless the junior merchant [illegible]
Dutch transcription
secretaris. Spiehge Gamron ten daege maend z: /was geteekend:/ C: Koenad, Corn=s Engelsen ehJ Meester e De Haen, raeden Accordeert N . Scretari Bort, E=s Nuijts, dato 9:' maij 1699. Luijd als volgd— Secreete Resolutie genomen in D'ordre en met heede bij den Directeur Goskl en den raad, tot voorkominge van bank=kroeten en de quaade schulden be„ Raade van gamron „raamt, namentlijk van 't geld nevens de goederen, aan de schaal laten voldoen, gevalt ons bij sonder wel, verhopende dat het selve, voor 't indiervoegen in treijn gebragt zal kunnen werden, wij menen Maandag den 11:' Julij 1735 ook dat dese voorgaande Exempelen ons genoog behoorden geleerd ze Voor den middag hebben, van geen makelaars off vreemde de Cassa voorthaan te vertrouwen Alle praesent maar die selvs onder zig te houden, zijnde ook onse Extresse, last d was den 6: deser maand, dat den heer Gesaghebber de gezamentlijke en ordre, dat zulx sal moeten geschieden. en van desen Politicquen raade bij den anderen beroepen hadde, nopens de gandsch misse-en nadenkelijke beschuldigingen, tegens zoo dat hij Eerste resident de heer Gutchi sig in allen deelen Culpabel verleden E: E: heere oppercoopman, en gezaghebber heeft gemaakt, en derhalven ook van sentiment ben dat hij resident mes heij z: g: door de bassourase bedientens, bij hun schrijvens aansmakelijk zal blijven, van niet alleen aan de reeds geledene, maar omp:s wegen van den 15:' Maij laatstleden voor d' eerstemaal (:na dat nens zulx met meerder omstandigheden, door particuliere berigten, de nog in't toekomende onderworpene geld schaade, aan d' E: Comp: turt 25e: maart deses Jaars, van den eersten resident George te moeten voldoen; en zal mij in 't verdere gedragen aan ons genomen secreet chi uijtgestrooijd, en dienthalven ook het fondament, tot ons eerste secreet besluijt van 10. Iunij Jongstleeden, als meede aan het verthoog door den E: E: heer uijt, sub dato 19:' april pass:o gelegd ware:) ter loops aangeroerd, en nader gezaghebber Carel Koenad, aan desen raade overgegeven.— veele, dog (:leider /:) weijnig off niets ten bewijs dienende eijgentlijkheden wat aangaat het duijster houden van een secunde omtrent den hunne formeele berigten, van den 25:' der evenged:te maand Maij, ons voor verkoop en inkomende Contanten, komt mij almeede Apoerijpch te voren; egebragt, met den anderen al verder in secretesse (:wijl ons niets mo„ door dien het mijn bedunkens zijn E: soo wel aangaat, als den Eersten t van dese wijse te moeten resilieeren:) niet alleen serieus te delibereeren naar ook bequamentlijk te beramen, wat tot een billijk redies, ten dien resident, en te samen een gelijke verantwoordinge onderworpen zijn, inge, eed, en pligts wegen, kon, en moeste ondernomen werden, gelijk wel¬ aangaande 's Comp:s dierbare goederen, Contanten en Wat daar verder aan „sijn E: ten fine voorsz:, dan ook terselver zittinge, van den 6: Courant dependeert, dog bij der selver briev van 25. maij Jongstleeden op pag: 73. , ciptis, (:mits redenen daar bij g'allegueerd:) desselvs propositien, en waar bij den Eerste resident volgens gemoede, van hem secunde sideratien, over dese wigtige, en spineuse materie, verthoond en overgelegd in allen deelen te excuseeren, als stellende dat deselve nog off nog bende, invoegen bij het daar van geformeerde besluijt, d' insertie van dat papier toedoening heeft kunnen Contribueeren, 't welk almeede zijne speculaties sijn geheel te vinden sij (:omme daar op de positive schriftelijke sertimenten, heeft, dog volgens mijn gedagten soude hij meermelde onderkoopman ijder Lid separaat aff te wagten. — en Secunde Abraham van Suchtelen, hier van almeede een ver„ Zoo wierd dit aldus g'effectueerd, en de Leden thans als voren gecom wierd wesende, den Ware inhoud, der geproduceerde responces alta voce opgelee„ „antwoording moeten dragen, door dien het hem al meede incumbeert „gelijk na den anderen volgens behooren hier onder staan ingelijfd; als:— en aanvertrouwt is. Wat aanbelangd, het geproponneerde van den E: E: heer ge„ Eerbiedig Replicq op 't schrifftelijk secreet verthoog ter ponderatie wegens 't Comptoir „zaghebber Carel Koenad Omtrent de Cassa om den boeken Bassoura door den E: E: heer Carel Roenad guastoshouder Willem slaars, almeede een sleutel te geven, 't welk volgens Coopman, en aangesteld Gesaghebber mijn bedunkens niet quaad zoude zijn, dierhalven ben van sentiment deser directie, aan de gezamentlijke Leden om het selve effect te laten grijpen, dog alles op de gunstige approbatie eser v dat 6: Julij 1735 om daar op van haar hoog Edele, gestrenge, groot agtbaarhedens inscriptis te willen antwoorden. — tot Batavia. — Wegens het versenden van Een schip naar Bassoura, is, volgens E:E: Agtbare heer, en Heeren. mijn bedunkens thans in dese Conjuncturen van tijden gantsch niet voor eerst aan uw E: E:s g'eerde ordre zoo zal opvolgens raadsaam, om de daar van gegevene redenen, in't verthoog aangehaald, nen, met 's Comp:s makelaars Moeltjent in Bassoura, hoedanig ons is te voren gekomen, uijt derselver successive brieven van den Coopman en bassoura zoo dat ik mij volkomen hiermeede Confirmeere.— opperhoovd den heer Gutchi; aan den E: E: heer Gezaghebber Ten belangen wegens het geproponneerde van den E: E: heer Carel Roenad, en den Raad gesz: in datis 25:' maij, en 13:' Junij gezaghebber om in dese tijd Een â twee heeren van dese Tafel, laatst verstreken, en hoe smertelijk het ons is te voren gekomen, omtrent de slegte gedoentens van den bovengem: Moeltjent, wegens het soek moe„ daar nae toe teschicken, is volgens mijn gedagten almeede niet raad„ „ken van s. Comp:s penningen van Circa 3000: thomans, die aan hem make„ „saam, door dien den politicquen raad bij 't vertrek van de scheepen laar door het goed vertrouwen van bovengem: eerste resident waren maar zal komen te bestaan in 5 heeren, waar van 'er volgens mijn geconsideert, ter inwisselinge van gewilde specien, en door den evengen: gedagten geen te misschen zijn, off ten ware, dat den onderkoopm. makelaar tot afbetalinge van
English
the deceased senior merchant and Commander of this directorate, the Honorable Mr. Dames Heij of blessed memory, and provisional warehouse keeper Mr. Heijnitz had agreed to accept that commission, based on the allegations of the Honorable Commander in his petition, or otherwise to delay until the arrival of a ship or ships, to which I fully refer, as well as to the submitted petition, and what is further cited in the same; therefore I hope and expect to have satisfied requirements in this matter; wherewith I remain, Honorable, respected Sir and Gentlemen, Your Honors' willing and obedient servant, was signed, Cornelis Engelsen, in the margin, Gamron the 11th of July 1735. Humble considerations and advice of the Junior Merchant Michael Heijnitz, granted relief from duty, concerning the representation and proposal of the Honorable Mr. Carel Koenad, Merchant and provisional Commander of this Persian Directorate, presented in writing to this council on 6 July; received by him, the junior merchant, in due form, answered, and likewise delivered to the council. Honorable, commanding Sir, Under today's date I have carefully read Your Honor's esteemed paper and considered what was chiefly represented therein, that he had made use of his debts left behind there, which appears somewhat strange to me, and indeed seems more like a piece of roguery than an honest man's doing by the frequently mentioned broker Roeltjent, as also regarding an account of one Monsieur Boulleron obtained by the Honorable Commander Carel Koenad at his request, and also an extract of an account from his memorial sent along, by which it also appears that the Commander Heij of blessed memory owed nothing in arrears to the aforementioned Boulleron, and it was also fully replied that he had never had an outstanding account with the deceased, so that both of these foregoing matters are not only very suspicious, but also knavish, so that I am of the opinion in this matter not to entrust this broker with anything more regarding the interests of the Honorable Company, so that the previously cited debt might not accrue any higher, so that in my opinion in this case an upright, honest broker might well be sought. As regards the first resident Mr. Gutchi concerning his all too great trust in the repeatedly mentioned broker, and further according to his own writings, that he had never earned such from him, this can, in my opinion, bring the first resident no excuse in the world in this case, but on the contrary must be considered negligence or carelessness, to leave such a considerable amount with the broker for exchange as was said before, whereas according to oath and duty he ought to have had that capital kept in the Company's treasury, and not to trust so much at once to a broker, which itself is contrary to the orders of our Lords Masters in the Fatherland, as appears from the extract enclosed herewith from the Governor General and the Council of India [illegible].
Dutch transcription
den overledenen oppercoopman, en Gezaghebber deser directie den E: E: heer Dames Heij Z: G:, en p„l pakhuijs m„r de heer Heijnitz: sig had laten vinden, om over zijne aldaar naargelatene schulden, hadde g'emploijeert, het gene mij die Commissie te aanvairden, op het g'allegueerde van den E: E: heer e wat wonderlijk te voren komt, en wel eerder na een schelmstuk, als gezaghebber, bij derselver perthoog, off anders te dilaijeeren, tot mans gedoente soude lijkenen, van meergem: makelaar aar een roeltjent, als mede nog wegens een reek: van eene mons:r boulleron de aankomste van schip off scheepen, waar aan ik mij volkomen oor den E: E heer gezaghebber Carel Roenad op desselvs ver„ refereeren, als meede aan het overgeleverde verthoog, en het ock g'obtineert, en ook een g'extraheerde reek: uijt derselver memoriaal geene inderselver verder staat aangehaald, dierhalven Wil ik hopen, toegesonden waar bij al mede komt te blijken, dat den heer gesaghebb:r „leij zalg: niets aan evengem: boulleron ten agteren stond, en ook en verwagten van hier in te zullen hebben voldaan; waarmede olmondig gerepliceert, van nooijt reek: met den defuncto uijtstaan te hebben verblijve /:onderstond:/ E: E: agtbare heer en heeren /:Lager:/ had, zoo dat dit een en ander voor affgaande saeken, niet alleen seer uwE: dienst Willigen en gehoorsamen Dienaar /:was getekn:/ suspect, maar ook schelmagtig zijn, zoo dat ik hier op van gevoelen ben, om Cornelis Engelsen /:in margine:/ gamron den 11:' Julij hem makelaar niets meer aan te vertrouwen, aangaande de belangen van DE: Comp:e, op dat de voorwaards geciteerde schuld, niet hooger mogte komen te accresseeren, soo dat mijn 's bedunkens in dit Cas wel naer een Geringe Consideratien en advijs van den onder vroom, eerlijk maekelaar soude mogen werden omgesien. — verlosten onderkoopman Michael heijnitz Wet aanbelangd den eerste resident D Heer Gutchi omtrent sijn al ten op de Verthoninge en voordraginge van den hoeden vertrouwen op den meermelden Makelaar, en al verder volgens eijge E: E: heer Carel Koenad Coopman en p„l gezaghebb:r schrijvers, van nooijt aan hem zulx verdiend te hebben, kan hem eerste deser Persische Directie, den 6. Iulij in Scriptis esident, volgens mijns bedunkens, in dit Cas geen verschooning ter wereld toe„ brengen, maar ter Contrarie, als een negligentie, offte onagtsaamheijd moet in desen raade g'exhibeert; bij hem onderkoopman aangemerkt werden, van soo een Considerabel montant, onder de maken in Eijgener voegen Ontvangen, b'antwoord, haar te laten berusten, ter inwisselinge als voorwaards gesegd is, en insgelijx in raade overgelevert. — naar mogte volgens eed, en pligt dat Capitaal in 's Comp:s Cassa hebben doen bewaren, en niet zoo veel te gelijk aan een makelaar te vertrouwen, t gene selve strijdig is tegen d'ordres van onse heeren Majores E: E: gebiedende Heer! n't Patria blijkens het hier nevens bij gevoegde Extract; uijt den Ik heb onderhedigen datum Uwer E: E:s g'estimeerde papier met aandagt verneur generaal en de Raden van India een den gou¬ gelesen, en overwogen wat wij dientwegens het princip aalste heeft 0 E 258„ 00r - 2 2 - 2 5 . 01 o 1735. in.
English
Honorable and commanding Sir, Having examined and weighed with much attention and required exactness your Honor's esteemed writing and the considerations noted therein, dated July 6 of this year, I shall, for the sake of brevity of time, first have the honor, in respectful reply to the written secret representation handed over by the Honorable Mr. Carel Koenad, merchant and appointed director of the Persian Directorate, to the other members of the Political Council, concerning the precarious state of the subordinate trading post Bassoura by the junior merchant and ad interim warehouse master Willem Meester, to answer thereto briefly and with much respect. Thus, it serves as a dutiful reply that these confused matters appeared to me somewhat incredible and doubtful from the very beginning, and that from the following circumstances. Firstly, I cannot comprehend how it must have gone to work there with the execution of the transfer, as well as the packing of the Company's monies, since the copy of the transfer sent over from Bassoura is not provided with a date, or perhaps left out of it through carelessness. Would not a single one of all the ministers who remained over there, after receiving the transfer, have learned the very slightest thing about the monies sent by Castor and Pollux according to the broker's statements, which is cited in a private letter dated March 25 last written jointly by the first resident, the Honorable Mr. Gutchi, to the Honorable Mr. Carel Koenad and to me? That in the last of days it had to be lifted at interest from everyone, etc., can merit no belief from me, just as it also appears from the transfer signed to mutual satisfaction that the monies ought to have been in the Company's cash box. Secondly, the aforementioned Mr. Gutchi testifies with his own mouth in the private letter just cited, though only having heard it, where the words are expressed thus: "besides that his Honor," speaking of the late Mr. Heij, "himself discoursing to me with sighs has declared more than once that he had it very hard here, and that he was about to leave Bassoura not under seven hundred Thomans in debts," etc. To which is further added the copy of the bond sent over at the expense of the late Mr. Heij, which is to be seen among the estate papers remaining with the paymaster, which in my humble opinion was warning enough, whether the first was truth or lies, to be on one's guard not to keep the Company's monies with a broker, but in the Company's cash box, with the prior knowledge of his second, Mr. Abraham van Suchtelen, as dictated by the ancient and very wise orders of the Honorable Company, and to be seen in the incoming letter book by letter of May 9, 1699, on folio 127, where it is very clearly stated henceforth not to trust the cash box to any broker or stranger, but to keep it under oneself, etc. Thirdly, it also gives great pause for thought that the Company's monies and trade books were not sent during the lifetime of the said late Mr. Heij, who nevertheless lived for another three and two-thirds months after the closing thereof. Furthermore, those resident gentlemen have also let slip all English opportunities in that intervening time, without moreover deigning to send a letter on behalf of the Company, much less the cash and trade books hither. But indeed, in the exchanged private letters of Mr. Gutchi, application was made several times for the small ship Elsbroek, well provided with a rich cargo of merchandise, from which it would also appear that at that time there could have been no money in the cash box. Yet of all those touched-upon circumstances, not the least knowledge was ever given by the said ministers to anyone here until after the death of the aforementioned late Mr. Heij, when that commotion burst open, so that one must now proceed to work in an ultimate or guessing manner, distinguishing what is truth or lies, because the deceased Mr. Heij cannot defend himself. In the fourth aspect also come the affidavits granted under oath by the Company's broker and one named Godja Pogos, the first a heathen, who knows nothing of God or His commandments, and the second an Armenian, by whom in these countries one is most often led up the garden path and deceived, saying according to their declarations that they took up those significant capitals mostly all in their names, yet not one of them all could show the least acknowledgment of debt or the amount thereof from the said late Mr. Heij, except solely the broker. Honorable commanding Sir, However clear, penetrating, and passionless your Honor's aforementioned written representation, a copy of which appeared yesterday evening, in its context may confirm the undersigned after attentive consideration, it necessitates him, before laying bare his humble decision or judgment regarding the details comprehended in that esteemed essay, to discharge himself freely to the best of his knowledge of goodwill and approval. I would gladly wish to recede on my part from serving the Honorable Company here any longer, were it not that my bodily plague forces me to desist from it, not to mention the slight competence that I possess besides to tackle such a dreadful matter thoroughly and carry it out as required, so that someone situated with better health should be sent thither to bring that botched work back to perfection. I must think more of the hour of my dying day than of making further progress in the world, and on that account I express my humble advice in this matter, the aforementioned h[illegible] Your Honor's humble, obedient, and faithful servant, was signed, Ms. Heijnitz. In the margin: Gamron. Underneath stood:
Dutch transcription
verthoog over gegeven door den E: E: heer Carelkoenad toe geschreeven: om dan in't korte daar op met veel Eerbied te re„ „pliceeren, soo dient tot gedienstig replicq, dat mij dese verwarde saken al inden beginne wat ongeloovbaar en Twijffelagtig „gen in zijn werk moet zijn gegaan, door dien, het overgesondene Copia Transport uijt bassoura van geen datum voorsien is, off mogelijk wel door slordigheijd daar uijt gelaten: zoude dan„ nu geen een van alle der ginder verblevene ministers naar 't ontfangene Transport niet 't allergeringste vernomen hebben dat de gelden p„r Castor en Pollux versonden volgens seggen van den makelaar /: waar van bij Eene particuliere missive de dato 25 maart Jongstleden door den Eersten resident dE: heer Gutchi aan den E: E: heer Carel Koenad, en aan mij te samen geschreeven:/ staat aangehaald. In 't Laatste der dagen bij Jan en Alle man op intresse hadde moeten, werden geligt Etc. a kan bij mij geen geloov meriteeren, soo als dat bij 'tover en weer ten genoegen getekende transport ook blijkt, moesten de gelden in 's Comp:s Cassa geweest zijn Ten Tweeden getuijgd voornoemden heer Gutchi in soo even geciteerde particuliere missive Eijgen mondig, dog alleen gehoord te hebben, alwaar de Woorden dus uijtgedrukt staan: behalven dat zijn E: E: /:spreekende van de heer Heij zalr:/ mij selve discoursive. — onder 't zugten meer als eens heeft verklaard, het hier al heel swaar te stellen hadde gehad, en dat niet onder de zeven hondert Thomans aan schulden bassoura stond te verlaten Etc=a waar bij dan nog komt d' overgesondene Copia obligatie ten lasten van den heer Elij zal=r, en onder de boedel papieren bij den zoldij „houder berustende, te sien is: het welke mijnes gering erag„ „tens alwaarschouwinge genoeg ten zij 't Eerste waarheijd, dan wel Leugens geweest was van op zijn hoede te moeten zijn, om 's Comp:s penningen niet onder een Makelaar, maar in 'sComp:s Cassa, met voorkennisse van zijn secunde den heer Abraham van Suchtelen, te bewaren, soo als dat d'al„ „oude en seer Wijse ordres der E: maatschappije dieterende, en te sien in't aankomende brieve-boek bij missive van den 9. Maij 1699. op fo„ 127. alwaar wel duijdelijk Staat van geen makelaar, off vreemde de Cassa voorthaan te vertrouwen, maar die selv onder sig te houden Etc=a. — Ten Derden, komt almede in groot bedenken het niet senden van 'sComp:s gelden en handel boeken, bij Leer tijd van gem: heer heij zalr, die Evenwel nog drie en Twee derde maanden, naar 't „sluijten van dien, in't leven geweest is; wijders soo hebben die heeren residenten ook alle Engelsche occasies indien tusschen „tijd Laten veleeren, sonder sig boven dien eens t'verwaardigen, een „Letter 'sComp:s weegen, veel minder de Contanten, en negotie boeken naar herwaards te zenden; maar wel inde gewisselde particuliere missives van de heer Gutchi is verscheijden rijsen aansoeking gedaan, om 't Scheepje Elsbroek, wel voorsien met Een rijke Ladinge van Coopmansz:, waar uijt ook soude komen te blijken, dat doen ter tijd al geen geld bij Cassa moest geweest zijne dog van alle die aangeroerde omstandigheden is door gem: ministers nooijt aan Jmand hier de minste kennisse gegeven, dan naar de dood van Voornoemde heer Heij Zalr, als Wanneer dien bom„ „mel is komen uijt te varsten des men nu beindelings, off raaden„ „der wijse moet te werke gaan, met te onderscheijden wat waarheijd off Leugens is, door dien den overleden heer Heij zal=r sig niet kan verantwoorden. — In't vierde aspect komen mede d'onder Eede verleende attestaties van 's Comp:s makelaar en Eenen gen:t Godja pogos, den eersten een heijden, die van god off zijn gebod niet en weet, en den tweeden een armeender Waar van men in dese Landen wel 't meeste om den thuijn geleid en bedrogen werd, zeggende volgens haar ver„ „klaarde, die naamwaardige Capitalen meest alle op hunlieder naam opgenomen, dog geen een van haar allen de minste schuld= „bekentenisse, dan wel 't bedragen van dien van gem: heer doen van 't Transport, mitsgaders het affpacken van 's Comp: pennin„ Eerstelijk soo kan ik niet begrijpen, hoe 't aldaar met het toegescheenen, en dat uijt de naar volgende omstandigheden. — heij zalr kunnen verthonen, als Eeenelijk den makelaar met veul attentie ende vereijschte exactitude uw E: g'eerde schriptuur, ende daar in gedenoteerde Consideratien gedateert 6 julij deses jaars nae gegaan en gepondereert hebbende, zal E: E: heer en gebieder. — ik om kortheijd des tijdshalven voor eerst d'eer hebben bassoura door den onderkoopman, en adjnterim pakhuijs meester Willem meester. — den bedenkelijken staat van 't subalterne Comptoir aan de Verdere Leeden van den politicquen raad, wegens Eerbiedig Antwoord op 't schrivtelijk Secreet Coopman en aangesteld gezaghebber der persische directie dienaar /:was getekent:/ M„s heijnitz /:in margine:/ gamro„ van Welduijdinge en aggreatie, naar beste weten vrijmoedig q'uijt /:onderstond:/, uwer E: E: ootmoedigen, gehoorsame en getrouwe gaarne Willen resilieeren van mijn de part, om d' E: Comp: alhier nog langer dienst te doen, waere het niet, mijne Lighaams plaage, genoodsaakt daar van te moeten affsien, geswijge nog de geringe be„ „quaamheijd die ik daar bij besit, om soo een Akelijke saeke gelegen, daar nae toe gesonden werden, om dat verbrodde werk Wederom tot perfectie te brengen meer om de uur van mijn Sterv-dag, dan meerder progressen inde weneld te maken denken moet, en uijt dien hoovde ben ik wel exfundaments weten aan te tasten, en naar vereijsch uijt te voeren „kinge Confirmeeren.— E: E: gebiedende Heer Hoe duijdelijk, Penetrant en zonder passie ook uwE: opgedagte schrivtelijk. verthoog /:welkers Copia gisteren- avond opdaagde:/ in diens te samen hang den ondergetekende, naar attente perpondera genecessiteert, al vorens zijn geringe decisie, off Jugement, no„ Staande, ter dies voldoeninge mits desen Komt bloot te leggen „pens de bijsonderheden bij dat g'eerde opstel gecomprahendeert Wes dan mijn gering advis in dese saeke uittende, moesten de voornoeemde h
English
Advice by way of an answer given by the undersigned to the written secret proposal of the Honorable Mr. Carel Koenad, merchant and appointed director of this Persian directorship, submitted for deliberation regarding the Bassoura trading post and its precarious state to the members of the political council, dedicated and handed over on the 6th of the current month. To answer that: all that has been alleged by Your Honor concerning the invalidity of the evidence that the merchant James Heij, according to what the broker Moeltjant attributes to this gentleman after his death, rests on equitable and no less well-founded reasons. Wherefore I shall join my sentiment with that of Your Honor, and conclude for my part that one cannot acknowledge this gentleman James Heij, deceased, to be indebted for any more than what his own signed acknowledgement of debt will show; for in my view an able person who had a bit more schooling, but not in the blacksmith's shop at Gamron, might well have had this affair so take the upper hand and worsen that I in truth with reverence must profess that the matter in question, with its appurtenances and dependencies, humbly comes to be locked up by a servant whose most precious treasure consists in fidelity and honor, a pair of inseparable sacred pledges. And to send to that place on the 10th of June is, in my opinion, so highly necessary that, without waiting for a secure opportunity which, who knows, when it might appear, a closer or speedier expedient must be devised for it by express, whether by water or by land. To fear that, upon proper delivery of those letters, our emphatic orders and recommendations made therein would be of no effect, and thus the necessary redress neglected, according to Your Honor's alleged and not surprising presumptions, would, with all due respect, give too much ground, indeed almost be enough alone, to hold the ministers there in this case to be in the highest degree, I excuse clearer expressions, suspected. Who now is culpable and consequently liable to have to compensate for the financial damage already suffered, as well as that still to be feared, by the Honorable Company, cannot be said in a single word, much less demonstrated; for if, as rightly and ingeniously remarked by Your Honor, the gentlemen residents, after the transfer received, kept the remaining cash funds together with those from the sold merchandise in their custody, and did not let everything rest at once under the broker for such a long time, because those gentlemen could not have been ignorant that the Company's cash moneys ran under their responsibility, as they still, in my humble opinion, must continue to run for their account, as was already planned in the recent secret resolution of the 10th of June last; and all the more so because the first-signed resident, the Honorable Mr. Gutchi, left those funds on his own private authority, without the prior knowledge of the junior merchant and secunde Abraham van Suchtelen, to the Company's broker. To send thither; but as regards the broker, I leave the election entirely to His Honor, and likewise to qualify Mr. Slaars to have access to the cash under equal responsibility, after the example of the Spahan ministers, together with everything that His Honor in that regard may find necessary. Furthermore, I cannot resolve with His Honor to make over 3000 kormas by the present ship of Hodja Pogos, for that requires mamoedies; but the outstanding account of Mr. Heij, which already begins to leak out, with the French private merchant named Mr. Boulleron and the aforementioned Armenian Hodja Pogos, which already differs a pretty penny and who knows now how it stands with the rest or the other accounts, with the named heathen and Armenian, if it is the truth, will have yielded considerably less, considering that drawing up accounts here will have to be proven by probable documents; for how invalid and sinisterly fabricated all the proofs of the broker Moeltjent are will be fully evident to Your Honor from the sample that Moeltjent gives, claiming to have lifted money from Mr. Boulleron for the account of Mr. Neij, who is at present still anchored with his ship in this roadstead, while nevertheless his own testimony and his extract of the current account, conforming to his kept merchant's ledger, translated by me, denote the contrary. As to who now must or shall satisfy the Honorable Company not only for the financial damage already suffered, but also for that which may be incurred in the future, in this regard I likewise refer to the secret resolution of the 10th of June last. Concerning Your Honor's sentiment tending toward a salutary redress for our lords and masters regarding the Bassoura trading post, I can and will very gladly join mine to yours. Only I shall take the liberty to express to Your Noble Honor that, as regards causing Mr. Reijnitr to desist from his request, I cannot well agree to that, because even if this gentleman might be persuaded, he would still have to remain here for a considerable time, for as for sending this gentleman with a defenseless vessel during war troubles, I dare not take that upon myself for my part, as his person would thereby be endangered too much, wherefore the delay in redress, since it cannot be otherwise, will have to take place until the arrival of the ships, or else further orders from Their High Mightinesses. As to granting a third key to the money cash there to Mr. Willem Slaars, I can agree to that, as being in conformity with the Spahan maximes; and the choosing and appointing of a new broker at Bassoura I leave entirely to Your Honor, and I shall acquiesce favorably in Your Honor's arrangement. With this, I hope to have answered Your Honor's respected writing according to the requirement, wherefore I remain with much esteem. Subscribed: Your Honor's dutiful servant, was signed: Willem Meester. In the margin: Gamron, the 8th of July 1735.
Dutch transcription
eeren residenten naar 't ontfangene Transport de resteerende Cassa gelden met dit der verkogte Coopmanschappen onder hunne bewaringe gehouden hebben, en niet alles te gelyk onder den makelaar soo een langer tyd Laten berusten, want die heeren niet onkundig kunnen geweest zijn, 'sComp:s Cassa penningen voor haare verantwoordinge liepen, so als die nu nog mijnes geringen oordeels, voor haare reek: moeten blijven, voort lopen, gelijk dat bij het Iongste secreete besluijt van den 10. Junij Jongstleden al is beraamd; en te meer om dat den eerstgete„ „kenden resident den E: heer gutchi die gelden op sijn Eijgen prive, buij„ „ten voorkennisse van den onderkoopman en Secunde Abraham van suchtelen aan 's Comp: makelaar gelaten heeft. — naar derwaarts te senden; dog wat den makelaar aangaat laat ik d' Electie volkomen aan zijn E: E: over, en soo mede ook voor mons:r slaans te qualificeeren, van toegang tot de Cassa te hebben onder equale verantwoordinge, naar 't voorbeeld der Spahanse min„ „sters, mitsgaders al 't geene dat zijn E: E: daar omtrent ter Wijders kan ik met zijn E: E: niet resolveeren om tegenwoordigen schip godja Pogos, die al een schonen stuijver komt te verschil rekenings gesteld is. „len, en Wie weet uu, hoe het met de rest off d'andere gen:t M„r Boulleron en den Voorwaards genoemde armeende al begind uijt te lecken, met den frans particulier Coopman gelegentheijd 3000. kom:s over te maken, want daar behooren, mamoedies toe: maar dat de uijtstaande reek: van de heer heijs: minder zal hebben gerendeert, geleth dat reek: opmaken hier met genoemde heiden, en armeender, als het de waarheijd is, vrij dan wel met probabile documenten te bewysen zal wesen; want hoe in valide, en sinisters gefingeerd alle de be„ wijsen vanden maklaar Moeltjent zijn; zal uw EE: ten vollen blijken uijt 't staalje, dat moettjent komt op te geven, geld geligt te hebben Van mons:r Bouleron voor reek: van den heer Neij (: Legt, met zijn schip thans nog te deser rheede g'aukert :/ daar nogthans desselvs betuijginge en dies Extract reek: Cour:t Conform desselvs gehoude Coopmans boek /:door mij vertaald:/ 't Contrarie komen te denoteeren. wien nu niet alleenig de reeds geledene, maar nog in't toekomende onderworpene werdende geld schaade aan d' E: Comp: moet off zal voldoen, hier omtrent gedrage ik mij mede aan 't secreet besluijt van den 10. Iunij Jongstleeden. wat aanbelangt uwEE: sentiment, streckende tot Een heijl„ „saam redres voor onse heeren meesters omtrent 't Comptoir Bassoura, kan en Wil ik 't mijne zeer gaerne nevens de uwe voegen; Eenelijk zal ik de Vrijheijd nemen, uw wel Edel te uijtten, dat wat aangaat, om de heer reijnitr van zijn versoek te doen resilieeren, daar toe kan ik niet wel over komen, om de Wille schoon dees heer eens mogte over te halen wesen, den zelven alhier nog een geruijmen tijd zoude moeten vertoeven, want tot de versending van dees heer met een onweerbaar vaartuijg in oorlogs troublen en durv ik voor mijn aandeel niet op mij, nemen, alsoo desselvs persoon hier door te veel gepericliteert soude werden, wes 't dilaij tot redres, dewijl het niet anders wesen kan, tot de komst der scheepen, dan wel nadere ordre van haar hoog Edelens, plaats sal moeten vinden. — aan Monsr: Willem slaars kan ik toe stemmen, als zijnde Conform de Spahanse maximes; en 't verkiesen en aanstellen Eener nieuwe makelaar tot Bassoura laat ik, aan uw EE: geheel over, en zal mij onder welduijden met uwEE: schik„ /:onderstond:/ uwEE:s schuldpligten dienaar /:was getekent:/ Aavijs bij forma van antwoord door den onder„ „getekende gegeven op 't schrivtelijk secreet Comptoir Bassoura, en dies bedenkelijken staat aan de leden des politicquen raads handige schuld bekentenisse zal komen aan te wijsen; Willem Meester /:in margine:/ gamron den 8. Iulij 1735. perthoog van den E: E: heer Carel Koenad, persische directie, ter ponderatie wegen het sodanig d' overhand genomen en verergerd was, dat ik in waarheij Tot 't verleenen van een derde sleutel van de geld Cassa aldaar aan wat meerder opschool, maar niet inde Smids winkel tot gamven „ eijsch b'antwoord te hebben, wes ik met veel agting verblijve, /z:g:/ niet meer schuldig kan er kennen als desselvs eijgen want mijns bedunkens mogt er wel een bequaam subject, die (hiermeede verhoope ik uw Ed: gerespecteerde Schrivtuur nae ver„ Coopman en aangesteld gezaghebber deser gedediceert, en overgegeven den 6. Courant aandeel Concludeeren, dat men dees heer Dames heij op billijke en niet min gefundeerde reden Steund. - Wes ik mijn sentiment met d' UW EE:s sal vroegen, en voor mijn „laar moeltjant dees heer nae zijne dood komt op te geven, daar op te antwoorden; dat alle het door uw E:s g'alegeerde raken„ „de de invaliditeijt der bewijsen, dat de heer opperkoopm: eerbied, te beleyden, dat de zaak in questie, met dies ap- en dependen„ dienaar, wiens dierbaarste schat in trouw en Eere, een paar onaf„ „schijdelijke heijlige panden, zegt op geslooten, ootmoodig komt te en 10. Iunij is /:mijns bedunkens:/ zoo hoog noodsakelijk, dat sonder Eene secure gelegentheijd aff te wagten, die /:wie weet het :/ wanneer op zal dagen, een nader off spoediger expedient daar toe moet werden uijtgedagt per expresse, 't zij te water, off te Land.— Te vreesen, dat bij goede bestellinge dier brieven, onse daar bij gedaene nae„ druckelijke gelastingen en recommandatien zouden weesen van geen effect, en dus versuijmd werden het nodige redres, nae volgens uw Ed: g'allegúeerde en niet verwonderens waarde Praesumptien, zouw# /:salva venia :/ te veel voet geven, ja bijkans alleen genoeg zijn, om de ministers aldaar in Cas subject ten hoogsten / ik Ecuseere klaarder expressien:/ verdagt te houden. Wie nu Culpabel en Consequentelijk aan sprakelijk is, de reeds geledene, soo wel als de nog te dugtene geld schaade aan d' E: Comp: te moeten vergoeden, kan met geen één woord gezegd, veel minder gedemon„ „streerd werden, want willen /: te regt door uw Ed: in genieux geremarqueerd:/ de ministers, off liever den eerste
English
the resident Mr. George Gutchi, who proprio auctoritate, as it seems, acts here solely as petitioner, arguing pro and contra, where one argument must kill the other, the heavier, without dispute, must be accepted over the lighter upon counter-weighing. Now, I pose, humbly referring with Your Honour to our secret resolution of 18 June of the recently elapsed month of June, that the broker's claim against the late Honourable Mr. Dames Hey, of blessed memory, without prejudice to His Honour's high esteem and good name, were legitimate and probable, as well as that the amount of the moneys in question were taken up by order and for the account of the same, according to the sent translation of such attestations as were obtained by the said Mr. George Gutchi in proof thereof, and which here, due to the single number of persons, can serve only as half-proofs; yet it is, on the contrary, iniquitous, indeed roguish of him, the broker, to seek and take his indemnity from the available funds of the Honourable Company, thus defrauding the same in deed by this unforgivable act, and the said Mr. George Gutchi heard his present words, according to his own written confession, also to be found among the recently received enclosures: ergo the broker is culpable and forever blameworthy. To argue now whether the said Honourable Mr. Dames Hey, of blessed memory, actually remained in arrears for such a considerable capital to him, Moeltjant, or not, matters, if I am not mistaken, little to the case according to the self-evident legal order: for private debts the Honourable Company must not pay; but it does matter much to the incrimination of the broker's person and false intrigues respectively. Let it then suffice that the said Honourable Mr. Dames Hey, of blessed memory, himself admits, as appears from his own and also the only written testimony produced so far, in the extract letters belonging to the recently received enclosures, the original of which would be of better value here, and also in so far as Your Honour and Mr. Gutchi both maintain to have understood by mouth from the said gentleman now and then in discourse that he indeed knew he was indebted; these are, Honourable Sir, Your Honour's own words, not determining the amount of that debit, appearing to him mostly as abortive, being nothing but hypothetical, to advise dutifully in brief on the other matters, as a Company's the sending of the copies of our latest letters dated 19 April estimated at m. s 78371, but not enough that that debt at the said His Honour's departure from Bassoura by the broker Moeljant may this bare introduction receive a favorable reflection, in order, proceeding further, to make a beginning on the one and since Mr. Gutchi, as Your Honour is so curious to note, being certainly better informed, speaks somewhat more clearly, and the sum can negotiate and settle according to the weak capacity of his inexpert comprehension; just as he, with that understanding, 3915 according to the weak capacity of his inexpert comprehension, and the Armenian Pogos, if we consider their separate declarations, three Banyan letters, whereby the said Mr. Hey, of blessed memory, would confess some contracted debts to him, the broker, approximately to satisfy; I am willing to grant that there might be some truth to it, yet, in my humble opinion, they could not have consisted of such a noteworthy sum as to be paid thus in passing by bill of exchange at the first service the Honourable Company should further see fit. And as for the importance of the matter, I would with heart and soul Herewith has his humble opinion, by Your Honour's esteemed order, in hope 7 July 1735. three. there; and to produce before Your Honour freely, yet with full has occurred once and again, the same nevertheless finds himself Honourable Commanding Sir. respect to serve with the following. were, as the roguish, if I may call him so, broker Dames Hey, of blessed memory, should owe such a sum
Dutch transcription
n resident den heer george gutchi, die propria auctoritate /:zo 'tschijnd:) hier alleen postuleerd, pro et Contra raissonneerende ageeren, dan moet d' eene reden d' andere doodende, het swaarste /:buijten hijff:/ voor het ligste bij tegen Wickinge en aangenomen werden.— Wel ik poseere /: mij voor aff Ootmoedig met uw E E: refereerende aan ons secreet besluijt van den 18. Iunij der Iongst Verwekene maand Iunij : / des makelaars praetentie ten Lasten van den E: d:o heer Dames heij Z: g: /:onvermindert zijn E: hoogagtinge en goeden naame :/ ware regtmatig en probabel, mitsgaders het, montant der bewuste penningen ter ordre en voor reek: van Welmeede zijn „ opgenomen, naar luijd der overgesondene trans„ latie van sodanige getuijg schrivten als door gem: heer george gutchi ten bewijs van dien zijn ingewonnen, en hier maar /:mits het eental der personen:/ voor halve preuves konnen dienen; zoo is't daar en tegens inicq, ja schelms van hem makelaar gedaan, zijn guarant te soeken, en te nemen uijt d' aanhanden zijnde gelden van d' E: Comp:, de selve dus straudeerende met ter daad door dit onvergeeflijk bestaan, en zijn praesent hoord den meermelden heer george gutchi met woorden blijkens zijn eijge schrivtelijke Confessie. mede onder Iongst bekomene bijlagen te vinden: ergo de makelaar Culpa„ „bel en voor althoos messiant. — Om nu te beweeren, off wel melte E: E: heer Dames heij z: g: effective zoo n considerabel capitaal aan hem moeltjant ten agteren is gebleeven, dan niet, doet /:en mis ik niet:/ ter zaeke wijnig volgens de van sig selvs, naar regten, spreekende ordre: voor particuliere Schulden moet d' E: Comp: niet boeten; maar wel veel ten beswaringe van des makelaars persoon en valsche intrigues respective: 'tzij dan genoeg, dat welmelde E: E: heer Dames heij z: g: zelvs bekent, blijkens zijne Eijgene, en ook eenigste zig voor als nog op doende gedaene schrivtelijke betuijginge bij de mede onder de jongst ontvangene bijlagen gehorende Extract missives /:'torigineel derselver zou hier van bet valeur wesen:/ bogen, en ook in zoo verre uwEE: en den heer gutchi beijde beleijden, uijt monde van Welmelde zijn E: E: nu en dan discoursive verstaan te hebben, dat wel weet schuldig was: /: dit zijn, EE: heer uwEE: eijgene woorden, als het montant van dien debet niet bepalende, „tien, hem als abortieff toeschijnende, meest deels niet dan hijpothe„ ander in het Kort pligtschuldig te adviseeren, als een Comp:s het senden der affschrivten van ons Iongste schrijvens de datis 19 april begroot op m. s 78371:—; maar niet genoeg dat die schuld bij Welmelde zijn P: P: de part van bassoura door den makelaar moeljant /:mag dese bloote inleijdinge een gunstige reflectie erlangen:/ om gradatin Noortvarende, een aanvank te maken met op 't een en daar den heer gutchi/: gelijk VE: E: soo Curieux gelieft aan te merken:/ gewis beter onderregt zijnde, wat dúijdelijker Spreekt, en de Somma „tinge, kan ver- en aff-handelen; gelijkerwijs hij met dien verstande 3915 „tice, naar mate van het swak vermogen zijner inexperte bevat„ en den armeender Pogos (:zoo we hunne separate verklaringen „maakte schulden soude bekennen aan hem makelaar p:r naasten drie benjaanse brieven, waar bij gemelte heer heij Zal=r eenige ge te voldoen; ik wil wel stellen, 'er iets waarheijd aan mogte wesen soo kunnen die, mijnes gering Tragtens, in soo een naamwaardige somma niet bestaan hebben, om soo maar ter loops p:r Wissel bij eerst dienste den E: Comp: verders zoude goed vinden. En wat de aangelegentheijd der saeke betreft, soude ik met hert en Ziele Hiermeede heeft zijn gering gevoelen, ter uwer E: E:s g'eerde ordre in hoope den 7. Iulij 1735. drie. daar; en te produceeren, voor uwEE: Vrijmoedig, agter met vollen „tie eens en meermale, is, voorgekomen, vind sig den selven egter E: E: gebiedende heer. eerbied dienen van 't volgende. — wasen, als den schelmsen (:zoo ik hem dus noemen mag:/ maeke„ Dames Heij (:z: g:/ een zodanigen somma schuldig soude
English
considered among the aforementioned appendices, where it was said that the remaining balance still amounted to quite an excessive sum of th:s 2410:— bs in principal, without the aforementioned late honorable gentleman having wished to obligate himself for it in writing, nor by requests, nor by cajoleries, etc. What arrogant language! That is all too grossly lied, yes, that late gentleman is too notably touched in his honor and too untimely assailed, from which I would likewise not hold guiltless anyone who, through an improper credulity, taking it at its worst, will accept such an invalid confession, which merely smacks of collusion, as legal tender, thereby collectively rejecting the integrity of the deceased gentleman. Therefore, without even touching upon what Your Honor brought into debate ad probandum, and what recently occurred here with one of the pretended fellow-creditors, the French merchant Monsieur Boulleron, and the presumptions resulting therefrom, I believe I may maintain for my part that my sentiment regarding this point comes in all submissiveness to conform with Your Honor's equitable views in that regard, so favorably provided to us as an allusion in Your Honor's cited, respected demonstration, and to avoid repetition, consisting herein that, allow me here once again and repeatedly to use Your Honor's well-ordered own words, the credit of the evidence from the broker Moeltjant and Armenian Pogos lapses, and no evil or fraudulent design can or may be attributed to the late gentleman that holds ground in law or in equity, a proof of my previous conclusion that the broker is culpable and forever malicious. But there is more behind this, if one wishes to unravel how the fraudster Moeltjant, as I dare indeed call him, managed to obtain the opportunity and the power to play and dispose so loosely and irresponsibly with and over the Company's treasury. This would merit explanation, the more so because this remained hidden for so long and does not appear to have leaked out earlier than when the bird had flown, and the necessary precaution for those whom it incumbent upon was thought of too late, God mend it. If it were the case that Mr. Gutchi, with propria conscientia and that alone, made himself the culprit by having trusted the broker too much, contrary, I say this, to the ancient and all too well-known orders, with which I also, in my confidence, might be satisfied, if that honorable gentleman, to Your Honor's fundamental astonishment, that a secunde, as Mr. Gutchi nevertheless wishes to make us believe, could be kept in the dark about sales and the cash coming in for them, had explained further to us, and I add hereto my submissive sentiment that Mr. Gutchi has sadly erred in rushing forward now too strictly, and then too burdensome; and leaving this aside, among other things he again quite recklessly comes to infringe the Company's praiseworthy maxims by, on no other foundation, so far as is apparent to me from the reports, than his own indirect authority, keeping his secunde Mr. Abraham van Suchtelen completely out of the play, contrary to the revered instruction in a certain passage from the Fatherland dispatch dated 16 July 1720, namely: That the cash treasuries at the outer offices must be kept in custody with two different locks by the head and the second person, each having a key to a specific lock, so that the one, note well, without the other may have no disposal of or access to the Company's monies. Now has this highly revered order, which is kept sufficiently alive everywhere by previous examples or successively upon transfer, prevented Mr. Gutchi with his obstinate mind from continuing and forbidding to carry on any further there, with orders to remain still until further notice. Finally, concerning Your Honor's last proposition, to practice something more salutary, I would gladly succumb before this government would wish to see it saved. The further supposition in that secret demonstration, whether it was useful and serviceable to also entrust the bookkeeper there, Slaars, with a key to the cash treasury, could or might arise, and of which Your Honor makes mention in his demonstration; for the rest, the undersigned, not having the full knowledge and experience of this office, leaves this writing and the matters mentioned therein to the wiser judgment and better-founded opinion of Your Honor, as having been here for many years, and remains with due respect. Underneath stood: Honorable Sir, Your Honor's faithful, obliged servant. Was signed: Elias Nuyts. In the margin: Gamron, the 11th of July 1735. To the Honorable Sir Carel Koenad, Merchant and Appointed Commander of this Persian Directorship. Honorable Sir and Commander, The undersigned, with due respect, having to express my sentiment in writing regarding Your Honor's written secret demonstration concerning the Basra affairs brought to the knowledge of this government by the resident from there after the decease of the former Honorable Commander Hey, Persian Resident, will initially say that this matter seems to him very extraordinary and unbelievable. For, supposing all that was written by that resident were true, it would have been his duty to bring such bad dealings to knowledge at once, before he, Gutchi, had even proceeded to receive the transfer, knowing very well that such dealings and money loans ought not to take place at all without his prior knowledge, and that in such a large sum as is mentioned in Your Honor's written secret demonstration, and not to wait with it until after a man's death, who now cannot defend himself, and consequently everything that such a Banyan alleges ought not to be accepted as good currency; and he, Gutchi, thereby comes to show the
Dutch transcription
onder de meer gedagte bijlagen overwegen :/ gesegd werd per restant nog groot gebleeven Ware een vrij excessiver bedragen van th:s 2410:— bs Capitaal; sonder dat welmelde E: E. heer zal:r sig daar voor schrivtelijk, nog op beede, nog opsmeeringen, hadde willen obligeeren &a wat oen assuranto taal! dat 's al te grov gelogen Jae dien sal=r. heere to merkelijk in zijn Eere geraakt, en te ontijdig aangerande waar van ik meede den geenen niet vrij zou kennen, die door een Oneijge ligt gelovigheijd /: op zijn lest genomen :/ zoo n invalide en slegts na Conkelarije riekende Conjessit voor gangbare munt Zal accepteeren, als verwerpende daar door te gader de legaliteijt van den overleden heere: des ik, zonder eens het door UwEE: adprobandum in debat bij gebragte, en alhier Kortelings voorgevallene met een der gepraetendeerde mede- Crediteurs den frans Coopman Mons„r Boulleron, ende daar uijt resulteeren„ „de praesumptien, aan te roeren, voor mijn aandeel vermeene te mogen voestaan, dat mijn sentiment ten reguarde van ditpoinct, in alle onderdanigheijd kome te Conformeeren met uwerEE: dier„ „wegens billijke gevoelens /: wij soo gunstig ter allusie verstrekt, hebbende bij opgeciteerde uWEE: gerespecteerde Verthoog:/ en / /:om refente te vermijden:/ hier in bestaande, dat /:vergun mij ander= en meermale bij desen 't gebruijk uwer E: E: welgeschik„ „te eijgen woorden.:( het Credit der bewijsen van den makelaar Moeltjant, en armeender Pogos vervald, en den heer zal:r niets in regten, en ook niet naar billijkheijd stand houdende quaad, ofte bedriegelijken toeleg, kan nog mag„ nae gegeven werden een probatie op mijn vorige Conclusie; dat den makelaar Eulpabel, en Voor althoos missiant is. — Maar daar schuijld nog meerder agter; wil men uijt pluijsen, hoe den bedrieger moeltjent /:zoo derff ik hem wel noemen: (d' occasie en't vermogen heeft weeten te verkrijgen, van dus los en onverant„ „woordelijk te kunnen speelen, en disponeeren met en over 'sComp:s Cassa: dit souw Explicatie meriteeren. te meer, daar zulx zoo lang verhoolen, en niet eerder schijnd uijtgelekt te weesen, dan toen den aap gevlogen, en de nodige Praecautie, voor die 't incumbeerd, te laat bedagt was, /:god betert 'ts:/ waar 't saake, den heer Gutchi zig met propria Conscien„ „tia, en dat alleen, den reus maakte, met den makelaar te veel vertrouwd te hebben, strijdig /:dit seg ik :/ tegens d'al oude ende t' overbekende ordres Waarmeede ik ook /:mijns vertrouwens:/ soude mogen sufficieeren, in dien dien, E: E: heer, uwEd: fondamenteele bevreemdinge, dat een secunda /:den heer gutchi Wie 't ons nogthans diets maken:/ duijster kan gehouden werden van Verkoop, en daar voor inko„ „mende Contanten, ons verder uijt deed sien, en hier bij voege mijn submis gevoelen, dat den heer gutchi zig Leidig heeft mistast, in nu te straff, en dan te last door te draven; en dit daar latende, onder anderen 'sComp:s Loffelijke maximes wederom gandsch onbesonnen komt te infringeeren, met zijn secunde den heer abraham van Suchtelen op geen ander fondament (:zoo verre mij uijt de berigten Consteerd:/ als „ eijgene indirect pouvoir, volkomen buijten 't spel te houden, Contrarie de gereverendeerde gelastinge bij seekere periode uijt de Patriase missive van dato 16 julij 1720. teweten „Dat de geld Cassen op de buijten, Comptoiren „met twee verscheijde slooten van 't opperhoovd „ en Secunde persoon, ieder een sleutel van „een besonder slot, in bewaringe moeten „gehouden werden, zoo dat den een „f:NB: / buijten den anderen, geen dispo„ „ „sitie, off toegang tot 'sComp:s gelden „mag hebben. — heeft nu dese hoog gedugte ordre, die door vorige Exempa„ „len, off bij transport successive alomme genoegsaam levendig werd gehouden, den heer gutchi met sijne dwa„ gezaghebber deser Persische Directie Carel Koenad, Coopman en aangesteld densints, te beletten, en te verbieden, aldaar eenige verdere te drijven, met bevel van stil te sitten tot nadere ordre. — Eindelijk Concernerende uw E E: laatste stellinge, dat heilzamers te practiseeren, ik succumbare gaerne voor 3916 dese regeering zoude Willen geret sien; 't Verdere Veronderstelde bij dat secreet verthoog off nut en dienstig was den boekhouder aldaar slaars mede een sleutel van de geld Cassa aan te ver„ soude kunnen off mogen ontstaan, en Waar van UwEE: mensie maakt bij desselvs verthoog; voor 't overige dit geschrivt en zaake daar bij gemeld laat den ondergetekende, als de Volle Kundschap en ervarentheijd van dit Comptoir niet hebbende, aan het wijser eerdeal en gegronder oordeel van Uw Ed:, als zijnde hier lange Iaaren geweest over, en verblijft met verschuldigende eerbied /:onderstond:/ E: E: heer UwEE:s trouwer schuldigende dienaar /:was getekent:/ Elias Nuijts /:in margine:/ gamron den 11. Julij 1735. — Aan Den E: E: Heer „Carel Koenad, Coopman en aangesteld gerag„ „hebber deser Persische Directie— E: E: heer en Gebieder. Den ondergetekende met de verschuldigende eerbied, op uw Ed: schrivtelijk secreet verthoog rakende de bassourase affaires alhier na 't overlijden van den gewesene E: E: heer gezaghebber heij/: P: R: / door de resident van daar aan dese regeering ten kennisse gebragt, in eerbied dien aangaande, mijn sentiment, bij geschrivt te moeten uijtten, soo zal aanvankelijke seggen, hem, die saeke zeer, en ongeloovbaar, te Voren Komen, want veronderstelt, al het geschreevene van die resident waar was zoo soude het Van zijn gehou¬ „denisse geweest hebben, van diergelijke slegte gedoentens ten eerste ter kennisse te brengen, eer dat hij gutchi nog eens was getreeden, om transport te ontvangen, als wel wetende dat dusdanige gedoentens en geld Leeningen, gandsch niet bahoorde buijten desselvs voorweeten te geschieden, en dat in soo Een groote Somma, als bij uw E E: schrivtelijk secreet verthoog, gemeld staat, maar daarmeede niet te wagten na 'Jmans dood, die sig nu niet kan discerceeren, en gevolgelijk alwat soo Een benjaan voorgeeft niet voor Contant behoorde aan tenemen; en hij gutchi daar door komt aan te thonen, de
English
did not exercise the requisite attentiveness in taking over that office, which had indeed been fully his duty, and consequently made himself responsible for all subsequent claims, and must also be held and regarded as such, but not to proceed to the sequestration of the deceased his estate, as he, Gutchi, should have shown and evidently proved with somewhat more foundation that the deceased had lived, wherein in my opinion he will not be fully capable of doing, but now seeing himself plunged into a labyrinth of heavy consequences, and would now gladly wish to be rescued by the government: the supposition; in that secret representation, of being useful and serviceable also to entrust the bookkeeper there with a key to the cash chest, is in my opinion judged very well, and to prevent all irregularities: now as regards dispatching a ship to that small office, I, the undersigned, am of your Honour's sentiment regarding this to suspend the same, on account of the danger that could result in these perilous times, and of which your Honour makes a well-founded mention. Now as regards the further matters in the case subject, being as yet young in this directorship, he refers the same to your Honour's wiser and penetrating judgment, and breaks off with the declaration of being your Honour's faithful and obliged servant /:was signed:/ Christoffel de Haan /:in the margin:/ Gamron the 10th of July 1735. Furthermore, having proceeded to a close resumption and comparison of the advices and considerations, it was found that everyone's opinion sufficiently agreed [illegible] trust, is in my opinion very well judged, and is fully endorsed by the undersigned, in order to prevent all irregularities; now as regards sending a ship to that small office, I am of your Honour's sentiment concerning this, to suspend the same, because of the danger that might result therefrom in these perilous times in favor of the well-mentioned Honourable Lord Dames Heij of blessed memory, being still in fresh memory, serving as an irrefutable conviction, the shown resentment of their High Honours to exercise, being just as punishable as the other [illegible] in former times and almost equal case: thereto, who sometimes in the track of their duty come to falter through negligence and carelessness. — with that same view, I completely give my vote; and new occurrences make new laws. — Proceeding further to a definition; I declare myself outright Honourable Commanding Lord. that the mentioned First and Second Resident, the gentlemen George Gutchi and Abraham van Suchtelen, are both and together culpable and liable in the principal, in so far as the broker Molloese Tjente shall be found unable fully to satisfy the Honourable Company. — Having answered your Honour's esteemed intention according to my knowledge and conscience, I hope, if I miss the true mark in anything in this, to be able to obtain your Honour's prompt indulgence, solely on account of my ignorance of the right comprehension of the intrinsic management in directorship, being the youngest member of your Council, [illegible] not without ambition to exert oneself in [illegible]; with which assurance, and wishing your Honour's worthy person lasting health, under a blessed progress of his weighty administration, I conclude this remaining /:it was underwritten:/ Honourable Lord, your Honour's humble servant /:was signed:/ Ian Bout /:in the margin:/ Office Gamron the 8th of July 1735. — Concerning not sending a ship at present to Bassoura, I persist in our common resolution of the 8th of the previous month of June; as the motives alleged alongside it still remain [illegible] and your Honour's esteemed further considerations strengthen me all the more in this to my regret. — Furthermore, concerning your Honour's proposition, as the most extreme means to restore the honor of the deceased along with the true interests neglected in the Honourable Company's service, to send one or two gentlemen from this table to that residency for the execution of what is necessary [illegible] is grounded on reason and prudence, but the time when, and the persons who are to be appointed, is difficult, indeed /:under correction:/ impossible in the present condition of the times, as your Honour's esteemed writing comes so evidently to uncover, that the same, on contemplation, does not seem to tolerate that one should accumulate any more aggravating obstacles, even if not heavier; meanwhile may it please your Honour however to support us in some measure before his wise direction on this path of embarrassment, to our special obligation conditionally to propose with Mr. Reijnitz to entrust his Honour with that commission. — I confess here, Honourable Lord, along with and beside your Honour, that that choice cannot be understood other than well-founded; and for the rest I rely in this /:per missive:/ on the well-known honesty to us all of the just mentioned gentleman, who has never left means untried (:as his works are witness:/ to acquit himself according to obligation in the interests of the Honourable Company, and therein also certainly will continue to persevere, if it is possible for him. — Entering into an answer, I shall with due respect to your Honour's [illegible] secret representation concerning the Bassoura affairs after the decease of the late Honourable Authority Heij of blessed memory, brought from there to the notice of this government by the Resident Gutchi, say with respect concerning this, that those matters have appeared to me very dark and unbelievable, for suppose once, Honourable Lord, that all the writing of those residents had been [true], that so large a capital and levy was made, and taken by the brokers, had it been true, he should have immediately informed this government of such bad dealings, being well aware that in such manner no transport can be received, all the more knowing well that upon such dealings The delay in undertaking a necessary redress until the next arrival of a ship or ships (:of which my [illegible]
Dutch transcription
vereijschte oplettentheijd in't overnemen van dat Comptoir niet heeft gebruijkt, 't geene dat wel ten vollen van zijn pligt was geweest, en gevolgelijk, voor alle namaninge zig selvs respondabel gemaakt, en zoo ook moet gehouden en aangemerkt werden, maar niet te treeden ter sequestreermg vanden overleden haer „ zijn nalatenschap, zoo als hij gutchi, met wat meerder fondament, dat de solut Leven aanthoond, en Evidenterd bewesen hadde, daar hij mijn be„ „dunkens niet ten vollen instaat toe sal weesen, maar nu sig seles in een Labberent siende gedompelt van swaare gevolgen, en thans, Welgaarne door de regering zoude willen sien gereth:/ het veronderstelde; bij dat secreet verthoog van nut en dienstig te weesen den boekhouder aldaar slaars meede Een sleutel van de geld Cassa aan te vertrouwen, is mijn bedunkens seer wel g'ordeelt, en om alle ongeregeltheden voor te komen: wat nu betreft na dat Comptoirtje het depecheeren van een schip, zoo ben ik ondergetekende dien aangaande van UWEE:s Sentiment 'tselve te staake, om het gevaar die in dese haggelijke tijden soude kunnen resolteeren, en Waar van UwEE: een gegrond gewag maakt— Wat nu het verdere in Cas subjects betreft (aat hij het een=en ander, als nog Iong indese directie zijnde, aan UwEE: wijser en door dringende oordeel gerefereert, en affbreekt onder betuijging van te zijn uEE: trouw verschuldigde dienaar /:was getekent:/ Christoffel de haan /:in margine:/ gamron den 10. Julij 1735 Wijders getreeden zijnde tot een naaúw Keurige resumptie en Vergelijkinge der advisen en Consideratien, bevond men dat elks gevoelen genoegsaam over een Stemmende „trouwen, is mijn bedunkens seer Wel g'oirdeeld, en werd door de ondergetekende ten vollen g'avoueert, om alle ongeregeltheden voor te komen; wat nu betreft van na dat Comptoirtje een schip te senden, benne ik dien aangaande van uw Ed:s sentiment, 'tselve te staaken, om het gevaar dat daar van in dese haggelijke tijden quam te possuleeren in faveur van Welmelde E. E. heer Dames Heij z: g:, nog in verseher geheugenisse zijnde, tot een onwederspreekelijke overtuij„ „ginge strecken, het betoonde ressentiment van haar hoog Edelhedens „exerceeren, nog alsoo straffbaar, als d' andere omnbeeld in vorige tijd en bijkans eguaal geval: daar toe, „die somwijlen in het Spoor van haren pligt komen, met dat selve insigt, geve ik volkomen mijne Stemme; „te wankelen door versuijm en naligtigheijd. — en nieuwe voorvallen nieuwe Wetten maken. — Voorts overgaande tot een definitie; zoo de clareere mij rond uijt¬ E: Gebiedende heer. dat gemelte Eerste en Tweede resident, de heeren George gutchi„ en abraham, van Suchtelen, beijde en te samen Culpabel en aan uwEE: g'estimeerde intentie b'antwoord hebbende, naar mijn sprakelijk zijn ten principale, in soo verre den makelaar Molloese weten en geweeten, zoo verhoope, wen in desen ergens „tjent impotent sal bevonden werden, d' E. Comp: ten Vollen et ware doelwit misse, te mogen obtineeren uwE E: te konnen Satisfaceeren. — prtuse inschikkentheijd, ten gevalle eenelijk mijner onkunde Wegens 't niet zenden â praesent van een Schip nae Bassoura 't regt bezeff van het intrinsique maniement persisteere er bij ons gemeen arrest van den 8 der Vorige maand in directie, als zijnde het jongste Lid van Uwen rade, Iunij; alsoo de daar nevens g'allegueerde motiven nog beijven milteirden niet sonder Ambitie van sig te willen evertueeren in en uwE: E: gagte nadere Consideratien mij hier in al verder Hterk euws; met Welke versekering, en UwEE: waarde persoon stand houdinge gesondheijt, onder een gezegende voortgang, tot mijn Leedweesen. — Wijders betreffende uwEE: propositie, als het Extreemste deselvs wigtig, bestier, toe te Wenschen, ik desen besluij„ middel, om des doodens Eere, met het waaragtige in 'sE: Comp:s dienst tend verblijve /:onderstond:/ E: E: heer, uw EE: onderdanigen „waarloosde, te doen restitueeren, met een â twee heeren van dese tafe eaar /:was getekent:/ Ian Bout /:in margine:/ nae die residentie toe teschicken, ter uijtvoeringe van het nodige ijt : Comptoir gamron den 8: Iulij 1735. — steund op reden en prudentie, maar de tijd Wanneer, ende Personen Wie te beramen, Vald beswaarlijk, ja /:onder Correcie :/ onmogelijk bij dese tijds gesteltenisse, gelijk uwEE: g'eerd geschrivt zoo evident komt te de Couvraeren, dat het selve, bij Contemplatie, niet schijn te dulden, men eenige aggraverende Obstaculen meerder (:allo niet swaarder:/ zoude mogen Accumuleeren, onder des gelieve UWEE. egter ons Eeniger mate voor desselvs wijs beleijd te ondersteunen op desen weg van verlegentheijd, tot onser saantwoord treedende, soo sal met verschuldigende eerbied op uw EE:s „liere verpligtinge met den heer reijnitz Conditioneel voor slinkelijk secreet Verthoog rakende de bassourase affaires stellen, om zijn E: die Commissie op te dragen. — ik beken hier na 't overlijden van den gewesene E: E: heer gezaghebber Heij E: E: heer, met en nevens uw EE:, dat die Verkiesinge niet ander g:/ door de resident Gutchi van daar aan dese regeering ter dan gefundeerd kan werden opgevat; en Verlate mij voor 't overigermisse gebragt, in eerbied dien aangaande segge, die zaeke ten desen /:n per missiv:/ op de ons te gader welbekende eerlier en seer duijster en ongeloovbaar te Voren zijn gekomen, want „heijd van even gemelte heere, die nimmer middelen (:gete: / onderstelt eens E: E: heer al het geschreevene van die residenten zijn sijne werken:/ heeft onbesogt gelaten, om naar gehoudenssen was, dat soo een groot Capitaal en op heff wert gemaakt, zig t' acquiteeren inde belangens der E: maatschappje, en daar o bij de makelaars geligt, waar was geweest, hadde hij van ook gewis sal blijven persevereeren, is 't hem mogelijk. — gelijke slegte gedoentens ten eerste dese regeering moeten ken„ Het dilaij in't ondernemen van een noodwendig redres, ts. swen, als wel bewust in diervoegen geen Transport kan ont„ de naatsta aankomst van schip off scheepen (:waar van mijn Werden, te meer Wel wetende, dat op dusdanige gedoen¬
English
previous assertion is by anticipation already not strange, and must take place and hold ground, so the hope remains good which is enclosed in this embroilment, namely that one is to obtain further replies from the residents, and thereby might discover their further conduct, in order that, fortified by better means and surer proofs, action may follow counsel and produce its effect, to the maintenance of justice and the redintegration of the neglected interest and credit of our praiseworthy paymasters at that office. Furthermore, returning to the broker Moeltjant, whom I from the first, as above, hold culpable, indeed forever untrustworthy, I maintain that this deceiver must be removed for life from the service of the Honorable Company; and thence also follow the motives to think of another broker, which matter, in order to make a positive choice therefrom, might in my opinion best remain deferred during the continuation of the present critical state of time and affairs, until one can conveniently pursue and execute the just-cited undertaking of redress, which God grant soon. While it would beforehand, also in my judgment, square with prudence to keep the residents under an acceptable pretext, either because of the hazard of the times, or regarding matters and dealings which test and reinforce our orders and sentiments through experience, Batavia, in the recently received letter dated 9 8ber of the past year, nevertheless in no varying quality, expresses itself thus. A copy was sent thither on 21 February thereafter for information; their High Excellencies expressing themselves, albeit in a varying case, no matter how it goes, in order to prevent further damage, wherewith they, so absurdly, seek to intimidate us. There is nonetheless of money loans can fall, but having received no part thereof, to testify that such happened without his knowledge, whereas he ought to have had knowledge of everything, and that of such a great sum as is mentioned in the written secret report, and moreover still to wait after the man's death before pre-advising the government under which one falls, and now that the deceased cannot speak, and consequently not all that such a banyan where he mentions should be accepted for cash, but he Gutchi, since he has been so very long, ought to have been more circumspect, having made himself responsible for those affairs, and should also be held and regarded as such, but not to proceed to the administration of the deceased gentleman's moneys, which have sprung from the estate, and the remainder that is still resting at the Orphan Chamber, as he Gutchi requests, unless he Gutchi with somewhat more foundation, that with such bad conduct and manner of life the late gentleman, in my view, will not be entirely innocent therein, but now seeing himself in a labyrinth and fearing heavy consequences, and now would gladly yield, we hold those who in their conduct wish to exceed an arbitrary freedom of their own, or somewhat depart therefrom, where the bookkeeper and cashier Willem Jaars may also well have a key to the cash box there, after the Isfahan manner, choosing of two evils the lesser, so that his Honor must indeed make it perceptible. Herewith, to the Honorable Gentleman, Honorable Gentleman and Ruler.
Dutch transcription
vorig sustenue bij anticipatie reeds niet Vreemd is:/ moetende van geld Leninge kan Vallen, maar niet met na „plaats, vinden, en stand grijpen, soo blijft de hoope :'teenigste port ontfangen hebbende, te betuijgen zulx buijten desselvs goed dat in dese gebroilleerde zaeke Legt op geslooten:/ men onder des weeten geschied te weesen, daar hij van alles hoorde der residenten nadere replicques staat te erlangen, en daar door hun 'schap te hebben, en dat Van soo Een groote Somma als verder gedrag zoude kunnen ontwaren, ten eijnde door beter VEE: schrivtelijk secreet Verthoog gemeld staat, en boven middel en secuurder bewijsen gemunieerd, daadna raad te laten daarmeede nog te wagten na 'T mans dood, eer men de regee„ volgen, en effect te doen sorteeren; tot maintie der geregtigheijd,) waar onder men sorteert praeadverteert, en nu d' overleden en redintegratie van het verwaarloosde intrest en Credit onser sij niet kan discerseeren, en gevolgelijk niet diende te Werden al wat soo een benjaan waar hij mensi loffelijke betaals heeren ten dien Comptoire. Wijders wederkerende tot den makelaar Moeltjant, die ik it voorgeeft voor Contant aanneemen, maar hij gutchi â primo, prout supra, Culpabel, ja Voor altoos missiant houde dien hij seer Lang geweest is, omsigtiger behoorde te zijn, die gedoentens sig selvs respondabel gemaakt, en soo ook soo sustineere, dat dien bedrieger moet ad vitam gedimoveert. gehouden en aangemerkt werden, maar niet te treeden ter werden uijt den dienst den E: Comp:; en de volseerd daar uijt dan ook de motiven, om op een ander makelaar te denken sstratie van den Overledene heer zijn penningen, die uijt de 't gunt, omme daar uijt een positive verkiesinge te maken tenschap gesproten bennen, en het verdere dat nog op /:mijns eragters:/ best bij Continuatie der tegenwoordige geschr op de Weeskamer is berustende, zoo als hij gutchi „pentheijd van tijd en zaeken, uijtgestelt bleeve, tot men d'even te versoeken, ten zij hij gutchi met wat meerder fonda„ geciteerde onderneminge van redres bequamelijk zal kunnen, dat bij soo aangemerkt slegt gedoentens en Levenswijse Voortsetten, en ter uijtvoeringe brengen /: dat god haast de heer zal:r, daar bij mijn bedunkens niet ten vollen geve. (terwijle het voor aff (:ook naar mijn oordeel:/ toe sal wesen, maar nu sig selvs in Laberent siende met de voorsigtigheijd quadreeren soude, de residenten, onder felt van swaare gevolgen, en thans Wel gaarne door een aannementlijk praetext, 't zij om 't hazard den tijden, „wijken, houden wij de soodanige, die in haar ge„ Cassa aldaar den boeken guastos houder Willem „„doente een eijgen willekeurige vrijheijd willen Jaars ook wel Een sleutel hebben mag, naar 't spahans „te buijten gaan, ofte eenigsints daar van komen affte „want omtrent zaken en behandelingen, die onse ordren en gevoelens door d' Ervarentheijd getoetst, en versterkt tot Batavia bij Iongst ontfangene missive de dato 9. 8ber: a:o passato n dis van twee quaade het ligste verkoren, tot praeventie egter in geen varieerende eijgenschap, aldus. Copia den 21. februarij daar aan derwaarts voortgeschikt tot narigt; verdere schaade, Waarmeede Zijlieden, zoo absurd, met uijttende sig haar hoog Edelhedens schoon in een Varieerend geval ga hoe 'twil, ons tragten te vervaren. is 'er nogtans Hiermeede Aan Den E: E: Heer E: E: Heer en Gebieder. — dese. og „linge kunnen doen bespeuren, zoo moet zijn E: immers,