VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 2333

Persia · 463 pages · 344 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_2333_0390 view scan ↗

English

deducted, we take the liberty, under the esteemed favor of Your Honors' penetrating reflection, to pray regarding the prices of the sold goods both by Your Honors and by us, and thereby to take into consideration the taxes to which we are subject here more than Your Honors over there, both the 4 percent toll and 3 percent on the Bassora money loss, which together amounts to 7 percent, and which nevertheless, if we wish to trade on equal terms with Your Honors, must beforehand be charged to the goods, which indeed essentially happens in previously made calculations, though nevertheless by us cannot always succeed precisely according to desire, since we can well strive for the highest market, but cannot force it, just as the merchant neither here nor elsewhere wants to be forced either. With full reverence we thank Your Honors for their kindness in communicating all such extracts and further writings as have related to this office, as well as for the copy of the highly respected reports to Their High Noble Honors, the Supreme Indian Government at Batavia, dated 23 September and 9 November of the past year, praying most humbly always to be provided with such revered and instructive enclosures, so that we may as far as practicable follow the highly wise orders and examples prescribed to us by the same. Just as Your Honors have rightfully pleased to reproach us regarding the failure to send off our closed trade books, we so generously hope and pray that Your Honors will please excuse us for that neglect, when we can declare in truth that it was not properly known that the English captain Mr. Robberts, with his vessel The Carolina under his command, was about to steer from here directly toward Gamron, as that gentleman indicated to us only with ambiguity whether he was about to touch at that roadstead or not, and even that in case he did resolve to do so, he would let his anchor drop no further than the outer roadstead for a short while, in order to have matters attended to there by an officer with the boat; wherefore we remain hopeful of a wished-for indulgence in this regard; and furthermore it will now appear more convenient to Your Honors that a set of the said books with their dependent and further enclosures, together with the copy under Letter A, is dispatched to Your Honors, wishing with all our heart that the same may be examined and approved by Your Honors in complete form and without errors, to which we shall look forward to the reply with great longing; we also very humbly pray that by Your Honors' goodness and order another set may be transcribed there, which on our part, for lack of large-format paper, could not be done. We shall, as soon as the roads between here and Aleppo are merely somewhat safe and passable without danger, make it our first task to dispatch the received writings for the Fatherland as quickly as possible, either by courier or express hired messengers, with our necessary accompanying and humble letters of advice, which until today could not yet take place, because it is so alarmed on all sides by the Arabs around here that no one ventures half a mile outside the city gates, for reasons that will be detailed further herein, and can be examined at length in the journal kept by us, which is also annexed in copy hereto under No. 8; very reverently praying that we may refer thereto. Resolved by unanimous vote on the day, month, and year aforesaid. C. Koenad, Corn. Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel Agreed. P. Secretary grasped, and according to the circumstances of the time fitted with the permission of Their High Noble Honors, looking forward to seeing the conclusions confirmed as aforesaid. Underneath stood: Done 3936 Besides Your Honors' highly esteemed and well-mentioned letter of 21 February, we have received both the duplicate of the letter just replied to and the further enclosed letters, under obligation; thanking most reverently not only for Your Honors' gracious notice concerning the appearance of the Company's ships Valkenisse and Noordwijkerhout, but also for all the rest imparted therewith, and especially for the copy of the most revered letters from Their High Noble and Valiant, Highly Honorable Goverment conveyed to Your Honors by those ships, from which we shall let that which pertains to this residency serve as a wholesome guideline for us. The first signatory of this leaves to Your Honors' wise judgment how painful it must have been for him to see his pay account debited with an amount of 6669 florins 6 stivers 8 penningen, and that concerning a matter in which, certainly, as little as to the former Honorable Governor George Fredric Heverman, His Honor the present Governor Carel Koenad, Lieutenant Johannes Van Slingerland, and the late Mr. Rivirit van Naarssen, the blame for the spoilage or the reimbursement of half of a quantity of 22,893 lb. of asafoetida to the value of 13,338 florins 13 stivers can today be imputed to him: for besides and apart from the fact that a warehouse master is accountable not for the quality, but for the quantity of goods purchased and stored, it is also true that to him, Gutchi, during the time of his interim warehouse-mastership, or when that certain asafoetida was purchased or bartered for sugar by the well-mentioned Mr. Haverman together with the Company's brokers Ottamsjent and Essourdas, never at any time was any sample, much less any recommendation regarding the quality or condition of that gum, provided to him, but only the weighing-off and storage in the warehouses was ordered to him.

Dutch transcription

gedacouteerd, neemen we de Vrijhed, ander g'eerde welduijding uwer E: Ed=s penetrante reflectie affte bidden ontrent de prijsen der verkogte goederen soo bij uw E: Ed=s als door Ons, en daar bij in Considerati te neemen, de belastingen die wij hier meerder, dan uw E: Ed=s â costij, subject zijn, soo aan de 4: percentos tholl, als 3: ten honderd op het bassoras geld: verlies, dat te samen 7: p=rC=to komt uijt te maken, en die egter, willen wij met uw E: Ed=s maar Egual negotieeren, voor=aff de de goederen ten Laste moeten werden gebragt, 't gunt ook wesentlijk bij voor=aff gemaakte calculatie wel geschied, dog egter door Ons daar Just althoos niet naar begeerte inge„ „slagd kan werden, nademaal wij tot de hoogste markt wel kunnen porgen, maar niet dwingen, soo als den marchant nog hier, nog elders ook niet gedaan Wil met volle reverentie bedanken wij uw E: Ed=s voor derselver goedheid in het mede deelen van alle sodanige Extracten, en Verdere geschrivten als op dit Comptoir betrekkinge, hebben gevonden, mitsgaders voor de Copia der seer Gerespecteerde berigten aan Haar Hoog Edelhedens, de Hooge Indiasche regeering Tot Batavia, Onder dagteekenings 23=e september als 9=e November anno pass=o biddende wij gantsch Onderdaniglijk, altho van dergelijke gereverendeerde en instructive bijlagen te mogen werden geprovideerd, op dat we soo na doenlijke mogen opvolgen de hoog wijse gelastingen, en voorbeelden als ons bij deselve„ „len werden voorgeschreven soo regtmatig als uw E: Ed=s Ons hebben gelieven te reprocheeren wegens het niet aff zenden onser geslotene Negotie=boeken, soo genereuselijk hoopen, en bidden we, dat uw E: Ed=s ons da versuijm sullen gelieven t' excuseeren, wanneer we naar Waarheid kunnen verklaaren, dat niet regt bewust is geweest, den Engelschen capitain m„r robberts met sijn Onderhebbende bodem De Carolina van hier direct gamrouwaard stond te Steevenen, alsoo dien Hee ons maar bij ambiquiteit heefft te kennen gegeven, off hij die rheede stond aan te gieren, d niet, en selv, dat ingevalle daar toe al resolveerde, niet verder dan op de buijten=rheede voor een korten wijl sijn anker soude Laten druijpen, om door een officier met de boot het aldaar te doen berrigten: weshalven wij op eene gewenschte inschikkentheid ten desen reguarde blijven koopen; mitsgaders het uw E: Ed=s thans gevalliger sal te vooren kom dat een stel der gedagte boeken met haare dependente, en verdere bijlaagen; nevens de in Copia onder L=a A: tot uw E: Ed=s werd affgevairdigt; wenschende van ganscher harte, dat deselve in Compleete forma, en sonder Crreuren bij uw E: Ed=s mogen werden geresumeerd en g'approbeerd, waar op wij de rescriptie met veel verlangen sullen te gem sien; ook bidden we seer humbel, dat door uwer E: Ed=s goedheid en Ordre, een Ander stel aldaar mag werden affgeschreven, 't gunt door Ons uijt gebrek van Groot forma papier, niet heefft kunnen geschieden Wij sullen, soo dra, de wegen Tusschen hier en alepo maar Eenigsints Veijlig, en sond fanger beganklijk zijn, ons Eerste werk maaken, het zij per Caffibak, off expres zijn — Enparigheijd van Stemmen geresolveert # ten dage, maand, en Iaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert p„l secretaris greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Jaan 3936 gehuurde Couriers, de bekomene geschriten Voor't Patria, met Onse nodige geleide=, en demoedige advise= Letteren, soo spoedig mogelijk t' incamineeren, 't gunt tot heden nog niet heefft mogen geschieden, door dien het hier om her allerweegen sodanig door d' arabieren g'allar„ „meerd is, dat sig niemande een halv mijl weegster poorte durot uijt begeeven, Om redenen als hier nader staan te werden gedediceerd, mitsgaders bij Ons gehoudene dagverhaal, /:'t gunt desen in affschrivt al mede onder N=o 8: is g'annexeerd:/ bij extensie naargegaan kunnen werden; biddende wij seer reverentelijk ons daar aan te mogen gedragen bezijden uwer E: Ed:s hoog g'agte en Welmelde van 21=e Februarij, hebben wij soo wel het duplicaat„ van soo Even berepliceerde, als de verdere bijgevoegde Letteren ter verpligtinge Ontvangen; bedankende wij gansch reverentelijk, niet alleene voor uwer E: Ed=s gracieuse advertensie weegens de paroisse van 's Comp=s scheepen Valkenisse, en Noordwijkerhout, maar ook voor alle het verdere daar bij bedeelde, en wel insonderheid voor de Copia der hoogst gereverendeerde Letteren van weegens Haar hoog Edele gestrenge, groot agtbaarhedens per die scheepen tot uw E: Ed=s overgebragt, waar uijt wij het betrekkelijcke op dese residentie, ons tot eene heijlsaame rigtsnoer sullen Laten verstrekken Den Eerst geteekende deses Laat het aan uwer E: Ed=s wijs Oordeel Oser, hoe smertelijk hem gevallen moet zijn, desselvs soldij=reekening belast te sien met een bedragen van ƒ6669: 6: 8 en dat over eene saake, daar hem immers alsoo min als den gewesen E: E: Heer gezaghebber George Fredric Heverman sijn E: Ed: den praesenten Heer gezaghebber Carel Koenad den Lieutenant Iohannes Van Slingerland, en den Heer Rivirit van Naarssen zal„r de schuld aan het beder, ofte de vergoeding der helste uijt Eene veelheid van 22893 lb: affa= falida, Ter waarde van ƒ13338:13:— met heden kan toegeschreven werden: want buijten, en behalven dat een Pakhuijsmeester niet voor de deugd, maar wel voorde quantiteit der ingekogte en opgeslagen werdende goederen heeft te respondeeren, soo is het ook waaragtig, dat aan hem gutchi, ten tijde sijn 'spro interim pakhuijs „meester schap, off wanneer die bewuste duijvelsdrek, door welmelden Heer haverman, sam't 's Comp=s maaklaars Ottamsjent &'ssCourdas is ingekogt, off voor suijker ingeruijld geworden, hem nooijt ofte nimmer eenig monster, veel min eenige recommandatie aangaande de deugd ofte hoedanigheid dier gomme is verleend, maar alleenlijk de naarweeging, en berging inde pakhuijsen aan bevoolen geworden,

NL-HaNA_1.04.02_2333_0390 view scan ↗

English

action was taken therewith to the best of knowledge and instructions, by kneading the same down into earthen pots, stopping their mouths very tightly, and further packing them with gunnies and straw ropes, just as the same in that condition, so to speak, remained standing for an eternity in the present Linen Packing House and then hospital, or the turnkeys' guardhouse, until such time as, upon the departure of ships, they were embarked for shipment. As regards further the knowledge [illegible]

Dutch transcription

sodanig daar mede naar beste kennisse en instructie is gehandeld, met deselve in aarde potten affte kneeden, dies monden wel digt toe te stoppen, en wijders met geenies en stroo= touwen t' embaleeren, gelijk deselve in die hoedanigheid /:om soo te spreeken :/ een eeuwigen tijd in het Jegenwoordige Lijwaad=pak= en soenmalige zieken= huijs, off baliers Corps= de Guarde, heefft blijven staan, tot soo Lange bij 't Vertrek Van scheepen, ter versending zijn g'embbrqueerd geworden: wat wijders aanbelangd de kennisse A 38 zulde „ het zijn tot se r gehuurde ter Gest: E: Cler kere voe talle pavra Borkrui

NL-HaNA_1.04.02_2333_0391 view scan ↗

English

knowledge of the virtues or quality that must pertain to asafoetida, the aforementioned Gutchi declared that he knew as little of it as anyone who in his life has never seen that devil's dung, just as it was never asked of him or presented to him whether he knew it, nor how it ought to be handled; yet, as the declarant still recalls, the then head surgeon Ernst Christiaan Harrigers was always meddled with those matters of approval or rejection, to whom the knowledge thereof might also be supposed with greater foundation, as being a drug that can often be of use in his shop, and consequently he must well know how to distinguish its virtue or vice. Furthermore, the charged person will add nothing more here than his humble request to Their High Excellencies, the High Indian Government, with the most humble prayer that Your Honours will please exercise the goodness to forward the same, reinforced with Your Honours' favorable recommendation, at the first opportunity to Batavia, in order to await from there what shall be disposed in this regard by Their well-mentioned High Excellencies, and to what extent their grace will deign to extend over my integrity in the subject case. We have, on the other hand, noticed to our singular pleasure that Your Honours had made an attempt for the dispatch of the ship Noordwijkerhout with a stout cargo hitherward, which from the bottom of our hearts we hope will already have taken effect before the appearance of this letter, since the Pasha strongly seems to incline toward a peace with the desert Arabs, with whom he has lived in a continuous dissension virtually from the beginning of his reign, even so persecuting and vengeful that, after confiscating all his movable as well as immovable goods, amounting even, so it is claimed, to 3500 ben, at 22½ thomans each, or in total 78750 thomans, he had the high-and-mighty and well-known Sheikh Annes strangled, which, out of fear that something similar might happen to him, forced the equally renowned Sheikh Mhamed Mana to stay among his nation in the deserts, and there, as well as hereabouts, to cause so much in the way of revenge with all kinds of robbery and plundering, until the Pasha finally resolved to send off against him all his readily available and newly recruited force, consisting of approximately 6000 heads, both cavalry and infantry, under the command of his own Kaya or second-in-command, together with the Janissary Agha, who on 20 March Jo 17, with divided troops, marched toward the encampment of the aforementioned Sheikh Mhamed Mana, being around the village called Tesa, and situated close to the river Euphrates, and after the construction of some so-called entrenchments, or three to four on the day, month, and year written above. C. Koenad, Corn. Engelsen, M.r Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel Agrees. Resolved by unanimity of votes grasped, and after a fitting period of time with the principal secretary approval of Their High Excellencies to due expectation of what has been resolved, in the aforesaid shall see confirmed. Below stood: Jaan 3937 days passing, fought a fierce battle, in which the proud but not bold Turks suffered a total defeat, and the Arabs achieved a complete victory and possession of the battlefield, with around 5000 men fallen on the spot on the side of the former, and of the latter possibly scarcely a fifth; so that the few remaining Janissaries and the Pasha's musketeers returned again virtually naked, bare, and stripped of their weapons, together with the small remainder of cavalry without horses, likewise leaving behind both their aforementioned army chiefs, and furthermore all their tents, ammunition, and other baggage: wherefore this city is presently so stripped of garrison and war materiel that the burghers, assisted by the other resident foreigners, such as Armenians, Banians, Jews, and others, must guard the gates and walls; and notwithstanding this, should the Arabs have aimed their design at this city, they could capture it at any moment according to their own desire without encountering the least resistance, as the consternation among these peoples has now produced such an impression of fear on their minds that the very name of Arabs could force them to yield and make way. In the beginning, or after the return of this defeated and utterly ruined troop, the Pasha seemed to want to exact a stubborn revenge for it, but noticing his power to be too slight and the prowess of the Arabs too formidable, it appears as though he finally, seemingly on the advice of the wealthiest merchants and other townsmen, wishes to be moved to an accommodation and a binding peace, in order thereby to let his subjects enjoy a pleasant quiet and the merchants a flourishing trade; which may God soon please to bring about in that irritable and covetous mind, so that the commerce, so long harassed and virtually entirely deadened by these troubles, may now meet with that success to which the prospects before the beginning of the said disputes, or to speak correctly, the arrival of the Pasha, seemed so beneficial and advantageous to us; yea, even in such a manner that everyone imagined that not enough merchandise would be found in Bassora to be able to spend all the cash expected; but that this chance has turned so, and the merchants have stayed away, we must, alongside all other merchants, resign ourselves, in the hope that the outcome will let us harvest some more favorable fruits from that upcoming peace: as regards that with the Persian, from that we learn

Dutch transcription

kennisse der deugden off eijgenschap die d'assa Fatida annex moeten zijn verblaard den „ven gutchi, alsoo min te weeten, als ijmande die in sijn leeven dien Duijvelschen drek nooijt aanschouwdt en heefft, gelijk hem ook nooijt gevraagd off voorgehouden zij, off deselve kende, dan hoe daar mede gehandeld moeste werden; dog soo hem denotant nog voorstaat, is den Toenmaligen opper Chirurgijn Ernst Christiaan Harrigers met die saaken van goed= off kwaad=keure steeds gemelleerd geweest aan wien de kennisse van dien ook met te meerder fundament gesupponeerd mogt werden, als zijnde een drogue die in sijn Winkel vaakte passe kan komen, en gevolglijk dies deugd, offte ondeugd wel moest weten te distinqueeren. Wijders sal den belasten hier niets meerder bijvoegen, dan sijn Ootmoedig reque aan Haar Hoog Edelhedens, de Hooge Indiasche regeering met gantsch nedrige bede, uw E: Ed= de goedheid gelieven t' oeffenen het selve, gesterkt met uwer E: Ed=s favorable voorschrijvinge, bij Eerste Geleegenheid naar batavia over te schikken, omme van daar aff te wagten, wat desen aangaande door hun Hoog Edelhedens Welmeld, staat te werden gedisponeerd, en in hoeverre derselver gracie over mijne integriteit in cas subject sig sal willen uijtbreiden Wij hebben daar en= Tegen tot sonderling Liev zijn geremarqueerd, dat uw E: Ed=s een Toeleg hadden gemaakt tot de depeche van't schip Noordwijkerhout met eene steevige Lading naar herwaard, 't gunt van ganscher herte hoope reeds voor Verschijninge deses effect sal hebben gesorteerd, nademaal den passi grootlijks schund t' inclineeren tot Eene Vreede met de buijten araburen, waar mede hij genoegsaam van den beginne sijner regeeringe althoos in een geduurige dissentie heefft geleevd gehad, selv soo persecutant, en Wraak zugtig dat hij den Groot vermogenden, en wel bekenden sjeeg annes naar Confiscatie van alle desselvs soo Losse als vaste goederen, wel ten bedrage /:soo men Wil:/ van 3500: ben„ â 22½ thomans ijder, off in't geheel thom=s 78750:— heeft doen estrangleeren, 't gunt den mede vermaarden sjeeg mhamed mana, uijt Vreese dat hem iets dergelijks mogte wedervaaren, genoodsaakt heeft, sig Onder sijne Natie inde„ Woestijnen op te houden, en aldaar, mitsgaders hier Ontrent, met allerleije affe van roov= en strooperijen, soo veel Tot revenge aan te regten, tot den Pasja en „delijk geresolieerd is geworden alle sijne gereed hebbende, en op nieuw aangewurden magt, bestaande wel in Ongevaar de 6000: koppen soo Cavallerije, als in fanterij op hem affte zenden, onder Commando van sijn eijgen Caija off secunde, benevens den Jannetzaar agassi, dewelke den 20=e maart Jo 17: bij gediviseerde troupen naar de Leeger plaatse van voormelden sjeeg mhamed mana, zijnde Ontrent het dorp Tesa genaamd, en geleegen digt aande rivier den Euphrates, zijn heen getrokken en naar het aanleggen van Eenige soo genaamde retrenchementen, off drie â V # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert Enparigheijd van Stemmen geresolveert greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „ p„l secretaris „nninge van haar hoog Edelhedens tot ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Jaan 3937 dagen verloops, eene dappere battaille hebben geleeverd, waar inne de Groot=s dog niet stoutmoedige turken eene totaale nederlaag, end'arabieren eene Compleete Victorie en behoudenisse van't slagveld hebben behaald, zijnde aan de kant der Eerste wel Ontrent 5000: man, en van de Laatste mogelijk paseen vijvde op de plaatse gesneuveld; soo dat de nog wijnig overgebleevene Sanetzaaren, en 's pasjas musquettiers, genoegsaam naakt, bloot, en van haare wapenen ontdaan, mitsgaders het restantje ruijterije sonder paarden wederom zijn geretourneerd, mede agterlatende beide hunne voor„ „melden Leegerhoorden, en voorts alle haare Tenten, ammontie, en verdere bagage: weshalven dese stad Ieegenwoordig soodanig van Guarnisoen, en Oorlogs=tuijg is Ontbloot, dat de burgerije, g'adsisteerd der Verdere inwoonende Vreemdelingen, als armeenders, benzaamen, Jooden, en andere de poorten en muuren moeten bewaaken: en des niet Ieegenstaande, souden d'arabieren, ingevalle sij lieden haaren toeleg op dese stad gemunt hadden deselve ten allen stonde, sonder Ontmoetinge van Eenige deminste teegenweir, naar eijgen begeerte kunnen inneemen, alsoo de verslagenheid Onder dese volkoren thans sodanigen indruk van Vreese op haare Gemoederen heefft, verwekt, dat den Naam van arabieren hun soude kunnen noodsaaken deselve te Ontwijcken, en plaats te ruijmen. In den beginne, off naar de reverte van desen verslagen en gantsch geruineerden hoop, scheen den Pasja eene hard=nekkige wraake daar over te willen oeffenen, dog sine magt te Gering, en der arabieren kloekheid te gedugt bemerkende, blijkt het, als off hij eijndelijk kwanswijse op aan radinge der vermogenste kooplieden, en verdere stedelingen sig 1 wil laten beweegen tot een accommodement, en bondige Vreede, ten einde daar door sijne Onderdaanen van Eene aangenaame ruste, ende kooplieden van eene florisante Negotie te willen Laten Jouisseeren; 't gunt god op dat korselig, en baat„ „zugtige gunoed spoedig gelieve te bewerken, op dat de soo lang door die Troubles g'attereerde en genoegsaam gantsch verstorvene Commercie thans van dat succes moge werden als Waar toe d' apparentien voor den aanvang der gemelde twisterijen, off om regt te spreeken, d' inkomste des Pasjas ons soo heijlsaam en avantageus hebben toegescheenen; Ia selv indiervoegen, dat een ijgelijk sig verbeelde, er En bassora geene handel= whaaren genoegte vinden souden zijn, om alle de verwagt werdende Contanten aan te kunnen besteeden; dog dat dien kans sodanig is verkeerd, ende Cooplieden agterweegen zijn gebleeven, moeten W' Ons Nevens alle andere marchanten getroosten, in hoope het gevolg Ons wat Favorabler vrugten van dien aanstaande Vrede sal Laaten inoogsten: wat die aanbelangd met den Persiaan, daar van vernee

NL-HaNA_1.04.02_2333_0391 view scan ↗

English

one has not the slightest reliable report, and it was hardly spoken of anymore, except that a new rumor is now spreading, as if Thamas Coeli Chan had been killed in a battle against the Turks, which according to our humble thoughts were well to be wished, so that at last through the death of that avaricious and warlike nature, the everywhere desolate and calamitous condition of lands and peoples might attain a refreshing breathing space and restoration of the so [illegible] days 138 [illegible] W: E: Clercq Lang

Dutch transcription

md men geen het allerminste secuur berigt, en Naauwlijks werder meer van Gerept, dan dat sig thans een nieuw gerugt verspreijd, als off Thamas coeli Chan in eene battaille teegen de Turken soude zijn gesneuveld, 't gunt naar Onse geringe gedagten wel te wenschen ware, Op dat eenmaal door de dood van dat baat= en krijgse Lugtig Naturel, den alomme verweesten, en Calamiteusen Toestand van Landen, en Volkeren mogte geraaken tot eene verkwiklijke respiratie, en restauratie der soo dagen 138 zulxe ed zijn is ag ise hgen Borkru talla pas to rh hae voer vegt W: E: Clercq Lang

NL-HaNA_1.04.02_2333_0392 view scan ↗

English

93 8 169: 5:8 long languishing bride trade, in which so many, but especially the Honorable Company and us, Their Excellencies' humble servants, were so cordially interested lay. These days, the malicious Pasha could likewise not refrain from attempting an attack against the English present in this place, wanting to oblige them to discharge their three ships lying here in the roads, as well as pay duty on the brought cargoes according to their custom, or that he, in case of further delay of his demand, would finally constrain them to depart from here, or pay 9 percent in duties, as the Turkish, Armenian, and other merchants are accustomed to contribute; but that Lord Pasha, to his own shame, had to withdraw his hand from that unreasonable conduct, since the Consul of that nation, Mr. Martin Frensch, upon that strict insinuation, de facto requested the supercargoes and captains of those aforementioned vessels to repair on board and make their ships ready to sail, assuring them at the same time that he in person with his people would follow that very same evening if that dispute were not settled to his satisfaction before sunset. Which also actually happened, since the aforementioned consul not only returned with robes of honor from the Pasha, but moreover obtained a firman confirming the previous custom of 3 percent duty on their goods to be imported: the Pasha subsequently, in order not to be regarded as the originator of that new deceit, shifted the blame for all those disputes onto the English interpreter, as having misunderstood and not reported the messages back and forth according to the truth; wherewith it then subsequently remained on that former footing, under promise of friendship. Following this example, we shall, upon the arrival of a Company ship, likewise be so cautious, before having a single piece or pound of goods brought ashore, to request beforehand from the Pasha a similar firman confirming the former prerogatives, or otherwise present to him that such vessel will be sent back with its full cargo, so that we may not be subject to such sinister pretenses, or constrained to anything unreasonable, once the Company's goods have been brought ashore. — We shall with all respect present to Your Excellencies' eyes all such write-offs as we, in the hope of approval, were necessitated to make as of ultimo August 1734 to clear the books. Firstly: To expenses on merchandise, the following house necessities, namely: 996 pieces Bengal gunnies, to wit: ƒ 1290 pieces for pepper sacks 56 pieces spoiled by vermin, and 496 pieces of gunnies cost according to the books . . . . . . . ƒ 123: 11: — 30 planks for the revetment of the piece-goods warehouses . . . . . . . ƒ [illegible] 3 bundles of bound rattans, used for the camphor tubs . . . . . . . ƒ —: 15: — The amount written off on this account totals together . . . . . ƒ 169: 5:8 as can be examined more fully on folio 30 of the Journal. [illegible] and suited to the juncture of time with the [illegible] of Their High Excellencies will see confirmed. — /:underneath was written: Resolved by unanimity of votes, on the day, month, and year written above. C. Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel [illegible] Sworn Secretary. Agrees [illegible] expectation of what was resolved in the aforesaid [illegible] Carried forward - - - - ƒ 169: 5:8 To necessary household expenses, the following writing materials, as: 6 quires of large format paper small ditto, and together according to the books - - - - - the same having been consumed during a full year in the service of the Honorable Company. To Profit and Loss, the following trade goods, as: 325 lbs Siamese gumlac, or 3 percent short weight, costing . . . . . ƒ 93: 6: — 17½ lbs Javanese cardamom, or 1 39/9 percent short weight . . . . . ƒ 2: 17: — ƒ 96: 3: — under No. 10 provided by the Junior Merchant Abraham van Suchtelen and Bookkeeper Willem Slaars on this subject, we praying quite humbly that the reasons given for it will be considered valid by Your Excellencies, and moreover that that gum was sent from Siam to Batavia, from there to Gamron, and finally thus further to this place, without any short weight ever having been written off on it. Further to Profit and Loss, the following unappraised assets, namely: 7 pieces kitchen utensils, to wit: 6 pieces copper pots with their lids — 1 frying pan in 7 pieces kitchen utensils 7 pieces household furniture, as: 4 pieces cushions — 2 pieces floor mats 1 copper candlestick 7 pieces household furniture 5 pieces horse tack, namely: 2 pieces native saddles, with their saddlecloths ditto shabraques, and 1 copper drinking kettle 5 pieces horse tack The amount written off totals together . . . . . - - - - ƒ 277: 2:8 Now we would, according to orders and custom, indeed send those trifling things over, but since some of them are entirely worn out and gone, and others no longer worth a packing crate, we considered it more excusable not to trouble Your Excellencies therewith, and to leave those trifles in a corner just as they were. In imitation of the English gentlemen, as well as all and every inhabitant of this city, we were necessitated on the date of 1st December of the past year 5 bundles of pens 1 38. [illegible] ƒ -:-:- 2 ƒ —:—:— 1 ƒ -:-:- ƒ 11: 14:— ƒ became 5 [illegible] ƒ 169: 5:8 1:5:- 4:11:— 14:8:— Carried over - ƒ 169: 5:8 to necessary: the Sworn Honorable Clerk 11 [illegible]

Dutch transcription

93 8 169: 5:8 Lang gekwijnd hebbende Bruijd Negotie, Waar aan soo veele, dog wel insonderheid d' E: Comp:e en ons haarer Edeles ootmoedige dienaaren soo hertelijke geleegen Legde deser dagen heeft den Wrevel=moedigen Pasja al mede niet kunnen naarlaten eene attag t' onderstaan Iegens d in Loco zijnde Engelschen met haar Lieden te Willen Obligeere tot d' Ontlossinge haarer drie stuks hier ter rheede Leggende scheepen, mitsgaders het verthollen der aangebragte Cargasoenen naarvolgens hunne gewoonte, off dat hij deselve, in cas van Langer dilaij sijner begeerte, Ten Laatsten soude Constri„ „geeren tot vertrek van hier, off de betaalinge van 9: ten honderd aan geregtigheid soo als de Turksse, armeensche, en andere Cooplieden gewoon zijn te Centrib „eeren; dog dien heer Pasja heeft tot sijner eijgene schande de hand van dat on „redelijke gedoente moeten afftrekken, alsoo den Consul dier Natier m=r marti frensch, op die swicte insinuatie, de facto de supercargasen Capitains dier voordagte bodems versogt hun naar boord te willen begeeven, en haare scheepen zeijl=rheede te maken, hun Teffens versoekerende, nog dien selven avond in Persoon met de sijne te sullen volgn bij aldien dat geschil niet voor sons Ondergang naar sijne begeerte wierd g'assopieerd. gelijk ook wesentlijk geschied zij, alsoo voormelden consul niet alleene met Eere= „kleederen van den Pasja retourneerde, maar nog daar=en boven een firman heeft verworven tot confirmatie der Voorige Costume van 3 percento sthol op haare aan te voerene goederen: werdende vervolgens door den Pasja, om niet voor den inventer van die nieuwe Slinksheid aangemerkt te werden, de Schuld van alle die differentien geschoven op den Engelschen tolk, als kwalijk verstaan, ende boodscha over=en- weder niet naar de waarheid gerapporteerd te hebben; waar bij het dan vervolgens op dien voorigen voet, Onder beloote van Vriendschap is blijven steeken op dit voorbeeld sullen wij, bij erlangst van een 's Comp=s schip, mede soo voorsigtig zijn, eer dat een stuk, off pond goed aande wal doen komen, den Pasja voor aff te versoeken tot een dergel firman van Confirmatie der voorige praerogativen, off anderssints hem voorhouden, sodanigen bodem met sijne volle Ladinge wederom te rug te sullen senden, op dat wij mede aan sulken senistre pretenten niet Onderheevig, off tot iets Onredelijks geconstringeerd maj werden, wanneer 's Comp=s goederen aande wal souden zijn geligt. — we sullen met alle respect uw E: Ed=s voor Oogen brengen, alle sodanige affschrijvingen als we op hoope approbatie Onder ult=o augusto 1734 ter suijveringe der boeken genoodsaakt zijn geweest te doen als Eerstelijk op Onkosten van koopmanschappen de volgende huijs= behoevtens, Namentlijk 996: p=s goenies bengaals, te weten ƒ 1290: p=s tot peeper=sakken 56: „ „ doort ongedierte vemassers en 496: p=s goenies kosten volgens de boeken. . . . . . . ƒ 123: 11: — 30: „ Planken tot beschoeijing der Dijwaad=-pakhuijsen - - - - - - - - - „ 3: bossen bond=s rottings, verbrijkt Om de Camphor=balijs. - - - - - - „ —: 15: — het affgeschrevene op dese reek: beloopt te samen soo als op f„o 30: bi 't Journaal alles breeder is naar te gaan . . . . greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel „ p„l Secretaris Accordeert ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: hen P„r Transporto - - -- op Nodige huis=Onkosten de Volgende Schrijv= gereedschappen als — 6: bolken groot Fotmaat papier kleene - „ _„o en te samen volgens de boeken - - - - - zijnde deselve geduurende een rond= Jaar in den dienst der E: Comp: Verbruykt geworden op Winst & Verlies, de volgende negotie goederen, als — 325: lb Gomlak siams, off 3 p:r C=to r=m kostende - - - - - . - - - ƒ 93: 6: — 17½ „ Cardamom Iav=s off 1 39/9 p C„o r=m „. . . . . . . „ 2:17:—„ 96: 3: — Onder No 10. door den Onderkoopm: Abraham van Suchtelen, en boekhoud, Willem slaars ten desen subjecte verleend biddende wij gansch nedrig, dat de daar van gegevene redenen bij uw E: Ed=s voor valide sullen werden ge„ „considereerd, en nog daar =en boven dat die gomme van Siamnaar batavia, van daar naar gamron, en eijndelijk soo voort naar herwaard is gesonden, sonder dat daar ooijt eenig minwigt op affgeschreven is geworden Nog op Winst & Verlies, de volgende Ongetaxceerde Effecten Namentlijk 7: p=s koks gereedschappen, te weten 6: p=s kopere potten met hunne dekssels — „ braad=pan in 7: p=s koks= Gereedschappen 7: „ huismeubilen, als 4: p:s Leunkussens — 2: „ vloermatten 1 „ kopere kandelaar 7: p=s huismeubilen 5: p:s Paarde Gereedschappen Namentlijk — 2: p=s Inlandse zadels, met haare dekkleeden _„o Chabracques, en 1: „ kopere drink=ketel 5: p:s paarde gereedschappen Het affgeschrevene beloopt te samen... - - - - ƒ 277: 2:8 Nu souden Wij naarvolgens d' Ordres en gewoonte die nietige dingen wel oversenden, maar nademaal sommige daar van geheel=en al uijt de wereld, end' andere geen affpak=kist meer waardig zijn, soo hebben we excu„ „sabler gedagt uw E: Ed=s daar mede niet Lastig te vallen, en die prullen in een hoek te laten soo als se waren In naarvolging der heeren Engelschen, mitsgaders alle en een ijgelijk en ingese„ „ten deser stede/ zijn we indagteekening p=mo xber des vergangen Iaars genoodsaake 5: bossen pennen 1 38. Zulxe V eer d het zijn tot on de bei de Eijk Cdise agdE 13: . . . . . ƒ -:-:- 2 . . . . . . . „ —:—:— 1 „ :-:-: . . . . - - . „ 11: 14:— ƒ geworden 5 iem - - ƒ 169: 5:8 1:5:- 4:11:— 14:8:— Transporteere - ƒ 169: 5:8 op nodige: . . . . „ ter Gesw: E: Clercq 11 hae voer talle pas to

NL-HaNA_1.04.02_2333_0393 view scan ↗

English

... compelled to advance two sums of money on bond, namely one to the amount of 9000 mamoedies or ƒ 3825:—:: and one to the amount of 2250 mamoedies or ƒ 956:5:— or together 11250 Mamoedies or ƒ 4781:5:—, the first having been demanded from us by the then and aforementioned lieutenant Alie Becq, and the other by the shahbandar Ussein Aga, but both under written obligation to allow those moneys to be deducted from the first of the Honorable Company's goods to be cleared through customs, as the copies and translations thereof under No. 9 will show Your Honors if you please; nor do we doubt in any way whether we shall be able to settle those amounts upon the arrival of a ship without the least trouble or dispute, the more so because in this matter we have the handle in our own hands to grant ourselves precedence; hoping nevertheless that these financial accommodations will not be attributed to us as any blunder, but rather as forced helpfulness, considering that we contributed nothing more, but rather much less than others here, since the English Consul [contributed] 6 purses, the Armenian merchants together 30 ditto, the Banyans 8 ditto, the Jews 8 ditto, the Turks 40 ditto, the prominent merchant Hadje Iohaar 20 ditto alone, Inhossem Tjelebie 8 ditto, and Wijmaar 4 ditto, or in all together 124 purses had to be raised; which moneys were applied for the benefit of the Pasha, who at that time was still staying in Baghdad with empty hands, as he was unable to make his departure nor his entry according to his dignity and character; but as regards that one purse, or 2250 mamoedies or ƒ 956:5:—, which the Shahbandar received, this was a courtesy which, under threat of great displeasure and malversations, we were indeed forced to grant: wherefore we pray that the one as well as the other will be regarded by Your Honors as inevitable, and favorably approved. A general inventory having been made in the current trade journal under ultimo December and ultimo March last, or every quarter of a year, of all such merchandise as we have turned over since ultimo August of the past year, we have the honor to show the same to Your Honors specifically in types and quantities hereunder, namely: 375 lb cloves for the fixed price, 1171 lb Japanese camphor, or the remainder, 12500 lb sugar candy, 555 pieces sheclass, being the last, 182 pieces chintz of various sorts, namely 288 [pieces] boutidhaars, remainder, and 800 pieces Bengal chassas, 100 pieces gingam drongan, at 16 mamoedies or ƒ 6:16: per piece, 600 pieces large camchannijs, at 19 mamoedies or ƒ 8:4:8 per piece, 103 pieces fine or narrow-selvedge broadcloth, at 20 mamoedies or ƒ 8:10:—, thus yielding a profit of ƒ 2574:10:3, or 29¼ percent— all for the same prices as were charged at the last sale under ultimo August of the past year. So that our remaining merchandise mentioned under the date of ultimo March still consisted of the following, namely: 1414 lb cloves, 531 lb eaglewood, 1143 lb sugar candy, 1594 pieces Bengal chassas, 637 pieces chintz in sorts, namely 233 pieces moeramats, and 404 pieces boutidhaars, 340 pieces painted Coast spreads, 6948 pieces Bengal camchannijs in sorts, namely 1845 pieces 40 cobidos long, 3800 pieces 28 ditto, 1303 pieces 20 ditto, 1914 pieces Santapore mulmuls, 1282 pieces sollogesjes, 2400 pieces rassapaats, 300 pieces large lungis, 300 pieces small ditto, and 354 pieces coarse or wide-selvedge broadcloth of diverse colors. And we wish with all our heart that trade might once again become so fluid that those aforementioned remnants, which cling all too firmly to the warehouses, might pass from our hands into the hands of other masters, so that we might completely cure the limping horse that is yet to follow behind through an agreeable advantage in a short time and a wished-for recovery, which God grant. From the annexed declaration No. 10 Your Honors will learn of such short weight as has occurred here on the camphor, being an amount of 147 lb or 7¾ percent on the imported quantity of 2009 lb, which we quite respectfully request may, as well as the previously noted shortage, be passed by Your Honors' consideration, as the requisite and true reasons regarding this have been conscientiously explained in the aforementioned instrument. It will also be required here to lay open the present state of our, or the Honorable Company's, cash balance before Your Honors' eyes, so that Your Honors may observe that the same in written figures now contains an amount of ƒ 115922:2:— or 272758 mamoedies, but in actual reality or cash money no more than ƒ 29009:12:— or 68258 mamoedies; in such manner as is shown hereafter under debit and credit. [illegible] expectation of what was resolved in the aforesaid, and suited to the circumstances of the time, we shall see confirmed with the approval of Their High Excellencies. /:was signed:/ Resolved by unanimous vote on the day, month, and year aforesaid. Cornelis Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, Esaias Nuijts, and Christoffel [illegible] principal secretary. Agrees. [illegible] clerk. Please turn over.

Dutch transcription

39 geworden tot het uijtschieten van twee sommen gelds opobligatie, te weten een ter montant 100: p=s Gingam drongan, â m=t 16: -off ƒ 6:16: t p=s van . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - mamoed:=s 9000: off ƒ 3825:—:: 600: „ Camchannijs Groote „ 19: „ „ 8: 4: 8: „ en een ter montant van - - - - - - - - - - - . . „ 2250: „„ 906: 5: 103 8: C: Laakenen, fijne off smallijst, tot m=s 20: - off 8: 10: — danne geevende een Voordeel van ƒ2574: 10:3 1/ off 29¼ ten honderd— off te samen. . . . . . . . . . . Mamoed=s 11250: off ƒ 4781: 5:— soo dat onse resteerende koopmanschappen onder dagteck: ult„o maart Vermeld, nog hebben bestaan inde zijnde d'eerste ons affgevorderd door den toenmaligen en meergenoemde stedehouder alie becq, en volgende, als dandere door den sjabandhaar ussein aga, dog beide Onder schrivtelijke verbintenisse, 1414: lb: ganissel Nagulen die penningen op d' eerste verthold werdende 's Comp=s goederen te Laten affkorten, soo als de Copi 531: „ ageilhout, translaties daar van Onder N=o 9. uw E: Ed„e des gelievende sullen doen sien; twijffelen 1143: „ candij zuijker wij ook geensints, off dat bedragen sullen wa bij erlangst van een schip sonder demins 1594: p:s Chassas beng=s moeijte, off teegenspraak wel geliquideerd krijgen, te meer, om dat wij in cas subjec 637:„ schitsen in soort, als — het hegt inde Ons selven hier inne den voorrang te verleenen; hoopende wij egter, dat dese geld Heen 233 p=s moeramats, en vermogens zyn „geen ons voor geene mistastinge, maar wel gedwongene behulpsaamheid sal toege„ 404 „ boutidhaars - 340: „ spreijen geschilde Cust — „schreven werden, geleth wij hier tot niets meerder, maar nog veel minder dan 6948: „ Camchannijs beng„s in soorte, als — andere hebben gecontribueerd gehad, door dien den Engelschen Consul. . 6: beursen 1845. 1p„s Lang 40. Cobidos 3800: „ 28 d'armeensche Cooplieden te samen. . . . . . . . 30: _=os _=o 1303:„ 20: _=os „ benjaanen. . . . . . . -. - . . . - - - - - „ 8: d=os 1914: „ malmollen santapoer „ Sooden. - - - - - - - - - - - - - - - - - 8: d:os 1282: „ sollogesjes. — 2400. „ rassapaats „ Turken - - - - - - - - - - - - - - - -. - 40: _=o 300. „ Longies groote den voornaemen koopman hadje Iohaar - - - - - - - - - 20: d:o alleene 300: „ _=o kleene, en 354: E Laakenen begras, off breedlijst, van diverse Couleuren inhossem Tjelebie - - . . . . . . . . - - - - - - 8: —o en Wijmaar - - - - - - - - - - - - - - 4: d:o off wenschende wij van ganscher herte, het eenmaal wederom soo Vloeijbaar in den handel mogte werden, dat die gemelde en maar al te vast aan de pakhuijsen kleevende overblijffselen, uijt Onse, in andere 1 in alles Te samen.. . . . . . 124: beursen meesters handen mogten overgaan, op dat wij het hinsiende paard dat nog agter= aan staat te volgen„ hebben moeten opbrengen; welke penningen Ten behoeven van den Pasja, die te dier tijd no door eene aangenaame avantage in korten tijd en gewenschte herstellinge volkomentlijk met Leege handen sig in bagdaad outhield, zijn aangelegd geworden, alsoo niet vermogn mogten curoeren, dat God geve:— - was naar sijn fatsoen en character sijnen afftogt, nogte intrede te doen; dog wat be„ bij de Nevengevoegde Verklaaring N„o 10: sullen uw E: Ed=s ervaaren soodanigen minwigt als „langd die eene beurs, off man=t 2250: dan wel ƒ956:5:— welke den Sabandhaar alhier op de Camphor is gevallen, zijnde op d' aangebragte quantiteit van 2009: lb een Veel„ heefft genoten, is eene beleevdheid geweest, die Wonder bedreijging van Groot Ongenae „heid van 147: lb off 7 ¾ prC=to, welke wij gansch eerbiediglijk versoeken, dat soo wel als de en maleversatien wel hebben moeten inwilligen: Weshalven wij bidden, dat soo wel he voor aangetegene minderheid, door uwer E: Ed=s Consideratie mogen werden gepasseerd, alsoo eene als andere bij uw E: Ed=s voor in Evitabel sal werden geregardeerd, en gunstighij desweegens de vereijschte, en waaragtige redenen bij voormelde Instrument, naar gemoede gepasseerd— sijn opgelost geworden - Onder ult„o December, en ult„o maart Jongstleeden, off Om het Vierendeel Jaars eene Het sal hier ook vereijsschen den praesenten staat Onser, off der E: Comp:e kassa, voor generaale inneeminge bij het Loopende Negotie= Journaal geschied Zijnde, Van al uwer E: Ed=s oogen open te Leggen, op dat uw E: Ed=s mogen bespeuren deselve thans met sodanige koopmanschappen als we sedert ultimo Augusto Anno Passato hebben Letters is inhoudende een montant van ƒ115922:2:- off mann=s 272758:- dog in waren wesen, off contante penningen niet meerder dan ƒ29009:12: off main=s 68258:- invoegen Omgeset, soo nemen we d' Eere uw E: Edeles deselve in soorten, en Veelheid, hier Onder specifique te verthoonen, Namentlijk — hier agter bij Debet & Credit werd verthoond. — 375: lb Garroffel Nagulen voor de Gefireerde Prijs 1171:„ Camphor Iapanse, off het restant — 12500: „ Candij=zuijker 555: p: sjeklassen zijnde de Laaste 182: „ schitsen in soort te weten 288„ bouteshaars, restant, en ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond:/ Enparigheijd van Stemmen geresolveert g ten dage, maand, en Iaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel p„l secretaris Accordeert alles Voor deselve prijsen als bij den Jongsten Verkoop Onder ult„o aug=o a„o passato zijn gedebiteerd geworden n 1 38. Zulde W heer het rzijn tot ise E ag 6 800: „ Chassas beng=s tr gen i talle pas to hae voer 174 ter s W: E: Clercq 2 Verte

NL-HaNA_1.04.02_2333_0394 view scan ↗

English

3940 Cash in Bassora, as of the last of March 1735. Credit on the 10th of March for the amount of a sold Horse. the last of the same for diverse merchandise: On sale 1734 on the 1st of September to the balance from the closed book. The Honorable Company's Mamoodies 169812: — ƒ 72170:1: —: on the last of September, for the monthly specification. Mamoodies 599:— ƒ 254:11:8 October 660:– ƒ 280:10:— 150: — ƒ 63:15:— 11th of November for a gift to the regent's servants 100: – ƒ 42:10:— 46691: — ƒ 19843:13: the last of the same for the monthly specification. 599: — ƒ 254:11: 8 1st of December for 2 promissory notes advanced. 11250. – ƒ 4781: 5: – the last of the same for the monthly specification. total Mamoodies 289550: — ƒ 123058:14:— 1/8: 18th of January for a gift to the pasha's servants 687:— ƒ 257:19:8 100: — ƒ 42: 10:— the last of the same for the monthly specification. 680: — ƒ 255: —: — February for the purchase of a horse 1000: — ƒ 425: —: — the same for the monthly specification. 599: — ƒ 254:11:8 March the same 678:— ƒ 288: 3: — the same for the remainder, to balance this. 272758: — ƒ 115922: 2:— Total Mamoodies 289550:— ƒ 123058:14:— the last of December for diverse merchandise: On Sale. 72897: — ƒ 30981: 4: 8 the same The Company's master Moeltjent. 1735 135 on the last of March to the received funds at various times. Mamoodies 289570:— ƒ 123858:14:—: on the last of March for the disbursements at various times. 16792: — ƒ 7136:12:— the same for Cash in Hand. 68258:— ƒ 29009:12:— the same as much as is found to be missing. 204500:— ƒ 86912:10:— Total Mamoodies 289550:— ƒ 123058:14:— in expectation of what has been decided, in the aforesaid comprehended, and adjusted to the juncture of time with the approval of Their High Nobilities to see confirmed. was written below: Resolved by Unanimity of Votes on the day, month, and Year aforesaid C. Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel [illegible] Secretary Agrees to 38. such again the be to under be [illegible] Debet And Sworn Clerk 171 [illegible]

Dutch transcription

3940 Kassa in Bassora, Onder ult„o maart 1735. . . . . . Credit — adij 10:' maart „ 't bedragen van een Verkogt Paard. - - . . . . „ ult„o _„ „ diverse koopmansz: Over verkoop - 1734 adij p=mo Septemb„r a Trestant uijt het affgelegde boek. 'S E: Comp=s . . . . . . Mam=s 169812: — ƒ 72170:1: —: dij ul„ setemb:, b„ de maandelijkse specificatie. . . . . . . Man=s 599:— ƒ 254:11:8 „ October„ „ 660:–„ 280:10:— „ 150: —„ 63:15:— 11„e novemb„r „ vereering aan des regents bediendens - - - - - - - „ 100: –„ 42:10:— „ 46691: — „ 19843:13: ult„o _„o „ de maandelijkse specificatie. . . . . . . „ 599: —„ 254:11: 8 p„o decemb„r „ 2: stuks Obligaties uijtgeschoten. . . . . . - „ 11250. – „ 4781: 5: – ul„o _„o „ de maandelijkse specificatie. . . . . . . . . „ somma Mamoedies 289550: — ƒ123058:14:— 1/8:„ 18: Ianuarij „ geschenk aan des pasjas bediendens - - - - - - „ 687:—„ 257:19:8 100: —„ 42: 10:— ult„o _„o „ de maandelijkse specificatie. . . . . . . . „ 680: —„ 255: —: — „ februarij „ den inkoop van een paard - - - - - - - - - - - „ 1000: —„ 425: —: — _„o „ de maandelijkse specificatie. . . . . . . . . „ 599: —„ 254:11:8 „ maart _„o. . . . - - - - „ 678:—„ 288: 3: — _„ „ restant, om dese te balanceeren. . . . . . . . „ 272758: —„ 115922: 2:— Somma Mamoed=s 289550:— ƒ 123058:14:— ult„o decemb„ „ diverse koopmansz: Over Verkoop. . . . . . . . „ 72897: — „ 30981: 4: 8 _„o. . . . . . . . - - „ 's Comp=s maaster Moeltjent. — 1735 135 adij ult„o maart â d'ingekomene penningen op verscheijde tijden. m=s 289570:— ƒ123858:14:—: dij ult„o maartp„ de boussementen in verscheijde Tijden. . . . . „ 16792: — ƒ 7136:12:— _„o „ Contant bij Cassa. . . - .. . . . . „ 68258:—„ 29009:12:— _„o „ soo veel komt te mancqueeren. „ 204500:—„ 86912:10:— - Somma Mamn=s 289550:— ƒ123058:14:— ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel 1 p„l Secretaris Accordeert aan „ 38. zulx Weer het zijn tot onde be Eijk ise E Debet And -- ter Gesw: E: Clercq 171 h#re voer talle pas to

NL-HaNA_1.04.02_2333_0395 view scan ↗

English

And whereas the remaining cash consists of such a small amount, and has not even yet been exchanged into current coin; and in the event of goods remaining unsold, a part thereof might in time well be needed for necessary maintenance as well as other purposes, we shall, under favorable approval, provisionally have to retain the same here for the time being, until such time as by some opulent sale, whether from the goods on hand or those still expected, that sum may have grown somewhat larger, and consequently be made capable of dispatch on a Company vessel, along with the drafting of an invoice. Having casually mentioned earlier the deplorable and utterly lamentable condition of the Company broker Moeltjent, as well as the anxieties that have already arisen regarding myself from this matter and may further result therefrom, I shall now, in dutiful obedience, detail to Your Honors as precisely as possible and in accordance with the sincere truth how these matters stand in substance, and pursuant thereto say at the outset that no accident in the world has ever appeared so acutely distressing to me as, after receiving the news of the death of the Honorable Authority James Heij, to have to learn from the mouth of the said broker his full confession, which he afterwards offered to me in writing for greater conviction, and by which, or by the translation thereof No 11, it is made fully evident that he had employed the Company money entrusted to him for exchange toward the payment of the debts left behind here by the said Mr Heij, and was consequently unable to effectuate my desire to dispatch the same to Gamron, testifying among an innumerable multitude of lamentable and clamorous expressions to be grieved to his very soul at having brought me into this dreadful state by that action, yet stating that he wished to sacrifice life and limb so that not I, but he himself should be subjected to the deserved punishment regarding this matter, being convinced in his own mind that through my good faith I had never deserved such misconduct from him; with yet a multitude of other exclamations which are indeed very moving, but also too lengthy to cite herein. At present, the poor old man is in a state which I fear might soon, if not deprive him of life, certainly rob him of his senses, doing constantly nothing but weeping, wailing, and lamenting, and that with such clamor as if despair had utterly driven him beyond the bounds of reason, which would indeed move a heart of stone or steel to compassion. This, however, does not alter the fact that he, Moeltjent, through the debts of Mr Heij, and I in turn through those of the broker, have become exposed to this calamitous state of affairs, as well as the resentment of both Their High Mightinesses, the High Government of the Indies, and that of Your Honors; although, according to my thoughts subject to correction, nothing other than an excessively great trust in the broker's sincerity and faithful services can justly be imputed to me. For if Your Honors, on the one hand, reflect that I on this occasion entrusted so great a sum of money to him at once; Cs Koenad, Corns Engelsen, Mr Heijnitz, Jan Bout, Es Nuijts, and Christoffel Agrees 1/4 on the day, month, and year aforesaid principal secretary Resolved by unanimity of votes approval of Their High Mightinesses until undertaken, and suitably adjusted to the juncture of time with the shall see confirmed. /signed below: 3941 so I very humbly beg Your Honors to consider on the other hand that on behalf of the Company one has no one else at hand here to whom the exchange of money may be assigned, nor does the same incumbent upon anyone other than such a person, since he enjoys his permitted salary for that as well as for his brokership, and we are consequently obliged to have both those functions executed by him; just as has always been practicable since the latest establishment of this residency, or from the year 1724, both under the Honorable Mr De Cleens and the Honorable Mr Heijs, and subsequently during my directorship. In addition, the said broker has always been the receiver of the money and keeper of the cash box, who then continually had to take care that current or desirable species were kept in readiness by him for dispatch, in which that man has never, to my knowledge, failed, and possibly would not have failed now either, had the sudden and untimely death of the late Mr Heij not occurred, as unexpected as it was regrettable. For whoever knew that gentleman might well have presumed of him that he would not have plunged the broker into this ruin if only lifetime had remained and he had had his inheritance money and other funds in his power, but that he would have remitted his undoubtedly acknowledged arrears to the broker at the first possible occasion, which death has now so lamentably prevented. Yet, whereas it is only natural that a living person shall have to prefer and maintain his own honor and interests far above those of a deceased friend, I also deem it my duty to excuse myself with the naked truth as much as possible and reasonable, and consequently not to shade another's stains through my innocence, but much rather to dissect matters openly and clearly in their full circumstances. To which end it should further be said that the late former Authority James Heij, upon His Honor's departure, handled matters here so improperly

Dutch transcription

En nademaal die verbleevene contanten in sulken geringen montant bestaan, en selv tot het nog niet eenset gangbaare species getrocqueerd zijn geworden; mitsgaders bij nonverkooping van goederen een gedeelte daar van tot nodig Onderhoud als anderssints, in der tijd nog wel souden kunnen benodigen, soo sullen wij deselve Onder gunstig welneemen, voor=als nog hier wel moeten aanhouden, tot tijd en wijlen door Eenigen opulenten verkoop, het 2 uijt d'aan handen zijnde, off nog verwagt werdende goederen, die somma wat meerde aangegroeijt, en gevolglijk ter Versendinge met een Comp:s bodem, mitsgaders het opmasien eener factura Capabel mogte zijn gemaakt. — Hier Voorwaards Obiter gewag gemaakt hebbende wegens den deplirablen, en gansch beklaaglijken staat van 's Comp=s maaklaar Moeltjent, mitsgaders de bekommerin „gen die ten mijnen opsigte hier uijt reeds zijn gesprooten, en vervolgens daar nog verder van kunnen voortsloeijen, soo sal ik thans naargehoudene Obedientie uw E: Ed soo exact mogelijk en Teffens naar de sinceere waarheid gaan detailleeren hoedanig het met die saaken in substantie geleegen zij, en ingevolge van dien voor aff seggen dat geen accident ter weereld mij ooijt soo zel prangende is te vooren gekomen, dan naar de Ontvangene tijdinge van des E: Ed: Heer gezaghebber dames Heijsdood uijt den mond van gemelden maaklaar te moeten verneemen sijne volle Confessie dewelke hij nadertland bij geschrivte tot meerder overtuijging aan mij heefft komen offereeren, en waar bij off bij dies translatie N=o 11: ten vollen komt te blijken, dat hij d'onder hem ter inwisseling aan vertrouwde 's Comp=s penningen tot affbetalinge van welmelden Heer Heij Sijne alhier naa „gelatene schulden hadde g'emploijeerd, en dienvolgens niet in staat was, mijne begeerte om deselve naar gamron te versenden, te kunnen effectueeren, betuijgende onder eene bneij „dige meenigte Lamentable en misbaarlijke expressien tot in sijne Ziele gegrievd te zijn mij door dat gedoente in desen akeligen toestand te hebben gebragt, dog dat hij goed en ble wilde ten offer Leggen, om niet mij maar sig selve de verdiende straffe desen aangaande On heevig te maken, als bij sig selv Overtuijgd zijnde, ik door mijn goed vertrouwen sulken wan bedrijv aan hem nooijt verdiend en= hadde; met nog een meenigte andere exclamatie die wel seer beweeglijk, dog ook te Langwijlig zijn om in desen aante halen: althans Ouden armen man Tit Jegenwoordig in een staat, dien ik vreese, dat hem mogelijk wel int korte soo niet van't Leven, wel van sinnen soude kunnen berooven, doende gestal niet dan krijten, kermen, en Lamenteeren, en dat met sodanigen misbaar, als off de wanhoop hem ten= eenemaal tot het spoor van redenloosheid hadde vervoerden waartij een hert van steen, off staal wel tot mede doogenheid soude moeten opwekken: 't gunt egter niet naar= en Laat, dat hij moeltjent door de schulden van den Heer Heij en ik wederom door die van hem maakelaar, in dese Calamiteuse gesteltenisse van saaken, mitsgaders het resentiment soo wel van haar hoog Edelhedens, de Hooge Indiasche regeering, als dat van uw E: Ed=s ben g'esponeerd geraakt; alschoon mij naar mijne correctie subject zijnde gedagten, niet anders dan een al te grooten vertrouwen op des maaklaars opregtigheid en getrouwe diensten„ reden g'imputeerd kan werden: Want komen uw E: Ed=s aan deene kant te refte „ren dat ik hem cortoir soo een meenigte van penningen op eenmaal hebben C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert ¼ ten dage, maand, en Jaare voorschreeve p„l secretaris Enparigheijd van Stemmen geresolveert „nninge van haar hoog Edelhedens tot greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: 3941 toevertrouwd; soo gelieven uw E: Ed=s bid ik seer Ootmoedig, aan d' andere zijde ook te consi„ dereeren, dat men hier niemand anders 's Comp=s weegen aan handen heefft aan wien d inwisseling der gelden mag werden gekeerd, nogte deselve ijmand anders, dan sodanig een persoon, incumbeerd, alsoo daar voor, soo wel als voor sijn maaklaarschap sijn gepermiteerde salaris komt te genieten, en wij dienvolgens gehouden zijn, beide die functien door hem te Laten exerceeren; gelijk ook sedert het Iongste stabilement deser residentie, off van den Jaare 1724: soo ten sijde van des E: Ed: Heer De cleens, als des E: Ed: Heer Heijs en vervolgens mijn opperhoord=schap althoos practicabel zij geweest: hebbende nog daar=en=boven gedagten maasclaar althoos den Ontvanger der penningen, en houder der geld=scasse geweest, die dan steeds heefft moeten sorge dragen dat 'er gangbaare, off gewilde speciën door hem ter versendinge in gereedheid wierden gehouden, en waar in dien man ook nooijt, volgens mijn weeten, heeft gemancqueerd gehad, en mogelijk ook thans niet gemancqueerd soude hebben, ware de schielijke, en ontijdige dood van den zaligen Heer heij, soo Onverwagt als betreurlijk niet voorgevallen; want wie dien heer heefft gekend, heefft van hem ook wel kunnen vermoeden, dat hij den maaklaar in desen deColaaten niet soude hebben gedompeld ingevalle maar Leevtijd Overig, en sijne erv=gelden, als anderssints, in sijne magt hadde gehad; maar dat hij wel bij Eerste mogelijke Occassie sijne Ongetwijfffeld bewuste agterstallen aan den maaklaar soude hebben geremitteerd, 't gunt de dood thans soo beklaaglijk heeft komen te verhinderen. Dan nademaal het maar natuurlijk zij, dat een Leevend mensche sijne eijgene Eere, en belangen, verre boven die van een affgestorven Vriend sal hebben te praefereeren en mainctineeren, soo agt ik het ook van mijnen Pligt, mijn selven met de naakte Waarheid, soo veel mogelijk en redelijk te verontschuldigen, en dienvolgens eens anders vlekken niet door mijne onnoselheid te beschaduwen, maar veel liever de saaken in haare volle omstandigheeden bloot en klaar t' ontleden, Ten welken einde dan al verder diend gesegt, dat den geweesen Heer gezaghebber dames heij zal„r het hier met sijn Edeles vertrek, soo onmaanierlijk s

NL-HaNA_1.04.02_2333_0395 view scan ↗

English

has let lie, about which sighs and cries were sent to heaven by everyone who, by his fatal departure from this place, appears to have been so remarkably injured, or yet to be so. For I know, and many proofs and testimonies are attached thereto, that the well-mentioned Mr. Heij upon his departure from here remained indebted to the often-mentioned old broker Moeltjent for a significant amount of 2590: tomans, just as is distinctly shown hereafter according to the broker's statement, namely: [illegible] in expectation of the conclusion, in the aforementioned: to the Sworn Clerk Entrusted [illegible] 1000:- 1900:- had taken up, namely — Aleppo Turkish 259000:- paid interest on previous debts in expectation of the conclusion, in the aforementioned: Debit To various merchants in Bassora mamoodies 259800:- being as much as the same had taken up by order and on account of the Honorable Mr. James Heij, deceased, from the following at interest at 2 and 3 per cent per month, the borrowed monies amounting together to: Otherwise: Hadje Bekkier: 36000:- Hadje Mustassa: 9200:- To the aforementioned creditors in general. French ditto Monsieur Bouleron: 40000:- Cashmere ditto Niaam Sulla: 20800:- ditto Hadje Chaliel: 9000:- Accrued and paid-off interest, to balance: ditto private merchant Mr. Vitch: 10000:- The English Consul, Mr. Matthew French: mamoodies 30000:- Turkish ditto Hadje Omar Tjelebie: 40000:- Armenian ditto Godja Stephaan: 15000:- Banyan ditto Vorab Heijdje: 30000:- Moorish ditto Zadek Sjusterrie: 20900:- Mamoodies 259800:- 48500:- Sum mamoodies 307500:- 10000:- 3942 Credit By his expenses, to and for the behoof of the Honorable Mr. James Heij, deceased, mamoodies 259000: in the manner specified hereafter, namely: As much as was sent in cash by the Castor and Pollux: mamoodies 180900:- Payment to his order to the winemaker Auwannees of Chiraas: 20000:- Armenian merchant Godja Pogos: [illegible] To the purser Slaars, on account of the expenses of the ship: [illegible] To the English doctor Morree for practice etc.: [illegible] Payment of an old debt to Godja Mandiel Philibili: 30000:- Goods sent to Gamron, upon demand made: [illegible] Amounts thus together to: mamoodies 259000:- Otherwise— By as much as has been paid by him, the broker, at different times and in different ways to some of the said creditors, both in principal and interest, out of the Company's funds held by him, namely— Hadje Bekier, his borrowed principal, amounting to mamoodies [illegible] Interest at 2 per cent per month, comes to for 8 months: 41760:- Monsieur Bouleron his principal: 40000:- Interest at 2 per cent per month, comes to for 7 months: 5600:- Total: 45600:- Omar Tjelebie, the borrowed principal: 40000:- Interest at 2 per cent per month, comes to for 8 months: 6400:- Total: 46400:- Mr. Vitch his borrowed principal: 10000:- Interest at 2 per cent per month, comes to for 10 months: 12880:- [illegible] per month, comes to for 7 months: 30800: of 200: 34200: The paid-off principals and interest amount together to: mamoodies 179960:- There remains for the broker still to pay the following principals, on which, however, the interest up to the end of April last has successively been discharged, as follows— mamoodies 15000: to Godja Stephaan, interest paid at 2 per cent comes to for 12 months mamoodies: 3600:- 30000: to Vorab Heijdje ditto at 2 per cent for 12 months: 7200:- 2700:- 20000: to Niaam Tulla at 2 per cent for 12 months: 4800:- 20000: to Zadek Sjusterrie at 2 per cent for 12 months: 4800:- 103000:- which remain unpaid and continue running at the said interest, and are added hereunder to balance: 103000:- The paid and unpaid amounts together to mamoodies 307500:- 9000 to Hadje Chaliel at 2 per cent for 8 months: 11350:- 9000: to Hadje Mustassa at 3 per cent for 10 months: 1940:- Broker Moeltjent [illegible] grasped, and after the weight of time fitted with the [illegible] of Their High Nobilities to shall see confirmed. — Beneath stood: Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year aforesaid. C. Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel Principal Secretary Agrees [illegible] the Company's mamoodies 900:- 7600:- 5350:- Sworn Clerk [illegible]

Dutch transcription

legt heefft laten leggen, dat daar over ten hemel gezugt & geschreijd werd door een ijgelijk die bij sijne fatale retraitte uijt desen oord, soo aanmerklijk schijnen benadeeld te zijn, off nog te sullen werden Want ik weet, en daar zijn veele blijken en getuijgenissen annex, dat Welmelden Heer heij bij sijn depart van hier, aan den dikgemelden Ouden maaklaar moeltjent„ een naamwaardig montant van 2590: thomans is schuldig gebleeven, sodanig als' hier agter distincten volgens des maaklaars opgave werd aangethoond, te weten „ 38 zulx e d„ het r zijn tot be el aa 6 2 ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: aan ter Gesw: E: Clercq Toevertrouwd verte hoevoe talle pas to i 1000:- 1900: – geligt heefft gehad, namentlijk — „ aleps turks 259000: - „betaalde interessen van Voorige schulden ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: Debet â diverse kooplieden in Bassora mamoed=s 259800:- zijnde soo veel denselven ter Ordre en voor reeken van den E: Ed: Heerdames Heij zal„r bij d' Ondervolgende op interessen â 2: en 3 p=r C=to 'smaands - d' opgenomene gelden beloopen te samen anders . _„o Adje bekkier. . . . . . . . „ 36000: — _„o Hadje mustassa. . . . . „ 9200: — a d' opgemelde Crediteuren in't generaal. „ fransen _„o _„o Mons„r Bouleron. . . . . . . „ 40000: — „ Cachemiries _„o Niaam sulla. . . . . . . . . „ 20800: — _„o hadje Chaliel . . . . . . . „ 9000: — „ verloopene, en affbetaalde interessen, om te bilanceeren „ „ d„o particulier koopman m„r Vitch. . . . . . . . . . . . „ „ Den Eng„s Consul, m„r matten Freusch. . . . . . . . Main=s 30000: —: „ „ turks. _„o Hadje Omar Tjelebie. . . . . . „ 40000: — „ „ armeensch _„o godja Stephaan . . . . . . „ 15000: — „ „ benjaansch _„o Vorab Heijdje. . . . . . . . . . „ 30000: — „ moorsch _„o Ladek sjusterrie. . . . . . . . „ 20900: — - . . Mam=t 259800:— „ 48500:— Somma Manr=s 307500: — 10000:- 3942 Credit p„r sijne uijtgaaven, aan ende tenj behoeven van den E: Ed Heer dames Heij Lab„r mam=s 259000: in wijse als hier onder werd gespecificeerd, te weten „ soo veel aan Contanten p„r Castor & Pollux is versonden. . . . . . . . Mann=s 180900: – „ voldoeninge te sijner Ordre aan den Wijnmaker auwannees van Chiraas - - - - „ 20000: — „ armeensch koopm: godja Pogos - - - - - - „ „ „ aan den dispensier slaars, wegens d' Onkost reek: van't schip. „ „ Engelschen doctor morree voor practijcq etc: . „ voldoeninge eener Oude schuld aan Godja mandiel Philibili - - - - - „ 30000: — . .. „ „toegesondene goederen naar Gamron, opgedaanen Eijsch. . bedraagd aldus Te samen Mamoed=s 259000: — anders— p„r soo veel door hem maaklaar op differente tijden, en wijsen aan sommige der gemelde Crediteuren, soo in Capitaalen als interessen uijt 's Comp=s Onder hem berustende penningen zijn voldaan geworden, Namentlijk— ƒ Mes „ stadje bekier, sijn geleende Capitaal, monteerende. . . mam: „ n P„o 60:— Intrest â 2 /p6r C„o 'smaands, komt voor 8: maanden. . 41760: — „ mons„r Bouleron sijn capitaal . . . . - - - „ 40000:— „ intrest â 2 6 C=o s maands, komt voor 7 maanden. . . . . „ 5600: — 45600: — omar Sjelebie, het geleende Capitaal - - - - - - „ 40000: — . intrest â 2 prC=to smaands, komt voor 8 maanden.. „ 400:— 46400: — „ m„r Vitch sijn geleende Capitaal 10000:- .. „ intrest â 2 prC=to 'smaands, komt voor 10: maanden. . .. 12880: — mrst e : stas s maands, komt voor 7/ maanden. - . „ 30800: van 200: 34200: d aff betaalde Capitaalen, en interessen beloopen te samen. . . Main=s 179960: — Resteerd door den maaklaar nog te voldoen de volgende Capitaalen, waar op egter d' interes„ „sen tot ult„o april J=o leeden successive zijn affgelegd geworden. als — n=s 15000: & godja Stephaan, intrest bet=sd a 2 pr C=to komt voor 12: maanden main=s 3600:- 30000: „ Vorab Heijdje d„o „ „ 2„ „ „ 12: „. - - - - - 7200: - 2700:- 20000: „ Niaam tulla „ 20000: „ Zadek sjusterrie, „ „ 2 „ „ „ 12: „. . . . . . „ 4800: — „ 103000: — dewelke Onvoldaan op de gemelde interessen blijven voortloopen, en hier mede Onder Voegen omme 'te balanceeren... . . „ 103000: - het betaalde en onbetaalde beloopt te samen mannoed=s 307500: „ 9000 „ Hadje Chaliel „ „ „ 2 „ „ „ 8: „ . . . . .„ . . . „ 11350: — 9000: „ Hadje mustassa „ „ „ 3 „ „ „ 10: „ - - - - - - - „ Maakla Moeltjent . „ . . - „ 1940: „ „ 2„ „ 12: „. . . . . . . „ 4800: — greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert ## ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel p„l secretaris Accordeert aan 1 38. of zulx wed d het zijn totn b de In de is agar e 0 5 1 's Comp=s Man . - . . - „ 900:- 7600: — 5350: — esw: E: Clercq haevoe talle pas to ri

NL-HaNA_1.04.02_2333_0397 view scan ↗

English

would see ratified. It was signed: having His Right Honorable, upon the poor man's request, prayer, and entreaty, yea even yet upon departure aboard and already being under sail, not wished to grant even a written note, even if it were but two lines, toward that considerable acknowledgment of debt, see a certain attestation under No. 12 from a prominent Armenian merchant and the late gentleman's intimate bosom friend named Godja Pogos, in what terms that gentleman was pleased to decline that fair request; having nevertheless after that date or whilst His Right Honorable was at Gamron, still had the goodness to draw a bill of exchange from there of mamoodies 10,000 for the benefit of him, Moeltjent, upon the Banyan merchant Roeptjent, of which money, having already been paid, that sum, besides an amount of 72 ducats or weight 16, which also, packed away in a small bundle, was sent in cash by His Right Honorable to Moeltjent, ought to be deducted from the aforementioned debt, and consequently there shall then still remain a balance amounting to mann=s 247,560. Please also be informed that all the moneys conveyed from here by His Right Honorable on the Company's behalf per Castor and Pollux were truly such as were raised here by Moeltjent for Mr. Heij's account from various persons or the previously cited people in the final days: since from the receipt of the sold merchandises, Mr. Heij, as soon as he obtained money, had his old debts paid off as far as it could reach, merely in order to regain good credit for new ones; for truly, His Right Honorable sat here in the most deplorable state that one could imagine, and which could not in the least tend to the respect of the Honorable Company, nor of his own person; just as it likewise will not be hereafter, in case his still outstanding and previously shown debts, in their entirety with the interest accrued thereon, were not completely paid to the utmost penny. May it further please Your Honors to reflect on the forced secretiveness of the Honorable Mr. Heij toward me, who nevertheless have always been His Honor's true and sincere friend, how that worthy gentleman could never tolerate nor permit that either Moeltjent or his aforesaid cabinet councilor Pogos should ever make known to me his distressed state or heavy debit, or mention anything thereof, and that, in case I might happen to inquire about anything, they were only to make known that he indeed owed some money to Moeltjent, but above all they were never to reveal its magnitude, etc.; besides that His Right Honorable himself, in conversation while sighing, declared to me more than once that he had had a very difficult time here, and that he was about to leave Bassora with not less than seven hundred thomans in debts, which was indeed very true, but at the same time very sinisterly expressed: just as no less was his earnest yet secret recommendation made separately to Moeltjent, namely, that he should above all take care to clear his debts as soon and as willingly as possible from the moneys coming to hand from the upcoming sale of Company goods, which he had to collect anyway in order to exchange them for current specie, so that the heavy interest thereof would not run too high, or cause bad repute, etc. Agreed. Jan Bout, C:s Nuijts, and Christoffel on the day, month, and year aforesaid. C:s Koenad, Corn:s Engelsen, Mr. Heijnitz, Resolved by unanimity of votes, money from Their High Honors to seized, and after the weight of time fitted with the how rather to settle, in order that the heavy interest should not mount too high, or cause bad slander, etc. Please therefore, I pray Right Honorable Gentlemen, take into consideration in my favor these already alleged and still following circumstances, and protect with all earnestness these interests of mine, which indeed reflect mostly upon the broker, but nevertheless are also of the utmost concern to my heart, to the end that the Honorable Company may remain without loss, and I without reproach: for with a trembling pen I am forced to reveal to Your Honors that no penny has remained here in the broker's hands, nor in the Company's treasury, except the small amount previously shown, which I, after the news of Mr. Heij's death, still collected with all circumspection: although that nevertheless ought not to be the reason that I have not sent the trade books of this office off in their time, since the same had been lying ready with their annexes long before, as has already been said: for I can declare before God, upon my conscience, and safely swear, that I had no suspicion of all this secret dealing, nor of the broker's insolvency, much less experienced any indication or foreknowledge, but there was no other secure opportunity than only the one with the aforementioned Captain Robbarts, and I hope that for the reasons suggested before, that omission will have already found its excuse with Your Honors. After I made careful inquiries in many ways regarding this matter, I learn among other things that the Banyans Natta and Wissendas residing there, had, before the latter's departure hither, contracted with this Moeltjent to participate as three in company in all losses and interests which were to accrue during the latter's brokershop in Bassora, and therefore were to remain responsible one for the other, both in profitable and adverse matters, of which made conditions, according to Moeltjent's word, a written contract was also resting with the aforesaid two gentiles, with yet other papers etc.; which in my humble opinion could be a competent proof, in case the deceased gentleman's estate should happen to fail in the lawful debt to Moeltjent

Dutch transcription

ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: hebbende sijn E: Ed op des armen mans versoek, bede en smeesinge, Ja selv nog bij't Vertr aan boord, en reeds onder zeijl zijnde niet eens een hand schrivtje al was het maar twee reegels tot die considerable Schuld=bekentenis, heefft willen verleenen, vide seekere onder N„o 12: attestatie van een voornaam armeens koopman, en des „ verleedene heers, inte „sten boesem= Vriend godja Pogos genaamd, in welke termen dien heer dat billijk versoe heefft gelieven te declineeren; hebbende egter naar dato off terwijle sijn E: Ed: tot gamro is geweest, nog de goedheid gehad van daar een Wissel groot mam= 10'000: ten behoeve van hem moeltjent op den benjaans koopman roeptjent te Trekken, van welke penning reeds voldaan zijnde, die somma benevens een montant van 72: ducaaten off w„t 16 welke almede door sijn E: Ed: in contant, affgepakt in een kleen bundeltje aan moeltjent toegesonden zijnde, van meermelde schuld dienen te werden affgetrokken en gevolglijk deselve als dan nog resteeren sal een bedragen van mann=s 247560:— gelievd ook verstendigd te zijn, dat alle de gelden per Castor v Tollux 's Comp=s weegen door sijn E: Ed: van hier mede gevoerd, waaragtig desulke zijn geweest, als alhier door moet voor den Heer Heij sijne reekening, bij desen en geene off de voorwaards geciteerde lieden in het Laatste der dagen zijn geligt geworden: Nademaal uijt den ontvangst der Ver „kogte koopmanschappen, D' Heer Heij, soo dra maar penningen meester wierd sijn Oude schulden soo verre als strekken konde, heefft doen affbetalen, ten einde maar wederom goed Credit voor Nieuwe te mogen inwinnen; Want waarlijk! sijn Ed: heeft hier in den deplaatsten staat geseten, die men uijt mag denken, en gantsch niet tot respect van d' E: Comp: nogte sijn Eijgen Persoon heefft kunnen strekken; gelijk he al mede naar desen niet sal zijn, ingevalle sijne nog openstaande en voor„ „waards aangethoonde schulden in haare Volheid met de daar op verloopene inte „ressen niet tot den uijttersten penning Compleet wierden voldaan uw E: Ed=s gelieven wijders eenste reflecteeren, des Ed: Heer Heijs gedwongene agter houdendheid voor mij, die nogthans althoos sijn Ed=s waaren en opregten Vriend ben geweest, hoe dat dien waarden Heer nooijt heefft mogen nog willen gedoogen, dat nog moeltjent, nog Voorme „den sijnen Cabinet=raad Pogos, mij ooijt sijnen beknelden staat, off swaaren debet„ souden bekend stellen, off daar ietwes van mentioneeren, en dat, ingevalle ik al ergens naar mogt komen t' inquireeren sij lieden als dan maar Even mogten te kennen geeven, dat hij aan Moeltjent wel Eenig geld schuldig was, maar Voorzal dies meenigvuldigheid nooijt mogten openbaaren ensz: behalven dat sijn E: Ed: selve mij discoursive al zugtende meer dan eens heeft verklaard, het hier al heel swaar te stellen hadde gehad, en dat niet onder de Zeevenhonderd thomans aan schulden bassora stond te verlaten, 't gunt waaragtig wel waar maar ook teffens seer siuisterlijk g'uijt Was: gelijk niet minder geweest zij, desselvs ernstige, dog secreete recommandatie aan moeltjent apart gedaan namentlijk, dat hij tog voor=al moest sorge dragen, omme uijt d' in handen komende gelden bij d' aanstanden te verkoopene Comp=s goederen, /: die hij tog innen moeste omme tot gangbaare specien te verwisselen:/ sijne schulden hoe eerde Accordeert Jan Bout, C:s Nuijts, en Christoffel # ten dage, maand, en Jaare Voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Enparigheijd van Stemmen geresolveert „nninge van haar hoog Edelhedens tot greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de hoe liever afftemaken, Op dat dies swaare interessen niet te hoog opstok souden Loopen, offte eene kwaade naspraake veroorsaaken ensz:— gelievd derhalven bid ik E: Ed Heeren. dese reeds g'allegueerde, en nog volgende circum„ „stantien ten mijnen faveure in aanemerking te neemen, en dese mijne belangen, die wel het meest op den maaklaar reflecteeren, dog Egter mij meede ten uijttersten ter herte gaan, met allen ernst te protegeeren, ten fine d' E: Comp: buijten schade, en ik buijten calange moge blijven: want met eene 't Zidderende penne ben ik genoodsaakt uw E: Ed=s t' openbaaren, dat hier geen penning is geresteerd in 's maaklaars handen, nogte in 's Comp=s Kasse, dan het voorwaards aangethoonde weijnigje, 't gunt ik naar de Tijding van den Heer Heij Sijne dood, nog met alle omsigtigheid hebbe ingepalmd: alschoon dat egter d oorsaake niet behoerde te wesen, dat ik de Negotie=boeken deses Comptoirs niet op haaren tijd hebbe, affgesonden, alsoo deselve reeds Lange te vooren /:soo als reeds gesegd is:/ met haare bijlaagen gereed hebben geleegen: Want ik kan voor God, op mijne conscientie verklaaren, en gerustelijk besweeren, dat ik van al desen secreeten handel, nogte van des maaklaars onmagt geen vermoeden, veel min Eenige blijk, ofte voorkennisse hebbe ervaaren, maar daar en is geene andere secuure geleegenheid geweest, dan alleene die met den voor„ „gemelden Capitain Robbarts, en dat versuijm hoop ik, dat om voorge„ „waagde redenen sijne verschooning bij uw E: Ed=s reeds sal hebben gevonden. Naar dat ik op Veelerleij Wijsen naar het Eene, en andere Naauwkeurige enqueste hebbe gedaan, dese zaake relateerende, soo verneem ik onderlanderen dat da costij remoreerende benjaanen Natta & Wissendas, met desen Onder moeltjent voor desselvs vertrek naar herwaard, gecontracteerd hadden, met hun„ „ne drien in Compagnie te participeeren aan alle schaden en interessen welke geduurende des Laatstens maaklaarschap in bassora stonden te proflueeren, en derhalven den eenen voor den anderen, soo wel in het voor=als nadeelige responcabel stonden te blijven, van welke gemaakte Conditien, volgens moeltjents seggen, ook een schristelijk Contract onder voormelde twee heijdenen, met nog andere Papieren etc:, berustende was; 't gunt mijns ge„ „ringen eragtens eene bekwaame probatie soude kunnen wesen, om ingevalle des Overleden Heers boedel, inde Wettige schuld aan moeltjen't mogte komen te manq

NL-HaNA_1.04.02_2333_0397 view scan ↗

English

to hold these two guarantors liable for the defaulting broker, insofar as he fails to pay the Honorable Company the sum amounting to thomans 2045:–, and to compel them to make satisfaction, because Mr. Heij truly and essentially [illegible] expectation of what was decided, in the aforesaid [illegible] sworn first clerk [illegible]

Dutch transcription

ueeren, als dan dese twee interponanten voor den agter„ „stalligen maaklaar, in soo verre als hij aan d' E: Comp: ter montant van thomans 2045:– komt te failleeren, aan te klampen, en Tot de voldoeninge te constringeeren want dat den Heer Heij waar=en Wesentlijk 3943 „ 38 zulx wed Ed e is eng Den e aa ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: „ p„l secretaris talle pas te hae voe aan ter Gesw: E: Clercq hoe die

NL-HaNA_1.04.02_2333_0398 view scan ↗

English

That the aforementioned sum remained owed to the broker upon departure for Gamron is an evident truth, if one impartially considers the concurrent circumstances with which the essence of this matter is supported; such as the repeatedly cited testimony of a pious and neutral person, namely the mentioned Armenian merchant Godja Pogos, which concerns a circumstantial account of the state and affairs of Mr. Heijs, which that man granted at my request, in the hope that this might also excuse me in my integrity, as it thereby becomes apparent that the often-mentioned late Mr. Heijs showed greater candor and trust to strangers than to me, and consequently thus sought to blindfold me undeservedly, as evidenced by what was said concerning the trade that was apparently to take place in this Lodge after his departure, and that the incoming funds had to serve for the settlement of his remaining debts, etc.: from which, and from further circumstances, it can well be deduced that the deceased Gentleman repeatedly had to be helped out of his embarrassment by Moeltjent, who consequently still remains stuck in this sad plight for all the arrears, which is also clearly to be inferred from three missives (see the extracts thereof in Dutch under No. 13 annexed hereto) written to Moeltjent on various occasions by the pen of the aforementioned Banians Wissendas and Natta, since one of them is superscribed with the deceased Gentleman's hand, and the other two were stamped with his usual seal in red sealing wax, to show that these missives were essentially written by his order and originated from him; but what reasons moved this Gentleman never to mention therein the amounts well known to him (to all presumption), appears to me as suspicious as it is unreasonable; therefore, in my humble opinion, the book and account of our old pious broker, sworn testimonies of the creditors, together with the further proofs, or autograph testimonies of the creditors, which are dispatched annexed hereto under No. 14 in a sheet with their translations, will certainly find full acceptance and credence with Your Honors, the more so because Your Honors are also fully aware of the man's sincerity and good nature. — From which amount of the vacated estate of the Honorable Mr. Heijs with its appurtenances and dependencies after settlements pro and contra made, will clearly come to benefit, Your Honors will undoubtedly have already perceived: having in all my restlessness and distress of mind still served to my singular pleasure, that to the Honorable Commander Koenad, together with Mr. Heijnt, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel Agrees C. Koenad, Corn. Engelsen, M. Heijnitz, done on the day, month, and year aforesaid meeting of Their High Mightinesses at Unanimity of Votes resolved [illegible] shall see ratified. — (underneath was written: Jaan 3984 the executorship thereof has been assigned, wherefore I still nurture great hope that I, through their equitable actions, assisted by Your Honors' noble protection, shall be rescued from my anxious dread; especially if the old broker, and consequently me as well, in view of the Honorable Company, may in any case reasonably be granted the right of preference on the estate, to which then principally would contribute the deceased Gentleman's funds at the Batavia Orphans' Chamber (which, as far as I know, are still standing there) together with his salary accounts, auction proceeds, and whatever else: to all of which, with its complete appurtenances, I most humbly on the Company's behalf request Your Honors to keep in sequestration the estate of the late often-mentioned Mr. James Heij, with all its appurtenances and dependencies, for the benefit of the well-mentioned Company, or whomever it shall be adjudicated to according to pronounced decision, until such time as Their High Mightinesses the High Indian Government at Batavia, or Your Honors there, shall be pleased to grant a gracious deliberation with respect to these matters, whereby the old poor broker may be helped to his outstanding warrant; and our illustrious Lords Masters may be maintained without prejudice in their treasury and precious respect; for that the aforesaid still-outstanding debts of Mr. Heij, to the amount of 103000:- mahmudis or ƒ43775::—:— must be liquidated to the last farthing, with the interest accruing thereon, is an unshakeable necessity, in case the Honorable Company, and consequently we also, shall not be exposed to the loss of respect and credit, considering that the late gentleman contracted all those mentioned debts not only as a servant of the Company, but even as Chief here, of which the said remainder currently still continues to run in His Honor's or the broker's name, under a consumption of heavy premiums at 2: and 3: percent per month; he, the broker, being daily dunned, plagued, and threatened with imprisonment on that account by everyone who still has claims, and of whom several have also addressed themselves to me to persuade me to pay off, or else to interpose myself as guarantor for the debts: but very, very far from that, for Your Honors are also pleased to know, that Mr. Heij at his departure remained in arrears to myself, or to speak straight out and without reserve, to the Company's treasury, a sum of 13983: — mahmudis, upon which however paid in advance for house rent and brokerage, but not yet entered into the books (as this is only done under the ultimate of August) a sum of 5612:- mahmudis, and ergo there still remained a sum of

Dutch transcription

die voorgewaagde somma aan den maaklaar bij vertrek naar Gamron is schuldig gebleeven, is eene evidente waarheid, wanneer men onsijdig regardeer de concurentien waar mede 't essentieelste deser saake is g'adsisteerd; als daar is die meer geciteerde getuijgenisse van een Vroom en Neutraal persoon, off gewaagden armeensch koopman Godja Pogos, dewelke een circum stault relaas van des Heer Heijs staat, en affaires Concerneerd, 't gunt dien man ter mijner re„ quisitie heeft Verleend, op hoope dit mij al meede in mijne integriteit me „te verschoonen, als komende daar bij te blijken, dat dik gewaagden Heer Heij zal„r, meerder openhertigheid, en vertrouwen aan Vreemde, dan aan mij heefft verthoond gehad, en gevolglijk mij dus onverdiend, heefft tragten te blind-doeken blijkens dat gesegde weegens de Negotie die er naar sijn vertrek, apparentelijk in dese Loge stond te geschieden, en dat d'inkomende penningen tot affdoenin „ge sijner agtergelatene schulden moesten, verstrekken, etc: waar uijt, en uij t meerder omstandigheeden wel is affte meeten, dat den overleeden Heer telkens door moeltjent uijt sijne Verleegenheid heeft moeten werden geholpen, die ver„ „volgens voor alle d' agterstallen voor= als= nog in dese droeve n haar heid i blijven sitten, 't gunt ook klaarlijk is te confectureeren uijt drie stuks missiven /:Vide dies extracten in't nederduijtsch onder N:o 13: hier nevensgaande :/ bij diffe„ „rente geleegen heeden aan moeltjent gedaan carteeren onder de penne der Voornoemde Benjaanen Wissendas, & Natta, nademaal d' eene derselve met des Overleden heers hand is gesuperscribeerd, en d'andere twee met sijn gewoonlijk zeegel in rooden Lakke gedrukt zijn geweest, ten geblijke die missives wesentlijk door sijne Ordre geschreven, en van hem affkomstig waren; dog wat redenen desen Heer gemoveerd hebben, daar bij nimmer het aan hem /:naar alle vermoeden :/ wel bewuste bedragen te melden, komt mij alsoo suspect, als Onredelijk te vooren derhalven sal, naar mijne geringe opinie, het boek, ende reekening van onse Ouden Vroomen maaklaar eede getuijgenissen der Ceditteuren mitsgaders de verdere bewijsen, offte eijgenhandige getuijgenissen der Creditteuren, welke hier Nevens Onder N=o 14: in een blad, met haare Translaten werden affge„ „sonden, bij uw E: Ed=s wel volkomen ingressie en geloove komen te vinden, te meer, om dat uw E: Ed=s smans opregtigheid, en Goeden im borst mede ten vollen bewust zij. — van welken montant des E: Ed: Heer Heijs ontruijmden boedel met dies ap= en=dependen „tien naar Gedaane Verreekeningen pro & Contra, Limpido sal komen te gaudeeren, sullen uw E: Ed=s ongetwijffeld reeds hebben ontwaard: hebbende in alle mijne Ongerustheid, en bekheldheid des gemoeds mij nog tot een sonderling genoegen gestrekt, dat aan den E: Ed: Heer Gezaghebber Koenad, benevens den H„r heijnt Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, g ten dage, maand, en Jaare voorschreeve „nninge van haar hoog Edelhedens tot Enparigheijd van Stemmen geresolveert a epen eon s ge et e aet n ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Jaan 3984 het executeurschap van dien is opgedragen geworden, waaromme ik nog groote hoope voede, dat ik door deselver aquitable verrigtingen, g'adsisteerd door uwer E: Ed=s nobile protextie, uijt mijnen sweeterigen angst sal werden gereddet; voornament„ „lijk soo den ouden maaklaar, en gevolglijk mij meede, ten aansien der E: Comp: in allen gevalle het regt van praeferentie op de naarlatenschappen naar reden mag werden vergund, waar toe dan ten principale soude contribueeren des Overleden Heers' gelden ter Bataviasche weeskamer, /: soo niet beeter weete aldaar nog staande :/ mitsgaders sijne soldij=reekeningen, vendu=penningen; en Wesmeer: op alle welke, met dies compleeten aankleee, ik gantsch humbel 's Comp=s weegen uw E: Ed=e versoeke geec boedel van wijlen den Vaak gemelden Heer dames heij zal=r, met alle sijn Eap= en dependentien, ten behoeve van Welmelden Comp:, offte die sulks naar gepronuncieerde decisie sal werden g'adjudicieerd, in sequestratie te willen houden, tot tijd en wijlen Haar Hoog Edelhedens de Hooge Indiasche regeeringe tot batavia, dan wel uw E: Ed=s aldaar, ten opsigte deser saaken, eene gracieuse deliberatie sullen gelieven te verleenen, waar bij den onden armen maaklaar aan sijn agterstallig garand geholpen; mitsgaders onsen illustre Heeren Vmeesters buijten praejuditie in haare kasse, & dierbaar respect gemaincti„ „neerd werde; want dat de voorwaards nog openstaande schulden van de Heer heij, ter montant van mann=s 103000:- off ƒ43775::—:— tot den Laatsten quadrant= penning, met de daar op aangroeijende interessen sullen moeten werden ge„ „liquideerd, is eene Onwrikbaare noodsaaklijkheid, ingevalle d'E: Comp:, en gevolglijk wij mede, aan het Verlies van agting en Credit, niet sullen werden g'exporeerd, geleth dien zaligen heer, alle die gementioneerde debita, niet alleene als een 's Comp=s dienaar, maar selv als opperhoovd alhier heefft gemaakt gehad, waar van dat gemelde restant thans nog op sijn Ed=s off des maaklaars naam, Onder eene consumptie van swaare opgelden â 2: en 3: percentos 'smaands blijven Cours houden; werdende hij maaklaar deswegen dagelijks gemaand, geplaagd, en met de gevangenisse gedreijgd, door een ijgelijk die nog te pretendeeren heeft, en waar Van er ook verscheijdene sig aan mij hebben g'addresseerd om mij te persuadeeren tot affbe„ „taaling, dan wel voor de schulden mij als borge te willen interponeeren: Edog seer seer verre daar van daan, Want uw E: Ed=s gelieven al mede Te weten, dat den heer Heij bij sijn depart aan mij selv, off om regt= uijt en sonder agterhouding te spreken, aan 's Comp:s geld=kasse een somma van mann=s 13983: — is ten agteren gebleeven, waar op egter aan huijs=huur, en maaklaardije voor uijt betaald, dog bij de boeken nog niet inge„ „nomen was /: gelijk onder ult„o aug„s sulks maar Eerst geschied:/ een somma van mann=s 5612:- en ergo nog te resteeren kwam een bedragen v

NL-HaNA_1.04.02_2333_0399 view scan ↗

English

grievances, and adjusted to the circumstances of the times, to see them confirmed. It was signed: or the most sought-after colors; understanding well, if the profits obtained thereon happen to verify the Honorable [illegible] under No. 15. Praying very humbly that this mistake of mine, if it must be called such, may be interpreted for the best, as having had to deal with a gentleman who was not only honest and upright, but moreover was my superior, and whom I certainly could not subject to insults or distress in his troubled state; and for that reason, I further beseech Your Honors to be so kind, yet above all other debts, in case any might have been incurred there, to grant priority in satisfaction to this lawful claim of mine, or that of the Honorable Company, so that my good faith may result in harm neither to the Honorable Company nor to me. Above all, and particularly, it is to be wished that Mr. Heij will have left behind a complete record in his writings, which among other things may show with what debts he quitted this place and the poor broker, so that it may be more accountable for the respective gentlemen executors to distribute the estate to the lawful creditors, or that, in case of nonchalance in the accounts kept by him, the Honorable Company will be pleased to deliver the rightful judgment thereon, and graciously advocate the rights of the broker and of myself, so that this poor man, and also I, insofar as the matters concern me, may be maintained in our interests by their gracious and merciful decision. And so that two innocent persons should not have to suffer for a dangerous matter, my conscience demands of me this testimony concerning the Junior Merchant and Second Abraham van Suchtelen, that not the slightest blame or accountability with regard to this entire affair can be attributed to him, since he could contribute neither to nor against the same, as the management of the money matters and settlements of the Company's affairs with the broker at this office have always primarily depended on the First Resident, who settles the same with him time and again and in due time, and enters them into the books; so that this person, as well as I, certainly never thought otherwise than that the received moneys were steadily converted into current specie by him, Cortoir, and kept ready by him for dispatch. All of which aforementioned circumstances are truly and essentially the dissection of a matter that has continuously caused, and still causes me sleepless nights and restless days, as well as often makes me fear the righteous resentment of Their High Noble, Strict, Grand Reverences, the High Government of the Indies, and consequently also that of Your Honors. Thus I nevertheless come hereby to pray Your Honors in the most humble manner that no more may be imputed to me in the subject case than my all too great trust in the vigilance and fidelity of the broker; and that Your Honors may please be fully assured that in the future I shall exercise somewhat less confidence and somewhat more oversight in my transactions, Cs Koenad, Corn:s Engelsen, Mr heijnitz:, Jan Bout, C:s Nuijts, and Christoffel Agreed on the day, month, and year aforesaid recognition of Their High Nobilities to resolved by unanimous vote principal secretary 3945 transactions than has happened this time: I furthermore plead, with regard to the poor old broker, that his error may be regarded as a willing servitude and obedient compliance with his lord and master's commanded desire, by executing which he has now fallen into such a deplorable and ruined state, and for whose redress no other nor more effectual expedient can be applied than the merciful forgiveness of Their High Nobilities aforementioned, and Your Honors' favorable recommendation for the obtaining thereof; so that he, the broker, may happily escape the dreaded censure regarding the loss of money, and I, that of all too great trust. To which end, and because it certainly requires my bounden duty, as well as I can well imagine that Your Honors will refer this matter for decision to Their High Nobilities at Batavia, I have taken the liberty to throw myself at the feet of Their High Nobilities, full of humility and submissiveness, by means of a written requisitorial representation concerning these cases in question, and which I very humbly request, alongside the aforementioned petition of mine in its present state, under flying seal (on this register Letter B) may be addressed thither by the first possible occasion, in the hope that Their High Nobilities will be pleased to take a commiserating reflection upon it, and on that account favorably liberate me from all accountability concerning the one and the other. However, so that Your Honors should not remain deprived of the reading thereof, the copies of both those humble writings are being transmitted to Your Honors herewith under No. 16 and 17. Now, to our knowledge, nothing remains to be added to this for extension other than our humble prayer to be permitted to receive here as soon as possible a ship and suitable cargo, so that through the sale and ensuing profits thereof, the supposed heavy loss of money of the Honorable Company at this office may be recovered the sooner, and that we may show through a watchful zeal and more accurate attentiveness in the future that we are disposed not to subject ourselves a second time to such a fatal encounter, but on the contrary, as far as possibility will allow us, to exert everything that may serve to please Their High Noble, Strict, Grand Reverences, as well as Your Honors, and

Dutch transcription

greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: off best gewilde couleuren; wel verstaande, soo de behaalde Winsten op deselve, d' Eere sub N:o 15: komen te verificeeren. biddende ik seer ootmoedig, dat mij desen miss soo 't soodanig een genaamd moet werden, ten besten mag werden geduijdet, al hebbende te doen gehad met een Heer die niet alleen eerlijk en opregt, maar nog daar=en boven mijn gezaghebber was, en dien ik immers in sijnen berdoijden staat geene affronten affte hertseer konde aandoen; en om die reden smeek ik uw E: E alverder, soo goed te willen zijn, dog boven alle andere schulden in dien daar eenige â costij mogten zijn gemaakt, dese mijne, off 's Comp=s wettige praetensie den Voorrang inde voldoeninge te willen vergunnen, op dat mijn goed vertrouwen nogte d' E: Comp:, nog mij tot Eenig schade kome te gedijen boven al, & sonderling is het te wenschen, dat den Heer Heij bij sijne geschrieten eene Compleete aanteekening sal hebben naargelaten, waar bij onder anderen sal mogen blijken, met Wel „ke schulden hij dese plaatse, en den armen maaklaar heeft gequiteerd gehad, op dat het voor de heeren Executeuren respective te verantwoordelijker moge vallen, de naar latenschapp aan de wettige Crediteuren te distribueeren, off dat, ingevalle van nonchalance in sijne gehoudene reekeningen, d' E: Comp: de regtmatige uijtspraake daar over sal gelieven te preesteeren, en het regt des maaklaars en mij graceeuselijk voorstaan, ten einde dien armen man, en ook ik, voor soo verre als de saaken mij aangaan door derselver goedertierene & barmhertige decisie in onse belangen mogen war gemainctineerd. — En op dat 'er om eene dangereuse saake geene Twee Onschuldige soude hebben te lijden soo vergd mijn gemoed mij dese Getuijgenisse aangaande den Onderkoopman en tweede Abraham van Suchtelen, dat hem ten opsigte deser geheele affaire geene d'allerming schuld ofte verantwoordinge kan werden g'attribueerd, nademaal hij tot deselve nog aff= nog toedoening heeft kunnen contribueeren, alsoo de beredding der geld saaken en verreekeningen van 's Comp=s affaires met den maaklaar aan dit Comptoir althoos ten principaalen dependeeren van den Eersten resident, die deselve telkens, en ter bekwa „mer tijd met hem vereffent, en bij de boeken inneemd; soo dat dien Persoon, soo wel als ik, seekerlijk nooijt anders gedagt heeft, off d'ingekomene penningen wierden gestadig=aan door hem Cortoir tot gangbaare species getrocqueerd, en ter versendinge bij hem vairdig gehouden. alle welke Thans aangehaalde omstandigheeden, waar= en Wesentlijk d' Ontleidinge zijn van eene saake die mij onophoudelijk slaapeloose nagten en rusteloose dagen heeft, en nog veroorsaakt, mitsgaders Vaak doet dugten het regtweerdig ressentiment Hunner Hoog Edele gestrenge, groot agtbaarhedens de Hooge Regeering van Ind en consequenter ook dat van uw E: Ed=s, soo kome ik egter mits desen uw E: Ed=s op het ootmoedigst bidden dat mij in cas subject niet meerder mag werden g'imputeerd, da mijne al te grooten vertrouwentheid op des maaklaars Vigilantie en fideliteit; mitsgaders dat uw E: Ed=s hun Ten vollen gelieven verseekerd te houden dat ik in den aanstaande wat minder confiauce, en wat meerder toeversigt en mijne Verrigtingen C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, C:s Nuijts, en Christoffel Accordeert # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve nninge van haar hoog Edelhedens tot Enparigheijd van Stemmen geresolveert „ p„l secretaris 3945 verrigtingen sal oeffenen, dan voor ditmaal geschied zij: smeekende ik Wijders ten opsigte van den ouden armen maaklaar, dat sijne mistastinge mag werden aangemerkt als eene geneegene dienstbaarheid, en gehoorsaame inwilliging van sijn 's Heer & meesters aan bevoolene begeerte, door welke te volvoeren, hy thans in sulken Tammerlijken en geruineerden staat is komen te vervallen, en tot welkers redres geen ander nog kragtdaadiger expedient t'appliceeren sal zijn, dan de genadige Vergiffe„ „nisse Hunner Hoog Edelhedens welmeld, en uwer E: Ed=s gunstige Voorschrijvinge tot obtinue van dien; op dat hij Maaklaar gelukkiglijk moge Ontduijken de Gedugte sensure wegens het geld verliesen ik, die van al te grooten vertrouwen: ten welken eijnde, en om dat 't seekerlijk mijne schuldige gehoudenisse komt te vereijschen, mitsgaders ik mij wel kan verbeelden uw E: Ed:s dese saake ter decisie aan Haar Hoog Edelhedens tot Batavia sullen renvoijeeren, soo heb ik de Vrijheid gebruijkt mij Voor de voeten Hunner Hoog Edelhedens vol demoed= en onderdanigheid neder tE werpen door Eene schrivtelijke demonstratie requisitoriaal betreffende dese gevallen in quastie, en dewelke ik seer Nedrig versoeke, dat nevens voorgewaagde, mijn, suplicq, in haaren Praesenten staat, Onder cachet Volant /: op dit register L=a B:/ per d' Eerste mogelijke occasie naar derwaard mogen werden g'addresseerd, in hoope dat Haar Hoog Edelhedens daar op sullen gelieven te neemen eene commiseratieuse reflectie, en mij uijt dien hoovde gunstiglijk Libereeren van alle verantwoordinge Ti„ het Eene en andere concerneerende: edog, op dat uw E: Ed=s van dies Lectura niet ge„ „destitueerd souden blijven, soo gaan van beide die geringe geschriften de Copias nevens desen onder N=o 16: en 17 tot uw E: Ed=e Over — Nu reteerder bij ons weten, desen Ter prolongatie niets meer bij Te voegen, dan onse nedrige bede om soo spoedig mogelijk een schip, en bekwaame Lading naar herwaard te mogen Ontvangen, op dat door den verkoop, en proflueerende winsten van dien, het ge„ „supponeerde swaar geld=verlies der E: Comp: aan dit Comptoir, t' eerder moge werden ingewonnen, en mij door een waakenden ijver en accurater oplettenheid in den aanstaande mogen bethoonen, dat wij gesind zijn, ons voor geene tweede maal sodanigen fatale reucontre subject te maken, maar ter Contrarie, soo veel de mogelijkheid ons maar immers wil gedoogen, alles aan te wenden wat mag strek„ „ken om Haar Hoog Edele gestrenge, groot agtbaarhedens, gelijk mede uw E: Ed=e en

NL-HaNA_1.04.02_2333_0399 view scan ↗

English

the time to bring the required satisfaction in our obliged servitude, requesting at the same time that, in case the designated ship might not yet have been dispatched, and with your Honours' prepared project had not yet received its full cargo, to then have the goodness to add thereto the following goods, of which we (as shown before) are already sold out, namely: 4 packages of ambersias, ditto sjeklassen, to have of your Honours to be pleased to approve — 10 to 15 pieces of broadcloth of the fine sort, or narrow list, and under No. 17 accompanying, [illegible] in expectation of what has been decided, in the aforesaid [illegible] 10 to 15 bales of Japanese camphor, and 10000 lb of Siam gumlac on sticks — for which we nurture good hopes of soon helping them along to the merchant, as some of them have already been inquired after. These having thus far been brought into readiness for dispatch, one hears that the commissioners sent out on the 27th of the recently passed month of April for the matters concerning the peace between the Turks and Arabs, are due to arrive by tomorrow or the day after with the peace treaties, in order to be ratified by mutual sealings, truly to the utmost joy of every resident of this city, though not to the best pleasure of the Pasha, because the outside party, as one learns, has premised some conditions, the concession of which must serve much more to his, the Pasha's, shame than honour, as he began his dispute like a roaring lion, and now comes to end it like a bleating sheep; but praise be to God that the harmful consequences of both those extremities have thereby come to cease, and now afford us hope for a desired success in matters concerning trade. In our previous humble letter of the 14th of this month, and appendix of a day later, whose duplicate accompanies this under letter H, having mentioned 3 pieces of staging beams, which we, for the need of the English ship Royal George, or bearer of this, at the request not only of its supercargoes, but also that of the English consul in loco, delivered out of polite accommodation, we pray hereby for your Honours' generous approval, and that we may write off this small sum of ƒ12:3:— in our books under that name. The English ship the Deane Frigate, of which the supercargo was Charles Hampton, who on the 14th instant had delivered to us your Honours' agreeable letter of the 13th and 14th of the past month of April, only four days ago appeared at anchor before this place, as in all that intervening time nothing other than contrary or north-west winds have blown, and consequently, by observing the currents, it had to drift onto this roadstead. How the English gentlemen and Moorish merchants have frequented this place this year or since the month of May anno passato, your Honours will be able to perceive for your consideration from the following notes of the arrived ships and cargoes, namely: On the 29th of June there arrived at this roadstead the English ship named the Zerrie-gallij, with a cargo of 400 packages of linens, mostly on freight, 10000 lb of iron, in bars, 10000 lb of ginger, with some chests of Chinese porcelain. On the 4th of July there appeared here from Bengal a small English vessel called the Boeijer, with 200 packages of linens, mostly on freight, 50 canassers of Canoij sugar, and a parcel of ginger. On the 5th of August the English ship the Carolina, from Surat, with — 75 packages of various linens and fabrics, 30 bales of indigo, and a small quantity of pepper. The 16th ditto, an English sloop named the Flower, without cargo, as it had already disposed of the same at Gombroon, Bassadore, and Bushire during the voyage hither. Ditto a vessel called the Ballasoor Galley, with some pepper and gumlac in lumps. The 2nd of November, a Banyan small ship named Tjalata, from Duvel, with some packages of coarse linens, some kapok, and some bales of Mocha coffee beans. On the 8th of March the Moorish Sijappaar Tangie, via Gombroon from Surat, with a small cargo of 30 packages of various silk fabrics and other fine linens, besides — 20 bales of indigo. The 30th ditto, from Bengal an English vessel named Trial, with a content of 60 packages of linens, 300 bags of brown sugar, and 200 ditto of rice — The 5th of April the English ship named the Severy from Bengal, carrying 80 packages of various linens, 300 bags of brown powder sugar, 2000 ditto of rice, with some gumlac in cakes. [illegible] named Royal George, with — 200 packages of various linens, 3000 bags of powder sugar. [illegible] and fitting the gravity of the time, with the [illegible] of their High Honours will see confirmed. — (below stood:) Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year aforesaid. C:s Koenad, Corn:s Engelsen, M:s Heijnitz, Jan Bout, E:s Nuijts, and Christoffel [illegible] Agrees. Principal Secretary [illegible] Sworn Clerk [illegible]

Dutch transcription

der tijd het vereijschte genoegen in Onse verpligte dienstbaarheid toe te brengen: Ver„ „soekende wij met eenen dat, ingevalle het aangelegde schip nog niet mogte wesen g'expedieerd, en met uwer E: Ed=e gemaakte project sijne volle Ladinge nog niet hadde bekomen, als dan de Goedheid te hebben, daar nog bij te Willen Voegen, de volgende goederen, waar van wij (:als vooren aangethoond:/ reeds zijn uijt„ „verkogt, te Weten 4: Pakken ambersias, d=o sjeklassen hebben van uw E: Ed„s te mogen aggreëeren — 10 â 15: p=s Laakenen vaude Fijne soort, off smal lijst, ende Onder N„o 17: nevens gaande 26: Iaan „ 38 zullen e is aa ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: talle pas te hoevoe 171 E: Clercq 10 â 15 „ 10: â 15 Balijs Japanse Camphor, en den 4„e Julij verscheen alhier uijt bengalen een kleen Engelsch kieltje gen=d de Boeijer m e 16 10000: lb gomlak Siams op stokjes — 200: pakken Lijwaaden, meest op vragt, ter saasie wij goede hoope voeden, deselve wel haast aan den koopman te sullen helpen, 50: cannassers Canoij zuijker, en alsoo op sommige van dien, reeds nevrage is gedaan een parthije gengber Dese dus Verre ter versendinge in Gereedheid gebragt zijnde, hoord men dat dop 27=e 5„e Augusto Het Engelsch schip de Carolina, uijt zouratte, met — der Jongst gepasseerde maand April uijtgesondene Commissianten tot de zaaken 75: pakken diverse Lijwaaden, en stoffen, aangaande den vrede tusschen de turken sarabieren, tegens morgen off Overmorgen met de Vredens= contracten staan binnen te komen, omme door weder zijdse 30: baalen Indigo, en ver zegelingen te werden geratificeerd. waarlijk tot d' uijterste Vreugde van een geringe quantiteit Peper een ijgelijk ingeseeten deser steede, dog niet tot het beste genoegen van den Pasja 16 _„o een Engelsch chaloupken genaamd De Flouwr, sonder Laading, alsoo deselve vermits de buijten zijnde parthije soo men verneemd Eenige Conditien hebben tot gamron, bassaidoor en Boucher, inde reijse gepraembuleerd, welkers inwilliging hem Pasja veel meerder tot schande dan naar herwaards reeds omgeset hadde Eere moeten verstrekken; alsoo denselven als een brieschende Leeuw sijn twist: werk heeft aangevangen, en thans als een bleetend schaap, het selve komt _„o kietje de Ballasoor Gallij, gen:d met t' eijndigen: dog gode zij lov. dat de schaadelijke sequeelen van beide die extremiteiten, wat peeper en daar door sijn komen te cesseeren, en ons thans hoope verschaffen tot een gewenscht succes „ gomlak in brokken in de saaken betreffende de Negotie 2. november, een ben Jaans scheepken genaamd Tjalata, van duvel, met bij onse voorige humble van 14: deser, en appendix van een dag Laater Welkers duplicaat desen sub H=o accompagneerd, gerept hebbende van 3 stuks stelling=balken, welke Wij Eenige pakken grove Lijwaaden ten behoeven van het Engelsch schip roijal George, off brenger deses, op 't Versoek niet allee wat Capok en van dies supercargers, maar ook dat van den Engelschen consul in Loco uijt Eene „35 eenige baalen mochase Coffij boonen beleevde gerievlijkheid, hebben affgegeven, bidden wij mits desen om uwer E: Ed=s ge„ den 8„e maart het moorsch Sijappaar Tangie, over Gamron van Zouratte, met Een geringe „nereuse approbatie, en dat wij dit geringe sommetje van ƒ12:3:— bij onse boeke op dien Naam mogen affschrijven lading van 30: pakken diverse zijde stoffen en andere fijne Het Engelsch schip de Deane Fregatwaar van den supercarga w„t charles lijwaaden, benevens — Hamton op den 14=e hujus, uwer E: Ed=s aangenaame van 13 en 14=e der Voorleden 20: baalen Indigo maand aprill ons hadde g'intrageerd, is over vier dagen geleden, maar Eerst voor dese plaatse ten anker verscheenen, alsoo in al dien tusschen= tijd niet anders dan Contrarie = off noord „30„o „ uijt bengalen een Engelsch kieltje genaamd Treijall met een inhoud van weste winden hebben gewaaijd, en dienvolgens met waarneeminge der stroomen dese rheede heeft moeten aandrijven 60: pakken Lijwaaden 300: sakken bruijne Zuijker, en Hoedanig de Heeren Engelschen, en moorsche kooplieden desen Jaare off sedert de maand 200: _=o Rijs — maij anno Passato dese plaatse hebben bevaaren, sullen uw E: Ed=s ter speculatie kunnen bespeuren uijt de volgende aanteekeningen der aangevoerde scheepen, en 5„e aprill het Engelsch schip genaamd de severy uijt bengalen, in hebbende laadings, te Weten 80: pakken diverse Lijwaaden 173 300: sakken bruijne poeder zuijker, den 29„e Junij Arriveerde te deser rheede het Engels schip genaamd de Zerrie=gallij„ 2000: _=o rijs, met met een Laading van wat gomlak in brooden 400: pakken Lijwaaden, meest op Vragt 10000: lb ijzer, in staaven gen=d roijall george, met — 10000: „gengber, met 200: pakken diverse Lijwaaden Eenige kassen Chineesch porchelijn 3000: sakken poeder zuijker den greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„s heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: p„l secretaris Laan HG zulxw 18 10 Gesw: E: Cler ter e F hoevoe talle pas k

NL-HaNA_1.04.02_2333_0401 view scan ↗

English

Copy. Sirs and masters, with the jurisdiction thereof, as well as merchant and provisional authority over the Company's burdensome interests in the realm of Persia, from all of which it can be seen that this roadstead, however poor the times and slight the trade may nowadays be, is nevertheless not left unvisited by ships, and particularly by the English gentlemen, who at times lie shining in this port with 2, 3, to 4 of their vessels. But with the French, or the arrival of their ships, matters proceed almost as poorly as with us, there being on their behalf in this place no one other than merely a so-called Doctor de Fresne, who feigns to represent the head of that nation, or to speak more properly, has been left here as a watcher until another might turn up. However tedious this modest dispatch may have turned out to be, we pray that its contents may be considered necessary by your Honors, and that our committed errors will be graciously overlooked through your Honors' generous forbearance, so that we may with all the more hope quietly conclude the same, with the heartfelt wish of Heaven's gracious blessing upon all your Honors' undertakings, both within and outside the service of our illustrious, honorable, valiant, most wise, farsighted, and very generous Lord and honorable gentlemen. We then finally take the liberty to honor ourselves in all reverence and humility with the title of, below was written, your Honors' humble, submissive, and dutiful servants, was signed, George Gutchin and Abraham van Suchtelen. In the margin: Bassora the 25th of May, Year 1735. Agreed. C. V. Suchtelen. f6 e expectation of what was concluded, included in the aforementioned, and suited to the juncture of the times with the approval of their High Honors will see ratified. Below was written: Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year written above. C. Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel, provisional Secretary. Agreed. Jaan. On the 30th of the recently elapsed month of May, the accompanying small box was prepared in its present condition in order to be delivered on board the ship Royall George that same afternoon, when we were advised by its supercargo, a certain Mr. Cradock, that it would be better to hold back the said box until a further opportunity, as it appeared very likely that the Pasha of this city intended to force not only that vessel, but also the Deane Fregat lying here in the roadstead, into service against the designs of the Persians. Who, with a naval force of two gourabs, a brigantine, and about 40 vessels packed full of troops, had already advanced to the vicinity of the island of Afaar, situated 16 miles from here, with the intention of attacking the city of Bassora all at once and, if possible, capturing it. In which the said Persians, according to all indications, would certainly have succeeded had the English gentlemen not finally resolved, upon the numerous urgent and even sharply threatening instances of the Pasha and all the principal inhabitants, to employ their ships for the prevention of that undertaking, causing them de facto to be prepared for a fierce resistance, embarking the commanded Turkish troops with their weapons and provisions, and sending them off the following day against the Persian fleet, being conjoined with 14 galleys under the command of the Captain Pasha as admiral of the Turkish armada. Which, however, would have contributed very little to the destruction of the enemy's enterprises had they not been assisted and led by the said two English vessels; as the memory of the last catastrophe suffered in the assault against the Arabians still keeps the Turks plunged in such despondency that they truly can show no trace of fortitude or courage any longer. On which account the full honor of the victory achieved on this occasion is indisputably to be attributed to the English, whereby without doubt that nation in particular, and Europeans in general, must increase in respect and esteem among the Turks, just as from now on gratitude also seems to have made some impression on their minds, considering that they openly affirm that the preservation of the city and its inhabitants must essentially be thanked to European courage. farsighted and very generous Lord and honorable gentlemen. 23rd of May the English ship named the Deane Fregat, from Bengal with a quantity of bar iron, 20 cases of Chinese porcelain, and 3000 bags of rice. 1 38 zulxw Ed are to the th Year 7 is To the Honorable Carel Koenad, Gamron, the council there. 3947 Wel sworn clerk hae voer talle pas te f f 108 No. 3. wherewith

Dutch transcription

copia. Heeren &meesters, — med den ressorte van dien, benevens koopman en p„l gezaghebber over 's Comp=s onereuse belangen in den rijke van Persia uijt alle welke Te sien is, dat dese rheede, hoe slegten Tijd een geringe Negotie er hedendaags ook zij, deselve egter niet onbevaaren werd gelaten, en wel insonderheid door de Heeren Engelschen, die bij wijlen hier met 2. 3. a 4: hunner scheepen in dese haven leggen te brilleeren: dog met de francen, off den aanvoer haarer scheepen gaat het bij na alsoo schraaltjes toe, als met ons; zijnde haarentweegen in Loco niemand anders dan eenlijk eenen soo genaamden doctor de fresne, die, het hoord dier Natie kwanswijse, wil representeeren, off om eijgentlijker te spreeken, hier als een kijk= inde pot is gelaten tot er eenanderen mogt komen op te dagen Hoe Lang=draadig dese geringe missive ook gevallen zij, bidden wij dat dies materie bij uw E: Ed:e als noodsaaklijk mag werden geconsidereerd, mitsgaders dat Onse beqaane feijlen. door uwer E: Ed=s genereuse inschikkentheid gracieuselijk sullen werden geconniveerd; op dat we niet te meerder hoope deselve gerustelijk mogen fineeren, onder hert geneegene toewenschinge van des Hemelsch genadige bekrooninge Over alle uwer E: Ed=s onderneeminge soo binnen als buijten den dienst onser Illust E: E: Erentveste, manhaffte Wel Wijse, Verresiende ende seer genereuse Heer en E: heeren Wij ons dan nog per slot de Vrijheid aanmatigen Ons selven in alle revorentie, en humiliteit te honnoreeren met den Naame van /:onderstond:/ uwer E: Ed=s ootmoe„ „dige Onderdanige, en trouwschuldige dienaaren /:was geteekent:/ george Gutchi„ en abraham van suchtelen /:Ter zijde :/ bassora den 25=e maij Anno 1735. Accordeerd. C: V: Suchtelen. ƒ6 ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert #ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel „ p„l Secretaris Accordeert Jaan op den 30=e der Iongst verschovene maand maij, was het mede gaande kasje in sijne praesente hoe„ „danigheid, in gereedheid gebragt, omme dien selven Naarmiddag aan boord van't schip roijall george te werden versorgd, als Wanneer ons door dies super carga, eenen m„r Cradock wierde g'advi„ „seerd, het beeter waare, dito kasje aan te houden tot nadere geleegenheid, alsoo het seer apparent scheen den Pasja deser stede Niet alleene dien bodem, maar ook d' alhier mede ter rheede Leggende Deane Fregat begeerde te forceeren tot d'spositie Iegens de desseinen der persiaanen; dewelke met een navale magt van Twee gourabs een brigantijn, en ontrent de 40: stuks vaartuijgen vol gepropte militie, reeds tot op de na bij=heid van't Eijland afaar 1:6 mijlen van hier geleegen:/ waren g'advanceerd, met intentie de stad bassora Eens„ „klops 't' attaqueeren, en des mogelijk te vermeesteren; waar inne gemelde Persiaanen naar alle vermoeden ook seekerlijk souden hebben gereusseerd; waren de heeren Engelschen op de meenigvuldige aandranglijke, Ja selv scherp dreijgende Instantien des Pasjas, en alle de voornaamste ingeseetenen, eijndelijk niet geresolveerd geworden, haare scheepen tot de verhinderinge dier Onderneeminge t'emploijeeren, met deselve defacto tot eene heevige resistentie te doen verveurdigen, de gecommandeerde Turksse troupen met haare Wapene en Provisien t'embarqueeren en des ander en=daags in Een contre der Persiaanse Vloot affte zenden, geconjungeerd wesende met 14: galeijen, Onder Com„ „mando van Capitain Pasja als admiraal der Turksche armade, welke egter seer weijnig tot de vernietiging der vijandelijke entre prises souden hebben gecontribueerd, waren deselve door gedagte twee Engelsche bodems niet g'adsisteerd, en aangevoerd geworden; alsoo het aandenken der Laatste Catastrophe in den aanval Iegens darabieren Ondergaan, de turken als nog in sulken Neer slagtigheid houd gedooken, dat deselve waarlijk geen stip van manmoedigheid, off Courage meer kunnen doen blijken, weshalven de volle Eere der voor dese reijse behaalde Victorie, indisputabel d' Engelschen t' attribueeren zij, waar door Ongetwijffeld die Natie uit particulier, end' Europeaanen in't generaal bij de turken in respect en aansien moeten accresseeren, gelijk van nu = aff= aan d' erkentlijkheid ook al Eenigermaaten op derselver gemoederen een indruk schijnd gevonden te hebben, geleth sij lieden opentlijk affirmeeren, dat de bestand=houdinger der stad, en ingeseetenen, wesentlijk de Europeese moet werden dank geweeten siende, ende seer genereusen Heer en Z: L Erentveste, manhafte Wel Wijse, Verre„ E: heeren een quantiteit staav=ijzer 20: kassen Chineesch Porcelijn, en „ 23=e Maij het Engelsch schip genaamd de Deane Fregat, uijt bengalen met 1 38 zulxw Ed zijn tot de e Jaar 7 is 3000: sakken Rijs, . . . . . . . . . . . . . . Aan den E: Ed: Heer Carel Koenad Gamron den raad aldaar 3947 Wel erGesw: E: Clercq hae voer talle pas te ƒ ƒ 108 No: 3. waar mede

NL-HaNA_1.04.02_2333_0402 view scan ↗

English

It is true that the English made numerous protests against the loaning of their ships, and that they were threatened with the utmost persecution and even the seizure of the same by force; but on the other hand it can also certainly be expected that the repulsed Persians will in time avenge the damage caused by the vigorous countermeasures of the English, and they may well be forced to evade the predominant vengefulness of Thamas Coeli Chan through a timely retreat from the Persian realm; for from all that one hears noted of that irritable disposition, he must not be the man to leave such suffered insults unavenged: the case in question nevertheless deserves to be regarded as a very delicate and tender point; for had the English remained obstinate in the refusal of their ships, they ran the risk, along with all that pertains to them, of being sacrificed to the vengeance of the fury of the Pasha—who is also far from the most gentle-minded—or the bulk of the populace; and now that those people have consented thereto under duress and have acquitted themselves bravely in the defense of the city and its citizens, their nation, insofar as it remains under the Persian power, runs in all likelihood the same danger of becoming the victim of the offended Persians: so that in such dreadful conjectures it is quite difficult to determine the best of two evils, unless natural self-love, beginning first with oneself, were judged preferable to that of one's neighbor, in which case reason must immediately acknowledge that the Britons present in that place did nothing more, by that same natural right, than to ward off the threatening danger from their own necks, so that the same might likewise be deflected in the most convenient manner by others onto whom it might rebound: and we readily admit that had we, in similar circumstances, had an Honourable Company ship at hand, we would also not have dared to embrace one party or the other without hesitation; unless we had been able in a short time to resolve bravely enough to attribute the greatest importance to the Direction of Gamron and especially the worthy persons of Your Honours, with their considerable appendages, above the Honourable Company's goods present here etc., and having taken ourselves on board by one strategem or another of flight, to put to sea and thus cross over to Your Honours; toward which our secret reasonings have for the most part inclined, so that in the event an Honourable Company ship had appeared during the war, to arrange it, if possible, in such a manner that we would much rather have left the property of the Honourable Company and our own little belongings in the balance than to expose Your Honours there to the danger that might reasonably be assumed as an apparent consequence of committed hostilities, and especially under the presupposition that the Honourable Company has more at stake in one Persian Direction than in ten Bassora residences. Furthermore, we can with the utmost pleasure cheerfully advise Your Honours that here on the 3rd of this month, peace was solemnly concluded between the Turks and the Arabs, and to the extraordinary joy of every resident, the publication was effected by the Pasha amid the firing of rampart and palace artillery, as well as the musketry; on which we heartily congratulate Your Honours, in so far as Your Honours, with respect to the Honourable Company, are interested therein. [illegible] will see confirmed. — Underneath stood: Resolved by unanimous vote on the day, month, and year aforesaid. Cornelis Koenad, Cornelis Engelsen, Mr. Heijnitz, Jan Bout, E. Nuijts, and Christoffel [illegible] Secretary. Agreed. To the Honourable, Valiant, Most Wise, Far-Sighted, and Most Generous Gentleman and Respected Gentlemen, We, after humble reference to our other accompanying writings, remain herewith, as well as thereby, in all reverence, Underneath stood: Your Honours' humble, obedient, and obliged servants. Was signed: George Gutchi and Abraham van Suchtelen. In the margin stood: Bassoura, this 13th of June Anno 1735. Below: P.S. These two original Persian missives, one to Lettieffchan and the other to Alicoeli Becq, were kept in readiness so that, upon their approach and apparent capture of the city of Bassora, they might immediately be dispatched secretly by a confidant, thereby commending the Company's effects and our persons to secure protection, which we send herewith for inspection, although untranslated, as well as the notes from our daily journal from the 1st of April last to the 13th of this month, whether the same may be of any [illegible]. Agreed. Congratulate: living now in hope that the roads between here, Bagdaad, Alipo, Moesul, etc., and consequently also those of trade, will soon be rendered entirely open and safe: it being hardly conceivable that the Persians will visit this place a second time along the sea or river side, since this journey has turned out so sour and detrimental to them that the prospects of a better success have been entirely taken from them: thus being free from apprehension on that side, and being in a peaceful treaty with the Arabs, one may with good reason hope for a flourishing trade; and to lure the same toward here from the side of the said parts, the Pasha on the day of the peacemaking and the Persian retreat had two different Bagdaad pigeons released in order to spread that pleasant news there with the greatest speed, and to incite merchants to a speedy descent toward

Dutch transcription

wel is waar, dat de Engelschen Jegens de Leeninge haarer scheepen, een meenigte protestatien, hebben ingebragt gehad; mitsgaders dat deselve met d'uijtterste, vervolginge, en selvde affnee „minge door geweld wierden gedreijgd; maar het kan aan d' andere zijde ook, seekerlijk werden, dat de gerepousseerde persiaanen, der Engelschen Vigoureuse Contramineesen gecan „seerden affbreuk inder tijd mede wel sullen revengeeren, en sij Lieden mogelijk wel genoodsaak werden, de praedomineerende Wraak=zugt van thamas coeli Chan door eene tijdige retra „te uijt het Persische rijk t'ontduijken; want soo als men allesints, dat korselig natu„ „rel hoord denoteeren; moet hij den man niet zijn, die sulken geleden hoon ongewrooken sal Laaten: meriteerende niet te min, het geval in quaestie, aangemerkt te werden als een seer delicaat, en teeder poinct; want hadden de Engelschen opiniatre gebleeven int refus haarer scheepen, soo Liepense met alles wat hun aangaat, het gevaar om doo de weede des Pasjas /: die mede vande sagtsinnigste inverre= na niet is : off het gros der peupels, gesacrifieerd te werden aan haarE Wraake; en nu die menschen Vi=couctu„ daar tot bewilligd, en sig dapper ter defensie van stad, en stedeling gekweeten hebben, Loopt haar natie, in soo verre die Onder de Persiaansche magt remoreerd, naar alle gedagten, insgelijk het pericul, de Victime te werden der beleedigde persiaanen: soo dat het in dergelijk en akeli conjectuuren, al heel beswaarlijk valg om nog van twee kwaaden, het beste te raamen ten ware de Natuurlijke eijgen Lievde, van sig selven Eerst beginnende, praeferabela die van Even=Naasten Wierde g'adjudicieerd, als wanneer door de reden aanstonds moet werden g'advoueerd, dat din Loco zijnde britten, door het selv Jus naturalis, niet m: „den hebben gedaan, dan het dreijgende gevaar van haare halsen te schuijven, Omm het selve door andere op wie het mogte redundeeren, insgelijks op de gevoeglijkste Wijse te werden affgekaatst: en wij willen geerne bekennen, dat W' in dergelijke Com „rentien, een Comp=s schip aan handen gehad hebbende, mede niet sonder haesitatie d' Eene off andere Parthije souden hebben durven embrasseeren; Ten ware, dat W' in korten stonde Cordaat genoeg hadden kunnen resolveeren, de directie van gamron en sonderlinge uwer E: Ed=s Waarde Persoonen, met dies Considerablen aankleeve boven d' alhier svand E: Comp: praesent zijnde goederen etc:, de meeste aangeleegenheid toe te Eijgenen en ons door d' Eene, off andere stratageemsche uijt vlugt aan boord begeeven hebbend het Zeegat in te slaan, en dusdanig tot uw E: Ed=s over te komen; waar naar secreets raijsonnementen onder dus, al meest tijds hebben overgeheld, om ingeval staande den Oorlog een Comp: schip was komen opte dagen, het sodanig en des mog „lijk geweest zijnde, te schikken, dat we veel Liever dat van d' E: Comp: en onsegge armoedje inde Loop hadden gelaten dan uw E: Ed=s â Costij aan het gevaart „poneeren, dat als Eene apparente sequeele opgepleegde vijandlijkheid, met rede mogt werden gesupponeerd, en wel insonderheid in die voor onderstellinge dat d' E: maatschappije meerder aan Eene Persische directie, dan aan Thien Bassorase residenties geleegen Legd.— Wijders kunnen we uw E: Ed=s met het uijtterste genoegen Elijmoediglijk adviseeren dat alhier op den 3=e deser den Vrede tusschen de turken varabieren solomneellij is geslooten, en Tot sonderlinge Vreugde van een ijgelijk ingeseeten, de Publicatie door den Pasja, onder het Lossen van Wal-en palleijs=geschut, mitsgaders de„ musquetterije is g'effectueerd geworden; waar mede wij uw E: Edeles, in soo Ver Haar E: Edeles ten opsigte der E: Comp: daar bij G'interesseerd zijn, hert grondig Feeliciteeren. ge perwatese o geweigte gepast met de nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert ¼ ten dage, maand, en Iaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel p„l secretaris Accordeert Jaan L: L: Erentveste, manhafte, Wel Wijse, Verre„ „siende, ende seer genereussen Heer, en E: Heeren Wij naar Ootmoedige referte aan Onse verdere Overgaande geschriten, mits desen, soo wel als bij geene, in alle reverentie verblijven /:onderstond:/ haarer Edeles ootmoedige onderdanige, en schuldpligtige dienaaren /:was geteekent:/ george Gutchi, en abraham van suchtelen /:ter zijde stond:/ bassoura adij 13=e Junij A„o 1735. /:Laager:/ P: S: dese twee Origineele persiaansche missives als d' Eene aan Lettieffchan, end' andere aan alicoeli becq, hebben in gereedheid geleegen, ten einde bij derselver aannadering en apparente vermeestering der stad bassora, ten Eersten door een vertrouweling in secretesse afftevaerdigen, en daar door 's Comp=s effecten, en Onse persoonen in Eene secrure beveiliging te recommandeeren, wes deselve ter specu„ latie /: alschoon Ongetranslateerd:/ hier besijden oversenden, gelijk mede het aange„ „teekende bij ons dagverhaal, sedert p=mo april Joli: tot den 13=e deses, off het selve tot Eenige Accordeerd. Feliciteeren: leevende Thans in hoope, dat de weegen tusschen hier, Bagdaad alipo, moesul, Vtc: en gevolglijk ook die der Negotie eerlange ten Eenemaal open en veijlig sullen werden gesterd: zijnde niet wel te denken, dat de Persiaanen Langs de zee= off rivier=kant, een tweedemaal dese, plaatse sullen komen besoeken, alsoo haar Lieden dese reijse soo suur en nadeelig heeft opgebrooken, dat hun d' apparentien van een beeter succes geheellijk zijn benomen geworden: wes van die kant buijt „ten bedugtinge, en met de arabieren in een vreedig verdrag zijnde, mag men met goed fundament op Eene florisante Negotie hoopen, en om deselve van de kamt der gesegde dirden Naar herwaard te Lokken, heeft den Pasja ten dage der vreede making, en der persiaansch retraitte, twee differente bagdaadsche Duijven doen opschieten ten einde beide die aangenaame tijdinge ten aller schielijkste aldaar te doen divulgeeren, ende marchanten tot Eene spoe„ „dige affkomste t'

NL-HaNA_1.04.02_2333_0402 view scan ↗

English

animate: the English consul being the first to put this to the proof, considering he is to send off tomorrow or the day after tomorrow, under the supervision of an authorized agent, three galleys and one or two trankies richly laden with all kinds of trade goods bound for Baghdad, and to all appearances he will make his account very advantageously there. We hope that this and other matters will resolve Your Honours to the speedy dispatch of a cargo, in order likewise to reap some of the fruits of peace and trade, and not leave them entirely to others; E. V. Suchtelen H 38 [illegible] Sworn First Clerk might serve for speculation with which — Copy. 3949 Persian Directorate, together with the council there in eager expectation of what was concluded in the aforesaid understood, and according to the gravity of the times suited with the approval of Their High Honours to will see confirmed. — was signed: Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year written above Carel Koenad, Cornelis Engelsen, Martinus Heijnitz, Jan Bout, Cornelis Nuijts, and Christoffel principal secretary Agrees to Notwithstanding we are encumbered to the utmost, both with the affairs of the fatherland and of Gamron, toward the likelihood of a speedy dispatch, yet we would not fail at this very moment, which was offered to us by the English consul for the delivery of this letter, to give Your Honours as quickly as possible an outline concerning the state of our residency, and what principally concerns the same; of which we shall make mention by the next opportunity in all its required circumstances, as accurately as practicable, and for now only briefly cite that we have closed our trade books under the ultimo of August with a net profit of 30634:—8: florins, as well as that our remaining goods, under the aforementioned date, only consisted in 99729:- mamoodies or 42384:16:8 florins 989: lb clove nails 525: lb eaglewood 9887:– lb Benzoin 17843: lb Candy sugar 908: pieces Bengal Chassas 599: pieces chintzes of various sorts, namely 366: pieces boutludaars and 599 pieces as stated 233: pieces moerennath 323: pieces scalloped coast spreads 5940: pieces diverse Camchannijs 1488: pieces Bengal mallemols His Right Honourable, Valiant, Most Wise, Far-sighted, and very Generous Gentleman and Honourable Gentlemen To the Honourable Gentleman Carel Koenad merchant and principal commander of the 38 Gamron [illegible] First Clerk [illegible] 1276

Dutch transcription

amimeeren: zijnde den Engelschen consul d' Eerste die d' preuve van dien gaat Ondersoeken, geleth den selve drie galleijen, een â twee trankies rijklijk geladen met allerleije Negotie=goederen op morgen off overmorgen Onder opsigt van een volmagt, bagdaad=waarts staat op te zenden, en naar alle vermoeden sijne ree„ „kening daar seer avantageus bij sal komen te maken Dit een, en andere hoopen we, dat uw E: Ed=s sal doen resolveeren tot de spoedige sendinge Eener Ladinge om meede wat van de tredens= en Negotie=vrugten te mogen plukken, en deselve Niet geheellijk aan andere over te Laten;— E:V: Suchtelen H 38 Zulew tot talle pas k hoevoe ƒ Gesw: E: Clercq speculatie mogte strekken waar mede — Copia. 3949 persische Directie, benevens den raad aldaar ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert #ten dage, maand, en Iaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„s heijnitz:, Jan Bout, C:s Nuijts, en Christoffel p„l secretaris Accordeert aan Niet Jegenstaande Wij met het Patriasche, en gamronse Werk beijde tot 12 apparentie van spoedige depeche, Tot dooren= toe beslommerd zijn, soo hebben W'egter niet willen mancqueeren uw E: Ed: in dit momentje, dat ons door den Heer Engelsch eon zul ter bestellinge deses werd aangeboden, ten aller spoedigsten een schets te geven, aangaande den staat onser resi„ „dentie, en wat deselve ten principalen concerneert; waar van we p„r Naasten, in alle zijne gerequireerde omstendigheeden, soo accu„ „raat doenelijk zullen mentioneeren, en Thans maar beknoptelijk aanhalen, dat w' onse Negotie=boekjes Onder ult„o Augustus heb„ „ben gesloten, met een suijvere Overwinst van ƒ30634:—8: — mits„ „gaders dat Onse restanten, Onder gemelden datum, nog maar eenelijk bestaan hebben; in 99729:- mamoedies off ƒ 42384:16:8 989: lb garioffel nagulen 525: „ aguilheut 9887:– „ Benzuin 17843: „ Candij= Zuijker 908: p„s Chassas bengaals 599: „ chitzen in Zoort, te weten 366: p„s boutludaars en , 599 p=s als gezegd 233: „ moerennath 323: „ spreijen geschulde cust 5940: „ Camchannijs diverse 1488: „ mallemollen bengaalse Z: Ed Erentseste manhaffte, Wel Wijse, Verresiende, ende seer genereusen Heer en E: Heeren Aan den E: Ed: heer Carel Koenad coopman en p„ls gezaghebber, der 38 zullw Gamron V: N gegt E:Cler hae vol talle pas ke 1276

NL-HaNA_1.04.02_2333_0404 view scan ↗

English

8 coarse broadcloths, or broad-list, of which we since, or up to this day, upon the 1276 pieces of sollogesjes 2400 rastapaats 300 large lungis 300 small ditto, and Bartered: 100 lb cloves 700 lb benzoin 600 lb sugar candy 908 pieces of chassas 1408 pieces of mulmuls 500 pieces of sollogesjes 2330 pieces of camehannijs, and 100 large lungis For all of which goods there has come in an amount of Mamoodis 132870: - or ƒ56469:15:— to which added our previously shown remaining cash of 99729:— or ƒ42384:16:8:— which together makes a sum of Mamoodis 232599:- or ƒ98854:11:8 Which sum, after deduction of our incurred expenses, for paid house rent, my claim on the late Mr. Hey, or the shortage in the Company's treasury amounting together to a sum of Mamoodis 16846: — or ƒ6819:11:— there remains an amount of Mamoodis 216553: – or ƒ92035:— 8, which we hereby declare to be resting in the treasury, in various gold as well as silver, desired and undesired species, and are kept ready to be sent over to Your Honors by the first suitable occasion, longing with heart and soul for the same, and to be discharged of that money, since the tenor of Your Honors' latest writing of 10 June last gives us to understand as if Your Honors were concerned about the moneys, and we were suspected by Your Honors; but God forbid that we should commit such an offense as to touch the moneys in our power or to inflict any reduction upon them. No, Honorable Gentlemen and Honored Sirs! Your Honors may be completely assured that no European ship shall depart from here, or the aforesaid amount departure of the readily approaching caravan via Aleppo have still seized, and after [illegible] in the aforesaid of Their High Mightinesses until shall see confirmed. /:was signed: Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year aforesaid C:s Koenad, Corn:s Engelsen, M:s Heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, and Christoffel principal Secretary Agrees to 889 lb cloves 525 eaglewood 9187 benzoin 27243 sugar candy 323 quilts 3618 camehannijs 776 sollogesjes 2400 rastapaat 200 large lungis 300 small ditto 8 or 354 C coarse cloths, or begoes. of which possibly the cloves, sollogesjes, and the eaglewood will be sold within short, if we can only agree with the prices currently under negotiation For the rest, it is our humble, earnest, and heartfelt prayer for the sending of new goods, since the prospects for an increasing trade this year appear very favorable, as according to the general reports received here, Thomas Khan finally seems to resolve upon peace with the Turks, to which end, as is also divulged, a truce for the period of seven years has already been contracted between him and the Ottoman generalissimo Achmed Pasha, in order subsequently along that way to arrive at Isfahan, the essential point, or a solemn peace, which God grant; for the rest, everything here and hereabouts is quiet, calm, and peaceful, and we enjoy a pleasant tranquility, which would be entirely complete if we only had an abundance of goods on hand, to be able to pursue the desired progress for the Honorable Company this year amount, and whatever may be added thereto in the meantime, will without doubt be sent to Your Honors: yea even, if Your Honors can approve and thus authorize thereto, we shall with a native vessel, under the supervision of some trusted person, whatever is in our power, let reach Your Honors as soon as possible. Our remainders are today 599 pieces of assorted chintzes [illegible]

Dutch transcription

8:–„ Lakenen grove, off breed=lijst, waar van we sedert, off Tot heden, bij het 1276 - p„s sollogesjes 2400: —„ rastapaats 300:– „ Lengies groote 300:—„ _„o kleene, en Oingeset:— 100: - lb Garioffel nagelen 700:— „ benzuin 600: –„ Candij Zuijker 908:— p„s chassas 1408: - „ mallemollen 500: – „ sollogesjes 2330:— „ camehannijs, en 100:– „ Longies groote Voor alle Welke goederen is te binnen gekomen een bedragen van . Man„s 132870: - off ƒ56469:15:— waar toe g'addeert Onse voorwaards aange thoonde restant Contanten off. „. 99729:—„ „ 42384:16:8:— m zoo maakt dat Te samen, een somma van W„s 232599:- ff ƒ 98854:11:8 Welke somma, naar detractie Onser gedane Guastos, Voor uijt betaalde huijs huur, mijne preetensie van de heer heij zalg: off de te kort kominge, aan 's Comp:s cassa te samen beloopende, een somma van m=t 16846: — off ƒ 6819: 11: — er komt te resteeren, een bedragen van man„ 216553: – off ƒ92035:— 8 't gunt Wij mits desen verklaren te zijn berustende bij Cassa, in differente, zoo goude, als silvere, gewilde, en ongewilde speciën, en gereed werden gehouden, omme per Eerste bekwaame Occasie tot uw E: Ed: te werden overgesonden, verlangende, wij met hert, en ziel maar naer deselve, en om van dat geld ontslagen te zijn, al zoo den zin van uwer E: Ed=s Jongste schrijvens van 10: Junij Jongstln Omdoet begrijpen, als off uw E: Ed voor de penningen bekemmerd, en Wij bij uw E: Ed=s gesuspecteert waren, dog god verhoede dat we ons zoo kerr souden vergrijpen, van d in onse magt zijnde penningen aan te taf ofte eenige verminderinge daar aan toe te brengen: Neer E„ Ed: Heer en E: heeren! uw E: Ed: kunnen zig volkomentlijk gerusten, dat er geen Europeesch schip hier van daan sal vertrecken, off dat opgemel bedragen Vertrek der gereed Aanstaande Caravaane per aleppo nog hebben greepen, en na ijds gewet tes letene, in voorsz: „nninge van haar hoog Edelhedens tot ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: Enparigheijd van Stemmen geresolveert g ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„s heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel „ p„l secretaris Accordeert acn 889: lb garioffel Nagulen 525: „ Aguilhout 9187: „ Benjuin - 27243: „ Candij= zuijker 323: „ spreijen 3618: „ Camchannijs 776„ sollogesjes 2400„ rastapaat 200„ Longies groote 300„ _=o kleene 8 „ off 354 C grove Lakenen, off begras. — waar van mogelijk de Nagulen Collogesjes, en het aguilhout binnen korten zullen werden verkogt, zoo we maar met de Onderhande zynde prijsen kunnen accordeeren Voor de rest is onse Ootmoedige instantige en hertelijke bede, om de zending van nieuwe goederen, alzoo on de apparentien, tot een aan„ „tagende negotie desen Jaare heel favorable komt toe te schijnen, alsoo volgens de algemeene berigten die men hier te binnen krijgd, Thomas Chan eijndelijk schijnd te willen resolveeren tot den vreede met de Turken ten welken eijnde, seo men al mede dwul„ „geert, er reeds tusschen hem, en den ottomanischen generallissi„ „mus Achmed Pasja, een Treves voor den tijd van Zeven Jaaren soude zijn gecontracteert, omme vervolgens Langsdien weg tot spakaen het essentieele poinct, ofte eene solemneele Vreede te kunnen geraaken, dat God geve; voor de rest is alles hier, en hier omtrent, stil, rustig, en vreedig, en Wij Jouisseeren van eene aangenaame trancquiliteijt, dewelke ten Eenemaal compleet soude zijn, alswe maar rijklijk goederen aan handen hadden, om voor d' E: Comp: desen Jaare de gewenschte progressen te mogen bedragen en wat daar Ondertussschen nog bij mogt komen zal uw E:Ed:s sonder is uw E: Ed=e Ten spoedigsten Laten Toekomen twijffel werden toegesonden: Ja selv, bij aldien uw E: Ed=s het kunnen appro„ „beeren en dus daar toe qualificeeren, sullen we met een inlands Vaar„ „tuijg, Onder op zigt van Eenig vertrouwd per zoon, al wat in Onse magt Onse restanten zijn heden 599: p:s Chutsen in Zoort bejagen A 38 o zullw zijn tot on Inst breng het ef 6 1 e Cler 17 hoevoe talle pas te

NL-HaNA_1.04.02_2333_0405 view scan ↗

English

Copy. 3951 The native vessel that was dispatched without delay has brought letters here for the English, from which we have learned that, with the exception of the chief of that nation at Cottij, Mr. Geeckie, all those gentlemen have departed from there out of fear of the threatening designs of Thamas Chan, for revenge on account of the English actions executed here against his naval force; likewise that neither ships of ours nor of theirs, but solely a French one, was lying in the Gamron roads; and finally that at Costij it was presumed and divulged that Thamas Chan wanted to send forces hither to attack and conquer Bassera. But this latter contains nothing of substance, for besides Thamas Chan being in negotiations, it is known here for certain that in none of the sea ports the least preparations are being made for such an enterprise, nor does he have any force ready with which the same would have to be carried out, so that in our opinion nothing less than an attack or attempt at war is to be feared or presupposed here. With this we shall, in all humility and hope of having done well, let this rough draft go as an original, with the request to receive a copy thereof at the first opportunity; and with this wish for a speedy success in that regard, we have the honor to commend Your Honors, along with the Honorable Company's interests, to God's grace and our persons into Your Honors' good favor, after which we remain with all humility and high esteem, underneath was written: Honorable, Valiant Sir and Honorable Sirs, Your Honors' entirely humble, obedient, and completely obliged servants, was signed: G. Gutchi, and Ab.m van Suchtelen; in the margin: Bassora, the 11th of October 1730; lower: with uncommon haste. Agrees. shall see confirmed. — underneath was written: Resolved by unanimity of votes on the day, month, and year written above C.s Koenad, Corn.s Engelsen, M.s Heijnitz, Jan Bout, E.s Nuijts, and Christoffel Agrees. [illegible] Principal Secretary Jaan The English private ship the Carolina, or its captain Abraham Robbartsz, to our singular obligation, duly delivered to us on the 27th of July last Your Honors' duplicate letter dated the 19th of April previous, accompanied by a general letter of the same dated the 10th of June thereafter, with such enclosures as its register dictated; the original of the first-mentioned having likewise been delivered to us a few days later by another English occasion via Bassaidoor, and thereby, to our particular joy, it appeared that Your Honors have been pleased to regard the matters concerning the late Honorable Commander Dames Heij, deceased, communicated by a private letter from the first signatory of this to the present Honorable Commander Koenad, as relating to the Company's interests and to maintain them as such; which wise decision was the desired outcome of an affair in which the Honorable Company was not only substantially interested, but had even become subject to great danger of a formidable blow to its precious respect. Yet, if God spares our life and health, we shall do our utmost not only to maintain the prestige of the Honorable Company in these regions on an honorable footing, but even, as much as in us lies, always strive to enhance that delicate point in its essentials, just as until today, notwithstanding all the past disastrous fatalities, we have always known how to uphold and maintain the same in its full strength and vigor, so that not the least slight or disrespect has ever befallen us from which any decline in the Company's credit or good reputation could be assumed. Honorable, Valiant, Most Wise, Far-sighted, and Most Generous Sir, and Honorable Sirs, the Directorate of Persia with the jurisdictions thereof, as well as the Council there, Merchant and Provisional Commander over To the Honorable Sir Carel Koenad, Gamron Suchtelen 38 zul No: 5 60 ƒ E: Clercq B vegt hoeroe talle pas te We

Dutch transcription

Copia. 3951 het inlands vaartuijg dat verstond werd verzonden, heeft voor den Engelschen Een zul hier brieven aangebragt, waar uijt wij te weten hebben gekre„ „gen, dat excepto het p„s hoofd die natie â Cottij m„r geeckie, alle die heeren van ginder zijn opgebroken, uijt Vrese voorde dreijgende desseinen van Thamas Chan, tot revengie wegens de Engelsche acties alhier Jegens zijne navalle magt g'executeert: Jtem dat nog van ons nog van haar lieden, egeene scheepen, maar enkelijk een Fransch dito Ter gamronse rheede was Leggende; en eijndelijk dat er â Costij gepraesumeert en gedisulgeert wierd, dat Thamas Chan naar her„ „waard wilde affsenden om bassera te attacqueeren en veroveren: dog dit Laatste sluijt niets in; Want behalven dat Thamas chan in Onderhandeling is, weet men hier voorseeker, dat er in geene der zeer havens de allerminste praeparatien tot der gelijke intreprise werd gemaakt, nogte Eenige magt gereed heeft, waar mede deselve soude moeten werden uijtgevoerd, zoo dat 'er naar onse gedagten niets minders, dan een Pattacque, ofte oorlogs= tentamen aan deze komt te vreesen, ofte voor=onderstellen zij— hier mede sullen W' in alle nedrigheijd en hoope van wel gedaan te hebben, dit klad maar dusdanig voor origineel Laten affgaan met versoek een Copia daar van per eersten geleegentheijd te mogen Onto en met desen Wensch van een spoedig succes dien, aangaande hebben we d Eere Uw E: Ed=s met des Ed: Compagnies belangen te bevelen, aan Godes genaade en onse perzoonen in uwer E: Ed=s Goede Gunste waar naer We met alle nedrigheijd, en hooge agting Verblijven /:onderstond:/ E: E:d: Heer en E: heeren uwer E: Edelens gantsch ootmoedige onderdanige en gantsch verpligte dienaren /:wat geteekend:/ G: Gutchi, en Ab=m van suchtelen /:in margi„ „ne:/ bassora den 11 8ber 1730 /:lager:/ met ongemeene spoed Accordeerd. ullen bekragtigd zien. — /:onderstond:/ Enparigheijd van Stemmen geresolveert # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„s heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert „nninge van haar hoog Edelhedens tot greepen, en da lijds gewet te leten, in voorz: „ p„l secretaris Jaan Het Engelsch Particulier schip de Carolina, off dies Capitain Abraham Robbartsz heeft ons op den 27=e Iulij Laatstleden Tot singuliere Verpligtinge wel toege„ „bragt uwer E: Ed=s duplicaat= missive van dagteekening 19=e aprill bevorens, verseld van een gemeene dito gedateerd 10=e Junij daar=aan, met sodanige bijlaagen als dies register kwam te dicteeren: zijnde ons het Origineel Van eerstgemelde, eenige dagen Laater door eene andere Engelsche occasie over bassaidoor, insgelijks versorgd geworden, en daar bij tot onse bijsondere breugde gebleeken, dat uw E: Ed=s de zaaken aangaande den overleeden Heer gezaghebber dames heij zal=r, bij eene particuliere missive door den Eerst geteekende deses, aan den presenten E: Ed: Heer gezaghebber Koenad bekend gesteld, als relatiff met 's Comp=s belangen hadden gelieven aan Te merken en daar voor ook te hand=havenen; welke Wijse beschikkinge het gewenschte gevolg is geweest op eene affaire, waar bij D' E: Comp: niet alleene wesentlijk g'interesseerd, maar selv wel groot gevaar voor Eene gedugte nederlaag in haar dierbaar respect onderhevig geworden was, Edog spaard Ons god het Leven en gesondheid, Wij sullen alles aanwenden, om niet alleene het aansien der E: maatschappije in dese gewesten op een honnorablen voet staande te houden, maar selv soo veel in ons zij, althoos betragten dat teedere poinct in het Essentieele te doen accresseeren, soo als tot heden, niet Jeegenstaande alle de verleedene desastresen fataliteiten, het selve in sijn volle kragt & vigeur nog althoos hebben weeten te releveeren; en mainetineeren, invoegen ons nog nimmer de minste klijnagtinge ofte dis respect is weder„ „vaaren, waar uijt Eenige veragteringe in 's Comp=s Credit ofte goede Faame soude kunnen werden gesupponeerd L: L: Erentveste, manhafte, Wel Wijse, Verresiende, ende seer genereusen Heer, en E: Heeren de directie van Persia med de ressorten van dien, benevens den raad aldaar koopman, & prov=s gezaghebber over„ Aan den E: Ed: Heer Carel Koenad, Gamron Suchtelen 38 zul No: 5 60 ƒ E: Clercq B vegt hoeroe talle pas te Wij

NL-HaNA_1.04.02_2333_0406 view scan ↗

English

We are gratefully obliged to Your Honors for the precaution used in arresting the two Banyans Natta and Wassendas, as substantial partners of the broker Moeltjent; we would also have followed that example here, pursuant to Your Honors' highly esteemed order, with respect to the last-mentioned, were it not that a multitude of pressing reasons had restrained us therein; as firstly considered the non-despotic power that we possess here to arrest someone who, through a confluence of debts, virtually had to be regarded as a hostage at the disposal of his creditors in the case subject; secondly, we might have run the risk of suffering something detrimental ourselves from the side of the rulers, as we here, as well as all other residents, are indeed considered nothing other than fellow dependents of their grotesque government, and on that account incompetent to put into execution anything of an authoritative nature; besides that we undoubtedly would have had to interpose ourselves as guarantors for the outstanding or still-to-be-satisfied debts to the amount of thomans 1030:—, because by so doing we would have arrogated to ourselves full disposal over the debtor, and thereby postponed the creditors, and for the rest we would have had to endure an unspeakable nuisance and continual lamentations here in our residence with such a person and entire family, who, as inseparable from the same, would also have had to be accommodated here; so that, in consideration of all those cited inconveniences, we deemed it far the best to avail ourselves with greater peace of mind of Your Honors' mitigating, generous, and no less equitable express [illegible] of his goods: since the one could be executed in quiet, and the other not without a great éclat; and on that account the necessary means have been arranged to gain possession of everything in gold, silver, etc., that the poor old fellow could strip from his own body as well as those of his wife and children, and to keep the same sequestered in the Company's treasury for shipment; just as he, the broker, is being sent over to our utmost satisfaction with the cash from the sold goods, and what was taken from him, estimated to be worth approximately 150: thomans, and packed in a separate small chest, likewise marked mar sh, under the Company's seals alongside our both and his own seals and cared for, as stated in the enclosed invoice, since we not only could no longer make use of that man with any peace of mind, but that the same, being now deadly poor and having nothing more to spend, would finally become a burden and a bad reputation to us or the Honorable Company, considering that as an old Company servant, he was also always regarded as such by these people, and in his extreme poverty would be pitied as a castaway; wherefore, now still departing as a substantial Company employee or broker, he has not been deposed or wronged by us, but we have thereby principally sought to aim at the respect of the Honorable Company and the following of Your Honors' highly esteemed order: notwithstanding that it is truly a completely deplorable matter to have to see such an old, poor soul with wife and children, for the debts of another, virtually stripped almost to the shirt, bereft of all good hope and despondent, depart from a place where he, as a man of respect and credit according to his character, has spent a multitude of years in the service of the Honorable Company without any detrimental defamation. For our part, the sad mourning of that deplorable family has truly, through a natural compassion with regard to our fellow man, caused our human weakness to shine forth even along our eyes; for we imagine that a heart of stone, at the sight of that deplorable tragedy, would have to incline toward mercy; we most humbly praying Your Honors to let that poor, oppressed, and weeping family shelter under Your Honors' merciful shadow and capable protection; and if the state of affairs would not tolerate any great assistance, that at least, by keeping Your Honors' benevolent hand over their heads, no further molestations or oppressions be inflicted upon them by others, and God shall richly reward Your Honors for this, as it must be deemed very well spent thereon: we likewise insisting with all reverence that at the first good opportunity another capable person possessing credit and a good name may be sent to us in place of our old Moeltjent, since we are now greatly at a loss for one, and must make do with people as good or bad as one can get them for our service, both for collecting and exchanging moneys, as well as exercising the function of interpreter and broker at the same time, for which in truth an alert, vigilant, and linguistically skilled person is required, since the same must often present himself to great and small, and occasionally has to let out a word of assurance, for which not precisely everyone in these regions is capable, which would have put us in great embarrassment for a considerable time, had we not had here at hand the book- and warehouse keeper Willem Slaars, who truly through his linguistic skill has already rendered us many good services, and is busy virtually daily, m

Dutch transcription

Wij zijn uw E: Ed=s dankbaarlijk verpligt voor de gebruijkte preecautie in het arre eeren der twee Benjaanen Natta & Wassendas, als Wesentlijke Compagnons van den maaklaar Moeltjent; v sonden wij dat voorbeeld op uwer E: Ed=e seer g'Eerde Ordre, hier mede ten opsigte van den Laatst gemelden wel hebben gevolgd, ware het niet, dat een meenig preguante reedenen ons daar inne hadden weder houden; als Eerstelijk geconsidereerd d' indispotique magt die Wij hier besitten tot het arresteeren van ijmande die door eene confluentie van schulden genoegsaam als een Gijselaar ter dispositie sij„ „ner Crediteuren in cas subject moest werden aangemerkt; ten anderen soo sou„ „den Wij gevaar hebben kunnen Loopen om selv ietwes nadeeligs van de zijde der regenten t' Ondergaan als zijnde wij hier, soo wel als alle andere Ingesee„ „tenen inderdaad niet anders geconsidereerd, dan als mede dependenten van derselver Grotesque regeeringe, en uijt dien hoovde onbevoegd ietwes van eenige aucthoritative Natuure ter Executie te leggen; behalven dat wij onge„ „twijffeld voor de nog open, off te voldoen staande schulden ten bedrage van thomans 1030:— Ons als borgen souden hebben moeten interponeeren, ter saake wij ons de volle dispositie over den debiteur dus doende souden aangematigd, en de Crediteuren daar door gepossponeerd hebben en voor de rest souden wij hier in Onse Wooninge met sodanigen Persoon, en gantsche Famille, die, als Van den selven en affscheidelijk, hier mede souden geplaatst hebben moeten werden, een onuijtspreeklijken overlast, en continueele Lamentatien hebben moeten ondergaan; soo dat wij in consideratie van alle die geciteerde in convenienten, verre het beste hebben g'oordeeld, ons met meerder gerustheid te bedienen van uwer E: Ed=s mitigee„ „rende genereuse en niet min aquitable Expresse dog Liever /:kant zijn:/ van sijne goederen: alsoo het eene in stille, en't andere niet sonder een Groot Eclat konde werden uijtgevoerd; en uijt dien hoorde heeft men de nodige middelen ingerigt om alles magtig te werden, wat den armen onden bloed aan goud, silver stc: soo van sijn eijgen, als vrouw & kinderen haare Lighaamen konde affrukken, en het selve in 's Comp=s Thresoor ter Versendinge gesequestreerd te houden; soo als hij maaklaar met de Contanten der verkogte goederen, en het van hem affgenomene Ongevaar naar Taxatie 150: thomans waardig, en onder 's Comp=s ten onser„ beider nevens sijn Eijgen zegels in een apart kistje alfgepakt item gemerkt mar sh en versorgd, soo als bij factura binnens= zijns staat aangehaald ons uijterste genoegen, werd overgesonden, alsoo wij niet alleene dus van dien man met geene gerustheid meer konden bedienen, maar dat den selven als nu doodlijk arm zijnde en niet meerder te verteeren hebbende, ons ofte d' Ed: Comp:e eijndelijk tot Een Last, en kwaden naspraak soude komen te verstrekken, geleth als een oud Comp=s dienaar zijnde, daar ook althoos bij dese Lieden voor senden geregardeerd, en in sijne uijtterste armoede als # ten dage, maand, en Jaare voorschreeve C„s Koenad, Corn:s Engelsen, M„r heijnitz:, Jan Bout, E:s Nuijts, en Christoffel Accordeert Enparigheijd van Stemmen geresolveert „nninge van haar hoog Edelhedens tot greepen, en na „ tyds gewrigte gepast met de ullen bekragtigd zien. — /:onderstond: ige verwagtinge van het beslotene, in voorsz: Jaan 3952 een verstootene beklaagd werden; weshalven Thans nog als een Wesentlijk Comp=s bediende off maaklaar vertrekkende, door Ons niet is gedeposeerd, off verongelijkt geworden, maar principaal het respect der E: Comp:e end' opvolging uwer E: Ed=s hoog g'Eerde Ordre daar mede hebben Tragten te be=oogmerken: niet= Jeegenstaande het waaragtig eene gantsch beklaaglijke zaake zij, soo een Oulden armen bloed met vrouw en kinderen, om de schulden van een ander, genoegsaam tot op het hembd= na uijt geschud= ontbloot van alle goede hoope en mistroostig te moeten sien vertrekken, uijt een plaatse daar hij als een man van agting & Credit /:naar sijn character:/ een meenigte van Jaaren ten dienste der E: Comp:, buijten eenige nadeelige opspraake heeft gesleeten gehad. Voor ons aandeel, het droevig treur = tot dier beklaaglijke famille heeft Onse menschelijke swakheid, door eene natuurlijke mede doogentheid ten opsigte van Onsen mede=mensch, waarlijk selv tot Langs d'oogen doen doorstraalen; want we verbeelden ons, dat een hert van steen, op 't gesigte dier deplorable tragedie, tot ter barmenisse moest Overhellen; biddende wij uw E. Ed=s op het aller de„ moedigste die arme, bedruckte, en Weenende Famille, Onder uwer E: Ed=s barin„ „hertige schaduwe en vermogende bescherminge te laten schuijlen; en wilde ge„ „steltenisse van zaaken al geene groote onderstand gedoogen, dat haar Lieden ten minsten met uwer E: Edelens goedertiezene hand boven het hoovd te houden, door andere geene verdere molesten ofte verdrukkingen werden toegebragt, en sulks sal God, uw E: Ed=s mildelijk zoonen, naar dien het daar aan heel wel besteed moet werden gagt: Insteerende Wij insgelijks met alle reverentie, dat ons per Eerste goede Occasie een ander bekwaam, Credit= en goeden naam besittend persoon inde plaatse van onsen ouden moeltjent mag werden toegeschikt, alsoo wij daarom thans grootlijks verleegen zin, en ons net lieden moeten behelpen soo goed, off kwaad, als mense ten onsen dienste krijgen kan, soo tot het ophalen, als inwisselen der gelden mits„ „gaders het oeffenen van tolks, en teffens maaklaars functie, waar toe in waar„ „heid, al een wakker, Vigilant en taalkundig persoon werd gerequireerd alsoo den selven sig vaak bij groot en kleen moet vervoegen, en bijwijlen al een woordje van assuratie heeft uijt te Lappen, waar toe Just alleman in dese gewesten niet bekwaam is, 't gunt ons sedert een geruijmen tijd in groote verleegenheid soude hebben geholpen, hadden we den boek=en Guastos=thouder Willem slaars hier niet aan handen gehad, die waarlijk door sijne Taalkunde ons reeds veele goede diensten heeft toegebragt, en genoegsaam dagelijks inde weir is, m

← previousnext →