Inventory 2511
Persia · 1,510 pages · 344 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
From Persia, dated 31 July 1740. From Your Esteemed Worships' highly honored letter of 27 September, having in view the proper delivery of our very humble letter of 18 August of last year, and that Your Esteemed Worships have been so favorable as to pass the expenses incurred for the months of June and July, as well as the small gift presented to the Lord Nawab Mirja Ibrahim, for which we are grateful to Your Esteemed Worships; just as the undersigned of this letter thanks Your Esteemed Worships for the favor of passing the travel expenses incurred during the march and the small gifts presented during the said journey to various regents, as well as for permitting the write-off of the 20 lb of spoiled Radix China and the perished cinnamon according to the statements sent thereof, and also for allowing the 2 Moorish saddles to be recovered with velvet, together with permitting the repair, with whatever may be needed for it, of the silver bridle brought here by the first signatory of this letter. From Persia, dated 31 July 1740. It was also very agreeable to us to see Your Esteemed Worships' satisfaction with having credited the main office for the delivery of the goods as well as the return freights, and also regarding the writing off and booking of the travel necessities, and that this was handled according to customary style. Regarding the copper wares, according to Your Esteemed Worships' esteemed writing, if the man of 12 lb were to drop to 12 mamudi at f 5:2, or if 175 mamudi in copper black coin could be obtained here for 100 silver mamudi, we were to give Your Esteemed Worships notice thereof. Whereupon we can only inform Your Esteemed Worships that within this city one cannot obtain them for that money. However, should they become obtainable, we shall give Your Esteemed Worships speedy notice thereof. Presently Your Esteemed Worships receive herewith the first set of trade books of this office, augmented with the comparison located at the front of the journal of the charges incurred here this year compared to the preceding year, from which Your Esteemed Worships, if it pleases you, will be able to see what manner of expenses at this office this year have amounted to a sum of f 4185:8:11½ more than the year 1737/8; and we hope that the accrued items, for the reasons given as being unavoidable, will be considered satisfactory by Your Esteemed Worships. We therefore also wish that the said books will be found without errors. We most humbly beg Your Esteemed Worships' pardon that we do not send the second set of books according to custom, as we have been unable to get it ready, with the request that the first may be copied there. We continue to hope that we shall be so fortunate as to obtain Your Esteemed Worships' favorable approval regarding the unavoidable expenses which were incurred here at this office in the months of November and December of the past year and January and February of this year, amounting—including what has been charged since the death of the late Honorable Mattheus van Leijpzig for forage and expenses for 4 horses, since the deceased left the same upon his death, which have then been entered into the specification subject to Your Esteemed Worships' favorable approval, the copy of which goes over to Your Esteemed Worships herewith—the ordinary expenditures of those four months to a sum of 6427 rupees or f 2561:9:8; item the extraordinary expenses, 1124 rupees or f 477:14:—; making together a sum of 7551 rupees or f 3039:3:8. For which amount we have, subject to Your Esteemed Worships' approval, debited the main office and credited the account of the Honorable Company's broker Heemraad Jetmelanie, which sum the Honorable Company is in arrears to this account, since the brother of the said Honorable Company's broker Heemraad Jetmelanie, by name Wissendas Jetmelanie, borrowed that money from outside with great difficulty, and advanced it for the expenses of the said 4 months, as no cash remained in the Honorable Company's treasury here, because the aforementioned funds, as mentioned, were expended for the requisition of goods. Our most humble expressions of gratitude for the forwarded extract from Your Esteemed Worships' highly honored letter dated 25 December 1739 written to Their High Excellencies, the High Indian Government at Batavia, regarding the matters of this office. We wish and hope that Their said High Excellencies will look upon the various matters contained therein with a favorable eye. Furthermore, we pray to God that Their High Excellencies will take pleasure in all Your Esteemed Worships' reports and proceedings, and that Your Esteemed Worships may learn of this in due time, which we continue to wish from our hearts. We must also communicate to Your Esteemed Worships that the courier Dervish Hossein has not received the premium of 100 mamudi promised by Your Esteemed Worships, as he remained on the route 8 days longer than the appointed time of 15 to 16 days, hoping Your Esteemed Worships will be pleased to consider this well done. Regarding the aforementioned gums, oils, etc., which are cited in the catalogues, of which some varieties are presently obtainable, but not all, according to the statement of the second signatory of this letter and the Honorable Company's banian Wissendas Jetmelanie, who took down the prices along with the names in Persian from one of the foremost indigenous physicians with the utmost accuracy, who said that if one desired these oils, drugs, etc. to be of good quality, they had to be contracted for, as he stated that those bought as such on the bazaar are utterly adulterated, and he those oils, gums...
Dutch transcription
Van Persia onder dato 31„e Juli 1740. uijt UWE„ E„ Agtb„r hoog g'Eerde missive van den 27„e septemb„r te b'oogen ge„ Eerde missive van den 27„e Septemb:r te b'oogen de goede bestellinge on„ ser gants nedrige van den 18„e aug:s a„o pass„o en UW E„ E„ agtb„e ons zoo gun„ „stelijk hebbe gelieven te passeeren de gedane ongelden van de maanden Junij en Iulij mitsgad„s het afgelangt geschenkje aan den heer Nabab„ mierja Jbrahim waar voor wij uw E„ E: agtb„e dankbaar zijn gelijk den teekenaar deses UWE„ E„ agtb„e doet voor de gunst en Passeeren der gedane reijs ongelden in den optogt en de afgelangde geschenkijes in ditto reijs aan diverse regenten als mede wegens de 20. lb bedurwe„ „ne Radix China en de gesturvene Canneel volgens de daar van overge„ sondene verklarings affgeschreven te laten en ook voor de 2. p„s moor„ „se zadels met fluweel te mogen overtroken, mitsgad„s 't door den Eesten teekenaar deses alhier aan„ =gebragte zilvere thoom te mogen re„ „pareeren laten met het geen daartoe zal nodig Van Persia onder dato 37:e Julij 1740. nodig zijn. Ook was ons zeer aangenaam UW. E„ E„ Agtb„e vergenoeginge te zien met het hooft Comptoir te hebben gecredi„ teert voor den aanbrengst der goe„ =deren mitsgad„s d' navragten als mede wegens d'aff en inschrijvinge der reijsbehoeftens en dat daar mede naar stijl was gehandelt. De Cooplewerken belangende volgens UWE: E„ agtb„s agtb schrijvens, wanneer de mons„r van 12. lb tot m t 12. op ƒ 5:2. quam te dalen of m„t 175:— aan Coope„ =re swarte munt voor m„t 100. sil„ „vere hier te bekomen waar men UWE„ E„ agtb„e daar van de kund„ „schap zoude doen waar op Uw E„ E„ Agtb:e niet anders kunnen bedeelen dat men binnen deese stad voor die gelden daar niet aan hunnen geraken Edog zulx te bekomen zijn„ „de wij UWE: E„ agtb„e daar een spoe„ =dige kennisse van geven. Thans bekomt UWE„ E„ Agtb„s nevens deese het eerste stel negotie boekjes van dit Comptoir vermeerdert met de 60 Van Persia onder dato 31 Julij 1740. de vergelijkinge voor aan in't Journaal leggende van de Lasten der ditto Jaars alhier gevallen tegens 't jaar bevoorens waar uijt UWE„ E„ Agtb„e des behagen„ „de sullen kunnen zien hoedanige ongelden ditto Jaar desen Comptoire een somma van ƒ 4185„8„11½ meerder als 't jaar 1737/8 heeft beloopen en willen wij hoopen dat d' g'accresseer„ =de posten omme daar van gegevene redenen als niet voor te komen ge„ weest zijnde door UwE„ E„ agtb: voor voldoende zullen aangesien werden wenschen wij dierhalven ook dat gem: boekjes zonder Erreuren bevonden zullen werden, wij versoeken UwE„ E„ agtb:s op het nedrigste om Excuesen dat wij het twede stel boekjes vol„ =gens gewoonte niet afzenden al„ „zoo wij buijten staat zijn geweest het zelve in gereedheijd te brengen met versoek het Eerste aldaar mag gecopieert werden. Wij blijven verhoopen dat zo ge„ „luckig zullen weesen van UWE E„ Agtb„e gunstige approbatie te mogen Erlangen wegens de onvermijdelijke ongelden 983 Van Persia onder dato 31„e Julij 1740. ongelden dewelke alhier ter deser Comptoire in de maanden novemb„r decemb„r des gepasseerde Jaars Iann„s en fet„r deses Jaars gedaan, zijn bedra„ =gende met dat 't sedert 't overlijden van den, E„ Mattheus van Leijpztig zal„r voor 4. paarden aan voeragie en ongelden zijn opgebragt also den de„ =functo deselve, met zijn overlijden heeft nagelaten welke dan op UWE„ E„ agtb„e gunstige approbatie bij de spe„ „cificatie zijn op gebragt, waar van de Copia tot uWE„ E„ agtb„s nevens de„ Een overgaat, de ordinaire uijt =giften van die vier maanden Een Somma van - - - r„s 6427:- of ƒ 2561:9: 8: Item de buijten gewone„ „ 1124. –„ „ 477„ 14„— Ongelden-- vrie te gader een somma van m„t 75. - p ƒ 3039„ 3„ 8„ Voor welk bedragen hebben wij /onder g'Eert welduijden geregt:/ op UWE„ E„ Agtb„e goed keuren 't hoofd Comptoir gedebi„ =teert en de reek: van 's EComp. s make„ =laar Heemraad Jetmelanie gecre„ =diteert welke montant d:'s E Comp:e aan deese reek: ten agteren Raad, alzoo den broeder van gem: sE: Comp: makelaer heemraad DeAmelanie Van Persia onder dato 3„' Julij 1740. Hetmellanie in name Wissendas Tetme„ =lanie die gelden met groote moeijte van buijten heeft geliend, en tot d'ongelden van de gem: 4: maande verschooten heeft also hier geen Contanten bij 's E Comp. Cassa berus„ =tende sijn, want voorm: gelden als gewaagt tot de petitie der goe„ =deren zijn uijtgegeven. Onse onderdanigste dankbetuij„ =ginge voor het toegesondene Extract uijt UWE„ E„ Agtb: hoog g'Eerde missive onder dato 25 xber A„o 1739. aan haar hoog Edelheed„s de hooge Jndiasche regee„ „ringe tot Batavia geschribeert be„ =langende de materie deses Comptoirs wensche en hoope dat gem: haar hoog Edelheedens het een en ander daar bij vervat met een gunstig oog zul„ „len aangelieven te zien, Voorts bid„ =den god dat haar hoog Edelheedens in alle UWE: E: agtb„e berigten en verrig„ „tinge genoegen zullen scheppen en UWE„ E„ agtb„s zulx in der tijd meugen vernemen het welke wij van Therten blijven wenschen: Ook - Van Persia onder dato 31„e Julij 1740. Ook moeten wij UWE„ E„ agtb„rs Com„ =municeeren dat den Courier derwies Hosseijn de door UWE„ E: Agtb: beloofde premie van 100 m„s niet heeft gekree„ =gen alzoo den zelven 8. dagen Langer is in de route gebleven dan den bestemden tijd van 15 a 16. dagen met lope UWE„ E„ agtb„r agtb„s zulx voor welgedaan zal gelieven aan te mer„ „ken- Belangende voormelte gommen olien &„a welke bij de Cathalogies zijn aangehaalt van de welke tegens woor„ =dig eenige soorten te bekomen zijn maar niet ten allen volgens opgave van den tweeden Teekenaar deeses en 's E„ Comp„s benjaan Wissendas Jet„ melanie die de preijsen met de na„ =men in't persiaans van buijten van een der voornaamste Jnlandsche me„ =dicus ten nauwkeurigsten hebben opgenomen, den welke zeijde dat wan„ =neer men die olien droquen &„a in deugd begeerde dat sulx moest aanbe„ =steed werden alsoo hij voorgaff dat die men zoo op de Bazaar koopt ten allen vervalst zijn, en hij die olien Gom d
English
Samarang, the 16th of September Ao 1786. Samarang, the 16th of September 1786— pny:r 451 documents written in Malay, I having also already conferred with the pangerang about one thing and another, and having made them so palatable to him that he raised no difficulty in promising me to accept and comply with them under oath, only requesting me thereby to implore Their High Excellencies and the Right Honourable Sirs' goodness to confer upon him the government of Mampauwe under the title and name of honour of Panumbahan Sarieff Cassim. The letter of the Right Honourable Sirs addressed to Sultan Sarieff having been duly delivered to His Highness, I take the liberty humbly to append hereto the prince's reply; offering at the same time to His Honour my most sincere thanks for the translation favourably sent to me; and as I do not doubt that one can fully rely on the Sultan's brother, by name Sarieff Mohameth, he being known to everyone as a resolute and undaunted man, who moreover knows every nook and cranny of Succadana, and thus being of very great utility to the undertaking just as Batoe Apio is, I only hope that Heaven may grant its blessing upon this expedition, and that Radja Alia as well as Gustij Kander, whether alive or dead, may fall into the power of the Company. In order that the attack against Mampawa and Sucadana may take place at the same time, I shall, in dutiful compliance with Your Right Honourable and Highly Respected Sirs' commands, dispatch two vessels to head toward Karimata, there to cruise for the fleet; and to proceed with certainty in everything, I have, in the hope of Your Honour's favourable approval, projected for this purpose the lighter de Batavier, it being a vessel that sails very well, and a raised prau mayang; the first-mentioned to await the fleet at depths of 14 to 20 fathoms of water, or out to sea to and fro, and the other to keep a good lookout along the coast, while I have provided both of them with a white flag in order to make the designated signal therewith; having, moreover, handed the commander of the Batavier a written instruction, which I take the liberty to accompany herewith in copy, and which I hope will answer to the high intention as well as my considerations, also humbly appended hereto by way of instruction to the commander of the fleet, which I shall duly dispatch to His Honour by the lighter and prau mayang, from which the Right Honourable Sirs may, if it pleases them, gather what, subject to the correction of Your Honour's much wiser judgment, appears to me to be best: to destroy Succadana after it is overcome, partly because there are no native inhabitants there, and also largely because one would with difficulty find anyone who would be inclined to settle in a place that produces nothing whatsoever, not even the slightest refreshment, and which besides has from time immemorial been nothing other than a haunt of pirates, and has not even been inhabited except since the year 1779, when Gusti Gander first established himself there. The humble undersigned would also have taken the liberty respectfully to propose to the Right Honourable Sirs to betake himself, with His Honour's approval, with the fleet to Succadana, but since it appears to him, under correction, that his presence here will be of greater service, so that upon a successful outcome he may not only immediately arrange affairs at Mampauw, but also in the meantime ensure that everything here is in order and readiness upon the first reports received of the fleet's approach, he will on that account take the liberty, in the hope of Your Honour's favourable and kind interpretation, to abide by this for the time being, unless it might please the Right Honourable Sirs to furnish me with further commands regarding this matter from Your Honour's highly venerated orders; and as I do not doubt that the vessel will, within... [illegible]
Dutch transcription
Samarang den 16„e September Ao 1786. Samarang den 16„e September 1886— pny:r 451 maleidsch geschreevene actens, hebbende ik ook reeds den pangerang over een en onder onderhouden, en hem die zoo smarkelijk gemaakt, dat geen swaarigheid heeft gemaakt, mij te belooven, die onder eede te zullen aanneemen en agter„ „volgen, eenlijk mij daar bij versoekende van Hunne Hoog Edelheedens en welEd: gestr: agtb: goedheid te imploreeren, hem 't bestier op mampauwe op te draegen onder den titul en eernaam van panumbahan Sarieff Cassim: De brieff van welEd: gestr: agtb: aan sulthan Sariett gerigt, zijn Hoogheid behoorlijk overhandigd zijnde, gebruijk ik de vrijheid 's vorstens antwoord deese needrig bij te voegen; hoogst deselve teffens mijne opregste dank afleggende voor 't gunstig toegeson„ „dene trunslaat; en daar ik niet twijffele off men kan op sul= „thans Broeder in naame Sarieff Mohameth alle staat mae„ „ken, als bij den ieden voor een recolut, en onversaagd mensch be„ „kend weesende, die daar en boven alle hoeken en gaeten op suc„ „cadana weet, en dus zoo wel als Batoe Apio van zeer groot nut in de onderneeming zijnde, hoop ik maar den Heemel zijnen zeegen ofr deese Expeditie gebiede en Radja alia zoo wel als hus„ „tij kander 't zij leevendig of dood in de magt der Compag„ nie vallen. - Ten ginde de attacque teegen mampawa en Sucadana op een geleike tijd geschiede, zal ik in schuldige opvolging uwer wes Edele groot Ahtb: hoog gerespecteerde beveelens, twee vaartui„ „gen maar Crimata's doen steevenen, om aldaar op de vloot te kruijsten, en om in alles zeeker te kunnen gaan, heb ik in hoope van Hoogst derzelven gunstige approbatie, daar toe ge„ „projecteerd de Ligter de Bataviar /:zijnde een zeer goed be„ „zeild vaartuig:/ en een opgeboeijde prauwmaijang; eerstge„ „melde om op de dieptens van 14. ' tot 20. vadems waeter off in zee ofer en wier, de vloot aff te wagten, en 't andere om on„ der do was goed toesigt te houden terwijl hun beide hebbe voorsien van een wisten vlag, om daar meede de opgegeevene leure te doen; hebbende den gezaghebber van de Bataviern nog boven dien eene schriftelijke Instructie ter hand gesteld„ welke de hardiesse neeme deese in Copia te doen versellen, en die ik hoopa zoo wel aan de hooge Intentie zal koomen te beantwoorden, als mijne deese al meede needrig bijgevoeg„ „de Consideratien bij wijze van Instructie aan den Commandant den vloot, welke ik per de Ligten en prauwnaijang behorijt Aan zyn Ed: zal Expedieeren, zullende welEd: gestr: agtb: daar uijt des behaagende gelieven te bevogen, 't mij onder Correctie van Hoogstderzelver veel wijsen Oordees voorkomt, 't beste te weesen Sunadana naar overmeestering te verwoesten, eensdaels om dat geene Land volkeren aldaar zijn, en wel grootelijks ook men beswaarlijk iemand zoude vinden, die geneegen zoude weesen, zig op een plaets ter needer te zetten, die niets hoe ge„ „naamd zelvs niet de geringste verversing opleeverd, en buijten dien zeedert onheugelijke tijden herwaerds niet anders is ge„ wiest dan een schuijlplaets van heeroovers, en zelvs niet be„ „woond als zeedert den Iaare 1779 wanneer guste vanden zig aldaar 't eerst heeft gestabileerd. Den Noedrigen teekenaar zoude ook wel de hardierse hebbe genoomen, wEd gestr: agtb: eerbiedig de proponeeren, om met Hoogst derzelven goedvinden, op de vloot naar Succadana zig te begeeven, den daar 't hem /:onder Correctie :/ voorkomt, zijn tee„ „genwoordigheid alhier van meerder dienst zal weesen, om bij den gelukkig reussiek; do zaeken op mampauw niet alleen direct te kunnen schikken, maar ook intusschen dorge draagen, alles alhier op de eerst te ontvangene berigten van de aannae„ dering der vloot in ordre en gereedheid is en ant dien hoofde zal hij de vrijheid neemen in hoope van Hoogst derselver gunstige welduiding, daar inne voor eerst te berusten, ten zij wel Ed„e gestr: agtb: 't mogte behaegen mij diend weegen, naeder oet Hoogst derselver hoog gevenereerde beveelens geliefde te mu= „nieeren; en daar ik niet twijffele off 't vaarthuig zal bin„ „nen. F beure
English
page 459 Samarang the 16th of September Anno 1786. Samarang the 16th of September Ao 1786. were to have returned within the further appointed time, there would then also still be enough time for me to proceed thither, should this be judged necessary by the same High Authorities. May it be permitted to me in conclusion to implore Heaven's most precious blessings upon Your Right Honourable's and all Their High's efforts for the prosperity of the Company, and at the same time to take the high honour of remaining submissively, with the deepest respect and due but true high esteem. At the bottom stood: title. Lower stood: Your Right Honourable's humble, obedient and dutiful servant. Was signed: W. M. Stuart. In the margin stood: Pontiana the 26th of July 1786. Copy of Instructions for Second Lieutenant Gerrit Jurriaan Smith, commanding the lighter De Batavier, on his cruising voyage to be made to and fro the high land of Candawangang. Leaving the roadstead of Pontiana, you shall set course directly towards the island of Crimita and apply all possible diligence to round the same, after which you shall further steer towards the high land of Candawangang, and there cruise back and forth about five to six miles off the coast in water depths of fourteen to twenty fathoms, to and fro the point of Soember. Where, keeping good watch and constantly being on guard, you nevertheless need not concern yourself with any native vessels, much less detain the same, but let them proceed quietly on their voyage, and especially upon encountering a Company's pantjallang, if possible, urge him to continue his voyage hither with the utmost haste. Copy to the Commanding Officer of the Company's Squadron, destined by Their High Excellencies the Supreme Indian Government at Batavia on an expedition to Succadana. Valiant, Prudent, Discrete. Pursuant to the highly venerated orders of Their High Excellencies. And you shall thus continue to cruise back and forth until you catch sight of a fleet of vessels, amongst which one or two ships will be present; whereupon you must steer towards the officer commanding the same, and having approached him to within a short half-mile, hoist from the masthead the white flag given to you herewith, and have the same raised and lowered lengthwise three times, in the meantime keeping good watch whether this same signal is also made on board that ship. The signal being answered in the manner prescribed above, you shall immediately proceed with the jolly boat on board the aforementioned vessel, and deliver into the hands of the commanding officer the sealed papers addressed to him and resting in your custody. Subsequently, without losing time, turn the prow hither, in order to be back here again as soon as ever possible. Also, you must, in case of any defect or other inconveniences, assist and offer aid as much as practicable to the heightened prau-mayang that goes along under your convoy and shall cruise at the same latitude in water depths of 4 to ten fathoms; but on the return voyage do not delay your journey for its sake. At the bottom stood: Pontiana the 8th of August 1786. Was signed: J. Wm. M. Stuart. Lower stood: Agreed. Signed: W. A. Stuart. And H
Dutch transcription
parg:s 459 Samarang den 16„e September Anno 1786. Samarang den 16„e September Ao 1726. — nen de door diek verder bepaalde tijd, weeren geretourneerd, zoude 'er dan ook nog tijt genoeg weesen, om mij derwaerds te begeeven, indien zulks door Hoogst deselve noodsaekelijkers mogt werden geoordeeld. 't zij mij ten besluijte deese geoortoopd, 's neemels dierbaarste zeegeningen, op welEd: gestr: agtb: en al Hoogst derselven swoe„ „gen tot maatschappijs welvaard, afte smeeken, en mij teffens de hooge eere aan te matigen van met 't diepst ontsag en ver„ „schuldigde dog waare hoog agting submis te blijven. /:onder„ „stond:/ titul /:lager / uwelEd gestr: Agtb: onderdanige, — gehoorz: en trouw verschuldigden dienaer /:was geteekent:/ WV: M: stuart /:in margine/stond:/: pontiana den 26:e Iulij 1786. — Copia Instructie voor den op de Ligter de Batavier, Commandeerende sout Luitenant Gerrit Iurriaan Smith, op zijne aff en aan 't hooge Land van Candawangang te doene kruijstogt. De pontianasche rheede verlaetende, zult uE direct de Cours stellen naar 't eiland Crimita en alle moogelijke vlijt aanwenden, om 't zelve te booven te koomen, wanneer uE voorders zult steevenen naar het hooge Land van Canda„ „wangang, en aldaar Circa vijff âp 6. meijlen uit de wal op de dieptens van veertien tot twintig vadems waeter heen en weeder kruijssen, tot af en aan den hoek van Soember- alwaar uE goede wagt houdende en steeds op hoede zijnde, zig egter aan geen Inlandsche vaarthangen behoeft te stooren, veel min deselve ophouden, maar gerust hunne reijse laeten vervorderen, en wel principaelijk bij ontmoeting van een Comp„s pantjallang des moogelijk hem recommandeeren om zijne reijse naar harwaerds met de meeste spoed door te zetten. Copia Aan den Commandeerende officier van sComp:s Esquader, door Hunne Hoog Edelheedens de hooge Indiaso Regeering te batavia, gedestineert in Expeditie naar succadana. Manhafte voorsienige discreete. - Ingevolge de zeer gevenereerde Ordres Nunne Hoog Edeleeden Een zal dit alsoo op en weeder blijven kruijsen, tot uE envloot Vaarthuigen, waarbij zig een of twee scheepen zullen bevinden, in 't gezigt krijgd; wanneer dE de steevenen moet stollen, na den daar van 't Commando voerende officier, en denselven tot op een kleine halve wijl genoederd zijnde, de aan dis meede ge„ „geeven wordende witte vlag van de top heijschen, en deselve over lang drie maat op en needer laaten haalen, intusschen goed toe„ „zigt houdende off dit sclode zein aan boord van 't schip meede werd gedaan. 't zeijn in voege voorschreeven beantwoord wordende, zull UE zig terstond met de Jol aan boord van opgemelde boodem be„ „geeven, en aan den Commandeerende officier ter hand stellen de aan hem geaddresseerde en onder uE berusting zijnde ver„ zeegelde papieren. Vervolgens zonder tijd te verliesen de steevenen herwaerds wenden, om zoo spoedig immers moogelijk weeder hier te zijn. Ook moet uE de opgeboeijde prauwmaijang, die onder uE Convooij meede gaat, en op de dieptens van 4. tot thien nade„ men water op deselvde hoogte zal kruijsten, bij eenig gebrek off andere inconvenienten, zoo veel doenlijk adsisteeren en bijstand bieden; dog in de te rug komst de reijse om denselven niet vertraegen. /:onderstond:/ pontiana den 8„e Augustus 1786: /owas „geteekent: J: W„m M: Stuart /:lager:/ Acvordeerd / geteekent / W A: Stuart. En H
English
Samarang the 16th September Anno 1786 Samarang the 16th September Anno 1786 page 455. and those of the Right Honourable, Rigorous, Respected Sir, Java's Governor Johannes Siberg, contained in His Excellency's revered letter of the 14th July recently past, my considerations having been requested regarding the necessity of my presence at the expedition against Succadana, as well as how one should act with this place after its capture; and as this last point is that which must necessarily be known to Your Honour, His Excellency has been pleased to instruct me to convey my considerations to Your Honour by way of instruction, with which highly respected order I dutifully comply herewith; and although I would gladly have wished to be present with Your Honour, I have had to refrain from it, for the reason that my person is not so urgently needed there as here, and Sultan Sarief does not wish to part with me in his undertakings; and as regards the other point, how one should act with Succadana after its capture, it seems to me that nothing else can be done with it than to destroy it and bring it to its former state of wilderness, as one will find no person who would be inclined to remain there as regent, because that place yields nothing whatsoever and is devoid of inland peoples, having also been nothing other than a hideout of sea robbers since times immemorial. The lighter de Batavier or the Javanese raised-side prahu mayang which is charged with the delivery of this, I humbly request to dispatch hither as soon as possible, while, praying for God's blessing upon Your Honour's undertakings, I have the honour to remain with the highest esteem. It was undersigned: Titul. Lower down: Your Honour's humble, obedient servant. Was signed: W: H: Stuart. In the margin: Pontiana the 8th August 1786. Underneath it was written: Agrees. Was signed: W: H: Stuart. With the pantjallang de Jan, I wrote to Your Honour on the first of this month, of which the duplicate, along with the annexes, is transmitted herewith, although I trust and may flatter myself that this vessel will have sailed safely and will appear shortly and soon. Meanwhile, having received again the day before yesterday Your Honour's secret letter of the 26th July last, brought to Batavia by the raised-side pantjallang, and after having been opened and read there by the High Government, sent to me overland, as appears from the adjoining extract from His Excellency's separate letter written to me by postscript. However, since my duties are manifold, and time is too short to apply an ample reply to this letter of Your Honour, I must refer to the contents of my aforementioned recent letter, noting that as a consequence thereof, the squadron departs today for Sucadana, and that one, under Heaven's blessing, expects a desirable and fortunate outcome from it, and from Your Honour's measures with respect to Mampauwe, which are approved in all respects. The reasons put forward by Your Honour demonstrating the necessity to formally destroy Succadana after its capture being in agreement with my opinions, I have already ordered the commander of the squadron to do so in the drafted instruction, a copy of which is annexed hereto. Copy of the secret missive written by the Right Honourable, Rigorous, Respected Sir Johannes Siberg, Councillor of the Dutch Indies, and Governor and Director on and along Java's North-East Coast, to the Junior Merchant and First Resident at Pontiana Walter Marcus Stuart, dated Samarang the 11th October 1786. wie 5ƒ 45 O. d
Dutch transcription
Samarang dent 16„e September A„o 176: — Samarang den 16„e September Anno 1746— pag„a 455. en die van den wel Edelen gestrengen Ametb: Heeren Iavas gou„ „verneur Iohannes Siberg, vervat bij Hoogst desselvs geve„ „reerd schrijvens van den 14:' Iulij Jongstbieden, mijne bedenkingen gerequireerd zijnde, over de noodsaekelijkheid van mijne presentie bij de Expeditie op Succadana, mitsgaders hoedaenig men na de overmeestering met deese plaets diend te handelen; en wijs dit laeste den poinct is, dat noodsaekelijk bij WE diend be„ „kend te weeken, hebben hoogst dezelve mij gelieven te gelasten, UE: bij weege van Instructie mijne Consideratien diendwed„ „gen te doen geworden, aan welk hoog gerespecteerd bevel den bij deese schuldpligtig voldoen, en afschoon ik gaarne bij wEs had willen present weesen, zoo hebbe daarvan moeten afsien, om reeden mijn perzoon aldaar zoo noodsaekelijk niet benoodigd is, als hier, en subthan Sariets, mij in zijne onderneemingen niet van hem wilt verwijderen; en wat het andere poinct, hoe„ „daenig men na de overmeestering met succadana diend te handelen, betreft, soo dunkt mij daar meede niets anders tekun„ „nen werien gedaan, dan 't zelve te verwoesten en in zijn voorige staat van wildernis te brengen, alsoo men geen persoon zal vin„ „den die geneegen zoude weesen, aldaar als regent te blijven, voor dien die plaats niets hoe genaamd optzeverd en van bovenlandse volkeren ontbloot is, zijnde ook reeds seedert onheugelijke tijden herwaerds niets anders dan een schuilplaets van Ileroovens geweest. De Ligter de Batavier off de Iavase opgeboeijde prauwmaijang welke met de bezorging van deese is gelast, verzoeke ik oot„ „moedig ten spoedigsten herwaerds te depecheeren, terwijl onder afbioding van Godes zeegen over uwelEd„s onderneemingen de hebbe eerne, met de meeste hoog agting te blijven. /:onderstond / Titul /:lager uwelEdelens d: W: W: dienaer /:was geteekent:/ W: H: Stuart /:in margine:/ pontiana den 8:e Aug„o 1786. /:daar onderstond:/ Accordeert /:was geteekent:/ W: H: Stuart. — Met de pantjallang de Ian, hebbe ik UE op den eerste deeser geschreeven, waar van het dupp:t, neevens de Bijlaegen, hier neevens overgaat, ongeagt ik vertrouwe en mij vleije mag, dat dit vaarthuig behouden vaaren en spoedig en Corty zal: verscheenen weezen. Intusschen weeder op eergisteren ontfangen hebbende, VE: secreete Bbrieff, van den 26:e Julij J: L. , per de opgebreijde pantjalling, te Batavia aangebragt, en na aldaar door de hooge Regee„ „ting geopend en geleezen te zijn, mij oper den Landweg toegezonden, uijtwijsens het hier neevens leggenge Extract ouit hoogst despelvs„ bij P S: aan mij geschreevene Aparte brieff. Dan aangesien mijne beesigheeden, meenigvuldig zijn, en de tijd te kort is, om een ampele rescriptie op deese UE: brieff toete„ passen, soo moet ik mij refereeren, aan den inhoud van eeven„ „gemelde mijne Jongste Brieff, onder notitie, dat als een gevolg van dien, het Esquader, op heeden naar Sucadana vertrekt, en dat men daar van, en van uE in allen opsigte geapprobeerde maatregulen, met betrekking tot Mampauwe, onder 's Heemels zeegen, een wenschelijke en gelukkige uitslag, verwagtende is De door uE aangevoerde reedenen ter betooging der noodsaekelijk„ „heid om Sulcadana, na de Overmeestering, formeel te ver„ „woesten, met mijne gevoelens meede op een stemmende, soo hebbe ik bereeds, en de ontworpene, en aan dit in Copia gevondene In„ structie, zulks aan den Commandant van 't Esquader gelast„ Copia Secreete missive geschreeven, door den wel„ Edelen gestrengen agtbaren Heer Iohannes Siberg, Raad van Neederlandsch India, en gouverneur en directeur op en langs Ia. „vas Noord-Oost-Cust, aan den onderkoopman en Eerste resident te pontiana walter Marcus Stuart, gedateert Samarang den 11„en 8ber 1786. wie 5ƒ 45 O. d
English
Samarang the 16th of September 1736. Samarang the 16th of September Anno 1736. Page 457: whom I further informed that the lighter De Battavier, with another raised prahu mayang, was about to be dispatched by you to Crimata to cruise there with the fleet, in accordance with an instruction provided to those vessels; and of which paper, as well as of the letter drafted by you for the Commander of the fleet, I have delivered a copy into his hands for information and observation, with approval of your exercised precaution in this matter. Just as it also has my approval that you remain at Pontiana and do not depart for the fleet at Sucradana, since the former is all the more necessary in order to remain at hand, both for Sucradana and Mampauwo, and to be able to give the necessary orders from their midst, as well as, in the event of a successful outcome at Mampauwo, immediately to arrange matters there in such a manner as your proposal indicates and the interests of the Company require. Regarding the eleven distinct points of contracting, detailed at length by you, for the son of Sultan Sarieff, named Sarieff Cassim, after he shall have been placed in authority at Mampauwo by you; on that matter I find nothing to remark, but fully approve all of them as being suitable for the promotion of the Company's interests in that region, provided the fulfillment in performance takes place in the long term, so I hereby authorize you further to conclude a provisional contract with the said Prince Sarieff Cassim entirely according to the proposal, and thereafter under the title and surname of Panumbahan Sarief Cassim the governance of Mampauw, under that condition, also, that he must bind himself to comply with whatever Their High Excellencies, both now and in the future for the promotion of mutual interests, shall still see fit to amplify or alter in the said provisional contract, and that he shall likewise be obliged, at the first opportunity, either this or in the upcoming spring, to send two of his foremost distinguished Councilors of State on an embassy to Batavia, both to perform there in his name the customary dutiful ceremony of acknowledgment and gratitude to the High Government, and to further seal and swear to the formal contract on the basis dictated by the provisional one concluded under oath between him and you. I do not know whether Their High Excellencies will decide upon sending Commissioners to further install Pangeran Cassim as Panumbahan at Mampauwo, and on that occasion to conclude the formal contract with him in person, which is why I deem it best to take this course, the more so because in matters of this importance one above all needs the approving confirmation of Their High Excellencies, which I shall request at the first opportunity—notwithstanding that one might deduce as much from what is noted by paragraph of their highest above-cited extract letter accompanying this in copy—in order to give you notice thereof at the first opportunity; meanwhile, the sending of the three deeds requested by you, written in Dutch and Arabic, and for the drafting and preparation of which there would also be no time, remains suspended for the time being, not doubting that you will still have on hand or find in casti a single person who can translate the provisional contract into Malay, and know how to extricate oneself along that path from the difficulty raised in that regard. The letter from Sultan Sarieff in reply to what was written to him, I have duly received and found the contents to my satisfaction; I shall serve with a rescript thereto on a further occasion, passing in the meantime for speculation.
Dutch transcription
Samarang den 16„e September 1736. Samarang den 16. September A:o 1736. — pag:o 457: wien ik om nader hebben geinformeert, dat de Ligten de Battavier, met nog een opgeboeide prauwmaijang, door ub stond afgezonden te worden, na Crimata, om aldaar op de vloot te kruijssen, navolgens een Instructie, aan die vaarthuigen meede gegeeven, en van welk pampier, mits„ „gaders van de Brieff door UE voor den Commandant van de Vloot ingerigt, ik Copia aan denzelven, tot narigt en observen„ „tio, in handen gesteld hebbe, met approbatie van uw gebruikte voorzorge in deese. soo als het ook mijne goedkeuring weg draagd, dat uE op pon„ „tiana blijft, en niet naar de vloot te sucradana vertrekt, alzoo het eerste te noodsoekelijker is, om bij de hand te blijven, soo voor Sunadana als Mampauwo, en om in 't midden van dien, de noodige ordres te kunnen stellen, mits„ „gaders bij een gelukkig reusiet, te Mainpauwo, de zaeken aldaar ten eerste soodaenig te schikken, als uE voorstel denot„ „teert, en de belangens van de Comp:se meede brengt. Ten belangen den Elff onderscheidene, en door uE in 't breede gede„ „tailgeerde poincten van Contractatie, voor den zoon van sulkhan Sarieff, in naame sarieff Cassim, na dat hij tot Mans„ pauwo, door UE: in 't gesag zal zijn gesteld, desweegens, vinde ik niets aantemerken, maar alle deselve volkomentlijk approbeeren„ „de, als geschikt zijnde, ten bevordering van 's Comp:s belank „gens, aan dien oort, ingevalle de nakoming in prestatie op den duur plaets heeft, soo qualificeere ik uE bij deesen, nadere om met gemelde prins Sarieff Cassim, een provisioneels Con„ „tract, in alles na den voorstel te sluijten, en hem daar na onder den titul en vernaam van panumbahan Carief Cassiim, het bestier opr Mampauw a „ onder die Conditie, teffens, dat hy zig verbinden moet, naar te koomen, het gunt H. H. E:, soo ou als in 't vervolg tot bevordering van weederzeidshe bebaengens, nog zullen goedvinden, bij het gem: provisioneel Con„ „tract te Amplieren off altereeren, en dat zij teffens zal gehouden weezen, om bij eerste geleegentheid, en dit of in 't aanstaan„ „de voorjaar, twee zijner voornaamste Rijksraaden van aansien, in gesandschap naar Batavia te zenden, soo om aldaar in zijn naam, de gewoonelijke verschuldigde pligt plee„ „gang, van erkentenisse en dankbaarheid, aan de Hooge He„ „geering afteleggen, als om het formeele Contract, op den 'voet, als het provisioneele bij hem met UE onder Eede geslooten dicteert, nader te versegulen, en bebedigen; Ik weete niet off Huuswag Edelheeden besluijten dullen, tot de afsending van Commissarissen, om pangerang Cassimn, nader als panumbahan te Rampauwe te installeeren, en bij die geleegendheid het formeele Contract met den„ selven; in persoon te sluijten, waaromme ik het best oordeele, deese weg in te slaan, te meer, daar men in zaeken van dit gewigt, voor al de goedkeurende bevestiging H. H. E: noodig heeft, die ik bij Eerste geleegendheid, ongeagt men zulks soude moogen afleiden, uit het genotteerde bij P:r: van hoogst derselver hier vooren aangehaalde, en deese in Copia versellende Extract brieff, versoeken zal „ om uwE daar „van bij eerste geleegendheid, kennisse te „ geeven, intussen dat de afsending der drie, door uE versogt wordende actens op 't nerderduijts en Habeids geschreeven, en tot welkers ontwerp en in 't gereedheid brenging, ook geen tijd soude weezen, tot zoo bange blijft gesurgeert, niet twijffelende of uE zal en Castij nog wel een enkeld per„ „soon aanhanden hebben, of aantreffen; die het provisio„ „neel Contract in het Maleidsho kan Overzetten, en sig langs dien weg weeten te redden, uit de diendweegen geopperde swaerigheid: De Brieff door ilthan Sarieff, en Antwoord, van het aan hens geschreevene, hebbe ik wel ontfangen, en den inhoud tot genoegen bevonden, Ik dat bij nadere geleegendheid daar op van Rescrijotie dienen, gaande intusschen ter speculatie waren hier e ƒ
English
Samarang the 16th September Anno 1786. Samarang the 16th September Anno 1786. page 459. Herewith, copy translation of his aforementioned letter. Concerning Sarief Mohamet, I refer myself to the copy instruction already sent to Your Honour for the commander of the expedition, from which it will appear to Your Honour that useful and necessary use has been made of him, on the assurance given by Your Honour concerning his personal character and experiential knowledge of Succadana, whilst the aforementioned commander is very expressly recommended to make use of him and of his considerations in many cases. For the rest, I commend Your Honour and the Company's interests to God's protection, and wishing that all undertakings may, according to wish, be crowned with heaven's blessing, I remain after greetings. Below stood: Your Honour's good friend. Was signed: J. Siberg. In the margin stood: Samarang the 15th September 1786. Copy Translation of a Malay letter written by Sultan Sarieff at Pontiana, to the Right Honourable, Valiant, and Worshipful Lord Johannes Siberg, Councillor of the Netherlands Indies, and Governor and Director on and along Java's North East Coast, received at Samarang the 12th September 1786. After preceding compliments: I come hereby to inform my beloved friend, the noble Governor, that the letter sent to me by Your Honour, along with the accompanying gifts, has been duly received by me, consisting of: 2 Congiel cloths, 2 Caanjangs powder sugar, and 2 ditto candy ditto; all of which I have received with great pleasure and with proper respect; wherefore I hereby thank Your Honour many times for these things. Regarding the promise that Resident Stuart held out to me concerning the affair of Mampauwa; I have accepted it with particularly great pleasure, and have further confirmed myself to all that has been made known to me on that account by the said Resident in Your Honour's name. With respect to the expenses that might be incurred by the Company, such as for powder and balls concerning this, I will certainly not fail to reimburse them; meanwhile, I greatly thank Your Honour as well as the Company for keeping my son so well in remembrance. Concerning the ships that will go to Succadana, the Resident has already informed me of that, as my brother Said Moehamat has also written to me regarding this and that Your Honour had sole knowledge thereof; I shall therefore, when the ships appear at Succadana, also depart from Pontiana to carry into execution the affair of Mampauwa; I will also, one or two days after the vessel sent by Your Honour, dispatch another vessel to cruise at sea alongside the Company's pantjallang for the Company's ships. Concerning the Sultan of Sambas: he is also already prepared and is only waiting for my orders from Pontiana. Likewise, the affair of Mampauwa has already reached maturity, and I only await the Company's pantjallang which is to be dispatched by Your Honour; page 461. Samarang the 16th September Anno 1786. Samarang the 9th October Anno 1786. having already brought everything belonging to this matter into readiness. Furthermore, I thank Your Honour many times for the sent specie to the amount of 190 Spanish rixdollars, which Your Honour gave along to my son aforesaid for the ordnance in question, and I am also much obliged to Your Honour for the kind assistance which the same has been pleased to show me on that account. For the rest, I have nothing else at hand to offer Your Honour as a token of my health, than only 2 pieces of cloth interwoven with gold, which I request Your Honour will not be pleased to despise on account of their slightness, but to regard them as a token of the sincere affection which I bear toward Your Honour, my friend. Below stood: Written at Pontiana on Tuesday the 28th of the light Ramadan, in the year of the flight of Mahomet 1200. There below stood: Translated by me. Was signed: F. J. Rothenbuhler, Secretary. The military ensign and commander at Bancallang, Fredrik Petrie, having passed away according to the letter from the Governor at Sourabaija on the 29th September last, I hereby respectfully give notice thereof to Your High Mightinesses, and that, in hope of Your High Mightinesses' honoured approval, I have appointed in his place as commander there Lieutenant Johannes Coert, serving in Djokjo Carta, being the man who with the native very Right Honourable, Valiant, and Great Worshipful Lord, and Honourable Valiant Lords! To His High Honour, The High Honourable, Valiant, and Great Worshipful Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Honourable Valiant Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc.
Dutch transcription
Samarang den 16„e September A:o 1786. —. Samarang den 16=e September Ao 1706. pug„ij 459. hier neevens, Copia translaat van gem: zijn brieff. Omtrent Sarietf Flohamet, refereere ik mij, aan de uE be„ „reeds toegezondene Copia Instructie, voor den Comman„ „dant der Expeditie, zullende uE daar uijt koomen te blijkens, dat van kam, op de door uE gedaane versee„ „kering, weegens zijn personeel Caracter en onder„ „vindelijke kennisse van succadana, een nuttig en nood „saekelijk gebruijk is gemaakt, terwijl den voorsz: Commandant wel Expresselijk word gerecommandeert om sig daar van en van zijne Consideratien, in veele ge„ „vallen te bedienen Overigens beveele ik uit en sComp:s belangens, in Gods bescherming, en naar toewensching, dat alle ondernee„ „mingen, naar wensch, met 's heemels zeegen, moogen wor„ „den bekroond, blijve ik naar groete. /:onderstond/ UE goeden vriend. /. was geteekent:/ I. Siberg /:inmar„ „gine stond:/ Samarang den 15:e 7ber 1786- ƒ Copia Translaat Maleidocho brieff geschreeven door sulmhan Sarieff te pontiana, aan ƒ den wel Edele gestrengen Agtbaren Heere Johannes Liberg, Raad van Neederlands Indie, en gouverneur en directeur op en langs Iavas N:s O:t Cust, ontvangen te Samarang den 12:e September 1716. Noor vorgaande Complimenten: Ik koome mijnen geliefden vriend de Edelheer gouver„ „neur, bij deesen kennisse te geeven, dat de door uwEd=e gestr: aan mij gesondene brieff, neevens de daar bij verge„ „selt gaande geschenken, mij wel geworden zijn, bestaande in 2 Congiel kleedjes, - 2. Caanjangs poeder zuijker, en 2. d„o Candij _„o; welke ik alle met groot genoegen en met een behoorlijke eerbied, ontfangen hebbe; zeggende ik uwEd: gestr: dier„ „halven, voor dit een: en ander bij deesen veelmaels dank Aangaende de belofte die den Resident Stuart, mij heeft voorgehouden, betreffende de zaak van Mampauwa; 7k hebbe die met een bijzonder groot genoegen aange„ „noomen, en mij voorts geconfirmeert, met al het geen mij door gen: heer Resident des weegens uit uwel Ed. gestr. naam is te kennen gegeeven. Ten opsigte der ongelden die door de Comp„e mogten ge„ „maakt werden, gelijk van kruijt ten koegels daar on„ „trent zal ik zeekerlijk niet manqueeren die weeder te vergoeden; intusschen ik zoo wel uwelEd: gestr: als de Comp„e grootelijks dankzegge: dat dezelve mijnen zoon, zoo zeer in geheugenis houden. De scheepen betreffende die na Succadana zullen gaan, den heer Resident heeft mij reeds daar van verwittigd, ge„ „lijk mijnen broeder Paijd Moehamat mij meede des „weegens heeft geschreeven en dat uw Ed: Gestr: daarvan eenelijk kennisse droeg; Ik zal dierhalven, wanneer de scheepen te succadana verscheinen, meede van pontiana opbreeken„ Om de zaak van Mampauwe, ter rtvoer te brengen; ook zal ik Een of twee daegen na, het gezondene waar„ „thung van uwelEd. gestr:, een ander vaarthuig afsendent, Om neevens de Comp„e pantjallang, op 'sComp„s scheepen in zee te gaan kruijsen. De sulthan van Sambas betreffende: deese is ook reeds ge„ „reed en wagt maar na mijn beveelen van pontiana. Desgelijks is het met de zaak van Mampauwe reeds tot rijpheid gekoomen, en ik blijve maar eenelijk de Comp: pantjallang, die door uw Ed: gesta: staat afgesonden te werden, 2. kramp. s pag:s 461. Samarang den 16„e September A„o 1786. Samarang den 9„' October A„o 1736 — te gemoed zien; hebbende ik bereeds alles, tot deese zaak behoorende, in gereetheid gebragt. Voorts zegge ik uwelEd: gestr: veelmaals dank voor de toegezondene Contanten ten bedraegen van 190: — rd„s spaans, die uw Ed: gestr: aan mijnen zoon voormeld, voor het bewuste geschut heeft meede gegeeven, en in ben welEd: gestr: ook veelmaals verpligt voor de geneegene bijstemd, die hoogst dezelve mij desweegens heeft gelieven te be„ T„s wijsen. —. Ik hebbe voor 't Overige niets anders aanhanden, om welEd: gestr: ten teeken mijner gesondheid te kunnen aanbieden, dan eenelijk 2. pees met goud doorwerkte kleedjes, die ik versoeke, dat duwelEd: Gestr: om derzelver gering„ „heid niet gelieven te versmoeden, maar aantemerken als een teeken der opregte toegeneegendheid, die ik uwelEd: gestr: mijnen vriend, toedraege. — /:onderstond:/ geschreeven te pontiana op dingsdag den 28„e van het Ligt Ramalan, in het Jaar der vlugt &van Mahomet 1200. /:daar onderstond:/ getranslateerd door mij /:was geteekent:/ F:k J:s Rothenbuhler; Secretaris. — Den vaandrig militair en Commandant te Bancal„ „lang Fredrik petrie, volgens schrijvens van den gezaghebber te sourabaija op den 29:e September Jongst. leeden overlieden zijnde, geeve ik uw Hoog Edelheedens daar van bij deesen met Eerbied kennisse, en dat ik in hoope van uwer Hoog Edelheeden geEerde approbatie, in derselvs plaats als Commandant aldaar aangesteld hebbe den op djokjo Carta militeerende Luijtenant Iohannes Coert, zijnde den man, die met den Inlander seer Hoog Edel, gestrenge, Groot Agtbaren Heere„ en Wel Edele gestrenge Heeren! Aan zijn Hoog Edelheid. Den Hoog Edelen, gestrenge groot Achtbaren Hiere, M: Willem Arnola Atting, Gouverneur Generaal, en de welEdele Gestaenge Heeren Raaden van Needer„ „lands Indië, en 3: enz: en3: verte= wel ƒ O
English
page 475. Samarang the 13th of October Anno 1786. — Samarang the 19th of October Anno 1786. to make, although Hofman does raise some objection regarding the import of ducats, but since these latter can very easily be kept separate from the other coin species; just as this takes place elsewhere, or at least on Sumatra's west coast and possibly at several other gold-producing places; so I shall confer further with Hoffman about this and be able to give him what is necessary regarding it. The import of copper pitjes, on the other hand, could certainly take place without much difficulty, and possibly the Company might still be able to gain some profit thereon; but once the same having been introduced, one would then want to abolish them again, this would necessarily cause many difficulties, wherefore it was also much to be wished that one directly circulated copper duiten and subsequently the sultan, pursuant to the contents of the contracts, to interdict the minting or making of tin or lead pitjes, although at present and indeed for as long as the shortage of small money still prevails on Banjer, one is indeed obliged to overlook this with connivance. In the meantime the Prince, who hitherto was not ashamed to trade himself, whereby the subject was oppressed not a little, has allowed himself to be persuaded by Captain Hoffman to refrain from this always in the future, as such must necessarily tend to the diminution of his Dignity. Regarding the trade in Opium: on that matter I have already given Hoffman the necessary elucidation, as can be seen from the extract of my previous letter sent to him on the 13th of September last via the sloop De Goedgunstigheid, which I have the honor humbly to offer your High Nobilities alongside this; whereby I have also forwarded him two chests of this juice, to make the trial whether the same cannot be disposed of there with profit; for which he, as it seems, believes he has sufficient prospect to be able to rely upon it with some certainty; wherefore I then also deem it not unserviceable, if your High Nobilities might be pleased to approve, to send a chest or ten of the Society's for sale to Banjarmassing; in order to be able to serve instead of cash and also to prevent the smuggling trade from outside, which now must indeed be tolerated due to the lack of this juice; while as soon as everything is regulated, the trade in the Company's Opium will be able to be left to private individuals; when I do not doubt whether Banjer, according to what Hofman has written to me regarding this, will be able to vend more than 100 chests annually, continuation I Samarang the 13th of October 1786. Samarang the 13th of October 1786: page 477. I have found myself the sooner obliged to proceed to making this proposal to your High Nobilities, in consideration of what was further advanced by Hoffman, so if and when the supply of cash at the main station might at times not be sufficient to supply Banjarmassing in such a manner that one can directly accept the pepper from the suppliers without interruption, without having to take recourse to the sultan, who also seems to make some difficulty regarding this, to then send partly merchandise instead of cash, such as Opium and diverse sorts of fine and coarse Bengal, Coast, and Surat linens, which one could then dispose of again with profit and thus prevent the shortage of cash, and although Hofman on this occasion makes no mention of iron; I am nevertheless of the opinion that this article will also indeed be wanted at Banjer and one could vend the same with profit among the native population. - With the bark De Voorzigtigheid, one of the richest of the Banjarmassing pangerangs, named Mochamet, has now departed for the Main Station, with the intention to undertake a pilgrimage to Mecca, to which end I then also, upon the recommendation of Hofman pursuant to his request made for that purpose, most humbly request: that your High Nobilities may be pleased to grant him a free passage on one of the Company's ships to the Malabar or Surat. The tools which Hoffman deems to be required for the construction of the works demanded at Tabanio and Old Banjarmassing, I shall send to him from here as far as the axes, shovels, and parangs are concerned, if your High Nobilities otherwise please to approve such; when I shall also endeavor to provide him with two good native masons; but as regards the carpenter's, mason's, and smith's tools; one has even here a great shortage of these articles; and thus the same will not be able to be supplied from here, but I request that those, along with whatever further might be required for it, may be sent from the Main Station, along with several other articles for the service of the armory, which have already been requested by Hoffman in a previous letter; in order to be able to have all repairs of minor importance to weaponry take place at Banjer itself, without being obliged to send the same elsewhere for repair; but since he nevertheless makes no specification regarding all this, and it is also not known to me what and how much of each sort might actually be required, I shall instruct him.
Dutch transcription
pag„a 475. Samarang den 13„e October A:o 1706. — Samarang den 19„e October A:o 1786. maakens, ofschoon Hofman wegens den invoer van ducaeten wel eenige zewaarigheid maakt, dog alzoo men deese laetste seer gemakkelijk van de Overige munt „speties kan uitgezondert houden; soo als dit elders off ten minsten op Sumatras westrust en moogelijk op meer andere goud geevende plaetsen, meede plaets vind; zoo zal ik Hoffman daar over naeder onderhouden en hem dient weegens het noodige te kunnen geeven. Den invoer van koopere pitjes, soude daar en teegen seeker„ „lijk wel zonder veel moeijte kunnen geschieden, en moogelijk soude de Comp„e daar op nog wel eenigen winst kunnen behaelen; dog wanneer dezelve eerst eens ingevoerd zijnde, men die dan weeder wilde af„ „schaffen, soude dit noodsaekelijk veele moeijelijkheeden verwesken, weshalven het dan ook wel te wenschen was„ dat men direct koopere duijten deed Circuleeren en „vervolgens den sulthan „navolgens den Inhoud der Contracten het slaan of mae„ „ken van Tuimo of loode pitjes te interdiceeren, ofschoon men thans en wel tot zoo lange het gebrek aan klein gelds nog op Banjer heerst, wel verplagt is, dit oog luijkende te passeeren. Intusschen heeft zig den Vorst, die tot nog toe het zig „met schaamde, selvs ook handel te drijven, waarmeede, den onderdaan niet weinig gedrukt wierd, door Capitain Hoffman laeten overreeden, oms daar van in 't vervolg altoos aftezien, wijl zulx noodsaekelijk tot verkleining zijner Agtbaerheid moet koomen te vertrekken. Den handel in Amphioen betreffende: daar omtrent hebbe ik Hoffman bereeds de noodige Illucidatie gegeeven, soo als te zeen is, uit het bxtaact van mijn voorig schrij„ „vens op den 13:' September J: b: per den Chialoup de bens ge„ „zindheid aan hem afgezonden, dat ik de Eere hebbe uw Hoog Edelheeden bezeiden deesen needrigst aantebieden; waar„ bij ik hem teffens twee kisten van dit zap hebbe laeten toekoomen, om den preuve te neemen, of deselve aldaar wel niet voor „deel van de hans is te zetten; waar toe hij zoo als het schink Vermeent genoegsaame voor uijtzigt te hebben, omme zig met Eenige zeekerheid daar op te kunnen verlaeten; waar omme ik het dan ook niet ondienstig oordeele, wanneer uw H: E: mogten gelieven goed te vinden, oms den kist of Thien van der socreteit ten verkoop naar hangermassing te zenden; ten linde te kunnen dienen in steede van Contanten en ook om den smotkelhandel van buijten die nu weegens gebrek aan dit zap wel moet getolloreerd worden te wee„ „ren; Terwijl men zoo dra alles gereguleert is, den handel in Comp:s Amphioen, aan partikuliere zal kunnen over„ „laeten; wanneer ik niet twijffele off hanjer zal vol„ „gens het geene mij Hofman desweegens geschreeven heeft, Jaarlijks ruijm 100 kisten kunnen verdebikeren, vervolg Ik Samarang den 13„e October 1736. Samarang den 13. October 1786: pagj:a 477. ik hebbe mij te eer verpligt gevonden, tot het doen deesen propositie, aan uw H. E: overtegaan, o't aanmerking van het geene door Hoffman naeder werd geadvanceert, ons soo een wanneer den voorraad van Contanten op de hoofd= „plaets zomwijlen niet toereijkende mogte zijn, om Banjerm: soodaenig te voorzien, dat men sonder inter„ „ruptie de peeper direct van de Leeveranciers kan ac„ „cepteeren, zonder tot de sulthan toevlugt te moeten neemen, die ook daar omtrent eenige swaarigheid scheint te maaken, om als dan in steede van Contanten gedeelte„ „lijk koopmanschappen te zenden, als Amphioen en diverse zoorten van fijno en groove Bengaalse, Cust en souratsche Lijwaeten, die men als dan weeder met winst zoude kunnen van de hand zetten en dus het gebrek aan Contanten voorkoomen, en of schoon Hofman bij deese geleegendheid geen gewag van ijzer maakt; ben ik egter van gevoelen dat dit artikul almeede wel op Banjer zal gewild zijn en men hetzelve met voordeel onder den Inlander kunnen verdebiteeren. - Met de Blrcq de voorzigtigheid is thans naar de Hoofd= „plaets vertrokken een van de rijkste der Banjermassingst pangerangs, naemens Mochamet, met het voorneemen om in Beede vaart, sig naar Mecca te begeeven, ten welken einde ik dan ook, op het voorschrijvens van Hofman op zijn daar toe gedaan verzoek, needrigst In„ „steeren: dat uw Hoog Edelheeden aan denselven eer vrije transport met een der Comp:s scheepen nae de Malabaar off souratte, gelieven te verleenen. De gereedschappen welke Hoffman oordeeld benoodigd te zijn, tot den aanleg der verEijscht wordende werken te Tabenjauw en oud kanjermassing, zal ik hem voor soo verre het de Bijlen, schoppen „ en paringe betreft, van hier laeten toekoomen, indien uw Hoog Edelheeden zulx an„ „derzints gelieven goed te vinden; wanneer ik ook tragt „ten zal; hem van twee goede Inlandsche metselaers te voor„ „zien; dog wat de Timmermans, metselaers en smitsge„ „reetschappen betreft; men heeft alhier selvs aan deese Artikulen een groot gebrek; en dus sullen dezelve van hier ook niet kunnen voldoen werden, maar ik verzoeke dat die neevens het geene 'er verder toe mogte benoo„ digt zijn, van de Hoofdplaets moogen gezonden werden„ neevens nog eenige andere Aerticulen ten dienste der waepenhamer, welke door Hoffman bereeds bij een voorige brieff verzogt zijn; ten einde alle de reparatien van weinig belang aan waepen goederen selvs op Ban„ „ser te kunnen laaten geschieden, zonder genoodzaakt te zijn, dezelve ter verbeetering na elders te zenden; Dan dewijl hij egter omtrent dit alles geene bepaeling maakt„ en het mij ook niet bekent is, wat en hoe veel van ieder zoort 'er eigentlijk mogte benoodigt zijn, zal ik hem ge„ „steere. „lasten
English
page 485. Samarang the 13th of October 1786 Samarang the 13th of October Anno 1786 — months advances money, but never less than 10, and indeed 11 to 12 in ready cash to be received immediately. The 32 to 36 gantangs make one pikel, thus the Honorable Company would at the highest estimate, if one takes the pepper by gantangs and not by weight as is the case now, have it for 3 1/8 Spanish mats, let alone 4 as your Right Honorable Sirs are pleased to cite, since 15 gantangs, when made into a pikel, amount to only 2 1/3 mats, calculated without the prince's subsidy. The prince has already told me long ago that the pepper must after all be delivered to the Honorable Company, for what else shall they do with it! Regarding this I have also already had a slight disagreement with van der Worm, as appears from my previous note to your Right Honorable Sirs, as well as from the one to van der Worm himself: the prince wanted to withhold the per cent from the deliverer, for the reason that the deliverer was never to enjoy the full 5 mats, just as he has never enjoyed them; but van der Worm was against this and requested better, saying that this would discourage the deliverer; although I countered that this could do no harm for the future. — The pepper delivered is indeed unsifted, but cleaned in such a manner that it does not even lose 10 per cent according to what Mr. van der Worm says, and is as good as sifted: I must also mention that the delay is the reason that Taboeniauw cannot be occupied before the bad monsoon, which will not make a good impression, and taking over the lease has also been postponed, about which the prince has already pestered me frequently. Regarding a farmer or primary supervisor to assist in collecting the funds, with the addition of a couple of Chinese or other people, I have my eye on van der Straaten, who is however not capable of great matters. The native soldiers to be recruited would come in very handy, even if it were for now only half a company. I cannot refrain, with your kind indulgence, from briefly considering His High Nobility's difficulty and his highly honored letter to your Right Honorable Sirs of 14 June, and although I already cited something of it in my previous writing, I will merely add that the prince is no more hated by his subjects than all other princes who rule according to their own inclination and not according to the propriety of the people or the commoners, who themselves do not know their own best interests, and I compare them, when they act thus, to an unruly wild animal that runs amok, in which neither reason nor fairness is to be found: but one could object that the commoners or the grandees have hitherto always had a share in the government and are now all at once deprived of it; no difficulty, the good expectations that everyone predicts or hopes for themselves from this change, their pettiness and timidity of spirit, and all these concurrent matters make me hope to have not the slightest trouble, and if any grandees should wish to raise any objections, I will try to satisfy them without resorting to acts of violence or harsh measures unnecessarily. The entire Banjarese world at least already knows at present that the prince is in negotiations with the Honorable Company, and people are very friendly toward me and also toward my men; many grandees visit me, and it seems to me that when our plan is arranged after that of Java, the prince may well also enjoy that privilege of commanding just like the princes on Java, and indeed through our help and assistance, which places an obligation upon the princely house, upon which the prince seems to have set his sights. The prince's postponements of the negotiation
Dutch transcription
pag:a 485. Samarang den 13„e October 1786- Samarang den 13„e October Ao 1786 — maanden geld voor uit geeft, dog nooijt minder als 10. en wel 11. âp 12. voorbaare betaaling op 't oogen„ „blik te ontvangen. De 32. â 36. gantangs maeken een pikel, dus de Edele Comp„e hem zoude op 't Hoogst geree„ „kent, wanneer men den peeper bij gantangs, en niet bij ge„ „wigt, zoo als nu plaats vind, voor 3. /8. sp:s matten hebben, laat staan 4. gelijk uw Ed: gestr: Agtb: gelieven aan te haalen, daar 15. Gantangs, wanneer men die tot een pikel maakt, maar 2: 1/3 matt: uitmaeken, te reeken zonder des vorstens subsi„ „dio. De vorst heeft mij reeds voorlang gezegt de peeper moet dog aan de EComp„e geleeverd worden; want wat zullen zij 'er anders meede doen! Hier over hebbe ook reeds een klein verschil met van der worm gehad, gelijk blijkt uijt mijne voorige briefje aan uwEd: gestr: agtb:, als ook uijt die aan van der worm zelvs: de vorst wilde van de aan„ „brenger de p=r C:o afhonden, om reeden, dat den brenger nooit de wolle 5. matten moest genieten, gelijk hij nooijt genooten; dog van der worm was daar teegen en verzogt van beeter, dat dit den aanbrenger vertraegen zoude; Hoewel ik in„ „bragt, dat dit geen kwaad konde doen voor 't aanstaande. — Den aanbrenger der peeper is wel ongeharpt, dog zoo schoon gemaakt, dat hij nog geen 10. p=r C:o verliest vol„ „gens zeggen van den Heer van der worm, en zoo goed als geharpt: nog moet ik aanhaalen, dat de vertroe„ „ging oorzaak is, dat Taboeniauw voor de kwaade mousson niet kan bezet worden, 't welk geen goed aan„ zien geeven zal, ook de pacht ove te neemen uitgesteld, waarom de vorst mij reeds dikwils geplaagd heeft. om„ „trent als pagter off eerste opzienden om de penningen meede in te vorderen, met bijvoeging van een paar Chineesen, of andere menschen, hebbe het oog op van der straaten, die dog tot geene groote zaaken bekwaam is. De aan te wervende Jnlandsche militairen zouden zeer wel te pas koomen, al was het voor eerst maar een halve Compagnie. Ik kan niet om heen onder gunstig welduiden, zijn Hoog. Edelheids zwaarigheid en desselvs Hoog geberde schrijvens Aan uwelEd gestr: agtb: van den 14:' Junij in 't kort te beschouwen, en hoe wel ik reeds in mijn voorige schrijven iets daar van aangehaald, zal ik nog maar bijvoegen„ dat de vorst niet meer gehaat van zijn onderdoenen als alle andere vorsten, die na hunne zin regeeren, en niet na de Einlijkheid des volks of 't gemeen, 't welk zelvs hun best niet weet, en vergelijk het, wanneer het zoo han„ „delt bij een onbandig wild dien, dat aan het hollen raakt, bij welk nog reeden, nog billijkheid plaets vind: dog men zoude kunnen teegen werpen dat het gemeen of de grooten tot hier toe altoos deel in de regeering gehad, en nu met eenen daarvan verstooken worden, geen swaarig„ „heid de goede verwagting, die zig een ieder uit deese ver„ „andering voorspeld of hoopt, hunne kleinheid en be„ „vreestheid van ziel en alle deese te zaamen loopende zae„ „ken, doen mij hoopen van geen de minste moeijte te zul„ „len hebben, en wanneer 'er eenige grooten al mogten iets willen inbrengen, zal deese tragten te vreede te stellen, zouden tot daadlijkheeden of scherpe middelen over te gaan, buijten noodsaakelijkheid: De geheele Banjerse wareld wiet ten minsten, reeds teegenwoordig, dat de vorst met de EComp„e in onderhandeling is, en men is teegens mij en ook teegens mijn volk zeer vriendelijk; veele grooten bezoeken mij, en mij duntit wanneer onse plan na dat van Iava gerigt, den worst ook wel dat voorregt mag genieten van te Commandeeren gelijk de vorsten op Iava, en wel door onse hulp en bijstand, 't welk gen verpligting op 't vorstelijke huijs legt, waarop de vorst het oog scheint te hebben. Des vorstens oitstellen van 't te onderh:
English
page 487. Samarang the 13th October A:o 1786. Samarang the 13th October Ao 1786— to make known the plan at hand to his subjects, is not so much to be blamed on his timidity regarding them, but rather that the Honorable Company delays the answer for so long, and he fears the accession, whereby he would still be lost, and that right after the announcement and non-effective alliance. Regarding my grand representation and martial way of thinking, that is indeed true, that I did so at Basson, when the Buginese were still before me, and I was in the greatest danger of succumbing or mastering the game, and V: V: wrote as a warrior and made a greater representation than I could make good on, while everything depended on a single hour whether we would lose all; but since then, I have been careful not to fall into the inconveniences of Pontianak, as his High Nobility was pleased to cite correctly in a former letter, and which I have remembered well. I can determine nothing for certain, yet many good probabilities present themselves, which I have partly already communicated, and shall further dissect whenever an opportunity simply presents itself. All these points such as the management of the pepper trade, indemnification of expenses, and the ruler's lack of money, I have already taken the liberty to cite at length; I am also assured and convinced that the Honorable Company is presently not in a position to incur unnecessary expenses; but this entire plan also requires very little in comparison with Riau, and others, of which I have been an eyewitness and attended. In order not to fall into writing two separate letters, since it is but one matter after all, I shall take the liberty to proceed to answering your Right Honorable Highly Esteemed Separate Letter, and first cite that it is my opinion to keep no more than one large vessel here, which is needed both for defense and to transport incoming pepper, for the river is very infested with shipworms; although the ruler proposed to me to have a dock or cove made, to let the large as well as the small vessels, which one wished to preserve or repair, run into it at high water; which I provisionally approved. Thus caution dictates departing with the envoy without Daal or anyone of ours, with the month [illegible], and the Constantia, if no lawful hindrance comes between them, at the end of this monsoon. Concerning the difficulties that present themselves at paragraph 14, these fall away and have changed over time, as I have already communicated, and everything can be carried out according to your Right Honorable Highly Esteemed intention. As regards the products of the country, these are or could be in abundance, and many levies could be collected provided good order took place, and thereby the revenues could be increased, which your Right Honorable has in view at paragraph 15; my presence is too short to have a thorough knowledge of everything, yet daily something turns up; just recently I perceived that the diamonds are well worth the trouble to consider in order to gain something from them, for very many people are digging and must also find many diamonds, since I have seen many raw stones, and they are still active in many places that I do not even know about, nor have knowledge of. At paragraph 16, it appears that your Right Honorable is pleased to mention the first person among the Honorable Company's servants; it seems to me necessary that this person at first # well
Dutch transcription
pag„a 487. Samarang den 13„e October A:o 1786. Samarang den 13„e October Ao 1786— onderhanden zijnde plan bekent te maaken aan zijne onderdaanen, is zoo veel niet te wijten aan zijne vreesagtigheid, voor dezelve, als wel dat de E Comp„e zoo lang het antwoord uitsteld, en vreest de toetreeding, waar door hij nog verlooren zoude gaan, en wel vooraff na de bekendmaeking en niet werkstel„ „lige verbintenis. Omtrent mijne groote opgave en krijgs„ „mans denkingswijze, dat is wel waar, dat ik op Bas„ „son gedaan heb, wanneer de Bougineesen nog voor mi stonden, en ik in 't grootste gevaar van te reussee„ „ken, of 't spel meester te worden, en V: V: worm schreeff„ als een krijgsman en meer opgaaff, als ik konde goed= maaken, terwijl 't afhong van een enkeld uurtje, ons alles te verliesen; dog nadien, heb ik mij wel in agt genoomen, van niet te vallen, in de Inconvenientien van pontiana „ gelijk zijn Hoog Edelheid in eenen vroe„ „geren te regt gelieven aan te haalen, en ik wel ont: „houden heb. Ik kan niets voor zeeker bepaalen, dog veele goede waarschijnlijk heeden, doen zig op, welke gedeeltelijk reeds bedeelt, en nog ontleedigen zal, wanneer zig maar geleegendheid presenteert. Alle deese poincten als directie van peeper handel schaedeloos stelling van onkosten; en d' geldloosheid van den vorst, hebbe reeds de vriheid gebruijkt in 't breede aan te haalen; ook ben ik verseekert, en overtuigd, dat de EComp: niet in staat zig teegenwoordig in onnoodige onkosten te steeken; maar dit geheel plan, verEijscht ook maar zeer weinig teegens vergelijk van Riouw, en andere, waar van ik ooggetuige geweest, en bij gewoont heb. Om in geen twee leedig schrijvens te vervallen, terwijl: 't dog maar een zaak is, zal ik de vrijheid, gebruij= „ken, tot het beantwoorden te treeden van uw E: gestr: agtb: hoog geEerde Aparte Brieff, en voor eerst aanhae„ „ben, dat mijn gevoelen niet meer als een groot vaar„ „thing alhier aan te houden, en benoodigt, zoo wel tot dekking als aankoomende peeper te vervoeren, want 't rivier zeer met wormen besmet is; hoe wel de vorst mij geproponeert een dogg of inham te laeten maaken, om de groote zoo wel als de kleine, die men bewaaren wilde, off vertimmeren, daarin te laaten loopen, met hoog waaten; 't welk ik bij provisie goed keurde, Dus gaat de voorsigtigheid met den sendeling zonder Daal off iemand van ons vertrekken, met de maand trijt, en de Constan„ „tia, wanneer 'er geen wettelijke verhindernes tusschen beiden Boomen, met het laast van deese mousson. Belangende de swaarigheeden, die zig bij § 14. op doen val„ „len weg en zijn door den tijd veranderd, gelijk ik reeds bedeelt heb, en kan aller ter uitvoer gebragt worden, vol„ „gens uwel Ed: gestr: Agtb: Hoog geEerde Intentie. wat aangaat de producten van 't land, deeze zijn off zouden kunnen zijn in overvloed, en veele afgaeven veelen„ mits eene goede order plaets vond, en daar door zouden de inkoomen kunnen vermeerdert worden, waarop uw Ed„e gestr: Agtb: het oog hebben, bij S. 15, mijn aanweeren is te kort een grondige kennis van 't een en ander te hebben, dog dae„ „gelijks doed zig wat op, nog laast ontwaar ik dat de Diamanten wel de moeijte waardig daar aan te denker„ om 'er iets op te winnen, want 'er zeer veele menschen aan 't graeven zijn, en ook veele diamanten moeten vinden, door dien ik veele vrage steenen gezien heb, en zijn nog op veele plaetsen beezig, waar ik niet eens van weet, nog kennis heb. Bij § 16. komt voor, dat w Ed„le gestr. agtb: gelieven aan te haalen van de eerste perzoon der E Comp„ dienae„ „ren, dunkt mij noodsaekelijk dat deese voor eerst # wel:
English
page 189. Samarang the 13th October Anno 1786. Samarang the 13th October 1786 either at Boemiekantjana or at the court with the prince he must remain, in order to advise everything, and to help bring things in order, for otherwise the prince will do everything wrongly, and only be embarrassed, also for the service of the Company to better arrange one thing or another where help is required, because the Banjarese are very slow in executing the orders, even if they come from the prince. He can and must also go back and forth from time to time, to keep an eye on both the Company's servants and the Banjarese. Also, I would not be of the opinion to place a fort or benting for the Company's servants at this main place, for the reason that this would only be a burdensome post, but indeed some necessary servants or military personnel. All the points that occur from § 17 to § 28 can be fulfilled to Your Right Honorable's satisfaction and intention. However, § 29 occurs regarding the Chinese junks: as for their trade, it is unknown to me, but I know from Mr. van der Worm that they take pepper against their will, and indeed give presents to be freed from that. The Banjarese are very fond of silk fabrics for their use, as well as raw silk, which they process; the Honorable Company could raise and increase the lease, and at the same time keep a good eye on their conduct; all these are the reasons that the prince strongly insists on that matter, and the common people would probably also request it. The Chinese will also be of great use to the Honorable Company in the future, for they wish for nothing else than that the Honorable Company might only have the authority, in order to be freed from all injustices and treatment by every scabby Banjarese. The junks, I learn, yield heavy leases, and the imported goods are not contraband, as I learn from van der Worm. They take bird's nests, binding rattans, deer, boenuwen, tripang, and whatever more might be brought from other places. However, if in time it should tend to a real disadvantage, then it was better, it seems to me, that it were stopped now rather than after they had already sailed for some years during the Company's presence, or one would finally have to set the lease so high for them that they stayed away of their own accord. § 30. The prince's request to be excused from the payment of the weapon goods and further that of the expedition expenses, is not to be taken in the strictest sense, but leave this to Your High Nobilities' favorable consideration; whether it might not be possible to give the weapon goods for a lower price, and some arrangement could be made with the expedition expenses. I have already discussed this further with the prince, and Your Right Honorable can always choose a middle course in this, and that which remains to be paid to the prince be placed on his account, against which the prince will also bring no objection. § 31, 32, 33, 34, and 35. I will only say that I find no further difficulty in them, and everything can be put into effect according to Your Right Honorable's highly respected intention, and should any differences be found, one will seek to remedy these as best as possible. § 36. I was of the understanding that the Honorable Company was indeed obliged to help the prince against a foreign enemy, but not against a prince according to the old treaty; although this assistance exceeded the stipulated course, it was indeed my intention to enlarge this, but on the other hand make no mention of a foreign enemy, but indeed of Pangeran Amir, in order thereby to the princely
Dutch transcription
pag:o 189. Samarang den 13„e October A„o 1786. — Samarang den 13„e October 1786— wel op Boemiekantjana off aan 't stoff bij den vorst diend te blijven, om alles te raaden, en te hel„ „pen in order brengen, want den vorst anders alles verkeert zal doen, en maar verleegen weezen, ook tot dienst van de Comp„e het een off ander te beeter te bezorgen waar hulp benoodigd. want de hangereesen zeer traag in 't volvoeren den ordres, al komen, die ook van den vorst. ook kan en moet hij van tijd tot tijd op en weer gaan, om 't oog te houden, zoo wel op 't Comp„s dienaeren als de Banjareeren. Ook zoude ik niet van gevoelen weezen, op deese Hoofd=plaets een fort of ben„ „ting voor 'sComp„s dienaeren te zetten, om reeden, dat dit maar een Last post zoude weezen, maar wel eenige noodsaekelijke dienaeren, off militairen. Alle voorkoomende poincten van § 17. tot § 28. kunnen na UEd: gestr agtb: genoegen en intentie voldaan worden. Dog 5: 929. komt voor weegens de Chineesen Ionken: wat aangaat hun handel is mij onbekent, dog weet ik van den Heer van der Worm, dat ze teegens hunne zin pee„ „per neemen, en wel presente neemen, en wel presente geeven van daar van bevrijd te weezen. — De Banjereesen houden veel van zeijden stoffen voor hun gebruijk„ zoo ook ruwer zeijde, dieze verwerken, de E. Comp„n zoude de pagt kunnen verhoogen en vermeerderen, en teffens een goed oog houden, op hun gedrag, dit alles zijn de reeden dat der vorst daar omtrent sterk aanhoud, en het gemeen zoude ook wel daarom verzoeken. ook zullen de Chineeren in 't vervolg van groot nut weezen voor de EComp„e want deese niets anders wenschen, als dat de EComp: maar 't gezag mogt hebben, om bevreid van alle onbillijkheeden, en behandeling voor ieder schurvige Banjarees. De Janken verneem ik brengen zwaare pagten op, en de aan„ „brengende waaren zijn geene Contrabande, gelijk ik van van der worm verneem. zij neemen vogelnesten, bindrottings, hartebeesten - Boenuwen, Tripangs, en wat voert dies meer van andere plaetsen mogt aangebragt worden. Dog wanneer 't tot wreezentlijk nadeel met er tijd mogt strecken, zoo was 't beeter, dunkt mij, dat het nu gestuijt wierd als nadien wanneer ze bij sComp„s aanweesen reeds eenige Iaar gevaaren hadden, of men moest hun het laest de pagt zoo hoog stellen, dat de van zelvs weg blieven. § 30. Des vorsten verzoek om geExcuseert te moogen wor„ „den van de betaaling der waepen goederen en verders die der Expeditie ongelden, is niet in den striksten zin te nee„ „men„ maar laat dit aan hunne Hoog Edelheeden gunsti„ „ge Consideratie ove; off 't niet morgelijk de waepen goe„ „deren voor een mindere prijs, en met de Expeditie ongel„ „der eenige schikking konde gemaakt worden. Ik heb reeds den vorst daar over nader onderhouden, en kunnen UEd: gestr: agtb: daarin altoos een middelweg kiesen, en 't geene aan de vorst blijft te betaalen, op zijn reekening gesteld worden, waar teegens den vorst ook niets inbren„ „gen zal. § 31. 32. 88. 34. en 35. zal ik alleen zeggen, daar in geen ver„ „dere zwaarigheid vinden, en kan alles na uEd: gestr: agtb: hoog geberde Intentie werkstellig gemaakt worden, en vinden zig al eenige verschillen, deese zal men zoeken best te verhelpen. § 36. sk was van begrip dat de E Comp:e wel verpligt was den vorst te helpen, teegens een uitlandse vijand, dog niet teegens een prins volgens oude tractaat, hoe wel deesen bijstant booven den bepaalden loop, zoo was mijn meening wel deesen te vergrooten, maar daar en teegen geen gewag maaken van een buijten landsche vijand maar wel van pangerang Amir, om daar door het vorstel„
English
Samarang the 13th of October 1736. Samarang the 13th of October 1786 — page 491. to oblige the princely house more and more; for this was a settled matter that it would be lost, had we not come. Regarding not giving the title of soesoehoenang to the prince, I am fully convinced by Your Right Honorable's wiser judgment. Concerning the Dayaks, it has also taken enough time and necessitated sending Ensign Smith further up the Doersoen River, because the matters with Gustij Koessien are not settled. One makes no difficulty about this here, because about 15 days ago many people of the prince, many kiaijs and Pangerang Issa went there to settle the matter. I expect further news from Ensign Smith shortly and shall communicate it. But I hope that this will not give any cause for further delay; for if I could conveniently leave my post here, I would have already departed thither, and inspected the matter in person, for nothing is more troublesome and vexing than dragging unrest. Regarding the various matters appearing in Your Right Honorable's highly respected letters, and recommended and instructed to me, I shall comply with everything with the greatest attention, and find much relief in matters of importance. The prince had intended to order the planting of coffee, cotton or capas, but I have persuaded His Highness and brought him to another idea; he will send a sample of the coffee to Your Right Honorable. The prince has had pitis cast or made of tin or lead, 10 to a duit, or five for one Chinese pitje, because there is a lack of small change. If it could be done conveniently, on a closer occasion, when money might be sent for Banjer, I would take the liberty to request to send some Batavian rupees, and especially duits and Chinese pitjes, if these latter might agree with the Company's advantage; or else other money that Your Right Honorable might see fit to send over, to try if one could make it current; but ducats I do not believe one will be able to dispose of. New schellings fetch 8 to a mat or 64 stuivers, and dubbeltjes, 24 to a mat, at the same time are very agreeable, and indeed imperial dollars fetch 64 stuivers here as well. However Your Right Honorable may please to arrange this regarding the money, I request further orders then; the prince has in earlier days requested to be placed on an equal footing with Java regarding this article of money. I have also advised the prince during the last conversation against trading or dealing himself, for the reason that many improprieties are committed thereby, and in the name of the prince barely half the value is paid by his servants, whereby trade is checked rather than encouraged. All this I have told him so clearly, and he approved of it. I added to this that when the Honorable Company is settled, and everything is concluded, he would not have need of this, and it also was not fitting for a prince, and this must also be provided for. Concerning the opium, it has further occurred to me that a kiaij, who will depart with the embassy to Batavia, asked me whether he might buy opium in Batavia. I first answered him no; but on second thought, I made known to him with hesitation that the Honorable Company does sell opium, but could not say for sure whether that to foreign nations.
Dutch transcription
Samarang den 13„e October 1736. Samarang den 13„e October 1786 — pag 491. vorstelijke huijs meer en meer te verpligten; want dit was een oitgemaakte zaak dat 't verlooren, wan„ „neer wij niet gekoomen. om den titul als soesoehoenang niet aan den vorst te geeven, ben ik door UEd. gestr: agtb: wijzer oordeel ten vollen overtuigd. Omtrent de Dajakkers heeft het ook tijds genoeg en ge„ noodsaakt den vaendrig smith verder na boven te zen„ „den op 't Rivier Doersoen, om reeden dat de zaaken met gustij koessien „ niet afgedaan. Aen maakt hier over geen swaarigheid, om dat 'er voor en 15: dagen veel volk van den vorst, veele kiaijs en pangerang Issa na toe zijn om de zaak af te maaken, ik verwagt in korten nadere tijding van vaendrig smith en zal die bedeelen. dog ik hoop niet dat dit eenig aanstoot zal geeven tot verdere vertroeging; want konde ik met schik hier mijn post verlaaten, was ik reeds derwaerds vertrokken, en de zaak zelvs in oogenschei genoomen, want niets is tastigen en verdrietiger als sleepende onrustigheeden. aangaande het een en ander in uwEd gestr: agtb: hoog geEerde schrijvens voorkoomende, en mij aanbe„ „voolen, en onderrigt, zal ik alles met de grootste at„ „tentie nakoomen, en vinde veel verligting in zaaken van belang. De vorst hadde voorgenoomen te belasten, Coffij: Cattoen off: Capas te laaten planten, dog ik heb zijn Hoogheid overgehaald, en in een ander denkbeeld gebragt, hij zal eene proeven van den koffij aan uw Ed: gestr: agtb: zenden. —. De vorst heeft pietjes laaten gieten, off maaken van tin of lood, 10. op een duijt, of veijff voor een Chineesen pitje, om dat 'er gebrek aan klein geld is. Indien het met schik geschieden konde, bij naeder geleegendheid, wanneer er Ik heb den vorst bij de laeste te zaamen spraak ook af„ „geraaden, van zelve te negotieeren, of te handelen, om reeden: dat daar door veele onbehoorlijkheeden gepleegd worden, en op den naam van den vorst nauwelijks de helft der waarde betaalt word, door zijn dienaeren, waar door den Handel meer gestuijt; als aangekweekt word. Dit alles heb ik hem zoo duijdelijk gezegt, en hij keurde dit voor goed. Ik voegde daar bij, dat wanneer de EdelComp: ge„ „zeeten, en alles zijn beslag genoomen, Hij dit niet zoude van nooden hebben, en ook niet paste voor een vorst, en hier in diend men ook in te voorzien. Weegens de Amphioen, is mij nog te vooren gekoomen, dat mij een kieij, dewelke met het gezandschap na Batavia zal vertrekken, vraagde, of hij wel op Batavia Amphioen mogte koopen, ik antwoorde hem eerst van neen; dog naader mij bedenkende, gaff ik hem twijffelen„ „de te kennen, dat de EComp:e wel Amphioen verkoopt, dog niet voor vast zoude kunnen zeggen, of die aan vreemde geld mogt voor Banjer gezonden worden, zoude de vrijheid gebruijken, te verzoeken, wat Bataviase Ropiasden, en wel voornaementlijk duijten, en Chineesen pitjes, indien deese laeste met 'sComp„s voordeel mogten over een koomen, te zenden; dan wel ander geld, t welk uw Ed groot agtb: mogten goedvinden, over te zenden, om te probeeren, off men 't gangbaar konde maaken; dog ducaten gelooff ik niet, dat men zal kunnen van de hand zetten. Nieuwe schellingen doen 8. een mat off 64 stuijvers, en dubbeltjes, de 24. een mat, teffens zijn te zeer aangenaam, en wel keijserdaeldels doen alhier ook 64. st„s. Hoe wEd: groot Agtb: dit weegens het geld best gelieven in te rigten, versoek als dan nader order; de vorst heeft in vroeger dae„ „gen versogt, omtrent dit artikul met Java gelijk te geld. - natien. stellen.
English
Samarang the 13th of October 1786— Samarang the 13th of October 1786— page 493. nations was given, but indeed to the Company's subjects. He told me that the prince took a lease of 2 matten on every cattij; thus a catje came to cost 8 to 10 matten; if there might be anything to gain on the opium, for the Company or for the society; I would take the liberty to request a consignment; the Banjarese consume a lot, the kieijs assures me, over 100 chests a year; but to what extent this is the truth, I leave for further inquiry, as I cannot judge this from here. One of the rich pangerangs named Mahometh was gravely ill a short time ago, during which he made a promise that if he were to recover, he would make the pilgrimage to Mecca, which he is now doing with the missionary departing for Batavia, in order to travel from there with a Company ship to the Malabar or Surat, for which he requested of me a letter of recommendation from Your Right Honourable and Worshipful Sir and His High Honour. It also occurs to me, should Your High Honour accept the plan and be pleased to give permission to place a garrison on Taboemau and old Banjer, that some tools will certainly be needed, especially shovels, spades, paculs, parangs and some native carpentry tools, for all of which I take the liberty to request in advance. Although I later perceive that at Pates there are tools, for a blacksmith as well as a bricklayer, yet many are unusable; I would take the liberty to request for this and that which might be lacking, and necessarily come in handy for the repair of the firearms, as well as a couple of bricklayer boys, with their tools; The European carpenter recently drowned in the river at Banjer, and that on account of his drunkenness, so there are still 2 Company carpenter boys at hand, who for now, if no more work should arise, can well manage with that. I still forgot to mention that the prince, during one of the latest conversations about the pepper, indeed brought up that if the Honourable Company desired to purchase and trade the pepper in the abovementioned manner and with profit, there ought then to be no shortage of money, as was indeed the case in earlier years during Walbeek his time. And while I presume there might occasionally be a shortage of coin species, I take the liberty to propose, under favourable interpretation, whether some merchandise or bartering could not take place in their stead with profit, be it against pepper or other products that the Honourable Company might desire, and that being primarily the opium, Coast textiles, Surat cloths, white, blue, red and checkered, fine and coarse, of which sort the Company might be provided in the packhouses, or other merchandise that are unknown to me. When I was with the prince for half an hour on Sunday evening the 26th of August last, concerning a note that had been sent to me by Kieij Wiera Nagara stating that Pangerang Isa behaved very badly toward the common people, the conversation turned among other things also upon Taboeniauw, which I mentioned ought to be garrisoned by the Company at the earliest opportunity, upon which the prince said that it had been advised to him by a mantrie, whom he also named to me, not to cede Taboeniauw to the Company, for the reason that one might occasionally expect trouble from it. The prince had answered to this: that there was no objection to this, that he surrendered himself and all negorijen to the Company, and therefore wished to place no mistrust in this matter either; so necessary it appears to me to garrison Taboeniauw, be it yet this year or the coming year; for in the west monsoon, it is not well possible when through.
Dutch transcription
Samarang den 13„e October 1786— Samarang den 13„e October 1786— pag„t 493. natien wierd gegeeven, maar wel aan 'sComp:s onder„ „doenen. Hij zegte mij, dat de vorst op ieder kattij 2. matten pagt nam; dus een katje op 8. â 10. matte te staan kwam; 's wanneer op den amfioen mogt wat te winnen zijn, voor de Comp. off voor de sociteit; zoude ik de vrij= „heid gebruijken, een parthij te verzoeken; de Banja: „reeren gebruijken veel, de kieijs verseekert mij, booven de 100. kisten in 't Jaar; dog in hoe ver dit de waarheid is, laat ik tot nader, terwijl ik hier van niet kan oordeelen. - Eenen van de reijke pangerangs genaamt Mahometh was voor een korte tijd swaar ziek, en in welke hij belofte deed, dat wanneer hij weer mogt opkoomen, de Beede vaart na Meica zoude doen, 't welk hij nu met den zendeling doed na Batavia te vertrekken, om van daar met een 'sComp„s schip na de Mallabaar off souratter te gaan, om welk hij mij Verzogt een voorschrijven van WEd: gestr: agtb: en zij Hoog Edelheid. Nog komt mij te vooren, wanneer A. H. E. het plan mogten accepteeren, en toestemming gelieven te geeven van bezetting op Taboemau en oud Banjer te leggen; zal men wel eenig gereedschap benoodigd hebben, als voornamentlijk wijlen„ schoppen, opatjols, parangs en wat inlands Timmergereed: „schap, om welk alles ik de vrijheid gebruijk, bij voorraad te versoeken. Hoewel ik naader ontwaart, dat op Pates gereedschappen, zoo wel voor een smit als metselaer, zoo 'er dog veel onbekwaam; zoude de vrijheid gebruijken te versoeken om het een en 't ander wat mogt te misden zijn, en noot„ zaekelijk tot reparatie der geweeren te pas koomen, gelijk ook een paar metselaers Jongens, met dies gereedschappen; Den Europeese Timmerman is voor korte tijd op hanjer verzoopen in 't Rivier, en wel door zijn dronkenschap, dus nog 2. Timmermans sComp:s Iongens aan handen, die het voor eerst, wanneer 'er geen meer werk mogt koomen, wel daar meede te stellen. Nog hebbe vergeeten, aantehaalen, dat den vorst bij eene van de laaste te zaamen spraak over den peeper wel bij bragt, dat wanneer de El: Comp:e den peeper op de booven gemelde wijze, en met voordeel begeerte in te koopen, en te handelen, als dan geen gebrek aan geld diende te weesen, gelijk wel in vroeger Iaaren bij walbeek zijn tijd. En terwijl ik ver„ „onderstel, al te mets gebrek aan geld specien mogt weesen, zoo gebruijke de vrijheid onder gunstig welduijden voor te slaagen, of 'er niet in dier plaats zoude kunnen eenige koop„ „manschap, of duijling geschieden met voordeel, het bij teegen speeper of andere producten, die de EComp„e mogt begeeren, en dat welk voornaementlijk wel de Amfioen, kust sij= „waaten, souratothe, witte, blouwe, roode en boute, fein en groff, van welk zoort de Comp„e mogt voorzien zijn, in de paphuijsen, dan wel ander koopmanschappen, die mij on„ „bekent zijn. Wanneer ik zondag avond den 26„e Aug„o Js. voor een halff. uuurtje, bij den vorst was, weegens een briefje, dat mij van kieij wiera nagara toegezonden was, dat zig pangerang Isa zeer slegt gedroeg, omtrent het gemeen, zoo viel het gespaek onder anderen ook op Taboeniauw, 't welk ik aanhaalde, ten eersten diende van de Comp.:e beset te worden, waar op den vorst zegt, hem door een mantrie, welke hij mij ook noemde geraaden, Taboeniauw niet aan de Comp„e aftestaan, om reeden, dat men daar door altemets ongemak te verwagten had. Den vorst had daarop geantwoord: dit geen swaarigheid te hebben, dat hij zig zelvs en alle Negorijen aan de Comp: overgaf, en derhalven in dit stuk ook geen mis= „trouwen wilde stellen; zoo noodzaekelijk het mij toescheint het zij nog dit, off 't aanstaande Iaar, Taboeniauw de be„ zetten; want in de west-mousjo, is het niet wel moogelijk wanneer door./
English
page 495. Samarang the 13th October 1786 Samarang the 13th October 1786 due to the heavy reverses and other inconveniences, a man like Riemer seems so necessary to me! May Your Honor please forgive me, for the longer I fix my thoughts on him and the impending circumstances, the more convinced of it I become. The Company can use him for everything, and he possesses many talents, and so to speak a general knowledge of interrelated matters, added to which are his virtues, which are rare. Herewith I take the liberty to present a list of medications, with the request to have it favorably supplied, if it is reasonable. I cannot see that the Banjarese realm is in such a bad state as not to accept the offer of the ruler to the Company, because there is as yet no shortage of provisions nor products of one kind or another; diamonds are sought and found there, and likewise gold; rattans they have merely for the cutting, and as far as the pepper is concerned, it will certainly in the first two, three or 4 years not turn out according to desire; but thereafter it seems to me that compensation may also be hoped for. The lease and especially when the Chinese junks may come here with their permitted goods, and exchange these for rattans, birds' nests, gold, trepang, and suchlike, all of which cannot tend to the disadvantage of the Company, and all this will increase when the vessels from the east bring their wares here, and exchange these again for native and Chinese goods; but these are all merely probabilities, and I would not presume to determine anything with certainty. Extract from another letter, from and to the very same, as just mentioned, dated Tatas at Banjer the 5th September 1786. In the letter to the High Government, there is nothing And since it also appears very speculative to me that the ruler still acts with the utmost secrecy, and as it were fears unrest upon it becoming public, I have also not been able to omit communicating this observation of mine to Your High Excellencies under § 14, in order to take the necessary measures accordingly, for the prevention of all unexpected occurrences which could arise from the public and solemn transfer of Banjarmassing to the Company. Regarding the revenues, I have not been able to give Your High Excellencies under § 15 any other elucidation than Your Honor's letter dictates; but if the ruler, with all his extortions, has had no more than 30,000 spx in income, one would have to deduce from that that Banjer's revenues are of no great importance; though attributing that, with Your Honor's kind permission, to wrong management and neglected administration, I nevertheless judge that the Company would not be able to yield to the ruler 10,000 spx annually for maintenance, over and above that which he enjoys from the respective leases, and in particular from the pepper cultivation, as well as the gathered binding rattans, and that he therefore ought to be satisfied with the latter, without any equivalent in money, the more so as this will at the same time encourage him to cooperate towards the improved prosperity. Under § 16 of my letter to Your High Excellencies, I made known how the ruler arbitrarily deferred to the Company, 18 Extract of a letter, written by the just mentioned Lord Governor and Director, to Captain Hoffman, dated Samarang the 28th July 1786. particular, other than that the ruler refers to what went before through me, shows his good intentions and goodwill, and that the Banjarese realm and that of the Honorable Company are one and the same. particulars
Dutch transcription
pag„ao 495. Samarang den 13„e October Ao 1786— Samarang den 13„e October 1786 — door den swaaren teegens, en andere ongemakken, zoo noods „zoekelijk scheint mij zulk een man als Riemer! wEd. gestr: agtb: gelieven mij te vergeeven, want hoe langen ik myne gedagten op hem en de aanstaande omstandigheeden vestige, hoe meer ik 'er van overtuigd word. D' Comp: kan hem tot alles gebruijken, en hij bezit veele begaafdheeden, en zoo te zeggen eene algemeene kennis van te Baamenhangende zaaken, daar bij gevoegd zijne deugden die zeldzaam zijn. Hier neevens gebruijke de vrijheid een Lijst van Medica= „menten de proesenteeren, met verzoek dezelve gunstig te laaten voldoen, in dien zij billijk is. Ik kan niet zien, dat het Banjereese rijk in zoo eene slegten staat van de aan presentatie van den vorst aan de Comp„e niet te aanvaarden, want 'er nog geen gebrek aan Leevens middelen nog producten van 't een of ander zijn, Diaman„ „ten, worden er gesogt en gevonden, en insgelijke goud, Rottings hebben zo maar voor 't kappen, en wat den peeper aanbelangt, deeren zal zeekerlijk in de eerste twee, drie of 4. Jaaren, niet na begeerte beantwoorden; dog nadier dunkt mij, dat ook te hoopen op vergoeding. de pagt en vooraff, wanneer de Chineesen Jonken mogen hier koomen met haare gepermitteer„ „de goederen, en deese te verruijlen teegens Rottings, voo„ „gelnesten, goud, Tripangs, en wat dies meer, en welk alle niet tot nadeel van de Comp„e kan strekken, en dit alles zal verwinderen, wanneer de vaarthuige van de oost hunne waaren alhier aanbrengen, en deese weer teegens de Inlandsen en Chineesen goederen verruijlen; dog dit zijn alle maar waarschijnlijkheeden, en zoude mij niet verstou= „ten iets vast te stellen.. Extract uit een ander Brieff, van en aan Hoogst denselve, als eeven gemeld ged=t Patas op Banjer den 5:en 7ber 1786 — In den brieff aan de Hooge Regeering, staat niets En dewijl het mij ook seer speculatieff voorkomt, dat den vorst nog al met de ditterste geheimhouding te werk gaat, en als het waare, voor onlusten vreest, bij openbaar wording, soo hebbe ik al meede niet kunnen voor bij gaan, deese mijne aanmerking H. H. E. onder § 14 meede te deelen, ten einde daar na de noo„ „dige maatregulen te neemen, tot voorsiening van alle onverwagte voorvallen, dewelke dut de publicque en solemneele overdragt van Banjermassing, aan de Comp„e, soude kunnen voortoboeijen. Omtrent de Inkomsten, hebbe ik N. H E. onder. §15. geen andere H„ „lucidatie kunnen geeven, dan wEd: brieff dicteert; dog wanneer de vorst met alle zijne kneevelarijen niet meerder dan 30'000 sx: heeft in te koomen gehad, soo soude men daar uijt moeten afleiden, dat Banjers revenuen van geen groot belang zijn; dan dat met u Ed:e wel willende toeschrijnven, aan verkeerde directie en verwaarloorde huijshouding, soo oordeele ik Egter dat de Comp„e niet soude ver„ moogend weeren, om aan den vorst 10000: -. spx: Jaarlijks tot onderhoud afte geeven, booven het geene hij van de respective pagten, en in het bizonder van de peeper Culture, mitsgaders de ingezamelde bind= „kottings geniet, en dat hij oversulx sig met het laasten, sonder eenig Equivalent in gelden, behoort te vreeden te houden, te meer daar hem zulks teffens zal aanspoore, om tot de verbeeterde welvaart, meede te arbeiden. - Onder S. 16. van mijn schrijvens aan A. N. E. , hebbe ik te kennen gegeeven, hoe de vorst aan de Comp„e na willeheur gediffereert liet, 18 Extract brieff, geschreeven, door eeven gem: Hheere gouverneur e directeur, aan Capitain Hoffman, gedateert samarang den 28„e Julij 1786. — bizonders, als dat zig den vorst op 't voorgaande door mij beroept, zijne goede meening en wille be„ „toond, en 't panjersche Rijk met dat der ECompagnie een en 't zelvde is. —. bisonders
English
Samarang the 13th of October Anno 1786. Samarang the 13th of October Anno 1786— page 497. the placing of forts and bentings, together with the request of His Highness for one or two of the Company's servants at court, for the intended purpose, and under such restriction as Your Honor's letter further dictates. Regarding the right of the Sultan to the Banjermassing throne, I have already briefly informed Their Right Excellencies, see folio 17, that the same rested mostly upon the old Banjarese customs, whereby the strongest, provided he is sprung from princely blood, drove out the weakest. Concerning the gathering of pepper; under paragraph 18 Your Honor will find noted that notice is given how the Prince cedes the entire collection of that spice to the Company, retaining the recognition fee of one Spanish dollar per pikul. I have also informed Their Right Excellencies under paragraph 19 how, through the free delivery that has already taken place, the collection increased noticeably, and that one could hope for even better results from this, on account of the extortions which were formerly practiced now ceasing. However, as Your Honor expresses yourself somewhat obscurely regarding that matter, namely the manner in which the gathering was done by the suppliers, I therefore request further information in this regard, in order to closely examine whether, now that the pepper is delivered directly in the future and the supplier is treated honestly and faithfully, some reduction in the purchase price might not be made. The Company pays 6 Spanish dollars per pikul, of which one is for the Prince, leaving 5 Spanish dollars for the supplier, a very notable difference from previous earnings, so as not to be able to deduct something from it in time. For which reason I submit for Your Honor's consideration whether it might not be directed toward reducing the purchase price, exclusive of the recognition fee for the Prince, to 4.- Spanish dollars, in which case the supplier, according to a firm calculation based on Your Honor's statements, would still enjoy almost half as much more from the Prince than previously, and the pepper would again come to that price for which the same was obtainable for the Company at Banjermassing in earlier years. Although I nevertheless, in accordance with what appears in paragraph 26, have already informed Their Right Excellencies of Your Honor's insistence with the Prince, namely to accept the pepper of inferior sorting at lower prices, but that it was deemed proper to defer this point for the time being. At paragraph 21 Your Honor will find that I, in accordance with Your Honor's letter, have adopted and dealt with all that His Highness cedes to the Company, both regarding the levying of tolls and the gathering of all other land products, in order, upon the approval of Their Right Excellencies, to jointly draw up the points of the contract. Furthermore, see paragraph 22, I have also made the proposal of His Highness regarding such districts and villages as he desired to retain for himself, with the further remark of Your Honor concerning the inhabitants of Tatas and Old Banjermassing, and that otherwise, as in paragraph 23, all other places in the uplands, without distinction, should fall under the authority of the Company and the Prince together, provided His Highness might enjoy a portion of the revenues of Tabeniauw, as being likely to increase most in prosperity, to the prejudice of other lands. And regarding the point of justice, Your Honor will find noted by me under paragraph 24 that the execution thereof should not extend further to the Prince than concerning his own subjects, while those of the Company should be tried by their own regents according to the custom of the land, and in mixed cases between a Banjarese and any other nationality, by us and according to our own laws. While I, see paragraph 25, also cannot agree with the request of the Prince that all chiefs should be obliged to deliver pepper twice
Dutch transcription
Samarang den 13„en October A:o 1736. Samarang den 13„e October A:o 1786— pag„a 497. het plaetsen van forten en bentings, met het verzoek teffens van zijn Hoogheid, om een off twee van sComp:s dienaeren ten Hoven, tot het bedoelde einde, en onder die restrictie, als WEd: schrijvens verders dicteert. Over het regt van den sulthan, tot de Banjermassingoo Troon, hebbe ik H: H. E. vide F 17. al meede in 't kort bedeeld, dat het selve steunde, meest al op de oude Banjersche ge„ „woontens, wanneer den sterkste den swakste, mits uit verste„ „lijke bloede gesprooten, verjaagde. Wat den Inzaam van peeper betreft; onder § 18: zal uwEd genotteert vinden, dat kennisje word gegeeven, hoe den Vorst den geheele Inzaam van die kort, aan de Comp„e afstaat, met behoud, der recognitie van een spaans perpikul. Ook hebbe ik onder §. 19. H. H. E. berigt, hoe door de bereets plaets vindende vrije Leeverantie, den insaam merkelijk Accresseerde, en dat men daar van nog meerder goeds konde verhoopen, uit hoofde van de nu cesseerende knevelanijen, die 'er bevoorens, in practijk waaren, dan alsoo wEd: sig daar omtrent, namentlijk, de wijze hoedaenig den insaam door de leeveranciers geschiede, een weinig duister: uitdrukt, soo versoeke ik desweegens nadere Jnformatie, ten einde daar dut na te gaan, off in het vervolg nu de peeper direct word geleevert, en den Leverantier Eerlijk en trouw word behan„ deld, niet eenige vermindering in de inkoops prijs, soude te maaken weesen. de Comp„e betaalt 6. sp:s pr pic„o, waar van een voor den vorst, wanneer 'er nog 5. sp:s voor den leevenancier blijft, een afte merkelijk verschil bij het voorige genot„ om 'er niet iets van in der tijd te kunnen afkorten, weshalve ik wEd: in Consideratie geeve, off het niet daar heene te dirigeeren is, om de inkoojs prijs, buijten de recognitie voor den vorst, tot sp:s 4. -. te verminderen, wanneer de Leeverancier na eena stellige reekening volgens WEd: opgaven, bij na nog de helfte meerder dan bevoorens van den vorst geniet en de pleper weederom koomen zal, op die prijs, waar voor deselve in vroegere Jaaren voor de Comp„e op Banjermassing, te bekoomen was, off schoon ik egter invoegen bij § 26. – Consteert; H: H: E: dereeds hebbe geinformeert, van WEd. Instantie bij den vorst, om namentlijk de peeper van den mindere deugdsaeme sortoering, tot mindere prijcen te arep„ „teeren, dog dat dit poinct goedgevonden was, nog voor Eerst te surgeeren. Bij § 21. zal WEd vinden, dat ik alle het geene, wat zijn Hoogheid, soo weegens de thol heffing als den Inzaam van alle andere Lands producten aan de Comp„e Cedeert volgens uwEd. schrijvens overgenoomen en verhandeld hebbe, om bij goed„ „keuring H: H. E: gezaementlijk meede ontte maaken, de poincten van Contractatie. Voorts hebbe ik vido §. 22. ook de voorstelling van zijn Hoogheid gedaan, van soodaenige districten en dorpen als denzelven aan zig begeerde te houden, met de aanmerking verders van uwEd, omtrent de inwoonders van Tatas en oud wanjermas„ „sing, en dat overigens als bij §. 23. alle andere plaetsen, in de Bovenlanden, sonder onderscheid, soude sorteeren, onder het gezag van de Comp„e en den Vorst tezaamen, mits zijn hoogheid mogte gandeeren van een gedeelte der revenuen van Tabeniauw, als in welvaart het meest zullende toeneemen, tot projuditie van andere Landen. En omtrent het poinct van Justitie zal WE onder S. 24. door mij aangemerkt vinden, dat de Executie van dien sig niet verders soude behooren te Extendeeren, tot den vorst, dan belangende zijne eigene onderdaanen, terwijl die van de Comp: door haare digene Re„ „genten na 'slands wijze en in gemengde zaeken, tusschen een Banjarees en eenig ander Landaard door ons en na onse eigene wetten, soude dienen te regt gesteld te worden. Terwijl ik mij vido §. 25. ook niet kan voegen, bij het versoek van den verst, dat alle hoofde zoude verpligte weren, om twee„ peeper. maals
English
Samarang the 13th of October A:o 1786 — Samarang the 13th of October A:o 1786. pag:o 499 times a year to pay homage at court, indeed as far as it concerns his own subjects, but not by those who will fall under the jurisdiction of the Company, since this observance of duty denotes an inappropriate supremacy at that time. Furthermore, under § 26, I have given Their High Mightinesses assurance of His Highness's willing assistance in the construction of forts, entrenchments, etc. But since the proposal to let the First Resident reside permanently at court does not seem suitable to me, I have made those remarks regarding this in vide § 27, that it was better for us to employ another person for that purpose, whether from the military or the police, and on the other hand to have the first resident domicile on the Company's own territory for the maintenance of authority and luster. Speaking of the gold and diamond mines under § 28, I have presented to Their High Mightinesses the statement of the prince that this was likely to yield little profit for the time being, but that according to your opinion, these are nevertheless not to be considered entirely objectionable. As for His Highness's urgent request for the continuation of the navigation of the Chinese junks; I have not been able to approve this in vide § 29, because this point opens the door to smuggling; which previously has taken place more than too much in Banjarmassing. I have presented the prince's request to be exempted from the expedition expenses to Their High Mightinesses under § 30, as well as his further petition to likewise be excused from the payment for the weapons and ammunition provided to him, or else that these may be charged at a lower price than usual; the latter could still be accommodated in consideration of His Highness's inability to pay, but the former I find a piece of insolence characteristic of the Banjarese, and therefore if the prince is indeed as needy as he pretends, it seems best to me to demand back all the muskets and ammunition, insofar as they are still in existence and not unserviceable, and only to demand satisfaction from His Highness for that which is no longer in existence and has become unusable. The point concerning the ceremonial cession and the feudal possession on the side of the Sultan, I find so full of difficulties, without agreeing in opinion with you, that I make my thoughts known in detail to Their High Mightinesses in § 31, with those considerations as well, that no matter how much one would wish to accommodate His Highness regarding the ceremonial, one nevertheless should not deviate from that formal cession and feudal transfer if one is henceforth to be considered a lawful protector; I also find no favor in a mixed government, since it surely is exposed to irremediable confusion, and therefore I persist with the proposed border demarcation, regarding which it does not matter about any piece of land as long as the Company keeps the beaches for itself, and that each then arranges its form of government separately according to the manner and customs prevailing with the Company and the prince: at the same time, the consent of the realm's grandees, if not entirely then partially, in the cession and transfer of Banjer, is noted by me as a necessity if one is to be able to uphold the reality of the Company's right and property in the future against those who might later wish to dispute this with us, and thus I hope that when Their High Mightinesses' disposition turns out to be such, you will then be able 3 to be E
Dutch transcription
Samarang den 13„e october A:o 1786 — Samarang den 13„e October A:o 1786. pag:o 499 „maals 's Jaars homagie ten hooven te doen, wel voor soo verre sijne ligene onderdaenen betreft, maar niet door die, dewelke onder de Comp„e zullen sorteeren, terwijl deese pligt pleeging, eene als dan niet te pass komende opperheersing denotteert. Voorts hebbe ik H. H. 8. onder §. 26. verseekering gegeeven van zijn Hoogheids bereidwillige adsistentie, in den opbouw van forten, wentings enz: maar daar de propositie om den Eersten Resident perma„ „nent ten hooven te laaten resideeren, mij niet geschikt toe„ „scheint, soo hebb=e ik vide § 27. daar omtrent die remar„ „ques gemaakt, dat het beeter was, ons daar toe een ander persoon, het zij uit de militie off politie, te Em„ „ploijeeren, en daar en teegens den eerste resident, tot mainctenue van gezag en Luijster op 'sComp:s eigen terri= „toir, te doen domicilieeren. —. van de goud en diamant mijnen onder § 28. spreekende, hebbe ik H: H. E: voorgehouden, het gezegde van den vorst, dat zulks voor eerst weinig voordeel stond aantebrengen dog dat dezelve egter volgens wEd gevoelen, niet geheel als verwerpelijk aantemerken zijn. wat nu de Instantie van zijn Hoogheid betreft, tot Con„ „tinuatie der vaart van de Chinees Ionken; dit hebbe ik vide § 29. niet kunnen goedkeuren, om dat dit poinct, de deur opend, tot smokkel handel; dewelke op Banjer„ „massing, bevoorens, meer dan te veel, heeft plaets gehad. Het verzoek van den vorst om bevreid te weesen van de Expe„ „ditie onkosten, hebbe ik onder § 30. –. soo wel aan H. N. E. voorgedraegen, als zijne verdere Instantie, om insgelijks te worden:t geExcuseert, van de betaaling der waepens en ammunitie, aan denselven verstrekt, dan wel dat die teegens mindere prijs, als na gewoonte, moogen wor„ „den, aangereekent; het laeste soude uit aanmerking van zijn hoogheids onvermoogen, nog in te schikken zijn, maar het eerste vinde vinde ik een stukje de onbeschaamdheid den Banjarees eigen, en daarom soo den vorst in der daad, soo behoeftig is gelijk hij voorgeeft, dan dunkk: het mij best te weezen, om alle de geweeren en ammuni= „tie, voor zoo verre die nog in weeten en nut onbequaam zijn, te rug te Eijsschen, en van zijn hoogheid eeniglijk voldoening te vorderen, van dat geene, niet meer in weesen en onbruijkbaar geraakt is. Het poinct Concerneerende de Cermonieele afstant en de Leenroerige possessie aan de zeide van den sulthan, vinde ik zoo volswaarigheeden, sonder met wEd: in gevoelen over een te koomen, dat ik daar over in 't breede bij §: 31. mijne gedagten aan H. H. E. te kennen geeve, met die Conside„ „ratien teffens, dat hoe seer men zijn hoogheid ook soude willen te gemoed koomen, omtrent het Ceremonieel, men egter niet van die formeele afstant en leenroerige overdragt, behoort afte gaan, sal men voortaan als een wettig schuts= heen kunnen worden aangemerkt; in een gemengde Begee„ „ring, hebbe ik ook geen gevalle, dewijl die voorseeker voor onbindige verwarring blood staat, en daarom blijve ik persisteere bij de voorgestelde grenscheiding, waarom= „trent het op geen stuk land aankomt, als de Compagnie de stranden aan zig behoud, en dat dan ieder afsonderlijk na de wijso en gebruijke, bij de Comp en den vorst plaets hebbende, zijne regeerings forme schikke: als een nood„ „saekelijkheid word teffens door mij aangemerkt het Con„ „sent der Rijksgrooten, soo niet alleen dan gedeeltelijk in den afstant en cessie van Banjer, zal men in 't vervolg de weerent„ „lijkheid van sComps regt en Eigendom, kunnen staande houden, teegens die welke ons zulks daarna soude willen betwis„ „ten, en dus hoope ik, dat wanneer A. H. E. dispositie soodaenig komt uittevallen, wEd: als dan in staat zult 3 weesen E