Inventory 2517
Persia · 1,464 pages · 225 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
obeyed, and the next day at six o'clock in the morning, with forty-three soldiers, one ensign, two sergeants, and four corporals, all armed, was present at the garden and dwelling of the said Commissioner near the slave graveyard outside the Rotterdam Gate of this city, whereupon the deponent was ordered by the aforementioned Commissioner to let his said people march out under the command of his said ensign and son Oenoes maroangi, as was done, and he, the deponent, went in the company of the Commissioner to the Jassen Bridge, where arrived the Right Honorable Gustaaff Willem van Imhoff, Ordinary Councillor of the Dutch East Indies, the Right Honorable Elias De Haeze, also Ordinary Councillor of the Dutch East Indies and President of the Honorable College of Aldermen of this city, as well as Colonel of the burgher militia here, the Captain of the East Side burgher militia Francois Rijkloff de Geus, the burgher Cavalry Captain Christoffel mol, the burgher Cornet Pieter Donker, with approximately fourteen burgher horsemen, and some others unknown to the deponent, all on horseback, assisted by the Balinese Captain achmat Babandam with his armed men, whom the said Commissioner, also on horseback, along with the deponent, joined, and so took the road to Sontar under the escort of the Javanese Captain soeta wangsa and his armed men, and having stopped at the estate of the aforementioned Mr. De Geuts and had breakfast there, marched toward Poeloe Gadong, to the estate of the widow of Petrus Davidsz:, having been assisted and escorted along the way by the Macassar Captain Daijeen mabella with his men and the deponent's men, where there were the Balinese Lieutenant Abdul mochmin Babandam, the Bugis Captain Eo Tanga Wadjo, the Malay Lieutenants Abdul Rachman Nero Japoen and Machamat Red Jap, along with the Balinese Lieutenants Akim and soebamia, also the Balinese Ensign bemar, and others with their men, and having remained there for a short time, they returned along the same road and stopped at the estate of the aforementioned Mr. De Geus at Sontar, aforesaid, where they found on the said estate two carriages with which some gentlemen, unknown to the deponent, had arrived, and that shortly thereafter the Lieutenant of the Malays, redjap, had also arrived there with his men, and further that together in the afternoon, around four o'clock by estimate, they departed from there, taking their way along the pisang batoe, from where the aforementioned Balinese Lieutenant Abdul mochmin Babandam, with his troops, on the order of the said Commissioner, went to the Jassen Bridge, and the others turned past the Chinese graves, the fortress Noordwijk, the fortress Rijswijk, thus along the Molenvliet dike to the Nieuwpoort, when the aforementioned gentlemen rode into the city, and the deponent, along with the aforementioned Mohammedan officers with their men, departed, each to their own places and dwellings. Testifying nothing further, the deponent gives this day his knowledge as set forth in the text, offering, moreover, to confirm what has been testified by him, if necessary, in further detail. Thus done and passed at my office in the presence of Benedictus Bastiaanz: Gagie and Nicolaas Adamsz: Clercq as witnesses, who signed the minute hereof together with the deponent and me, the notary. Below stood: Issued as a copy, and this having been found to agree with its minute, is granted to the Honorable High Government of these lands pursuant to what was treated and resolved in the Council of the Indies on the 1st of this month, as appeared to me, notary, from an authentic extract. Lower: Batavia, 18 December 1741. Signed: J. V. Visvliet, Notary Public. Agrees, H. Huijsenaer, Secretary Attestation. His High Nobility, the Right Honorable, Highly Esteemed Mr. Adriaan Valckenier, Governor-General of the Dutch East Indies. Request 15. On 26 January 1741. The questioned Adriaan van Groenenberg answers: yes. The questioned Groenenberg answers: likewise yes. The served Groenenberg answers, as before: yes. The Notary Johan van Visvliet, being properly assisted, shall in the name and on behalf of me, the undersigned, proceed to the persons of Adriaan van Groenenberg and Jacob Constantijn Teekman, assistants in the service of the Honorable Company, and interrogate them: 1. The assistant Adriaan van Groenenberg is first asked whether, at the time the former Honorable Mr. van Imhof was held under arrest in his house, he was residing at the house of the Honorable Councillor of Justice, Master Willem Vincent Helvetius. 2. And whether, a few days after the beginning of the aforementioned arrest, on a certain afternoon toward the evening, he came out onto the steps of the said Mr. Helvetius. 3. As well as having observed then that on the next steps, which were those of the Honorable Mr. van Imhoff, sat the assistant Jacob Constantijn Teekman talking with a person unknown to him, Groenenberg.
Dutch transcription
heeft geobedieerd, en 'sdaags daar aan ten ses uuren s' morgens met drie en veertig zoldaten een vaandrig, twee zergeanten en vier Corporaals, alle gewapend aan de thuijn en wooning van gem: heer Commissaris om trend het slaaven kerkhof buijten de rotter„ dammerpoort deser steede sig bevonden, wan„ neer hij attestant door voorn: heer Commis saris was geordonneerd, om zijn voorsz: volk onder het gesagh van gem: zijn vaandrig en zoon Oenoes maroangi voort uijt D mar„ cheeren, gelijk gedaan is, en hij attestant in Comp: van d' heer Commissaris na de Jassen „brug gegaan, alwaar zijn aangekomen den wel Edelen heer Gustaaff Willem van Imhoff, raad ordinaris van neder„ lands jndia, den wel Edelen heer Elias De Haeze, mede raad ordinaris van neder lands India, en president van 't Eerw: Colle gie van heeren schepenen deser stede, mitsg:s Collonel van de burgerije alhier den Cap:n van de Oostzijdse burgerije Francois Rijkloff d Geus, den burger ritmeester Christoffel mol den borger Cornet Pieter Donker, met nagis sing 1717 1849 „sing veerthien burgers ruijters, en nog eenige bij hem attestant onbekend, alle te paard, ge„ adsisteerd van den baliese Capiteijn achmat Babandam met zijne gewapende mannen, bij welke gemelde heer Commissaris mede de paard, nevens den attestant sig hebben vervoegd, en alzoo de weg van sontar ingeslagen onder 't Convoij van den Javaanse Capitain soeta wangsa en desselvs gewapend volk, mitsgaders op het G Land van voorn: heer De Geuts aangelegd en aldaar ontbeten hebbende, de mars hebben ge„ nomen naar Poeloe Gadong, op 't Land van de wed:e van Petrus Davidsz:, daar onderweegs door den maccassaarse Cap: Daijeen mabella met zijn volk en sijn attestants volk ook gead„ sisteerd, en geconvoijeerd zijn geworden, alwaar waren den baliese Luijtenant Abdul moch„ min Babandam; den boegineese Cap: Eo Tanga Wadjo, de maleijtse Luijtenans Abdul Rachman Nero Japoen, en Machamat Red Jap nevens de baliese luijtenants Akim, en soebamia, Jtem den baliese vaandrig be„ mar, en nog andere met hun volk, en sij daar een weijnig tijds gebleeven hebbende, zijn weder weder deselve weg afgekomen en op 't Land van voorm: heer De Geus op Sontar voorsz: onthouden, wanneer op gesegd Land gevonden hebben twee rijtuijgen waar mede waren ge komen eenige heeren, hem attestant onbekend en dat kort daar op derwaarts mede gekomen was den Luijtenant der maleijers redjap, met zijn volk wijders dat sij gesamentlijk des namid dags na gissinge omtrend vier uuren, van daar zijn vertrocken, en hunne weggenomen lang de pisang batoe, van waar der voorm: baliese luijtenant Abdul mochmin Babandam, met zijne manschap, op order van gesegde heer Commissaris, na de Jassembrug zijn gegaan, ende verdere hebben omgeslagen de Chineese graven de fortresse Noordwijk, de fortresse Rijstwijk soo Langs de molenvietsendijk, tot aan de Nieuwpoort, wanneer de voornd heeren de stad zijn ingereeden, en hij attestant nevens de voorn: machometaanse officieren met hun volk, ijder na hunne plaatsen en wooningen zijn heen vertrocken. verders met getuijgende geeft hij attesta„ tant voor heden van zijn wetenschap als in 1717 1850 in den text presenteerende oversulx 't gunt bij hem getuijgd is /:des noods:/ nader gestand te doen aldus gedaan ende gepasseert ten mijnen Comp„ „ toire ter presentie van Benedictus Basti„ aanz: Gagie, en Nicolaas Adamsz: Clercq: als getuijgen die de minute deses nevens den attestant ende mij notaris hebben ondertekendt /:onderstond:/ uijtgegeven voor Copia en is dese met desselvs minute accordeerende bevonden en werd verleend aan de Edele hooge regeeringe de„ ser Landen ingevolge 't Gebesoigneerde en Gere„ solveerde in rade van India op den 1: deser mij not:s in authentijcque Extract gebleeken /:lager:/ Batavia den 18: December 1741. /:geteekend/ J„n V„n Visvliet not:s Publ:k—. Accordeert Hee Hluijsenaer Secret:s 1717 Atttestatie. sijn hoog Edelheijd den wel Edelen Groot agtb„re heere Adriaan Valckenier Gouverneur Gene¬ 1717 raal van Nederlands India. req t 15. 1851 Op den 26:' Januarij 1741. den gevraagden Adriaan van Groenenberg antwoort tae. mede Iae. den gevraagden Groenenberg antwoort den G' insinuaenden Groenenberg antwoord als even Ial. Den Notaris Iohan van Visvliet sal behoorlijk. g'adsisteert sijnde uijt Naam ende van weegens mij ondergesz: sig vervoegen aande Persoonen van Adriaan van Groenenberg en Jacob Constantijn Teekman adsistenten ten dienste der E: Comp:e endeselve afvragen. werd den assistent Adriaan van Groenenberg eerst gevraagt of hij ten tijde dat den geweesen Edelen heer van Imhof in sijn huijs is in ar„ rest gehouden niet heeft gewoond aan het Huijs vanden Heer raad van Justitie M:r: Willem Vincent Helretius En of hij net eenige dagen na het begin van voors: arrest op seeker nadniddag teegens den avond is op de stoep ge„ komen van gem: Heer Helvetius. Mitsgrs: als doen ontwaard dat op de naaste stoep welke was die van den Edelen heer van Imhoff sat, den „constantijn adsistent Iacob ^ Teekman praatende met een persoon hem Groenenberg onbekend. 5. 1. 1. 2. 3. e
English
On 25 January 1741, the served party Jacob Constantijn Teekman answered yes. The served party Teekman answered yes. Yes. Having asked him, Teekman, such a thing. The served party Teekman says that when he, Teekman, asked Mr. van Imhoff where he would end up after his Honour's departure, Mr. van Imhoff answered to make a garden. That Teekman answered similar words in substance. And it was now also asked beforehand of the assistant Jacob Constantijn Teekman whether he had not written as a young clerk or scribe for the Honourable Mr. van Imhoff during the time of his arrest. And whether he did not enter into conversation on a certain afternoon towards evening with the assistant Adriaan van Groenenberg, who lives next to the house of Mr. van Imhoff, repeatedly at the house of Mr. Willem Vincent Helvetius. The served party Teekman answers. Furthermore, it was asked of both served parties, Groenenberg and Teekman, whether they had not started talking together at that time, and the questioned Groenenberg says yes, and whether he, Groenenberg, had asked whether he, Teekman, was not to go along with Mr. van Imhoff to the Motherland. Whether Teekman did not answer to this that Mr. Imhoff had indeed given him enough encouragement, but that for certain reasons he had not wished to make any request to that gentleman. You must remain here, but now that I leave from here, there will be little fortune for you, the questioned Groenenberg says yes. 4. 5. 1717 7. 7. 6. 5. 4. 1852 The served party Teekman says that he was in good spirits that, although Mr. van Imhoff was going to the Motherland, he, namely Teekman, nevertheless hoped that the aforementioned would return to Batavia. The questioned Groenenberg says yes. Was also to be sold under certain conditions, but that on account of the numerous affairs with which he was occupied during the arrest of Mr. van Imhoff, he could say nothing with certainty as to whether he had said such a thing or not. The questioned Groenenberg says that Teekman said such a thing to him in a similar manner. Whether he, Jacob Constantijn Teekman, in further recounting, did not say in substance to him, Adriaan Groenenberg, that his Honour would indeed return, that he, Teekman, was glad that Mr. van Imhoff, although sent to the Motherland, was to return hither again. The served party Teekman says it may well be that he, Teekman, had said that the slaves of Mr. van Imhoff were to be distributed among his Honour's friends, and that the house in which his Honour lived, that when the same was answered doubtfully by him, Groenenberg, with the saying that the same might well be true, it was brought forward by him, Teekman, as a convincing proof that for that reason the slaves of Mr. Imhoff would be distributed here and there among his Honour's good friends and not sold; furthermore, that the house in which Mr. van Imhoff lived would be sold under a certain condition for that same reason. 9. 9. 2. 9. 8. heard, but that he would have said that Mr. van Imhoff, by virtue of the aforesaid. The served party Teekman says he remembers nothing of this, also due to the continuous business during his aforementioned service. The questioned Groenenberg says. The served party Teekman answers: it may well be that in a casual discourse I let slip that Mr. van Imhoff had apparently been elected Governor-General by the meeting of the Gentlemen Seventeen, but that he presented this merely as a loose rumour that he had indeed heard from others; but that he would have said that the aforementioned election, with the pennant above the flag, was to return hither from the Cape of Good Hope, to that he cannot answer, both because of the lapse of time and the abundant work with which he was occupied during the arrest of Mr. van Imhoff; and as to what concerns the words regarding the assumption of his government, on account of the forgetfulness arising from the aforementioned business and lapse of time, no positive answer can be given, because he, Teekman, remembers nothing more of it. The questioned Groenenberg says yes, having heard such from Teekman with similar words in substance. Whether or not the aforementioned Teekman has further said that it was very apparent that Mr. van Imhoff had been chosen as Governor-General of the Indies in the most recently held meeting of the Most Noble, Great, and Respected Gentlemen Seventeen in the Motherland, and that the news thereof might very easily be at the Cape of Good Hope when Mr. van Imhoff arrived there to land, whereupon it might well happen that Mr. van Imhoff, with the pennant above the flag, would immediately return hither to assume his government. Whether thereupon the served party Groenenberg did not say that such seemed rather unbelievable to him, since he was of the opinion that Mr. van Imhoff surely had to make his defence in the Motherland first before he could come back here. 12. 10. 10. 11. 11. Yes. 1717
Dutch transcription
op den 25 Januarij 1741. den g'insi„ nueerden Iacob Constantijn Heekman antwoord Jae. den Ginsinueenden Teekman antwoord Iae. Jae hem Teekman zulx gevraagt te hebben. den g'insinueerden Teekman segt d' heer van Imhof heeft wanneer hij Teekman hem vroeg waar hij na sijn Edele vertrek soude belanden g'antwoord tuijn te maken zijn. dat Teekman diergelijke woonden in substantie heeft g'antwoort. En werd nu ook voor afgevraagd den assistent Iacob Constantijn Teekman of hij niet als borst of Clercq heeft gesch: voor den Edelen heer van Jmhof ten tijde van sijn arrest. En of hij niet met den assistent Adriaan van groenenberg wonende naast het huijs vanden heer van Jmhoff meerm: bij den bijden heer mr: Willem vincent Helvetius op seekere nademiddag teegens den avond is ingesprek geraakt. den g'insinueerden Teekman antwoord voorts werd inde beijde g'insinueerdens den gevraagden groenenberg zegt Jae van Groenenberg en Teekman gevraagd off zij niet op die tijd samen sijn aande praat geraakt en door hem groenenberg gevraagt of hij Teekman niet met den heer van Jmnhoff mede na het Vaderlandstond te gaan. off daarop door Teekman niet is g'antwoord dat d' heer Imhof hem wel hadde genoegsaam in van daar gae, zal 'er voor u wijnig for„ den gevraagden Groenenberg zegt Jaa de mond gegeeven maar dat hij om reeden daar toe geen versoek aan dien heer had willen doon. gij moet hier blijven maar nu ik hier sulx e 4. 5. 1717 7. 7. 6. 5. 4. 1852 den G'insinueerden Teekman Segt dat hij goeden moet had dat schoon den heer van Imhof na het vaderlandging, hij egter namentlijk Teekman hoopte dat gem: na batavia - den gevraagden Groenenberg zegt Jae„ op seekere Conditien almeede stont verkogt te werden maar dat hij om de veelvuldige bee„ sigheeden waarmede hij gedurende, het arrest vanden heer van Jmhof is g'occupeert geweest niets met zeekerheijt wist te seggen of sulx gesegt hadde of niet den gevraagden Groenenberg zegt dat Teekman sulx op diergelijke wijze teegens hem heeft gezegt. off hij Jacob Constantijn beekman niet verder verhalenden sijn Ed: wel weederom soude terug keeren wijze in substantie heeft gesegt teegens hem adriaan Groenenberg dat hij Ceekman blijde was dat den heer van Imhof Schoon na Patria wierde ver„ sonden weeder herw:s stond te heeren. den g'insinueerden Teekman zegt het kan dat het zelve door hem Groenen„ wel zijn dat hij Teekman gesegt had dat de berg twijffelagtig sijnde s'antw:t slaven vande heer van Jmhof ouder zijn, Ed:e vrinden stonden versdeelt te werden met het zeggen dat het selve en dat het huijs waarin sijn Ed:e woonde wel konde waarweesen door hem teeckman tot een overtuijgend bewijs is bijgebragt dat de slaven vanden heer Imhof om die reeden hier en daar onder zijn Edele goede vrinden soude verdeelt en niet verkogt werden; mitsgrs: dat het huijs daarden heer van Imhof inwoonde om die zelve reeden onder eene Con„ ditie soude werden ver„ kogt. re tide s 9 9. 2 9. 8. : gehoord, maar dat hij soude gesegt hebben dat d' Heer van Jmhof uijt kragte van even„ den G'insinueerden Teekman segt daar van staat hem niets voor almede doorde Continueele beesigheeden gedurende zijn opgem: dienst. den gevraagden Groenenberg segt den g'insinueerden Teekman antw: het kan wel off niet alwijders gem: Teekman zijn dat ik in een onverschillig discours mij het heeft gesegt dat het seer apparent laten ontvallen dat den heer van Jmhoff appa„ rentelijk door de vergadering van 17„e soude wee„ was dat den heer van Imhof sen g'eligeert tot Gouverneur generaal maar dat het selve ook maar op gaf als een Los inde Iongst gehoudene vergadering den Wel Edele Groot Agtbare gem: verkiesing met dewimpel boven de heeren Seeventhienen in het va„ Vlag vande Caab de goede hoop herwaards stont te reventeeken daar op kan hij niets der land verkosen soude weesen antwoorden om 't verloop vanden tijd sowel als het veelvuldigwerk waarmeede hij tot Gouverneur Generaal bezet is geweest gedurende het arrest van den heer van Imhof en wat de van India en dat daar van seer woorden ter aanvaarding van sijn Gou„ vernement Concerneert Jokan om de Ligt de tijdinge aan de Caab de vergetendheijt die uijtmeergem: besig„ heden en verloop van den tijd daarop goede hoop soude kunnen weesen niets positieff g'antwoord werden om dat hem teekman daar niets meer als de heer van Imhof daar van voorstaat. den gevraagden Groenenberg segt Jae quam aantelanden wanneer het met diergelijke woorden in substantie wel konde gebeuren dat de heer sulx van teekman te hebben gehoord. van Imhof met de wimpel boven de Vlag aanstonds ter aantaanding van sijn Gouvernement weeder herwaards soude keeren. gerugt dat hij wel waer bij anderen had off daarop de G'insinueerde Groenenberg niet heeft gesegt dat hem sulx vrij ongeloof„ lijk voorquam na dien hij van gedagten was dat den Heer van Jmhof immers eerst sijn verantwoording in't Vaderland moeste doen een hij weder hier konde komen. 12. 10. 10. 11. 11. zae. 1717
English
1853 The interrogated Teekman states that he does not at all recall the words about taking it on his own account, and let come of it what will; in like manner, he does not at all recall having answered that there is any difficulty in it, but on the contrary, it may well be that he said that the Lord van Imhoff is a man who, having given the Honorable Company so much satisfaction in his administration on Ceylon, the same would not gladly do without him. However, he, Teekman, cannot say that with any certainty either, although it may well be that he might have said such a thing during an indifferent drink. And as for incomparable abilities, which could rarely be found in India outside of His Honour, rendering him utterly indispensable here, it may likewise serve that he does not in the least know or recall having said that incomparable abilities, which could rarely be found in India outside of His Honour, made him utterly indispensable here. The interrogated Groenenberg says that Teekman said: it may be as it will, he shall nevertheless return, and His Honour could better do without the Company than the Company without him, and similar in substance. The interrogated Teekman answers No. The interrogated Groenenberg says Yes. The interrogated Teekman says that he can answer nothing to this 14th article, as he does not recall having spoken the least of this, as well as of the 13th article, but that what is said regarding the Captain in this 14th may well be so, without him recalling the same either, due to the long duration of time and countless occupations that render him unable to say truly whether he ever said even this last point concerning the Captain or not. The interrogated Groenenberg says Yes, that Teekman said such in substance. The served Teekman says of this entire article he recalls nothing that he might have said, and whoever related that of him must have followed his own imagination, for that appears when he alleged that the Lord van Imhoff could then submit a request to the Council of Policy of the Cape, etc., whereas it is certain that had he, Teekman, said such a thing—which he nevertheless knows nothing of—he would certainly have known well enough that the Lord van Imhoff, if he requested to remain at the Cape, would submit a request to obtain this not to the Council of Policy there, but indeed to the Governor himself; and this statement therefore evidently includes that whoever related this of him has merely disseminated here whatever seemed good to him. That thereto it was not answered by Teekman: yes, that may be as it will, the Lord van Imhoff will indeed take that on his own account, and let come of it what will, and there is also no difficulty in it for the Lord van Imhoff, for the Company can do less without His Honour than His Honour without the Company, because His Honour's incomparable abilities, which could rarely be found here in India outside of His Honour, made him utterly indispensable here; whether it was not further added thereto by the served Teekman that when the Lord van Imhoff should then return, those who had contributed to His Honour's ruin might well fear; and in further corroboration of this, said that the Lord van Imhoff was a man who was very set upon his honor, and who allowed no one to rob him of his honor without avenging himself thereon in the fiercest manner, just as it must serve as proof thereof that in the year 1733, when the Lord van Imhoff was still only an Extraordinary Councillor, a Captain who had affronted the wife of the Lord van Imhoff was on that account not only ruined by His Honour, but had also perished in irons; whether, the served Groenenberg remaining silent upon this, it was not further said by the served Teekman that in case the aforementioned news might not yet have reached the Cape, the Lord van Imhoff could then well present a request to the Council of Policy of the Cape, which was after all not dependent on the government of the capital Batavia, to remain at that outpost until his person should have been disposed of in the Fatherland.
Dutch transcription
1853 daar op niet door Teekman is g'ant„ den gevraagden Teekman zegt de woor woord ja dat mag wesen zo als het den voor eijgen reecq tenemen dat staat Wil de Heer van Jmhoff zal dat wel hem niets van voor, en daar van mag ko„ voor zijn eijgen reecq: nemen, en doen het„ men wat er wil, in zelver voegen, niet daar mag van komen wat er wil, en antwoord swarigheijd staat hem in't geheel niet voor gesegt te hebben, dog het daar is ook geen swarigheijd in voor kan daar en tegen wel zijn dat hij gesegt den Heer van Jmhoff want de Comp: heeft dat den Heer van Jmhoff een man kan zijn Edele minder missen als is die d' E Comp: in zijn bestier op Ceijlon zijn Edele minder missen als zijn zo veel genoegen gegeven hebbende, de Edele de Comp: wijl zijn Edelens zelve dan ook hem met graag zoude misse weergaloose bequaamheeden dog dat kan hij Teekman al mede met geen zekerheijd zeggen schoon het wel die men weijnig hier in Jndia kan zijn dat hij zulx op een onverschil„ buijten zijn Ed=e konde vinden lig sulper zoude hebben gesegt en wat den zelven hier ten uijttersten betreft weergaloose bequaamheeden noodzakelijk maakten die men weijnig hier in Jndien buijten zijn Edele konden vinden den zelven hier ten uijttersten noodsakelijk maakten zo kan daar op almede dienen dat hij niet 't alderminste weet of voorstaat dat hij van weergaloose bequaamheeden die men weijnig hier in Jndien buijten zijn Edele konde vinden dezelve ten uijtter„ ste noodzakelijk maakten den gevraagde groenenberg zegt dat Teekman heeft gesegt het mag wesen zo het wil hij zal egter wederom komen en zijn Ed=e Aan de Comp: beter misschen als die Comp: hem en diergelijke in substantie, of door de g'insinueerde Teechman 9 den gevraagden Teekman and„ daar met alver is bijgevoegd, dat als woord Neen den gevraagden de Heer van Jmhoff dan wederom quam, die geene wel mogte vreesen Groenenberg zegt Ja, die mede gewerkt hadden tot zijn este Ed=s verderff, 12. t . t m men 13 14 12 den gevraagden Teekman zegt dat hij op dit En tot stavinge weder hier van gesegt 14: articul niets kan antwoorden also hem niet voorstaat zo wel van dit als het Bartic: het min dat den Heer van Jmhoff een man ste te hebben gesproken maar dat wat het geene was die zeer op zijn honneur was ge„ de Cap:t daar in dit 14 van werd gesegt aan „set, en die zijn eer door niemand liet gaat wel kan wesen zonder dat hem het ontroven, zonder zig op het felste zelve al mede voorstaad door de lang daar over te wreeken, gelijk daar van duurigheijd des tijds en onnoemelijke tot een bewijs moest strecken dat in besigheeden die hem buijten staat stel„ d den jare 1733, wanneer den Heer len om regt te kunnen zeggen of hij zelfs dit Laatste rakende den Cap=tn van Jmhof nog maar Extra ord=r raad was een Cap:t die de vrouw wel eens gezegt heeft of niet van den Heer van Jmhoff hadde g'af„ den gevraagden Groenenberg zegt fronteert deswegens door zijn Ed=e Ja dat Teekman zulx in substan„ niet alleen geruineert maar ook inde boeijen omgekomen was, tie gesegt heeft, of hier op door den ge-insinueerden den g'insinueerden Teeckman zegt van groenenberg stil zijnde geswegen de dit geheele artic: staat hem niets voor dat door den g'insunueerden Takman niet an hij zoude hebben gesegt en die geene die alverder is gezegt dat bij aldien de A dat van hem heeft verhaalt, zal nage„ dagten zijn eijgen schinia zo wat gevolgt voorenverhaande tijding nog aan de hier hebben want dat blijkt wanneer hij sogt Caab niet mogte zijn gekomen d' Heer he dat den Heer van Jmhoff dan kan van Jmhoff dan aan den politicquen op den politicquen raad van de Caab request raad van de Caab die dog van d=e te wel zoude konne presenteeren &:a daar het zeker is dat hij Teekman in dien hij zulx hoofd plaats Batavia, derzelver V niet gesegt hadde daar hij egter niet van weet, regeering ^ was afhangende request wel zo veel zoude geweten hebben wel zouden kunnen praesenteeren dat den Heer van Jmhoff indien om aandien uijt hoek zoo hij aan de Caab versogt te blijven geen requeest tot dies obtineering aan den poli„ Lange te verblijven tot er in't tic quen raad aldaar maar wel aan den gouvern: Vaderland over zijn persoon zelfs zoude presenteeren en in deze opgave in Cludeert dan ook evident genoeg, dat zoude zijn ge disponeert de geene die zulx van hem heeft verhaalt hier in het geene wat hem maargoed dagte heeft uijtgestrooijt 14: 14 15 : verte 1717
English
Yes, that he, Teekman, had also spoken to him, in substance, to that effect; 16: The insinuee Teekman now being asked solely from whom he had heard or learned of these conversations and allegations; And the insinuee Teekman says that in the majority of the articles answered hereinbefore it is clearly explained that he recalls little or nothing of half if not three-quarters of what he is alleged to have said, and therefore it is also impossible to say where he heard the rest that he does recall, not counting the time and the repeatedly cited heavy occupations since the arrest of the Lord of Imhoff having not permitted him to remember for so long what he related in conversation and where he heard such, but that now and then he did relate some casual conversations learned from the attendants of the Lord of Imhoff, and related the same himself during his intercourse with them, from which then everything originated that was given up by Teekman in the conversation with the assistant residing with Mr. Lelvetius; And lastly it was asked whether the insinuees are willing to strengthen with solemn oath their answers given to the above; The insinuee Teekman requests that an authentic copy of the interrogatory points answered by him hereinbefore may be handed to him, whereupon upon further reading and resumption of what has been related by him, coming to the re-examination, he will state if he should then be able to explain the same more clearly, and will then find no difficulty in taking the oath that is required of him in this matter; The questioned Groenenberg says yes; Demands an answer hereto and relates your experiences in writing; Not to be refused; The questioned Groenenberg says he maintained such at the Cape; Batavia, 24 January 1741. Signed: A. Valckenier. 17: On this day, the 25th and 26th of January 1741, I, Johan van Visvliet, Notary Public admitted by the Noble Court of Holland and the Noble High Government of the Netherlands Indies, residing within the city of Batavia, have betaken and transported myself, together with the after-named witnesses, to the persons questioned in the heading hereof, Adriaan van Groenenberg and Jacob Constantijn Teekman, assistants in the service of the Honorable Company, known to me; who, having been clearly presented with and examined upon the foregoing interrogatory points by me, the notary, gave as answers thereto as has been set down beside each article by me, the notary; This serving as the record of my proceeding, and the same occurred in the presence of Daniel Frantg: and Johannes Carelsz:, clerks, as witnesses, who signed the minute hereof alongside me, the notary. Beneath stood: Issued for copy, and this was found to agree with its minute, and is granted to the Noble High Government of this country pursuant to the proceedings and resolutions in the Council of India on the 1st of this month, as appeared to me, the notary, in authentic extract. Batavia, 18 December 1741. Signed: J: V: Visvliet, Notary Public. Agrees. Hluijsenaer, Secretary. No. 83½ Insinuant: His High Excellency Adriaan Valckenier, Governor General. Insinuee: Adriaan van Groenenberg. Insinuation. Batavia. To the Lord Governor and Captain General of Batavia, and of the state of the Dutch Indies, and further Lords Councillors. My Lord, The Dutch gentlemen who departed from this city with two ships have arrived here in Macao, and I have received them with that love and affection which I owe to our good friendship, as the said gentlemen, when they themselves shall be present, will be able to tell Your Excellency; and if there were anything further in my power for their protection, I would gladly risk it at the cost of my life. This serves as an answer to the letter which I received from Your Excellency. I took it upon my account to seek out the most suitable and fitting means to send Your Excellency's letter to the Emperor of China; and having already obtained it, Mr. Archer informed me that it was not fitting to send the said letter, because trade had taken on a different and better appearance, such that it would be detrimental to send off the said letter; and so I returned it to Mr. Archer to place it in the hands of His Excellency. I believe that affairs in Canton have turned out so well that they will be found sufficient to be reunited with them in friendship again, knowing on the one hand the Chinese to be people who follow reason, and on the other hand the just causes that the Dutch gentlemen had to punish such an execrable rebellion, in which the greatest outrages were committed, such being founded on true reasons of state. I therefore give to Your Excellencies and all the other Lords Councillors this pleasant news, and assure them that all the good outcome thereof is owed to the great capacity and particularly prudent conduct with which Mr. Archer directed the matter, weighing this entire weighty work with great maturity. I remain here awaiting wherein I may be able to please Your Excellency and the further Lords Councillors with heartfelt affection. Beneath stood: My Lord. Lower: Your Excellency's and Further Lords Councillors' Affectionate and Dutiful Friend. Was signed: Manoel Pereijra Continho. Agrees. Huijsenaer, Secretary.
Dutch transcription
Ja dat hij Teekman zulx mede gesegt in substantie teg=s hem heeft an geregt; ge¬ 16: 6 Werdende g'insinueerde Teekman en g'insinueerden teekman zegt inde nu alleenig gevraagd van wien hij meeste hier voren, b'andwoorden artic: n staat duijdelijk g'expliceert dat hem van dese discoursen en voorgevens heeft in de helfte zo niet ¾ derzelver weijnig off gehoord of vrnomen niets van voorstaat dat hij gezegt zoude hebben en daarom is ook ondoenlijk om te zeg„ gen waar hij de verrige die hem voorstaan gehoord heeft ongerek=t de tijd en meerm: gecitteerde sware occapatien 't zed=t den heer van af„ Jmhof zijn arrest hem niet gepermitteerd hebben zo lange te onthouden het geene Ed=e wat hij bij discours heeft verhaalt en waar zulx heeft gehoordt maar dat nu en dan wel eenige losse discoursee heeft verhaelt van de Heer van Jmhoff zijn oppassers heeft vernomen en het zelve gedurende zijn verkeering met haar eijgen zelfs verhaalt daar dan al het geene uijtgesproten is, wat van Teekman in het discours met den assistent bij den Heer Lelvetius wonende is opgegeven en Laastelijk werd gevraagt of de den g'insinueerdens Teekman versoekt dat g'insinueerdens hunne op het bo„ aan hem mag werden ter hand gesteld Copia Authentioq vande vraag poincte, door hem enrstaande gegeven antwoorden de hier voren b'antw: wanneer hij bij nadere met solemnele reede te sterken, de Lecture en resumptie van het geene door hem verhaalt is op 't recollement komende opgeven zal in zo verre hij als dan vermeeren mogten dezelve duijdelijk en tekonnen expliceeren en als dan geen swarigheijd vinden tot het presteeren vanden Eed die in desen van hem werd gerequireerd lver Den gevraagde groenenberg zegt Ja vordert hier op andwoord en relateert u wedervaren ingeschrift Batavia den 24 Jann: 1741 16 1854 niet te zullen werden geweijgert den gevraagden groenenberg zegt sustineerde aan de Caab zulx /:Was getekent:/ A Valckenier 17: t ren 17: Op Huyjden den 25:' en 26:' Jann: 1741. Heb ik Johan van Visvliet Notaris publicq bij den Ed: hove van holland ende Edele Hooge regee„ ring van nederlands Jndia g'admitteerd binnen de stad batavia resideerende mij nevens de naar genoemde getuijgen vervoegd en getransporteert bij de gevraagd= inden hoofde deses Adriaan van groenenberg en Jacob Constantijn Teekman adsistenten ten dienste der E: Comp: mij bekent dewelke de voorenstaande vraagpoincten door mij notaris duijdelijk voorge„ houden en gedaan zijnde gave dezelve ten andw: zo als bezijde ider artic: door mij notaris is ter nedergesteld Dienende dit voor het wedervaren mijner verrigting en geschiede het zelve ter presentie van daniel frantg: en Johannes Carelsz: Clercq: als getuijge die de minute deses nevens mij notaris hebben ondertek: /:onderstond:/ uijt gegeven voor Copia en is deze met desselfs minute accordeerende bevonden en werd verleend aan d Ed: hooge regeering deses lande ingevolge 't gebesoigneerde en geresolveerds in Rade van Jndia op den 1 dezer mij notaris in authenticq extract gebleeken Batavia den 18: xber: 1741 /:getek:t/ J: V: Visvliet N=s publicq. Accordeert wee Hluijsenaer secret 1717 1717 No. 83½ Insinuant zijn Hoog Edelheid Adriaan valckenier gouverneur Generaal g'insinueerde Adriaan van Groenenberg Insinuatie 16 1717 C: S: 1855 Batavia. Aan de Heer Gouverneur en Capitein Generaal van Batavia, en van den staat van Hollands India en verdere Heeren Raaden Mijn Heer verde hooren hollanders, die met twee scheepe van dese stad vertrokken, die sijn alhier te Macao aangekomen, en ik heb haar met die Liefde en toegenegendheijd ontfangen, die ik aan onse goede vriendschap verschuldigt ben ge„ lijk als de gemelde heeren, wanneer sij selfs sullen tegenwoordig sijn, aan uwe Edelheid sul„ len konden seggen, en indien er ijets wijders in mijn vermoogen was tot haare bescherming soude sulks gaarne ten kosten van mijn Leven wagen, dese is tot beantwoording van de brief„ die ik van uwe Edelheid ontfangen heb, ik heb het voor mijne reekening genomen, om het beqwaamste 6 m beqwaamste en overeenkomendste middel uijt te soeken, vanr den brief van Uwe Edel aan den keijser van China te senden, en heb„ bende het reets verkreegen, heeft mijn heer Archer mijn verwittigt, hoe dat het niet Converable was gemelde brief te versenden, om dat de negotie eene andere en betere ge„ daan te hadde verkreegen, sulks dat het soude snhadelijk sijn gemelde brief af te senden, en soo heb ik hem weeder overgegeeven aan mijn heer Archer om hem te stellen in hand van sijn Edelheid. Ik meen dat de zaaken in Canton so wel afgeloopen sijn, datse sul „len konnen toereikende bevonden worden, om weeder met haar in vriendschap vereenig te worden, kennende eenes deels de Chineesen a menschen die de reden opvolgen, en anderen deels de regtmaatige oorsaaken die de heeren hollanders gehad hebben om sulke vervloekens waardige rebellie te straffen, in dewelke de grootste buijtenspoorigheeden gepleegt sijn, sijnde sulks gefondeert op waare redenen van staat; ik geen dierhalven aan uwe Edelheiden alle de andere heeren raaden dit aangenaam nieuwes 1717 „ 6 1856 nieuwes, en verseekere haar, dat men al het goed Gevolg daar van verschuldigt is aan de groote Capaciteit en besonder voorsigtig gedrag waarmeede mijn heer Archer de saak en be„ stuurt heeft, overweegende dit gantsche ge„ wichtige werk met veel rijxheid; Ik blijf alhier verwagtende, waar in aan uwe Edelheid en de verdere heeren raaden mag konnen behaagen met hertelijk toegene„ gendheid /:onderstond:/ mijn Heer /:lager:/ uwe Edelheids en Verdere Heeren Raa„ den Toegenegene en Dienstwillige Vriend /:was geteekend:/ Manoel Pereijra Continho. Acordeert. end huijsen aer Secret:s ƒ 1 9
English
1857 Short summary of all European military and seafaring persons who, as of the last of June 1741, were mustered throughout the whole of India and found to be present, namely: 9683 heads of the militia, as follows: 2188 heads at Batavia and outposts 64 ditto at Cheribon 335 ditto at Bantam 24 ditto at Lampong Toelang Bauwang 31 ditto at Timor 604 ditto at Amboina 351 ditto at Banda 427 ditto at Chormandel 853 ditto at Macasser 506 ditto at Ternaten 1655 ditto at Ceijlon 912 ditto at Mallabaar 51 ditto at Souratta 794 ditto at Java's North East Coast 23 ditto at Jambij 8818 heads carried forward 9683 8818 heads brought forward 414 ditto at Malacca 197 ditto at Bengalen 42 ditto at Persia 184 ditto at Sumatra's West Coast 28 ditto at Palembang 9683 heads of the militia. 5759 heads of the seafaring branch, both here in the roads and on the ships and other vessels being in the Indian seas, as well as assigned to the aforementioned outer offices. Note: Cape of Good Hope is not included here, because the crew stationed there provides no service here in India; nor are the pensioners, the condemned, and those lying in the hospitals listed. 15442 heads in total. Batavia, the last of March, in the year 1742. Signed: Th:s van Spreekens. Agrees: G: Cluijsenaer Secretary 1858 To His High Nobility, the Right Honorable, Highly Esteemed Lord Johannes Theedens, Governor General, together with the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies. High Noble, Highly Esteemed Lord and Right Honorable Lords, The undersigned Commander and Master of Equipage having been handed, by order of Your High Noble, an extract from the dispatch from the Fatherland under date 15 March 1741 concerning how poorly laden the return ships would now arrive there in comparison to earlier times, and for which reason the Right Honorable, Highly Esteemed Lords Directors of the General Netherlands Chartered East India Company were pleased to send over a list or calculation regarding the lading of the repatriating ships according to the book of the Lord Director Decker done in the year 1689, which was handed to him on 27 January of this year in order to be provided with a report thereon; thus he has the honor to make known to Your High Noble in all humility that that calculated list, containing a comparison of the following four shipments, namely in the years 1692, 1708, 1739, and 1740, showing how much weight the return ships in the year 1692 carried away more than in the other three years, has been accurately investigated by the undersigned; and who hereby testifies in truth that the goods are presently stowed away so properly in the holds of the ships (which have been made so large by moving the bulkheads that they cannot be any larger, since all the return ships must already stow more than thirty leagers of drinking water in their spaces between decks by reducing the water hole) as (in his humble judgment) could be done by anyone. However, it does indeed happen that some ships could stow more weight in their holds than they come to do, being caused because once the project has been fulfilled, sometimes a space comes to remain open where some 40 to 31 packs of linens could still be stowed, and which empty space is then filled up with pepper (which adds little weight), sometimes for the reason that one has no more Homeland goods on hand, or also in order not to break the arrangement that has been made in the distribution of the return cargo over the six respective Chambers. To show Your High Noble that ships have indeed returned from this capital place that formerly hauled away excessive weight according to the size of the holds, the ships Hilverbeek and Everswaard, both departed from here in the year 1740, measuring 145 feet, may serve as an example among others, the first having had in weight in its hold 929330 lb and the latter 827989 lb, and above and beyond that also 172 chests with Chinese porcelain along with 6 lasts of rice for the Cape. Finally, the undersigned has experienced that ships of equal charters carrying an equal cargo, the one draws 3/4 or 1 foot deeper than the other, because a new hull does not draw as deep as an aged, heavily repaired, and water-soaked ship. Wherewith, hoping to have complied with the honored order of Your High Noble, I remain with due respect, High Noble, Highly Esteemed Lord and Right Honorable Lords, Your High Noble's very humble and obedient servant, Signed: A: Guldenarm In margin: Batavia, 20 March in the year 1742 Agrees: Cluijsenaer Secretary
Dutch transcription
1857 Korte 'Tsamentrecking van alle Europise militairen en Zee¬ varende Persoonen dewelke on¬ der ult„o Junij 1741. door gantsch India gemonsterd en in wesen sijn bevonden te weeten. 9683 Coppen van de Militie als 2188: Coppen op Batavia en buijten posten do 64: _:o „ Cheribon 335: _:o „ Bantam 24: _:o „ Lampong Toelang Bauwang 31: _:o „ Timor 604: _:o „ Amboina. do 351: _:o „ Banda 427: _:o „ Chormandel „853: _:o „ Macasser 506: _:o „ Ternaten. 1655: _:o „ Ceijlon. 912: _:o „ mallabaar _:o 51:— Souratta. „ _. o „ Javaas N„t Oost Cust 794:— „ Jambij 23: _. o 9683: 8818: Coppen die Transporteere. A 9683. 8818. Coppen P„r Transport 414. _:o op Malacca. 197. _:o„ Bengalen 42. _:o„ Persia. do. 184. _:o „ Sumatras west Cust 9o. 28. _:o „ Palembang. 9683: Coppen van de Militie. 5759. Coppen van de Zeevaard„ soo alhier ter Rheede en in d' Indiase zeen sijnde scheepen en. andere vaartuijgen, mitsga„ ders op de voornoemde buijten Comptoiren bescheijden. ta N„t Cabo de Goede hoop is hier niet onder gereekent, om dat de daar bescheijdene manschap alhier in India geen dientt komen toebrengen, ook sijn niet ge¬ steld de Gegagieerdens, gecondemneerden 15442: Coppen in 't geheel en 1717 F 1858 en die inde hospitalen Leggen /:onderstond:/ Batavia adij ult„o maart a:o 1742. /:was /geteekend:/ Th:s van Spreekens. Acordeert Gee „Cluijsenaer Secret:s vlinen Aan zyn Hoog Edelheyt den Wel Edele groot Agtb=re Heere Johannes Theedens Gouverneur Generaal Benevens De Wel Edele Heeren Raaden van Nederlands Jndia Hoog Edele groot Agtbare Heere en Wel Edele Heeren Den ondergetekenden Commandeur en Equipagie„ meester door ordre van uw hoog Ed:s ter hand gestelt synde een Extrakt uyt de Patriase missive sub: dato 15 Maart 1741 Concernerende hoe wanladen thans de Retour scheepen in vergeleking van vroeger tyden aldaar zouden aanlanden, en om welke Reden de Wel Edele hoog agtb=re heeren bewint hebberen der generale Nederlandse g'Octroijeerde Oostindische maatschappye een lyst of uyt reekening wegenst beladen der Repatrieerende scheepen naar t boek van den heer Bewinthebber Decker in den Jaare 1689 gedaan, hebben gelieven over te senden welke hem op den 27 Jann: deses Jaars inhandigt is om daar op gedient te werden van berigt zo heeft den zelven d'eer uw hoog Ed:s in alle onderdanigheyt bekent te maken dat die Uytgerekende lyst Behelsende Een vergelyk op de volgende vier besendingen te weeten in den Jaare 1692„ 1708„ 1739„ en 1740 met aantoning hoe veel swaarte de Retour Scheepen in den Jaare 1859 169 2 meer 1692 Meer hebben weg gevoerd dan in de overige drie Jaaren door den ondergetekende naukeurig is ondersog en die by deese in waarheyd betuygt, dat de goederen tans in de Ruymen der scheepen (:die soo groot ge„ maakt zyn door t versetten der schotten dat de zelve niet grooter kunne vallen dewyl reeds al de retour Scheepen in haar hok tusschen deke meer dan dertig leggers drinkwater door t ver„ kleenen van t watergat moeten bergen:) sodanig gelijden weg gestuwt werden als (: na zyn gerin Oordeel:/ door imand zoude konnen geschieden dogt gebeurt wel dat eenige scheepen meer der swaarte in haare Ruymen soude konnen bergen dan dezelve komen te doen veroorsaakt werdende door den t project voldaan zynde somtyds een plaats komt open te blyven daar nog wel 40: 2 31 packen met lywaaten soude konnen geborgen werden en welke ledige plaats dan wel met peepe (:dat wynig zwaarte by brengt) werd volgemaakt somwylen om Reeden dat men geen vaderlands goederen meer aan handen heeft, of ook om de schicking die gemaakt is in de verdeeling der Retoor over de ses respective Caameren niet te broeken, om uw hoog Ed:s aan te toonen dat van deese hooft plaatse wel scheepen zyn geretourneert die al eer Excessive swaarte na de groote der Rugmen hebben weg gesleept soo zullen onder andren tot een voorbee streeken de scheepen Hilverbeek en Everswaard bey¬ den in den Jaare 1740 van hier vertrocken groot 145 voeten hebbende de Eerste aan swaarte in zyn Ruim 1717 1860. Ruym gehad 929330 lb ende laaste 827989 lb en daar en boven nog 172 kassen. met Chineese porcelynen ner„ vens 6 lasten ryst voor de Caab Eyndelyk heeft den Ondergetekende ondervonden dat scheepen van Equale Chartes een gelyke lading in hebbende de eene /4 of 1 voet dieper gaat dan 't andre door dien Een Nieuwe Boodem so diep niet trekt als een be„ jaart, swaar vertimmert en door watert schip waar meede verhoopende aan de ge Eerde ordre van uw hoog Edelens voldaan te hebben blyve met schuldig Eerbiet /:onderstont:/ Hoog Edele groot Agtb=re Heere en Wel Edele Heeren /:laager:/ Uw hoog Edelens seer nedrigen en onderdanigen Dienaer /:was getekend:/ A: Gulden arm /:in margine:/ Batavia den 20 Maart A:o 1742 accordeert le Cluijsenaer Secret:s eer 9
English
Right Honorable Sir Hermanus van Suchtelen First Councillor and Director-General of the Netherlands Indies By us, the undersigned, as ordinary commissioners of the company warehouses on the islands of Onrust and De Kuiper, for the shipment of black pepper to the Netherlands since the 1st of September 1741, there has been heaped and brought to the island of Purmerend, and also properly dispersed and destroyed there, a quantity of 16317 lb: or 1½ per cent of dust removed from a quantity of 1088480 lb: shipped for the respective chambers as follows: 325463 lb: for Amsterdam per the ships Amsterdam - - - lb: 127302. D'Annanas - - - lb 100937 Horstendaal - - - lb 97224. for Zeeland per the ships 266176 lb 't Huijs ten Duijn lb: 120841. Marseveen - - - lb 145335 155572 lb for Rotterdam per the ship Ruijven 182214 lb for Delft per the ditto Strijen 45000 lb for Hoorn per the ditto Abbekerk 114055 lb for Enkhuizen per the ditto De Oude Zijp We hope hereby to have complied with Your Right Honorable's respected order and call ourselves with all due respect, underneath was written, Right Honorable Sir, lower, Your Right Honorable's humble and obedient servants, was signed, W: H: Zulss and O: W: D: Vechmeling, in the margin, Onrust in the company warehouses the 4th of January 1742. Agrees. W. Sluijsenhaer secretary 1861 C 1717 9 1863 Answered. Instruction for the Honorable Hugo Verijsel, Commissioner over the affairs on and along Java's North-East Coast, to serve for direction and compliance both re- garding the treating and negotiating of peace with the Su- suhunan and the renewing of the former contracts, privileges, and charters succes- sively granted to the Honorable Company, to bring to an end the present war. Ampliations and mitigations of the claims along with some fur- ther provisions upon the adjoining instruction such as were resolved in the Council of India on the 29th of March of this year and are noted here for the direction and compliance of the Honorable Hugo Verijsel, Commissioner on behalf of the General Netherlands Company on Java's North-East Coast. Preliminary Points That the sovereign will have to obligate himself to regard all such Chinese who did not profit from the amnesty, according to what is proposed in the 5th and 11th arti- cles of the contracts concluded on the 24th of September 1646 and 28th of February 1677 with His Highness's prede- cessor, not only as common en- emies, but also to have all of the same, in so far as they might be found on Ja- vanese soil, without delay exterminated, eradicated, and put to death, without allowing any of them to re- main alive under the pretext that they had embraced the Mahomedan faith or were inclined and ready to embrace the same, to the end that that scum may be completely expelled from that coast and tranquility may thereby be so much the more secured. Answer by the Honorable Hugo Verijsel, Com- missioner over the affairs on and along Java's North-East Coast, to- gether with Joan Herman Theling, second in the afore- mentioned commission, pur- suant to Your High Right Honorable venerated order contained in the separate letters of the 30th of December 1741. Since the cir- cumstances of affairs, wherein Your Honor has advanced, seem to have mandated deviating so far from our given order regarding the amnesty for the Chinese nation there that Your Honor has effected the opposite measure after proper deliberation of matters and on the presupposition that this would be much more honora- ble or reputa- ble for the Netherlands Com- pany than the pub- lication of the said amnesty, one has been willing to appro- bate it, and Your Honor is hereby quali- fied to pro- ceed further with those affairs on that footing to achieve the objective of this government. 1717 The reasons why the amnesty with re- spect to the Chinese was not put into effect in the manner that Your High Right Honorable ordered us by missive of the 14th and 28th of November past, Your High Right Honors will find contained in our submission on the 30th of November and 12th of December, where- as, on the contrary, to Your Right Honorable Sirs, by our letters of the 24th of December 1741 and 20th of January of this year, it will be evident that, to fulfill the considerations that Your High Right Honors were pleased to supply to us in the aforementioned letters of the 28th of November, we have taken another course upon a prompt and mature deliber- ation with the Chinese Captain Que Yonko, which appeared to us much more honorable for the Honorable Company, considering the state in which the Chinese find themselves at present, and of which we look forward to the success daily, as Your High Right Honors will further learn, in fulfillment of this point, of the willingness of the Emperor to exterminate the Chinese, from his letters received here on the 6th, 12th, and 23rd of December, as well as 9th of January 1742, and that this arti- cle has partly attained its con- clusion and was put into effect by Raden Adipati and other regents, Your High Right Honors may, if it pleases you, ob- serve from our separate let- ters with their enclosures dated the 24th and 28th of December from the Japara and Pagal 1864 servants.
Dutch transcription
Wel Edelen Achtb: Heer Hermanus van Suchtelen Eerste raad en directeur generaal van Nederlands India door ons ondergetekende als ordinaire gecommitteerdens van de neg: packhuijsen ten Eijlanden onrust ende Cuijper is ter afscheep van zwarte peeper na nederland sedert p=mo september 1741. gehaapt en op 't Eijland Purmerent gebragt mitsgaders aldaar behoorlijk verspreijd en vernietigt een quanteijt van 16317 lb: off 1½ p:r C„to stoff gehaald uijt een quantiteijt van 1088480 lb: voor de respective kamers afgescheept als. 325463 lb: voor amsterdam p:r de scheepen amsterdam - - - lb: 127302. d'annanas - - - „ 100937 horstendaal - - - „ 97224. voor Zeeland p=r de scheepen 266176 „ 't huijs ten duijn lb: 120841. marseveen - - - „ 145335 155572 „ voor rotterdam p:r 't schip Ruijven 182214 „ „ Delft - - „ „ _:o strijen 45000 „ „ hoorn — „ - „ „ d:o abbekerk 114055 „ „ Enkhuijsen „ „ _:o de oude zijp verhoopen hier mede aan uwel Ed: gerespecteerde ordre voldaan te hebben en noemen ons met alle schuldige Eerbied/ onderstond:/ wel Edelen Achtbaren Heer (:lager:) uwel Ed:s agtb: onderdanige en Gehoor„ same Dienaaren /:was getekent:/ W: H: Zulss en O: W: D: vechmeling in margine onrust in de neg: packh: den 4. ' Januarij 1742. — Accordeert. we Sluijsen haer secret:s 1861 C 1717 9 1863 Beantwoord. . . Ampliatien Instructie en mitigatien door den Ed:e Heer voor den E Hugo der pretensien mits Hugo verijsel Com„ verijsel, Commissa„ „gaders eenige ver„ „missaris over de zaken ris over de zaken „dere dispositien op en Langs Javas op en Langs Iavas op nevenstaande Noord-Oost Cust be„ Noord=oost Cust om „nevens Ioan Herman Instructie sodanig te dienen tot narigt die in Rade van Theling tweede in op¬ en opvolginge so om„ gem: Commissie na„ India op den 29:e trend het handelen volgens uw hoog Ed:le Maert deses Jaars en tracteeren van Agtb: gevenereerde zijn genomen en vreede met den soe„ order vervat bij aparte alhier werden ge„ soehoenang als het „noteert ter narigt Letteren van den 30:e renoveeren der vorige en opvolginge van December 1741. Contracten Priviligien D E Hugo venijsel en octroijen succes„ Commissaris van sive aan d' E: Comp: wegen de Generale verleend tot het ten Nederlandse Comp: eijnde brengen van Comp: op Javas den presenten oorlog Noord-oost Cust sal mogen en moeten werkstellig gemaakt Preliminaire Poincten Naar dien de om„ dat den vorst zigh de reedenen waarom standigheeden van de amnestie ten aan„ zal moeten verbinden saken waarinne om alle sodanige „sien der Chineesen VE: heeft gevenseert niet is werkstellig„ Chineesen die van schijnen geboden de amnestie welkers gemaakt in voegen publicatie als te werden publicatie VE: bereets als uw hoog Edele te hebben om van is aan bevolen bij brie„ onse gegevene ordre groot agtb: ons hebben „ven van den 14. ' 28:' ten opsigte der gelieven aan te schrijven amnestie voor november passato bij missive van den 14:' de Chineese natie niet mogten hebben en 28:' 9ber: zullen uw aldaar in zoo ver„ geprofiteert navol„ hoog Edelens vervat vin„ aff te wijken dat „gens het voorgestelde „den bij onse submissie VE: het nevenstae geinc:t: en aparte lette„ bij het 5:' en 11:' arti„ demiddel na „ren van den 30:' 9ber: „cul der Contracten en 12:' december waar een goed overleg op den 24:' 7ber: 1646. van zaken en uijt en tegen uw Ed: groot en 28. ' feb: 1677. met presuppositie da Agtb: bij onse brieven zijn hoogheijt aante zulx veel honore van den 24:' xber 1741. cesseur gesloten met „belder of reputa en 20:e Januarij deses alleen aante sien tieusen voor de Jaars zal Consteeren voor algemeene vij„ nederlandse maat dat wij ter voldoeninge „anden maar ook schappije Zoud der Consideratien die 9 alle deselve in soo uw hoog Edelhedens weesen dan de pu verre die op den Ja„ ons hebben gelieven te Elicatie van ged „vaschen bodem mogten suppediteeren bij meer amnestie hebben te vinden zijn zonder werstellig gemae melte Letteren van uijtstel te laten ver„ heeft men wel den 28:' november wij „delgen uijtroeijen willen approbee Eene andere weg hebben nen en VE: bij en doodslaan zonder ingeslagen op een radin„ desen qualifica eenige van dien in „ge en rijpe overwee„ ren om op dien „ginge met den Chineesen het Leeven temogen voet met die Luijtenant que Tonko laten op pretext affaires maer die ons veel honorabelde dat deselve het voort te gaan voor d' EComp: is te voren Mahometaanse ter bereijking van gekomen aangesien geloof aangenomen het oogmerk dese de staat waar in hadden of genegen do en de Regeering. 1717 de Chineesen zig thans Genegen en gereed van bevinden en waar ordre waren het zelve van wij het succes aan te neemen dagelijks te gemoet zien gelijk uw hoog ten eijnde dat ge„ Edelen groot agtb: ver„ spuijs in het ge wijders ter voldoening dat van dit Poinct of de taheel van die Custe bereijdwilligheijt van mag afgeweest den Keijser om de Chi„ en de ruste hier „neesen te verdelgen door des te ver zal tevaren komen uijt desselfs schrijven sekert worden or alhier ontfangen op den 6:' 12:' en 23:' xber: mitsgaders 9:e Janua: 1742. en dat dit arti„ „cul ten deele zijn be„ slag heeft erlangt en door Radeen Adepattij en andere regenten is werstellig gemaakt zullen uw hoog Ed=le groot Agtb: des gelus„ „tende kunnen b'oogen uijt onse aparte lette„ „ren dies bijlagen de datis 24:' en 28:' xber uijt die den Japara„ sche en Pagalsche 1864 bediendens puta de aat ged bbe a el bee ica ali
English
servants, the dates 20th and 29th December 1741, as well as from the translated Javanese letter of the governor of the western coast, Adepattij Djaja Ningrat at Pacalongan, received on the 3rd of this month, so that we, under the favorable interpretation of Your Right Honorables, maintain that with the division we have brought about between the Javanese and the Chinese, through which lately necks were broken and others were driven to flight, the article has been sufficiently accomplished and effected, and therefore cannot be carried further into execution before and until a separation occurs between the well-disposed and the malevolent Chinese, for which we have taken the required measures, as appears from three Chinese copies of translations dated 16th and 28th December 1741 and 10th January, which the aforementioned Que Tonko has dispatched with three well-known Chinese who have been held in detention here. To this end, the Prime Minister seems to pave a further way by his letter of the 14th of this month received here, in which he mentions that he will attack to the best of his ability and destroy the furious Chinese who do not declare themselves or are not inclined to seek pardon from the Company or the Susuhunan, for which purpose he meanwhile enticed the Chinese amicably in order to let them know whether they might be inclined to submit themselves as before. Whereupon we have served that shrewd statesman in rescript that the Chinese were the Company's subjects according to the contracts and therefore had to address themselves to her, as the pardon granted by the Emperor could serve to no satisfactory contentment for the Company; so that we do not doubt but that further reflection will be made upon this by the Kartasura court and our further aim will be facilitated. 2nd Article. To demand from the Susuhunan the restitution of all the military and further servants of the Honorable Company, together with their wives and children who, at the beginning of the recent war, might have been found in the Kartasura fortress and elsewhere, and are still alive as well as within His Highness's power, even if they or any of them might be found disinclined to return to the Company's side, against which not the least hearing shall be granted, but they must be restored without any omission in that regard. From our letters addressed to the Emperor dated 24th December anno 1741 as well as 10th January 1742, and also from those to the Prime Minister of the 9th and 15th of this month, it will appear to Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs that we have insisted with the Prince regarding the adjacent article, and he, in his rescript received here on the 23rd December, is not disinclined to comply with it; although, in a letter of the 5th January and received here on the 9th thereafter, he requests that the garrison at Kartasura may remain to stand guard after the example of his ancestors, for which two reasons might be given: namely, that the Prince might be apprehensive that they will bring to light many unedifying matters, such as the circumcision, the treatment of Commandant van Velsen, and so forth, or rather that some of the common sort are afraid they will be punished, because from some accounts and other circumstances it may be sufficiently deduced that they have been negligent in the required fidelity to the aforementioned Commandant and other officers, so that they will have requested the Emperor to be allowed to remain there. Whereupon we have answered the Prince as Your Right Honorables will find contained in letters of the 10th January. But if credence may be given to various oral accounts, which are confirmed by Fredrik Watraed who fled from Kartasura, the Prince is having clothes made for the officers and soldiers, for which alone is being waited. Therefore, we deem that nothing further can be done here than to await the Emperor's promises and meanwhile persist in the demands already made. In the outgoing writing of this government of today, mention being made of these garrison troops, the fulfillment of our order granted therewith may be expected, and no further mention thereof is made herein. 3rd Article. That the Javanese who appeared in arms have all withdrawn again upon the Emperor's given order, except those posted at Passourouang and Sourabaija, is a consequence of the promise made by the Adipati on behalf of his master; but that the aforementioned peoples at both mentioned places have not retired, and on the contrary at the first-mentioned place still commit hostilities, is just as unedifying as the excuse offered by the Emperor regarding their distance is unacceptable; therefore Your Honors shall find in the letter accompanying this, as has already been put into effect by us, as a true token of affection and for the cultivation of the ancient friendship and alliance between the Mataram Court, as appears from our letters to the Prime Minister in that regard dated 23rd and 26th November as well as 7th December, and also from those to the Raden Adipati of the 15th, 23rd, and 28th November:
Dutch transcription
bediendens de gedagte„ „kening 20:e en 29. de„ cember 1741. mitsgad=rs uijt de translaat Ja„ „vaanse brieff van den wester strand Gouver„ neur Adepattij dja„ „ja Ningrat tot Pa„ „calongan op den 3=e deser ontfangen des wij onder gunstige welduij„ „dinge van uw hoog Edel„ „heedens sustineeren dat met de verdeeltheijt die wij tusschen deza„ „vanen en Chineesen bewerkt hebben /waar door verleeden hals gebroken en andere op de vlugt gedreeven zijn de Particul genoeg„ „saam volbragt en ge„ Effectueert is en over„ „sulks niet verder ter uijtvoering kan gebragt werden voor en al eer een scheijding komt tusschen de goede en quaedwillige Chi„ „neesen waar toe wij de 1717 de verEijschte maat„ „regels hebben genomen blijkens drie Chineese Copias translaten de datis 16:' en 28:' xber: 1741. en 10:e Januarij die den meerm: que Tonko met drie wel bekende Chineesen die alhier in detentie heb¬ „ben geseten heeft verson„ „den hier toe schijnt den rijx bestierder nog een nader weg te banen bij zijn brief van den 14:e deser alhier ontf: waar bij leijmentie maakt de woedende Chineesen die hun met declaneeren of genegen zijn om partan te ver„ „soeken van de Comp: off den soesoehoenang te zullen attacqueeren na vermogen en hun te vernielen ten welken eijnde hij de Chineesen intusschen aanloekte in der minne omt 1865 hun hun te Laten of hij mo¬ „gelijk genegen waren zig invoegen als voren te onderwerpen, waar op wij dien door slepen staatsman in rescrip„ „tis hebben gedient dat de Chineesen Comp:s onder„ „danen waren blijkens de Contracten en dier „halven zig aan haer moesten addresseeren also het pardou dat den Keijser verleent tot geen voldoenende satisfactie voor de Comp: konde strecken des wij niet twijffelen of door het Cantasoerase hoff zal hier op nader re„ „flescie geslagen. en ons verder oogmerk gefa„ „lititeerd werden. — 2. Articul van den soesoehoe„ bij onse missiven aan den Keijzer gerigt „nang te Eijsschen de datis den 24. xber: de restitutie van a„o 1741. mitsgaders alle de militairen 10:' Januarij 1742. zoo meede bij die aan den en verder dienaren bij het heden af „gaand schrijvens deser regeering nopens dese bezet telingen mentie werdende gedaan van rijks zal 1717 te 1866a zal men de vol„ Rijksbestierder van van d' E: Comp: „doening onser den 9:e en 15:e deser zal met en benevens daarbij verleende uw hoog Ed=le groot ordre te gemoet der zelver vrou„ Agtb: tevoren komen sien en daervan dat wij bij den vorst „wen en Kinderen bij desen geen geinsteert hebben no„ dewelke haar met nader gemag doen. „pens het nevenstaande den aanvang van articul en hij bij des„ den Jongsten oor„ „selfs rescriptie al„ hier op den 23:' xber: log in de Cartasoe„ ontfangen niet onge„ „rase vesting en „negen is daar aan Elders mogten te voldoen, alhoewel hij bij een brieff van hebben bevonden den 5:' Januarij en en als nog in alhier op den 9:' daar Levenden Lijve ontfangen versoekt mitsgaders onder dat de besettelingen zijn hoogheijts magt tot Cartasoera mogen blijven wagt houden te vinden sijn, schoon na het voorbeelt dat deselve ofte eeni„ zijner voorvaders ge van haar ongene„ waar van twee rede„ nen te geven zijn, na¬ gen mogten bevon„ „mentlijk dat den vorst den werden om tot mogelijk bedugt is, zijlieden veele onstigte„ Comp:s weder over lijke zaken als de be„ te komen waar „snijdenis de behandeling geen tegen tegen den Commandant Geen het minste van Velsen en wesmeer gehoor zal mogen aan den dog zullen verleend maar de brengen dan wel sommi„ „ge van het gemeen be„ „selve gerestitueerd „vreest zijn zijlieden moeten werden zon„ gestraft sullen werden door dien uijt eenige re„ „der daer omtrent „lasen en andere om„ eenigzints inge„ standigheeden genoeg„ „breeken„ blijven. „saam aftelyden is. datze nalatig zijn geweest in de verEijschte getrouwigheijt aan den meerm: Commandant en aude officieren des zijden Reijser zullen versogt hebben aldaer te mogen verblijven waer op wij den vorst hebben geantwoord invoegen als uw Hoog Ed: Agtb: sullen vervat vinden bij Letteren van den 10:e Januarij dog indien men ongeloof mag slaan aen diverse mon„ „delinge relasen die door 1717 1866. 6 door den van Cartasoe„ dat de Javanen die zig in de wapens „ra ontvlugten fredrik vertoont hebben watraed geconfirmeerd weder alle op 's keijsers werden, zouden vorst gestelde ordre excepto klederen voor de officie„ die tot Passourou„ „ren en zoldaten laten maken waer na eenelijk ang en sourabaija geposteert leggen, zijn gewagt wierd oversulx afgetrocken is een wij vermeenen dat gevolg van de geda„ hier verder niet aen„ „ne promesse door gedaen kan werden, den Depattij uijt dan de beloften van den name zijner meester keijser aftewagten maer dat de Even en intusschen blijven gem: volkeren ter beijde persisteeren bij de reets gen: plaatsen zig gedane instantien niet hebben gereti„ reert en in tegendeel 3: Articul ter Eerstgem: plaatse dat dit bereets bij Gelijk dan almeede nog vijandelykheden ons is werkstellig ge„ plegen is alsoo zo tot een waare blijk „maakt Consteert bij ontstigtelijk als de onse brieven aen den van genegentheyt rijxbestierder dier Keyzer gecarteerd de en tot het Cultiveren „wegens g'apperd excus datis 23:' en 26. 9ber: mitsgaders 7:e xber: nopens de verheijt den van d' oude vriend „selve onacceptabel dier zo meede bij die aan en bondgenoot„ „halven zal VE: de den Radeen HDepattij nevens desen overgaande van den 15:e 23. ' en 28. „schap tusschen het Mataramsche november: Brieff
English
November that the letter to the court and its prime minister had been willing to this, you, Right Honorables, will find contained in their missives received here on November 25 and December 6; that all the Javanese taken up in arms who found themselves in Tegal, Surabaya, Passourouang, Japara, and elsewhere, where they might also have been equipped for war, are again discharged and each dismissed to his dwelling place; and that they are moreover forbidden from committing any hostilities against the forces of the Honorable Company. — Article 4 That this last preliminary point has not been settled occurred partly because we maintained that the contracted delivery of rice and its stipulated moneys for the garrisons belonged under the formal or essential peace articles as a matter that must follow of itself; and partly because you, Right Honorables, were pleased to order us by separate missive of November 28 that we had to take care not to become further entangled in the matter serving principally than had already occurred, as we were to be provided with your Right Honorables' respected orders and pleasure; wherefore we have not dared to express ourselves on behalf of the Company, yet privately and as if of our own accord we effected the opening of the rivers to facilitate the bringing in of rice for cash payment, as you, Right Honorables, will find contained in our letters of November 23 and December 27 written to the Emperor and regent, as is further confirmed by the verbal promises of the latter mentioned in our humble separate missive of December 28; which requests and promises certainly would have been of effect if the bleak West Monsoon had not for some days broken through so strongly, which makes the native pilots afraid to venture out to sea with their small vessels. — Principal Peace Articles Article 1 Because this is a point that serves as the foundation of all peace treaties, this is passed over as a matter of course. Concerning the restitution to the Susuhunan of the lands conquered by the Prince of Madura by force of arms, the Emperor, in our opinion, might well be persuaded, especially if the lands invaded by the said prince were restored again to the Emperor in full ownership; wherefore we request you, Right Honorables, that we may be provided with your respected orders regarding this point, but since Mataram prince, and the Honorable Company through Adipati Isjacraningrat, serving as a recommendation to the laying down of his arms against the Emperor's forces, and that this article has taken effect on Surabaya and Passourouang, we have had the honor to apprise you, Right Honorables, in our humble separate letters of December 24; as such may also be seen by missives of the 14th, 17th, and 21st of December, as well as the 19th and 29th of the same month, and further we do not doubt whether we shall at the first opportunity receive desired news from Surabaya and Passourouang, at least if one may give credence to the contents of the Emperor's letter dated January 5th. The delivery of the contracted rice has been included among the preliminary points in order to be provided therewith the sooner, and therefore this demand of the contracted rice for the year 1741, which His Highness is held and obligated to deliver alongside the moneys stipulated in the contracts stipulated and agreed, both in reduction of his arrears and for the payment of the Kartasura garrisons, with this reservation nevertheless that in case the ruler or his people might make known their inability to contribute the owed moneys, that in such a case Your Excellency will have to have to proceed to accept from them in its place as much rice as might be obtained in reduction of the said debt, in order thus by one way or another to bring in and gain mastery over the arrears of the Susuhunan. With respect to this point, it is expected that the tenor of the order contained in the instructions shall be complied with. As to the independence of the Prince of Madura and his descendants, Your Excellency will first and foremost have to test and apply all possible efforts thereto, whether the prince will not be willing to be content and retire from those lands with the attainment of his long-harbored objective, namely to the Emperor must at the earliest be given, assumed, and the effect thereof ensured that, in case upon the receipt thereof Your Excellency has received no certain reports regarding the departure of those forces, you must keep them in until such time as Your Excellency shall have obtained assurance of their retreat. That to the Honorable Company by His Highness order also be made as soon as possible this delivery shall have to take place, and upon the first good opportunity it will have to be insisted upon and urged for its speedy delivery. First, that His Highness shall have to leave and maintain in full vigor all contracts that have been made and concluded between His Highness and his ancestors on the one side and the Company on the other, in so far as they shall not be contradicted in the treaty to be made, along with the further privileges and charters successively granted to the Honorable Company. Secondly, that the Susuhunan shall not be permitted to demand or claim anything from the Prince of Madura, who has been taken under the protection of the Honorable Company, whether on grounds of vassalage or otherwise.
Dutch transcription
November dat den Mataramsche rijk brieff aan den madureesen prins„ vorst en desselfs eerste en d' EComp:e door Adepattij Isja„ minister hier toe bereijd„ den Keijser ten eer„ willig zijn geweest „craningrat, ten „sten zal moeten zullen uw. hoog Edelhee„ deerende recomman„ „datie tot het neder„ „dens vervat vinden bij ondergesteld en daer „leggen zijner derselver missiven van het Effect be„ wapenen tegens alhier op den 25:' 9ber: „sorgt werden dat 's keijsers volkeren en 6. decemb: ontfangen ingevalle op den en dat dit articul zijn alle de inde wape„ ontfangst van dien beslagh heeft bekomen „nen getrockene Ja„ VE: geene zeekere op Sourabaija, en Pas„ berigten wegens den „vanen die zig op „sourouang na hebben afmansch van dat wij d' Eer gehad uw hoog Tagal, sourabaija volk mogte aan„ Sp Edele groot Agtb: Passourouang Ja„ handen gekomen te bedeelen bij onse Z wesen, moeten in„ „para en Elders onderdanige aparte Letteren van den 24. xber: houden tot zoo lange waer deselve zig tie VE: van dies re„ zo als zulken meede ten oorlog uijtge„ te traite verzeekering tesien is bij missive van „rust ook mogten zal hebben erlangt. he den 14:' 17:e en 2:' xber: bevinden weder mitsgaders 19:' en 29. afgedankt en derselver maand verder een een ieder na twijffelen wij niet ofer na zijne woonplaats sullen ter eersten gelee„ gentheijt een gewenschte gedimiteert werden tijding van sourabaija or mitsgad=rs en 1717 do en passourang bekomen mitsgaders deselve ten minsten zo men daer beneevens ge„ geloof mag slaan aan interdiceert het den inhoud van 's keijsers pleegen van eenige brieff in dato 5:e Januarij. vijandelykheeden tegens de volkeren van d' E: Comp:. — 4. articul De Levenantie van Dat dit Laatste Dat aan d' EComp: de gecontracteerde preciminair poinct door zijn hoogh:t niet is wenstellig ge„ rijst heeft men onder order almeede sij de preliminair po„ „maakt is geschiet eens spoedig doenlijk incten begreepen „deels om dat wij ge„ om des 't eerder sustineert hebben dat zal moeten ge„ daar van voorsien „ de gecontracteerde Le„ schieden dese veran„ te weesen en daerom verantie rijst en dies „tie van de gecontrac„ sal daer op bij de gestipuleerde pennin„ eerste goede occase „teerde Rijst voor „gen voor de besettelin„ ring k moeten gestaen langt het Jaar 1741. de: gen sorteerde onder en op dies spoedige welke sijn hoogh:t de formeele off Effenti¬ leverantie aange„ „eele vreedens articu„ drongen werden. gehouden en verpligt „len als een zaak die is te leveren be„ van zelff moeten neevens de penn: volgen ten anderen bij de Contracten om dat uw hoog gestipuleert 1866 Edele 4. 4. Edele groot Agtb=re Gestipuleert en ons hebben gelieven bedongen, zo in te ordonneeren bij aparte mindering van missive van den 28:' 9ber: dat wij moesten zorge zijne agterstallen dragen ons niet verder als ter betaling zake ten principale der Carta soenasche dienende inte wicke„ len als bereets geschiet bezettelingen, met was, dewijl wij met deese reserve nog„ uw hoog Edelheedens „thans dat inge„ gerespecteerde beveelen en goedvinden stonden valle de vorst voorsien te werden over„ of de zijnen mog „sulx wij ons Comp=e „ten te kennen wegen niet hebben geeven derselver durven uijtlaten egter particulier en als uijt onvermogen tot onse zelff bewerkt het het Contribueer openen der rivieren om dus den aanbreng „ren der verschul„ van rijst voor Contante „digde penningen betaling te faciliteeren soo als uw hoog Edele dat in zo een groot Agtb=re zullen gevalle VE: zal vervat vinden bij onse moeten. Letteren 1717 1867 Letteren van dat is moeten overtre„ 23:' Novemb:r en 27:' „den om dies plaatse decemb: aan den keijzer en rijks be„ zo veel rijst van stierder geschreeven haer te acceptee„ gelijk nader geconfir„ „ren als in min„ meert is, door de mondelijke beloften „dering van gedagte van den Laastgenoem„ schuld mogte we¬ „den bij onse onderda„ „zen te bekomen nige aparte missive van den 28:' decemb:r ten eijnde aldus vermelt dewelcke door den een off versoeken verspre„ anderen weg de „king zekerlijk van agterstallen van Effect zoude zijn geweest indien de meer mette soe„ gure W: Mousson zee„ soehoenang in dert eenige dagen met te palmen en mag„ sterk door gebroken waer 't welk de in„ „tig te werden. „landse piloten bevreest maekt zig met hunne kleijne vaartuijgen op zee te begeeven. — Principale vroedens Articulen 1 ant: Ten opsigte van Dewijl dit een poinct Eerstelijk dat zijn is, dat tot de grondslag dit poinct ver„ sterkt van alle vredens „wagt men dat hoogheijt in volle tructaten ward dit als aan den teneur vigeur zal moeten een saak van selve van d' ordre bij in laten en houden structie vervat zal spreekende gepasseert. werden voldaan alle Contracten die tusschen zijn hoogh:t desselfs voorzaten ten eenre en de Comp: ter andere sijde zijn gemaakt en ge„ „sloten in zoo verre die bij het temaken tractaat niet sul„ „len werden gecan„ „tradiceert nevens de verdere Previle„ gien en octroijen aan 1717 1368 aan d' EComp: successivelijk ver„ nd. Concerneerende de tot de onafhanke„ Ten tweede dat restitutie aan den Eijkheijt van den prins den soesoehoenang soe soehoenang van Madura en van den prins van zijne nakomelingen van de Landen door zal den Keijzer mo„ den prins van ma Madura dewelke „gelijk na onse gedagten dura door de wape„ door d' EComp: nen geconquestreert wel te beweegen zijn zal VE: eerst en voor al wanneer onder derselver alvorens moeten de door gemelde prins bescherming is onderteesten en daer geinvadeerde Landen toe alle mogelyke genomen niets wederom aan den Heij„ devoiren aanwenden „ser in vollen eijgendom zal vermogen of den prins niet wierden gerestitueert zig te vreeden zal te eijsschen of des wij uw hoog Edele willen houden pretendeeren 't zij groot Agtb: versoeken en uijt die Landen retireeren met het om met denselver uijt hoofde van bereijse van zijn gerespecteerde ordres vassalage dan Lang gevoed oogmerk nopens dit poinct te oogmerk namentl: wel andersints mogen werden voorsien maer dewijl om 2:
English
Since we find nothing set down in our Instruction as to how these lands shall be dealt with, and it is a matter of great consideration which in time could be contrary to the interest of the Honorable Company, namely that a prince as enterprising as the Madurese and his sons had a firm footing on Java, whereby they would at all times be able to advance into the heart of the empire with a formidable army, but that his Highness, for himself and his successors, both for the present and the future, shall on the contrary be obliged to promise that prince to leave him entirely independent of him, with his garrisons and descendants henceforth unmolested, and to renounce forever his right to the land of Sidayu over and above the mortgaging of the lands in order to be released from obedience to the Emperor; yet upon finding the contrary, and that the said Pangeran will not well be moved thereto except under promise of some of the same or some other equivalent, along with the fact that one could not obtain from the sovereign the cession of the beaches, which one would not otherwise be averse to giving the Madurese as a tribute in recompense for his faithfulness, 1717 1869 for the benefit of the Honorable Company, without reserving anything directly or indirectly, lands etcetera also to be stipulated by us at the peace, so that the regency thereof may be ceded to the present regent, the eldest son of the Madurese, provided that his father shall have to restore the remaining conquered lands, and the former yield to us the customary tribute, under the further condition nonetheless that the aforementioned land of Sidayu, when the aforementioned regent might happen to succeed his father in the territory of Madura, shall have to pass to his next following brother, or else his eldest son, who in such case shall have to enjoy preference over the brother, seeing that the intention is that the princedom of Madura and the regency of Sidayu may not be held by one single person. This matter, although serving to maintain the Company's credit as insisted upon, we judge to be of little difficulty, because during this war no instances of such coming over were to be found other than only the Ngabehi Setja Negoro, according to the letter of the Jepara servants dated the 17th and 21st of December 1741, which nevertheless seems to have arisen more out of hatred against the regent Adipati Citrasoma than out of affection for the Honorable Company. Upon the fulfillment of the adjacent article of the Instruction, Your Honor shall have to insist, and especially also upon the freedom of the defector Setja Negoro, without there being any intention to examine the reasons for his coming over, as one believes that such, if not for the present, is at least for the future absolutely necessary. Thirdly, His Excellency, in concluding the peace treaty, shall have to give assurance and promise that he will not molest or trouble, for that reason, all those Javanese chiefs, regents, and other Javanese who might have betaken themselves or shall yet betake themselves under the Company's protection and defense. 3. 3. 3. 1717 1870 Although at first glance this seems very salutary for the Honorable Company, and it were to be wished that its interests were looked after by a well-meaning administrator at the court, and also that in the election of such a statesman the most well-meaning were proposed; but on the other hand, the following difficulties arise in this matter, which we take the liberty to present to Your Right Honorable and Worshipful, namely that the Emperor would thus seem to be too restricted in his power and free choice, having no confidence in his principal minister and counselor, or that one would seem to be thrust upon him entirely against his inclination, Whereas in the adjacent instruction this point was included among the principal peace articles, we have upon closer consideration of affairs deemed it best and most advisable to excuse it entirely from the contract that might be concluded between Your Honor on behalf of the Dutch Company and the Sunan, or his express plenipotentiaries appointed thereto; and herewith to order Your Honor, in case the Emperor should appear at Semarang for the aforementioned purpose and Your Honor were to enter personally into negotiation with His Highness, and so consequently on the subject of the troubles that have arisen on Java's Northeast Coast, then Fourthly, that the Sunan henceforth shall have to make the appointment of the Prime Minister with the prior knowledge and full consent of the Honorable Company, and furthermore that the same may not be dismissed from his dignity and office without similar prior knowledge, approbation, and 4. 4.
Dutch transcription
dewijl wij hoe met maer dat zijn om van de gehoor deese Landen zal werden saamheijd van den ho:t voor hem gehandelt niets bij onse keijser ontslagen en zijne suc„ Jnstructie vinden ter te wesen dog bij be¬ neder gesteld, en het buij„ vinding van het te „cesseur, zo voor „ten dien een zaak is Contrarie en dat het tegenwoon¬ van veele Consideratie dien Pangerang daer toe niet wel die in den tijd strijdig „dige als toeko„ te beweegen zal zoude kunnen zijn „mende ter Contrarie wesen dan onder met het intrest der E. zal moeten be„ toesegging van Comp: dat een prins eenige derselve of zo ondernement als loven dien prins eenig ander Equi¬ den madurees en zijne als ten Eenemale „valent mitsgaders zonen een vaste voet dat men van den van hem onaf„ op Java had; waer vorst de afstand door ten allen tijde in „hankelijk met van de stranden staat zoude zijn met niet konde obtina¬ desselfs bezettin„ een formidabele arme ren waer van men „gen en nakome„ tot in 't hart van't rijk andersints niet in te rucken. „lingen voortaan vreemd zoude wesen den madurees eenige ongemoeijt te als in tribuijt in re„ zullen Laten „compens van zijne getrouwigheijt afte en voor altoos geeven. — van desselfs regt 't Land Sidaijo boven de verpanding der rec ten Landen 1717 1869 ten behoeven van de E: Comp: te renun„ „cieeren zonder iets te reserveeren di rect of indirect. Landen &:a voor ons meede bij de vreede te bedingen om 't regentschap van dien aan den presenten regent den oudstecoon van den madurees afge¬ staan te werden mits dat zijnen vader d' overige overwonnen Landen sal moeten restitueeren en d' eerste aan ons op„ brengen het gewoon tri„ „buit onder verdere Con „ditie nogtans dat het voorm: Land Sidaije wanneer den voorm:te regent zijne vader int gebied van Madura mogte komen te succe„ „deeren, zal moeten over gaan op zijne naast volgende broeder dan wel zyne oudste zaan, die in zo gevalle boven de broeder zal moeten genieten de preferentie aangezien de intentie is dat het princendam van madure en't regent schap van sidaijoe door geen een per zoon zal mogen bekleed werden Deese zaak schoon op Op de voldoening van Ten derden sal nevenstaande articúl deselve verstrekt tot zijn Gd: bij het aan mainctien van 's Comp:s der instructie zal VE. der moeten blijven staan Credit geinsteerd dient te gaan vredens en speciaal ook op oordeelen wij van tractaat verseke„ de vrijheijt van de over„ weijnige difficulteijt gekomene setja ne„ „ring moeten geven door dien geduurende R „gora zonder dat desen oorlog geene men van intentie is v en beloven dat voorbeelden van zoda„ de reedenen van sijn nige overkomst te vin„ M den selven alle overkomst te ondersoeken „den zijn geweest dan naer dien men vermeent Javaanse hoofden va alleen den Ingabeij dat zulx is 't niet Setja Negoro volgens voor 't presente ten 100 regenten en andere het schrijven der Japa„ minsten voor 't toeko„ Javanen die haere rase bediendens de dato mende volstrekt noodsakelijk is. 17:e en 21:' xber: 1741. onder 's Comp:s pro„ t welk nogthans meer „texie en beschermin„ uijt haet tegen den re„ „gent Adepattij Tsitra ge mogten hebben soema als wel uijt ge negentheijt voor d' E: begeeven of nog Comp: schijnt ontsproten te zijn sullen komen te begeeven ter dier oorsaak niet sal molesteeren of Lastig vallen. N 3. 3. 3. 1717 1870 alschaan men bij Dit articul schijnt in Ten vierden dat den eersten opslag seer nevenstaande instruc heijlsaam voor d' EComp: tie dit poinct onder den soesoehoe E en het ware te wenschen de principale vaedens nang de aan„ dat den selver belangen articulen heeft begrae door een welmeenent pen zo hebben wij bij stelling van den ver een nadere overweginge rijkbesteerder aan het „ Rijx bestierder van zaken best en raad hoff wierden behertigt voortaan zal „saamst g'agt het selve ook dat bij verkiesing bij het Contract, dat van sulk staatsman moeten doen met tusschen VE: van wegen den welmeenenste de nederlandse, maat voorkennisse en wierde voorgedragen schappije en den soesoe maar aan de andere volkomen toestem„ hoenang dan wel kant komende in dese sijne daar toe te stelle„ „minge van de E: de volgende swarighee„ ne expresse gemagtig¬ „den te voren die wij „dens mogte werden Comp: mitsga„ de vrijheijt nemen uw gesloten in zijn geheel hoog Edele groot agtb: t'excuseeren en VE„ „ders den selve voor te dragen dat na„ bij desen te gelasten niet uijt sijne mentlijk dus den Keijser om ingevalle den Keijser op samarang te veel in zijne magt waardigheijd en ten fine voorsz: quam en vrije verkiesing te verschijnen en VE: zoude schijnen te be„ bedieninge mogen perzoneel met zijn „paalt te zijn en geen werden gedinio„ vertrouwen hebben zijnen hoogh:t in onderhan „deling en zo vervol„ voornaemsten minister „veert dan niet en raadsman of dat gens op het subject van de ontstane trou„ hem eenen gantschelijk gelijke voorken„ tegen zijn sin zoude blen op Java's noord= nisse approbatie oost Cust geraekte als schinen opgedrongen dan 4: 4. te en
English
and consent of the Company. Furthermore, that in proposing such a regent, some servants of the Honourable Company, tempted by greed, might often recommend the one who offered them the greatest advantage, whom they would then also be inclined to maintain in his evil undertakings. To which may be added the suspicion that the present administrator of the realm might infer from this article that it pertained to his person, aside from the fact that such a statesman, being to the satisfaction of the Honourable Company and at the same time to the liking of the Emperor, would run the risk of being easily locked up by his sovereign under one pretext or another, or of being unjustly accused by those who would gladly succeed to his place. Whereupon we shall await Your High Noble Great Respectful further considerations and honoured orders. than to converse with that monarch regarding this point and to guide His Highness toward not only communicating with us in the future concerning the appointment of a governor of the realm, but also causing him to bind himself thereto by a formal act, for the peace of mind and security of this government and in order not to allow the election to proceed without our knowledge, as was practiced in earlier days. Fifth, that said monarch, if he is inclined toward peace, shall also be required to promise and bind himself to restitute, compensate, and satisfy in cash all expenses, damages, slights, and the devastations caused to the Company by His Highness in the rebellion and the war, or on his part in any manner occasioned. Since this claim is also so fair that the Emperor, if he cannot lawfully raise objections against it, the difficulty remains solely in the fact that, because the war expenses and suffered damages will amount to large sums of money, it is not beyond doubt whether the Emperor will be capable of settling the war expenses all at once in cash. Thus, in that regard, one has wished to adopt a milder course and to instruct you, Your Honours, first to demand the absolute satisfaction thereof from His Highness in cash, and that in as few installments as shall only be feasible, as well as to include in this matter, toward accommodating him, the delivery of 1000 lasts of rice, or so much more at the place where His Highness shall deliver the same, over and above that which the monarch has bound himself to in earlier days, as His Highness shall be inclined to deliver to the Honourable Company; provided that, in respect of the aforementioned 1000 lasts of rice or the greater quantity of the delivery, a certain price must be determined and fixed in the contract to be made, to serve either in reduction or toward a complete satisfaction of the sum of money that the Susuhunan will annually have to produce and pay toward the payment of the aforesaid war expenses; item, in addition to that, and for the satisfaction of his previous debt according to the contract made thereof, to provide the government with a security, and to that end to insist strictly upon the mortgaging of all his lands, with their appurtenances and dependencies and revenues of Tegal, Semarang, Demak, Jepara, Juwana, Rembang, Surabaya, Pasuruan, and further coastal places, with the right of presidency and the exercise of other territorial rights. For although the cession of the shores in the manner conceived by us would not be disagreeable to us, we have nevertheless now, upon letting our thoughts dwell further upon it under the present state of affairs, judged it more advisable to waive the aforesaid claim rather than to be exposed to such consequences as Your Honours seem to predict from it. And therefore, the mortgaging of the aforesaid lands is to be arranged by Your Honours; furthermore, following the example of the year 1677, the monarch is to be bound thereto in the peace treaty to be concluded; and in such case, besides the district of Sidayu mentioned above, also to contract, in reduction of His Highness's debt, without much difficulty, the cession in full ownership to the Dutch Company of the ground and surrounding regions of Japara and Surabaya to such extent as Your Honours shall judge necessary and find appropriate for the security of those places. Item, all those who might have been the cause of the inhuman treatment inflicted upon the Company's garrison at Kartasura, to be handed over to the repeatedly mentioned Company, so that it may be dealt and done with them as shall be judged advisable. Although this claim is certainly quite as fair as the preceding one, one cannot hope for that expectation of satisfaction; for if one or two regents could be designated as the causes of these troubles, it might not be very difficult to have them handed over into the Company's hands by the Susuhunan. But since the Emperor himself in his letters admits sufficient guilt, and the administrator of the realm is no less culpable, and none of the regents can be held altogether innocent, it will be impossible to insist on this point; and they, pulling together as one, will make it no less impossible to learn who the causes are of the inhuman treatment of the Kartasura garrison.
Dutch transcription
en Consent van de maatschappije. te worden ten anderen, dan dien vorst dat in het voordra„ nopens dit Poinct gen van zodanig een te onderhouden en regent veel tijds eenige zijn hoogh:t daar dienaaren den EComp: heenen te leijden om door baatsucht verleijt in den aanstaande met den geenen souden aan, ons wegens de aanstel„ „ling van een rijx bestier„ prijsen die hun het den niet alleen Com¬ meeste voordeel aan„ booden dien sij dan ook municatieff te gaan maar ook hem bij in sijne quade onder„ een acte daar toe te neemingen genegen doen verbinden tot soude zijn te mainti„ gerustheijd en versekering „neeren waar bij nog deese regeer: en om gevoegt kan werden verkiesing niet buijten de arg waar die den onse kennisse te laten presenten rijx besteerd: voortgaan neemen uijt dit articul zoude gelijk dat in vroegere kunnen opvatten als dagen in practijcq is het zelve op zijn geweest. persoon betreckelijk was buijten en behal„ „ven dat sodanig een staatsman nagenoe„ „gen der E: Comp: en met een na den zin des Keijsvrs zijnde gevaar zoude lopen onder het een off ander pretext lichtelijk door zijnen souverain P versloten 1717 1871 versloten dan wel door desulke die gaarn in sijne plaats souden willen succe„ „deeren ten onregte beschuldigt te werden waar op wij dan uw Hoog Ed=le groot agtb nadere Consideratien en g'eerde beveelen zullen blyven af„ wagten. Naardien men al Ten vijfden dat deese pretensie zo meede niet buyten twijffel Billijk zijn dat gedagte vorst al is, of den Keijzer wel den Keijser indien tot vrede geneegen vermogens zal weesen meede zal moeten is niet tegen deselve de oorlogs onkosten met regt kan inbren op een reijs in Contant beloven en sig ver„ „gen blijft deswarig: gelde te voldoen zoo heeft binden om alle on heijt alleen daarin men dien opsigte wel een kosten schaaden sleg, dat dewijl de oorlogs sagter weg willen in„ onkosten en geleden slaan en VE: gelasten, tingen en de vasta„ schaden groten somme om eerstelijk de voldoening tien de Comp: door gelds zullen bedragen derselve absoluijt met zijn hoogh:t te bedingen of zijn hoogh:t bij inwilliging instaat en sulx in so weijnig ter de Rebellie en den „mijnen als maer eenig weesen sal in Con„ oorlog dan wel te zidtt doenlijk sal weesen mitsgaders ter dier zijnen 5 Eer te 5. „tanten zijnen te gemoet „tanten gelde te volderen dier zake op eeni„ koming daar onder en bij aldien daar toe te begrijpen de leve„ „gerhande wijse onvermogende zig ver„ rantie van 1000 Lasten klaart in hoedanige gecaucheert aan Rijst of soo veel termijnen 't zij in Con¬ meerder ter plaatse „tanten of het Equiva„ deselve in Con„ daar zijn hoogh:t sulx lent van dien in rijst zal komen te stellen „lanten gelde te en andere wharen de„ boven het geene waar toe den vorst zig in „selve zullen mogen Restitueeren te gestipuleert worden. vroegene dagen heeft verbonden als zijn vergoeden en te hoogh:t genegen sal weesen te Leeveren voldoen. aan de EComp: mits dat ten opsigte van Even ged: 1000. lasten rijst of de meerdere quanti¬ „teijt der Leverantie een sekere prijs bij het temaken Contract zal moeten bepaelt en vast gesteld werden om te dienen 't zij in mindering dan wel tot een Compleete vol doening van de somma gelds die den Joesoe hoenang tot betaling van de voorsz: oorlogs onkosten Jaarlijks zal moeten opbrengen en betalen, item boven des daar voor ende voldoening 1717 voldoeninge van zijn vorige schuld na't daar van gemaakt Contract aan de zereg:t een secu„ „riteijd te bezorgen en ten dien eijnde volstrekt te blijven staan op de ver„ onderpanding van alle desselfs landen met haer op - en dependen „tien en inkomsten van Tagal, Samarang, da mak, Japara, Joana Rembang, sourabaija Passourouang en verdere zee plaatsen met het regt van presidie en oeffening van andere termitoriale regten want alschoon ons den afstand der stranden in dier voegen als bij ons begrepen was niet an aangenaam soude zijn zoo hebben wij egter als nu onse gedagten daar over nader latende gaan in de presente om standigheijt van zaken raadzamen g'oordeelt Lieven van voorsz: pre„ „tensie afte zien als bloot gesteld te zijn aan zodanige gevolgen als VE: daar uijt schijnen te voorspellen en oversulx 1872 de me dat ti wel ing logs zal en doening soe de veranderpanding Item alle de schoon deese pretensie van voorsz: landen al immers zo billijk door VE: te doen be„ gene die oor„ is als de vorige kan sorgen mitsgaders men van deselve die ver„ daar toe na het voor sake mogten wagting van voldoe„ beelt van den Jare 1677 ning niet hopen want den vorst bij het aan te weesen van de gaan vredens trac„ indien een of twee re„ „taat zig te doen ver„ onmenschelijke „genten als de oorsa„ binden mitsgaders ken deser troublen in zo een gevalle buijten Behandeling 's konden werden aange„ het Landschap Sidaijo „merkt zoude mogelijk hier voren gemelt ook Comp„s besettelin van den soesoehoenang niet veel swarigheijt in mindering van zijn zijn die in 's Comp:s han„ ho:t schult te Contrac„ „gen tot Cartasoena „den over te doen geven teeren den afstand in aan gedaan over maar dewijl de keijser vollen eijgendom aande nederlandse maatschappije in sijne brieven van de grond en omleggen te geeven aan self genoegsaam schult destreken van Japan bekent ende rijx bestier en sourabaija ter soda„ meerm: maatschap„ nige uijtgestrekth:t als der niet min Cul„ VE: zal nodig oordee pije ten eijnde „pabel is ook niemand len en bevinden te be„ horen tot veijligheijt dien der regenten 't Eenem: plaatsen. daermeede ge¬ onschuldig kan gehouden worden zal het onmo„ „daan en gelaten gelijk zijn op dit stuk Wat nu aanbelang die oorsaak zijn te blijven staen en zij te werden als men van de onmensche„ alle eene zijn treckende lijke behandeling den sal het niet min Cartasoerase bezette te raden werden onmogelyk zijn „lingen zulx verstaen het mij 1717 3
English
1873 this matter as undeniable, the Emperor will not be able to evade these costs and indemnities. Sixthly, that by instruction you shall also bind the Susuhunan by promise to provide as soon as possible the necessary materials together with the required coolies or Javanese for the rebuilding of the fortress of Rembang, as well as for the repair and rebuilding of everything that has been destroyed and damaged by arson or otherwise, both at and around the fortresses of Semarang, Tegal, Demak, Japara, Juwana, Surabaya, 1874 Surabaya and Pasuruan, as well as elsewhere; all of this in stone and in such condition as the Company shall desire it to be made, all at the expense of His Highness. Seventhly, to contract and stipulate the restitution of all the cannon and further ammunition of war that were to be found in Rembang at the time it was overwhelmed. 1875 Eighthly, the surrender of all the cannon, mortars, and ammunition of war, by whatever name they might be called, that were found in the fortress at Kartasura, together with the upper and lower arms of the garrison that was stationed there. Ninthly, to stipulate from His Highness, without prejudice to all the above-mentioned articles and points, also the cession and surrender in full sovereignty and ownership of all his beaches and 1876 their dependencies and the peoples belonging under them without any reservation, just as was done on 5 October in the year 1705 in Article 4 of the contract concluded at that time with regard to the lands of Sumenep and Pamekasan; and in return, if necessary, as an equivalent for the aforesaid cession, to deduct a sum of money from the claims the Company has against His Highness, in proportion to how well-disposed the Emperor shows himself to be toward this. We think that Your Excellency will have to demand the head or the first author to be discovered or proper inquiry to be made after the same, but if a downfall of all other advantageous points that one might already have stipulated might be anticipated therefrom and could not be avoided, then by way of compliance, under an emphatic complaint and the demonstration of the abominableness of their faults, to abandon this point; but on the contrary, and whenever one might perceive the Emperor fell into embarrassment and was in some way willing to lend an ear thereto for the achievement of peace and quiet, to insist most vigorously upon his surrender and to persist therein, and to postpone this point, as well as the return of the militia for the Susuhunan's bodyguard, until the very last during the peace negotiations with that prince. With regard to this article, we persist in what has been laid down, and leave its execution recommended to Your Excellency. Regarding this as well as the following point, there is no difficulty, as the regent of the realm and other regents have freely sent to us here the cannon, mortars, and further arms captured from the Chinese. And the opposite eighth article. Regarding the opposite claim, however desirable it might appear for the Honorable Company, we cannot refrain from submitting to Your Right Honorable and Highly Esteemed Sirs what we find noted regarding the idea of Commissioner Dubbeldekop in his letter of 23 March 1723, to stipulate the Lembarawas and the Semarang Shahbandarship in order to satisfy the war expenses, in a separate missive of the High Indian Government of 7 May following; which found that this proposal was quite exorbitant, and the mere rumors of such a petition had brought such a fear among the Javanese that since then no renewal of contracts had been spoken of at the Court, as these were the most liquid and best revenues of the prince. If now these aforesaid two points were of such difficulty and prospect that one has completely abandoned them, it will in our opinion require far more to move the prince to the cession of the best part of his lands. The more so when one adds to this what is contained in the instruction of the Honorable Extraordinary Councillor and Commissioner Fredrik Julius Coyett, reading as follows: "Yet we mean in general that one ought not to speak of any more lands for the Company, so as not to give the Javanese prince an impression contrary to our good intention, as if the Dutch Company were gradually seeking to swallow his realm," and a little further: "therefore it will be best not only to abandon the aforementioned Lembarawas, but also all other 1877 claims of that nature." When it is now taken into consideration in addition to this that the prince, by ceding all his beaches, is as it were locked up within his country, deprived of the greatest part of his revenues, his subjects deprived of their rivers and seaports, forced to subsist only on the fruits of their land and to sell them at a low price, it is not to be expected that the Susuhunan can in any way be brought to this hard claim.
Dutch transcription
1873 dese zaak als on„ wij dat VE: zal moeten het hooft of den pretendeeren dog indien eersten autheur daar uijt een verval te ontdekken of be„ van alle andere voor hoorlijk ondersoek „deelige poincten die na den selven te doen men bereets mogte be„ „dongen hebben mogte te des wij van gevoelen gemoet gezien en niet zijn dat d' EComp: kunnen ontgaan werden geen regtmatige vol„ als dan bij wege van in¬ schickelijkh:t onder een doening omtrent nadruckelijke doleantie dit poinct kunnende en de aantoning van de Erlangen het best verfoegelijkheijt hunner is daar van af te fouten afsien maar bij het Contrarie en wan„ sien neermen mogte bespeu¬ „ren den keijser in ver „leegentheijt geraakte en tot bereijking van de vreede en ruste daar aan eenigsints het oor wilde Leenen ten kragtig „sten op dies overgave aandringen en daer op blijven staan en dit Poinct so wel als de wedergave van militie tot des soesoe hoenangs lijfwagt tot het aldaer laets uijt te stellen bi de verhandeling van dreede met dien vorst. wedersprekelijk ten aansien van dit articúl blijven wij zijnde zal den keijzer by het nedergestelde Ten sesden den soe soehoenang by taen mij daar niet daar en boven niet of zijn konnen bij de instructie persisteeren en zig deese kosten en door belofte ook laten VE: dies vergoedingen te on„ te verbinden om volstrecking aan der werpen. bevolen. met den Eersten de nodige materi„ „alen nevens de ver Eijschte Coelijs of Javanen te beschie„ ken tot den weder opbouw der Rem„ bangse vesting item tot herstelling en weder opbou„ „dring van het geene zoo aan als om„ trent de vesting en tot Samarang. Tagal, Damak, Japara, Iawana Sourab: 1717 1874 aangaande dit als zo meede nopens sourabaija en pas„ dit poinct. meede het volgende „sourouang als el„ poinct is geene swa„ „righeijt also den ders beschadigt rijx bestierder en andere regenten mitsgaders door het Canon mortieren en verder geweer Brandstigtingen op de Chineesen verovert uijt eijgen als andersints Liberteijt ons alhier verhielt en gede„ hebben toegezonden „strueert is ge„ worden zulks van steen en sodanigen staat als waaan inne de maat„ schappije deselve zal begeeren gemaekt te hebben alles alles ten kosten van zyn Ho:t: ten sevende te Contracteeren en bedingen de Restitutie van al het Canan en verdere ammo¬ „nitie van oorlog het geene ten tijde Rembang is ver„ rompelt daar inne te vinden is geweest 1717 1875 Ten agtste de over gave van alle het Canon mor„ „tieren en ammo¬ „nitie van oorlog hoedanig die ook genaamt zoude mogen wesen de„ welke in de for„ „tres tot Cartasoe„ „ra gevonden is nevens het opper en onder geweir van het guarnisoen dat En het neven¬ staande agste articulen. aldaer Maargaander de aldaer bescheijden nevenstaande pretensie is geweest. ten hoe wenschelijk ook deselve voor d' EComp: Negende van mogte schijnen kun„ nen wij niet afzijn zijn Hoogh:t on„ uw hoog Edele groot agtb: voor te dragen „vermindert alle 't geen wij nopens de uijtvinding van den de bovenstaande Commissaris dubbel„ de kop in zijn brieff articulen en po„ van den 23:' maart 1723. om tot voldoe „incten almeede „ning der oorlogs kosten delembara te bedingen den was en de samarang „se Sabandharije daar afstand en over„ voor te bedingen bij „gave in volle apart schrijven den hooge indiase regeer: souveraniteijt van den 7:e meij daar aan volgende genot:d en Eijgendom vinden den dat dese propositie vrij onex„ van alle desselfs orbitant vond ende blote gerugten van stranden niet sodanig een petitie hunne sulk 1717 1876 hunne afhank lijkheeden ende daer onder ge„ hoorende volke„ ren zonder eenige reserve even als dat op den 5:' 8ber: a:o 1705. bij het doenmalige ge„ „sloten Contract op articul 4:e ten aansien van de Landen van Sumanap en sulk een vreese in En Pama cassan is de Javanen had ge „bragt dat sedert geschied mitsgaders aan het Hof van geen vernieuwing (:des noods:/ daar der Contracten gespro„ „ken was, als zijnde en tegen tot een deese de liquidiste en beste revenuen Equiralent van van den vorst indien nu deese voorgem: voorsz: afstand twee Poincten van zulk een swarigh:t en somma gelds. en voor uijt sicht na mate den Reij„ zijn geweest dat men daer van ten Eenemaal heeft af„ ser zig hier toe „gesien zal het onses geneegen komt te bedunkens vrij meer in hebben den vorst toonen te detrahee„ tot den afstand van het beste gedeelte „ren van de pretensie zijner Landen te be„ weegen. DE Comp: ten laste van zijn hoogheijt Pemeer wanneer men hier komt bij te voegen het geene is hebbende. ten 1717 Ten desen opsigte bij instructie van den Edelen Heer raad Extraordi„ nair en Commiss Fredrik Julius Caijett vervat staat Luijdende aldus. Dog wij meenen in het generaal dat men voor de Comp: van geen Landen meer behoorde te spreeken om den Javaanschen voast geen indruk te geven tegen onse goede intentie als of de nederlandse maat„ schappije zijn rijk soo gaande weg zogt in te slieken en een weijnig verder daer„ „om zal het best weesen niet alleen van voorm: Lem „bara was maar ook van all andere 1877 Pretensien Pretensien van die natuur aftesien wanneer nu hier bij in aanmerking komt dat den vorst door het afstaan aller zijner stran¬ den als binnen zijn Land opgesloten is berooft van het grootste gedeelte zijner inkomsten zijne onderdanen verstoken van hunne Rivieren en zee havens genoodsaekt van hunnen Land„ vrugten alleen te bestaan en die tegen een geringe prijs te verkopen is het niet te vermoeden dat den soesoehoe „nang eeniger wijse tot dese heerde pre„ „tensie zal over te „brengen zijn. 1717
English
1878 Tenthly, however, it is in the highest degree equitable that in case the Emperor cannot be persuaded to the cession of his seashores, and likewise declares himself unable to satisfy the heavy expenses incurred and his further arrears, that until the complete satisfaction thereof His Highness shall be obliged to pledge his lands and seashores mentioned alongside here, just as was done by His Highness's predecessors in such a case and by a formal deed of obligation between the Emperor and the regular council member Cornelis Speelman on the 19th and 20th of October 1677 at Japara; on which occasion it could also be insisted upon, in reduction of the debt, to secure for us the land and surrounding districts of Japara and Sourabaija in full ownership, concerning which places the High Indian Government has also set down its thoughts for consideration in the repeatedly cited instruction for the extraordinary council member Coyett. Meanwhile, because of the gravity of these points, we shall continue to await the further revered orders and considerations of Your High Noble Grand Reverences. As regards the late beside-standing article or our order for publishing the manifesto and continuing the war in case the aforementioned claims were not granted, we have deemed it good and resolved to recommend and order you, as is done hereby, that if such unwillingness contrary to our expectation and hope should be met, then instead of immediately proceeding with the publication of the manifesto and the continuation of the war, you shall notify us thereof by express with suspension of the one and the other, and await the further approval and orders of this government, which wishes you an outcome of affairs desired for the Company in the commission entrusted to you. After greetings, we remain, /below stood/ Your good friends, /was signed/ J. Thedens, H. v. Suchtelen, P. R. P. de Chavonnes, J. U. Gerresene, E. Guillot, N. van Berendregt, N. Caul, D. Nolthenius, M. van Aarden /in the margin/ Batavia in the Castle the 25th of March Anno 1742. Agrees: C. Kluijsenaer Secretary 1879 even though the Emperor shows himself entirely disinclined to this, for which purpose, however, all possible endeavors must be made by you, His Highness should, in default of a prompt payment for the whole, be made to pledge in liability both the old and new debts, all his lands with their appurtenances and revenues of Tagal, Samarang, Damak, Japara, Jawana, Rembang, Sourabaija, Passoeroeang, and further sea places, with the right of presidency and the exercise of other territorial rights. Lastly, it was deemed good and resolved by us to recommend to you in this instruction that, in case the aforementioned prince could not be persuaded to any reasonable considerations and should refuse the conditions proposed by us, which he should accept—which are even now much more favorable to him than the present state of his affairs could make him hope, in view of his disinclination to enter into any peace treaty with the Dutch Company— 1880 that is to say, when he is not willing to grant anything of the aforementioned claims, to have the manifesto already sent to you published and posted at once, and to continue the war against the Soesoehoenang with all earnestness and vigor, to the end that His Highness, who cannot be persuaded to peace by any other means, being brought to reason and calm by force of arms. And when it has come so far that the peace articles set down herebefore in this matter can be proposed with proper caution and according to the opportunity of the time, we shall not fail to dutifully give Your High Nobilities notice of our proceedings on all occasions. Having thus presented our remarks and difficulties on the previous points to Your High Noble Grand Reverences with dutiful respect yet openly, we wish to hope and desire that the Emperor will not reject the reasonable proposals made to him by the Honorable Company in this matter, but accept them, whether in full or if Your High Nobilities should please to use some mitigation regarding the points we have proposed, embracing your contentment for the restoration of the desired rest and peace. For we need not detain Your High Nobilities long regarding the difficulties concerning the continuation of the war, because besides the unimaginably large number of sick and dead which during the last two months has weakened our force more than the war itself, and thus no small European recruits would be required, Your High Nobilities are not unaware how war in these regions brings with it not only a lack of the most necessary provisions, the total ruin of agriculture, and the further flight of the inhabitants of the lands, but also that, as the burdens of the war increase daily, the Emperor is rendered more and more unable to discharge them. If, on the other hand, His Highness would not listen to any equitable reasons, and necessity should require resorting to more sensible measures, we shall not fail to endeavor to follow Your High Nobilities' honored orders further with the required diligence, both concerning the publication of the already sent manifesto and concerning the continuation of this lawful war. 1881
Dutch transcription
1878 Maar 't is ten Ten Thien de dog hoogste billijk dat bij aldien den Keij„ den Reijser sig „ser tot den afstand zijner zeestranden hier toe ten ee„ niet te beweegen zij en zig almeede „nemaal onge„ buijten staat verklaart negen tonende tot de voldoening der gedane sware waar toe egter kosten en zijner verdere agterstallen door VE alle dat men als dan tot de volkome voldoe„ mogelijk devoi„ „ninge toe zijn ho:t verpligt tot het „ onder„ „ren zullen moe„ panden zijner hier neevens gementeo„ ten in 't werk „neerde landen en zeestvanden gelijk gestelt al zijn zulks bij zijn hoogh:t voorsaeten in dierge„ hoogh:t bij faute „lijken gevalle en door een formeele van een prompt acte van verbintenis tusschen den keijser betaling voor en den heer raad ord:r Cornelis Speelman het geheel Vide articul 9. op den Debet Debet en agter op den 19:' en 20:' 8ber 1677. tot Japara ge weesen nopens de sloten geschied is wanneer almeede bij sulke een gelee„ oude en nieuwe gentheijt g'insteert zoude kunnen wor„ schulden te laten „den ons in minde„ „ring van schuld de veranderpanden alle grond en omleggende strecken van Japara desselfs landen met en sourabaija in vollen Eijgendom haire op en depen¬ te bedingen omtrent „dentie en inkom„ welke plaatsen om deselve aange„ „sten van Tagal leegentheijt de hoog indiase regeering Samarang, Damak ook haere gedagten ter speculatie heeft Japara, Jawana. ter needer gesteld bij meer geciteerde Rembang soura„ instructie voorden heer raed extraord:r „baija Passoeroe Coijett inmiddens om de gewigtigh:t „ang en verdere deser poincten sullen wij de nadere geve„ zeeplaatsen met „nereerde ordres het en 1717 1879 en Consideratien, uwer het regt van pre„ hoog Ed: groot Agtb: „sidie en oeffening blijven afwagten. van andere ter¬ ritoriale regten. Wat nu aanbelangt Laatstelijk is Onse remarcques bezijden staande laats en swarigheeden op door ons nog articul of onse ordre de vorige pointen tot het publiceeren uw hoog Edele groot goedgevonden van het mainfest Achtb: met schuldi„ en verstaan VE: en het voortsetten „ge eerbied dog open van den oorlogin„ hertig dus voorge„ bij deese instruc„ „gevalle meerm: van dragen hebbende tie te recom„ voorsz: pretensien willen wij hopen en E begeerde in te willi„ wenschen dat den Keij „manteeren om „sen de redelijke voor „gen daar van hebben slagen hem door d' E: wij so om de redenen ingevalle den bij VE: nevenstaande Comp: in desen gedaan stonde Consideratien vorst tot geene niet zal van de hand vervat als andere wijsen maar deselve reedelijke Consi„ motiven goedgevon 't sij ten vollen of „den en VE: te ordon„ bij aldien het uw tien mogte over„ „treeden Hoog „neeren 11. hoog Edelheeden om„ „neeren gelijk ge„ „treeden en voorsz: schiet bij desen om „trent de poincten door ons voorgedaan, ingevalle zodanige voorwaerden met onwelligheijt tegens gen behaegde eenige onse verwagting begeerde te acceptee verzagting te ge„ en hope mogte werden bruijken nu uw ontmoet als dan „ren „ dewelke nog hoog Ed=le groot agtb: in plaatse van ten eersten met het pu„ genoegen tot herstel„ „thans veel gunstiger „ling der gewenschte bliceeren van het rust en vreede am„ manifest en het zijn dan den toe voorsetten vanden plecteeren, want oorlog. voort te gaen wij behoeven uw „stand zijner zaken ons met surcheance hoog Edelheedens van het een en ander met lang op te houden hem kunnen doen per Expresse daer omtrend de swarig van kennisse te hopen mitsgad=rs „heeden over het voort geven en aftewagten „setten van den oorlog het nader goedvin„ bij bevinding van dewijl behalven het den ende beveelen onbegrijpelijk groot deser regeering zijne ongeneegent: getal. zieken en doden die VE: een voor die geduurende de laat„ de maatschappije g „heijt tot het aangaen „ste twee maanden gewenschte uijtslag onse magt meer van zaken in desselfs van eenig vredens als den oorlog selfs aan betroude Com„ verswakt hebben missie toe wenschende tractaat met de en dus niet weijnig Europeese recruteij Nederlandse maat schappije zouden Na 1717 1880 Na groete blijft, zouden verEijscht, schappije, dat is /onderstond/ VE goede worden uw hoog Ed:s te zeggen wanneer niet onbewust zijn vrunden /was getekent/ hoeden oorlog in deese I„ Ghedens, H: V: Suchtelen hij niets van de gewesten niet alleen p:r R: p:r de Chavonnes gebrek aan de no„ J„ Uiu Gerresene, E: „digste Levensmidde„ vorenstaande pre„ Guillor, N. Van Be„ „len het Tatalen ver„ rendregt, N:s Caul „ten sien begeert in „veel den Landbouw D„l Nolthenius, M: ruijm. en de verde rebrute van Landen inwoon van Aarden /:in mar„ te willigen als den „deren na sig sleepen gine:/ Batavia in't het bereeds der m=ts Casteel den 35e maart maar ook de lasten des oorlogs dagelijks A„o 1742. gezonden mani„ accresseerende den keij„ fells „ser hoe langs hoe „fest ten eersten te meer buijten staat gesteld word deselve laten publiceeren te voldoen dog wan en affigeeren mits neer aan d'andere „kant zijn hoogh. t gaders oorlog te„ na geene billijke re„ „denen wilde Luijste„ gen den soesoehoe„ „ren en denoodsake verEijschte tot ge„ nang met alle voeliger middelen 1 over te gaen zullen Ernst en vigeur accordeert C„ Hluijsenaer Secrets mij voort en wij niet nalaten voort te setten ten alverder met de ver„ Eijschte zorgvuldig„ eijnde sijn ho:t door heijd uw hoog Edel„ „heedens g'Eerde geen andere mid„ ordres tragten op te „delen tot vreede volgen 't zij omtreent de publicatie van het bereets gezondene te persuadeeren, zijnde manifeste als omtrend het voortsetten deser door de wapenen regtmatigen oorlog tot redelijkheijd en bedaren te En wanneer het zo vergekomen is brengen dat de in desen hier voor ten neder ge„ stelde vredens articulen met behoorlijk voorsig„ „tigheijt en na tijds geleegentheijd voor„ gesteld kunnen wor„ den, zullen wij niet manqueeren schuldplichtig bij alle occasien uW 1717 uw hoog Edelhe„ te geven. den van onse ver„ rigtingen kennisse 1881 1717 vlingeand 4 84
English
Short statement of the condition of the Honorable Company at this main office Batavia, as the same has turned out with the closing of the trade books under date of the last of August, the year 1741, Namely The General Expenses, calculated over the most recently passed twelve months from the first of September 1740 until the last of August 1741, amount once again to a considerable sum of ƒ 3668499:2:— which considerable amount of expenses of the accounts to be mentioned 1882 Bills of Exchange, Drawn to the debit of the Noble, Highly Respected Gentlemen Directors at the Assembly of 17, in order to be paid again, after the arrival of the Return Fleet of the Year 1742 without agio, to the holders thereof, according to the contents of the same, these going 23:11:— off with the ship Marseveen, belonging to the First Return consignment, and departed the 3rd of January, the year 1742, Namely — 14: 6:— In good, heavy Netherlandish ducatons— at 12 schellingen, or 72 stuijvers each — 307. 36 by the Notary Public Iohan van Visvliet, as attorney of the skipper Gelijn Lijnse, to his mother Clasina Tange, residing in Vlissingen, order - - - rds 461: 12 ƒ 1107: 14:— 326 — by the commander and Master of the Equippage Anthonij Guldenarm, and the under-merchant Abraham Gerhardus van der Leen, as attorneys of the deceased assistant Pieter hogeveen, to his mother Elisabeth Knoneveld, widow of Cornelis hogeveen, residing in delft, order or Heirs - - - - - - - - - - 489. — 1173: 12 — x 900 — by Maria Ensenink, widow of the local burgher orphan master Martinus Wasbeek, to the following, namely — to Christiaan Damme, residing in middelburg in Zeeland, order or heirs, ducats 700: rds 1050:— ƒ 2520:— to the gentlemen harmenhalebroek, burgomaster, and Iohan Gijsen, residing in Zutphen, order or Heirs - - 200— 300. — 720. — 1350: — 3240 — 30769:— by the merchant hendrik van Norden, to himself, order or heirs; of this four pieces of bills of exchange have been made, Namely 1 bill of exchange amounting to - - ducatons 10000: rds 15000: — ƒ 36000 — 1 ditto . . . . 9000 – 13500. — 32400 — 1 ditto . . . . 8000. – 12000 — 28800 — 1 ditto . . . . 3769: – 5653: 24 13568:8 46153.24. 110768. 8. - 6153. 36 by the vice president in the board of orphan masters here, anthonij van doorn, for the account of the governor of mallacca, the Honorable Rogier de laver, to the following, to wit — to the gentleman Cornelis Smet, alderman of the city of Vlissingen, or else to his order or heirs ducats 3333: rds 4999:24 ƒ 11998. 16. to Jacobus van Ellzen, cashier of the exchange bank, and daniel Zutterman, notary, both residing in middelburg in Zeeland, or else their order or Heirs - -. . 2820:36. 4230: 36. 10153. 16 9230: 12. 22152. 12. — 38456:- ducatons at 18 stivers each Carried over rds 57684: — ƒ 138441. 12. — 83:3:8 95:10:9 07: 14:— ƒ 3668499:2:— or heirs - 120:12:8 5:10:8 2:11:1 1083 19 13 50: 1:8 38456. — ducatons Carried over. . . Rds 57684: ƒ 138441:12. 4923 — by the vice president in the board of orphan masters here, Anthonij van doorn, and the skipper in service of the Honorable Company Abraham van Renooij, for the account under attachment of the repatriated burgher Abraham Banier, to Nicolaas Menzo, and company, residing in amsterdam, order or Heirs-- 7384. 24. 17722. 16. 277. – by the skipper dirk Quast, and the comforter of the sick claas Kersseboom, as Executors in the estate of the deceased chief mate Volkert van houten, to the deceased's widow Trijntje Jans, residing in Enkhuijsen, order or Heirs - 415. 24. 997. 4. And In transferred capital 3672:16. being from the capital that is held at 4½ percent interest with the Company by the Orphan Chamber here for the account of its ward Jan Adriaan Breving, and, according to the resolution of the High Indian Government under date of 29 December, the Year 1741, transferred to the general, but the remaining four hundred fifty-nine rds and four stivers, calculating the surplus from the reduction of the ducatons to 12 schellingen each to the benefit of the account of profit on silver ducatons counted on bill of exchange to the Netherlands in order to be paid out to the Orphan Masters in amsterdam in conformity with the bill of exchange issued for that purpose - - - - - 5508. 16. 13221. 10. — 47328:46 ducatons and stuijvers together in counted moneys and in transferred capital /- rds 70992: 16 ƒ 170383. 2. was written below/ Batavia, in the Castle, the 3rd of January, the Year 1742 /:was/ signed/ C:Lancies Agrees Huijsenaer Secretary C: Short statement of the condition of the Honorable Company at this main office Batavia, as the same has turned out with the closing of the trade books under date of the last of August, the year 1741. The General Expenses, calculated over the most recently passed twelve months from the first of September 1740 until the last of August 1741, amount once again to a considerable sum of ƒ 3668499:2:— which considerable amount of expenses of the accounts to be mentioned 432:1:7 ƒ 3668499: 2:— has turned out, Namely 423:11:— 314: 6:— 483:3:8 115:10:8. 1920:12:8 1995: 10:9 807. 14:— 1299: 8: — 1845:3:— 398: 6:— 773: 17: 420: 209 269 1850: 1:8 1883 No. 31
Dutch transcription
Korte vertoning van den staat der E Compagnie ten desen hoofd Comptoir Batavia zoo als deselve met het sluijten der Negotie boeken onder dato ultimo Augustus a„o 1741. is komen uijttevallen, Namentlijk D'Algemeene Lasten, in de Iongst gepasseerde twaalf maanden gerekent 't sedert primo september 1740. tot ultimo aug:s 1741. importeeren wederom een aansienelijke somma van ƒ3668499:2:— welk considerabel montant van lasten der te meldene reeckeningen 1882 Wissels, Getrocken ten Lasten der Edele Groot Agtb heeren Bewinthebberen ter vergaderinge van 17=' omme na het Arri„ „vement der Retourvloot van A=o 1742 sonder opgeld, aende houdens van dien, na Zuijd der selver inhoud, weder voldaan te werden, gaende 23:11:— deselve of met het schip Marseveen gehoorende tot de Eerste Re„ 14: 6:— „tourbesending, en vertrocken den 3„' Januarij a:o 1742 Namentlijk — In goede wigtige Nederlandse ducatons— â 12 schellingen, of 72. stuijvers Jder — 307. 36 door den Notarius publicus Iohan van Visvliet, als. gemagtigde van den schipper Gelijn Lijnse, aen desselfs moeder Clasina Tange, woonagtig tot Vlissingen, ordre - - - rd=s 326 — door den commandeur en Equipagiemeester Anthonij Gul„ denarm, en den ondercoopman Abraham Gerhardus van der Leen, als gemagtigdens van den overleeden adsistent Pieter hogeveen, aen desselfs moeder Elisabeth Kno„ „neveld, weduwe van Cornelis hogeveen, woonagtig tot delft, ordre ofte Erven - - - - - - - - - - „ 489. — 1173: 12 — x 900 — door Maria Ensenink, weduwe van den burger wees„ „meester alhier Martinus Wasbeek, aende ondervolg=s als — aen Christiaan Damme, woonagtig tot middelburg in Veeland, ordre ofte erven, duca t=s 700: rd=s 1050:— ƒ 2520:— aen de heeren harmenhalebroek, bur germeester en Iohan Gijsen, woonagtig tot Zutphen, ordre ofte Erven - - „ 200— 300. — 720. —„ 1350: — 3240 — 30769:— door den coopman hend=k van Norden, aen hem selfs, ordre ofte erven; sijnde hiervan gemaakt vier stux wisselb: Namentlijk 1. wissel groot - - ducatons 10000: rd:s 15000: — ƒ36000 — 1 1 d=o „. . . . . „ 9000 – „ 13500. —„32400 — „ 1 d=o. „. . . . „ 8000. –„ 12000 —„28800 — „ 1 d=o „. . . . „ 3769: –„ 5653: 24 13568:8 „ 46153.24. 110768. 8. - 6153. 36 door den vice praeses in 't collegie van weesmeesteren alhier anthonij van doorn, door reek: van den gouverneur tot mallacca d'E Rogier de laver, aen de ondervolgende, teweeten — aende heer Cornelis Smet. schepen der stad Vlissingen, dan wel aen desselfs ordre ofte erven ducat=s 3333: rd: 4999:24 ƒ11998. 16. aen Jacobus van Ellzen, cassier der wissel bank en daniel Zutterman, notaris, beijde woonagtig tot middelburg in Zeeland, dan wel desselfs ordre ofte Erven - -. . „ 2820:36. 4230: 36. 10153. 16 9230: 12. 22152. 12. — rd=s 57684: — ƒ13841. 12. — 38456:- ducatons tegens 18. stv=s ider Transporteere 83:3:8 95:10:9 07: 14:— 461: 12 ƒ 1107: ren ƒ 3668499:2:— ofte erven - 120:12:8 5:10:8 „2:11:1 1083 19 13 50: 1:8 38456. — ducatons P„r Transport. . . Rd=s 57684: ƒ 138441:12. 4923 — door den vicr preeses in 't collegie van weesmeesteren alhier Anthonij van doorn, en den schipper in dienst der Ecomp:s Abraham van Renooij, voor reekening :r arrest van den gerepatrieerden burger Abraham Banier, aen Nicolaas Menzo, en compagnie, woonagtig - - „ 7384. 24. 17722. 16. tot amsterdam, ordre ofte Erven-- 277. – door den schipper dirk Quast, en den krankbesoeker claas Kersseboom, als Executeurs inde nala„ ten schap van den overleden opperstuurman Volkert van houten, aen des overleedens weduwe Trijntje Jans, woonagtig tot Enkhuijsen, ordre ofte Erven - „ 415. 24. . huyse. En Aan overgeschreven capitaal 3672:16. wesende uijt het copitaal 't geene van de weeskamer alhier voor reekening van haer Eer waarden h pupil Jan Adriaan Breving bij de comp=e tegens 4½ percento op intrest staat en volgens re„ solutie van haar Ed=s de hooge indiase regeeringe sub dato 29=' december A:o 1741. op het generaal overgeschreven, dog de overige vier hondert Negen en vijftig rd=s en vier stve=s bereekende het surplus uijt de reductie der ducatons tot 12. schellingen Jder ten voordeele der reeckening van winst op zilvere ducatons geteld op wis„ sel na Nederland omme conform de daar van verlaende wissel-brief aen heeren Weesmeesteren tot amsterdam weien uijt gekeerd te werden - - - - - 5508. 16. 13221. 10. — 47328:46 d.ucatons en stuijvers te samen aen in cns getelde gelden en . . rd=s 70992: 16 ƒ170383. 2. aen overgeschreven capitaal /- onderstond/ Batavia in't Casteel den 3„' Januarij A„o 1742 /:was/ getekend/ C:Lancies Accordeert 997. 4. ee Huijsenaer Secret:s C: Comptoir Batavia zoo als deselve met het sluijten den Korte vertoning van den staat der E Compagnie ten desen hoofd Negotie boeken onder dato ultimo Augustus a„o 1741. getekent 't sedert primo september 1740. tot ultimo aug:s 1741. importeeren wederom een aansienelijke somma van ƒ3668499:2:— welk considerabel montant van lasten der te meldene reeckeningen D'Algemeene Lasten, in de Iongst gepasseerde twaalf maanden 432:1:7 ƒ 3668499: 2:— is komen uijttevallen, Namentlijk „ a airen 423:11:— 314: 6:— 483:3:8 115:10:8. 1920:12:8 1995: 10:9 „807. 14:— 1299: 8: — 1845:3:— 398: 6:— 773: 17: 420: 209 269 1850: 1:8 1883 No. 31
English
Short presentation of the state of the Honorable Company at this main head office Batavia, as the same turned out with the closing of the trade books under the date of the last day of August in the year 1741, namely: The General Expenses, in the twelve months just passed, calculated from the first of September 1740 until the last day of August 1741, amount again to a considerable sum of ƒ3668499:2:—, which considerable amount has been divided and written off to the debit of the accounts to be mentioned, to wit: Wages for what was provided to the Company's salaried servants on account of earned monthly pay, at ƒ 62432:1:7 2423:11:— 67314: 6:— 16483:3:8 Saulus and Abraham Pelt, residing within this city, as attorneys for Abraham Bannier, Lord in Grijsoort, Drossaard of the East Quarter of the Marquisate of Bergen op Zoom, do hereby attach, under the Honorable Directors of the Chartered East India Company of these lands, such sum of ƒ17722„16„— as was counted by J. M. Cluijzenaar at Batavia in December of the year 1741 into the Company's treasury, and remitted by bill of exchange charged to the said Directors to Nicolaas Menso and Company or order, to the end that no payment or disbursement thereof shall be made to the same Nicolaas Menso & Company or anyone else, whomever it might be, without the knowledge and consent of the attachers in their official capacity, etc. Amsterdam, the first of March 1743. (was signed) Amerongen, Messenger. (was signed) M: Bogaard, Attorney. 18115:10:8: 19920:12:8 80995:10:9 12807: 14:— 19299: 8:— 117845:3:— ƒ3398: 6:— ƒ 2713:17:8 80420: 6:8 1850: 1:8 ƒ: 3668499:2:— 209:17:8 2269:2:8 Short presentation of the state of the Honorable Company at this main head office Batavia, as the same turned out with the closing of the trade books under the date of the last day of August in the year 1741, namely: The General Expenses, in the twelve months just passed, counted from the first of September 1740 until the last day of August 1741, amount again to a considerable sum of ƒ3668499:2:—, which considerable amount has been divided and written off to the debit of the accounts to be mentioned, to wit: Wages for what was provided to the Company's salaried servants on account of earned monthly pay, at ƒ2432: 1: 1 52423: 11:— 67314:6:— 16483:3:8 18115:10:8 19920:12:8 80995:10:9 12807: 14:— 19299:8:— „17845:3:— 57398: 6:— 62713:17:8 80420: 6:8 209:17:8 2269:2:8 1850: 1:8 ƒ: 3668499: 2:— Short presentation of the state of the Honorable Company at this main head office Batavia, as the same turned out with the closing of the trade books under the date of the last day of August in the year 1741, namely: The General Expenses, in the twelve months just passed, calculated from the first of September 1740 until the last day of August 1741, amount again to a considerable sum of ƒ3668499:2:—, which considerable amount has been divided and written off to the debit of the accounts to be mentioned, to wit: Wages for what was provided to the Company's salaried servants on account of earned monthly pay, to: the Europeans assigned here ashore: ƒ 524130: —: 4 those of the seafaring branch: „ 197919:6:6 the native military and seafarers: „ 30383: 5:— Total: 752432:11:1 Ordinary Rations for what was issued to: the European Company servants: ƒ 447275:11: — the native military: „ 5148: —:— Total: „ 452423:11:— Ordinary Expenses for diverse matters: „ 467314: 6:— Extraordinary Expenses for as above: „ 16483:3:8 Expenses of the blocked Great River for what was provided and paid to the native dredgers, likewise repairs carried out to the piers outside the boom: „ 18115:10: 8: Expenses of the Company's horse stable, for the paid and supplied fodder to the livestock, etc., and deceased horses: 49920:12:8 The Hospital, regarding what was provided for the service of the Company's incapacitated servants who stayed in that house for recovery, over and above the consumed half-wages, which do not amount to more than ƒ34045:11:7: 80995:10:9 College of the Honorable Council of Justice, for diverse supplies provided for the service of that court: 12807. 14:— Aldermen's Chamber, for diverse supplies provided for the service of that court: 19299: 8:— Equipage of Ships, for what was provided to the debit of this account, over and above ƒ172410:2:8 brought to its credit on account of various matters: 1417845:3:— Fortification, regarding what was provided to the debit of this account, together with a one-fourth share of the expenses of the Company's serfs: „ 63398: 6:— Carpentry, for the cost of 5 newly completed buildings, as well as one-fourth of the slave expenses: „ 62713: 17: 8 Account of Interest, for the interest paid in excess of that received into the Company's treasury from the Secretary of the Orphan Chamber amounting to ƒ44790:3:8: „ 280420: 6:8 Donations, for the gifts given in excess of those received: 209:17:8 Confiscation, which was a profitable post last year, and now a debit post: 2269:2: 8 Attendance fees of the Honorable Council of Justice, for what was paid from the treasury to the members cum suis of the aforesaid council: „ 1850: 1:8 General Expenses mount together to: ƒ: 3668499:2:— Which are carried forward
Dutch transcription
Korte vertoning van den staat der E Compagnie ten desen hoofd Comptoir Batavia zoo als deselve met het sluijten der Negotie boeken onder dato ultimo Augustus a„o 1741. is komen uijttevallen, Namentlijk D'Algemeene Lasten, in de Iongst gepasseerde twaalf maanden gerekent 't sedert primo september 1740. tot ultimo aug:s 1741. importeeren wederom een aansienelijke somma van ƒ3668499:2:— welk considerabel montant ten lasten der te meldene reeckeningen is verdeelt en afgeschreeven; te weeten Soldijen voor het verstrekte aan 's Comp:s Loontreckende Dienaren op reekening van verdiende maandgelden, aan ƒ 1882 4 62432:1:7 Saulus ende Abraham Pelt wonende binnen deze stad als Gemagtigdens van Abraham Bannier Heere in grijsoort¬ 2423:11:— drossaart van het oostquartier van het Marquisaat van Bergen 67314: 6:— op Soom, doen mitsdezen arresteren, onder de Ed: Heeren Be„ 16483:3:8 windhebberen der Geoctroijeerde Oost Indische Compe: dezer Lan¬ den, zodanige somme van ƒ17722„16„— als door 3. M. Cluij „ 18115:10:8: zenaar op Batavia in December van den Jare 1741 zijn getelt : 19920:12:8 in Compagnies Cassa, en per wisselbrief ten lasten van gemeld Heeren Bewindhebberen geremitteert aan Nicolaas Menso en Comp:s of ordre, ten eynde daar van aandezelve Nicolaas 80995:10:9 Menoo & Comp:e off iemand anders, wie 't zoude mogen wezen 12807: 14:— buijten kennisse en toestemminge van de arrestanten in hunne qualiteijt eenige betalinge off uijtkeering zal wer „ 19299: 8:— den gedaan, en con:t &ca 117845:3:— Amsteldam den eersten maart 1743. (was getekent) ƒ3398: 6:— Amerongen Bode. (was getekent) M: Bogaard proc:r. ƒ 2713:17:8 80420: 6:8 1850: 1:8 ƒ: 3668499:2:— 18BB 209:17:8 2269:2:8 Korte vertoning van den staat der E Compagnie ten desen hoofd Comptoir Batavia zoo als deselve met het sluijten den Negotie boeken onder dato ultimo Augustus a„o 1741. is komen uijttevallen, Namentlijk D'Algemeene Lasten, in de Iongst gepasseerde twaalf maanden getekent 't sedert primo september 1740. tot ultimo aug:s 1741. importeeren wederom een aansienelijke somma van ƒ3668499:2:— welk considerabel montant ten lasten der te meldene reeckeningen is verdeelt en afgeschreeven; te weeten - Soldijen voor het verstrekte aan 's Comp:s Loontreckende Dienaren op reekening van verdiende maandgelden, aan ƒ2432: 1: 1 52423: 11:— 67314:6:— 16483:3:8 18115:10:8 19920:12:8 80995:10:9 12807: 14:— 19299:8:— „17845:3:— 57398: 6:— 62713:17:8 80420: 6:8 209:17:8 2269:2:8 1850: 1:8 18 RB3 _: 3668499: 2:— ƒ . : 20 Korte vertoning van den staat der E Compagnie ten desen hoofd Comptoir Batavia zoo als deselve met het sluijten den Negotie boeken onder dato ultimo Augustus a„o 1741. is komen uijttevallen, Namentlijk D'Algemeene Lasten, in de Iongst gepasseerde twaalf maanden gerekent 't sedert primo september 1740. tot ultimo aug:s 1741. importeeren wederom een aansienelijke somma van ƒ3668499:2:— welk considerabel montant ten lasten der te meldene reeckeningen is verdeelt en afgeschreeven; te weeten soldijen voor het verstrekte aan 's Comp:s Loontreckende Dienaren op reekening van verdiende maandgelden, aan de hier aan Land bescheijdene Europesche. ƒ 524130: —: 4 5 die van de zeevaart. . . . . . . „ 197919:6:6 de Jnlandse militairen, en zeevarende. . . „ 30383: 5:— 752432:11:1 Randsoenen ordinair voor het afgegevene, aan de Europeesche Comp:s dienaren. . . ƒ 447275:11: — „ Inlandse militairen. . . - - „ 5148: —:— „ 452423:11:— onkosten Ordinair voor veelderhande gevallen. . . „ 467314: 6:— „ 16483:3:8 Onkosten Extra Ordinair voor als even.. onkosten van de verstopte grote Rivier voor het verstrekte en betaalde aan de Inlandse modderaars Jtem gedane reparatie aande hoofden buijten de boom„ 18115:10: 8: onkosten van 's Compagnies paardestal, voor de :: betaalde en verstrekte roeragie aan het beestiael 49920:12:8 Etc:a en gestorvene paarden. . . . . . F. 'T Hospitaal wegens het geene ten dienste van 's Comp:s Impotente dienaren, in dat huijs ter genezing geweest zijnde is verstrekt, boven en behalven de verteerde halve ga¬ 80995:10:9 „gien die niet meerder dan ƒ34045:11:7. komen te bedraagen„ Collegie van den Agtbaren Raad van Iustitie 4 12807. 14:— voor diverse gedane verstreckingen, ten dienste van die regtb„e scheepens kamer voor diverse gedane verstrecking ten 19299: 8:— dienste van die regtbank.. Equipagie van Scheepen voor het verstrekte, ten Lasten deser reekening boven ƒ172410:2:8. wegens verscheijde gevallen 1417845:3:— in desselfs voordeel gebragt. . . . . . . .. „ Fortificatie wegens het geene ten Laste deser reeck: ver„ strekt is, benevens een vierde deel der onkosten van 's Comp:s Leijfeijgenen. . . . . . . . . - „ 63398: 6:— Timmeragie voor het kostende van 5 stux nieuwe voltoijde gebouwen, als mede een quart der slaven ongelden - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 62713: 17: 8 Reekening van Intressen voor de betaalde renten boven de ontfangene in 's Comp:s Cassa van den Secretaris der Welskamer tot ƒ44790:3:8. . . . . . „ 280420: 6:8 Schenkagie voor de meerder gedane dan ontfangene geschenken„ 209:17:8 Confiscatie het geene voorleeden Jaar een voordelige, en nu een last pottis„ 2269:2: 8 Vacatie gelden van den agtbaren raad van Justitie voor het betaalde uijt Cassa aan de Leden C: S: van welgemelde raden. . . . . . - - . „ 1850: 1:8 lgemene Lasten monteeren gesamentlijk. . . . . . . . - ƒ: 3668499:2:— Die Transporteere 83
English
Brought forward 9 ƒ3668899: 2:— On the other hand, the net profits, revenues, and other accrued benefits amount to as is hereafter indicated, namely The net profits from trade - - - - ƒ12962:16:14:8 Revenues of the Kingdom of Jaccatra - - „ 357580:15:8 Earned ship freight transport and board money „ 20415:—:— The profits and benefits amount together to - - - - - - „ 1674212: 7: Subtracted from the general charges, it is evident that this head office Batavia has fallen behind - - - - „1994286: 15: The real assets consist of the following items, to wit In cash etcetera in the main treasury and in the custody of the Cashier amounting together to ƒ3111743: 11:— Wrought goldware - „ 199: 1: 8 Ditto silverware „ 20958: 13: 8 Jewels and rarities „ 4775: 2: 8 Fine spices consisting of Cloves and mother cloves - - - ƒ196513:2:— Nutmegs - - - - - „ 49137: 11:— Mace - - - - - - - - - „ 136489: 1:— „ 382139:14:— Black and white pepper „762592:13:— Homeland merchandise „ 390969:18:8 Indian merchandise „7136832: —:— Sundry provisions in the trade warehouses „ 214404:16:8 ƒ12024615:10: 8 Diverse equipment, artillery, and weapon goods, provisions, building materials, and various other necessities, held in the respective administrations, stables, and elsewhere, amounting together to ƒ5973469: 16:8 Certain debit current accounts amounting together to „1214014: 5:1 „187484: 2: 3 The total remaining assets amount to „19212099:12:11 Against which the creditors amount to, as Interest-bearing capital - - - - - - - ƒ 8569676: 2: 8 Certain credit current accounts - - - - „ 850398: 16:8 Together - „9420574: 19:— Which being deducted from the remaining assets, it appears that the assets exceed the creditors by an amount of ƒ9791524:13:14 ƒ 22059:7:8 The general charges and expenditures incurred in this and in the last preceding year are hereafter compared against each other as concisely as possible, with the addition of some remarks whereby the same in the present year turn out to be an amount of ƒ246988:—:9 less than anno passato, to wit This year anno 1743 anno 1740 more less Wages to the Company's servants stationed here on land amount this year less than anno passato by an amount of ƒ22059:7:8, to which contributes the issue from the main shop of ƒ21750:8:—, the subsidy ƒ2628:11:7, the debiting of the half-pay of the sick and disabled ƒ1904:11:5, and the amount charged to account ƒ123:7:8; but against this is charged again the delivered purchase money as premium to the subordinates belonging under Trade ƒ477:4:8, the issues and charges from diverse administrations ƒ3265:19:12, and finally the amount paid into the Treasury by various persons, both for unaccounted goods and labor wages etcetera ƒ604:6:8, so that there remains to the debit of this account ƒ 524130:—:1 ƒ546189:7: 9 ƒ 22059:7:8 Ship wages this year amount to a sum of ƒ57227:8:6 less than last year, originating from a lesser issue from the main shop of up to ƒ70266:12:—, to which is further added that in the past year the advanced good months to those stationed on the yacht Jacob Willem at Timor, and those of the sloop 't Verlangen at Galle (which had been charged to this head office from there) amounted to ƒ1485:4:—, and this year nothing; also 369 fewer chests were issued amounting to ƒ5142:12:6; to which is further added that the returned surgeons' instruments this year amount to more by ƒ228:4:—; against which on the other hand is disadvantageous the greater charge to account for goods delivered short in the cargoes of the ships up to ƒ1867:16:—, and the amount paid into the Treasury by various persons for goods short delivered, which in anno passato amounted to a sum of ƒ1223:8:— and in anno stanti nothing, thus bringing this expense item etcetera to the difference of „ 197919:6:6 „ 255146:14:12 57227:8:6 Carried forward ƒ722046:7:— ƒ 801316:2:5 79286:15:14 2:— 6 1002
Dutch transcription
Transport 9 ƒ3668899: 2:— Daar en tegen bedragen de suijvere winsten, Jnkomsten, en andere gevallene voordelen gelijk hier vervolgens werd aangewesen, namentlij . - - - - ƒ12962:16:14:8 D' suijvere winsten door den handel- -. - „ 357580:15:8 Jnkomsten des Koninkrijks Jaccatra. Verdiende scheeps vragt Transport en Kostgeld. „ 20415:—:— De winsten, en voordeelen bedragen te samen. . . . . . - - „ 1674212: 7: Gesubstraheert van de generale Lasten soo consteerd dat dit hoofd Comptoir Batavia ten agteren geraakt is - - - - „1994'286: 15: De Reele Effecten bestaan in de ondervolgende parthijen; te weeten aan Contanten &„a in de groote geld kamer en onder den Cassier berustende te samen. . . . ƒ3111743: 11:— gemaakt goudwerk. . . . . . . - „ 199: 1: 8 _„o Silverwerk. . . . . . . „ 20958: 13: 8 „ Juweelen en Rariteijten. . . . . „ 4775: 2: 8 „fijne Specerijen bestaande in. Garioffel, en Moernagelen - - - ƒ196513:2:— Noten Muschaten - - - - - „ 49137: 11. — Foelij - - - - - - - - - „ 136489: 1:—„ 382139:14:— „ Swarte en Witte Peeper - - - - - - „762592:13:— „ Vaderlandse Coopmanschappen „ 390969:18:8 - „ Indiasche Coopmanschappen, „7136832. —:— „diverse behoeftens in de negotie pakhuijsen „ 214404:16:8 ƒ12024615:10: 8 „Veelerhande Equipagie, arthillerije, en wapen goederen, provisien, bouwstoffen en verscheijde andere Noodwendigheeden, soo in de respective administratien, paar„ „denstal als elders berustende en te samen monteeren. . . . . - ƒ5973469: 16:8 „ Eenige Debet Lopende reekeningen bedragen„ „de te samen. - . . . . . . . . . „1214014: 5:1:„ „187484: 2: 3 De gesamentlijke restanten beloopen.. „19212099:12:11 daar en tegen monteeren de Crediteuren; als „ Rente winnende Capitalen. - - - - - - - ƒ 8569676: 2: 8 „ Eenige Credit Lopende rekeningen - - - - „ 850398: 16:8 Tesamen . - „9420574: 19:— De welke van de Restanten gedetraheerd zijnde zoo blijkt dat de Effecten de Crediteuren komen te surmonteeren een ƒ9791524:13:14: bedragen van. . . . . . . . . . . . . . ƒ 22059:7:8 D' Generale Lasten en Ongelden in dit en in het Jongst gepasseerde Jaar gevallen, werden hier vervolgens zoo kort doenlijk tegens den anderen vergeleken met bijvoeging van eenige remarques waar door deselve in het presente Jaar een Somma van ƒ246988:—:9: minder dan anno passato komen uijt te vallen, te weeten dit Jaar a„o 174/3. a„o 17 3/40. meerder minder Soldijen aan 's Comp„s Diena„ „ren hier aan Land bescheij„ den bedragen dit Jaar minder dan a„o passado een somma van ƒ22059:7:8. waartoe contribueert der verstrecking van de groote winkel op ƒ21750: 8 —. de subsidie ƒ2628:11:7. de belas„ „tinge van de halve gagie der sieken en impotenten ƒ1904. 11. 5. en 't belaste op reecq: ƒ123:7:8. dog hier tegens komt weder ten laste het afgelangde inkoops tot premie aande suppoosten sorteerende onder de Negotie ƒ477:4:8. de verstrec„ kinge en belastinge uijt diverse administratien ƒ3265:19:12. en Eijndelijk het betaalde in Cassa door verscheijde persoonen soo voor te min verantwoorde goederen als arbeijds loonen &„a ƒ 604:6: 8. zulx ten lasten deser reecq: blijft. . . ƒ 524130:—:1ƒ546189:7: 9. . . . scheeps soldijen komen dit Jaar een montant van ƒ57227:8:6. minder te monteeren dan a„o vergangen herkomstig door een minder verstrekking uijt de groote winkel tot ƒ70266:12:- waar bij nog komt dat in den voorleeden Jaare de verstrekte goede maanden aan d' be„ „scheijdene op 't Iagt Iacob Willem tot Timor, en die van d' Chialoup 't verlan„ „gen tot gale /:'t geen dese hoofdplaats van daar was aangerekend ƒ1485:4. — bedragen hebben, en dit Iaar niets, ook zijn 369 stux kisten minder verstrekt bedragende ƒ 5142: 12: 6. waar bij nog komt dat de te rug gebragte Chirurgijns instrumenten dit Iaar meerder komen te bedragen ƒ228:4:— waar tegens wederom ten nadeele komt, 't meerder op reecq: belaste, wegens te kort aangebragte goederen op de Ladingen der scheepen tot ƒ1867:16:— en het in Cassa betaalde door verscheijde personen wegens te kort uijtgeleverde goederen, 't geen in a„o passado nog al bedragen heeft een montant van ƒ1223:8. en a„o stantij niets, komende alsoo dese Lastpost, &:a het verschil op. . . . . - „ 197919:6:6 „ 255146:14:12. Transporteere ƒ722046:7 ƒ 801316:2:5 2:— 6 1002 57227:8:6 79286:15:14
English
Brought forward.. Wages of the Natives ƒ 722049: 6:7 ƒ 801336:2:5. amount this year to ƒ 4476:15:— less than in the past year due to a smaller number of servants having been in the Company's service during the course of these books, which in the pay of the soldiers serving on the ships amounts to ƒ 3036:15:— and the wages of the native sailors to ƒ 312:—, together with the amount issued to the head of the general pay office, Thomas van Spreekens, to be distributed by him to 60 Balinese soldiers who were destined for Malabar, but afterwards discharged again, and the amount of ƒ 1128:—:— returned by him into the cash office. Ordinary rations turn out to be heavier this year by ƒ 13436:2:— than in the previous year, arising from a larger write-off in the subordinate administrations of ƒ 16048:15:8 and the sum disbursed for the purchase of paddy for Tangerang of ƒ 337:10:—, together with the amount charged from Colombo for the ration provided to the former fiscal there, Dirk Stokvis, and Ensign Alexander van Manheijm of ƒ 30:8:—, and from Banda to the arriving military Captain Johannes Philippus Barnewal up to ƒ 19:10:—; against which the free board money of the Company's European servants amounts to ƒ 3000:1:8 less. Equipage of ships amounts this year to less by a sum of ƒ 112531:18:8, caused by less carpentry work and provisions supplied to the Honorable Company's capital ships to the amount of ƒ 183986:15:8 and to the sloops and yachts ƒ 4877:5:8, or together ƒ 188864:1:—, to which is added the greater surplus of refreshment moneys of ƒ 828:14:—; but against this, the expenses of the small vessels being ƒ 6397:5:8, the pantchiallangs ƒ 6385:9:—, so that this debit entry is large - - „ 447275:11:— „ 433839:9:— „ 13436:2:— „ - - - - - settled, differs. . . . . . „ 30383: 5:— „ 34860:—:— - . . . - „ 4476:15:— Carried forward ƒ 1199708: 2:7 ƒ 1270035:11:5 ƒ 13436:2:— ƒ 83763:10:11 This Year less more anno 1739/40 anno 1740/41. ƒ 79286:15:14 -- ƒ 185:9:— expenses of the Company's slaves ƒ 3101:—:— and miscellaneous items in general ƒ 1210:17:– more, and the goods taken from the ships' inventory ƒ 37697:5:— and finally the overcharge written off in various administrations amounts to ƒ 22369:—:— less, so what has now been written off on this heavy expense account is an Ordinary expenses also amount this year to a sum of ƒ 76296:7:8 less than the past year, and this is caused by a smaller write-off in the books of the subordinate administrations against the same to the amount of ƒ 28945:9:8, namely in that of the Equipage yard ƒ 3906:19:—, the small shop ƒ 779:2:8, Craftsmen's quarter ƒ 35838:12:8, the provisions warehouse ƒ 8575:16:8, and from the iron warehouse ƒ 644:9:—; against which, in turn, more was written off in the following administrations by ƒ 20799:10:—, namely in the artillery ƒ 1769:8:—, the armory ƒ 16925:9:8, the medical shop ƒ 1048:—:8, and in the grain warehouse ƒ 1056:12:—; the consumption at Tanjongpoura is also ƒ 440:12:— more this year than the previous year, which was caused by the troubles with the Chinese; but from the Company's cash office ƒ 53022:13:— less was issued, originating from various matters, namely: the house rent for the gentlemen members of the Honorable High Government of the Indies; the disbursements for the manufacture of some load gauges, charcoal delivered in the quarter, and finally the wages of hired native laborers and slaves; from the trade warehouses ƒ 6232:18:— less was also delivered than last year, caused by the Persian wines and tarragon vinegar brought in that year, of which nothing was received again this year; for the remainder Carried forward. . . ƒ 261753: 5: 7 ƒ 2800412:12:38 ƒ 13436: 2:— 196295:9:6 an amount of. . . . . „ 1417845:3:— „ 1530777:1:8 - - - - - - „ 112531:18:8 Anno 1739/40 more less Brought forward ƒ 1199708: 2:7 ƒ 1270035:1:5 ƒ 13436:2:— ƒ 83763:10:14 this year anno 1740/41. -- Brought forward-. Wages of the Natives amount this year to ƒ 4476:15:— less than in the past year due to a smaller number of servants having been in the Company's service during the course of these books, which in the pay of the soldiers serving on the ships amounts to ƒ 3036:15:— and the wages of the native sailors to ƒ 312:—, together with the amount issued to the head of the general pay office, Thomas van Spreekens, to be distributed by him to 60 Balinese soldiers who were destined for Malabar, but afterwards discharged again, and the amount of ƒ 1128:—:— returned by him into the cash office. Ordinary rations turn out to be heavier this year by ƒ 13436:2:— than in the previous year, arising from a larger write-off in the subordinate administrations of ƒ 16048:15:8 and the sum disbursed for the purchase of paddy for Tangerang of ƒ 337:10:—, together with the amount charged from Colombo for the ration provided to the former fiscal there, Dirk Stokvis, and Ensign Alexander van Manheijm of ƒ 30:8:—, and from Banda to the arriving military Captain Johannes Philippus Barnewal up to ƒ 19:10:—; against which the free board money of the Company's European servants amounts to ƒ 3000:1:8 less. Equipage of ships amounts this year to less by a sum of ƒ 112531:18:8, caused by less carpentry work and provisions supplied to the Honorable Company's capital ships to the amount of ƒ 183986:1:8 and to the sloops and yachts ƒ 4877:5:8, or together ƒ 188864:1:—, to which is added the greater surplus of refreshment moneys of ƒ 828:14:—; but against this, the expenses of the small vessels being ƒ 6397:5:8, the pantchiallangs ƒ 6385:9:— settled, differs. . . . . . „ 30383: 5:– „ 34860:—:— - - - - - - „ 4476:15:— so that this debit entry is large - - „ 447275:11:— „ 433839:9:— „ 13436:2:— „ - - - Carried forward ƒ 1199788:2:7 ƒ 1270035:1:5 ƒ 13436:2:— ƒ 83763:10:11 This Year more less 1740 anno 1740/41. anno 1739/40 ƒ 722049:6:7 ƒ 801336:2:5. -- ƒ 79286:15:14
Dutch transcription
Pr Transport.. Soldijen der Jnlanderen ƒ 722049: 6:7 ƒ801336:2:5. komen dit Jaar minder dan a„o passado te bedragen ƒ4476. 15: — door een weijniger getal van dienaren gedurende den loop deser boeken in 's Comp:s dienst geweest, 't welk in de betaling der militairen, de„ „welke op de scheepen dienst doen ƒ3036:15 en 't Loon der Jnlandse mattrosen ƒ312:— benevens het afgegevene aan 't opper„ „hoofd van 't generaale zoldij Comptoir Thomas van spreekens, om door den selven te werden uijtgerijkt aan 60. baliese militairen die na de mallabaar zijn gedestineerd geweest dog naderhand weder afgedankt en het montant van ƒ 1128:—:— door den selven weder in Cassa Randsoenen, ordinair is dit Jaar Swaarder ƒ 13436:2:— dan in A=o voorleeden komen uijt te vallen, voortkomende door een grooter af„ schrijving in de subalterne admini„ „stratien ƒ16048:15:8. en het afgegevene tot den Jnkoop van padij voor Tan„ „gerang ƒ 337:10:— benevens het aange„ „rekende van Colombo voor het ver„ strekte randsoen aan den gew: fiscaal aldaar Dirk stokvis en den vaandrig Alexander van Manheijm ƒ 30:8- en van banda aan den overgekome„ „ne Capitain militair Johannes Philippus barnewal tot ƒ 19:10:— daar en tegen komen de vrije kost„ „gelden aan 's Comp:s Europese dignaren ƒ 5000:1:8. minder„ Equipagie van Scheepen komt dit Jaar minder te bedragen een som„ ma van ƒ112531:18:8. veroorsaakt door een mindervertimmering, en ver„ strecking aan 's EComp:s Capitaale scheepen ten bedragen van ƒ183986:15:8 en aan d' Chialoupen en Jagten ƒ4877:5:8. of te samen ƒ188864. 1. - daar by komt de meerder over behoudene verversing penn: van ƒ828:14:— dog daar en tegen zijnde onkosten der kleene vaartuij„ „gen ƒ6397:5:8. de pantchiallangs ƒ 6385:9: zulx dese Last post groot is - - „ 447275:11:—„ 437839:9:-„-13:426:2:—„ - - - - - voldaan differeerd. . . . . . „ 30383: 5:—„ 34860:—:- - . . . - „ 4476:15:— Transporteere ƒ1199708: 2:7ƒ 1270035:11:5 ƒ 13436:2:—ƒ 83763:10:11 Dit Iaar 40 minder meerder a„o 173/40 ao 17 1/41. ƒ79286:15:14 -- ƒ185:9:— onkosten van 's Comp:s Lijfeij„ genen ƒ 3101:—:— en diverse posten n 't algemeen ƒ1210:17:– meerter, en het geligte uijt den voorraad der schee„ pen ƒ37697:5:— en eijndelijk het te hoog Afgeschreevene in diverse admini„ stratien ƒ22369:—:— minder te bedra„ en, wes nu op deese swaare Last reekening afgeschreeven is een kosten ordinair bedraagt dit Jaar al mede een somma van ƒ76296:7:8. minder dan het vergan„ ene Jaar, en is zulx veroorsaakt voor een mindere afschrijving bij ie boekjes der subalterne admini„ stratien op deselve ten bedragen an ƒ28945:9:8. namentlijk bij die van d' Equipagie werf ƒ3906:19:— de Kleene winkel ƒ 779:2:8, Tambagts uartier ƒ35838:12:8, 't provisie magu„ sijn ƒ8575:16:8. en 't uijt 't ijser ma„ na sijn ƒ644:9:— waar tegen weeder bij sie der volgende administratien 20799:10:— meerder is afgeschreeven, ls bij d'arthillerije ƒ1769:8:— de vapenkamer ƒ16925:9:8. de medi„ inale winkel ƒ1048:—:8. en bij 't graan naguasijn ƒ1056:12:—, het geconsu„ neerde op Tanjongpoura is dit Jaar ook ƒ440:12:— meerder dan voor„ den Jaar dat veroorsaakt is, door e troubelen der chineesen, dog uijt 's Comp:s Cassa is weder ƒ 53022:13:— minders afgegeven herkomstig uijt di„ erse gevallen te weeten, de huijs huur voor de heeren Leeden der Edele hooge Jndiasche regeering; 't afgege„ vene voor het vervaerdigen, eeniger lastmalen, geleeverde houtskolen n 't quartier, en Eijndelijk het Loon van gehuurde inlandse arbeyds ieden en slaven, uijt de negotie pakhuijsen is ook ƒ 6232: 18:— min„ er als voorleeden Jaar verstrekt eroorsaakt door de in dat Iaar aange„ bragte Persiaanse wijnen, dragon zijn; en waar van men dit Jaar wee„ er niets ontfangen heeft, in het ove„ „rige Transporteere. . . ƒ261753: 5: 7 ƒ 2800412:12:38 ƒ 13436: 2:— 196295:9:6 mn ontand van. . . . . „ 1417845:3:—„ 1530777:1:8- - - - - -„ 112531:18:8 A„o 17 3/20 meerder minder Pr Transport ƒ1199708: 2:7 ƒ 127002:1:5ƒ 13436:2:—ƒ 83763:10:14:4 dit Jaar a„o 174/44. 188& - 10: P„r Transport-. Soldijen der Jnlanderen komen dit Jaar minder dan a„o passado te bedragen ƒ4476. 15: — door een weijniger getal van dienaren gedurende den loop deser boeken in 's Comp:s dienst geweest, 't welk in de betaling der militairen, de„ „welke op de scheepen dienst doen ƒ3036:15 en 't Loon der Jnlandse mattrosen ƒ312:— benevens het afgegevene aan 't opper„ „hoofd van 't generaale zoldij Comptoir Thomas van spreekens, om door den selven te werden uijtgerijkt aan 60. baliese militairen die na de mallabaar zijn gedestineerd geweest dog naderhand weder afgedankt en het montant van ƒ 1128:—:— door denselven weder in Cassa Randsoenen, ordinair is dit Jaar Swaarder ƒ13436:2:— dan in A=o voorleeden komen uijt te vallen, voortkomende door een grooter af„ schrijving in de subalterne admini„ „stratien ƒ16048:15:8. en het afgegevene tot den Jnkoop van padij voor Tan„ „gerang ƒ 337:10:— benevens het aange„ „rekende van Colombo voor het ver„ strekte randsoen aan den gew: fiscaal aldaar Dirk Stokvis en den vrandrig Alexander van Manheijm ƒ 30:8. en van banta aan den overgekome„ „ne Capitain militair Johannes Philippus barnewal tot ƒ19:10:— daar en tegen komen de vrije kost„ „gelden aan 's Comp:s Europese dignaren ƒ 3000: 1:8. minder„ Equipagie van scheepen komt dit Jaar minder te bedragen een som„ ma van ƒ112531:18:8. veroorsaakt door een mindervertimmering, en ver„ strecking aan 's EComp:s Capitaale scheepen ten bedragen van ƒ183986:1:8 en aan d' Chialoupen en Jagten ƒ4877:5:8. of te samen ƒ188864. 1. – daar bykomt de meerder over behoudene verversing penn: van ƒ828:14:— dog daar en tegen zijnde onkosten der kleene vaartuij„ „gen ƒ6397:5:8. de pantchiallangs ƒ 6385:9: voldaan differeerd. . . . . . „ 30383: 5:–„ 34860:—:- - - - - - „ 44: zulx dese Last post groot is - - „ 447275:11:—„ 433839:9:—„-.17:426:2:—„ - - - Transporteere ƒ1199788:2:7ƒ 1270035:1:5ƒ 13436:2:—ƒ 83: Dit Jaar meerder minder 40 1740 a„o 17 3/41. a„o 173/40 ƒ 722049:6:7 ƒ801336:2:5. -- ƒ 7928
English
188 ƒ6785:9:— expenses of the Company's bondservants ƒ3101:—:— and diverse items in general ƒ1210:17:– more, and the amount removed from the ships' stores ƒ37697:5:— and finally the over-written off amounts in diverse administrations ƒ22369:—:— less to amount to, wherefore what is now written off on this heavy expense account is: Ordinary Expenses amounts this year also to a sum of ƒ76296:7:8 less than the past year, and this is caused by a smaller write-off in the books of the subaltern administrations on the same to the amount of ƒ28945:9:8, namely in those of the equipment yard ƒ3906:19:—, the small shop ƒ779:2:8, the craftsmen's quarter ƒ35838:12:8, the provision warehouse ƒ8575:16:8, and out of the iron warehouse ƒ644:9:—, against which on the other hand ƒ20799:10:— more has been written off in those of the following administrations, as in the artillery ƒ1769:8:—, the armory ƒ16925:9:8, the medicinal shop ƒ1048:—:8, and in the grain warehouse ƒ1056:12:—. That consumed at Tanjongpoura is this year also ƒ440:12:— more than last year, which is caused by the troubles of the Chinese, yet from the Company's treasury ƒ53022:13:— less was paid out, originating from diverse occurrences, to wit, the house rent for the honorable members of the Noble High Indian Government; that paid out for the preparation of some banquets, charcoal delivered to the quarter, and finally the wages of hired native laborers and slaves; from the trade warehouses ƒ6232:18:– less than last year was also provided, caused by the Persian wines and tarragon vinegar brought in that year, and of which nothing was received again this year; in the remainder Carried forward. . . ƒ2617557:5:7 ƒ28042:12:38 ƒ13436:2:— ƒ196295:9:6 amount of. . . . . „ 1417845:3:— „ 1530777:1:8 - - - - - - „ 112531:18:8 Anno 1739/40 more Brought forward ƒ1199708:2:7 ƒ1270835:1:5 ƒ13436:2:— ƒ83763:10:14 anno 1740/41 this year less Brought forward ƒ2617553:5:7 ƒ2800412:12:13 ƒ remainder there is little or no difference; the items that come in favor of this consist solely of a larger credit of the account of surcharges on merchandise up to ƒ11464:1:—, which according to our custom is always brought to the compensation of this, this expense item thus amounting to . . . . . . - „ 467314:6:— „ 543610:13:8 . . . . . . . - „ 76296:7:8 Extraordinary Expenses, that this account comes to amount to an total of ƒ8214:14:8 more than the past year, originates solely from the troubles of the Chinese, because from the Company's treasury the disbursements for diverse occurrences this year come to amount to ƒ6666:15:- more than last year, to which contributes that the number of native grandees and envoys who during their presence enjoy their subsistence from the Honorable Company were considerably larger this year, as well as the provisions given to the clerks on the bastions of this Castle, and that paid out for water buffaloes delivered by diverse native chiefs, which during the revolt of the Chinese were used both here and elsewhere; from the subaltern administrations a larger provisioning of ƒ1238:14:8 was also made, likewise from the trade warehouses ƒ309:5:— and in the previous year nothing, wherefore written off to the debit of this account is „ 16483:3:8 „ 8268:9:— „ 8214:14:8 - - - - Expenses of the Clogged Great River comes this year also to amount to ƒ7017:5:8 more unfavorably than the past financial year, because that written off in the books of the following administrations amounts to ƒ4876:5:– more, as at the grain warehouse ƒ4857:10:— and the provision warehouse ƒ18:15:-, together with that paid out of the treasury to the mud Javanese also being ƒ3060:5:- more, against which however that which was charged to the debit of this in the equipment books amounts to ƒ532:1:8, the craftsmen's quarter ƒ318:17:8 Carried forward ƒ3101350:14:1 ƒ352291:15:5 ƒ21650:16:8 ƒ272591:16:14 this year 1740 Anno 1739/40 more less 13436:2:— ƒ196295:9:6 Anno 1740/41 and less anno 1739/40 Brought forward ƒ3101350:14:15 ƒ3352291:15:5 ƒ21650:16:8 ƒ272591:16:14 and in the iron warehouse amounts to ƒ68:5:8 less, thus still remaining to the debit of this - „ 18115:10:8 „ 11098:5:– „ 7017:5:8 - . . . ƒ Expenses of the Company's Stables is ƒ5199:18:— more than the past year, originating from more goods consumed and deceased horses, as well as that provided from the administrations on account of the troubles of the Chinese, thus coming to the debit of this . . . . . „ 19920:12:8 „ 14720:14:8 „ 5199:18:— - - - . - Hospital, that this expense item now amounts to ƒ11814:5:5 more, arises from the greater write-off in the books of the subaltern administrations up to ƒ2475:16:- and a lower amount of the consumed and written-back half salaries of the disabled servants who were in that house for healing up to ƒ1904:11:5; that paid out of the treasury for slaughter animals and other refreshing food amounts this year on account of its dearness also to ƒ4759:—:— more; the provisioning from the trade warehouses has also been considerably greater than the past year, up to ƒ3769:6:8, principally caused by the fact that in this year 600 pieces of blankets were delivered for the use of the sick; against this, on the other hand, that paid out of the treasury for payment of the apothecary amounts solely to ƒ1094:8:8 less, which all together makes out this difference, coming to make up . . „ 80995:10:9 „ 69181:5:4 „ 11814:5:5 . . College of the Honorable Council of Justice, that this account comes to amount this year to ƒ4471:14:8 more than the past year, originates from more being paid out of the treasury and provisions made from the administrations, such being in total provided and written off to the debit of the aforementioned College, an amount of - - - „ 12807:14:— „ 8335:19:8 „ 4471:14:8 more Carried forward ƒ3233190:2:8 ƒ345627:19:9 ƒ50157:19:12 ƒ272591:16:14 1740 6:7 anno 1740/41 This Year -- 72591:16:14
Dutch transcription
188 ƒ6785:9:— onkosten van 's Comp:s Lijfeij„ „genen ƒ 3101:—:— en diverse posten in 't algemeen ƒ1210:17:– meerder, en het geligte uijt den voorraad der schee„ pen ƒ37697:5:— en eijndelijk het te hoog afgeschreevene in diverse admini„ „stratien ƒ22369:—:— minder te bedra„ „gen, wes nu op deese swaare Last reekening afgeschreeven is een onkosten ordinair bedraagt dit Jaar al mede een somma van ƒ76296:7:8. minder dan het vergan„ „gene Jaar, en is zulx veroorsaakt door een mindere afschrijving bij de boekjes der subalterne admini„ „stratien op deselve ten bedragen van ƒ28945:9:8. namentlijk bij die van d' Equipagie werf ƒ3906:19:— de Kleene winkel ƒ779:2:8, Tambagts quartier ƒ35838:12:8, 't provisie magu„ „asijn ƒ8575:16:8. en 't uijt 'T ijser ma„ „guasijn ƒ 644:9:— waar tegen weeder bij die der volgende administratien ƒ20799:10:— meerder is afgeschreeven, als bij d'arthillerije ƒ1769: 8:— de wapenkamer ƒ16925:9:8. de medi„ „cinale winkel ƒ1048:—:8. en bij 't graan maguasijn ƒ 1056:12:—, het geconsu„ meerde op Tanjongpoura is dit Jaar ook ƒ440:12:— meerder dan voor„ „le den Jaar dat veroorsaakt is, door de troubelen der chineesen, dog uijt 's Comp:s Cassa is weder ƒ53022:13:— minder afgegeven herkomstig uijt di„ „verse gevallen te weeten, de huijs huur voor de heeren Leeden der Edele hooge Jndiasche regeering; 't afgege„ „vene voor het vervaerdigen, eeniger gastmalen, geleeverde houtskolen in 't quartier, en Eijndelijk het Loon van gehuurde inlandse arbeyds lieden en slaven, uijt de negotie pakhuijsen is ook ƒ6232: 18:– min„ der als voorleeden Jaar verstrekt veroorsaakt door de in dat Iaar aange„ „bragte Persiaanse wijnen, dragon azijn; en waar van men dit Jaar wee„ „der niets ontfangen heeft, in het ove„ „rige Transporteere. . . ƒ2617557: 5:7 ƒ28042:12:38 ƒ 13436:2:— ƒ 196295:9:6 montand van. . . . . „ 1417845: 3:—„ 1530777:1:8 - - - - - -„ 112531:18:8 A„o 17 39/0 meerder Pr Transport ƒ 1199708: 2:7 ƒ 1270835:1:5ƒ 13436:2:—ƒ 83763:10:14: a„o 174/44. dit Jaar minder P Transport ƒ2617553: 5:7 ƒ2800412:12:13ƒ „rige is wijnig of geen verschil, de pos„ „ten die ten faveure deser komen, bestaat eenelijk in een grooter Cre„ „dit der reekening van ongelden op Coopmanschappen tot ƒ11464:1:— het geene volgens onder gewoonte altijd tot geweedkominge deser werd gebragt, beloopende alsoo dese Last post. . . . . . - „ 467314: 6:— „ 543610:13: 8. . . . . . . - „ 76296:7 Onkosten Extra ordinair dat dese reekening een montand van ƒ8214:14:8. meerder komt te bedragen dan a„o passado, is alleen oorspron„ kelijk door de troubelen der Chinee„ „sen, dewijl uijt 's Comp:s rassa dit Jaar het uijtgegene wegens diverse gevallen ƒ6666:15:- meer komt te bedragen, als voorleeden Jaar, waar toe Contribueerd dat het getal der Jnlandse groten, en ge„ santen die bij aanwesendheijd hun subsistentie van d EComp: genieten dit Jaar merkelijk grooter zijn ge„ weest, als mede het verstrekte aan de pennisten op de punten deses Casteels, en 't afgegevene voor geleverde buffel beesten, door diverse inlandse hoofden, welke gedurende de revolte der Chinesen soo alhier als elders sijn gebruijkt geworden, uijt d' subalterne administratien is ook een groter verstrekking gedaan van ƒ1238:14:8. soo meede uijt de negotie pakhuijsen ƒ309:5:— en in 't voorige Jaar, niets, wes ten lasten deser reecq: afgesz: is „ 16483: 3: 8„ 8268: 9. —„ Onkosten van de verstopte Groote Rivier komt dit Jaar al meede ƒ7017:5:8. boven het voorledene boekjaar nadeliger te bedragen, door dien het afge„ „schreevene bij de boeken der volgende administratien ƒ4876:5:– meerder beloopt als bij 't graan maguasijn ƒ4857:10:— en 't provisie maguasijn ƒ 18:15:- mitsgaders het betaalde uijt Cassa aan de modder Javanen ook ƒ 3060:5:- meer is, dog waar tegen het geene bij d' Equipagie boeken ten Lasten deser is gebragt ƒ532:1:8. 't ambagtsquartier ƒ 318:17:8. Transporteere ƒ3101350:14:1: ƒ 352291:15:5 ƒ 21650:16:8ƒ 272591:16: 8214: 14:8. - - - - dit Jaar 1740 A„o 17 3/0 meer minder 13436:2:—ƒ 196295: A„o 175/41. en minder a„o 17 3/40 Pr Transport ƒ 3101350:14:15: ƒ3352291:15:5ƒ 21650:16:8ƒ 272591:16:14 en bij 't ijser maguasijn ƒ68:5:8. min„ der bedraagt, blijvende also nog ten Lasten deser.. - „ 18115:10:8„ 11098:5:–„ 7017:5:8. -. . . ƒ onkosten van 's Comp:s Paarden stal is ƒ 5199:18:— meerder dan vergangen Jaar, herkomstig door meerder verbruijkte goederen, en gestorvene paarden, als mede het verstrekte uijt de admini¬ „stratien mits de troubelen der Chineesen, komende alsoo ten Lasten deser. . . . . „ 19920:12: 8„ 14720:14:8.„ Hoespitaal dat dese lastpost thans ƒ 11814:5:5. meerder beloopt, is voortkomende uijt de meerder afschrijvinge bij de boeken der subalterne administratien tot ƒ2475:16:- en een minder be„ „dragen der verteerde en terug geschreevene halve gagien van de in dat huijs ter genesing geweest zijnde Jmpotenten dienaren tot ƒ1904:11:5. het afgegevene uijt Cassa tot slagt beesten en verdere verquickende spijsen bedraagt dit Iaar om dies duurte al mede ƒ4759:—:— meerder, de ver„ strecking uijt de negotie pakhuijsen is ook merkelijk grooter geweest dan a„o passaao tot ƒ3769:6:8. prin„ cipaal veroorsaakt door dien in dit Jaar 600 p:s dekens tot gebruijk der zieken zijn afgelangd, daar en tegen monteerd het afgegevene uijt Cassa tot betaling van den apothecar eenelijk minder ƒ1094:8:8. welk een en ander dit verschil Collegie van den agtbaren raad van Justitie dat dese reecquening ƒ 4471: 14: 8. dit Jaar meerder als a„o pass:o komt te monteeren is oorspronkelijk, door het meerder afgegevene uijt Cassa en gedane verstrecking uijt de administratien, zulx in 't geheel ten Lasten van 't opgemelte Collegie verstrekt en afgeschreeven is, Komt uijt te maken. . „ 80995: 10: 9 „ 69181:5: 4: „ 11814:5:5. .. een bedraagen van - - - „ 12807:14:--„ meer Transporteere ƒ3233190:2: 8 ƒ 345627:19:9 ƒ 50157:19:12ƒ272591:16:14 4471:14:8 8335:19:8„ 5199:18:— - - - . - 1740 6:7 a„o 176/41. Dit Jaar -- 72591: 16.
English
this year Aldermen's Chamber amounts this year also to ƒ6984:4:— more than anno passado, originating from the higher amount paid out of the treasury to an amount of ƒ 595: 18. 8, as well as that in the past year there was received in it again on account of income of that chamber a sum of ƒ7428:12:8. and this year nothing, against which the provisions from the administrations solely amount to ƒ1040.7. — less, which makes up this difference, and thus there still remained to the debit of this... ƒ 19299: 8: — ƒ 12315: 4: — ƒ 6984: 4:— Attendance Fees of the honorable Council of Justice amounts this year, through a higher payment out of the treasury of ƒ —:1:8. on account of the visitations of the arriving and dispatched ships, to ƒ 1850: 1:8 ƒ 1850: —:— ƒ —:1:8 Fortification is also in the present year a sum of ƒ18456:9:— higher, caused by the troubles of the Chinese, being debited in the books of the artillery with ƒ 23577:1:8. and for a quarter of the expenses of the Company's bondservants with ƒ1550:10:— more, against which the amount written off in the books of the quarter amounts to ƒ 6671:2:8. less, thus still leaving to the debit of this an amount of ƒ 63398: 6:— ƒ 44941:17:— ƒ 18456: 9: – Carpentry this account amounts to a considerable sum of ƒ25140:2: – less than the past year, arising from a lesser write-off in the books of the craftsmen's quarter to ƒ26690:12:— on account of the supplies made of various building materials etc. for the completion of a greater number of buildings, as in the said books in anno passado 4 items with ƒ74970:—:8. and this year indeed 5 items residential houses, on the Island at the square, over and above various new fire engine houses and manufactured Malay printing types, which come to the debit of this account, and together were written off at only ƒ 48279:8: 8., with the quarter part of the Company's slaves being moreover ƒ1550:10:— greater than anno past, which above makes up the said difference of lesser expenses and consists of the completed buildings in the following, to wit: the five new residences standing on the Island at the Square... ƒ43035: 12: 8 The new fire engine houses standing within this city... 5100: 3: 8. The Malay printing types - - - ... 143:12:8 The finished buildings amount together to... ƒ 48279:8:8 to which add a fourth part of the charges of the Company's bondservants... ƒ 14434: 9: — which in total was written off to the debit of this account... ƒ 62713: 17:8 ƒ 87857:19:8 ƒ 25140:2:— Interest Account also comes to a fairly large amount of ƒ27771:8:8. more favorable than anno passado, caused by some capitals that were paid off to their owners in reduction of the funds held on deposit, such that the paid interest was ƒ 923:5:— less, to which is added that what was retained by the gentlemen orphan masters out of the interest previously received by their Reverences and counted into the treasury amounts to a sum of ƒ26848:3:8. more than anno past, the said two entries making up the above-mentioned difference, and thus only debited to this account: ƒ 280420: 6:8. ƒ 308191:15:— ƒ 27771: 8:8 Donations Account compared against the previous year is also closed ƒ 673:15:— more favorably, although it was charged this year more for the gifts given than anno passato by ƒ 165:2:8., against that the gifts received also amount to ƒ838:17:8. more than anno past, wherefore there still remains to the debit of this... ƒ 209:17:8 ƒ 883: 12:8 ƒ 673:15:— Board and Lodging of the Native Soldiers is this year again ƒ 1325:5:- greater than in the latest past year, caused by a larger number of men who, on account of the revolt of the Chinese, were taken into the service of the Honorable Company, whereby this account comes to amount to... ƒ 5148:—:— ƒ 3822:15:— ƒ 1325:5:– Confiscation was in anno passado a profitable entry, but now it is a debit entry amounting to... ƒ 2269:2: 8 — ƒ 2269: 2: 8 Total ƒ3668499:2:— ƒ3915487:2:9 ƒ 79189: 1: 13 ƒ 326177:2:— the lesser placed under the greater, and subtracted therefrom... ƒ3668499: 2: — Thus it appears that the combined expenses and charges this year amount to less than in the previous year... ƒ 246988: —: 9 ƒ 79189: 1: 13 ƒ 246988:—:9
Dutch transcription
dit Jaar Scheepens kamer bedraagt dit Jaar al meede ƒ6984:4:— meer dan a„o passado, herkomstig door 't meerder betaalde uijt Cassa tot een bedragen van ƒ 595: 18. 8, als mede dat in den voorleeden Jare weder daar in ont„ fangen is wegens inkomen dier kamer een somma van ƒ7428:12:8. en dit Jaar niets, daar tegens bedraagt eenelijk het verstrek„ „te uijt de administratien ƒ1040.7. — minder het geene dit verschil komt uijt te maken, en alsoo nog ten Lasten deser verbleeven is. . . . . „ 19299: 8: — „ 12315: 4: —„ Vacatie Gelden van den agt„ „baren raad van Justitie komt dit Jaar door een meerder betaling uijt Cassa van ƒ —:1:8. wegens de visitatien der aanko„ „mende en verstrekte scheepen op„ Fortificatie is mede in 't presen„ te Jaar een somma van ƒ18456:9:— meerder, veroorsaakt door de trou„ „belen der Chineesen, als zijnde bij de boeken van d'arthillerij met ƒ 23577:1:8. en voor een quart der onkosten van 's Comp:s Leijfeijgenen met ƒ1550:10:— meerder belast, daar en tegen be„ „draagt het afgeschreevene bij de boeken van 't quartier ƒ 6671:2:8. minder, blijvende alsoo nog ten Lasten deser een montant van „ Timmeragie deese reecq: beloopt een aansienelyke somma van ƒ25140:2: – minder dan't voorledene Jaar, spruijtende uijt een minder afschrijving bij de boeken van 't ambagts quartier tot ƒ26690:12:— weegens de gedane verstrecking van diverse bouwstoffen &a tot voltooiing van een meer„ „der getal gebouwen, als „soo bij gemelde boeken in anno passado 4 stux met Transporteere ƒ337777: 18: — ƒ3514735:—:9:ƒ 75594:14:5ƒ 272591:16 63398: 6:—„ 44941:17:—„ 18456: 9: –. . . .. - 1850: —:—„ —:1:8 1850: 1:8„ 6984: 4:—. - meer minder a„o 7 39/47. a„o 173/40 P Transport ƒ3233190:2:8 ƒ3455627:19:9ƒ 50157:19:13: ƒ 272591:16: E 27771: 8:8 met ƒ74970:—:8. en dit Jaar wel 5. stux woonhuijsen, op 't Eijland aan 't vierkant, buijten en behol„ „ven diverse nieuwe brandspuijt huijsen en vervaarden maleijdse druk letters, die ten Lasten desen reecq: komen, en te samen maar met ƒ 48279:8: 8. afgeschreeven zijn, zijnde daar en boven het vierendeel van 's Comp:s sleven nog ƒ1550:10:— grooter dan a:o ver„ „gangen, welk bovenstaande, het gedagte verschil der mindere Lasten komen uijt te maken en bestaan, de voltooijde gebou„ wen in de volgende te weeten; de vijf nieuwe wooningen staande op 't Eijland aan het Vierkant. . . . ƒ43035: 12: 8 De nieuwe brand. spuijt huijsen staande binnen dese stad.„ 5100: 3: 8. De maleijdse druk let„ „ters - - - . 143:12:8 . „ De Loltimmerde gebou„ „wen bedraagen te Samen. ƒ 48279:8:8 waar bij voege een vier„ „depart der ongelden van 's Comp:s Leijfeige„ „nen. . . . . . . „ 14434: 9: — zulx in 't geheel ten Lasten deeser Reekening van Intressen komt al meede een tamelijk montant van ƒ27771:8:8. voordeliger dan a„o passado veroorsaakt door enige Capitalen die tot vermindering den à deposito staande gelden aan dies eijgenaars afgelegd; zijn, zulx de betaalde renten ƒ 923:5:— minder, waar bij nog komt dat het geene door heeren weesmees„ „teren uijt de bevooren bij haar Eerwaardens ontfangene intres„ „sen overbehouden en in Cassa geteld meerder komt te bedragen dan a„o vergangen een somma van ƒ26848:3:8. makende gerepte twee posten bovenstaande ver„ „schil uijt, en is alsom ten Lasten deser reecq: maar afgesz: 280420. 6:8. 308191:15:— reecq: afgesz: is. . . . „ 62713: 17:8„ 87857:19:8. . . . . „ 25140:2:— Transporteere ƒ3660872:2:— ƒ3910780:15:1:ƒ75594:14:5ƒ325507:7:6 P Transport ƒ 3317737:18:— ƒ3518735:—:9 ƒ 75594:14:5ƒ 272591:16:14 a„o 17 9/7. a„o 17 3/40 meerder minder dit Jaar 183 2591:16 . ..„ 209:17:8„ 1740 a„o 17/41. Schenkagie Reekening is tegens het voorige Jaar ver¬ „geleken al mede ƒ 673:15:— voordeeligen afgeslooten, alschoon„ deselve voor de gedane geschen„ ken dit Jaar meerder is belast geworden, dan ao passo met ƒ 165:2:8. soo monteeren daar tegen ook de ontfange„ „ne geschenken ƒ838:17:8. meer dan a:o vergangen, weshalven nog maar ten lasten deser verblijft„ Kostgelden der Jnlandse Militairen is desen Jaare weeder ƒ 1325:5:- grooter dan in 't Jongst gepasseerde Jaar, veroorsaakt door een groter getal manschappen die mits de revolte der Chineesen in den dienst van d' EComp: aangenoomen waar door dese reecq: komt te bedragen „ 5148:—:—„ 3822:15:—„ 1325:5:–. .-. -. . Confiscatie is in a:o passado een voordelige post geweest, dog nu is het selve een Last post groot. . „ 2269:2: 8„. - - - -„ 79189: 1: 13 ƒ 326177:2: Somma ƒ3668499:2:— ƒ3915487:2:9ƒ het minder onder het meerder gesteld, en daar van afgetrocken zijnde. „. . . . „3668499: 2: — Zo blijkt dat de gesamentlijke Lasten en ongelden deesen Jaare minder als in't voorgaande komen te bedraagen. . . ƒ . . . - ƒ 246988: —: 9 . . - - . - „ 79189:1 ƒ246988:— 2269: 2: 8- - - - 673:10 883: 12:8. . . . . „ dit Iaar 739 minder meer A:o 17 3/40 Pr Transport ƒ3660872:2:— ƒ 3910780:15:1ƒ 75594:14:5 ƒ 325503: 7 Nu
English
the same in the present Year 1740/41 are closed with a sum of ƒ 1412481:5:9 less than in the previous books, Namely: This Year 1740/41, A:o 1739/40, more, less. Now follow the general profits and gains obtained during the course of these books, showing from what causes. On Cash there was less profit this year than the past year by ƒ 334876:3:—, caused by a lower sale of gold by weight, since in the past year reals 97 23/64 of it were sold at rixdollars 18½, and this year indeed reals 9838 7/16, but at rixdollars 17½, thus ƒ 10825:1:— less gained thereon; likewise through a lesser shipment and provision of ducatoons ƒ 256084:4:8, duiten ƒ 44875:—:—, small change ƒ 31717:7:—; also formerly in the past year 46826 3/32 marks of reals were shipped on which ƒ 328:9:8 was then gained, and nothing this year; against this the profit on the gold ducats the current year was ƒ 39:5:— and on the pieces of eight ƒ 8914:14:— more, all of which makes up the above-mentioned difference: ƒ 327670:15:—, ƒ 658546:18:—, ƒ 334876:3:—. On Manufactures and various other Merchandises, more was gained this year than in the previous year by ƒ 1635:17:8, arising from a great demand for 190 rolls of lamphur cloths at ƒ 2436:13:—, likewise a larger sale of 8 pieces of printed cloth at ƒ 1888:5:—, besides 56 pieces of cloth rash at ƒ 6498:16:—; to which is added that this year 2 pieces of coffee-colored cloth at ƒ 319:6:— and 5 pieces of white cloth at ƒ 923:1:8 were turned over, and nothing the past year; to which contribute still more 52 pieces of printed cloth for cushions and carpets that sold very eagerly, with an advance of ƒ 945:1:—, as also 27 pieces of cloth rash for cushions and carpets with a profit of ƒ 386:6:—; on diverse other homeland merchandises: ƒ 61287:17:8, ƒ 59652:—:—, ƒ 1635:17:8. Carried forward: ƒ 327670:15:—, ƒ 658546:18:—, ƒ 334876:3:—. Brought forward: ƒ 327670:15:—, ƒ 658546:18:—, ƒ 334876:3:—. Homeland Merchandises such as amber, Russia leather, brandy, distilled waters, and more besides, also yielded a greater profit this year than the past year up to ƒ 20636:4:—; against which however 106 pieces of crown rash at ƒ 1229:9:8, 13 pieces of blue cloth at ƒ 2242:15:8, as also 11 pieces of crimson red cloth at ƒ 1231:16:8, item 2 pieces of scarlet red cloth at ƒ 2150:16:—, 14 pieces of black cloth at ƒ 4688:3:8, and 43 pieces of grogram at ƒ 1714:9:—, as also 16 pieces of Morocco rash at ƒ 1376:15:8, 178 pieces of perpetuanas at ƒ 2422:17:—, and 60 pieces of polimits at ƒ 11013:4:8 less were sold; to which is added that in the past year 3 pieces of kersey at ƒ 53:19:8, besides 2 pieces of camlet at ƒ 27:14:—, and 14 pieces of velvet at ƒ 980:3:8, item 1 piece of yellow cloth at ƒ 145:13:8, 8 pieces of purple cloth at ƒ 777:3:8, as also 50 lb of gold and 30 lb of silver wire at ƒ 1891:17:8, and 37 pieces of say at ƒ 450:16:8 were sold, and this year nothing of all those mentioned goods, otherwise the profits would have turned out noticeably larger, since the same on homeland merchandises amounted to 51¼ percent the past year and indeed 57¾ percent this year, and the total profits: On Fine Spices such as cloves, nutmegs, and cinnamon, a sum of ƒ 258299:3:— less was gained this year than the past year, principally arising from a lesser sale of cinnamon and cloves, to wit: Cinnamon, of which in the past year 108800 lb and now only 16960 lb was turned over: ƒ 45309:7:—, ƒ 293420:—:—, ƒ 248110:12:8. Cloves, 6062½ lb were sold the past year and now only 3400 lb: ƒ 15951:5:—, ƒ 28461:2:8, ƒ 12509:17:8. Nutmegs, in the year 1739/40 62½ lb were turned over, and in the current year 312½ lb, with a profit of: ƒ 1384:15:—, ƒ 276:4:—, ƒ 1108:11:—. Carried forward: ƒ 447603:19:8, ƒ 1040356:4:8, ƒ 2744:8:8, ƒ 595496:13:8.
Dutch transcription
deselve in het tegenwoordige Jaar 174/44. met een somma van ƒ1412481:5:9 minder dan bij de voorige boeken zijn afgeslooten, Namentlijk dit Jaar 1740 meer minder a„o 1739/40 deser boeken behaald, waar bij werd aangetoond, uijt wat oorsaken a„o 17 /41 Nu volgen de generale winsten, en voordeelen gedurende den Cours Op de Contanten is dit Jaar een mindere winst geweest dan a:o passado van ƒ 334876:3:— veroorsaakt door een Lager verkoop van goud bij gewigt, alsoo in den voorlee„ den Jaare daar van real: 97 23/64. tot rd:s 18½ zijn verkogt, en deesen Jaere wel reael 9838 7/6. dog tot rd„s 17½, dus daar op minder gewonnen ƒ10825:1:— mitsgas: door een wijniger versending en verstrecking van ducatons ƒ256084:4: 8 duijten ƒ 44875:—:— Pajement ƒ31717:7:- ook zijn Eer in den voorleeden jaar 46826 3/32 mq: mark realen versonden waar op toen gewonnen is, ƒ 328:9: 8. en in dit Jaar niets, daar tegen is de winst op de goude ducaten a:o stantij ƒ 39:5:— en op de realen van agten ƒ8914:14. meer geweest, welk een en an„ der 't bovengenoemde verschil op de manufactuuren en ver„ scheijde andere Coopman„ „schappen, is desen Jare meer„ der dan in 't voorgaande gewonnen ƒ1635: 17:8. herkom„ „stig door een grooten aftrek van 190. rollen lamphur Cloers tot ƒ2436:13:— mitsgrs: een grootere verkoop van 8 p„s Lakenen gedrukte tot ƒ 1888:5:— nevens 56 p„s lakenrassen tot ƒ6498:16. — waar bij nog komt dat men deese Jare 2 p:s lakenen Coffij Couleur tot ƒ319: 6:— en 5 p„s Lakenen witte tot ƒ 923:1:8 om¬ geset heeft, en voorleeden Jaar niets, waar toe nog meer Contri„ „bueeren 52 p:s Lakenen gedrukte tot kussons en tapijten die seer gre„ „tig van de hand zijn gegaan, met een advance van ƒ945:1:—, zoo meede 27 p„s Lakenrassen tot kussensen tapijten met een voordeel vanƒ ƒ 386:6:— op diverse andere vaderlandse Komt uijt te maken „ 327670:15:—ƒ 658546:18:-. - - - - - - ƒ 334876: 3:— Transporteere ƒ 327670:15: — ƒ 658516:18:— ƒ 334876:3:— Pr Transport ƒ 323670:15:— ƒ 658546:18:— 334876:3 Vaderlandse Coopmansz: als barnsteen, Jugten, brandewijn, gedisteleerde wateren, en wesmeer; is deesen Jaare al meede een groter voordeel gesllen dan a:o passado tot ƒ20636:4:— dog waar tegen weder 106 p:s Croonrassen tot ƒ1229:9:8. 13 p:s Lakenen blaauw tot ƒ2242. 15:8. als mede 11 p:s Lakenen Carmosijn roode tot ƒ1231:16:8. Jtem 2 p:s lakenen Schairroode tot ƒ 2150:16:- 14 p:s Lakenen Swarte tot ƒ4688. 3:8 en 43 p:s grijnen tot ƒ1714:9:— soo mede 16 p:s ras de marocco met ƒ1376:15:8. 178. p:s perpetuanen tot ƒ2422:17:- en 60 p:s polemieten tot ƒ11013:4: 8. min„ den verkogt zijn, waar bij nog komt dat men in a:o passado 3 p:s Carsaijen tot ƒ53:19:8. nevens 2 p:s Camelotten tot ƒ27:14:— en 14 p:s fluweesen tot ƒ980:3:8. Jtem 1 p:s Laken gele tot ƒ145:13:8. 8 p:s Laken purpere tot ƒ 777: 3:8. soo meede 50 lb goud en 30 lb zilverdraat tot ƒ1891:17:8. en 37 p:s saijen tot ƒ450:16:8. Verkogt heeft, en dit Jaar van alle die genoemde goederen niets, anders zoudende winsten merkelijk groter geval„ „len zijn, alsoo deselve op de vaderland„ „se Coopmanschappen, a:o vergangen 51¼ en dit Jaar wel 57¾ pCento bedragen en de geheele winsten - - - - - . - Op de Fijne Specerijen als Nage¬ len, Nooten, en Canneel is dit Jaar een somma van ƒ258299:3:— minder gewonnen dan a:o voorleeden, principaal herkom„ stig door een minderen vercoop van Canneel en Nagelen te weeten. Canneel waar van men a:o pas„ „sado 108800 lb en nu maar 16960 lb heeft omgeset - - . Garrioffel Nagelen zijn voorleden Jaar 6062½ lb en nu maar 3400 lb verkogt. . . . . „ Nooten Muschaten heeft men 1739 g in a:o 173/40 omgeset 62½ lb en anno stantij 312½ lb met een Winst van - - - - - „ 1384:15: —„ 276: 4: — Transporteere ƒ 447603:19:8 ƒ1040356:4:8ƒ 2744: 8: 8ƒ 595496:13:8 1108:11:- . . . . 15951: 5:—„ 28461:2:8 . . . „ 12509:17: 45309: 7:—„ 293420:—:—. . . . . „ 248110:12: - . „ 61287:17:8 „ 59652:—:–„ 1635:17:8 - - - - dit Jaar meer minder 40 a:o 7/41 A:o 1739/40 „ 1 v b is en h
English
Anno 1739/40 Brought forward ƒ 847603:19:8 ƒ 1040356:4:8 Mother cloves were not traded in the past year, and this year a further 250 lb, whereby the profit amounts to . . . . ƒ 1212:16:8 On black pepper, on the other hand, the profit, through a greater sale of 356425 lb, increased to - - - - - ƒ 70519:–:– Opium has in the current year yielded 131 7/8 per cent on a quantity of 96135 lb, and in the past year 163 5/8 per cent on 144565 lb, whereby On the further Indian weighed goods, in this financial year compared to the previous one, a sum of ƒ 2476:15:8 more was gained, to which contributed Siamese tin, Siamese lead, hand rattans, and sandalwood, upon which one profited in sales this year a sum of ƒ 17253:8:8, and of which nothing was turned over in the previous year; also the profit on Bangka tin increased through a greater sale to ƒ 39:4:8; but against which on benzoin through a lower turnover ƒ 8123:3:8, Malacca tin ƒ 55:7:–, spelter ƒ 73:6:8, Japanese bar copper ƒ 3088:9:–, Javanese cotton yarn ƒ 39:15:8, and Baros camphor ƒ 2544:3:– less was gained; to which is further added that in the past year upon the sale of the old copper works and Persian copper pieces a profit accrued of ƒ 891:13:–, and of which nothing was turned over during this financial year, therefore the piece of profit on Coromandel goods ƒ 35054:9:– 33645:4:– 36121:19:8 5837:4:8 on Bengal ditto - - - ƒ 2251:10:– 18101:7:8 on Surat ditto - ƒ 8523:11:8 26:12:8 Malabar ditto - - - ƒ 1312:6:8 2370:18:12 sundry other goods - ƒ 630:9:6 that furnished on account of monthly wages from the general store ƒ 105978:10:– ƒ 132181:15:– that profit has decreased, to - - ƒ 414265:17:– ƒ 799466:4:8 . - - - - ƒ 385200:7:8 36132:7:– - - - - ƒ 1077:18:– 2476:15:8 1285:14:– To carry forward ƒ 1127434:8:4 ƒ 2084510:14:– 16392:5:– 54126:15:– 1212:16:8 This Year more less 2744:8:8 ƒ 595496:13:8 Anno 1740/41 ƒ 3585:14:8 ƒ 9577:16:– ƒ 1740:9:6 ƒ 26243:5:– 61846:9:8 ƒ 1022922:7:14 13:– 17:– 96:13:8 Carried forward ƒ 1123434:8:14 ƒ 2084510:3:4 ƒ 61846:9:8 ƒ 1022922:7:14 Revenues such as of the Kingdom of Jacatra In the subordinate administrations, a sum of ƒ 34218:8:12 more was advanced collectively than last year, the difference of each in particular being observable below, as in Anno 1740/41. Anno 1739/40. The Equipment & Paint . . . ƒ 1497:6:8 ƒ 9103:5:8 Artillery . - ƒ 505:5:– ƒ 542:4:– Armory . . . ƒ 389:11:2 ƒ 334:18:8 Small Shop ƒ 12497:6:– ƒ 11221:5:– Medicinal ƒ 781:2:8 ƒ 1859:9:– Artisans' Quarter ƒ 2473:9:– ƒ 3328:13:8 Grain Magazine ƒ 15709:11:– ƒ 21392:1:– Provision ditto ƒ 47834:11:– ƒ –:–:– Iron ditto ƒ 5079:13:– ƒ 4767:10:8 The General Revenues and Profits have turned out ƒ 574808:1:– less this year than in the previous books, to which the account of Confiscation contributes ƒ 84656:16:8, it having been a profitable account in the previous books and become a debit item in this year; likewise the revenues of the Kingdom of Jacatra amount to ƒ 497948:4:8 less, principally caused by the lower receipts of the Lord's dues of the 20th penny, etc.; but against which the account of earned ship freight, transport, and board money comes to only ƒ 7797:–:– more, as is further demonstrated below, to wit: Anno 1740/41 Anno 1739/40 Revenues of the Kingdom of Jacatra ƒ 357580:15:8 ƒ 855529:–:– Ship freight, transport and board money ƒ 20415:–:– ƒ 12618:–:– 377995:15:8 ƒ 952803:16:8 . . . . . . . . ƒ 574808:1:– Confiscation - - ƒ –:–:– ƒ 84656:16:8 To carry forward ƒ 1588198:–:2 ƒ 3089863:6:12 ƒ 96064:18:4 ƒ 1597730:4:14 86767:15:12 ƒ 52549:7:– ƒ 34218:8:12 This Year Anno 1740/41. Anno 1739/40. more less Carried forward The undermentioned parcels have at diverse times also been credited to the profit account, to wit: Anno 1740/41. Anno 1739/40. The profits on the granted subsidies - - ƒ 4132:14:14 ƒ 4286:9:5 The surplus found on the cargo of the ships . . . . . . . . ƒ 7855:4:– ƒ 26199:11:8 The profit from the ducatoons counted on exchange ƒ 136564:15:8 ƒ 12982:3:8 The amount brought to profit on account of some trifles ƒ 194:15:– ƒ 11:19:– 148747:9:6 ƒ 43480:3:5 ƒ 105267:6:1 ƒ –:–:– The gross profits and gains amount to... ƒ 1736945:9:8 ƒ 3133343:10:1 ƒ 201332:4:5 ƒ 1597730:4:14 Against which counter-balance the losses, occurred in sales as well as otherwise, and successively written off to the debit of this account, to wit: Anno 1740/41. Anno 1739/40. The deficit found on the cargo of the ships . . . ƒ 5716:5:8 ƒ 9245:14:– The deficits and spoiled goods found etc. in the trade warehouses - - - ƒ 25477:11:8 ƒ 12651:16:8 The losses on some sold goods from the trade warehouses . . . . . ƒ 31539:5:8 ƒ 12332:19:– On account of 1/4 per cent damage on exchange on the currency of Zeeland, as well as the enhancement upon dispatch in Anno 1738/39 calculated on 8000 rixdollars to Makassar that was brought back here - ƒ –:–:– ƒ 67:11:8 The loss of beverages upon sale in the provision magazine - - ƒ –:–:– ƒ 12351:16:8 62737:2:8 ƒ 46649:17:8 ƒ 16083:5:– ƒ –:–:– Subtracted from one another, there remains ƒ 1674212:7:– ƒ 3086693:12:9 ƒ 185248:19:5 ƒ 1597730:4:14 The less deducted from the more . . . . . . . . . ƒ 1674212:7:– . . . . . - ƒ 185248:19:5 Thus it appears that the general profits, revenues and other gains this year are less than the past year - - - - - ƒ 1412481:5:9 This Year Anno 1740/41 Anno 1739/40 more less ƒ 1588198:–:2 ƒ 3089863:6:12 ƒ 96064:18:4 ƒ 1597730:4:14 ƒ 1412481:5:9 less 292 1/2 808:1:– 30:4 77
Dutch transcription
A„o 7 23/40 Transport ƒ 847603:19:8 ƒ 1040356:4:8ƒ Moernagelen heeft men a„o passado niet vernegotieerd en dit Jaar nog 250 lb waar door de winst komt op. . . . . „ 1212:16:8 op de swarte Peeper daar en tegen is het voordeel door een meerderen verkoop van 356425 lb vermeerdert op - - - - - „ 70519 - –„ Amphioen heeft a:o stantij op een quantiteijt van 96135 lb 131 7/8 pCento behaalt en a:o passado op 144565 lb 163 5/8 p„r C=to waar door op de verdere Jndiasche weeg„ „wharen is in dit boekjaar tegens het voorige vergeleken een Com¬ „metje van ƒ2476:15:8. meer gewon„ „nen, waar toe contribueerd het Thin Siams, Lood Siams, handrottin„ „gen, en sandelhout, waar op men desen Iare bij verkoop geprofiteert heeft, een sommetje van ƒ17253:8:8. en waar van in 't voorige Jaar niets is omgeset, ook is de winst van 't Thin bankas door een meerderen verkoop vermeerdert tot ƒ39:4: 8. dog waar tegen op de Benzuin door een geringer om„ set ƒ8123:3:8. Thin mallax ƒ 55:7. spi„ „aulter ƒ73:6:8. „ Japans staaf kooper ƒ3088:9. Cattoene garen Javaes ƒ 39:15:8. en Camphur baros ƒ2544:3. minder is gewonnen, waar bij nog komt dat in A:o vergangen bij verkoop der oude koper werken, en kopere peij„ sen persiaans een voordeel is gevallen van ƒ891:13:- en waar van men gedurende dit boekjaar niets 33645:4.„ 36121:198„ heeft omgeset over sulx de winst„ „stuk op de Cormandelse „ goederen „ 35054:9:— 5837: 4: 8. „ „ Bengaalse d„o _o - - - „ 2251:10: —„ 18101:7:8. „ „ Souratse „ do - . „ 8523:11:8„ 26:12:8„ mallabaerse „ _o - - - „ 1312:6:8„ 2370 18:12„ diverse andere goederen - „ 630:9:6„ de verstreckte op reeq: van maand gelden uijt de groote winkel„ 105978:10:-„ 132181:15:—„ die winst is vermindert, op - - „ 414265:17:-„ 799466:4:8. . - - - - „ 385200:7:8 36132:7: - - - - „ 1077:18:— 2476:15:8. 1285:14:-„-.. Transporteere ƒ1127434:8:4ƒ2084510:14ƒ 16392:5:—„ 54126:15:-. . . . . . - 1212: 16:8. Dit Jaar meerder minder 2744:8:8 ƒ 595496:13:8 A„o 17 9/44 - — „ ..- 2 „ 3585:14:8 „ 9577:16: -„ 1740:9:6 . . „ 26243:5:— 61846: 98 ƒ 1022922:7:14 . -- 13: 17: 96:13:8 P„r Transport ƒ1123434:8:14 ƒ2084510:3:4 ƒ 61846:9:8 ƒ102292:2: Inkomsten als Koningrijks Jaccatra In de subalterne administra¬ tien is gesamentlijk een somma van ƒ34218:8:12: meerder g'advanceert dan voorleeden Jaar, kunnende ieders different in't bijsonder hier onder b'oogt werden als bij a:o 17 23/47. A:o 17 23/20. d'Equipagie Verff. . . . ƒ 1497: 6:8 ƒ 9103:5:8 „ arthillerije. . - „ 505: 5:–„ 542:4:— „ wapenkamer. . .„ 389:11:2„ 334:18:8 „ Kleene Winkel „ 12497: 6:—„ 11221:5:— „Medicinale „ 781: 2:8„ 1859: 9:— Tambagts quartier „ 2473:9:—„ 3328:13:8 „ Graan Maguasijn „ 15709:11:–„21392:1:— „ Provisie _=o „47834:11:-„.- „ ijser _=o „ 5079:13:—„ 4767:10:8 t Algemeene Jnkomsten, en Voordeelen sijn dit Jaar ƒ 574808:1:— minder dan bij de voorige boeken uijt„ „gevallen, waar toe de reecq: van Con„ „ficatie ƒ84656: 16:8. Contribueert als zijnde die bij de voorige boeken een voordeelige reecq: geweest, en in dit Jaar een Last post geworden, soo mede belopen de Jnkomsten des Koningrijks Jacatra een montant van ƒ497948:4:8. minder, principaal veroorsaakt door d' minder ontfangene 's Heeren geregtigheeden van 20. penn: &=:a dog waar tegen de reecq: van verdiende scheepsvragt trans„ port en kostgelden eenelijk ƒ7797:—:– meerderkomt, soo als hier onder nader werd aangeweesen ter wee„ 39 A:o 17 19/10 :o 17 3/20 ƒ357580:15:8ƒ85529:—:— Scheepsvragt Trans„ port en kostgeld „ 20415: —:— „ 12618:—:— 377995:15:8 „ 952803: 16:8. . . . . . . . . „ 574808: 1: Confiscatie - - „ - - -. - „ 84656:6: 8. „ten. Transporteere. . ƒ1588198: — 2ƒ3089863:6:12 ƒ 9606:18:4ƒ1597730:4 86767:15:12„ 52549:7:–„ 34218:8:12. Dit Jaar a:o 173/44. a:o 17 39/40 meerder minder Pr Transport D'onderstaande Parthijen zijn op diverse tijden al meede aande winst reekening goed gedaan te weeten 1 a:o 17 2/47. a:o 17 3/40. d winsten op de verstrek „te Subsidien - - ƒ 4132:14:14: ƒ 4286: 9: 5 het overbevondene op de Ladinge der schee„ „pen. . . . . . . . „ 7855: 4:— „ 26199:11:8 de winst vande op wissel getelde ducatons „136564:15:8„ 12982:3:8 het ten voordeele ge„ „bragte weegens eeni„ „ge Klijnigheeden „ 194:15:—„ 11:19:—:148747:9:6„ 43480:3:5„ 105267:6:1„- De Ruwe winsten en Voordeelen ƒ1736945:9:8ƒ3133343:10:1 ƒ201332:4:5ƒ59730:4:14 - monteeren... waar teegen rescontreere de ver„ liesen, bij verkoop als andersints ge„ „vallen, en successive ten lasten deeser reecq: afgeschreeven te weeten A:o 17/41. a:o 17 23/20. het te kort bevondene op de Lading der 5716: 5:8ƒ 9245:14:— „ scheepen . de te korten bedurven bevondene goederen &„a in de Negotie pakhuijsen - - - „25477:11:8„ 12651:16:8 de verliesen op eenige verkogte goederen uijt de Negotiepak„ „huijsen. . . . . „ 31539: 5: 8 „ 12332:19:— wegens ¼ p„rCento schade op Wissel op 't pajement van Zeeland alsmede de verhoging bij versending, in a:o 17 23/9. op 8000 rd=s na maccasser berekent dat alhier weeder te 67:11:8 rug gebragt is. - „ —: —: —„ het verlies der dranken bij verkoop in 't provi„ „sie maguasijn - - „ —:—:— „ 12351:16:8 16083: 5:—.–. — 46649: 17:8„ 62737: 2: 8:„ Van den anderen Gesubstra¬ ƒ1674212:7:—3086693:12:9 ƒ185248:19:5ƒ1597730:4: - heert resteert ter Het minder van het meerder afgetrocken. . . . . . . . . „1674212:7:-. . . . -. - „ 185248:14: soo Consteerd dat de generale winsten Jnkomsten en andere voordeelen dit Iaar mindel sijn dan a„o passado - - - - - ƒ1412481: 5:9„ Dit Jaar 39 40 meerder minder A:o 17/1. A:o 17 3/0 ƒ1588198. – ƒ3089863:6:12 ƒ 96064:18:4 ƒ1597730:4:14 ƒ 1412 481 der 292½: . -- 808:1: 30:4 77