Inventory 2655
Persia · 878 pages · 165 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
From Java's East Coast under date 20 April 1743 March. come forward with swivel guns, one- and two-pounders, and opened fire, without one being able to properly see their force, so much did they dart through one another, now in the woods, and then again on the plain, while we, in order not to fall into disorder, remained standing in regular order, and also began to throw with bombs and hand-mortar grenades, and when finally a bomb fell into a forest among an entire troop, whereby a great number of their people remained dead, they seemed to want to run amok against us, as seeing that our force, in comparison to theirs, was very small, and that the considerable multitude of Javanese who were with us lay far behind us, flat on their faces on the ground, which also caused the battle not to proceed according to the plan depicted here before; wherefore we, having fought thus for an estimated one and a half hours, and having, as said, conjectured from the enemy's movements their desperate intention, without lengthy deliberation unanimously cried amok in our army, and fell head over heels through the ditch upon them, and From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. and this immediately made the enemy so confused that they stood their ground for not ten minutes longer, running, each doing his best, to get to their horses, and the rest took on foot, with all speed, to their heels. Throwing away everything that hindered them, except their weapons, and the Javanese had no sooner perceived the beginning of this victory on our side, than they also came forth with so much noise, just as if they too had done something to the matter, covering the entire land with people by their multitude, as far as the eye could reach, to help plunder the baggage, and to give this or that dying enemy some more stabs. We found many dead on the battlefield, and 10 assorted small pieces of artillery, both bronze and iron, which were all taken along by us. It was eleven o'clock when the battle began, and fully half past one before we had restored ourselves again into the order of the march, which subsequently was continued toward Pamacassan, where From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. where arriving at half past three o'clock, we found only two or three old women, who related that the Madurese had all fled through there without even halting, except for some mantris who had placed the Raden Tumenggung Sasradiningrat, second son of the Madurese Adipati Cakraningrat, there in a tandu or palanquin, and had also carried him away quickly with it, since he was very dangerously wounded; whereupon the Authority, with the translator Vleeshouwer, Lieutenant Gravee, a sergeant, and four soldiers from the foremost company, besides a party of Javanese, pursued on horseback as far as Waranta, circa one mile further, and there also caught sight of the tandu, but covered by at least 500 men on horseback; so that one, being unable to investigate further the truth of that enticing tidbit of news, much less to master that great prize, quickly returned again to Pamacassan, where the army was already found camped on the paseban, according to the plan From Java's East Coast under date 20 April 1745. Month. also designed at Sumenep, which until now could not have been observed due to lack of space and opportunity. Plan of the encampment at Pamacassan on the paseban Sumenep 1. cannon Ensign Gier Mandharese [illegible] The 11th ditto, Thursday. Today we rested here, for because Pamacassan, according to our estimate, is at least four miles from Douara, and we had not only covered that distance yesterday, but had moreover endured a very hot fire upon the same, the From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. the men were very exhausted; but the multitude of cattle, horses, and other livestock stabbed to death by the Madurese already caused such a terrible stench here that one could not endure it for long; although the Authority's intention was also to follow the enemy as much as possible on their heels, as was also undertaken very early in the morning on Friday the 12th. Around eight o'clock we passed the village of Waranta, which had been entirely burned down by the enemy. From here we went along the beach toward Tjertjere, where Macassar is separated from Madura by a river, on the opposite side of which the Madurese, on their own soil, had an entrenchment on the sea shore, directly in our passage; wherefore we drew ourselves up in battle order before it again, but we had a very thick coconut grove in the way through which one could not shoot, and the entrenchment lay too far from the beach behind the same to be reached along the passage, so that we, without From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. without knowing whether cannon were stationed in it, resolved to make an attack on it with musketeers, assisted by the Javanese, who were driven forward by a small rearguard merely to show a large crowd, and this was again of such fortunate success that the Madurese, 500 to 600 men strong, after a short fight, set fire to the entrenchment and took to flight along the road to Tamplong, whither they were pursued by the Javanese until past that place, the enemy in that battle having again received between 40 and 50 dead, and we would have had only 2 European soldiers wounded, had not the mad urge of the same to be in front, perhaps imagining that there would be something to plunder, somewhat altered that good matter for the worse; for while the artillery was being worked through the aforesaid river which forms the boundary division between Pamacassan and Madura, one of the Authority's servants, carrying his principal baggage, along with two more soldiers, slipped
Dutch transcription
121 Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1743 med bassen, een en twee ponders voor den dag Maart. komen, en vuur geeven, sonder dat men haar magt regt konde sien, sodanig Vlogen zy door malkander, dan in het Bosch, en dan weder op de vlakte, terwijl wij om niet in desordre te raken, regulier bleven staan, en ook begonnen te werpen, met bommen en handmortier granaten, en wan„ neen eijndelijk een bom in een bosch onder een gantsche troep raakte, waar door een groot getal van haar Volk bleeff, scheenen zij amok op ons te willen speelen als siende dat onse magt, in vergelijking van de hare seer kleijn was, en dat de bij ons zijnde Considerable meenigte Javanen, verre agter ons, plat op hunne aangesigten nederlagen, 'twelk ook veroorsaakte dat de slag niet geschiede, na hiet hier vooor afgebeelde plan; weshalven wij, na gissing, anderhalff uur sodanig geslagen, en uijt des vijands mines, gelijk gesegd, hun disporant Voorneemen geconjectureert hebbende, sonder lange overleg eenparig amok niepen in onse armée, en vielen Jhals over kop, door de sloot heen op haar in en Van Javas oost Cust onder dato 20:e April 1745 maart. en dit maakte den Vijand ten eersten so confius„ dat zy geen 10. Minuten langer stand hielden, lopende, elk hun best, om bij hunne paarden te komen, en de rest koos te voet, met alle geswindheijt, het kazepad. Werpende alles wat hun belem„ merde, behalven hunne wapenen, weg en de Javanen hadden het begin van dese Victorie, aan onse zeijde, so dra niet bespeurd, off die quamen ook, met so veel gerugt, ten Voorschijn, even sof zi mede iets ter zake hadden gedaan, besaaijden door haar meenigte het g'antsche land„ so verre als het gesigt rijken kond, met volk; om de Bagage te helpen plunderen, en dese off geene stervende vijand nog eenige steken te geven: wij vonden op het slagveld veele doden, en 10. , so metale als ijsere stukjes in soort, dewelke alle door ons wierden mede genomen, het was elf uur wanneer de Batuille begon, en wel halff twee een wij ons weder hersteld hadden in ordre van den Marsch, dewelke vervolgens. voortgeset wierd na Pamacassan, daar 183 Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 daar wij te halff vier uren aankomende Maart. alleen een twee drie oude wijven vonden, dewelke verhaelden, dat de Madureesen daar alle door gevloden waren, sonder eens halte te houden, behalven eenige mantries die den radeen Tommongong sasradiningrat tweede soon van den madurees adpattij Tsjacraningrat, daar in een Tandoe of draagstoel hadden geset, en daarmede ook spoedig weggedragen vermits denselve seer gevaarlijk was gequest, waarop den Gesaghebber hem met den Translateur vleeshouwer, den Luitenant Gravee, een sergeant en vier soldaten uijt de voorste Comp:e, nevens een parthij Javanen, te paard na settede tot bij Waranta, Circa een mijl verder, en kreeg de Tandoe daar ook in 't gesigt dag wel ten minsten van 500. man te paard gedekt; so dat men de waarheijt van die kittelende Mare, niet verder na speuren, veel min diegrote buijt, meester worden kunnende, spoedig weder keerde na Pamacassan daar men het Leger reeds op de brstebaan gecampeerd vored, na het mede Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745. maand. mede te sumanap ontworpene plan„ het welk tot nog toe niet hadde kunnen g'observeerd worden, door gebrek aan plaats, en gelegentheijd. Aan van het Camparnent tot Pamacassan op de Passebaan Samegnappe 1. canon vendrig gier mandhareesen : 84 ƒ . 5 8 8 ƒ5 „roottreernen tressmeen vech eebemer nouw den 11:e D„o Donderdag, heden rusteden wij hier uijt want dewijl Pamacassar, volgens onse gis¬ „sing, ten minsten vier mijlen van Douara is, en wy dien weg gister niet alleen afge„ legd, maar op deselve nog boven dien een seer heet vuur uijtgestaan hadden, was 3 v: 3 6 P het 82 aen — : - . . -: 185 Van Javas oost Cust onder dato 20. e April 1745 het Volk seer afgemat; maar de meenigte maart. koebeesten, paarden en ander Vee, door de madureesen Doodgestoken, veroorsaakte hier bereijds so een tarible stank, dat men het langh houden konde; hoewel des gesag„ hebbers intentie ook was, om den vijand so veel mogelijk op de hielen te volgen, gelijk Vrijdag den 12. e „weder 's morgens heel vroeg ook „ ondernomen wierd; omtrend agt uur passeerden wij de Negorije waranta dewelke door den vijand geheel afgebrand was: van hier gingen wij langs de staand na Tjertjere, daar Macassar van Madura werd afgescheijden door een revier aan welkers overseijde de madureesen, op haar eigen bodem, een Benting hadden op den oever van de zee, regt in onse passagie; waarom wij ons daar voor weder in slag ordre stelden, dog wy hadden een seer dik clappusbosch in den weg daar men niet konde door heen schieten, en de Benting lag te ver van strand aff, agter hetselve, om langs de passage te kunnen werden geraakt, so dat wij sonder D:o Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 175 Maart. sonder te weten aff 'er Canon in lag, resol„ veerden om 'er met musquettiers, g'assisteerd van de Iavanen, die door een kleijne arrier= guarde voortgedreven wierden, om maar een groten hoop te Vertonen, een attaque op te doen, en die was, wederom van so een gelukkig succes dat de madureesen sterk 5 a 600. man, na een kort gevegt, de brand in de benting staken, en de vlugt namen, langs den wag na Tamplong, werwaards zij, door de Javanen, wierden gevolgd, tot voorbij die plaats, hebbende den vijand in die Bataille weder tussen de 40. ed 50. doden gekregen, en souden eenelijk 2. Europeese soldaten gequest gehad hebben, indien de dalle drift van deselve, om vooruijt te wesen, veelligt in verbeelding dat 'er wat te plunderen soude vallen die goede zaak niet eenigsints ten quade had verandert, want terwijl men het geschut door voorm: Revier (:t:) werkte die tussen Pamacassan en madure de limiet scheijding maakt, slipte eene van des gesaghebbers oppassers met syn principaalste bagagie, nevens nog twee soldaten
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745. soldiers, who, as was believed, had enjoyed a drink too many out of joy, passed the army, which was not noticed due to the smoke from the burning benting, and after we had resumed marching, hearing some musket shots ahead from the woods, we simultaneously saw that the coolies rushed into the water with the baggage, and dropping their loads there, ran toward us, and before we had come that far, the baggage in the surf was already smashed to pieces and washed apart by the strong continuous southwesterly wind; whereby not only the Administrator, but also various officers, had lost most of their necessities, and among them also the Administrator's writing drawer containing papers, which one saw wash ashore so wet and muddy that nothing more could be made of them, and since this daily register therefore had to be composed anew afterwards, some From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. some particulars that had been noted in the other will likely remain forgotten; meanwhile the sun was already setting, wherefore we did not even stop for that incident, intending to camp that evening at Tamplong, and having been provided there de novo with ammunition and orders, as it was firmly assumed that these had already been brought from Sourabaija upon the Administrator's request by letter of 25 February, to march on the following day to Sampang, in order to approach Sambilangan as closely as possible with the utmost speed, since we had already struck such terror into the Madurese that they, as had been sufficiently proven during the storming of the aforesaid benting, dared not withstand us anymore, and their Balinese, as we were informed, had mostly fled to the mountains; but the Administrator was not a little dismayed shortly thereafter when, having approached Tamplong to within half a mile, on the road a letter from From Java's East Coast under date 20 April 1745. from the Noble Lord Commissioner, in reply to March. his letter of 25 February, dated the 5th of this month, and of the following content: Sumanap To the Lord Elso Sterrenberg, Senior Merchant and Administrator over Java's Northeast Coast as well as Head of the Expedition there. Titles. Yesterday evening I had scarcely dispatched my letters when I received Your Honour's letter of the 25th of the past month, from which it was gratifying to me to learn of Your Honour's safe arrival with the Honourable Company's military forces and what measures were provisionally put into effect for the redress of the disordered state of affairs, with which I conform myself, and I will await the success of Your Honour's expeditions and the pending march to Pamacassan, which I fully approve, with great anticipation; since I do not doubt that the remaining Sumenepers and Pamacassaners will submit at once upon Your Honour's appearance, at least I flatter myself with that, as several prominent mantris immediately after Your Honour's departure have given assurances thereof by diverse letters, among whom is also the Raden Pandji at Pamacassan, who according to thoughts will still be able to contribute a great deal to the matter, and therefore, as I trust, will have been accepted by Your Honour together with all those who come over voluntarily. I can also approve that the Raden Ngabehi Tirtanagara, as having already held the actual authority before Your Honour's arrival, continues therein under the higher authority of Your Honour, but to From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. to appoint him absolutely as regent instead of the Raden Tumenggung Tsjacranagara, that would in my judgment be unadvisable, because thereby the legitimate blood that according to the right of birth and by virtue of the obtained deeds from Their Excellencies is beyond dispute solely entitled thereto, would not only be excluded, but another would be placed in the regency, against whose person at the present time quite some objections arise, for although he seems to have the greatest foundation thereto by virtue of his marriage to the sister of the Raden Ayu, he is nonetheless, unless I am mistaken, of modest clerical descent, besides which the Raden Tumenggung was appointed thereto with the full approval of Their High Excellencies, and now to annul that resolution by a contrary disposition on one's own authority, to that I could hardly bring myself; at least I judge it will be most prudent to allow the aforesaid Tirtanagara, according to Your Honour's proposal, and because he is quite respected among the Sumenepers, to remain provisionally in his present authority, and to leave the matter principally uncertain, until the pleasure of Their High Excellencies regarding this will have been obtained, since it appears to me that he will well be able to maintain his character under the high authority of Your Honour as long as he is maintained therein, as through Your Honour's presence he will be so much the better able to do so. My opinion of the Madurese and their steadfastness is known to Your Honour, since the papers that have been written on that subject to Their High Excellencies at Batavia, as well as the exchanged letters between this place and the heads of the Honourable Company's military forces in the camp at Gantang, make abundant mention thereof, and Your Honour has there
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745. soldaten, die so men meend, van Vreugde een sopie te veel genuttigd sullen gehad hebben, het Leger voorbij, 't welk door de rook van de brandende Benting niet be„ speurd wierde, en na dat wy weder aan't marscheeren waren geraakt, voor uijt eenige snaphaaen schoten uijt het bosch horende, zagen wy teffens dat de battoors met de Bagage in't water stoven, en daar hun last vallen latende, na ons toeliepen, en eer wij so verre gekomen waren, was de bagage in de branding, door de sterke doorwaijende zuijdweste wind, al aan stukken geslagen, en uijt malkander gespoeld; waar door niet alleen den Gesaghebber; maar ook diverse officieren, hare meeste beno„ „digtheden waren quijt geraakt, en daar„ onder ook des gesaghebbers schrijflaede met Papieren dewelke man so nat en beslikt aan strand sag spoelen, dat 'er niets meer van te maken was, en dewijl dit Dagregister daarom nader„ haud, wederom op nieuw heeft moeten gecoucheert worden, sullen daar wel eenige Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. maard. eenige specialitijten uijt vergeten blijven die in't andere waren genoteerd; onder„ tussen was de sonne reeds aan het dalen, weshalven wij om dat voorval niet eens stiel hielden, meenende dien avond tot Iamplong te Campeeren, en daar weder de novo van amonitie en ordres voor„ sien geworden sijnde gelijk men vast stelde dat daar al van Sourabaija - op des Gesaghebbers versoek bij schrijvens van den 25. e februarij soude zijn gebragt den volgenden dag, voort te trekken na Sampang, om Sambilangan ten spoe„ digsten, so digte als mogelijk soude wesen, te naderen, aangesien wij reeds so een schrik onder de madureesen gebragt hadden, dat zij ons, gelijk bij het aflopen van voorsz: Benting genoegsaam gebleken was, niet meer derfden staan, en hare balijers waren, so ons berigt wierde, „al meest na het gebergte gevloden; maar niet weijnig stond den Gesaghebber, kort daar aan versot wanneer man Tamplong, tot op een halve wijl ge„ nadert zijnde, op den weg een brieff van Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1743. van de Edele heer Commissaris, tot antwoord op Maart. sijn schrijvens van den 25. e febr:, gedateert den 5e deser, en van den volgenden inhoud. Sumanap Aan de heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber over Javas nd„o„t Cust mitsg„s hoofd voor de Expeditie aldaar. Titul Gister avond had ik nauwelijx mijn letteren laten afgaan, of ik ontfong uwEd: brieff van den 25. e der gepasseerde maand, waar uijt my aangenaam geweest is uwEd: behoude aankomst met 's EComp:s krijgsmagt te vernemen en wat waatregulen by provisie tot redres van de verweerde toestand ware in't werk gesteld, waarmede ik mij confor„ meerende, het suctes van uwEd: Expeditien en voorhanden zijnde warsch na Pamacassan, die ik volkome approbeere, niet verlangen sal afwagten; aangesien ik niet twijffele off de overige sumanap en Pamacassangers sullen bij verscheijning van uw Ed: sig ten eersten onderwerpen, ten minsten ik plat„ teere mij daar mede, also door verscheijde voornamt maatries even na uwEd: vertrek bij diverse brieven daar van versekering is gedaan, waaronder ook is den radeen Bandjie tot Pamacassan die na ge„ dagten nog al veel tot de zaak sal kunnen contribueeren, en daarom ook so ik vertrouwe nevens alle de vrijwillige overkomende, door uwEd: sullen wesen aangenomen Ik kan ook wel goedkeuren dat den radeen Ingabey Tirtanagara als voor uwEd: aankomst reeds het p„l gesag hebbende bekleed, onder het hager gesag van uwEd: daarin blijft continueeren, maar om Veen Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 Maant. om hem in stede van den radeen Tommagom Tsjacranagara absolut tot regent aan te stellen dat soude na mijn oordeel ongeraden wesen want daar door soude het wettige black bloed dat volgens het regt van geboorte en uijt kragte van de verkregene actens van haar hooghd. s buijten disput, alleen daar toe geregtigd is, niet alleen gesecludeert waar ook een ander in het regentschap ge„ steld worden, op wiens persoon in de tegen„ woordigen tijd vrij wat bedenken vald, wan't afschoon hij uijt hoofde van sin huwelijk met de suster van de radeen aijve het meeste fundament daar toe schijnt te hebben, is hij nogthans, so ik niet beter weet van afkomst een geringe paap, daar bij is den radeen Commongong met volkomene goedkeuring van haar hoog Edelhedens daarin gesteld, en om nu dat besluijt door een Contrarie dispositie op eijgen authoritijt te vernietigen, daar toe soude ik beswaarlijk kunnen komen althans ik oordeel dat wel het voorsigttigste sal wesen, den voorm: Tirtanagara, na UwEd: voorstel, en om dat onder de sumanappers nagalge„ sien is, in sijn present gesag bij provisie te laten blijven, en de zaak ten principale in het onsekere te laten, tot dat dierwegens het goed vinden van haar hoog Ed:s sal wesen erlangd, dewijl het mij voorkomt dat hij sijn Cieracter onder het hoge gesag van uwEd: wel so lange sal kunnen staande houden. als hij daarinne werd gemainctineerd also door uw Ed: presentie, so veel te beleke daartoe sal in staat wesen. Mijn gevoelen van de Madureesen en hare standvastigheijt is uwEd: bekend, nadien de papieren die over dat subject aan haar hoog Ed„s tot Batavia syn geschreven, so wel als de gewisselde brieven tusschen dese plaats en de hoofden van 's EComp: krijgsmagt in het Campement tot Gantang, daar van overvloedig gewag maken, en uwEd: heeft daar
English
From Java's East Coast under date 20 April [and] March. having viewed it, so that in that regard I will only say, that one must never underestimate his enemy; and in my separate letter to their High Excellencies of 4 December of the past year, and 31 January of this year, the plan of war, and in what manner I intended to begin the same, is described in detail, and among other things demonstrated thereby, that I judged an invasion from the side of Sumanap to be the most effective, and I find no reason to desist from that in the least, and much less now; maintaining that the Sumanap and Pamekasan people, on account of their endured misery, are all the more embittered against the Madurese, and will stand and fight far better than before, when it comes to that; nevertheless, I judge that to approach Samilangan the force you have with you is somewhat small and a sufficient one will be required, regarding which prudence is recommended to you. For the rest I shall support you according to my ability, and send as much of the requested ammunition as can be spared without our own inconvenience; however, the rice has already been supplied for some days up to 10 lasts, and the remainder that was also projected, I shall hold back pending your further writing, while it is a good thing that the scarcity of provisions on Sumanap is by far not as great as was reported to you from Passourouang; and the strict discipline and used precaution to prevent excesses by our Europeans is so good that I must praise that arrangement of yours; but with regard to the regent of Sidayu and his alleged presence at the last-mentioned place, along with the state of the Passourouang garrison, which you estimate between 5 to 600 men, and that which was said on account of the Lasem Ngabehi Imbo Wongso in answer to the letter of Vander Brugghe, you may perhaps not be well informed about that, for the reports concerning the Sidayu regent are thus far so confused that I know nothing else to say of it, than that he is toward the territory of Lasem and not in his dalem at Sidayu, and even if all this were the truth, and that he had acted hostilely against our people, From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. still I maintain that this is a forced play and he is compelled to it, in order not to give suspicion, and to avoid the wrath of his father, waiting only for an opportunity to cross over to the Company, wherein his wife and children, whom it is claimed are on Madura, are an impediment to him, and besides that it is also dangerous for his person, and no one, even his teacher on the spot, has dared to undertake to go thither with a short letter, in order to assure him once more, as I did in passing Sidayu when he was aboard with me, and more recently still, of the Honourable Company's affection, notwithstanding that I had offered a good reward for it. The Passourouang garrison must, according to the determination of their High Excellencies, contain a company of 133 Europeans, and if according to your proposal, on account of the troubles, as a frontier post, and in the present time of much importance, one adds another 100 natives for cover and for conducting expeditions, then the whole remainder will consist of 52 Europeans, and approximately 25 natives, and the first-mentioned I have already summoned hither, so that the last-mentioned alone would remain above the number; and the one being compounded with the other, then after your departure roughly 300 heads would have remained in the garrison, which is impossible to reconcile with the estimate that you make of fully 5 to 600, unless the commander had obscured the actual strength, which is nevertheless not to be thought; where, even if the men could be spared, the west winds and the lack of vessels would still make sending succours to Rembang impossible, and for that reason I have given notice thereof to the council at Samarang, with orders to provide for it according to their ability. I shall not dwell upon what was communicated in your aforesaid letter concerning the Ngabehi of Lasem, and the orders he was said to have received from me, since such is unnecessary and my dealings with the native regents, both there and elsewhere, may well be examined; on the other hand, I will readily admit that I do not understand the policy of the aforesaid Imbo Wongso, for you will have entered into a solemn alliance with the Madurese, and not seek to profit from it in this time, but on the contrary leave his regency, property, and everything he has as a prey, and take his refuge with the Company, of whom, being faithless, he well knows he has nothing to expect but his ruin; unless
Dutch transcription
Van Java's oost Cust onder dato 20. e april daar van visie gehad, so dat ik ten dien belange allen Maart. sal seggen, dat men syn viand noijd te gering moet agten; en bij min aparte aan haar hoog Ed„s van den 4. e xbr: anno pass„o, en 31: e jann: deses Jaars, is het phan van Oorlog, en op wat wijse ik het selve heb willen aanvangen, omstandig beschreeven en onder andere daarbij aangetoond, dat ik een inval van de kant van sumanap voor het effecacieuste hebbe g'oordeeld, en ik vinde geen reden om daar van in't minste te desisteeren, en veel minder nu; sustineerende dat de sumanap en Pamacassangers mits haar uijt gestanc elende, op den Madurees te meer verbitterd zijn, en vael beter als bevorensstaan en vegten sullen, als het daar toekomt, des niet tegan„ staande oordeel ik dat om Samilangan te naderen uwd: bij hebbende magt wat gering en eene sufficanten sal werden vereijscht waar omtrent uwEd: de voorsigtigheijt werd aangere„ commandeert Voor het verdere sal ik uwEd: na vermogen ondersteunen, en van de gevorderde amonitie so veel laten toe„ komen als buijten eijge ongerief sal te missen wesen dog de rijs is voor eenige dagen al tot 10 lasten voldaan en de resteerende die mede geprojecteerd was, Sae ik op uwEd: nader schrijvens aanhouden, terwijl het een goede zaak is, dat de Schaorsheijd van levens middelen in verre na op sumanapso groot niet is als uwEd: daar van tot Bassourouang is opgegeven; en de nauwe discepline en gebruijkte precautie, tot voorkoming van buijtensporigheden door onse Europese is so goed dat ik die schikking van uw Ed: moet lash„ deeren, maar ten opsigte van den regent van Cidaijde en sijne voorgegeven aanwesen op laastgem: plaats, met den staat van het Passourouangs guarnisoen. dat uwEd: tussen de 5 a 600. man begraet, en het geene wegens den Lassams Ongabeij Imblo wongso, tot antwoord op de brieff van dander Brugghe werd gesegd, daar van sal uwEd: missccien niet wel g'in„ formeert wesen, want de berigten nopens den sidaijoes regent syn tot nog toe so confus dat ik niet anders daar van te seggen weet, als dat hij na het Gebied van Lassum en niet in syn Dalm tot Tidrijve is, en schoon, al dit de waarheijt was, en dat hij tegen d'onse vijandelijk had g'ageert, so Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. Maart. so sustineer ik nog dat dit gedwonge spel en hy daar toe genoodsaakt is, om geen eergwsaan te geven, en de gram„ schap van sijn vader te ontwijken, wagtende alleen waar na occasie aen tot de Comp: over te komen, doar hem sijn vrouw en kinderen die men wil dat op madura soude wesen, hiiderlijk in sijn, en behalven dat is het ook voor sijn persoon gevaarlijk, en niemand selfs sijn leermeester in loco heeft niet derven ondera„ neemen, met een briefje daar na toete gaan, om hem nogmnaals so als ik in het passeeren van sidaijoe, doen hij bij mij aanboord was, en nader nog gedaan heb„ van 's EComps: genegentheijd te verseekeren, niet tegen¬ staande ik een goede praemie daarvoor had aangeboden Het Passourouangse Guarnnsoen moet volgens de be„ paeling van haar hoog Ed„s een Comp: van 133: Europeesen inhouden, en als men na uw Ed: voorstel, om de troublen als een frontier post, en in de tegenwoordige tijd van, vel aangelegentheijd nog 100. Inlanders tot dekking en tot het doen van Expeditie daar bijvoegd, dan sal het geheel restand uijt 52. Europeesen, en opgevaar 25. Inlanders bestaan, en de eerst gem: heb ik reeds herw„ts ontboden, so dat de laast gem: eenelijk boven het getal soude overblijven; en het een niet het ander ge„ componeerd sijnde, dan soude na uwEd: vertrek grote 300. koppen in gearnisoen sin gebleven, 'twelk onmogelijk overeen te brengen is met de decifratie die uw Ed: van wel 5. a 600. maakt ten ware den Commandant de wesentlijke sterkte had verduijdsterd, dat Evenwel niet te donken is waar al was ook het volk te missen, de weste winden en het gebrek van vaartuijgen soude dog het senden van sacours na rembang onmogelijk maken, en om die reeden heb ik den raad tot samarang daarvan ken„ nisse gegeven, met ordre om na vermogen, daarin te voorsien. Jk sal mij over het gecomheerde bij voorsz: letteren van uwEd: wegens den Ingabeij van Lassum, en de ordre die hij van mij ontfangen soude hebben, niet ophouden dewijl sulx onnodig en mijn behandelingen met de jn„ landse, regenten, so daar, als elders, wel ondersogt mogen werden; daar een tegen wil ik wel bekennen dat ik de politie van voorsz: Imbo wongso, niet versta, want gij sal een solemneele verbintenis met den madurees hebben aangegaan, en daar van in dese tijd niet soeken te profiteeren, waar in tegendeel syn regentschap, have en alles wat hy heeft ten proijelaten, en Sijn toevlugt neemen tot de Comp:e van wien, hij trouwloos zijnde wel weet dat niets als sijn bederff te wagten heeft; ten
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. unless he had secured his best furniture beforehand, and devised this to lead the Company up the garden path once again. For the rest, I will await the sending of the brigantine d'Ongehoorsaamheijd and the pantjallang de Lamadjang along with the prisoners, according to Your Honour's sending, and further mention here that yesterday by the ships de Vijvervreugd and Adrichem from Batavia I received the original of the annexed copy, which is sent to Your Honour for consideration by the one who, after wishing much prosperity, was subscribed Your Honour's dutiful friend, was signed H.k Verijsel, in the margin Sourabaija 5 March 1745, and below it: P.S. the enclosed letters were delivered to me from Passourouang, and I attach the copies thereof for consideration alongside this, without one being able to deduce from that writing when that ammunition would be sent, and when the requested orders would be answered; wherefore the Commander, having made known that single part of that unpleasant news—namely, the lagging behind of powder and lead—to the officers, it was unanimously represented by them that one could not proceed further with any peace of mind, since altogether one still had only four small barrels of cartridges, and furthermore of all the other ammunition, a far too meager supply From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. to carry out any further offensive; on which grounds, and because the Commander moreover also lacked orders, it was then deemed best to camp for the time being opposite the place where we found ourselves, a short cannon-shot from the beach on a high plain, notwithstanding that the enemy, fully as far further inland, directly opposite that height, had a strong benting near the village of Watoe Bessij; for the rest of the land was full of boscage, and Iamplong was, as we were informed, also a village, surrounded by so many trees that one could not see anything around oneself. We were still busy bringing our artillery and baggage onto that hill when the Madurese from the aforesaid benting made a sortie upon us, numbering 4 to 500 men, among whom were many with firearms, and that skirmish lasted a good half-quarter of an hour before we put them to flight again, upon which we also found two native soldiers wounded, though of little consequence; and notwithstanding we were all very From Java's East Coast under date 20 April 1745 tired and exhausted, we nevertheless found ourselves forced to remain under arms on our feet with all men the entire night, since the enemy constantly attacked us from all sides in small bands from the scrub standing at the foot of the mountain on which we were encamped; and we could see nothing around us due to the strong wind, rain, and overcast sky, although it was only four days before the full moon; therefore immediately setting our hands to work to throw up a breastwork around us as far as our capacity allowed, for one had neither axe, shovel, nor spade, and therefore not much could be accomplished that night either, but Saturday the 13th Work was carried out thereon so vigorously the entire day that by the evening one already had a formal benting, with a rampart of more than half a man's height and which in its circumference was three hundred roods long. Also From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. the Commander today also dispatched a letter to the Honourable Commissioner Verijsel, containing a full account of all the foregoing since our departure from Sumanap, and finally an emphatic grievance over the fact that he received neither powder and lead nor orders, but only a letter in which such was merely promised to him; at a time when terror had already been fully instilled among the enemy, and there was thus an opportunity to push through to Seembilangan with this small force, and that by remaining lying here, one would swiftly fall into great danger through hunger, fire, and sword. 15th, Monday. We continue to reinforce our benting, and toward evening the Commander, in order to seek assistance on all sides, dispatched a brief note to Passourouang to expedite a requisition similar to the one already sent to Sourabaija, flattering himself that he would soon obtain something or other from there; while on Sunday the 14th, 16th, Tuesday, and 17th, Wednesday, one was in no small anxiety From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. anxiety thereover, and had one not still had some bombs and hand-mortar grenades, it would have ended badly for us, since our cartridges could not hold out long if the muskets were used, and by fortunately throwing some bombs, the enemy was brought to a halt today; but on the other hand they raised other difficulties for us from time to time. In the beginning we had deemed it best to make the benting so large that all the Javanese, who in previous camps, except at Pamacassan, had always been separated from us, could be placed inside it, in order by that means to be able to prevent their running away to some extent, as well as to make some show in the enemy's sight by setting up their pikes around the perimeter just inside the breastwork, and in the evening having them laid down pike by pike, with the points sticking just over the benting, provided that a good watch was also kept thereby, and such was investigated by a patrol every hour; flattering ourselves with the hope that we upon the Commander's
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 Maart. ten ware dat hy syne beste meublen vooraff gebargen had, en dit bedagt om de Comp: werder om den tuijn te leijden Voor het overige sul ik blijven afwagten de toesending van de brigantijn d'ongehoorsaamheijd en pantjallang de Lamadjang nevens de arrestanten, navolgens uwEd: toesending, en voorts hier bij aanhalen dat ik gisteren per de schepen de Vijvervreugd g adrichem van Batavia hebbe ontfangen het origineel van der nevensleggende Copia, die uwEd: tot speculatie werd toegesonden door den geene die na groote verblijff /:onderstond:/ uwEd: dienstgen: vriend /:was getekend:/ H„k Verijsel /:in margine:/ Coura„ baija den 5. e maart 1745. (:en daar onder:/ P: S: de inleggende brieven sijn mij van Nassourouang besteld, en ik voege daar van de afschriften tot speculatie nevens desen sonder dat men uijt dat schrijvens konden afleijden, wanneer die ammonitie gesonden worden soude, en op de versogte ordre wierde g'antwoord; weshalven den Gesaghebber het eene Lid van die onaangenamen tijding, te weten het agter blijven van kruijt en Lood, aan de Heeren officieren te kennen gegeven hebbende, door hem eenparig wierd vertoond, dat men met geen gerustheijd verder konde Voortgaan, also men uit geheel nog maar vier vatjes patronen, en voorts van alle de verdere ammunitie, een al te geruigen voorraad 0 Van Javas oost Cust onder dato 20.:e april 1745 1 Maart. voorraad hadde, om eenige offensie meer te doen; uijt welken hoofde, en omdat den Gesaghebber, het boven dien ook aan ordre ontbrak, dan best g'oordeeld wierd om tegen de plaats daar wij ons bevonden een kleyne Canonschoot van strand aff, op een hoge vrlakte, voor eerst te Campeeren, niet tegenstaande den vijand, ruijm so veel verder landwaards- in, regt tegen die hoogte, een sterke Benting hadde, bij het Dorp Watoe Bessij, want het overige Land was val bos„ phagie, en Iamplong was, so ons berigt wierde, mede een Negorije, rondom so vol geboomte dat men 'er niet van sig konde sien: wij waren nog besig met onse arthillerije en Bagagie op dien heuvel te brengen, wanneer de madureesen uijt voorsz: Benting, al een uijtval op ons deden, ten getalle van 4 â 500. man, waar onder veele met schiet geweir, en die scher„ mutseling duurde wel een half quartier= uurs eer wij hun weder op de vlugt kregen, wanneer wij ook twee Inlandse soldaten gequest vonden, dog van weijnig belang, en onvermindert wij alle seer waren 135 Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1745 waren vermoeijd en afgemad, vonden wij ons Maart. egter genoodsaakt, om, met alle man, den gantschen nagt gewapend op de been te blijven, nademalen den vijand ons gedurig„ van alle kanten, by kleijne troepen, uijt het„ aan den voet des Bergs; waarop wij ons Legerden, staande kreupelbosch, op het Lijff viel, en wij konden, door de sterke wind reegen en betrocken Lugt, schoon het maar vier dagen voor de volle maan wars niets van ons sien; dierhalven aanstonds handen aan het werk slaande, om een borstwering rondom ons op te werpen, so veel het vermogen toeliet, want men had nog Bijl, schop off spade, en daarom konde 'er dien nagt ook niet veel mede gevorderd werden, maar Saturdag den 13. e Wierd daaraan den geheelen dag, so sterk g'arbeijd, dat men 's avonds al een formeele Benting hadde, met een Wal„ van meer als een halve mans hoogte en dewelke in sin cercul driehondert roeden lang was. ook 2 „ Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 maart. ook liet den Gesaghebber heden een brief afgaan aan d'Edele heer Commissaris Verijsel, behelsende een met verhaal van alle het vorenstaende sedert ons vertrek van sumanap, en eijnde„ lijk een nadrukkelijk doleantie, over dat hij door, nog kruijt en Lood, nog ordre, maar alleen een brieff, waarbij hem sulx eerst wierd beloofd; ontfing in Een tijd dat den schrik reeds geheel onder den vijand gebragt, en 'er dus gelegentheijd was, om, met dies geringe magt; na Seembilangan door te trekken, en dat men hier leggen blijvende, schielijk door honger vuur en swaard, in groot gevaar raken soude. „ 15. e _„o Maandag vervolgen wij onse benting te ver„ sterken, en tegens den avond, liet den gesag„ hebber, om aan alle kanten bijstand te soeken, een briefje afgaan na Passourouang tot verselling van een wedergoede der reeds na sourabaija versondene Eijsch, sig vlijende om daar op van daar, spoedig het een op ander, te sullen bekomen; teruijl met „ 16. e D„o Dingsdag „ 17. e _„o Woensdag daar over in geen geringe den 14. e d„o, sondag en bekomering 37 Van JavasoostCust onder dato 20:e april 1745 bekommering verseerde, en had men nog Maart. niet eenige Bomben en kand mortier gra„ naten gehad, het soude slegt met ons af„ gelopen zijn, dewijl onse patronen, als men de snaphanen gebruijkte, niet lange tegen houden konde, en men den vijand, met eenige Bomben gelukkig te werpen, heden wied tot stilstand bragt, maar daar en tegen de den zy by ons van tijd tot tijd, andere swarigheden op 't wij hadden in den beginne best g'oordeelt de Benting so groot te maken dat de Javang„ die in vorige Campementen, behalven tot Pa„ macassan, altoos van ons gesepareert geweest waren, daar alle konde werden binnen geplaast, om deselve door dat middel, het weglopen eenigsints te kunnen beletten, mitsg„s met het opsetten harer Pieken, rondom den circul, even binnen de borst„ weering, wat parade voor 's Gevijands gesigt te laten maken, en 's avonds Piek aan piek te doen nederleggen, met de punten even over heen de benting stekende, mits dat daar bij ook goede wagt gehouden, en sulx door een patrouille alle uur, ondersogd wierd; ons flatteerende met de hope, dat wij op des gesaghebbers „
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745: March. The request made by the Authority, in letters of the 25th ultimo to the Honorable Lord Commissioner, led them to expect every moment relief of ammunition, and they also expected to see appear the pencalang De Noodhulp, which had already been sent ahead on the 4th of this month with rice from Sumenep to Camplong; but of the one we saw, to our regret, as little arriving as of the other. The first point caused the officers, as well as the common folk, to already begin murmuring about it. The second point, namely the remaining behind of our rice vessel, brought such hunger into the army that the Javanese, no matter how closely they were watched, slipped away in all manner of ways, in such numbers that upon counting them accurately yesterday evening, not more than 5,137 head were found; wherefrom it was to be feared that they would all quickly run away from time to time, for although the Authority had ordered from the beginning that the sentries at the two exits of the benting From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. benting were to allow no one to leave except those who brought an order on behalf of the Captain Commandant, and for that purpose a certain small number from each company or nation received permission daily to seek some provisions here or there, it was nonetheless perceived that the number of Javanese decreased daily, and that, continuing in this manner, the benting would soon become far too large for us and bring great danger, whereas had we been properly supplied with powder and lead, we would have remained freed from all these difficulties and been able to come closer to Sambilangan daily. While the Authority, though also not without anxiety concerning all this, grew so weary of these deliberations that he had already made a threat that the first person who let himself be heard in such a manner again, or brought any difficulties of that nature to the table, would be punished as an example to the rest, whoever it might be, there came on Thursday From Java's East Coast under date 20 April 1745 the 15th of March: Thursday morning, a Surabaya sailor into the army, with the two letters inserted below, namely: Sumenep. To the Honorable Els Serrenberg, Senior Merchant and Authority of Java's East Coast, as well as Head of the Expedition there. Title. By the last dispatched letter of the 5th of this month, various papers were sent to Your Honor, and among them the commanding letter of their High Excellencies recently received per the ships Vijvervreugd and Adrahem, to which is still missing the copy of a certain manifesto that is sent to Your Honor for reflection and also to provide his thoughts thereon. The Madurese set fire to their entrenchments at Trinee and Carangien upon their retreat recently and have for a large part been transported to Madura, which we had to note for Your Honor's guidance, so that measures may be taken accordingly; and since the second signatory arrived here on the 5th of this month, Your Honor is hereby informed thereof, and on that matter the necessary references will be found in the copy of their High Excellencies' missive which was already sent to you at the end of last month. From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. Per the sloop Langgewenscht. sent, and to which is further added the translations of two Tuban and Japara letters, along with the answers served thereon. Wherewith we conclude and, after greetings, remain, underneath stood, Your Honor's affectionate friends in service, was signed, Hendrik Verijsel and A. H. Smout, in the margin Surabaya the 10th of March 1745. Postscript: we also let a packet of Semarang letters accompany this. Sumenep. To the same as above. In fulfillment of Your Honor's requisition, Your Honor receives, with the sloop named in the margin, such ammunition, goods, etc., as the annexed bill of lading dictates and we could conveniently, provisionally dispatch, because the ship Vijvervreugd has not yet been unloaded, wherewith after greetings we are and remain, underneath stood, Your Honor's affectionate friends and ready servants, was signed, Hendrik Verijsel, and A. H. Smout, G. van de Pol, G. Keijser, F. A. van Haarsolte, O. van Suchteln, B. van Doorn, in the margin Surabaya the 9th of March 1745. The Authority having asked the said sailor by what chance the pencalang De Langgewenscht had been under way for so long, the same answered that they had lain at anchor opposite Tjertjere on the 12th of this month and had witnessed from afar the battle then taking place between the Madurese and us, and that the mate De Boekel, intending to sail toward us thereupon, From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. had drifted so far to the east that he could not return with the sloop against the wind in eight days' time; having therefore sent him here with the letter and 20 sacks of rice, whereupon those provisions were de facto distributed in the army in such a way that everyone, down to the lowliest batur included, received some of it, the Authority additionally causing it to be made known to all the Javanese that half a koyan of rice would be provided to them every morning, in order not to become further depleted of those people, for the said sailor had also brought news that the pencalang De Noodhulp was likewise windbound near the point of Sumenep, and, due to the breaking of its boom or gaff, could not come here, wherefore people were also immediately sent thither to help it and quickly fetch some rice here with a prahu, for that small vessel, together with a native gunting that was with it, which had been borrowed at Sumenep, had 17 koyans on board. Note.
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 17115: Maart. Gesaghebbers gedaan versoek, bij schrijvens van den 25. e pass„o aan d'Edele heer Commissaris alle ogenblik secours van ammunitie te wagten hadden, en ook souden sien ops„ dagen de Pantjallang de noodhulp, dewelke den 4. e deser al met rijs van sumanap na Iamplong vooruijt gestuurd. was; dog van het eener zagen wij, tot ons leetwesen, so min komen als van het andere: Het eerste poinct gaff oorsaak dat de officieren, so wel als het gemeene Volk, daar over al begonnen te murmureeren Het tweede Articul, namentlijk het agter blijven van ons Rijsvaartuijg, bragt so een bronger in het Leger, dat de Javanen hoe nauw deselve ook wierden gade ge„ slagen, op alderhande manieren, een slippert maakten, in sulken meenigte dat men hun Gister avond eens accuraat tellende, niet meer als 5137. koppen be„ vond; waaruijt te vreesen was, dat zij van tijd tot tijd schielijk alle soude weglopen, want schoon den Gesaghebber, van eerst aff aan ordre had gesteld, dat de schildwagten, bij de twee uijtgangen der Benting Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. Benting niemand arders uijtlaten mogten Maart. dan de geene waar van hem uijt name van den Capitain Commandant, ordre gebragt wierde/ en daar toe kreeg dagelijx een seker kleijn Getal van elke Comp:e, off natie, arij„ heijd, om hier off daar nog wat levens„ middelen te soeken; so bespeurde men evenwel, dat het getal der Javanen, dagelijx afnam, en dat sulx, so voortgaande de Benting ons eerlange veel te groot worden en en groot gevaar brengen soude, daar men 4 behoorlijk van kruijt en Loot voorsien ge„ .„ worden sijnde, van alle dese swarigheden hadde bevrijd blijven, en Sambilangen komeni dagelijx nadere kunnen Terwijl den Gesaghebber, schoon over dit alles mede niet sonder bekommering sijnde; die Consideratien So moede wierd, dat hij al een bedrijging gedaan hadde, om de eerste die sig maar weder sodanig liet horen, off eenige swarigheden van die natuur, ter kapijte bragt, tot een exempel voor de rest, het mogte wesen wie het ook wilde, gestraft worden sonde„ quam t Donderdag . : . . . . Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1745 den 15. maart: Donderdag, 's morgens een Sourabaijse Mitt:s in't Leger, met de twee hier onder geinse„ zeerde brieven, namentlijk Sumanap Aan den Heer Els Serrenberg oppercoopman en Gesaghebbeer van Javas OostCust, mitsg„s hoofd van de Expeditie aldaar Titul By de laaste afgegane brief van den 5. e deser sijn uEd: diverse papieren toegesonden, en daar onder de Comd brieff van haar hoog Ed=s nu onlangs per de schepen vijvervreugd en adrahem ontfangen, waaraan nog komen te ontbreken, het afschrift van seker ma„ nnfelt dat UEd: tot speculatie en om teffens daarop van sijne gedagten te dienen, werd toegesonden: de modureesen hebben hare verschantsing op Trinee, en Carangien, bij hare afcogt; on„ langs in brand gestoken en zijn voor een goed gedeelte na madara getrans„ porteert, het week wij tot uw Ed:: na regt hebben moeten noteren, op dat de maatregulen daar na kunnen werden genomen; en vermits op den 5:e deser alhier is komig te arriveeren den tweede getekende so werd uEd: daarvan kennisse gegeven, sullende ten die belange het nodige vinde aangehaald bij de Cogia van haar hoog Ed:s missive die ult: bereeds is toegesonden . L .. : 444 Van Java's oost Cust onder dato 20„e April 1745. P„r de Chialoup lang Gewenscht. toegesonden, en nog bijgevoegd word van twee Maant. translaat Toeban een Djepanse - b:rieven, nevens de daar op gediende antwoorden. Waarmede besluijten en na groete blijven /:onderstond:/ UWEd: dienst genegene vrienden /:was getekend//. H„k Verijsel en H: H„ Smout /:in margine:/ soura„ baija den 10:e Maart 1745. P: S: een pacquet/ samarangse brieven laten wij dese almede versillen. Simanap. Aan als Voren. In voldoening van UEd: petitie, bekomt uld:, met de in margine genoemde Chialoup, sodanige ammu„ nitie goederen &=a, als annex cognoissement dicteert en wij gevoeglijk, bij provisie, door dien het schip Wijvervreugd nog niet ontladen is, hebben konnen afsteeken, waarmede na groete syn en blijven /:onder„ stond:/ uEd: toegenegene vrunden en volvaardige dienaren /:was getekend:/ H„s Verijsel, en A: H: Smout, G: van de pol /g: keijser, F: A: van Haarsdlte, O: van suchteln, B: van Doorn /: in margine:/ sourabaija den 9: e maart 1745. — den gesaghebber aan ged„te Mattroos gevraagd hebbende, door wat toeval de pantjallang de Langgewenscht so lange onder wegen geweest was? so gaff den selve tot antwoord, dat zij den 12. e Desers, tegen Tjertjere ten anker gelegen ende daar toenmaals tussen de Madaresen en ons voorgevallene Bataille, van verre aangesien hadde, mitsg„s dat den gesagheb„ ben den stuurman De Boekel, ons daar op - .. Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 Maart. „ na op „ wmenende te zeijlen, so ver om de oost was gedreven, dat hij met de Chialoup in de wind nog in geen agt dagen weder te rug komen konde; hem oversulx met de brieff en 20. sacken rijs hier gesonden hebbende waarop die mond behoefte de facto, sodanig in het Peger wierd verdeeld, dat elk, tot de geringste battoor incluijs, daar iets van Kreeg, latende den Gesaghebber daar benevens, aan alle de Iavanen bekend maken, dat hun alle morgen een halve Coijang rijs soude werden verstrekt, ten eijnde niet verder van dat Volk ont„ bloot te raken, want ged„te mattroos had mede tijding gebragt, dat de Pantjallang de Noodhulp, ook verwaijt Lag bij de hoek van Sumanap, en, mits het breken van zijn Pagilling, off giek, met hier komen konde waarom ook aanstonds Volk derwaards gesonden wierd om hem te helpen, en schielijk, met een Prauw wat rijs hier te halen, want dat kieltje hadde, met een bij hem zijnde Inlandse Gonting, die men tot sumanap had geleend, 17. Coijangs in; N=ta
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745: NB: in the evening the password was Sorgen Onnutte Friday the 19th. In the morning returned the Javanese who had carried the Commander's letter of the 13th instant to Sourabaija, with the answer thereto. Tamplong. To the Lord Elso Sterrenberg Senior Merchant and Commander of Java's North East Coast. Title. Preliminary this serves to inform Your Honour in all haste that we have thought fit, on this evening to dispatch to Your Honour, a good three hundred, both European and native soldiers, together with the required ammunition goods, notwithstanding that the same, on the 9th instant, were already sent to Your Honour per the sloop de Langgewenscht; wherewith, after wishing all prosperity, we remain, underneath stood: Your Honour's good friends, ready servants, was signed: H. Verijsel, A: H: Smout, G: v: de Bol, March. From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. G: Keijser, K: A: v: Haarsolte, I: v: Suchtelen. In the margin: Sourabaija, the 18 March 1745: P.S. Your Honour would do well, for safety, to dispatch a vessel to show our vessels Your Honour's place of stay, to avoid danger both in the country and elsewhere, given the rocky grounds around that quarter. The manifesto received yesterday from the Noble Lord Commissioner, issued by Their High Mightinesses against the Pangerang of Madura, was this morning translated into Javanese, and, being nailed as a placate onto a square board, carried halfway to Watoe Bessij, and there placed atop a high bamboo in sight of the enemy, who also shortly thereafter, as was seen through a telescope, removed it. At the same time there came also 15 men deserting to us from the enemy's benting, yet they were all Macassarese, recently forced into the ranks of the Madurese and run away from them again last night, saying that they had not been able to find an opportunity thereto sooner, so closely were the people watched by the enemy. From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. Enemy watched. Among these deserters were three Mantris, named Ganel, Moktij, and Racassoeta, who recounted that the Pangerang's sons Raden Sasradiningrat and Raden Ranadiningrat were both in that benting with upwards of four thousand men, among whom were only Balinese, and the remainder were all Madurese; upon our arrival at this place Sasradiningrat had only been there alone, with around 500 men, as the men from the burned benting at Tjetjere could not be restrained by him here, but had fled to Sampang, or run inland, and so had the entire defeated band of Glisgis done, flatly refusing to take to the field again against the Honourable Company's servants, which had made Sasradiningrat very despondent, but that our encamping here without advancing further had caused him to decide to summon his aforementioned brother hither with recruits, and he had arrived there some three or four days ago with a strong force; at Glisgis Sasradiningrat had been present, but not wounded, but the Sampang regent Maas Wemang Mangon Taka had received a musket ball through his side there, and from that wound he still lay dangerously ill; the aforementioned benting was provided with 13 pieces of the Sumanap cannon, and the bell which we had heard striking there every half hour upon our arrival, just as in one of our fortresses, had already been brought to Sampang before the arrival of Ranadiningrat. Upon this report some reliance seemed warranted, and otherwise nothing concerning the enemy had yet been learned, which was verified by time. Today, just outside From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. the benting, three 24-pound cannonballs were found by our men, which the enemy, in our view, seemed to have laid down there to frighten us and make us believe that he was provided with such heavy artillery. Also returned to us in the camp the sailor Michiel Heus, who had been sent with a letter to Batavia on the 26th of February, having been unable to make the voyage on account of contrary winds. Since our departure from Sumanap we had virtually had no rain, except on the night of the 12th instant, as is cited under that date; but today we experienced a torrential rain that began shortly after noon and lasted until after midnight, whereby our benting, although situated on an elevation, stood fully a foot under water. Saturday nothing of interest occurred among us. The 20th ditto. The 21st ditto, Sunday, at midday the From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. Commander received the following general letter from Sourabaija, reading: Tamplong, To the Honourable Lord Elso Sterrenberg, Senior Merchant and Commander of Java's North East Coast. Title. In compliance with what was communicated to Your Honour this morning, there now pass over to Your Honour, under the command of Captain Jan Casper Rijsweber, 172 European soldiers with their officers, and 170 native soldiers, yet as no definitive case has been determined by Your Honour, we nevertheless hope that Your Honour will thereby be enabled to resist the enemy until we shall be further elucidated by Your Honour regarding the state of affairs there, as to what further needs to be done. While we de novo let Your Honour receive today, per the sloop de Schenkagie, such ammunition of war as we could conveniently spare, and above that, though not demanded, two one-pounder field guns with their appurtenances, as
Dutch transcription
Van Javasoost Cust onder dato 20„e April 1745: NB: 's avonds Was de Parool Sorgen Onnutte Vrijdag den 19:' 'S Morgens reverteerde den Iavaan, die des Gesaghebbers brieff van den 13. e deser na sourabaija gebragt hadde, met dien't antwoord. Tamplong. E Aan de heer Elso Sterrenberg Oppercoopman en Gesaghebber van Iava's Noord oost Cust. Titul „ realabel diend dese om uEd: in aller eijl„ „bekend te maken, als dat wij goed gevonden „hebben, op hedige avond wt uld: te depe„ „cheeren, een grote drie hondert, so Europese „als Jnlandse Militairen, net en de benevens „de gerequireerde ammunitie Goederen „schoon genomen deselve den 9:e deser, uEd: „per de Chialoup de Lang- gewenscht, al syn toegeschikt; waarmede wij na toewensching van heijl blijven /:onderstond:/ UEd: goede „vrienden volvaardige Dienaren /:w„s gete„d/ „H„j Verijsel, A: H: Smout, G: v: de Bol, Maart. : . . .. : Van Javas oost Cust onder dato 20„e April 1745 Maart. : G: Keijser, k: A: v: Haarsalte, I: v: Suchtelen, - - - - - - - - - /:ter zeijde:/ sourabaija:/ den 18, Maart 1745: P: S: UE: sal om securiteijt wel een vaartuijg mogen afsenden, om onse Vaartuijgen uE: verblijff- plaats aantetonen, ter ontwijkinge daen gevaar, so in't Land als elders / mits de klipagtige gronden om dien oird. -: ƒ Het gester van d' Edele Heer Commissaris ontfan„ gene Manifest, door Haar hoog Edelens, tegen den Pangerang van Madura uijt„ gegeven; wierd desen morgen, in't javaans Vertaald, en; als een placcaat, op een vierkante plank gespijkerd zijn de, halfwegen Watoe Bessij gebragt, en daar boven op een hoge bamboes gesteld, in't gesigt van den vijand, die hetselve ook kort daar na, gelijk men met een verrekijker sag, weghaalde Terselver tijd quam ook 15. man uijt 's Vijands Benting tot ons, overloppen, dog het waren alle pa Macassangers, jongst door dwang onder de Madureesen ge„ raakt en Voorleden nagt weder van haar weggelopen, seggende daar toe eer geen occasie te hebben kunnen vinden, so nauw wierd het volk van den vijond „ Van Java's oost Cust onder dato 20„e april 1745. 45 Maart. Vijand bewaard, Onder dese Deserteurs waren drie Maentries, in name Ganel, Moktij, en Racassoeta, dewelke verhaalden dat 's pangerangs soren radeen sasra diningraet en radeen rana diningrat, beijde in die Benting lagen met ruijm vier duijsend man, waarbij maar Ibeliers, en de rest waren alle maduresen: bij onsekomst te deser plaatse was sasreediningvat daar maar alleen geweest, met omtrend 500. man, also het volk uijt de verbrande Benting tot tjetjere, hier niet door hem had kunnen tegen gehouden worden, maar na sampang gesladen, off Botwaards ingelopen was, en so had de geheele verslagene bende van Glisgis ook gedaan, finaal weijgerende om tegen 's EComp: dienaren, weder in't Veld re komen, 't welk sasradiningrat seer kleijnmoedig had gemaakt, dog dat wij ons hier legerden sonder verder voort te trecken, had hem doen besluijten om voorm: sijn broeder, met recruten„ herwaards te ontbieden, en die was daar voor een dag drie a vier, met een sterke magt aan„ gekomen: bij glisgis was Sasvar wil geweest dog niet gequest, maar den sampangs regent Maas Wemang Mangon Taka, had daar een snaphaan kogel door sin zeijde gekregen, en aan die quetsuur lag hij nog gevaarlijk siek voorm: benting was voorsien met 13. p„s van't sumanapse Canon, en de klok die wij daar, bij onse komst alle halff uur, even als in eene van onse for„ tressen, hadden horen slaan was, voor de komst van Ranadining tat al na Sampang gebragt, Op dit berigt scheen men eenige staat te mogen maken, en anders had men ook nog niets, nopens den vijand, kun„ nen verneemen, 't' welk door de tijd bewaar„ heijd was. — Heden wierden door ons olk, even buyten Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1746. Maart. _o den 20. e d„o buijten de Benting drie 24: ponds Kogels gevonden, die den vijand daar, na onse ge„ dagten, scheen nedergelegt te hebben, om ons te verschrikken, en te doen geloven dat hij daar, van sulk swaar geschut was voorsien Ook quam weder bij ons in't Leger den sub 26. e februarij met een brieff na Batavia gestuurden Mattroos Michiel Heus, hebbende door tegenwinden de reijse niet kunnen krijgen. sedert ons vertrek van sumanap hadden wij genoegsaamt, nog geen regen gehad, als den 12:e deser 's Nagts, gelijk onder dien datum aangehaald staat; maar heden Kregen mij een stortregen die kort na de middag begon, en tot na middernagt duurde, waar door onse Benking, schoon op een hoogte leggende, wel een voet onderwater stond: Saturdag is 'er niets van spe„ culatie bij ons g'occureert „ 21:e D„o Sondag, op de middag ontfing: den .. 2 7 Van Java's oost Cust onder dato 20„e April 1745. den Gesaghebber d'ondervolgende gemeene brieff, Maart. van sourabaija, luijdende Tamplong, Aan den E: Heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber van Iavas noordoost Cust Titul In naarkoming van het op desen morgen aan UEd: bedeelde, so veeren thans, onder het Gesag van den Capitain Jan Clesper Rijsweber, tot uE: over„ 172. Europeese soldaten met hunne officieren, en 170. Inlandse militairen, dog dewijl 'er geen vast geval van uE: is bepaald, so hopen wij egter dat uE: hier door in staat ge„ steld sal wesen, om den vijand te resi„ steeren, tot wij nader van den staat der zaeken aldaar, van uEd: sullen wesen g'elucideert, wat ter verder diend ge„ daan te werden. Terwijl wij uE: de novo, heden, met de Chialoup de schenkagie, laten geworden sodanige ammunitie van oorlog, als wij maar gevoegelijk hebben kunnen afsteeken, en boven dat nog, schoon niet g'Eijscht twee een ponder Veldstukjes met haar toebehoren als
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745. the 22nd March. all in conformity with the accompanying bill of lading Wherewith, after wishing Jehovah's blessing, I remain underneath: Your Honor's good friends and willing servants was signed: H.k Verijsel, H: H: Smout g: van de Pol, G: Keijser F: A: van Haarsolte, I: Van suchtelen, B: van Doorn, in the margin: Sourabaija the 18th March Anno 1743. — After midday the weather began to rain heavily again, and that lasted the entire night Monday, the Authority had a short effective strength list drawn up, of the entire army, and the same is recorded here, to wit a Short - 149 E From Java's East Coast under date 20 April 1745 gorcum van delft Short effective strength list of the Company's present Force, of this army 1. Authority 1. Captain 2. Captains 1. Lieutenant 3. Lieutenants 6. Sergeants 2. provisional ditto 7. Corporals 77. Privates, Buginese 4. Ensigns 92. heads, 13. Sergeants 99. Balinese, as follows 21. Corporals 1. Captain 9 3. Fifers 1. Captain Lieutenant 1. Drum Major, and 1. Lieutenant 1. Ensign 8. Drummers 7. Sergeants 229. Privates 10. Corporals, and 78. Privates 287. heads 163. Macassarese, as follows 5. Surgeons, as follows among which are 1. Captain Lieutenant 1 Corporal and 12 1. Surgeon Major and 1. Lieutenant privates from the vessel of 4. Assistant Surgeons 2. Ensigns 8. Sergeants and another 5 privates 14. Artillerymen, as follows 12. Corporals, from the pantjallang 1. Bombardier) obtained from Sourabaija 139. Privates, Langgewenscht 1. Assistant) as well 89. Mandarese, as follows 1. Third Mate, pressed from the pantjallang 1. Lieutenant de Langgewenscht lying here in the roads 3. Ensigns 3. Gunner's Mates from Dassourouang 6. Sergeants 2. Gunners . . . . . } summoned 11. Corporals 6. Sailors pressed from the vessels 68. Privates presently at hand here. makes 443. Natives makes 306. heads of Europeans, and 443. ditto Natives makes 749. heads in total, but among them are 32. military, seafaring men, who were pressed and borrowed from the vessels present here, so that this army, after deduction of the said 32. ditto, actually remains at only 717 heads on the first plan in strength This European force was afterwards divided into six Companies, each of the strength of 48 19 From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. 45. to 44. heads on the first plan being in this manner, namely 1. Lieutenant Gravee 1. Lieutenant Peijl 1. Ensign van de pol 1. Ensign Crul 2. Sergeants 2. Sergeants 4. Corporals 3. Corporals 1. Fifer 1. Fifer 2. Drummers, and 2. Drummers and 37. Privates 30. Privates 47. heads 48. heads . 1. provisional Lieutenant Geer 2. Sergeants 3. Corporals 1. Drummer, and 38. Privates 45. heads. 1. Ensign Phefferkorn 2. Sergeants 3. Corporals 1 Drummer 37. Privates 44. heads it was thus maintained that Ensign van de Pol ought to have preference over Geer and Phefferkorn, and thus should have one of their Companies, because he had been an officer some weeks longer; the Authority did not consider this unreasonable, yet he could not resolve 1. Ensign van Spree 2. Sergeants 3. Corporals 1. Drummer and 37. Privates 44. heads 1. Lieutenant Terappa 2. Sergeants 3. Corporals 1. Fifer 1. Drummer, and 37. Privates 45. heads to - -. 151 From Java's East Coast under date 20 April 1745 to take away the companies again from two officers who had already March. conducted themselves well under him, and place them under someone who was still very young, and had also only just arrived in the Army; but seeing that he also gladly wished to satisfy them all; he was, upon the proposal of the Captains, advised to appoint Ensign Heens Geer, who had also served in Samarang as Under-Major for about three quarters of a year, provisionally as Lieutenant, and that caused all those difficulties to disappear immediately. Also at the same time the Ensign Adjutant van Sprang was provisionally appointed Lieutenant by the Authority, for his extraordinary vigilance, and also because shortly after the return of His High Nobility van Imhoff to the Indies, he had already been promoted to Ensign Adjutant. After this there arose, in this regard, another difficulty between the two Captains Ian Casper Rijsweber and Carel Fleurken, since the former was the oldest, From Java's East Coast under date 20 April 1743 March. Lieutenant Mandarese, Gravee 11 11 83. and therefore said, in his opinion, he had the right to request the command, in place of the latter; but to the question of the Authority, whether he was then requesting it for that reason, having answered that he was not especially insisting upon it, nor inclined to cause any estrangement, the Authority then proposed to divide the Army into two Brigades, wherein Fleurken could command the right and Rijsweber the left Brigade, and the former could remain Commander over the whole, and that proposal contented both of them completely, wherefore the following plan was made of it Right Wing Commander Captain Fleurken, Left Wing Captain Rijsweber 2nd Brigade. 1st Brigade. Lieutenant Buginese asentin sajaps Jaasjan Jasni Malas Joiagas: mamasanij Copmnan. Geer. eije. 41 11 1 1 44. 33. 66. 44. 45. 45. 92. 45. 7 99. 47. The Authority had from the beginning tried to bring some order and rule among the Javanese as well, by having each Mantri count his men, and from that 48. From Java's East Coast under date 20 April 1745 means, not only to obtain March a short effective strength list, but to make the mantris, when marching out, listen to their names as well, and thus, when each man's name was called out, to let him march out with his men; but that seemed to them, as being contrary to all customs among them, so strange and incomprehensible, as if it were an impossible thing, And yet today he brought it, on account of the great reduction in their number, so far that each counted his men in the presence of the Adjutant and Translator
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745. ten„ den 22. e Maart. alles conform nevensleggende cognoissement Waarmede na toewensching van Jehovas zegen blijve /:onderstond:/ uE: goede vrienden en volvaardige dienaren /:was getekend:/ H„k Verijsel, H: H: Smout„ g: van de Pol, G: Keijser F: A: van Haarsolte, I: Van suchtelen, B: van Doorn, /:ter zeijde:/ Sourabaija den 18. e Maart Anno 1743. — Na de middag begon het weder sterk te regenen, en dat duurde den geheelen nagt Maandag, uiet den Gesaghebb: een korte skerkte formeeren, van de Gantsche armé, en deselve word hier ingeschreven, te weken e Korte - 149 E Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 gorcum van delft Korte sterkte van 's Comp:s presente Magt, deser armee 1. Gesaghebber 1. Capitain 2. Capitains 1. buijtenant 3. Luijtenants 6. sergeanten 2. p:l _„os 7. Corporaals. 77. gemeene, bougineesen 4. Vaandrigs 92. koppen, 13. sergeants 99. baliers, als 21. Corporaals 1. Capitain 9„ 3. pijpers 1. Capitain Luytenant 1. tamboer Majoor, en 1. luijtenant 1. vendrig 8. tamboers 7. sergeants 229. gemeene 10. Corporaals, en 78. gemeene 287. koppen 163. macasseren, als 5. Chirurgijns, als hier onder sijn 1. Capitain Lieu=t „ Capor:l en 12. 1. Chirurgijn Majoor en 1. Luijtenant gemeene van 't vaartuijg van 4. ondermeesters 2. Vaandrigs 8. sergeants en nog 5. gemeene 14. arthilleristen, als 12. Corporaals, vande pant„ 1. bombardier) van sourabaija mede 139. gemeene, n alsam Lang 1. handlanger) gekregen 89. mandhareesen, als„ 1. derdewaak, van de hier ter rheede 1. Luijtenant leggende pantjallang de Lang= gewenscht, geprest 3. vendrigs 3. Constabelsmaats van Dassourouang 6. sergeanten 2. bosschieters. . . . . } ontboden 11. Corporaals 6. mattroosen van de hier thans 6.8. gemeene aan handene vaartuijgen, geprest. maken 443. Inlanders maken 306. koppen Europeers, en 443. _„o Inlanders ^ onder maakt 749. koppen in't geheel, dog daar ^ sijn 32. militairen, zeeveerende, die van de hier aan handene vaartuijgen geprest af geleend zijn, so dat dese armee, na aftrek van ged=te 32. —d„o, eijgentlijk maar 717 koppen primo plan sterk blijft Dese Europeese magt hier na in ses Compagnien, ijder sterk van 48 19 Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 Maart. 45. kot 44. koppen primo plan verdeeld zijnde in deser voegen, namentlijk 1. Luijtenant Gravee 1. luijtenant Peijl 1. vandrig van de pol 1. vaandrig Crul 2. sergeants 2. sergeants 4. Corporaals 3. Corporaals 1. pijper 1. pijper 2. tamboers, en 2. tamboers en 37. gemeene 30. gemeene 47. koppen 48. Koppen . 1. pl: Leeijtenant, Geer 2. sergeants 3. Corporaals 1. tamboer, en 38. Gemeene 45. koppen. 1. Vaandrig Phefferkorn 2. sergeants 3. Corporaals 1 tamboer 37. Gemeene 44. koppen so wierd gesustineert, dat den vendrig van de Pal voor Gier en Phefferkorn, de preferentie, en dus eene van hare Comp„ diende te hebben, om dat hij eenige weken ouder officier was; den Gesaghebber merkte sulx wel niet onbillig aan maar konde egter niet resolveeren, 1. Vaandrig van spree 2. sergeants 3. Corporaals 1. kamboer en 37. gemeene 44. Koppen 1. Luytenant Terappa 2. sergeants 3. Corporaals 1. pijper 1. tamboer, en 37. gemeene 45. koppen om - -. 151 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 om twee officieren, die sig bereijds wel bij Maart. hem gequeten hadden, hare Compagnien weder afte neemen, en onder iemand te stellen, die nog seer Ionk, en ook eerst in het Leger gekomen was; dan aange„ sien hij hun alle ook wederom gaarne vergenoegen wilde; so wierd hij, op de pro„ positie van de Capitains te rade, om den Vendrig Heens Geer, die ook tot sama„ rang den dienst van onder Majoor omtrend drie vierendeel Jaars, had waargenomen, pl: tot Luijtenant aan te stellen, en dat dede alle die difficul„ teijten, aanstonds verdwijnen. Ook wierd teffens door den Gesaghebber pl: tot Lieutenant benoemd, den Vaandrig adjudant van Sprang, om sin bijsondere figilantie, en ook, om dat hij kort na het retour van sijn Hoog Edelheijt van Imhoff, in Indiën, al tot vendrig adjudant was geproprocteert. Hier na dede sig, ten desen aspecte, nog een swwarigheijt op, tusschen de twee Capitains Ian Casper Rijsweber, Carel Fleurken, also den eerstgem: d'oudste was Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1743 Maart. sluijtenant) Jmandha„ gravee reesen, 11 11 83. was, en dierhalven zeijde/ na sijn gedagten, met regt om het Commando te kunnen ver„ soeken, in stede van den laaste; dog op de vrage van den Gesaghebber, off hij dan daarom versogd, g'antwoord hebbende, dat hij daarop juijst so seer niet gesteld, off genegen was, eenige verwijdering te causeeren, so proponeerde den Gesaghebber om d' Armeé te verdeelen in twee Bregardes, wanneer Fleurken, de regter en Rijsweber de Flinker Bregarde Commandeeren, en den eerstgem: over het geheel al, Commandant blijven konde, en dat voorstel contenteerde haar beijde volkomen, waarom daar van gemaakt wierde het volgende plan Regter Vleugel Command:t. Cap=n fleurken, Linker Vleugel Cap=n Rijsweber 2e Brigade. s.s Brigade. Cuijtenant Boege„ asentin sajaps / Jaasjan Jasni Malas / Joiagas:/ mamasanij Copmnan./ gier. reesen eije. 41 11 1 1 44. 33. 66. 44. 45. 45. 92. 45. 7 99. 47. Den Gesaghebber had van den beginne aff aan, al getragt, om ook eenige ordre en regel onder de Iavanen te brengen, met ieder Mantrie syn volk te laten tellen, en daar van 48. Van Javas oost Cust onder dato 20„' april 1745 van, door dat middel, ook niet Maart alleen een korte sterkte te krijgen, maar om de mantries, by het uijtmarcheeren, ook na hare namen te doen Luijsteren, en so elk als zijn naam opgeroepen wierd, met syn volk te laten uijttrecken, dog dat quam haar, als tegens alle Costumer onder hun, strijdende so vreemd, en onbegrijpelijk voor, als off het een onmogelijke zaak was, En evenwel bragt hij het heeden, om de groote Vermindering van haar getal, soo verre dat elk sin volk ter presentie van den adjudant en Translateur telde
English
counted, and delivered to him from that, the following short strength of those found from Java's East: 60 heads. The father and grandfather of this one were realm regents, and he himself obtained command over the district of Sumarap and Pamacajan until his death, and subsequently he became realm regent again. Ditto, 60. Mantri Kartasarie, this one was recently elevated to realm regent, 50. Ingabeij Kartanagara, his father was a realm regent, 35 ditto. Ditto Dikdjaja, descended from a high mantri, 35 ditto. Radeen Martacoessoema, son of Maas Demang Mancoenagara, 50 ditto. Ditto Maas Nietacoessoema, son of Maas Demang Mankoenagara, 35 ditto. Ditto ditto Kartadjaja, descended from the realm regent Cartadjaja, 35 ditto. Ditto Ranga Soerawidjaja, high mantri, 35 ditto. Maas Soemantaka, of common descent, 30 ditto. Ditto Wiera Coessoema, is of Madurese descent, 50 ditto. Ditto Angacoessoema, is a common mantri, 50 ditto. Maas Tjitra Coessoema, and ditto Soemawedjaja, 50 ditto. Ingabeij Mertasrana, 32 ditto. Ditto Raespadjaja, 100 ditto. Ditto Naija Caassoema, 50 ditto. Ingabeij Nollo Merta, and ditto Astra Joeda, 50 ditto. Maas Ranga Soekawattie, 50 ditto. Radeen Wassing Gattie, 28 ditto. Soera Dikdjaja, 20 ditto. Kertasestra, 25 ditto. Soeraderana, 25 ditto. Sietja Hertie, 45 ditto. Sietja Prana, 40 ditto. Naijan Taka, 10 ditto. Mertalalis, 40 ditto. Pamekasanese, under the acting Regent of that country, Radeen Bandje, sister's son of the rebellious Pangerang Tsjacraningrat: Together 1110 heads. Javanese who today are still in the army with the Authority of the Coast, Els Sterrenberg: Sumenepers, under the acting Regent of that country, Radeen Ingabeij Pirtanagara: Radeen Soemanagara, on this expedition at his request honored by the Authority with his father's name, that is Poelang Djiwa, this one has 50 heads. Ditto Soera Coessoema, brother of the one just cited, was named Sumanagara again upon the name change, having 50 ditto. Ditto Wassing Gattie, is a brother's son of the two aforementioned, 50 ditto. Ditto Sewanagara, his father and grandfather were realm regents under the same name, he presently has with him 60 ditto. Poespanagara, his father was first a high mantri named Paespacoessoema, but was elevated to realm regent by the regent of Sumanap who recently fled to Sourabaija and was named Paerbadiningrat, and was killed at Sourabaija in the recent Chinese war; he has 19 ditto. Ingabij Ranga, his father was a secretary, strength 50 ditto. Ditto Maas Soereengrana, is a brother's son of the aforementioned Pourbadiningrat, 50 ditto. Ditto Maas Martanagara, is a brother of Ingabeij Maas Soerengrana, 34 ditto. Radeen Sindoenagara, is of common descent, and promoted to high mantri by the deceased regent, and to realm regent by the one who fled, 7 ditto. Ditto Poerbasarie, was recently elevated to Ingabeij after the flight of the regent, commanding half of the inland people, 180 ditto. Ingabeij Nollo Divongsa, is of a common descent, and elevated to high mantri because of his good conduct, commanding half of the inland people, of which he still has with him here 423 ditto. Ditto Martadiwangsa, is a steward and of common descent, strength 40 ditto. Altogether 1043 heads. From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. The 28th. In response to the note sent to Passourouang on the 15th of this month, the Authority received an answer this morning, accompanied by a quartermaster, a gunner's mate, and a sailor, for the service of this train; along with a few ammunition goods. Ditto Tuesday. Notwithstanding the heavy rain, which began again today shortly after noon and lasted until ten o'clock in the evening, a bomb was thrown now and then yesterday and today at the enemy's benting, and it was also gathered from the wailing that at least one of them had hit, as was also confirmed in the afternoon by a deserter, who related that the second bomb thrown yesterday evening had caused the enemy 8 deaths, and had severely wounded one of their mantris. Thereupon, on the 24th ditto, Wednesday, a report was made by the Authority with this letter to Sourabaija.
Dutch transcription
telde, en daar van aan hem besorgd wierd, de volgende Korte sterkte van de bevonden zijn van Iavas Oost . . . . . . . . 60: koppen. / dese sijn vader en groot vader sijn rijxbestierders geweest; en hij selfs heeft het Commando over pamacaken t schap ad di sumarap en pamacajan gekreegen heeft tot desselfs overlijden, en vervolgens is hij weder rijxbestierder geworden. „ - - - - . . . . . . 60. do „ manirie Kartasarie heeft dese is jongst tot rijxbestierd verheven „ Ingabeij kartanagara, desselfs vader is rijx bestierder geweest. - . . . . . 35. — d„o „ —„ d„o Dikdjaja, afkomstig groot mantrie - - - - - - - - - . . . 35: — d„o „ Radeen Martacoessoema, soon van maas Domang Mancoenagara. . . . . . . . . 50. — d„o „ _d„o maas nietacoessoema, soon van Maas demang mankoenagara. . . . . 35. —. d„o „ — d„o —d„o kartadjaja, afkomstig van den rijx bestierder Cartadjaja. . . . . 35. _„o „ _ d„o Ranga soera: widjaja Groot mantrie. . . . . . . . . . 35. _„o maas soemantaka van Gemeene afkomst. . . . . . . 30. _„o „ —d„o Wiera: Coessoema is van madureese afkomst. . . . . . . . . . 50. d„o d„o angacoessoema, is een Gemeene Mantrie. . . . . . . 50: _„o maas Tjitra Coessoema. . . . „. . „ —0. d„o Soemawedjaja. . . „. . . „. . . . . . . . 5 0. — d„r „ Ingabeij Mertasrana - - - - - - „. . . „ - - . . . 32: — d„o : d „ Raespadjaja. . . . . . „. . . . „. . . . . . . 1. 00. _„o „ „ — d„o Naija Caassoema. . „. . . . „ - - . . . . 50. — d„o „ Ingabeij nollo Merta - . . . „ . „. _„o astra Joeda. . . . . . . . „ „ Maas ranga soekawattie. . . „. . . . „ . . . . . . 5: 0: —„ F„ro en d„o „ Radeen wassing gattie. . „. . . . „. . . . . . . . 28. „o - - - - - - - . . . 50. —„ d„o 50. / Soera dikdjaja. . . . . . . . „. . . „. . . . . . . . 20. — Kertasestra . . . . . . „ . . „ . . . . „ 25. _o Soeraderana. . . . . . „. - . - „. . . - - . 2.5. _„o Sietja hertie. . . . . . . „. . . . . „. . . . . . . 45. d„o Sietja prana. . . . . . „ . . . . „. . . . . . 40. _„o naijan Taka. . . . . . „. . . . . „. . . . . . . . 1. 0. _„o mertalalis - - - - - - - „. . . . „. . . . . . . . 40. _d„o : Pamacassangers, onder den pl. Regent van dat Land Radeen Bandje, susters soon van den Rebelligen Pangerang Tsjacraningrat. Samen 1110: koppen .: . - . E 155 Javanen Welke heeden nog In't Leger bij den Gesaghebber Cust Els Sterrenberg Samanappers, onder den pl:n Regent van dat Land Radeen Ingabeij Pirtanagara. den radeen soemanagara, in dese Expoditie op syn versoek door den gesaghebber met sijn vaders naam vereert, dat is poelang djiwa, dese heeft. . . . . . . . . . 50. koppen „ —d„o soera Coessoema, broeder van den evengec: is bij de naam verandering, _ wederom sumanagara genoemd, hebbende - - - - - - - - - - 50. _„o d„o Wassing Gattie, is een broeders soon van de twee bovengem:. . . . . 50: _„o _„o Sewanagara desselfs vader e groot vader, sijn rijxbestiendens. geweest, onder deselfde naam, hij heeft thans bij sig. . . . . . . . 60. _„o „ poespanagara, sijn vader is eerst groot Mantrie geweest met name paespacoessoema, dog door den jongst na sourabaija gevlugten regent van Sumanap verheven tot rijx bestierder, en genaemd paerbadinin„ grat, en in den jongsten Chineesen oorlog tot sourabaija ge„ e sneuveld; hij heeft - - - - . . . . - - - - -. . . . . . . - 19. — d„o „ Ingabij Ranga, desselfs Vaderts secretaris geweest, sterk. . . . . . . . . . 50. _„o „ — d„o Maas soereengrana is een broeders soon, van gem: pour„ badiningrat. . . . . . . . . . . . . . . 50. _„o d„o maas marta nagara, is een broeder van Ingabeij _o maas soerengrana. . . . - - . . . . . . . 34: _„o „ Radoen Sindoenagara, is van gemeene afkomst, en bij den overl: regent tot groot Mantrie, en bij den gevlugten tot zijn bestierder . . . . . . . . . . . . 7. _„o . . gevordert . d„o Poerbasarie is jongst na het vlugten van den regent tot Jngabeij verheeven, Commanderende de helft van de binnen Volkeren. . . 180. — „ Ingabeij nollo divongsa, is van een gemeen afkomst, en om syn goed gedrag tot Groot Mantrie Verheven, commanderende de helft van de binnen volkeren waar van hij hier nog Do . . . . - - - - . . 423. . _„o bij sig heeft D„o Martadiwangsa is dispensier en van gemeene _o afkomst, sterk. . . . . - - . . . - - . 40. _„o i 1043 koppen Tesamen op „ „ 1 Van Java's oost Cust onder dato 20. ' april 1745 Maart. ge E den 28. Op het sub 15. deser, na Passourouang afgegane briefje bequam den Gesaghebber desen morgen antwoord, ter versellinge van een onderm=r een Constabelsmaat, en een Mattroos, ten dienste van desen train; nevens een weynig ammunitie Goederen D„l Dingsdag, ongeagt de sterke regen, die heden kort na de middag weder begon, en tot 's avonds te tien uur duurde, heeft men Gister en heden, nu en dan, een Bom na des Vyands Benting geworpen, en ook uijt het gekerm g'apprehendeert dat ten minste eener derselve raak geweest is, gelijk na de middag ook benes„ tigd wierde, door een overloper, dewelke verhaalde dat de tweede bom, die gister avond geworpen was, den vijand 8. doden toegebragt, en eene hunner Mantries deerlijk gequest hadde, werdende daar „ 2. 4 e d„o Woensdag door den Gesaghebber ver„ maar gedaan, bij desen brief, na Sourabaija aan van
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 To the Right Honourable, Highly Respected Lord March. the Extraordinary Councillor and Commissioner Hugo Verijsel, and the former Governor of Macassar Adriaan Hendrik Smout Right Honourable, Highly Respected Lords I received here, on the 19th and 21st of this month, the two joint letters of the 18th preceding, and also the relief sent to me, for which I express my gratitude, and I think that with my present force I am not only well able to resist the enemy here reasonably well, but also have enough people to carry out my previous proposal regarding Sumanap, written on 25 February, as soon as anything at all is undertaken at Sambilangan or elsewhere thereabouts, for then so much reinforcement will no longer be able to be sent here, as one now daily sees appearing. The lands of Sumanap and Pamacassan, though having just been cleared of the Madurese, seem unlikely to remain free of them as long as the Panembahan can still send large parties of his troops so far from home, of which I clearly understood the prelude yesterday from a report from the first-named place, stating that a band of Madurese has already appeared there and has retaken possession of the paseban without meeting much resistance, the wife of the local regent Tintanagera having, already upon the approach of those marauders whose strength cannot rightly be estimated, immediately retreated with her accompanying people to the island of Podij, From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. Podij, from which it also appears that this enemy, having struck total fear into the Javanese, can only be curbed by Europeans; and therefore, according to my opinion, it merits some deliberation whether the two main villages of the aforesaid lands, as long as these troubles have not ceased, should not be assisted by a small number of European soldiers, even if it were only 20 men at each place, provided there are some native soldiers with them. For even if one were to take post on the boundary line at Tjetjere, the enemy would nevertheless sometimes penetrate into the said districts via a detour by land or by water. In the delivered letter of the 10th of this month, Your Honours also requesting my thoughts regarding the manifesto issued by Their High Honours against the hostile regent of this country, I state regarding that matter to be of the opinion that its contents should be made known to all his grandees, if not also to himself, just as I, in hope of favourable interpretation, immediately had it posted as a placard in the Javanese language on a stake placed close to the benting of the enemies, who in fact also took it away, and thereupon their constant cheering turned into a great silence; and since, following the receipt of the relief of ammunition, a bomb has now and then been thrown into their benting, whereby they have suffered some dead, one is presently in deliberation to make an attack on it in the next few days, to see whether they cannot be driven out of there and that hideout, which is very solid, situated on a hill somewhat higher than our encampment, can be turned into a heap of rubble and their artillery taken away from them, since they From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. with it increasingly shoot into and over our benting. What was said here before concerning the bombardment, I learned from some Pamacassang people who fled back to us from the enemy, and who also recount that Raden Tumenggung Sasradiningrat and Raden Tumenggung Ranadiningrat are both there with about 5,000 men; but the first-named was still alone upon our arrival, with a good 500 men, and in the battle at Glisgis, Sasradiningrat was not wounded, but the Sampang regent was. The Javanese I still have with me amount to no more than 2,000 men; the rest had successively run away from hunger before I could supply them with rice, and in order not to lack battors in the further campaign, I now provide that small remainder with food, for they are no good for fighting anyway, except in a benting, when they still make some show with their pikes, and being unable to get away so quickly in an attack, are still forced to defend themselves to some extent; but in the open field, they are of no use at all, so that little is lost by their desertion for the future. The pantjalang the Noodhulp, which has rice for us on board, lies, due to the breaking of its rudder, windbound at the corner of Pamacassang, and the sloop the Lang gewenscht, on the 12th of this month, when we attacked the enemy at Tjitjere, lay off that place with the ammunition sent to us by Your Right Honourable, Highly Respected Honours, and while people were in action with the enemy there, it weighed anchor, and may perhaps have been driven further to the east by the strong southwesterly wind and current, and upon receiving that news, I immediately sent men there to help it here with punting poles along the shore, while furthermore enclosed herewith goes a requisition of necessities, whereas from the sending of the aforementioned sloop I have noticed that the staying behind
Dutch transcription
Van Java's oost Cust onder dato 20. e april 1745 Aan den WelEdelen Groot agtbaren Heere Maart. den raad Extraord:r en Commissaris Hugo Verijsel, en den oud Gouverneur van macassar Adriaan Hendrik Smout WelEd: groot Agtb: Heeren Ik heb hier, den 19. e en 21. e deser ontfangen de twee gemeene briefjes van den 18. e bevorens, en ook het my gesondene secours, waar voor ik mijne ver„ pligting betuijge, en denke met mijn presente magt, niet alleen wel in staat te sijn, den vijand hier te resesteeren ten naasten bij, waar ook volk genoeg te hebben, om min preulable propositie van sumanap, bij schrijvens van den 25. e febr: ter uijt„ voering te brengen, sodra tot sambilangan of elders daar omtrend, ook maar iets wond ondernomen, want dan sal hier so veel ver„ sterking niet meer kunnen gesonden werden, als men nu dagelijx het verschijnen De Landen van Sumanap en Pamacassan, phoon even van de maduresen eerst gesuijvert, phijnen daarvan niet vrij te sullen blijven, so lange den Baengerang nog grote parthijen sijner troepen, so vervan huijs kan sturen, waar van ik gister het praeludium klaar begrepen hebbe uit een berigt van eerstgem: plaats, continee„ rende, dat sig door al een bende madureesen vertoond, en de passebaan, sonder veel tegen„ stand te vinden, weder in possessie genomen heeft, sijnde het wijff van den pl. regent Tinta„ nagera, al op de aannadering van die stropers welkens sterkte ma niet regt kan werg, ten eersten, met haar bijhebbende volk, na't Eijland nodij Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 Maart. Podij geweken, waaruijt dan almede, blijkt dat desen vijand den schrik finaal onder de Javanen hebbende, niet dan door Europesen kan beteugeld werden; en daarom meriteert het, na mijn sustinue, wel eenige deliberatie off de twee hoofd negorijen van voorsz: Land= schappen, so lange dese troublen niet syn geces„ seert, niet met een kleijn getal Europeesen militairen, al was het ook maar met 20. man, op ider plaats, als 'er wat Jnlandse saldaten bij sijn dienen g'assisteert te werden! want of men op de Limietschijding tot Tjetjere al post vattede dan soude den vijand somtijds evenwel in gem: districten dringen, langs een omweg te lande, of te water. Bij apporte missive van den 10:e deser, door uwEd: ook gerequireert werdende, mijne gedagten, nopende het manifest, door haar hoog Ed„s tegen den vijandelijken regent deses Lands, uijt gegeven, so segge ik, dien aangaande van gevoelen te sijn, dat men dies inhoud, alle sijne rijxgroten, so niet mede aan hem selfs, dient bekend te maken, gelijk ik hett selve, in hope van welduijding, aanstonds in de Javaanse tale, als een placcaat aangeplagt, op een staak heb laten stellen, digte bij de Benking van de vijanden, die het ook defacto weg gehaald hebben, en daarop is haar gedurig gejuijch, verandert in een grote stelke en dewijl men sedert het bekomen ontset van ammunitie, nu en dan een Bom in haar Benting geworpen heeft, waardoor sij eenige doden gekregen hebben, so is men thans in deli„ beratie, om daar eerstdaags eens een attacque op te doen, en sien off men hun daar niet uijt„ krijgen, en dat schuijlnest, het welke heel vast is, leggende op een Berg, wat hoyer als onse legerplaats, in een puijnhoop veranderen en haar het geschut afneemen kan, dewijl sij daarmede Van Javasoost Cust onder dato 20. e april 1745 Maart. daarmede hoe langer hoe meer in, en over onse Benting phieten Het geene hier voor wegens het Bombardeeren is gesegd, heb ik vernomen van eenige Pamacass„ jangers, die van den vijand weder herwaards bij haar gevlugt zijn, en ook verhalen, dat radeen Tommongong sasradiningrat, en Radeen Tommongong ranadiningrat, sig daar beijde be„ vinden, met omtrend vijfduijsend koppen; dog de eerstgen: was en nog maar alleen geweest bij onse komst, met een grote vijff hondert man, en in de Bataille bij glisgis, was sasradiningrat niet gequest maar den Sumpanys regent wel. de Javanen die ik nog bij mij hebbe, meeken niet meer als 2000. koppen tijt; de rest was van honger succes„ sive al weggelopen, een ik hun van reijs konde voorsien, en om in den verderen Mansch geen gebrek aan Battoors te hebben, geve ik dat geringe over„ hot nu de kost, want tot vegten deugen je dog niet anders, als in een Benting, wanneerse met hare pieken nog eenige parade maken, en in een attacque ook so phielijk niet weg kunnende, nog genood„ saakt sijn eenigsints van sig te schermen; maar in het openveld, sijnse ter warelds niets mits so dat aan haar desertie voor den aanstaande weijnig is verloren. de pantjallang de Noodhulp, die reijs voor ons in heeft, legd, om het breken van sijn pagilling, verwaeijd bij de hoek van Pamacassang, en de Chialoup de Lang gewenscht, heeft den 12. e deser, wanneer wij tot Tjitjere den vijand attacqueerden, met de ons door Uwel Ed: groot agtb: gesondene ammunitie tegen die plaats gelegen, en terwijl men daar met den vijand in actie was, het eenker geligt, sullende misschien door de sterke suijdweste winden stroom verder om de Oost syn gedreven, en ik heb, op den ontfangst van die tijding, ten eersten volk der„ waards gestuurt, om haar met set stocken langs te wal, hier te helpen, gaande voor't overige, nog hier nevens, een Eijschje van benodigt„ heden, terwijl ik uijt de afsending van voorm: Chialoup ontwaard hebbende dat het agter blijven
English
From the East Coast of Java under date 20 April 1745. March. the 25th ditto remaining of the ammunition goods occurred through an unavoidable accident, I therefore respectfully request your pardon, in case Your Right Honourable Sirs may have conceived any displeasure regarding my emphatic complaint made in that respect, assuring you that the officers were very alarmed about it and were the principal cause thereof. With which, after wishing everything that is desirable, I have the honour to remain, below stood, Your Right Honourable Sirs' obedient servant, was signed, E:s Sterrenberg, in the margin, in the Honourable Company's encampment half a mile east of Tamplong, the 24th March 1745. And on Thursday before noon the Commander again dispatched the following note to Sourabaija. To the Right Honourable Sirs, the Councillor Extraordinary and Commissioner Hugo Verijsel, and the former Governor of Macassar, Adriaan Hendrik Smout, Together. I have the honour, alongside the original and duplicate of this, to send to Your Right Honourable Sirs, by the vessels of the native freeburghers Coridon and Gorcum of Delft, various unserviceable goods, alongside some European and native servants of the Honourable Company who have become incapacitated due to illness and received wounds, specifically mentioned on the accompanying bill of lading and full roll of names. The enemy's benting at Wattoe Bessij is visibly growing stronger daily, but since one can still inflict some damage upon them by throwing bombs and hand-mortar grenades, I therefore request another 100 bombs for the 7-inch mortar alongside a hand mortar, two or three, and furthermore I dispatch to Your Right Honourable Sirs the three state prisoners, or pardoned deserters, mentioned in my letter of the 25th ultimo, since, contrary to my expectation, I could learn nothing through them, and thus merely have them to guard, though I am shipping them off as if they were not detainees, and they have also been treated as such in my retinue since our departure from Samanap, in order to relieve them of all anxiety about bad treatment in time; having always stayed with the translator Vleeshouwer, by whom they were always supplied with all necessities and merely kept under surveillance, yet I have strictly ordered the aforesaid sailor to keep them on board upon arriving in Sourabaija until Your Right Honourable Sirs' order. Finally, I also return the recently demanded Samarang papers enclosed herewith, and remain with respect, below stood, Your Right Honourable Sirs' obedient servant, was signed, E:l Sterrenberg, in the margin, Madura in the Dutch encampment near Tamplong the 25th March 1745. In the afternoon the Commander decided to summon all the officers to him, for the purpose as appears from the resulting Resolution taken by the Senior Merchant and Commander of the East Coast of Java Elso Sterrenberg and head of the Expedition on Madura together with the Captains Carel Fleurken, Jan Casper Rijsweber, the Lieutenants Hendrik Bastjaan Bijl, Augustus Gravee, Abraham Frappa, the same Arnoldus van Sprang, Heens Gier, the Ensigns Simon Lodewijk van de Pol, Gerardus van Spree, Jan Crul and Jan Christoffel Petterkorn On Thursday the 25th March 1745, in the afternoon. The Commander having assembled all the above-mentioned officers and made known to them how he gathered from various discussions that some gentlemen could not comprehend why one remained stationed here for so long, they certainly maintaining that one could indeed drive the enemy out of the benting lying before us at Wattoebessij, and thus advance further into his territory towards Sambelangan, and that the Commander was therefore eager to hear all of their Honours' opinions in that regard; it was, after the native officers were also heard on this, and having understood from the local regents of Samanap and Pamacassang, Radeen Ingabeij Tinkanagara and Radeen Pandje, that due to the heavy rains that fell recently, on the road to Sampang the horses presently sink up to their bellies in the mud and it would therefore be impossible to get the artillery and the baggage through; firstly for that reason resolved to wait with breaking camp until the roads have dried up somewhat, the more so because the Commander declared that, by his instructions received from the Honourable Lord Commissioner, he only had authorization to clear the two aforementioned regencies of the enemy, if possible, as well as to take up position on the borders of Madura, and that one had already taken up position a little further in a strong, self-constructed benting. Furthermore, it having been maintained by some gentlemen that, in order not to sit entirely idle, one could perhaps make a sortie with a small force against the said benting to see whether one could not storm it on the east side, where, as was observed halfway with a telescope and also more closely from some spies, no artillery was situated, set it on fire, and further scatter the enemy somewhat thereby, while the rest of our men could remain inside to guard our benting and baggage, it has been resolved to undertake this tomorrow morning at the break of day with two companies of Europeans and two companies of Madurese.
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20. e Aapril 1745. Maart. den 25e d„o blijven der ammunitie Goederen, door een on„ voorkomelijk toeval is gebeurt, so versoeke ik, indien UwelEd: Groot agtb: over mijne, dier wegens gedeene nadrukkelijke klagte, eenig mis„ noegen mogte opgevat hebben, eerbiedig excuurs onder versekering dat de officieren daar over seer g'allarmeert waren, en daar van de prinig pale oorsaak sijn geweest Waarmede ik, na toewensching van alles wat desiderabel is, d' Eere hebbe te verblijven /:onder„ stond:/ uwEd: groot Agtb: gehoorsamg die„ weer /: was getekend:/ E:s Sterrenberg, /:ter zeijde :/ in 'sEComp:s Campement een halve wijl boosten Tamplong, den 24. e Maart 1745. en Donderdag, voor de middag liet den Gesag„ hebben weder afgaan, het volgende briefje, na Sourabaija Aan de WelEdele Groot agtbare Heeren den Raad Extraord: en Commissaris Hugo Verijsel dan oud Gouverneur van Macassar Adriaan Hendrik Smout Totul Ik heb d'Eere, nevens het origineel, en duplicaat, deses, per de vaartuijgen van de Inlandse vrij„ burgers Coridon en Gorcum van Delft, tot uwelEd: groot agtbare te laten afgaan diverse onbruijkbare goederen, nevens eenige, door indispositie en bekomene Chetsuran, onbequaam gewordene „ E 161 Van Java's oost Cust onder dato 20. e april 1745 gewordene Europeese en Inlandse 's EComp:s die„ Maart. naren, specifice op nevensleggende Cognossem=t en naam volle vermeld; Des Vijands Benking tot Wattoe Bessij, avond dagelijx sterken, dog dewijl men hun met het werpen van bomben en handmortiere granaten nog eenige afbrek kan doen; so versoeke ik om nog 100. bomben voor het 7. dens mortier nevens een hand Mortier, twee adrie, en late voorts nog aan uwel Ed: groot agtbare afgaan, de drie staads gevangene, of pa„ don versogte overlopers, by mijn schrijvens van den 25. e pass„o vermeld, nademalen ik, tegen mijn verwagting niets door haar kin verneemen, en dus daarmede maar wat te be„ waren hebbe, dog ik schepe haar aff, als of het geen arrestanten waren, en so sinse ook in mijn train, sedert ons vertrek van samanap, getracteert om hare alle sorge voor een quade behandeling in der tijd te beneemen; begeerende altijd bij den trans„ lateur vleeshouwer, door wien zij van alle beno„ digtheden altoos versorgd, en slegts in het ooge gehouden zijn, egter heb ik voorsz: mattroos scherpelijk gelast, om haar te sourabaija komende aan boord te houden, tot uwelEd: gr: agtb: ordre. Jk seude eijndelijk de jongst g'eijschte samarangse papieren ook in Close dese terug, en blyve met respect /:onderstond:/ uwelEd: groot agtbeere gehoorsamen dienaar /:was getekendd:/ C„l sterrenborg /:in margine:/ madare in't ne„ derlands Compancant bij Tamplong den 25. e maart 1745. Na de middag wierd den Gesaghebber te rade, om alle de officieren bij sig te ontbieden, ten fine als Consteerd bij de daar uijt voortgevloeijde Resolutie genomen door den Oppercoopman en Gesaghebber van Van Javas oost Cust onder dato 29„e April 1743. van Iava Elso Sterrenberg en hoofd der Expeditie op Madura nevens de Capitains Carel Fleurken - Jan Casper Rijsweber, det Luijtenants Hendrik Bastjaan Bijl Augustus Gravee Abraham frappa depl„ dos Arnoldus van Sprang Heens Gier de Vendrigs Simon Lodewijk van de Pol Gerardus van Spree Jan Crul en Jan Christoffel Petterkorn Op Donderdag den 25„e maart 1745. na de middag. Den gesaghebber alle de bovengem: officieren gecon„ voceert, en aan deselve te kennen gegeven heb„ bonde, hoe hy uijt dese en geene raicon„ nementen, quam afte leijden dat somaige Heeren niet begrijpen konden, waarom men hier so lange leggen bleef. moetende sekerlijk sustineeren, dat men den vijand wel, uijt de voor ons leggende Benting oit —. Van Javas oost Cust onder dato 20. ' april 1745. tot Wattoebessij, slaan, en so verder in syn land, sambelangen waards, rukken konde, en dat den Gesaghebber oversulx begeerig was, om haar E: gevoelen, dien aangaande, alle eens te verneemen; so wierd, na dat men de Inlandse officieren daar over ook ge„ hoort, en dan de pl: samanapse en Pama„ cassangse regenten, Radeen Ingabeij Tinka„ nagara en Radeen Pandje, verstaan heb„ beude dat men om jongst gevallene sware regen, op de weg na Sampang, met de paarden tans tot aan de Buijk in de modder zacken en dierhalven onmogelijk in staat weesen soude, het geschut en de Bagage, daar door te krijgen; eerstelijk om die rede, verstaan, met het opbreken te wagten tot dat de wegen wat opge„ draagt soude wesen, te meer, also den getag„ hebben betuijgde bij sijn van d' Edele Heer Commissaris medegekregene Instructie, alleen ook maar qualificatie te hebben, om de twee voorn: regentschappen, des mogelijk van den vijand te zuijveren, mitsgaders op de Limieten van Madura post te vatten, en dat men reeds al een weijnig verder in een sterke selfs opgeworpene Benking had postgevat, Wyders door eenige heeren gesustineert sijnde dat men om niet geheel stil te sitten wel eens met een kleijne magt, een uijtval op ged=te benting konde doen, om te sien, of men deselve, aan de oostcant, alwaar gelijk men ter halver wegen, met een kijker, en ook nog nader, uijt eenige spions, was gewaar geworden, geen geschit lag, niet soude be„ stormen, in brandsteeken en voorts den vijand daar door wat verstroijen kunnen ter wijl ons overige volk, tot bewaring onser benting en Bagage, bennen blijven konde so is vastgesteld, om sulx morgen agtend, niet het aanbreken van den dag, te onderneemen met twee Comp:s Europeers, en twee Comp„s mandharek 163
English
From Java's East Coast under date 20 April 1743 March. Mandarese together with 100 Javanese; under the direction of the translator Vleeshouwer; also, the Authority himself wishing to march out, and being unable to achieve the objective, to retire quietly back inside our benting, while leaving Captain Commandant Fleurin inside with the remaining men. Undersigned: Thus done, resolved, and determined in the Dutch encampment near Jamplong on Madura, date as aforesaid. Signed: E. Sterrenborg, Carel Fleukke, I. C. Reijsweber, H. B. Beijl, A. Gravee, A. Frappa, A. v. Sprang, H. Gier, J. L. v. de Pol, G. van Spree, F. Crul, and J. C. Pifserkorn. The 26th ditto, Friday morning at daybreak, the aforesaid decision was carried into execution; but because the outcome thereof is distinctly written to Sourabaija in a missive to follow hereafter, that narration is excused here to avoid a duplicate account. In the afternoon, several sick and wounded who had recently been brought along from the garrison of Passourouang were, at their request, sent to that office, and at the same time three hand mortars were requested back from there by a note. Meanwhile, the enemy kept us in alarm the entire day, shooting, 165 From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. shooting with one- and two-pounders, without ceasing, into and over our benting, whereby a soldier employed in the artillery, standing on a battery near one of the pieces, received a 1-pound ball in the upper part of his thigh, which was also immediately cut out from it. Saturday the 27th ditto. Sunday the 28th ditto. The cannonade from the enemy continued steadily, which cost us, as well as them, much powder and lead, since we were obliged to fire back from all sides, seeing that otherwise they approached us ever closer. Toward evening, the Authority dispatched a letter to Sourabaija. To the Right Honorable Gentlemen, the Extraordinary Councilor and Commissioner Hugo Verijsel and the former Governor Adriaan Hendrik Smout. Titles. From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. Titles. In my writing of the 24th of this month, I had the honor to inform your Right Honorable that it would be taken into consideration whether the enemy could not be dislodged from their benting at Wattoe Bessij and their cannon captured, so as not to sit here entirely idle, as several of the officers repeatedly proposed to me. And although I had firmly resolved within myself never to divide my force and in such manner undertake anything, both so as not to risk the men recklessly and because in my opinion this best accords with prudence, I nevertheless allowed myself to be persuaded to make such an attempt, as the accompanying resolution dictates, out of apprehension that otherwise we would be completely surrounded here by their still-increasing force. And to prevent all disorder to the best of my ability, I even marched out myself with two companies of Europeans and two ditto of Natives, or one third of our entire corps, besides the Javanese, of whom I took only a good hundred men under their chief, Raden Soemanagara, who had expressly applied to me for that purpose, to show his pretended courage with some of his newly arrived subordinates who, according to his statement, were all amok runners who dared to stand against the Madurese. But when it came to the test, I found a great difference between saying and doing; for having marched out at daybreak to a small plain previously chosen for that purpose within range of our cannon, we quickly positioned ourselves in battle order and threw, with the four hand mortars, so many grenades among the enemy that, since the bombardment from our benting was also proceeding, they rushed outside in troops in the greatest confusion in the world, and there a great number of them were slain. Whereupon 167 From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. whereupon the rash Javanese, already counting the game as won, without it being possible to hold them back, left the flank of our troops and, flying ahead a short distance with loud shouting, suddenly drew a considerable band of Madurese out of the woods, while the loading and throwing with the hand mortars continued. And no sooner had I caught sight of that hostile troop than I brought about, with the help of the translator, so much that the Javanese retired back to our flank and held their stance there against the enemy, who also immediately came leaping in great numbers with pikes and muskets within range of our firearms and gave fire; but they were so well and successfully received from our side that in a short time many of their marksmen fell. Meanwhile, a small number, estimated at some 10 to 12 of their pikemen, began to cry amok and to charge the Javanese, seeing that the latter, out of sheer fright, already began to fall back; and rushing upon them, the Madurese had enough work to keep up with them, thus swiftly putting a kerchief around their heads so as to pass for friends as well. And had they possessed enough sense to stop the Javanese by cutting them down and killing them, they would have entered our benting along with them and been able to do much harm there; but their madness kept them constantly crying out, revealing them, and was the cause that some of them also fell and the rest fled away again. Meanwhile, on the battlefield we had indeed made the enemy standing before us give way, but on the other hand we also saw that in their benting, which had previously been quiet, it was now swarming with men again, and they immediately began strongly with
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20.:e april 1743 Maart. mandhareesen nevens 100. Javanen; onder bestiering van den translateur vleeshouwer; mede willende den Gesaghebber selfs „ uijttrekken, en het oogmerk niet bereijken kunnende, sagtjes weder retireeren binnen onse benting, mitsgaders den Capitain Commandant fleurtn; met het overige volk daarin laten /:onderstond:/ aldus ge„ daan, geresolveert en g'arresteert in't neder„ lands Campement bij Jamplong op madura„ dato voorsz: /:was getekend:/ E„s Sterrenborg, Carel fleukke, I: C: Reijsweber, H: B: Beijl A: Gravee, A: frappa, A: v: Sprang, H: gier J: L: v: de pol, G: van Spree, F: Crul en J:C: pifserkorn den 26. e —d„o Vrijdag 's morgens, met het aanbreken van den dag, wierd het voorsz: besluijt ter uijtvoering gesteld, dog om dat dies uijtslag bij eene, hier agter te volgene missive distinctelijk na Sourabaija werd geschreven, so blijft die ennarratie tot vermijding van een dubbeld recit, hier g'excuseert. i Na de middag wierden eenige zieken en gequesten, die jongst uijt het guarni„ soen van Passourouang medegenomen waren, op haar versoek, na dat Comptoir gestuurt, en teffens drie handmortieren weder van daar gevordert, by een briefje. Ondertusschen hield den Vijand ons wederom den Gantschen dag, in cellarm; schietende, 165 Van Javas oost Cust onder dato 20:e April 1745. schietende met een - en - twee ponders, son„ Maart der ophouden, in -en over onse Benking, waar door een soldaat, die in de arthil„ lerije gebruijkt wierde, op een batterij bij eene der stukken staande een 1. pondskogel boven in syn dije kreeg dewelke 'er ook, op stonds weder wierd uijtgesneeden Saturdag den 27:e d„o Sondag - - - „ 28. e _„o ging het Canonneeren van den vijand, nog al gedurcg: sijn Gang, 't welk ons, so wel als haar, veel kruijt en Loot kostede, dewijl men genoodsaakt was, van alle kanten, wederom te schieten, als siende dat zij ons anders, hoe langer hoe meer naderden. Tegens den avond versond den Gesag hebben een brieff na Sourabaija Aan den WelEdele Groot agtbeere Heeren den raad Extraord:s en Commissaris Hugo Verijsel en den oud gouverneur Adriaan Hendrik Smout :Titul 2 . Van Javasoost Cust onder dato 20:e april 1745. Maart. Titul Bij min schrijvens van den 24. e deser, heb ik d' Eere gehad, uwel Ed: groot agtb: te bedeelen, dat men eens soude in bedenken neemen, of men den vijand niet uijt haar Benting, tot Wattoe Bessij, vermeesteren, en het Canon af„ handig maken konde, om hier niet geheel stil te sitten; gelijk eenige der officieren mij, een en andermaal proponeerden; en alphoon ik, genoeg„ saam, vast bij mij besloten hadde, om noijt mijn magt te breken, en indier voegen het een of ander te onderneemen, so om het valk niet ligtvaardig te wagen, als om dat sulx na mijn gedagten met de voorsigtigheijt best over een komt, so heb ik mij egter tot sodanigen tentamen laten over halen, als de nevensleggende resolutie dic„ teert; uijt bedugting, dat men hier andres, door hare nog al aangroeijende magt, geheel om„ singeld soude worden, en om, na maete van ver„ mogen alle des ordres voor te komen, ging ik er selfs mede op uijt, met twee Comp. s Europeers en twee d„o Inlanders, of een derde van ons geheele Corps, behalven de Javanen, waarvan ik maar een grote hondert man mede nam, onder haar hoofd, radeen soemanagara, die mij Expres daarom aangeweest was, om sijn voorgewende courage te tonen, met eenige sijner nieuw aangekomene onderhovigen, dat, volgens sijn seggen, alle amak speelders waren, die tegens de madureesen durfden staan; maar wanneer het 'er op aanquam, bevond ik een groot onder„ scheijd tusschen doen en seggen, want met het aan„ breken van den dag uijtgetrocken zijnde, na eene bevorens daar toe uijtgekosene kleijne vlakte, onder het bereijk van ons Canon pos„ teerden wij ons schielijk in slag ordre, en wierpen, met de vier hand mortieren, so veel grankten onder de vijanden dat deselve, vermits het bombardeeren uijt onse Benting, ook sijn gang ging, in de grootste Confusie des waerelds bij troepen na buijten stoven, en daar dede men een grote weenigte van haar sneuvelen waarop 167 Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1745. Maart. waarop de onbeconnene Javanen, het spel al voor gewonnen rekende, sonder dat mense tegen houden konde, de zeijde onser troepen verlieten, en met groot gepchreeuw een stux weegs vooruijt vliegende, phielijk een Considerabele bende maduresen, uijt de Bosschage lakten; terwijl het Leeden en werpen met de hand mortieren voortuig, en ik had die vijandelijke troep, soo dra niet in't Gesigt gekregen, afbragt door de hulpe van den Translateur, soveel te wege, dat de Javanen weder aan onse zeijde retireerden, en sig daar in postuur hielden tegen den vijand, die ook aanstond:s, heel talrijk met pieken en snaphanen, tot onder het bereijk van ons phietgeweir quam springen en vuurGaff, maar zij wierden van onse kant, so wel en gelukkig waargenomen, dat in wijnig tijds, veele van haar schutters Vielen: ondertussen begon een kleyn getal van na Gissing, een man10. @ 12. hunner pie„ keniers amok te roepen, en, op de Javanen in te vallen, als siende dat deselve, van enkelve schrik, al begonden te Reijnsen; en op haar inlopende, haddense werk genoeg om haar bij te houden, doende dus, met een geswind„ heijt, ook een neusdoek om het hoofd, om mede voor Vrienden te passeeren, en haddense so veel verstand gehad, om teffens, met het ter nedervellen en verwoorden, den Javanen op te houden, dan soudense onse benting mede hebben binnen lopen, en daar veel quaad doen kunnen; dog de dwaatheijd hield haar alreunende, bekend, en was oorsaak, dat ook eenige van hun sneuvelden en de rest weder weg vlugtede. middelerwijle hadden wij, op het slagveld de voor ons staande vijand wel aan het wijken gebragt, maar zagen, daaren tegen ook, dat het in haar Benting die wbe„ vorens sedig was nu wederom vrielde van Volk, en 2j begonden ten eersten al sterk met
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. fired on us with the cannon, wherefore there was nothing else for us to do than to return again to our encampment; since it seemed impossible, under those circumstances, to attain the aforementioned objective; and we suffered in that battle 10 dead, among whom four European privates, a Buginese lieutenant and a ditto sergeant, named Soupa Kajau and Tojami Besauwe, alongside 13 wounded; but the number of the dead and wounded of the enemy is considerably large, for on the battlefield alone nearly 70 corpses were counted, which one does not yet compare to those who perished by the bombardment; and we have discovered on this occasion that their strength is too great to be able to make any calculation of it; of which one was previously not so well informed, although they must also, since a few days ago or not long after our relief arrived, have increased by thousands, considering on the 25th current, already, all around us in several places considerably more alarm was perceived than ever before, and now they approach us to within half a cannon shot in the bushes in various places, where they build breastworks everywhere and also bring artillery to them, with which we have been kept in almost constant motion since the afternoon of the 16th of this month, when the aforementioned skirmish occurred in the morning; and that costs so much powder and lead that I am already again forced to attach a requisition hereto, with the request for its speedy fulfillment; and in a day 10 to 12 the lesser supply of rice, that of the pantjallang the Noodhulp, which, alongside the chaloup the Lang Gewenscht, having finally appeared here, included therein, will also be exhausted again, for one needs a full cajang daily, having further to mention, with regard to the aforementioned engagement, that the artillerists, which were five ignorant sailors whom I pressed here and there, had already rendered three of the four hand mortars unserviceable by overloading, just before the firing with muskets began, and at that time I gave orders to run with them in front of the line, without thinking further of it during the retreat, because I also did not see the sailors with them again, and having returned with everyone to the army camp, 169 From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. there was found only a basket with hand grenades alongside one of the mortars, the other two unserviceable ones, along with the one that was still good, and about a dozen grenades, due to the fright and confusion of the sailors, of whom one lays the blame on the other, remained behind in the retreat, and before one knew it, were carried off by the enemy, as was also shown to us this morning for the first time by the firing of two of them, of which one, to all appearances, blew up around their ears, and the other did no more effect than that the grenade fell down not far from themselves without exploding; they being surely ignorant of how to handle them, although they, besides this, will also not be supplied with grenades once the found number has been expended. Having learned that there are eight hand mortars at Passourouang, I immediately requested three pieces from there the day before yesterday, thinking that they will certainly reach me today or tomorrow; yet I cannot have too many of them, and could wish that I had a dozen, with an abundance of fireballs and grenades to go with them, because on some occasions they are much more useful than the cannon, and in marching much easier to take along; but artillerists are what is lacking, for we must suffer that the enemy with swivel guns and one-pounders, every hour and moment, shoots into and over our benting, carrying their artillery from one place to the other in a thicket, where we cannot get them into view, but however the smoke can, and therefore one should be able to drive them out if one had good gunners. This is again a short account of what has occurred here since the 24th of this month, and indicates, in my opinion, clearly that Pangerang Tsjacraningrat sends here from time to time all the force that he can spare anywhere, and therefore we, in order to push through further, would also certainly need some more men. Wherewith I conclude this, and have the honor to remain, stood below, Your Honorable Grand Respected's obedient servant, was signed, C.l Sterrenberg, at the side, Madura in the Dutch encampment the 28th of March 1745, Monday. From Java's East Coast under date 20 April 1745. The 29th of March. Monday, having heard a very large cannonball whistle low over us last night; a search was made for it today, at the beginning of dawn, on the south side of our benting, where the same had struck through a thick post of the battery on which one of our pieces lay, and there was found, not far from there, a twenty-four pound ball; which greatly surprised everyone, and made some conclude that the three balls, of which mention was made hereinbefore under the 19th of this month, had also been fired at us, but having reflected on a large vessel that had already been cruising here for a day or two, and yesterday had lain at anchor before the river of Tamplong, it seemed more presumptive, however, that that barge had only just brought that large piece; and that the previous balls had been laid down there as a threat, according to the notion also conceived of it at that time; since otherwise more would have been fired with it, and one had also never yet heard such a heavy shot, — but
Dutch transcription
Van Java's oost Cust onder dato 20,„e april 1745 Maart. met het Canon op ons laste branden, weshalven er voor ons niets anders op was, danom weder na onse Campement te keeren; dewijl het onmoge„ lijk scheen, om in die omstandigheijt, het voorsz: Wit te bedoelen; en wi hebben, in die Bataille 10. doden gekregen, waar onder vier gemeene Europesen, een boeginees luijtenant en een d„o sergeant, in name Soupa Kajau, en Tojami Besauwe, nevens 13. gequesten; maar het getal der doden en gequesten van den vijand, is Conside„ rabel groot, want op het slagveld alleen sijn by de 70. Lijken geteld, dewelke men nog niets Compareert by de geene die door het Bombar deeren zijn omgekomen; en wij hebben bij dese ge„ legentheijt ontdekt, dat hare sterkte te groot is, om 'er eenige calculatie op te kunnen maken; waar van men te voren so wel niet g'informeert was, hoewel zij ook sedert weijnig dagen, of niet lange na dat ons secours gekomen is, bij duijsen„ „den moeten vermeerdert wesen, aangesien den 25=e courant, al, rondom ons op deele plaatsen vrij meer allarm vernomen wierde, alsooijt voor heen, en nu naderense ons, tot op een halve Canon schoot na, in de struijken op diverse plaatse, daarse overal, borstweringen maken, en ook geschut na toe brengen, waarmede wij sedert den 16:e deser nade middag, wanneer voorsz: schermutseling 's morgens is gebeurt, bij na in een gedurige beweging gehouden zijn; en dat kost so veel kruijt en lood, deet ik al't weder genoodsaakt ben, hier een Eysch nevens te voegen, met versoek om dies spoedige voldoening; en in een dag 10. a 12. Ceel min voorraad van rijs, die van de pantjallang de noodhulp, als hier, nevens de Chaloup de Lang gewenscht, eijndelijk ver„ scheenen zijnde, daar onder begrepen, ook wederom op wesen, want men heeft volkomen een Cajang daags nodig, moetende wijders, met betrecking tot voorm: gevegt, nog aanhalen, dat de Orthil¬ leritten, /: 't welk vijff onkundige mattrosen waren die ik hier en daar heb geprest:/ door het overlade„ al drie van de vier handmortieren heefden onbruijk baar gemaakt, evenvoor dat het vuren met snaphanen aanging, en te deer tijd, gaff ik ordre om daarmede, voor het front van dan te lopen, sonder in't afmarcheeren, daar verder aan te denken, om dat ik ook de mattrosen, met deselve niet weder sag, en met alle man in't Leger te rug 169 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 Maart. rug gekomen sijnde, vond men alleen een mand met handgraten, nevens eene der Mortiers de overige twee onbequamen zijn, met het eene dat nag goed was, en omtrend een dousijn graenaten, door de schrik en Confusie der mattrosen, waar van den eene. de schuld op de ander legd, in de loop gebleven, en nader„ woendaaen men het nog eens wist, door den vijand opgebragtt, gelijk ons desen morgen, voor d'eerstemaal ook heeft gebleken, uijt het afsteken van twee derselve waar van het eene haar, na alle schijn, om de oren sprong, en het ander geen meer effect dede, dan dat de granaat, niet verre van haar selfs, nederviel sonder te slaan; sijnde het hun, sekerlijk onbewust, hoe daarmede gehandelt moet worden, hoewel zij, beijten des, ook niet voorsien wesen sullen van granaten, als het gevondene getal vergoiijt is. Jk heb vernemende dat Passourouang agt-hand= mortieren zijn, eergister, aanstonds drie stuks van daar vereijscht denkende dat mij die, heden of morgen wel sullen geworden; dog kan daar niet te veel van hebben, en wenschte wel dat ik een dousyn hadde, met rijkelijk lugtballen en granaten daar bij, om datse, by sommige gelegentheden vri nuttiger als het Canon, en int Marcheeren Ceel facielder mede te neemen zijn; maar arthilleristen sin her gebrek, want wij moeten lijden, dat den vijand met bassen en een ponders, alle uur en ogenblik, in- en- over onse Bentuij schiet, dragende haar gepchut van d' eenen plaats na de andere, in een Bosschagie, daar my haar wel niet in het ooge krijgen, maar egter de rookasien kan, en dierhalven soude moeten uijtjagen kunnen, indien, men Goede Constabeles hadde. Dit is wederom een kort verhaal, van het hier g'occureerde sedert den 24. ' deser, en geeft, mijner bedunkens, niet duijster te kennen dat Pangerang Tsjacraningrat hier van tijd tot tijd, al de magt stuurt, die hij waar missen kan, en daar om souden wij„ om verder door te slaan, ook nog wel wat volk nodig hebben. waarmede ik desen besluijte, en d' Eere hebbe, te ver„ blijven /:onderstond:/ uwelEd:s groot Agtb:s gehoor„ jaing dienaar /:was getekend:/ C„l Stervenberg, /:ten zeijden :/ madura in't nederlands Compement den 28e maart 1705: maandaij : Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1743. den 29. e Maart. Maandag, voorlede nagt een seer grote Canonkogel laag over ons hebbende horen heen fluijten; so wierd daar heden, met het begin van den dageraat, nagesogd, aan de zuijdkant van onse Benking, daar deselve, door een dikke paat van de batterij, waarop eene onser stukken lag, was, heen geslagen, en men vond; niet verre van daar een vier-en-twintig ponds Kogel:) 't welk een oder seer surpreneerde, en sommige deede vaststellen, dat de drie kogels, waar van hier voor onder den 19. e deser is gesproken, ook op ons geschoten waren, maar gere„ flecteert hebbende, op een groot vaartuijg dat hier al een dag of twee gekruijst, en gister voor de revier van Tamplong ten Anker gelegen hadde, so scheen het egter presumptiver te sijn, dat die Barg dat grote stuk eerst had gebragt; en dat de vorige Kagels daar, tot een bedrijgjing, na de daar van te dier tijd ook opgevatte verbeelding, waren nedergelegd; aangesien daar mede anders wel meer zoude zijn geschoten, en men ook nog nooijt een diergelijke sware slag had gehoort, — maar
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. but however that might be, it caused a great perplexity throughout the entire army. Everyone had his own considerations regarding it, and judged in general that if such a large piece of artillery were loaded with canister shot, it could never miss, but could hit some twenty-five of our men in a single shot, even if it were arranged ever so compactly. Therefore, men would rather march out to fight to the death than to fall while thus cooped up, or be shot to pieces and maimed, the more so because the roads had already dried up nicely for some days. All these harangues and whatever further was added to them, too long to record here, were indeed not considered unfounded by the Commander, but nonetheless so dangerous, especially coming from the mouths of some officers themselves, that he pointed out their imprudence to the latter and earnestly recommended that they behave quietly and courageously; and instead of all those harmful anxieties, rather help think of means From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. by which damage might be done to the enemy; as he had already shown them the drafts of the secret letters written to Sourabaija on the 24th and 28th of this month, as well as the earlier ones, and had thereby given hope that authorization to decamp would soon be obtained, and at the same time perhaps also some relief, which also calmed the spirits somewhat. Meanwhile, it was observed that the enemy was also constructing some works on the east side of our benting toward the side of Pamacasseen, behind a coconut grove, and therefore a couple of hundred Javanese, who as yet knew nothing of it, were brought outside to chop away those trees with their parangs, or side-worn cleavers, as they had nothing else for that purpose; and as soon as they were at work, seeing that the enemy was approaching them from behind to prevent this, Captain Rijsweber marched out with four Mandharese soldiers, besides the interpreter 173 From Java's East Coast under date 20 April 1745. March. and about 100 Javanese pikemen, to protect those working men, whereby great progress was made therewith. But the Madurese, although estimated to be not yet a hundred men strong, finally growing tired of this, intended to fall upon them with pikes, but were so beaten that a good third part of them remained dead, and our men burned and destroyed their constructed huts and breastworks before they could be reinforced by their comrades; while the said Captain, having sent to the Commander to ask for orders, received as an answer to withdraw inside quickly, as the enemies were already hurrying thither by the thousands from their other encampments. And that order was also promptly obeyed, but whatever trouble the Captain and the interpreter took to persuade the Javanese to do so, all was in vain! When those foolish people are triumphing, they pay no heed, for to plunder a little rice and other trifles, they put their lives in danger and run about in groups no stronger than From Java's East Coast under date 20 April 1745 the 30th ditto March. three to four men away from one another, just as happened now. But as soon as their chief, the Mantri Nollo Diwongso, along with a couple of his servants, were pierced with pikes by the enemy, they followed our men and came back inside at eleven o'clock, having been out for about four hours and, according to their own thoughts, performed wondrous deeds. Tuesday, the Javanese continued chopping away the aforementioned forest further; also, already in the morning at 9 o'clock, the letter copied herein was received. Encampment on Madura To Mr. Elso Sterrenberg, Senior Merchant and Commander over Java's East Coast, as well as head, together with the further officers of the Company's military force in the expedition there, Captain Carel Fleunken Lieutenant Augustus Graffeij Ensign Adjutant Arnoldus v: Sprang Ensign Gerardus Spree ditto Hans Gier, and ditto Ian Christoffel Phopperkorn Titles done No. 22 From Java's East Coast under date 20 April 1745 March. Whereas yesterday in the undersigned Council of War, pursuant to Their High Excellencies' respected instructions of the 16th of the past month, of which a copy has been supplied to Commander Sterrenberg, it was taken into consideration that His Honor's presence will be required at Samarang before the end of the coming month, in order to make the affairs at the main office proceed without interruption; His Honor is therefore ordered to inform us at the earliest against what time he intends to leave the encampment and to come hither for the aforementioned purpose, so that we may be able to make such orders regarding the vacant command as we shall find to be most advantageous for the service of the Company; We have also, for various urgent reasons, and because of the still continuing rain, the absence of the ship Binnewijsend with the bomb ketch Vesuvius, and several other circumstances that come into consideration at the present time regarding the Company's affairs in relation to the island of Madura, resolved to order you to halt and take up position in the present encampment, or at such a place as shall be most suitable thereto, in such manner that one is always able to come to your aid, and to remain stationed until our further orders, unless you knew how to devise something more advantageous for the Company, which must then be reported to us at the first opportunity; while we also note here that with the bearer of this, for further reinforcement and for the nourishment of our people, 8 koyangs of rice and 20 barrels of paper cartridges have been shipped. Titles Wherewith
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 maar hoe het daarmede ook gelegen, wesen Maart. mogte, het veroorsaakte een grote perplexi„ teyt in het gantsche Leger, elk hadde daar over sijne Consideratien; en oordeelde in't gene„ raal dat so een groot stuk geschut, niet schroot geladen wordende, noijt mis-schieten, maar in een schoot, een vijff en twintig man, van ons treffen konde, al wierd: het ook nog so Comp gesteld; daarom wilde men 'er liever op uijt om sig dood te vegten, als so opgesloten te sneuvelen, of verminkt geschoten te werden, te meer, om dat de wegen sedert eenige dagen al moij waren opgedroogd. Alle die harangementen en het geene daar verder nog bijgevoegd wierde, te lang om hier te noteren, wierden wel niet onge„ grond, maar evenwel, by den Gesaghebber„ so gevaarlijk, aangemerkt, voornamentlij: uijt den mond van eenige officieren selfs, dat hij de laaste haar onvoorsigtigheijt voor oogen hield, en ernstig recomman„ deerde om sig stil en manmoedig er te gedragen; en voor alle die schadelijke bekommeringen liever mede op middelen te Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1745 Maart. te denken, waar door den vijand afbreuk was te doen, also hij hun de minuten der sub 24. e en 28. deser na sourabaija ge„ schrevene secrete brieven so wel als de vroegere ditos, al vertoond, en daar door hope gegeven hadde, dat men eerstdaags wel qualificatie tot opbreken en teffens misschien ook nog wel eenig secours bekomen soude, 't welk de gemoederen ook eenigsints weder tot bedaren bragt: ondertusschen bespeurde men dat de vijond aan de oost-zeijde onser Benting na de kant van Pama„ casseen, agter een klappus boph, ook eenige werken maakte, en daarom wierden een paar hondert Javanen, die daar nog niets van wisten, na buijten ge„ bragt, om dat geboomte met hare parnings, of op zeyde dragende kapmessen, avant anders had men daar toe niets, weg te kappen; en so dra zij aan't werk waren, gesien hebbende dat den vijand hun van agteren naderde om sulx te beletten, trok Capitain Rijsweber, met Vier mandhareese soldaten, nevens den Tolk 173 Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745. nen Tolk, en omtrend 100 Javaanse piekeniers uijt, Maart. om dat werk volk te beschutten, waar door daar mede sterk gevordert wierd; maar de Madureesen schoon daar na gissing nog geen hondert man sterk, sulx eijndelijk verveelende, meenden met Pieken op haar in te vallen dog wierden so geslagen, dat wel een derde gedeelte van Dood bleef, en de onse haar gemaakte kutjes en borstweringen verbrandende en vernielden; eer zij door hunne mackers konden werden bijgesprongen; terwijl gedagte Capitain aan den Gesaghebber gesonden hebbende om ordre te vragen, tot antwoord bequam, van schielijk weder binnen te rucken also de vijaenden reeds, bij Duijsenden, uijt haar andere Legerplaatsen derwaards spoededen; en dat bevel wierd ook prompt in agt genomen, maar wat moeijte den Capitain en den Tolk ook leden om de Javanen daar toe te persuadeeren, alles was vrug„ teloos! als dat domme volk aan't truum„ pheeren is, gevense geen gehoor, want om een weijnig reijs en andere kleijnigheden te roven, stellense sig in levensgevaar en Lopen bij troepen, niet sterken als een man Van Javas oostCust onder dato 20.:e april 1745 den 30. e d„o Maart. man drie a vier, van malkander, gelijk nu ook geschiede; dog so dra haar hoofd den Mantrie Nollo Diwongso, met een paar van sijne Domistiquen, door den Vijand met Pieken doorboord waren, volgden zij de onse en quamen te Elff uur weer binnen; hebbende omtrend vier deren uijt geweest, en, na hare gedagten, wonderlyke daden Dingsdag vervolgden de Javanen het voorsz: bosch verder weg te kappen; ook ontfing men al 's morgens, ten 9. uren de hier ingeschrevene Brieff. scampement op Madura Aan de Heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber over Javas Oost Cust, mitsg„s hoofd, benevens de ver„ dere officeren van 's Comp:s krijgsmagt, in de Expeditie aldaar, den Capitiein Carel Fleunken Luijtenant augustus graffeij Vendrig adjudant Arnoldus v: Sprang Hendrig Gerardus Spree _„o Hans Gier, en _ d„o Ian Christoffel Phopper korn Titul gedaan N22 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1743 Maart. Also op gisteren bij de ondergetekende krijgsraad, inge„ volge van haar Hoog Ed„s gerespecteerde aanschrijv:s van den 16. e der gepasseerde maand, waar van den heer Gesaghebber Sterrenberg een afschrift is gesuppediteert; in overweging is genomen, dat de presentie van sijn Ed: voor het uijt eijnde van de aanstaande maand op Samarang sal werden vereijscht, om de zaken aan het hoofd Comptoir sonder interruptie te doen voortgaan; so werd sijn Ed: gelast, ons ten spoedigsten op te geven tegen wat tijd hy van gedagten is het Campement te verlaten, en ten eijnde voorsz: herwaards te komen op dat wij in staat moge wesen, over het vaceerende Commando sodanige ordres te stellen, als wij bevinden sullen voor den dienst van de Maatschappije het voordeeligste te wesen; Wij hebben ook om verscheijde preguante redenen, en om de nog al aanhoudende regen, het afwesen van het schip Binnewijsend met het Bombardeer Galjoot Vesavius, en meer andere omstandigheden, die in de tegenwoor„ dige tijd over de zaeken van de Comp: met relatie tot het Eijland Madura in Consideratie komen, g'arresteert uwEd: aan te schrijven om in het tegenwoordige Campement, dan wel op sodanige plaats als daar toe het bequaamst sal wesen, indier voegen dat men in staat is uwEd: altoos bij te springen, halte te houden, en post te vatten, mitsgaders te blyven Compeeren tot onse nadere ordre, een ware uw Ed: iets voordeliger voor de maatschappije wist uijt te denken, dat ons dan bij de eerste ge„ legentheijt sal moeten werden opgegeven; terwijl wij hier nog noteeren, dat in brenger deses tot meerder renfort, en tot spijsing van ons Volk 8: Coijangs rijst en 20. vaten waste pattronen syn afgescheept. Titul waarmede
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 March: with which we conclude and after greetings remain beneath stood your Honor and Honors' good Friends and willing servants was signed A. Verijsel, A. H. Smout, G. van de pol, I. P. Barnewal, G. Keijser, C. V. Steuben, and I. v. suchtelen in the margin Sourabaija the 23rd of March 1745. To which was immediately answered, Sourabaija To the Right Honorable Highly Esteemed Sirs the Extraordinary Councillor and Commissioner Hugo Verijsel the former Governor Adriaan Hendrik Smout together with the Members of the Council of War on Java's East Coast To your Right Honorable Highly Esteemed and your Honors' missive of the 23rd of this month, just delivered to us, it was beforehand, by the first-signed, very humbly answered that in his opinion, he ought soon to be replaced. And as for what further concerns the Encampment, we think we can find no more suitable place for it than this one, except that the enemy makes it somewhat hot for us here; having last night fired a 24-pound cannonball over our Benteng, and that large piece of ordnance was presumably brought from Cambilangan the day before with a large vessel, which we saw lying before the river of Tamplong. We having the honor to be and remain beneath stood your Right Honorable Highly Esteemed obedient Servants, and your Honors' good friends was signed E. Sterrenberg, Carel fleurken, I. C. Reijsweber, A. Gravee, H. B. Bijl, A. frappa, A. V. sprang, A. Gier, S. L. van de pol, C. Phefferkorn in the margin Madura in the Dutch Encampment just east of Tamplong, the 30th of March anno 1745. Wednesday, the 31st In the morning, just before nine o'clock, the Authority received this Missive Encampment on Madura To the Honorable Elso Sterrenberg Senior Merchant and Authority over Java's East Coast, as well as outgoing head, and the Honorable Christiaan Benjamin Rhener elected Commander over the Company's military forces there Yesterday evening we received the secret letter of the Authority mentioned above in the heading, dated the day before yesterday, to which we shall reserve the answer until his Honor has reappeared here; which we assume will not take long, as the Honorable Rhener has been appointed as his replacement and according to what has been ordered him, will immediately cross over with the bearer of this letter to relieve the Authority in the capacity of Commander over the Company's military forces; wherefore his Honor shall accordingly introduce him to the men, so that they may know whom they are to regard and obey as their Commander. Upon the proposed necessity to reinforce the main villages of Sumanap and Pamacassan, as a precaution so that the inhabitants will not so easily abandon them as before and leave them as a prey to the enemy, we have decided to wait until the Honorable Rhener has arrived at the Authority's, when we shall await their further statement on how many men are thought to be required for holding those posts, to secure them against the intrusion of the Enemies. With which we shall conclude for the present, and remain beneath stood your Honor and Honors' good Friends and willing servants was signed H. Verijsel, A. H. Smout, G. V. de Pol, I. B. Barnewal, G. Keijser, F. H. v. Haarsolte, C. van Steuben, and I. van Suchtelen in the margin Sourabaija the 26th of March, Anno 1745. The 1st of April. Thursday; since by a missive received the day before yesterday from the Honorable Commissioner and Council, dated the 30th of March, orders had been received to remain encamped here for a while longer, it was resolved today to reduce the size of the Benteng somewhat, and that was carried into execution on Friday the 2nd and Saturday the 3rd. Also Captain Rijsweber, on his own proposal, made a sortie against the enemy on the West side of our benteng, intending to capture the piece of Cannon placed there and destroy the work they had made to entrench themselves; taking with him only a Company of Balinese and a couple of hundred Javanese, because no more than a number of about 100 Madurese were observed there, so close to us that they shot over our breastwork with their long muskets; but although he caused some five or six of the Enemy to fall, and himself had no more than two wounded, he nevertheless did not achieve the objective because the Javanese ran away again as soon as the shooting started, wherefore he was forced to leave them be and return. The Authority would gladly have detached a Company of Europeans or more for this purpose, had he not noticed that the opinions of the officers on this matter varied greatly, some thinking that the affair was not worth risking any men for, and those were also his own thoughts, because the enemy, seeing that breastwork ruined, could make another one the following night, seeing that they did not appear to lack men and tools as we did, nor did they lack Cannon, even if a single piece were taken from them. The 4th Ditto, Sunday. The 5th Ditto, Monday and the 6th Ditto, Tuesday, they worked on the Benteng in the intervals when the enemy did not keep us in alarm, and finally completed it. In the afternoon, the Authority sent six European disabled men to Sourabaija by the pantjallang the Noodhulp, as that vessel was too leaky to continue here.
Dutch transcription
Van Java's oost Cust onder dato 20. e april 1745 Maart: waarmede wij besluijte en na groete verblijve /:onderstond:/ uw Ed: en E„s goede Vrienden in dienst willige dienaren /:was getekend:/ A„s Verijsel, A„ H„n Smout, G: van de pol, I: P: Barnewal, G: Keijser, C: V: Hteuben, en I: v: suchtelen /:ter zeijden Sourabaija den 23. e Maart 1745. F Heer op wierd aanstonds g'antwoord, Sourabaija Aan de Wel Edele Groot Agtbare Heeren den Raad Extraord„s en Commissaris Hugo Verijsel den oud Gouverneur Adriaan Hendrik Smout nevens de Leden uijt den Krijgsraad in Javas oosthoek Op uwelEd: groot agtb: en uE: missive, van den 23. deser, ons so even besteld, werd prealabel, door den eerstgetekende, seer nedrig g'antwoord dat hij, na sijn opinie, nu al haast behoorde vervangen te worden. e Een wat wijders het Campement aanbelangd, daar toe denken wij geen convenabelder plaats te kunnen vinden, als dese, behalven dat den vijand het ons hier wat heet maakt; als hebbende gister nagt een 24. ponds-kogel over onse Bentung geschoten, en dat grote stuk gephut is presumptive daags bevorens met een groot vaartuijg, 't welk wij voor de revier van Tamplong hebben sin leggen, van Cambilangan gebragt. Wij hebbend, Eere te sijn en blijven /:onderstond:/ uw Ed: groot Agtb: gehoorsame Dienaren, Titul en . 177 Van Javas oost Cust onder dato 20.:e April 1745 en uE: goede drienden /:was getekend:/ E„o Maart. Sterrenberg, Carel fleurken, I: C: Reijsweber, A: Gravee, H: B: Bijl, A: frappa, A: V: sprang, A:s Gier, S: L: van de pol, C: Pheffen„ korn /:ter zeijde:/ Madura in't Nederlands Campement even boosten Tan plong, den 30. e maart anno 1745. — Woensdag. den 31e 'smorgens even voor negen uur recipieerde den Gesaghebber dese Missive Campement op Madure Aan de Heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber over Iavas oost Cust, mitsg„s afgaande afgaande hoofd, en den E: Christiaan Benjamin Rhener g'Eligeert Commandant over - 's Comp:s krijgsmagt aldaar Gister avond hebbe wij de secrete brief van den in den hoofde deses evengem: heer Gesaghebb: van Eergisteren ontfangen, waar op wij het out„ Woord sullen reprveeren tot dat sijn Ed: alhier te rug is verscheenen; dat wij onder„ stellen niet lange te sullen leijden, also den E: Phener tot desselfs vervanger be„ noemd sijnde, naar het geene hem Titul g'oudonn=t Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 Maart. g'ordonneert is, per brenger deses ten eersten sal oversteken om den heer Gesaghebber in in qualiteijt van Commandant over 's Comp,„s krijgsmagt afte lossen; waar voor sijn Ed: hem dien volgende aan het volk sal dienen voor te stellen, op dat hetselve weten mag, wie het voor haren Commandant sal hebben aan te sien, ente gehoorsamen Wij hebbe op de voorgestelde noodsakelijkheijt, om de hoofd Negorijen van sumanap en Pama„ cassan te versterken, tot precautie dat de Jn„ woonders so ligt niet als voor heen deselve verlaten, en aan den vijand ten proije geven g'arresteert daar mede nog solange te wagten tot dat den E: Rhener bij den Heer gesaghebber sal wesen aangekomen wanneer Wij hare nadere verklaring sullen aff„ wagten, hoeveel volk tot die posthouding na gedagte, werd gerequireert, om deselve tegen den Indrang der Vijanden te versekeren Waarmede wij voor tegenwoordig sullen be„ sluijten, en blijve /:onderstond:/ uw Ed: g E:s goede Vrinden en dienstwillige dienaren /:was getekend:/ H„k Verijsel, A: H: Smout, G: V: de Pol, I: B: Barnewal, G: Keijser F: H: v: Haarsolte, C: van Suiktelen Stuben, en I: van Duchtelen /:in margine:/ Sourabaija den 26. e Maart, Anno 1745. den 1. e april. Donderdag; dewijl men bij eene, eergister ontfangene missive van d'Edele heer Commis„ Joris C: S:, gedateert den 30. e maart ordre bekomen hadde, om hier nog wat te blijven Campeeren, so wierd men heden - . Van Javas oost Cust onder dato 20:e april 1745 _„o en e _„o 3. heden te rade om de Benting wat te April. verkleijnen, en dat heeft man Vrijdag den 29„e 3o Satardag „ Ter uijtvoeringe gesteld Ook dede Capitain Rijsweber, op sijn eygen voorstel, aan de Westkant van onse, benting, een uijtval op den vijand, denkende hun, het daar geplaaste stuk Canon te ^ 't werk 't weer sin aar t aeferneemen, en destrueeren om sig te „ verphonsen; eenlijk een Comp: Baliers en een paar hondert Javanen mede neemende, om dat daar niet meer als een getal van omtrend 100. maduresen vernomen wierden, so na bij ons dat zij met haar lange roers over onse borst„ weering schoten; maar alschoon hij van den Vijand wel een stúk vijff- ses dede sneuvelen, en selfs niet meer als twee gequesten kreeg, so bereijkte hij egter om dat de Javanen weder so dra als het pchieten begon, wegliepen, het oogmerk berijkten niet ^ waar was genoodsaakt hun in haar wesen te laten e keeren te rug. den Van Javas oost Cust onder dato 20.:e april 1743 April. den Geseeghebber hadde daar toe gaarne een Comp: Europeesen of meer, willen detacheren indien hij niet bespeurd hadde, dat de ge„ voelens der officieren, daar omtrend seer verschillende waren denkende som„ mige dat die saak so veel niet waardig was, om 'er eenig volk aan te reciqueeren, en dat waren ook syn eyge gedagten om dat den vyand die borstweering ge„ ruineerd siende, den volgenden nagt weder een ander konde maken gemerkt het haar aan geen Volk en gereedschap, soo als ons scheen te ontbreken en ook aan geen Canon alschoon men hun al eens een enkeld stukje afnam. _o „ 5. _„o Maandag en „ 6. e _„o Dingsdag, werkte men tussen tijden wan„ neer den vyand ons niet in allarm hield, aan de Benting, en kreeg deselve eijndelijk voltooijt. Na de middag sond den Gesaghebber ses Europeese Jmpotenten na sourabaija per de pantjallang de Noodhulp dewijl dat vaartuijg te lek was om hier verder den 4:e D„o sondag _o van
English
From Java's North-East Coast under date 20 April 1745. to be of any service, and also received from Sourabaija the following note; In the Camp on Madura To Mr. Elso Sterrenberg Senior Merchant and Commander over Java's North-East Coast as well as head of the expedition there. Title. Your Honour's general as well as separate letters dated the 25th, 28th, and 30th of the past month having been received by us, we trust that Captain Commandant Rhener will already have arrived there and Your Honour will be here within a few days, when we will be able to confer orally about this and that matter contained in the aforementioned missive, and only touch upon here in passing that we would have liked to see a specification of what ammunition supplies Your Honour presently still has on hand there, in order to be able to fulfill it all the better according to our stock, with which supplies one will have to proceed somewhat sparingly as long as our requisition from Samarang is not fulfilled; meanwhile this and that which has been requested is to be fulfilled as much as possible, and the three state prisoners mentioned by Your Honour in writing of 25 February have, according to the statement of the sailor Willem Focke, slipped away by night with April. From Java's North-East Coast under date 20 April 1745 April. with the small vessel that he carried at the rear. Upon the proposed necessity to cover the passage between Sumanap and Java's mainland coast as much as possible, and to cut off correspondence with other places, in particular with Bali and other nearby lands from where the Madurese could obtain some help, we have resolved to send thither the sloop De Tinnegieter and the pantjallang De Leeuwerk, the former of which we have reinforced with 1 sergeant, 1 corporal, and 10 privates besides the seafarers, to which Your Honour will have to add the latter as soon as De Tinnegieter shall have arrived, so that all supplies to the enemy from that side may be cut off. Wherewith we conclude and after greetings remain below stood Your Honour's good friends was signed H. Verijsel, A. H. Smout, G. van de Pol, J. P. Barnewal, G. Keijser, F. A. van Haarsolte, C. v. Steuben, and J. v. Suechtelen in margin Sourabaija 2 April Anno 1747. On the 7th of the same, Wednesday, in the afternoon Major Gerrit van de Pol arrived from Sourabaija with us with 60 European and 183 From Java's North-East Coast under date 20 April 1745. and 90 native soldiers, further appearing by this letter from the Honourable Commissioner cum suis: The Dutch camp on Madura. To Mr. Elso Sterrenberg, Senior Merchant and Commander over Java's North-East Coast, as well as outgoing head, and the Honourable Gerrit van de Pol, incoming head, together with the Honourable Christiaan Benjamin Rhener, Captain Commandant, with the other officers of the Honourable Company's military forces in the army at Tamplong. Steadfast, valiant, prudent, discrete Sir and Friends, Herewith we dispatch today the Honourable Major Gerrit van de Pol, with 60 Europeans and 90 Orientals according to the plan, whom we have deemed serviceable From Java's North-East Coast under date 20 April 1745. April to send additionally to Your Honour in order to be able to face the enemy, alongside which is also sent 4 barrels of bacon and 3 barrels of meat with half a leaguer of vinegar, 1 leaguer of arrack, and 50 bags of cadjang, together with as much sugar and tamarind as we have been able to supply, besides the ammunition goods of which mention is made in our previous letters; everything that has been in our power to dispatch. We will expect the Commander Sterrenberg here as soon as possible once the Honourable Major van de Pol will have taken over the authority; since the time for his return to Samarang has drawn so near that he will shortly have to depart thither; therefore His Honour will have to hand over all the papers relating to the expedition to the aforementioned Honourable Major, as we have thought fit to entrust him with the command, so that Captain Rhenert will have to relinquish the status granted to him in previous letters, for as long as the Honourable van de Pol shall be there; retaining however the title, and that under the higher authority of the Major, whom we hereby order to proceed in all matters in communication with the Commandant Rhenert 185 From Java's North-East Coast under date 20 April 1745. Rhenert and the Captains Rijsweber, Fleurken, and Van Stuken, the latter of whom is now crossing over, along with the senior Lieutenants, so that everything may take place with order and to the Company's greatest advantage; yet we wish that all secret and separate matters shall be communicated here separately by Major van de Pol and Captain Commandant Rhenert; and we further recommend to all officers that they attend to the affairs of the Company in these delicate circumstances with all possible diligence and harmony, so that the same may be prosecuted with success to their own reputation; while in our letter of the 26th of the past month, further report having been required concerning the reinforcement of the main settlements, we deemed it well to leave it at that until the Lord Commander had arrived here. We further recommend living in all possible friendliness and harmony with the native regents, so that the affairs of the Company may succeed all the better; and therewith we shall conclude, after greetings remaining below stood Your Honour's and Honourable good friends and willing servants was signed H. Verijsel, A. H. Smout, G. van de Pol, J. P. Barnewal, G. Keijser, G. A. v. Haarsolte, C. v. Steuben, and I. v. Suchtelen to the side Sourabaija 4 April 1745. P.S. The requested assistant understanding the trade business crosses over alongside this. Today the Commander also drew up a list of the dead and wounded that had been sustained in this train since the departure from Sourabaija, to wit: List
Dutch transcription
181 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. van eenig dienst te kunnen sijn, en re„ cipieerde ook van sourabaija het volgende briefje; Js Campement tot Madiera Aan De Heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber over Javas Noord oostCust mitsgaders hoofd in d' Expeditie aldaar Titul. UEd: so wel gemeene als aparte Letteren „gedateert den 25. e 28. en 30. e der gepasseerde maand, bij ons ontfangen sijnde, wij vertrouwen dat den Capitain Commandant Rhener reeds tot Costij sal wesen aangel:d en UEd: binnen wijnige dagen hier sult wesen, wanneer wij over dese en geene saeken bij voorsz: missive vervat, monde„ lings sullen kunnen abouiheeren, en en„ passant hier maar aanhalen, dat wij garen hadde gesien een specificatie wat ammonitie Goederen uEd: present aldaar nog aan handen heeft, omme na mate van onse voorraad des te beter daar op te kunnen voldoen, met welke goederen wat spaarsaam sal dienen te werk gegaan te werden, so lange onse Eijsch van samarang niet voldaan is, in tusschen staat het een en ander dat 'er is gerequireert, so veel mogelijk te werden voldaan, ende drie staads gevangene daar uEd: bij schrijvens van den 25:e febr: mentie van heeft gemaakt, sijn volgens seggen van den Mattroos Willem focke met April. Vaen Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 April. met het kleyne vaartuijg dat hij agter aan heeft gevoert, het bij nagt ontslipt, Wij hebben op de voorgestelde noodsakelijkheijd om de vaart tussen sumanap en Iavas vaste cust so veel mogelijk te dekken, en de cor„ respondentie met andere plaatsen, in son„ derheijd met Balie en andere na bij ge„ legene Landen, van waar den Madurees eenige hulpe soude kunnen bekomen afte snijden, g'arresteert na derwaards te senden de Chialoup de Tinnegieter en pantjallang de Leeuwerk welke eerste wij hebben laten versterken met 1. sergeant, 1. Corporaal en 10. gemeene buijten de zeevarende, waarbij UwEd: sal dienen te voegen de laastgem: sodra de Ten negieter sal wesen aangekomen op dat den vijand alle toevoer van die kant mag averden afgesneeden. Waarmede wij besluijten en na groete verblijven /:onderstond:/ uw Ed: goede vrienden /:was getekend:/ H: Verijsel, A: H: Smout, G: van de Pol/ I: P: Barnewal, G:t Keijser, F: A: Van Haarsolte, C: v: Steuben, en J: V: suechtelen /:in margine:/ sourabaija den 2. e april A„o 1747. den 7:e D„o Woensdag, na de Middag quam de Majoor Gerrit van de Pol, van Sourabaija bij ons met 60. Europese en 183 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. in 90. Inlandse militairen, nader April. Consteerende bij dese Brieff van de Edele heer Commissaris C: S: 'T Nederlands campement op Madura. Aaan de Heer Elso Sterrenberg oppercoopman en Gesaghebber over Javas noord oost Cust, mitsg„s afgaande, en den E: Gerrit van de Pol aankomende hoofd, benevens den E: Christiaan Benjamin Rhener Capitain Commandant, met de verdere officeers van 's E: Comp:s krijgsmagt in't Leger bij Tamplong Erntfeste manhafte, Voorsienige discrete Heer, & Vrunden Hier nevens dopecheeren wij op heden, den E: Majoor Gerrit van de Pol, met 60. Europeesen en 90. oosterlingen pm„t plan, dewelke wij dienstig g'agt hebben Van Javas oost Cust onder dato 20„e april 1745. April hebben nog aan UE: afte senden, om den vijand het hoofd te kunnen bieden, waar benevens nog werd afgesonden 4. Vaten spak en 3. d„o vleesch met een halve legger azijn 1 legger arrag en 50. sakken Cadjang, nevens so veel suijker en Tamerinde, als wy hebben kunnen voldoen, buijten de ammonitie goederen vaar van bij onse vorige brieven word gewaagd, alles, wat in ons vermogen is geweest af te steken. den Gesaghebber Sterrenberg sullen wij so dra den E: Majoor van de pol het gesag sal hebben overgenomen ten spoedigsten herwaards ver„ wagten; also de tijd tot desselfs retour na samarang also verre is ingeschoten, dat hij eerlange na derwaards sal moeten vertrecken, oversulx sal sijn Ed: alle de papieren tot de Expeditie betreckelijk aan Voorm: E: Majoor moeten overgeven also wy hebben goed gevonden hem het Commando op te dragen, so dat den Capitain Rhenert sal moeten afstaan, de qualiteijt hem bij vorige brieven gecomodeert en dat so lange den E: van de Pol daar sal wesen; blijvende egter behouden den Titul, en dat onder het hoger ge„ sag van den Majoor, die wij bij desen gelasten in alle saken met den Command:t Rhewert 185 Van Javas oost Cust onder dato 20. e April 1745. Rhenert en decapitains Rijsweber, fleurken April. en van stuken, welke laaste thans overgaat nevens de oudste Lieutenants, communica„ tieff te gaan, op dat alles met ordre en 's Comp:s meeste voordeel mag geschieden, dog wij willen dat alle secrete en apparte zaken door den Majoor van de Pol, en den Capitain Com„ mandant Rhenert, afsonderlijk na heu„ waards sullen werden bedeeld; en wij recomman„ deeren voorts aan alle officieren dat zij in alle mogelijke andragt en harmonie de zaken van de Comp:, in dese netelige omstandigheden behertigen, op dat deselve tot haar eijgen repu„ tatie met voorspoed mogen werden geprosequeert; terwijl bij onse brief van den 26. e der gepasseerde maand, nopens de versterking van de hoofd nego„ rijen nader berigt zijnde gevordert hebben wij vermeend het daar bij wel te kunnen laten. tot dat de heer Gesaghebber herwaards was gekomen Wij recommanderen voorts om met de Jnlandse Regenten in een mogelijke vrindelijkheijt en harmonie te leven; op dat de zeeken van de Comp: des te beter mogen succedeeren: en daarmede sullen wij be„ sluijten, na groete verblijven /:onderstond:/ uwEd: en E„ goede Vrienden, en dienstwillige dienaren /:was getekend:/ H:s Verijsel, A: H: Smout, G: van de Pol, J: P: Barnewal g: Keijser, G: A: v: Haarsolte, C: V: Steuben en I: V: suchtelen /:ter zeijde:) soura„ baija den 4. e april 1745. P: S: de versogte assistendt het negotie werk verstaande Vaart nevens dese over Ook formeerde den Gesaghebber heden een lijst van de Doden en gequesten dewelke men sedert het vertrek van sourabaija, in desen train gekregen hadde te weten Lijst
English
List of the Dead, Wounded, and Otherwise Deceased Deceased of illnesses 1. European soldier named Jan Lucas van Mechlen 1. Native soldier Bappa Tjelepa Pepotong. Wounded of the Natives: 13. Privates. Dead of the fallen Natives: 1. Lieutenant 1. Sergeants 5. Privates 7. Dead in total 187 Company's Servants from the beginning of this Expedition to the present Dead of the Fallen Europeans 1. 1. Corporal Phillip Burgheller, named orderly of the Gesaghebber, killed on the 12th of March at Tjetjene. 2. 2. Soldiers, to wit Dirk Barens and Emanuel Roeff, killed at Watterebessij on the 26th of March. 3. 4. Soldiers, namely Andries Bahamer, Herman Halman, Cornelis Oosterland, Abraham Redel, on the 27th of March, being shot through the body with a 2-pounder within the fortification, succumbed thereto the following day. 4. 1. Soldier Daniel Hullenberg 5. 1 Soldier named Etjenne Parasson, being employed with the artillery and on the 26th of March on the battery shot high through his thigh with a 2-pounder, also deceased a day or two thereafter on the journey to Passourouang, whither he had wished to be sent at his request. 9. Dead in total 7. Ditto Natives 16. Dead in all Wounded of the Europeans 1. Corporal and 2. Corporals and 7. Privates Impotent Europeans who have been sent off on Madura 3. Privates and 4. Sick from the Army sent to Sourabaija. From Java's East Coast under date 20th of April 1745. April. In the evening, the Gesaghebber and the Major again dispatched a letter to Sourabaija. To the Right Honourable, highly esteemed Sirs, the Councillor Extraordinary and Commissioner Hugo Verijsel, and the former Governor Adriaan Hendrik Smout. The last-signed having arrived here this afternoon, we address this for communication thereof by the returning vessel that served for his transport, but the Honourable Rhenert has not yet appeared here, although, while writing this, a sloop is seen at sea upon which he apparently will be, and if that is found to be true, the Gesaghebber is due to depart tomorrow with the sloop De Schenkagie from this camp to Sourabaija, having already made over to his replacement the transfer of the assets present here, as appears from the accompanying copy of the inventory, and that is also accompanied by a requisition for cash, payment of which is respectfully requested at the earliest convenience by /:beneath stood:/ Your Right Honourable, highly esteemed sirs' very obedient servants /:was signed:/ E:s Sterrenberg, and G: van de Pol /:in the margin:/ Madura in the new encampment near Jamplong, the 7th of April Anno 1745. Title Requisition 189 From Java's East Coast under date 20th of April 1745. Ditto April. Requisition of necessities in this train. 1000, say one thousand rixdollars for the provision of board money to the men for this current month /:was signed:/ E:s Sterrenberg and G: van de Pol: Thursday the 8th Ditto Before noon at ten o'clock Captain Rhenert also appeared, whereupon the Gesaghebber, having presented the Major as his replacement and the said Captain as Commander to the men, departed at one o'clock in the afternoon with the sloop De Schenkagie for Sourabaija, where he Friday . . . the 9th Ditto Arrived in the afternoon. Sunday - - - the 11th Ditto The Honourable Lord Commissioner received word that the fugitives who had again deserted, cited heretofore in the Sourabaija missive of the 2nd of this month, upon coming to Sambilangan, were immediately kris-stabbed by order of the Pangerang because they had asked for pardon. Also, the Gesaghebber presented a report today. To From Java's East Coast under date 20th of April 1745. April To the Right Honourable, Highly Esteemed Sir, the Councillor Extraordinary and Commissioner Hugo Verijsel; together with the Right Honourable, Esteemed Sir Adriaan Hendrik Smout, former Governor, as well as Admiral and Commander-in-Chief of Macassar. Right Honourable, Highly Esteemed Sirs, In compliance with Your Right Honourable, highly esteemed honoured order to supply my written considerations regarding the lands of Sumanap and Pamacassan, to wit, how the same, in my humble opinion, can best be kept clear of the enemy, citing what I, regarding my encounters in those lands and on Madura, might still have omitted in my successive letters, it is here first respectfully communicated that the principal places of the said districts, each with 20 to 25 European and 40 to 50 Native soldiers, as I have already proposed in my writing of the 24th of March, I think will be able to be guarded, for even assuming that force is very small, no sooner will the same have arrived there, but the Javanese, who now wander here and there in fear of the murdering and burning by the Madurese, will immediately join them, and if an earthen fortress is then raised by them, the enemy, who so far as I have been able to ascertain consists only of a small party of marauders intended to prevent everyone from living there peacefully, will around there
Dutch transcription
Lijst der Dooden, Gequesten, en andersints overledene aan siektens overleden 1. Europees soldaat gen=t Jan lucas van Mechlen 1. Inlands soldaat bappa Tjelepa pepotong. gequesten der „ Doden der gesneuvelde Jnlanders Jnlanders; 13. Gemeene. 1. luijtenant 1. sergeanten 5. Gemeene 7. Doden tesamen 187 Comp:s Dienaren van het begin deser Expeditie tot heden Soden der Gesneuvelden Europesen gequesten den Impotente Euro„ Europeesen peesen die versonden 1. 1. Corporaal phillip gesneuveld burgheller, gen„t zijn den 12 ' m„t 1. Corporaal en oppasser van de ge„ op madure 2. Corporaals en taghebber. 3. gemeene. bij Tje„ 7. gemeene tjene 2. 2. soldaten, in wannen dirk barens en 4. Zieken uijt Emanuel Roeff het Leger na 3. 4. saldaten, als. gesneuveld sourabaija ge„ andries Bahamer bij wattere sonden. Herman Halman bessij den Cornelis oosterland 26e. maart. abraham Redel den 27. e m„t 2. bunnende ben„ 4. 1. soldaat daniel ting met een panden door Hullenberg de lang geschoten „daangsdaen aan overleden. 5. t soldaat in name Etjenne parasson; sijnde bij de arthil„ lerije gebruijkt en den 26. ' maart op de batterij met een 2. ponden boven door sin dije geschoten: mitsg:s een dag of twee daar aan overleden op de reijse na Passourouang werwaards hij op syn versoek gesonden wils. 9. doden te samen 7. _„o Jnlanders 16. doden in't geheel Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745. April. 's avonds lieten den gesaghebber en den Majoor weder afgaan een brieff na Sourabaija. Aan de Wel Edele groot agtbare Heeren den Raad Extraordinaris en Commissaris Hugo Verijsel, en den oud Gouverneur Adriaan Hendrik Smout Den laast getekenden hier desen middag aan„ gekomen zynde, so rigten wij dese tot Com„ municatie van dien per het retourneerend vaartuijg dat tot syn transport gedient heeft, dog den E„ Rhenert is hier nog niet ver„ scheenen, hoewel men, onder het schrijven deses een Chialoup in zee siet, daar hij appa„ rent op sal wesen, en als dat waar be„ vonden word, staat den Gesaghebber mor„ gen, met de Chialoup de schenkagie uijt dit beger na Sourabaija te vertrekken, als hebbende aan sijn vervanger reeds trans„ port van de hier in weesen zijnde Effecten gedaan blijkens nevensleggende Copia bevinding, en die is ook nog verseld van een Eyptje van Contanten waarop Eerbiedig ten allenspoedigsten voldoening werd versogt door /:onderstond:/ uwel Ed: groot agtbare seer Gehoorsame dienaren /:was getekend:/ E„s Sterrenberg, en G: van de Pol /: in margine:/ Madure in't N„s Campement by Jamplong den 7. e april A„o 1745. Tital Eijschje 189 Van Javas oost Cust onder dato 20.:e april 1745. d„o Eyschje van benodigtheden April. in desen Train 1000. segge duijsend ryd: tot Verstrekking van kost geld aan't Volk voor dese lopende maand /:was getekend:/ E„s Sterrenberg en G: van de Pol: Donderdag den 8. dD„o Voor de middag te tien uur verscheen Capit=n Rheriert ook, waarop den Gesaghebber den Majoor als sijn vervanger, en gem: Capitain als Commandant, aan den Volke Voorgesteld hebbende, 's middag te een uur„ met de Chaaloup deschenkagie vertrok na sourabaija aldaar hij Vrijdag . . . „ 9:e _:o Na de middag aanquam Sondag - - - „ 11. D:o Ontfing d'Edele heer Commissaris berigt dat dat de weder g'aufugeerde overlopers hier voor bij sourabaijse missive van den 2. e deser aangehaald, tot Sambilangan komende, aanstonds, ter ordre van den Pangerang, waren gekrist, om dat zij pardon versogd hadden Oobs presenteerde den gesagheber hedenee rapport. Aan Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1743. April Aan den Wel edelen Groot Agtbaren Heer den Raad Extraord:s en Com„ missaris Heigo Verijsel; mitsgaders den WelEd: agtb: heer Adriaan Hendrik Smout oud Gouverneur mitsg„s admiraal en Veld overste van Macassar Wel dele Groot Agtbare Heeren, In naarkoming van uwel Ed: groot agtb: g'eerde ordre, om mijne schriftelijke Consideratien te suppediteeren, nopens de Landen van sumanap en pamacassan, te weten hoedanig de selve, na mijn geringe gedagten, best van den vijand suijver te houden zijn, met aanhaling van het geene ik, aangaande mijne ontmoetingen in die Landen en op madura, bij mijne successive brieven, nog mogte overgeslagen hebben, soo werd hier eerstelijk, Eerbiedig gecomkeert, dat de hoofdplaatsen van gem: Landschappen ider wel met 20. â 25. Europeesen en 40. a 50. Jnlandse militairen, gelijk ik al „ mijn schrijvens van den 24. e maart heb voorgesteld, so ik denke sullen te bewaren zijn, want schoon genomen die magt maar seer Gering is, so sal deselve daar niet gekomen wesen, of de Javanen, die nu hier en daar omdwalen bevreest voor het moorden en branden der maduresen, sullen sig aanstonds bij hun vervoegen, en als men door deselve dan een aardre fortresse opwerpt, dan Cal den vijand die voor so verre ik heb kun„ nen verneemen, maar in een geringe parthij stropers bestaat, ten eynde een ider daar een vredige inwoninge te beletten, sig daar rondom ƒ
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 April not appear all around, and in the remaining negorijen there is so little to their advantage that a longer stay will even seem useless to them. The aforementioned militia could first sail directly to the island of Podij, because, as is said, most of the enemies are presently found there, and to land there, I do not foresee much difficulty in that, since they are practically all pikemen, for the musketeers are presently more useful to Tsjacraningrat than for waging war against a people that they can simply chase away by making a great shouting somewhere in a forest, as recently happened during the flight of the Sumanap regent Tsjacranagara. It would indisputably be better if one placed a hundred Europeans and a couple hundred natives in each of the aforementioned main negorijen, since detachments could be sent from there through the country by way of patrols to keep the same entirely clear. However, such is not and will not be proposed by the undersigned, because the militia is still required more urgently elsewhere. These then, in that respect, are the considerations of the undersigned concerning Sumanap and Pumacassen, supposing that matters there are still as they were reported to him before the departure of his aforementioned missive; but that seems not to be so, whereas the undersigned on the 8th of this month, indeed before his departure from the army at Tamplong, was informed by the acting Sumanap regent Raden Ngabehi Tirtanagara that Cramapattas had reportedly arrived at Podij with some people and is very busy there with plundering and murdering, therefore requesting me to quickly send a vessel with militia thither to chase that robber away again, to prevent that From Java's East Coast under date 20 April 1745 he, as he otherwise surely would do, cross over to Sumanap and there likewise give free rein to his tyranny after the example of the Madurese; whereto I answered that regent that I first had to notify Your Right Honourable thereof, not doubting that the necessary orders would promptly be arranged therein; but to learn truly what the reality of that matter is, Your Right Honourable will perhaps still be obliged to conduct a further inquiry into it, since I, for my part, attach little credit anymore to the reports of those people, because I have been daily duped by them in my expedition. Furthermore, on 22 March, or the day after the arrival of Captain Rijsweber and the soldiers accompanying him in the army at Tamplong, I appointed Ensigns Arnoldus van Sprang and Hans Gier provisionally as Lieutenants on the proposal of the Captain Commandant, so as not to place one Ensign under the command of another, since at that time, dividing the entire force into two brigades of 3 companies of European and 3 companies of native soldiers each, one had two more European officers than companies; and whereas they have given us much satisfaction through their conduct, I take the liberty to recommend them to Your Right Honourable's favor for the obtaining of the absolute ranks. Finally, concerning the strength of the enemies and the situation of our and their encampments, I refer myself very humbly to my successive letters, and for further elucidation there follows herewith a drawing thereof, made today at my request and demonstration by the Ensign Engineer Muller; while I remain with great respect, underneath stood, Your Right Honourable's very obedient servant, was signed, E: Sterkenberg, in the margin, Sourabaija the 11th of April 1745. April. From Java's East Coast under date 20 April 1745 April. The parapet of this benting is successively thrown up of earth, and, on both sides, enclosed by palisades of coconut trees, interwoven with split bamboos; being everywhere approximately 8 feet high, 6 feet thick, and in its circumference 150 roods long; on top of the same stood 50 sentries: the magazine was of coconut trees, placed close next to each other into the ground, and likewise covered flat; the same was 50 feet long, 15 feet wide, and 6 feet high; we had dug wells in the benting which yielded very good water if one let it settle a little; and for want of that, one would in the end have had to have the water brought from elsewhere with vessels, as well as the provisions, since, as the drawing shows, one was entirely enclosed, except on the beach, which was kept open by armed chaloups; the barracks of the soldiers were built in a row along the parapet, where the companies were distributed, each having its flank to occupy, by which arrangement each, as soon as alarm was sounded in front of headquarters
Dutch transcription
991 Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 April rondom niet vertonen, en in de overige negorijen valt so weijnig voor haar ten besten, dat haar langer verblijff hun daar dan selfs onnut sal voorkomen voorsz: militie soude eerst direct na het Eijland podij kunnen vaeren, om dat daar so, man wil, de meeste vijanden tegenwoordig gevonden worden, en om daar te landen, daarin voorsie ik niet veelswarigheijt, vermits het gevoegsaam alle piekeniers zijn, want de roerschutters komen Tsjacraningvat tegenwoordig beter te pas als om te oorlogen, tegen een volk, datse maar met een Groot gepchreeuw, orgens in een bos te maken, wegjagen kunnen, gelijk jongst gepchiet is bij de vlugt van den sumanaps regent Tsjacranagara Het soude onnedersprekelik beter syn, dat men in ider der meerm: hoofdnegorijen een hondert Europesen en een paar hondert Jnlanders plaatste, aangesien daar van detachementen, bij wege van patrouilles door het Land souden kunnen gesonden worden om hetselve geheel suijver te houden maar sulx is, en werd door den ondergetekende niet geproponeert, om dat de militie als nog elders nodiger gerequireerd werd. — Dit sijn dan, ten dien aspecte, des ondergete„ kendens Consideratien over sumanap, en Pumacassen, gesupponeerd zijnde, dat het daar nog so gesteld is, als hem berigt was voor het afgaan sijner vorengementioneerde missive; maar dat schijnt so niet te wesen nademaal den ondergetek„d op den 8. e deser wel voor syn vertrek uijt het Leger bij Tamplong door den pl: sumanaps regent radeen Jngabeij Tirtanagara, is verwittigd, dat Cramnpattas met eenig volk tot podij soude aangekomen en daar sterk besig zijn, met stropen en moorden mij oversulx versoekende om phielijk een vaartuijg met militie derwaards te willen senden om dien rover weder weg te jagen, tot preventie dat Van Javas oost Cust onder dato 20. april 1745 dat hij, so als hij anders sekerlijk doen soude, na sumanap overstak, en daar insgelijx sijne tirannije na het voorbeeld der madureesen den teugel vierde; daar ik dien regent op ge„ antwoord hebbe, dat ik uwelEd: groot agtbare daar van, voor aff kennis geven moest, en niet twijffelende of daarin soude dan, ten eersten de nodige ordre welgesteld worden; maar om regt te ervaren wat van die zake is, sullen uwel Ed: Groot agtb: veelligt, nog wel genood„ saakt wesen, om daar nadere Enqueste na te doen, dewijl ik, voor mijn aandeel, aan de berigten van dat Volk, weijnig geloof meer deferere, om dat ik in mijne Expeditie, daar door dagelijx gedupeert ben. Wijders hebbe ik den 22. e maart, ofte daags na de komst van Capitain Rijsweber en sin bij hebbende mi„ litairen in het seger bij Tamplong, de Vendrigs Ar„ noldus van sprang, en Hans Gier, pl: tot Lieuts. beroemd op de propositie van den Capitain Command:t om de eene Vendrig niet onder Commando van Een ander te stellen, dewijl men toenmaals, de geheele magt, in twee Brigades van 3' Comp„s Europeese, en 3. Comp„s Jnlantse militairen ider, verdelende, twee Europeese officieren meer hadde, als Compagnien; en nademaal deselve wij door haar gedrag veel genoegen gegeven hebben so neen ik de vrijheijd haar in uwelEd: gr: agtb: ginste te recommandeeren, ter obtencie van de absoluite qualiteijten Wat eijndelijk de sterkte van de vijanden, en de situatie der Leger plaatsen, van ons en haar aanbelangd, dierwegens refevrer ik mij seer nedrig aan mijne successive brieven, en volge tot meerder elucidatie hier nevens een afteekening daar van, door den Vendrig Ingenieur Muller, heden op mijn versoek en gedane demonstratie, gemaakt; terwijl ik met veel respect blijve /:onderstond:/ uwel Ed: gr: agtb:s seer gehoorsamen dienaar /:w„s getekend:/ E: Ssterkenberg, /:in margine:/ Sourabaija den 11.:e april 1741: April. - Van Javas oost Cust onder dato 20.:e april 1741 De borstneering van dese benting is van aarde Juttes„ April. sive opgeworpen, en, aan weerskanten, door paal= werk van Clappus bomen, met gespleten bam„ boesen door vlogten, omheijnd; zijnde circa„ over al 8: voeten hoog, 6. voeten dik, en in sijn omtrek 150. hoeden lang; boven op deselve stonden 50. schildwagten: het magasyn was van Cluppusbomen, de eene dit aan de ander in de Grond Geset, en so ook plat overdekt; het selve was 50. Voeten lank, 15. voeten breed, en 6. voeten hoog; wij hadden putten in de Benting gegraven die heel goed water gaven, als men het een weijnig liet staan; en by gebrek van dien, soude men het Water in't laast met Vaartuijgen ergens hebben moeten laten halen, so wel als de mondkost dewijl men gelijk de aftekening doet sien, geheel ingesloten was, behalven aan strand Dewelke door gemonteerde Chialoupen wierd open gehouden; de Casperus der militairen waren op een rije by de borstwering langs gemaakt, dagen alwaar de Comp„e verdeeld wearen, hebbende ider sijn flank om te besetten, door welke schikking elk„ so dra en voor het hoofdquartier allarn geslagen wierde
English
From Java's East Coast under date 20 April 1745 15 April. was, namely, at his assigned post, and we therefore had nothing else to fear from the enemy, however strong he might become, than that we, through his continuous cannonading, might at some time suffer some dead and wounded, regarding which heaven has miraculously preserved us during the period of 27 days /:so long the Commander was in that encampment:/; considering that the enemies, at the last, fired from all sides with large cannonballs and then with grapeshot from their 2 4-pounders and with smaller artillery in such a manner that daily we received hundreds of cannonballs over and into our entrenchment. Monday the 12th ditto, in the afternoon, the Commander received his dispatches back to Samarang with the sloop De Schenkagie, and arrived Wednesday the 14th ditto in the evening at 7 o'clock at Rembang, departed at 8 o'clock with a prau mayang to Joana, where he arrived on Thursday the 15th ditto in the morning at three o'clock and departed from there again at 8 o'clock, as well as returning to Rembang at one o'clock in the afternoon, where he returned on board the aforesaid sloop at three o'clock and set sail. At and around both these trading posts the recently occurred troubles had ceased again, according to what has already been notified to Your Right Honourables of Samarang by separate letter of the 18th February last, only the Resident of Rembang made known his concerns to the Commander From Java's East Coast under date 20 April 1745. Commander regarding the District of Passum, whose inhabitants now declared definitively not to wish to stand under the Ngabehi Imbo Wongso, since he, upon the approach of the Madurese, had not even awaited them, but had taken to flight early on, and had recommended them also to think of a safe escape without delay, through which their belongings were abandoned in the flight, while he had already placed his money, of which he had been richly provided in the previous war, in safe custody at Rembang; but the Commander instructed the Resident to request the approval regarding this from the Honourable Commissioner Verijsel and Council, via Captain-Lieutenant Van Rheden, who at the same time came to anchor in sight there with the ship Binnenwijsend, and sent a sailor to him with a letter. Also at Rembang and Joana great complaints were made about the vexations that the inhabitants of Pati suffered from the native soldiers who were recently detached thither from Samarang to prevent the invasion of Marta Poera there, the Resident of Joana testifying that if that rebel came to attack that district, he, with his present guard of 22 From Java's East Coast under date 20 April 1745 17 April. Europeans and 150 native soldiers, could march against him early enough and offer resistance, therefore requesting, as well as many natives, that the aforesaid soldiers might be recalled again, as otherwise not much would come of the rice harvest this year; and upon this the Commander promised, upon his return to Samarang, to take immediately such measures regarding this as should be deemed best after considering the matter in its entire context. At Rembang the garrison was 10 European and 319 native soldiers strong, of which the Resident judged that he could not yet well spare any, for the certainty of whether the retreated enemy might not return. Friday the 16th ditto, in the afternoon at four o'clock, the Commander arrived at Japara, hastily inspected that place, rode subsequently with the Adipati Tjitrasoema to the water sawmill under construction, where the Resident was, returned on board again at six and set sail, but due to calm winds did not arrive at Samarang until Saturday the 17th ditto, towards evening. /:was signed:/ E: Sterrenberg Batavia From Java's East Coast the 20th April 1745. Batavia To His Right Excellency, the Right Honourable, Right Worshipful, Valiant Lord Gustaff Willem Baron van Imhoff, Governor General, and the Honourable Councillors of the Netherlands Indies The ship Teekop having returned yesterday evening from Kuala Demak with a cargo of woodwork amounting to ƒ1411:8.—, besides that an additional ƒ50.8.— in expenses were incurred for that vessel, as appears from invoice, bill of lading and expense account, we are sending the same herewith to the capital, and take the liberty at the same time to communicate most humbly to Your Right Honourables that we, this morning in our meeting, resolved to close the rivers of Demak and Tanjong again, following the example of last year, notwithstanding it occurred at that time without prejudice From Java's East Coast the 20th April 1745 prejudice, and was also favourably approved by Your Right Honourables in that manner, for the Regents had notified the Commander this morning by a brief note that the grain already began to ripen, and one therefore ought to prevent the export as soon as possible, and since our representations that this conflicts with Your Right Honourables' intention and also with the contracts would achieve nothing, we deemed it best not to waste any time over it and provisionally to comply with their desire, until further orders from Your Right Honourables, for which we humbly request, and thereby keep in mind with submission that, in the contrary case, one will receive little rice from that district on account of the critical juncture, in which the regents will not lack excuses, and one must also provide the East Hook with rice at present; having already sent 110 koyangs thither, and 235 ditto are to follow shortly. We
Dutch transcription
Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 „. 15 e April. wierde namentelijk op sijn bescheijden post was, en wij dierhalven voor den vijand, hoe sterk hy ook werden mogte niet anders te vresen hadden, als dat wij, door sijn gedurig„ Canonneeren, t' eenigen tijd, wat Doden en gequesten mogten krijgen, waar omtrend den hemel ons, gedurende den tijd van 27. dagen /:so lang is den gesaghebber in dat Campement geweest :/ Wonderlijk heeft bewaard; ge„ merkt de vyanden, in het laaste dan met grote kogels en dan met schroot, uijt haar 2. 4. ponder, en met kleijnder geschut van alle kanten sodanig schoten, dat wij dagelijcx honderden van Kogels over en in onse bentuig knegen. den 12. e D„o Maandag, na de middag kroeg den Gesaghebber syn depecke weder na Samarang met de Chaloup de schenkagie, en arriveerde „ 14.:e _:o Woensdag 's avonds te 7 uren op rembang, vortrok te 8. uur met een prauwmajang na Joana, daar ziij _„o Donderdag 's morgenste drie uur aanquam en te 8. uur weder van daan Vortrok mitsg:s 's middags te een uur tot Rembang gereverteerd zijnde, to begaf hij sij te drietuur weder na boord van voorsz: Chaloup enging onder zijl Op en omtrend beijde dese Comptoiren waren bejongst g'acciveerde troublen weder gecesseert, na het geene naar hoog Ed„s van Samarang bij appart schrijvens van den 18:e febr: j„o leden bereijds is verwittigd, eenelijk gaff den Resident van rembang syn bosvaarnissen aan den gesaghebber Van Javas oost Cust onder dato 20:e April 1745. Gesaghebber te kennen over het District van Passum April welkers Jnwoonders nu finaal betuijgden onder den Jngabey Imbo Wongso niet te willen staan, niedemalen hij, bij de aannadering der maduresen, deselve niet eens afgewagt, maar het vroegtijds op een lopen gesteld, en haar gerecommandeert hadde, ook, sonder tardance om goed heen komen te moeten denken, waar door haar Goedje was in de loop gebleven, terwijl hij syjn geld daar hij in den vorigen oorlog reijkelijk van voorsien geraakt was, al in goede bewaring had gehad tot Rembang; maar den Gesaghebber tecom„ mandeerde den resident om daar over het goed vinden te versoeken van d' Edele heer Commissaris Verijsel C: S:, per den Cap=n Lieut van Rheden, die met het schip Binnewijsend daar terselver tijd is't gesigt ten ankerequam, en een mattroos aan hem stuurde met een brieff. Ook wierd te rembang, en doana seer geklaaijd over den overlast die de Inwoonders van pattij quaemen te leijden door de Inlandse soldaten die jongst van Samarang derwaards gedetacheert waren, om de indasie van Marta poera daar te beletten, betuijgende den Resident van Joana dat hij, als dien rebel na dat District quam afte soeken, hem, met syn presente wagt, van 22. Ee ropees Van Javas oost Cust onder dato 20. e april 1745 April. „ 17. o Europeesen en 150. Inlandse militairen tijdig genoeg tegen trekken en resisteertje bieden konde, dierhalven so wel als veele jnlanders ver„ soekende, dat voorsz: krijgers weder mogten terug geroepen werden, also anders dit jaar van het rijs gewas niet veel soude worden; en daarop beloofde den Gesaghebber, bij syn retour tot samarang dien aangaande ten eersten sodanige mat regulen te sullen neemen als men best oordelen soude na overweging der sake, in syn gantschen tesamen hang. Tot Rembang was het Guarnisoen sterks 10. Europese g. 319. Jnlandse, militairen, waar van den resident oordeelde nog niet wel eenige te kun„ nen missen, om de sekerheijd of den geretireerden vijand niet weerom mogt komen den 16. e D„o Vrijdag, na de middagte Vier uur quam den Gesaghebper tot Japara, besigtigde hoedig die plaats, reed vervolgens, met den adepattij Tsji trasoema na de getim wert wordende Water zaag molen 4 alwaar den Resident was, keerde te ses weder na boord en ging onder zeijl, dog quam, mitssulte, niet eerder als D„o Saturdag, tegens den avond ot Samarang. /:was getekend:/ E: Sterrenberg Batavia 9 Van Javas oost Cust den 20„e april 1745. Batavia aan sijn hoog Edelh„t, den hoog Ed: hoog agtb: Gestr: Heere Gustaff Willem Baron van Imhoff gouverneur Generaal en d' Ede Heeren Raden van nederl:s India 't schip Teekop, gesteren avond van qualla„ damak te rug gekomen zijnde, met een Lading houtwerken, bedragende ƒ1411:8. —, behalven dat daar, aan dien Bodem nog ƒ50.8. - ongelden sijn gesupporteert, blijkens feectuur, cognois„ sement en onkostreek:, so laten wij hetselve hiernevens na de hoofdplaats vertrecken, en neemen de vrijheijt uw hoog Edelens teffens, seer nedrig te communiceeren dat wij, huijden voor de middag, in onse vergadering, te rade syn geworden, om de Revieren van Damak en Tanjong weder te sluijten, na het voorbeeld van A„o pass„o, niet tegen staande het toenmaals, sonder Titul. consequentie Van Javas oost Cust den 31„e april 1745 consequentie geschied, en ook, door uw hoog Edelens, in dier voegen gunstelyk gepasseert is, want de Regenten hadden den Gesaghebber, desen morgen, bij een briefje verwittigt, dat het graan al begon rijp te worden, en men daarom den uijtvoer ten spoedigste diende te verhinderen, en nademalen onse vertoningen, dat sulx met uw hoog Edelens intentie, en ook met de verband schriften komt te strijden, dog niets uijtwerken souden, so hebben wij best geoordeelt, daar over maar geen tijd te verspillen, en bij provisie, aen haar begeerte te voldoen, tot nader ordre van uw hoog Ed„s dewelke wij ootmoedig daarom versoeken, en daar bij met sub„ missie indagtign, dat men, bij het tegen„ deel, uijt dat District weijnig rijs krijgen sal, uijt hoofde van het hache lijke tijds gewrigt, waarin de regenten het aan geen uijtvlugten sal ontbreeken, en men moet den oosthoek thans ook van rijs voorsien; als hebbende bereijds tteg:t Coijangs derw„s gesonden, en 235. d„o staan nog eerstdaags te volgen. wij
English
From Java's East Coast, the 20th of April 1745. We have likewise deemed it expedient to send an officer to the Land of Pattij, in order to take command there over the military force detached thither, which is now commanded by a sergeant, who is said to commit certain insolences according to what was reported thereof to the Authority at Soana; the Javanese therefore wishing, now that they no longer see any enemy, to be immediately relieved of those troops again, yet we could not resolve upon this so hastily, as all this will appear more fully by the next conveyance under the aforementioned arrest, wherewith we have the honor, etc. Signed: E. Sterrenberg, W. B. Ten haghuijs, R. de Klerk, L. Decker, G. W. v. Kruse, P. de Vos, C. V. Volbergen, I. Benne, and W. S. heeren. In the margin: Samarang, the 20th of April 1745. And thereunder: P.S. Herewith goes also a duplicate separate missive of today's date. To: From Java's East Coast, the 26th of April 1745. To the same. The ship Papenburg, having been fully laden according to your Right Honorable's esteemed order with 450½ koyangs of rice, according to the accompanying bill of lading and invoice with its charges amounting to ƒ 13100:2:—, an expense account also being annexed hereto amounting to ƒ 76:—:— on account of what was provided to the crew of that vessel, whereupon I very respectfully request to obtain your Right Honorable's order for the write-off thereof. Thus that vessel departs from here for Batavia under cover of this letter. Meanwhile, I also append hereto a report regarding the rice delivery, whereby your Right Honorable will behold, if you please, that 62 koyangs of rice still remain here. While wishing you Jehovah's blessings, and after very respectful greetings, etc. Signed: C. Breekpot. In the margin: Tagal, the 26th of April Anno 1745. To: 201 From Java's East Coast, the 23rd of April 1747 To as frequently mentioned. Conformable to your Right Honorables' mandate, the brigantine De Ongehoorsaamheijt having been loaded with the requisition sent hither for Timor, we have dispatched that small vessel on the 30th ultimo under the accompanying copy of the cover letter, but instead of twenty-five with only ten lasts of rice, as it was impossible to take in more, to be seen in detail in the annexed report of special commissioners, in the trust that at that place, in case of a shortage, a facile expedient will easily be found to supplement that shortfall. Furthermore, this is accompanied by a report of the commissioners concerning the shortage of arrack delivered per the small ship Delfland, an invoice of account regarding the small goods unloaded due to urgent necessity from the above-cited brigantine, accompanied by two petitions, namely one from the Surgeon-Major destined for Macassar, From Java's East Coast, the 23rd of April 1745. Major Christiaan Brunner, to be permitted, on account of the expiration of a considerable time, to be relieved to Batavia; and the other from the Head Surgeon here, Waris Weber, to be generously favored through the benevolence of your Right Honorable and Most Respected sirs, as having served the Company for 29 years and being presently incapacitated by advanced age to perform his duty any longer, to the end that through that grace he may find himself able to spend the short remaining time of his life here in peace. Wherewith with deep respect, etc. Signed: H. Verijsel, A. H. Smout, Q. Keijser, G. A. v. Haarsolte, J. v. Suchtelen, and B. v. Doorn. In the margin: Sourabaija, the 23rd of April Anno 1745. Register of the separate papers which are dispatched today by the Senior Merchant and Authority of Java's East Coast, Elso Sterrenberg, to the Right Honorable, the High Indies Government at Batavia, namely: No. ƒ 203 From Java's East Coast, the 3rd of May 1745. No. 4. Ditto separate letter of the month dispatched to the residents of Renbercq and Sedayoe. No. 1. Original missive from and to as in the heading of this, under today's date. No. 2. Sealed packet superscribed to your Right Honorables from the Right Honorable and Most Respected Lord Commissioner Verijsel and Council at Sourabaija. No. 3. Copy of a separate letter written by the aforementioned lord on the 26th of the last-mentioned commissioners and Council of the Authority of this coast, dated the 23rd of April last. No. 5. Ditto ditto letters from and to Major Von Hohendorff at Cartasoera, dated the 24th and 21st of the preceding, as well as the 1st of this current month. No. 6. Ditto Javanese and Dutch translation of the missive written by the Susuhunan Pakubuwana at Cartasoera to the frequently mentioned Lord Authority, with the appropriate answer thereto dated the 27th ultimo. No. 7. Ditto letter written by his Honorable Respected on the same day to the Tumenggung Wangsakrida of Kedu. No. 8. From Java's East Coast, the 8th of May 1743 No. 8. Copy of Javanese and Dutch translation of the missive from the Adipati Suradiningrat at Pranaraga to Major Von Hohendorff at Cartasoera. No. 9. Ditto ditto and Dutch translation of the letter written by the aforementioned Pranaraga regent to the grand vizier Pringgalaya. No. 10. Ditto separate letter written on the 29th ultimo by the Lord Authority to the Honorable Lord Commissioner and Council. Samarang, the 3rd of May 1745. Signed: R. A. van Goens, Secretary. Batavia To the Right Honorable, Most Respected and Severe Lord, His Right Honor Gustaf Willem Baron van Imhoff, Governor-General, and the Honorable Lords Councilors of Netherlands India. Having received yesterday from Sourabaija the accompanying packet, with a cover letter from the Honorable Lord Commissioner, Separate Ditto.
Dutch transcription
Van Javas oost Cust den 20„e April 1745 Wij hebben almede dienstig g'oordeelt, een officier na het Land van Pattij te senden, omdaar het Commando te voeren over het derwaards gedetacheerde krijgtvolk, het welke nu door een sergeant werd gecommandeert, en eenige ongebondentheeden soude plegen na het geene den Gesaghebber daar van tot Soana opgegeven is; willende de Javanen daarom, nu zij maar geen vijand meer sien, aanstonds wel weder van dat volk ontslagen wesen dog daar toe hebben wij so schielijk niet kunnen resolveeren, in voegen dit per naaste alles breeder blyken sal by voorsz: arrest waarmede wij d' Eere hebben &=a /:getekend:/ E„s Sterrenberg, W: B: Ten haghuijs, R. de Klerk, L: Decker, G: W: v: Kruse, P: de Vos, C: V: Volbergen I: Benne „n W„ S„ heeren /:in margine:/ Samarang den 20. e april 1745. /en daar onder P: S: hiernevens gaat ook een duplicaat aparte mis„ sive van huijdigen datum aan Van Javas oost Custo den 26. ' april 1745. Aan Gelijk even den schepe Papenburg, volgens uw hoog Ed„s g'Eerde ordre vollaeden zijnde met 450½. Coijangs rijst, volgens nevensleggende Cognoissement en factuur met dies ongelden ten bedrage van ƒ 13100:2:— ook een onkostreek: hierbij gevoegd zijnde, groot ƒ 76:—:— wegens het ver„ strekte aan de opvarende van dien bodem waarop seer Eerbiedig, tot dies afschrijvinge uw hoog Edelens ordre versoeke te mogen erlangen. so vertrekt dien Bodem, onder geleijde deses, van hier tot Batavia. Inmiddens ook hier bij voege een rap„ port wegens de rijst leverantie, waar bij uw hoog Ed„s (des believende :/ b'oogen sullen dat alhier nog 62. Coijangs Rijst tiestand blijven. Terwijl a: ondertoewenschinge van Sehovas Zeegeningen, en na seer Eerbiedige groete &=a /:getekend:/ C„s Breekpot /:in margine:/ Tagal den 26. april A„o 1745. Aan - 201 Van Javas oost Cust den 23„e April 1747 Aan als meermeld. Conform uw hoog Edelhedens Maendaat de Brigantijn de ongehoorsaamheijt ingegeven zijnde de herwaards geschikte Eijsch voor Timor, so hebben wij dat kieltje op den 30„e jongstleden onder nevensleggend Copia geleij briefje g'Expedieert, edog in stede van met vijfentwintig eenlijk met thien Lasten rijst als kunnende onmogelijk meerder inneemen breedvoerig tesien bij g'lnnaxeerd rapport van Expresse gecommitteerdens, in vertrouwen dat om dien oirt bij te kortschieting tot supe„ lering van dien kort, wel een faciel Expe„ „dient sal wesen uijt te vinden: Wyders accompagneeren dese een rapport van gecommitteerdens nopens de tekort aangebragte arak p„r het schaepje Delf„ land een factuurtje van aanrekening wtegens het door hoge noodsakelijkheijt uijt de hier boven geciteerde Brigan„ zijn gelegte Goedertjes, vergeselschapt van twee requesten, als een van den na Macassar gedestineerde p„r Chirurgijn majoor Van Iavas oost Cust den 23:' April 1745. Majoor Christiaan Brunner om mits geruijme tijds Expiratie na Batavia te mogen werden verlost, en het andere Tesaiao van den Opperchirurgijn alhier waris Weber om door de benevolentie van Uw hoog Edele groot agtbaarhedens als heb„ bende 29. Iaren dEComp:e gedient, en thans door hoge ouderdom onvermogens, zijn dienst meerder waar te neemen, dog gevereuselijk te mogen werden gegagt, ten fine door die Gratie sig in staat te sien de korte overige tijd sijn Levens alhier gerustelijk te konnen doorbrengen„ Waarmede met diep ontsag &=a /:getekend:/ H„k Verijsel, A: H: Smout, q: Keijser, G: A: V: Haarsolte, J: vsuchtelen en B: v: Doorn /:in margine:/ sourabaija Den 23„e april A„o 1745. Register der apporte papieren welke op heden door den oppercoopman en Gesaghebber van Iavas oost Cust Elso sterrenberg, werden afgesonden aan haar hoog Ed: de hoge Jndase Regeringe tot Batava, als; No ƒ 203 Van Javas oost Cust den 3„e Meij 1745. „ 4. _„o aparte briefje maand aan de residenten van renbercq gedoranc afgegaan. N„o 1. Origineele missive van en aan als in den hoofde deses onder huijdigen datum „ 2: gecorhetteerde pacquet aan haar hoog Ed„s gesuperscribaart van den welEd: groot agtb: heer Commissaris Verijsel C: s: tot sourabaija 3: Copia apart briefje door welm: heer op den 26. e der evengecommisseeris C: s: van den Gesag„ hebber deser Custe gesz: g ged:t 23„e april jongstleden - „ 5. — d„o —d„o brieven van en aan den Majoor Van Hohendorff tot Cartasdera in datis 24. e en 21. e der voorleden item 1:e deser lopende maand, „ 6. — d„o Javaanse en Translant nederduijtse missive gesz: door den soesoe„ hoenang Pacoeboeana tot Carta„ soera aan meerm: heer gesag„ hebber met het daar op ge„ paste antwoord in dato 27. e papp„o „7 _„o brieff door syn Ed: agtb: ten selven dage gesz: aan den Tommong: wancoejoeda van Caddoe. No. 8. Van Javas oost Cust den 8„e Meij 1743 N„o 8. Copia Javaanse en Translaat nederduijtse missive van den adepattij soeradi„ ningvat tot Pranaraega aan den Majoor van Nohendorff te Cartasoera, „ 9. _„o _d„o en Translaat nederduijtse brieff door evengem: Pranarag regent aan den rijxbestierder Pringalaija gesz:, „ 10. _„o aparte briefje op den 29:e pass„o door den heer gesaghebber aan d' Ed: heer Commissaris C: s: geschreven. Samarang den 3„e meij 1745. /:getekend:/ R: A: van Goens, secretaris. Batavia Aan den hoog Edelen hoog agtb: gestr: Heere sijn hoog Edelhuijt Gustaff Willem Baron van Imhoff gouverneur Generaal end' Edele Heeren Reeden van nederl:s India Het nevensgaande pacquet, gisteren van sourabaija ontfangen hebbende, met een geleijde briefje van d'Edele heer Commis„ Apart Ditil. saris E
English
205 From Java's East Coast, the 3rd of May 1743 Commissioner Verijsel and Mr. Smout, containing orders to forward the same immediately to Your High Noblenesses, and communication that since my departure nothing relating to this trading post had occurred in the eastern corner, appearing further from the copy letter also accompanying this; I have the honor at present to carry out that order and at the same time respectfully to inform Your High Noblenesses that Resident van der Brugghen, by private writing of the 23rd of April, has informed me that Raden Tommongong Soeradiningrat of Sidaijoe had returned and was already busy entrenching himself at Tamplong, a village between Toeban and Lassum; and to that end many timbers were being brought thither daily from Lassum, Bonang, and other surrounding places; which caused him and Resident Toutlemonde at Joana so much apprehension of harmful consequences that they From Java's East Coast, the 8th of May 1745 both proposed to me to march against that enemy in person with some troops from their garrisons, which are at present fairly strong, namely Rembang 40 Europeans and 319 natives, and Joana 12 Europeans and 150 native soldiers, according to what was noted in my most recently sent daily register under the 15th of April, before he had completely established himself there; and since they had also already verbally proposed to me on the aforementioned day to be allowed to act in such a manner in such an event, I, considering that it had personally become evident to us from all the circumstances that they had acquited themselves very bravely against the Madurese who had attacked them shortly before, and that if one allowed the enemy to proceed with making an entrenchment, one would afterwards not so easily be able to get rid of them from there, made no difficulty in consenting to their 207 From Java's East Coast, the 3rd of May 1745. proposal, as appears further from a letter dispatched to them on the 26th ultimo; hoping that this may meet with Your High Noblenesses' honored approval and good success; as I flatter myself I may hear shortly; since the enemy does not suspect offensive undertakings from those residencies, and therefore, very likely without many people, will merely attempt to make some stronghold, in order then to plunder the lands a bit and prevent our passage to the eastern corner, where, via that route, in the dry season, one can arrive much more quickly via Cartasoera, Pranaraga, and Cadivi. Along the shores, for the rest, everything is quiet, as well as in the districts of Grobogan and Pattij; and likewise in the uplands, according to what was communicated by Major van Hohendorff by writing From Java's East Coast, the 3rd of May 1745 of the 24th of April, to which furthermore were only cited two Javanese letters written by Adepattij Soeradiningrat of Pranaraga to him and the Prime Minister Pringalaija, containing some complaints about the conduct of Cavalry Captain Keijser, and in that regard the Major requested to know from me what he should reply thereto; but I replied to him on the 27th ditto that I would write in that regard to the Honorable Commissioner Verijsel and associates, as was also done two days later by the ship De Pheenix; and as, alongside the writing of the Major, a complimentary note was also written to me by the Susuhunan concerning my return from the eastern corner, and at the same time it was communicated that the new first Regent of the Caddoe had already sworn loyalty to His Highness and submitted to him with all his subordinates, and had also promised not only 209 From Java's East Coast, the 3rd of May 1745. shortly to send some people for use in the construction of the new imperial residence, but that he would appear in person at Cartasoera in a month or a month and a half; and then His Highness also intended to send him hither in order likewise to render the oath of loyalty and submission to the Honorable Company; I therefore expressed my satisfaction thereat to the Prince, but at the same time indicated that I would like to see the Tommongong here without further delay, both for the fulfillment of his aforementioned duty and because he had also not yet received his act of appointment; and to that end I even exhorted him myself by a small, friendly letter, while I had recommended the Major to induce the Emperor, as if of his own accord, to urge the said regent to come hither through an emissary; From Java's East Coast, the 3rd of May 1745; and that has, according to the Major's further writing dated the first of this month, also been effected, although His Highness had initially been very much opposed thereto; so that Your High Noblenesses will, if pleased, be able to examine all the foregoing in more detail from the letters cited for that purpose, enclosed herewith in copy: and although the conduct of the Susuhunan in this matter gives me quite some food for thought, since Mankoejuda, according to His Highness's statement, is said to have sworn loyalty to him, and does not yet seem even to have been in person at Cartasoera, whereas His Highness is, besides that, not unaware that this solemnity must first be rendered to the Honorable Company at this place, and subsequently to him, I nevertheless thought it best, both in the letter to van Hohendorff and to the Prince himself, to let this pass unnoticed for now, with which I have the honor to
Dutch transcription
205 Van Javas oost Cust den 3„e Meij 1743 Commissaris Verijsel, en de heer smout, behelsende ordre om hetselve, ten eersten, aan uw hoog Ed„s voort te schicken, en communicatie, dat in den oosthoek„ sedert mijn depart, niets, tot dit Comptoir betreckelijk, voorgevallen was, nader blijkende bij het desen almede ver„ sellende copia briefje; so het d'eere dat bevel tans te volbrengen en uw hoog Edelens te gelijk Eerbiedig, te bedeelen, dat den resident van der Brugghen mij, bij particulier schrijv:s van den 23„e april, heeft verwiktigt dat Radeen Tommongong soeradinin„ grat van Sidaijoe, weder te rug, ge„ komen en reeds beesig was, om sig Tamplong te verschanssen op g, een Negorije tussen Toeban en Lassum; en daar toe wierden dagelijx veele houtwerken van Lassum, Bonang en andere omleggende plaatsen derwaards gebragt; 't welk hem en den Resident Toutlemonde tot Ioana, so veel bedugting, voor nadeelige gevolgen, baarde, dat zij mij Van Javas oost Cust den 8„e Meij 1745 mij beijde proponeerden, om dien vijand eer hij daar ten eenemaale genesteld was, in persoon met eenig Volk uijt hare Guarnisoenen die tegenwoordig redelijk sterk sijn, te weten Rembang 40. Europeesen en 319. Inlandse en Joana I. 2. Europeese en 150. Jnlandse militairen, blijkens het genoteerde by mijn jongst overgesonden Dag= Register onder den 15. e april, tegen te trecken; en nademaale zij mij ten evengenoemden dage, ook al mondeling hadden voorgeslagen om insulken geval, so te mogen ageeren, heb ik uijt aanmerking wij daar personelijk evident uijt alle de omstandigheeden te voren „was gekomen „ dat zij sig tegen de hun kort bevorens, aangevallene madureesen seer dapper gequeeten hebben; en dat men den vijand, met het maken van een Veldschans, voortvaren latende, naderhand so ligt niet weder van daar quijt soude kunnen worden, geen swarigheijt gemaakt, haren 207 Van Javas oost Cust den 3„e Meij 1745. haren voorslag in te willigen, gelijk bij een brieff, op den 26. ' pass„o aan haar afgegaan, nader komt te blijken; hopende dat sulx van uw hoog Edelens g'Eerde Goedkeuring, en van een goed succes mag bevonden worden; gelijk ik mij vlije eerstdaags te sullen mogen hooren; alsoo den vijand, van die residentien, op geen offensive onder„ neemingen verdagt is, en daar, dier„ halven, seer apparent, sonder veel volk, maar eenige vastigheijt sal tragten te maken, om dan d' Landen wat te vermaesten, en ons den door„ togt te beletten na den oosthoek, daar men, langs die passage, in de droge tijd, veel spoediger over Cartasoera Pra„ naraga en Cadivi, komen kan. Langs de Stranden, is het, voor de rest, alles stil, so wel als in de Distritten van Grobogan, en Pattij; en insgelijks in De bovenlanden, volgens het gecommuniceerde door den Majoor van Hohendorff bij Schrijvens van 6 Van Javas oost Cust den 3. ' Meij 1745 van den 24. e april, waar toe voorts alleen werden gerecenseert twee Javaanse Brieven, door den adepattij soeradiningrat van Pranaraga, aan hem, en den Rijxbestierder Pringalaija geschreven, contineerende eenige klagten over het gedrag van den Ritmeester Keijser, en dierwegens versogt mij den Majoor te mogen weeten wat hij daar op antwoorden soude; dog ik heb hem den 27. e d„o gerepliceert dierwegens aan d' Edele: heer Commissaris Verijsel C: S: te sullen schrijven, gelijk ook, twee dagen later per het schip de Pheenix, geschied is, en dewijl mij, nev„s het schrijvens van den Majoor, ook een compliment briefje, door den soesoehoenang, over mijn retour uijt den Oosthoek, geschreven, en met een daarbij bedeelt was, dat den nieuwen eersten Regent van de Caddoe, sijn Hoogheijt al trouwe gesworen, en sig, met alle sijne onderhorigen, aan hem onderworpen, mitsgaders belooft hadde, om niet alleen 209 Van Javas oost Cust den 3„e Meij 1745. alleen eerlange eenig volk te sullen afsenden tot gebruijk bij de extructie der nieuwe Keijserlijke Residentie maar dat hij, over een maand off eender halff, in Persoon op Cartasoera soude verscheijnen; en dan meende sijn hoog„ heijt hem ook herwaards te sturen, ten eijnde den Eed van trouwe en onder„ Eenigheijt aan d' EComp: mede te pres„ teeren; soo heb ik daar over aan den Vorst, mijn genoegen betuijgd, dog teffens te kennen gegeven, dat ik 8„ den Tommongong, sonder langer uijt„ stel, gaarne hier wilde sien, soo tot het volbrengen van voorm: sijn pligt, als om dat hij sijne acte ook nog niet ontfangen hadde; en daar toe heb ik hem selfs, bij een kleijn vriendelijk briefje mede aangemaand, terwijl ik den Majoor gerecommandeert hadde, om den Keijser, als uijt eijge beweging te induceeren dat hij ged„te regent nu wel eens door een sendeling tot de herwaards komst konde laten Van avas oost Cust den 3:e Meij 1745; laten aansetten, en dat is, na luijd van des Majoors nader schrijvens de dato primo deser ook geeffectueert, hoewel sijn hoogheijt daar, in den beginne veel tegen gehad hadde; invoegen uw Hoog Ed„s alle het vorenstaande, uijt de daartoe geciteerde brieven, hier in Copia nevens gevoegd, des beha„ gende, omstandiger sullen kunnen b'oogen: en schoongenomen het gedrag van den soesoehoenang mij, in desen, al vrij wat nadenken baand, alsoo mancoejuda, volgens syn hoogheijts seggen, hem trouwe soude gesworen hebben, en nog niet Eens in persoon tot Cartasoera schijnt geweest te zijn, daar sijn Hoogheijd, buijten dien, niet onbekend is, dat die so„ lemnitijd, eerst aan d EComp:, te deser plaatse, en vervolgens aan hem moet geschieden, so heb ik egter best gedagt sulx, soo wel in de brieff aan van Hohendorff als aan den Vorst selve, tans maar ongemerkt te passeeren, Waarmede ik d'Eere hebbe op het