Dutch transcription

175 Van Ternate den 31:' Aug:s 1761. d' Engelschen hun niet zouden ontsun, om met drie swaare scheepen, en eenige ligte vaarthuijgen daar het opwerpen van een fort op sul wattij ingang in deze gewesten te wa= ken, zendende ten bewijse van dien over tiere verklaringen d' eerste van den burger Capitain de koning ende andere van de burgers Walram en Cornelis, nevens een berigt van den Vaendrik Ingenieur gideon Dulitin. Over welk sibject omstandig gesproken zoo baarde zulx bij desen raade eenige Consterna= tie, om reden men hier wel tijding aan de passagie der Engelschen, maar niet van 't Extrueeren eener Vesting heeft, Edog als — men agt slaat, dat de eerste verklaring en 't laaste berigt alleen maar g'adstrueert zijn op enkelde gesegdens van den Inlander, zonder eenig verder elucideerend bewijs is weinig staat op die tijding te maaken. Waar na den heer gouverneur te kennen gaf, een briefjie van den sergeant Comman= dant op tidor Jan Pieter Zeijlen, ged=t 31. der even verwoekene maand Julij gerecipieert te hebben, eenlijk behelsende dat op den 27: egusdem mesisis, zekeren Tidorees, genoemt Panie, met zijn prauw uijt de papoe op tidor gearriveerd was, met een briefje inhoud egter niemand bekend was, en den 29:' daar aan van Salwattij, de kimelaha gew=t Valaraha, waar van men ook geene nadere berugten kan erlangen; 'T welk zijn Edele bewogen had Van Ternate den 31:' Aug=s 1761. had den Tolk na dat koningkrijk te senden om dien vorst de mare nopens 't Exestritee= ren eener fortificatie op sal wattij te bedeelen, en 'teffens te vernemen, wat zijn hoogheijd daar op zoude antwoorden, Dewelke na desselvs retour gerelateert had, dat voorn: Tidorees— banie na rigt gebragt had den Broeder van den koning van salwattij bij die vreemde traffriquanten aanboord geweest was, en onder elkanderen besloten hadden, hoe zij met het vergangen nieuw ligt of in de verledene maand Julij dan wel de aanstaande maar September zoude komen om een fort opte reg= ten, zijnde, zijn hoogheijd van sentiment geweest, desselvs gecommitteerdens tot ons te senden„ dog dat hij 't selve thans niet nodig agt te zijn versoekende verders goeden raad daar om= trend hoe zig te gedragen; Voorts dat den goegoegoe Capitain Lauwt, dan wel een ander van zijne rijxgrooten derwaarts zenden, wilde, binnen een a twee maanden tijds, als wanneer vermeende zijne Carre Carres volkoomen in gereedheijd zouden gebragt zijn, met verder berigt als hier onder Consteert Relaas bijforma van Rapport. Aan den Wel Edele agtb=re Heer Jacob van Schoonderwoert Gouverneur en directeur nevens den raad van Moluccos. — wel Ed: agtb=re gebiende heere & heeren. na dat op zaturdag zijnde primo aug:s mijn demissie van 177 Van Ternate den 31:' Aug„s 1761. van UWE: agtb=re hadde erlangd, heb ik mij na het hof en bij zijn hoogheijd den koning van Tider begeven en naar voor afgaan de gewoone Complimenten en pligt= plegingen dien vorst uijt naam van uwE: Agtb=re be„ kent gemaakt, dat 'er alderhande tijding gehoort wierd, van vreemde equipanten en onder anderen ook dat dezelve een fort zoude Extrueeren op sal wattij: Waar op zijn hoogheid in antwoord, diende dat nu onlangs twee prauwen uijt de papae waaren gekomen, toebehoorende den Tidorees bana, die zijn hoogheijd ook berigt gedaan had, dat de broeder van den koning van salwattij mohira= man gen=t: hem had gelast om zijn hoogheijd te rapporteeren, dat desselvs broeder den ko= ning van salwattij, bij die vreemde equipanten aan boord was geweest en onder anderen besloten dat zij met vergangen nieuw ligt ofde maand Julij, dan wel de aanstaande maand sebtember zoude komen, ten fine aldaar een fort op te regten, zijnde zijn hoogheijd van meening geweest, dit aan gaande desselfs afgesanten tot uwE: agtb: te sen= den, dog Jegenswoordig daar van afsag, voordien het nu door den ondergeteekende geschiede. versoekende zijn hoogheijd dierhalven aan uwE: agtb=re een goeder raad daar omtrend, en hoe zig zal gedragen, den kende dat zijn Corre Corres bin= nen, een a twee maanden in gereedheijd zullen zijn gebragt, willende dat zij den goegoegoecac= pitain lauwt, dan wel een ander van zijn voor= naamste rijxgrooten, derwaarts zenden Wijders vraagde ik zijn hoogheijd in beleefde termen uijt naam van uw E: agtb: of niet den quimalaho vallarha, mede uijt de papoe met hem bana, op tidor was gekomen meede brengende een briefie aan zijn hoogheijd. waar Van Ternate 31:' Aug:s 1764. Waar op zijn hoogheijd repliceerde, dat hij bana alleen van daar gekomen maar valbaraha quiter verbleven was, en dat hij bana een brieffie had meede gebragt aan den koning van salwattij. smeekende zijn hoogheijd om den inhoud van dien te mogen hooren, op dat uWE: agtb:r daar van meede mogte bedeelen. Welke brief zijn hoogheijd terstond aan mij ver= thoonde en voorleesd=n, waar in vermelt sting als dat hij koning van salwattij veel keeren om Exccus versogt wegens de drie keeren gepleegde ro= verijen op xulla en boroe te weten, twee keeren opvulla en eens op boeroe, want zulxs niet door hem maar door die van wameka, amaro, Waro, sai, ambie, zijnde een negorij staande onder geben, twee negorijen van saron masamber gen=t den tolk sandames en die van wakere, en dat hij dier halven afzoude wagten, 't geen zijn — hooghyd van Tidor aan hem wilde doen, 't was wit of swart, nadies welbehagen, het geen zijn hoogheijd van Tidor voor een groot affrond aan Hooghuijs merkte; even als of hij zijn tidorsheijd zoude wagten om met hem te oorlogen. Wijders betuijgde zijn hoogheijd als dat hij weder om verscheyde afzendelingen had heen gesonden om zijn beloften aan de Cartelings daar geweest zynde Commissianten /:weegens de opgevatte roo= vers die nog niet zijn komen op dagen:/ te voldoen, 't geen zijn hoogheijd beloofde zoodra e aldaar quamen ten eersten aan d' E Comp=e ter straffe overleveren. Eijndelyk gelasten mij zijn hoogheyd, om aan. UWed