VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3157

Surat · 479 pages · 190 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3157_0119 view scan ↗

English

From Bantam the 6th of December 1765 From Bantam the 10th of December 1765 No. 6 A receipt for the sample bag. Below stood: Bantam in Speelwijk the 6th of December 1765. Lower: agrees, was signed: Jacob Wils Jr., sworn clerk. Batavia To the High Honorable, Greatly Esteemed, Far-Ruling, Most Sovereign, His High Honor Petrus Albertus van der Parra, Governor General, Together with The Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies. High Honorable, Greatly Esteemed, Far-Ruling Lord and Right Honorable Lords, The barque the Thenix having properly discharged its previous cargo, and now having been loaded with a good cargo of pepper to the quantity of 193500 pounds or 516 bahars, sifted and weighed out to the satisfaction of the skipper J. M. Klein, as shown by the accompanying invoice and sealed sample bag, item the enclosed declaration of the commissioners and the account between the Honorable Company and the king amounting, with the incidentals incurred thereon, to a sum of f25203:7:8, we are having the barque depart today for Costi in accordance with Your High Honor's respected orders. And since we have received here on account of the Lords Orphan Masters a sum of 92:3 rixdollars, a bill of exchange of the large amount mentioned has been drawn against Your High Honors, which we most respectfully request may be honored with payment upon presentation. Having been summoned by and having come to the king this morning, he related to me that the resident Schoester on the 25th of November last had deliberately shot dead one of his pangawas and chief at Lampong Toulang Bauwang, Raden Tjaccranagara, with his own hand using a pistol; that the day thereafter he had also wanted to shoot dead the wives of the said raden, who fled and arrived here yesterday, having had them called to him, but had been prevented from doing so by the sub-officer; that the said women having seen the corpse of the said raden lying in the house of Schoester had requested him for it, but he had refused this; that Schoester, after shooting the said raden dead, had ordered the guns on the fortlet to be fired as a sign of his joy; and furthermore that all the Lampongers living around the fortlet fled head over heels and sought a safe refuge. I asked the king whether it was not known to him for what reason Schoester had done this; he said no, To the same as before. To the same as before. Herewith has the honor to send to Your High Honors by two Chinese proas 640 bags or 10087½ of kapok, he who remains with the greatest respect, below stood: as before, signed: Js. Reijnouts. In the margin: Bantam in Speelwijk the 10th of December 1765. With this we have the honor to conclude this and remain with deference, below stood: High Honorable, Greatly Esteemed, Far-Ruling Lord, and Right Honorable Lords, lower: Your High Honors' most humble and obedient servants, was signed: Js. Reijnouts, W. van Campen, Js. Gans, J. Baijart. In the margin: Bantam in Speelwijk the 6th of December 1765. Adding herewith two confessions with their expense accounts of as many runaway and apprehended private slaves brought here. From Bantam the 16th of December 1765 From Bantam the 17th of December 1765 but to know well that the said raden had always been very good friends, and that the former having had the latter summoned to him in that manner had shot him dead without much exchange of words. The king requests that Your High Honors may punish the said resident according to his deserts. I have the honor to respectfully give notice to Your High Honors of this case by express, and request to be supported with your honored orders regarding this. The country boat already departed at the end of the past month for Lampong Toulang Bauwang and the pantjalling Edam is on a cruise, so that I have no Company vessel at hand here. Wherewith I remain very humbly, below: as before, was signed: Js. Reijnouts. In the margin: Bantam in Speelwijk the 16th of December 1765. Residents The enclosed further report having just been received, I could not fail to send it to Your High Honors as quickly as possible with a small vessel belonging to the king and in the hands of Corporal Breugels. The king requests, yes entreats Your High Honors, that the resident Schoester may be removed at the earliest and that another may be sent to Lampong with good orders to restore peace and quiet there, for which purpose among the clerks here none is known to be more capable than the assistant Hodenpijl, who has already served here seven years in To the same as before. The declarant named in the heading of this relates that on the 25th of the past month of November he was called at about two o'clock in the afternoon by the resident Schoester's messenger named Batjoealam. Having appeared there, his kris was taken from him, the juragan, by the resident, the aforementioned messenger then being sent by the resident to Raden Tjaccranagara and the Bantam juragan Maksoem, the declarant requesting to go call the raden and the juragan Maksoem in company of the resident's messenger, which was granted to him. The declarant coming to the raden and the juragan, he along with the aforementioned resident's messenger called them to appear inside the residency, who then appeared together with another slave boy named Tikoes before the resident. Being seated there, the resident showed to the raden and his retinue five Buginese and one ditto female person, whom the resident said to have bound all six because they had evil intentions, Report made at the secretariat by the juragan Abdul Cata living here upon his presence at Lampong Toulang Bauwang. the said capacity and during my presence has given satisfaction; he has already applied for this, understands the Malay language, and can, so far as is known, interact with the natives. I have the honor to be very humbly, Below stood: as before, was signed: Js. Reijnouts. In the margin: Bantam the 17th of December 1765.

Dutch transcription

Van Bantam den 6: xber 1765 Van Bantam den 10 December 1765. N: 6 Een recepis van de monster Zak. /onderstont/ Bantam in speelwijk den 6 xber: 1765. (Lager/ accordeert /was getekent/ Jacob Wils J:r gesw: scriba. Batavia Aan den Hoog Edele Groot agtb: wijdgebiedende st gere„ Zijn Hoog Edelheid Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal Benevens De wel Edele Heeren raden van Nederlande Jndia. Hoog Edele Groot Agtbaren wijdge„ „biedende Heere en welEdele Heeren De barcq de Thenix zijne ingehad hebbende lading behoorlijk uijt gelevert, en thans met een goede lading peper ter quantiteid van 193500„ ponden off 516 Baaren den schipper J: M: klein„ na genoegen geharpt en toegewogen, blijkens ne„ „vens gaande fact uura en versegulde monster„ „sak, item de geincloseerde verklaring der gecom„ „mitteerdens en de reeck: tusschen de E: Comp en den koning monterende met de daar op onge„ „vallene ongelden Eene somma van ƒ25203:7:8. geladen zijnde, laten wij de barcq ingevolge uw Hoog Edelens G' Eerde ordres op heden na na Costi vertrecken. En nadien wij voor rekening van Heeren wees„ „meesteren alhier hebben ontfangen, Eene somma van rd:s 92: 3—. zo is ten laste van uw hoog Edelens een wissel groot. als gemeld geformeerd en de welke wij zeer Eerbiedelijk versoeken om bij vertooning met betaling mag werden gehonoreerd Heeden morgen bij den koning gevraagt en gekomen— wesende verhaalde (mij deselve dat den residt. schoes¬ „ter den 25 novr. jongst Leden een zijner Pangawas en hoofd op Lampong Toulang bauwang rade en Tjacra„ „nagara eijgen handigen moetwillig met een pis„ toot doot geschooten hadde dat hy de vrouwe van gem: radaeng die gevlugt en gisteren hier aangekomen waren daags daar aan bij sig hebbende laten roepen ook hadde willen dood schieten, maar daar inne door den ondereh belet geworden was, dat gem: trouwen in 't huijs van schoester 't Lijk van gem: rading hebbende zien leggen, hem daarom versogt maar zulx geweigert hadde dat schoester na 't dood schieten van gem: rading tot teeken zijner vreugde de stucken op 't Cortje had lasten afbranden, en wijders dat alle Lamponders omtr ent 't fortje woonende hals over kopgevluyt en een goed heen komen gezogt hebben ik vroegden koning of hem niet bekend was, om welke reden schoester dit Gedaan hadde hij zeide van neen Aan als vooren. Aan als Vooren Neevens deeze heeft de Eer uw Hoog Ed: Edelhedens per twee Chineese prauwen toe te zonden 640 zacken of 10087½ Capok den Geenen die met de meeste respect blijft /onderstont/ als vooren/ getekent/ J:s Reijn outs /in margine / Bantam: in speelwijk den 10 decemb: Hier meede hebben wij de Eere desen te besluijten en blijve met ontzag /onderstond/ Hoog Edele Groot Agtbaren Wijd gebiedende Heere, en welEdele Heeren /lager (uw Hoog Edelens aller onderdangs. „te ^ en gehoorsaame Dienaaren (was getekent/ J:s Reijnouts, W: van Campen, J:s Gans, J: Baijart /in margine/ Bantam in speelwijk den 6. Decemb. r Voegende Hier inne twee confessies met dies onkost: „rekening van zo veel gedroste en alhier opgebragte particuliere slaaven. Voegende 1765. 1765 Van Bantam den 16. December 1765 Van Bantam den 17: xber: 1765 maar wel te weeten dat Gem: rading altoos zeer goede vrinden waaren geweest, en dat de eerste de laaste op die wijse bij zig hebbende laten roepen hem zonder veelwoorden wisseling dood geschooten hadde, Den koning verseekt uw Hoog Edels gem: Residt na verdiensten mag gestroft werden. Jk heb d' Eer uw hoog Edels van dit geval per expresse eerbiedelijk kennisse te geeven en versoeke met der selver gehonoreerde beveelen des wegens gesterks te worden. De Landsboot is reeds in in 't laatst van de gepasseer„ „de maand na Sampong Toulang Bauwang vertrok. „ken ende pantjalling Edam is op een kruijstogt zoo dat geen Comps: vaartuijg alhier aanhanden hebbe. Waarmede zeer onderdaniglijk blijve Jonders./ als vooren (was geteekent) J:s Reijnouts /(in morgine/ Bantam in speelwijk den 16. december 1765 Residenten Jnleggend nader berigt zoeeven ontfgengen heb ik niet kunnen manqueeren uw Hoog Ed:s met een klee„ vaartuijg van den Koning en in handen van den Corporaal breugels ten spoedigsten toe te zenden.. Den koning versoekt Ja smeetit uw hoog Edel:s dat den resid:t schoester ten eersten afgehaalt en een ander met goede ordres om de rust en vreede aldaar te herstellen, na Lampongmag gesonden werden waar toe alhier onder de Pen „nisten geen bequamer wete als den assistent hoden pijl die hier reeds zeeven jaaren in Aan als Vooren Den in den hoofde deses genoemden relatant rela„ „teert, dat hij op den 25 der gepasseerde maand November door den residt: schoester zijn zendeling genaamt Batjoealam in den agteren middag omtrend twee uuren is geroepen Aldaar verschee„ „nen zijnde is hem Juragan door den resid:t zijn kris afgenomen werdende bovengen: zendeling door den residt als doen gesonden nadeen Ra„ deen Tjaccra nagara in den bantams Juragan maksoem versoekende den relatant om ingesel „schap van den Residt: zijn zendeling den radeen en den ruragan maksoem te gaan Roepen 't geen hem g'accordeert wierd Den relatant bij den radeen en den Juragan komen„ de heeft haar nevens den bovengem: resid:t 's zen: „deling geroepen om binnen de residentie te ver„ „schijnen, die als doen gezamentlijk met nog een slave jonge genaamt Iikoes bij den resid. verscheenen Aldaar gezeeten zijnde verthoonde den Resident aan den radeen en zijn gevolg, vijf boegineesen en een d:o vrouwspersoon die de Resid:t sijde alle zes gebonden te hebben, om dat zij quaad in 't zin Relaas gedaan ter secretarij door den alhier woonende Juragan Abdul Cata bij zijn aanwesen op Lampong Toulang bauwang gem: qualiteit en geduurende Mijn aan weezen genoegen gegeven heeft; hij heeft daarom reeds versogt verstaat de maleijtse taalen kan, voor zo verre men weet met den inlander Ommegaan. Jk heb de Eere zeer onderdaniglijk te zijn (Onderstont) als vooren /was geteekent) J:s Reijnouts /in margine/ bantam den 17 xber 1765 gem, hadden

NL-HaNA_1.04.02_3157_0121 view scan ↗

English

From Bantam the 17th of December 1765 From Bantam the 17th of September 1765 had and during which sayings the tears flowed from the resident his eyes, and thereupon the resident Schoester asked the radeen how it was, am I crazy, if I am crazy the doctor is here to be able to give medicines, why on which the radeen answered why do you say such things, I do not know that you are crazy. After that the resident said to the Juragan Maksoem, who was sitting thereby, and also to the radeen that he had heard that the Juragan had two flintlocks in his prahu, each of the same with two barrels, and very much desired to see those guns, whereupon that Juragan went to fetch the same from his vessel, and then the resident sent his messenger to go call the laponder Sahiedie, there having then remained with the resident the deponent, the radeen, and the slave boy Tikoes. Being there with each other, the resident demanded of the radeen his kris, to which the radeen answered by asking what reason compelled him, the resident, thereto, for he did not know that he had done anything wrong, and such being so, that one could then complain to the king or the Lord Commander, to which the resident answered you surely do not want to give up your kris, and while saying that, pulling out a pistol that he placed on the chest of the radeen, with further threat if you do not immediately surrender your kris I will fire, and upon which posture and the radeen, while handing over his kris, answered if your Honour so wishes, there is my kris. Directly after the kris was handed over, the radeen was called upon and tied up by one of the two Europeans (whom the deponent calls Corporal Jan) who were present with the resident, whereupon the slave boy moved toward his master, which was forbidden him by the resident, and also by the radeen his master, with the order that he, Tikoes, might only go outside. The slave running toward the door, the resident discharged a gun and struck the same in such a manner that that slave fell stone dead to the ground, after which the resident immediately reloaded the gun, and having aimed it at the arrested radeen, who, seeing this, turned his head, the resident struck that arrestee likewise in such a manner that he fell backward, and after the radeen had fallen, the resident gave him several more stabs with a pike. Thereafter the resident asked his concubine for the kris of the deponent, and after she had handed it over to him, he placed the kris back into the hands of the deponent and asked do you now, since the radeen is dead, want to murder me, whereupon the deponent answered I know nothing of the matters that might exist between your Honour and the radeen, and I do not meddle in anything except conducting a little trade, whereupon the resident replied if you are for the radeen, then run me through, taking the deponent by the hands and beating himself several times on the head with those hands, amidst the shouting of Juragan, Juragan, whereupon his messenger Batjoe Alam, who had gone to call the laponder Sahiedie, both came inside to the resident. The resident saying to Sahiedie and Batjoe Alam, see there, my enemy is killed, now we can be merry. After those sayings the deponent took his leave, went into his vessel, and having climbed on top of it, he saw the flag of the resident waving and heard several cannon shots and the shouting of huzza, or else as the deponent says, our Lord has blessed us, after which events several, or rather almost all the people living in those surrounding regions fled into the mountains. That evening the resident had the deponent called to receive what he owed him, but being afraid, the deponent remained in his vessel, requesting the next day to depart for Bantam, which the resident delayed for up to 8 days, whereupon he, the deponent, departed quietly and subsequently arrived here this afternoon (below this stood thus reported at Bantam in Speelwijk the 17th of December 1765. (Lower stood some Javanese characters, and written thereby these characters were set by the deponent /lower/ in the presence of me /was signed/ J:b Wils: J:n sworn clerk /:lower agrees / was signed J:b Wils. J:b Wils J: sworn clerk Petrus Albertus van der Parra Governor-General along with The Right Honourable Lords Councillors of the Netherlands Indies High Honourable Valiant, Right Venerable Lord, Right Honourable Lords. Your High Honours' very honoured letter of the 18th of this month we had the honour of receiving yesterday morning. The clerk Wils, having today on his petition submitted today, a copy of which is transmitted herewith, been excused in the Council of Policy from the journey to Lampong Toulang Bauwang, and the assistant Swart having been appointed in his place in that council, we have the honour to give notice thereof to your High Honours, as well as that the latter is to depart tonight for Lampong, together with the ensign Neef and other military personnel and the new resident. Instead of the rading Tjocera Nagara, the king has appointed the Jngaba Sara Marta again, and on my request commanded the same to live in good understanding and friendship with the new resident, and further to do and perform everything that could serve toward the restoration of rest, peace, and mutual trust between the Lampongs and us, which was recommended to both of them further and to the utmost. To His High Honour, the High Honourable Valiant, Right Venerable Lord Batavia Batavia From Bantam the 24th of December 1765 We have the honour very submissively to be, below High Honourable Valiant, Right Venerable Lord and Right Honourable Lords, /lower/ Your High Honours' humble servants /was signed/ J. s Reijnouts, W: van Campen. J:s Gaus, J. s Baijart: /in the margin/ Bantam the 24th of December 1765.

Dutch transcription

Van Bantam den 17 xber 1765 Van Bantam den 17 7eber 1765 hadden en onder welke gesegdens de tranen uit den resident zijn oogen vloeijden en daar op vraag„ „de de resident schoester aan de radeen hoe tst ben ik gek, als ik gek ben is hier de meester om medieijnen te kunnen geeven waar warom op den radeen antwoorde zegje zulke dingen ik weet niet datje gek bent. daar na zeide den Rresit: teegens den daarbij zit„ „tende Juragan maksoem en ook tegens den radeen dat hij had gehoord dat den Juragan in zijn Prauw twee snapharen hadde elk van dezelve met twee loopen, en zeer verlangde om die geweeren te zien, waar op dien Juragan de zelve uit zijn vaartuig ging haalen, en als doen zond den Resid:t zijn zendeling, om den La„ „ponder sahedie te gaan roepen, zijnde als doen bij den resid:t verbleeven den Relatant den radeen, en de slaven jongen Tikoes, al„ daar met den anderen zijnde vraagde, den resident aan den radeen zijn kris af, 't geen den radeen beantwoorde met te vragen wat reden hem residt; daar toe noodzaakte, want dat hij niet wist iets te hebben misdaan en zulx zoo zijnde dat men den koning off den Heere Commandeur, als dan konde kla„ „gen en 't geen den resid:t beantwoorde zeeker wildje ins kres niet afgeeven en onder dat zeggen een pistool uijthaalende dat hij den radeen op de borst zette, met verders bedreiging zo jeu kris niet ten eersten overgeeft schiet ik los, en op welke aanstelling en den radeen onder 't overgeven zijner kris antwoorden, als uE: 't zoo wild daar is mijn kris. opstonds nadat de kris was overgegeven wierd den radeen door een van de twee europeesen (die den relatant noemt den Corporaal Jan) die bij den Resid:t present waren aangeroepen en vastgebonden en waar door de slave jongen van zijn Heer maak„ „ten 't geen hem den resid:t verboden wierd, en ook door den radeen zijn Heer, met order dat hij Iikoes maar na buijten konde gaan, de slaaff de deur intlopende heeft den residt een geweer uitgelost en den selven zodanig getroffen dat die staaf mors doot ter aarde viel waar na den residt. 't geweer ten eersten ladeer, en op den gearresteerden radeen aangelogt hebbende, die zulx siende 't Hoofd om draaijde, heeft den Resid t dien arrestand insgelijg sodanig getroffen dat hij agter overviel, en na dat den radeen gevallen was heeft den resid:t hem nog met een Piek eeni „ge steeken gegeeven. Daar na vraagde den resident aan zijn bij zit na de hris van den relatant en na dat zij hem die overhandigt hadde stelde hij de kres weder in handen van den relatant en vraagde wildje nu de radeen dood is mij vermoerden, waar op den relatant antwoorde ik weet van de saken die er tusschen uE: en den radeen mogte zijn, niets, en bemoeij mij nergens mede als met een wijnig negotie te drijven waar op den resid:t repliceerde zoje voor de radeen bent, zo steekt mij overhoop nemende den relatand bij de handen sloeg zig zelven met die handen, sonder't geschreeuw van Juragan. Juragan verscheijde reijsen op 't hoofd als wanneer zijn zendeling batjoe alans die den onder Caponder 6 15 Van Bantam den 17 xber 1765 Van Bantam den 24. Decemb: 1765 sa ponder schiede was gaan roepen beijde bij den Resident binnen quamen. Zeggende den resident tegens fahiedie en batjoe Alam zie daar mijn vijand is gedood nu kunne„ we vrolijk zijn. na die gesegdens nam de„ relatant zijn afscheider ging en zijn vaar„ „tuijg en daar boven op geklommen zijnde zag hij de vlag van den Residentiwaijen en hoorde eenige Canon schooten en 't roepen van hoezee of wel zo als den relatant zegt onse Leven Heer heeft Ons gesegent, na welke gedoentens verscheide of wel meest alle de daar omstreeken woonende volkeren zijn gevlugt inde geberg„ „tens, Dien avond liet den resident den relatant roepen om 't geen hij hem schuldig was te ontfan „gen maar bevreest zijnde is den relatant in zijn vaartuijg gebleeven versoekende 's anderen daags om na Bantom te vertrec„ „ken en 't welke den Residt tot 8 dagen heeft opgehouden, als wanneer hij relatant in stille is vertrocken en vervolg:s heden agtermiddag alhier is aangekomen (onderst aldus ge „relateert tot Bantam in speelwijk den 17 xloer 1765. (lager stond eenige javaans Carracters, en daar bij geschreeven deese Caracters zijn ge„ „steld door den relatant /lager / in kennisse van mij /was geteekent/ J:b wils: J:n gesw: scriba /:lager accordeert / was getekend J:b wils. J:b Wils J: gesw= Joreba Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal. benevens De welEdele Heeren raden van Nederlands Jndia Hoog Edelen Gestr: Groot Agtbaren Heere Wel Edele Heeren. Uw Hoog Edelens zeer gehonoreerde brief van den 18 deezer hebben wij de Eer gehad gisteren morgen te Ontfangen. Den scriba wils, heeden op zijn heeden ingedient request waar van Copia deses overgaat in vergadering van Politie vande reijse nalampong Toulang bau„ „wang g'excuseert en in die vergadering in zijn plaats aangesteld zijnde den assistent swart zo hebben Wij de Eer uw Hoog Edels daarvan kennisse te gee„ „ven als mede de laaste heeden avond nevens den vendrig Neef ende andere militairen en den nieuwe Resident na Lampong staan te vertrec¬ ken. Jn steede van den rading Tjocera Nagara. heeft den koning weder aangesteld den Jngaba sara marta en den zelven op mij versoekt gelast om met den nieuwen Resident, in een goed verstand en vriendschap te leven, en wijders alles te doen en verrigten wat tot herstelling van de rust vreede en vertrouwentheid tusschen de Lampoenders Aan zijn Hoog Edelheid den Hoog Edelen Gestr: Gt: Agtbaaren Heere Batavia Batavia 15½ Van Bantam den 24 xber: 1765 „de nader en ten uitersten hebben aanbevoolen. en ons zoude kunnen strecken 't geen haar bei Wij hebben de Eere zeer onderdaniglijk te zijn onders hoog Ed: Gestr: Groot Agtb: Heere en Wel Ed Heere„ /lager/ uw Hoog Ed:s ootmoedige Dienaren /was /getekent/ J. s Reijnouts, W: van Campen. J:s Gaus J. s Baijart: /in margine/ Bantam den 24 xber: Nage zin Blaankamer Van 16: 1765

NL-HaNA_1.04.02_3157_0124 view scan ↗

English

16 15½ From Bantam the 24th of December 1765 which could serve both them and us, which we have recommended to both of them further and most strongly. We have the honour to be very humbly, below: Highly Honourable, Valiant, Highly Esteemed Gentlemen and Well-Born Gentlemen, lower: Your High Honours' humble Servants, was signed: J. s Reijnouts, W. van Campen, J. s Gaus, J. s Baijart. In the margin: Bantam the 24th of December 1765. Afterthought. Laying room From 1765 15½ From Bantam the 24th of December 1765 Laying room which could serve both them and us, which we have recommended to both of them further and most strongly. We have the honour to be very humbly, below: Highly Honourable, Valiant, Highly Esteemed Gentlemen and Well-Born Gentlemen, lower: Your High Honours' humble Servants, was signed: J. s Reijnouts, W. van Campen, J. s Gaus, J. s Baijart. In the margin: Bantam the 24th of December 1765. Afterthought. From 1765 18 17 To the Honourable Esteemed Gentleman, In accordance with Your Honourable Esteemed's respected order, we, together with the Ngabehis Wiera Edisraija and Doeta Radja, have proceeded to these uplands and have surveyed there such pepper gardens as already exist, as well as staked out the required orders for the planting of the new ones, in the manner as follows: Commanding Gentleman, Honourable Esteemed Johannes Reijnouts, Commander on behalf of the General Dutch Chartered East India Company there. Year 1765 June How far situated from Batavia In what direction or region situated Names of the main settlements and kampongs Names of the chiefs of the settlements and kampongs The number of people they have under them Names of the principal chiefs residing at Bantam Trees that bear fruit Trees planted in the last six years Trees that must be newly planted East, resides at the settlement Zeriaan: Tammegong Saera dikarsa, 500, 40000. Ditto: Radoen Aboekalim, 1000. Adang people, ditto, ditto, 500. Karangangeer, ditto, ditto, Boebaen, 1500. Settlement Ramponees, Machmoet, Southwest: Tobagus Aboe, 5000. Akria, South: Ratoe Ramlan, 1700. Boenig, Wangsaroedien, 4, ditto: Radaen Tommnagon Zoeralaija, 950. Kalidja, 15, Southwest: Pangerang Zoeria, 50, his own. Passier Bete, 8, 13, 109 heads, 7500. Kampong Zamsienjaija, 13, 14, 3, 500, 58150. Bangkalok, 1st of June, 1 hour, 4, 10, 12350. Kampong Kamedian, 5, 5300. Taritij, 14, 7½, settlements and kampongs, 1050. Brought forward. Year 1765 June How far situated from Bantam In what direction or region situated Names of the main settlements and kampongs Names of the chiefs of the settlements and kampongs The number of people they have under them Names of the principal chiefs residing at Bantam Trees that bear fruit Trees planted in the last six years Trees that must be newly planted Carried forward: 109 heads, 1050, 12350, 58150. 7½, Kampong Goa, Adijman, 8, Southwest: Dangerang Amat, 500, 1500, 5000. 8, Kadoebebek, Kasie Joedien, 6, ditto: Kij Fokij, 3000, 25000. 6, Nogrotis, Kasset, 8, ditto: Siraij Aria Wargantaka, 4000. Poko, Masij, 35, ditto: Radeen Aboekalim, 4000. 7, Mondjang, Dawia, 14, ditto: Tommegon Kaniet, 2000. 9, Tanjong, Asmidia, 6, ditto: Kiaij Aria Wargantaka, 7000. Tomas, Sama, 44, ditto: Soera Winata, 1500, 15001. Koebang, Bassaar, 32, ditto: Pangerang Amat, 200, 2000. 8, Lampierans, Damida, 3, ditto: Kraij Aria Wargadmata, 400, 800. 9, Kargendjoing, Tobagusurip, 6, West-southwest: resides at the kampong, 1500, 22500. Korongo, Sleeman, 5, ditto: Kiaij Aria Wargadinata, 200, 7800. Zoekalawa, Maal, 4, ditto: Maas Lrwij, 1000, 174200. Schangoang, Kabir, 10, ditto: Tobagus Mama Kendang, 2000. Dago, 3 heads, ditto: Radeen Aboe Kalim, 5400. Settlement Lowok and Onderlawok, Alisa, 5, ditto: Toebagus Kassaroedien, 6000. 10, Bodjong Merang, Amaloedien, 6, ditto: Jngabij Zara Naning, 2000. 10½, Moeliago, Kabir, 12, ditto: Tommagom Zoera Dikiersa, 600. 11, Zoera Getij, Massalas, 16, ditto: Tobagus Ramban, 1000. 12, Boek Tanjak, Marang, 10, West: ditto: Gerij, 450. Ditto ditto, Boedien, 9, ditto: ditto: Zake, 500. 13¼, Ditto Kinomia, Tassig, 3, 5000. Zadjia, 2000. Ditto: Jngabe Lannang, 10, 5000. Ditto: Ditto Tjenata, 4000. Total 365 heads, 11 hours, 4, 15, 16, 11, 19, 18, 5800, 23400, 1500, 3000, 20.

Dutch transcription

16 15½ Van Bantam den 24 xber: 1765 „de nader en ten uitersten hebben aanbevoolen. en ons zoude kunnen strecken 't geen haar bei„ Wij hebben de Eere zeer onderdaniglijkte zijn /onderst hoog Ed: Gestr: Groot Agtb: Heere en WelEd Heere„ /lager/ uw Hoog Ed:s ootmoedige Dienaren /was /getekent/ J. s Reijnouts, w: van Campen. J:s Gaus J.:s Baijart: / in margine/ Bantam den 24 xber: Nage zin Alaan kamer Van 1765 15½ Van Bantam den 24 xber: 1765 AHlaankamer en ons zoude kunnen strecken 't geen haar bei„ „de nader en ten uitersten hebben aanbevoolen. Wij hebben de Eere zeer onderdaniglijkta zijn /onderst/ hoog Ed: Gestr: Groot Agtb: Heere en Wel Ed Heere„ /lager/ uw Hoog Ed:s ootmoedige Dienaren /was /getekent/ J. s Reijnouts, W: van Campen. J.:s Gaus J. s Baijart: /in margine/ Bantam den 24 xber: Nage zin Van 1765 18 17 Aan den E: Agtbaaren Heere Jngevolge uw E: Agtbaren gerespecteerde ordre hebben wij benev:s de Jngabeijs wiera Edisraija en Doeta Radja na deese bovenlanden begeeven en aldaar sodanige Peperthuijnen opgenomen als er reets in wesen zijn mitsgaders ten aanleg van de nieuwe besteeken de verEijste ordre gesteld in maniere als volgt „ thano hoever van Naamen der Hoofd naamen der hoofden 'tgetal in wat oort Naamen der Prinoipa Boomen die Boomen Boomen die de volkoren. of streek zij in de jongst: die zij zig „ 1765 Batavia Negorijen en Cam: van de negorijen en Cam gecitueert„ le hoofden op Bantam„ vrugt dra ses jaren aan: Nieuw gelte onder sig hebben „pongs zijn Resideerende „gen geplant zijn moeten worden Tammegong Saera dikarsa ooster Resideert op de Negorij 40000 500 „ Zeriaan _:o Radoen aboekalim„ 1000 „ Adang Luijden„ _„o _„ „ 500. „ „ Karangangeer: _„o _o „ Boebaen 1500 „ „ ng: Ramponees „ machmoet Zuijd west: Tobagus Aboe„ 5000„ „ Akria Zuijder „ Ratoe ramlan. „ 1700 „ „ Boenig die „ wangsaroedien „ 4 _: o. Radaen Tommnagon Zoeralaija„ 950 kalidja Zeijdwest„ Pangerang Zoeria 15 „ Coppen 109 „ „ 13 „ 8 „ Passier Bete „ 13 „ „ Cg: Zamsienjaija: Transporteere 1 den „1 uure 4 Ag Bangkalok „ „ „ „ 5 Cg: kamedian „ Junij gelegen „ pongs „ „ 14 „ 7½ „ Taritij _„o 50 zijn eigen „ 13 „ 14 „ 3 „ 10 7500 „ 500„ 58 150 12350. 5300 1050 Gebiedende Heer E: Agtbaaren Johannes Reijnouts Commandeur wegens d' Generaale Nederlandse G'octrojeerde oostjndische Compagnie aldaar „ „ „ „ „ 14 „ „ „ „ „ „ „ „ „ booc „ „ - - Anno hoe ver van zij gecitueert junij gelegen 1765 Bantam 7½ C Goa „ Adijman 8. „ kadoebebek: „kasie joedien 6 „ nogrotis „ kasset. „ „ Poko „ masij 7 „ mondjang „ Dawia 9 „ Tanjong Asmidia „ „ Tomas sama „ „ Koebang „ Bassaar 8 „ Lam pierans „ Damida 9 „ Kargendjoing „ Tobagusurip „ „ Korongo „ sleeman „ „ zoekalawa „maal „ „ schangoang „kabier „ „ Dago „ 3. Coppen „ N9 Lowok en onderlawok „ Alisa 10 „ Bodjong merang „ Amaloedien 10½ lb: Moeliago „ kabier 11 „ Zoera getij „ Massalas. 12 Boek Tanjak „ marang „ „ _o _o „ boedien 13¼„ _o Kinomia „ Tassig _. „ Zadjia Coppen 365 „ _o: „ Jngabe lannang „ _o: „ _:o Tjenata: 5800„ Transport 1500 5000 3000 25000 4000„ 4000 „ „ 2000 „ 7000 „ 1500 „ 15001 200 „ 2000 400 „ 800 „ 1500 „ 22500. „ 200„ 7800, 174200. 1000 2000„ 5400 6000 „ 2000„ 600„ 1000„ 45.0„ 500„ 5000: 2000 5000 1050 4000. in de jongst Hoofden op Bantam die vrugt ses jaaren nieuw geplant aan dragen geplant zijn moeten worden Resideerende 12350 Per Transport 58150 500 in wat oost Naamen der Principale Boomen Boomen die boomen die zuijder west„ Dangerang amat „ _„o „ kij Fokij _:o „ siraij aria wargantaka „ _: „ Radeen aboekalim _:o „ Tommegon kaniet „ _o „ kiaijaria wargantaka „ _:o „ soera winata „ _o „ Pangerang amat _o: „ kraij aria wargadmata westzuijd west „ resideert op de Campong „ _„o „ kiaij aria wargadinata _: „ maas lrwij „ —. „ tobagus mama kendang „ _o„ „ radeen aboe kalim „ _o „ toebagus kassaroedien„ „ _o „ jngabij Zara naning _: „ Tommagom Zoera dikiersa „ „ _o „ tobagus ramban „ Wester „ _o„ Gerij „ _:o „ _:o zake of Streek Naamen der hoofdte Namen der hoofden het getae des volke: „gorijen en Com van de Negorijen zen die zij onder zig en Campongs „pongs hebben Coppen 109 23400„ den 11 uur „ 4 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 15„ „ „ „ „ „ „ „ 16 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 11 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 19. „ „ 18 „ „ „ „ „ „ „ „ „ _:o „ 8 „ 6 „ 8 „ 35 „ 14 „ 6 „ 44 „ 32 „ 3 „ 6 „ 5 „ 4 „ 10 „ 5 „ 6 „ 12 „ 16 „ 10 g 3 „ „ 10 „ „ „ „ „ - „ „ „ „ „ „. „ „ „ „ - 1500„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 3000„ „ zijn 20

NL-HaNA_1.04.02_3157_0128 view scan ↗

English

22 how far from Ban- Names of the village Names of the chiefs trees that 15½ D: Porigij tam situated the 19th hour 13 Boek Tejauarij C: tejamorij tanjong siadoeadeng Boek kamassan Ziering Poeloepoeij 15. kiprioek C: badjong aboes 21 14½ pannangoengen 20 13¾ Balakan 14 kreo kataviedan boek urip g: bankongrean 22 16 boek simanka Loera kossaat kiarij aria dilaga 1600 3900 13200 256700 4000 1500 2500 2000 6000 3000 2800 5500 1000 2500 2200 1500 3000 3500 1000 10000 3000 1500 6500 6000 which bear which in the last Newly planted six years must be fruit planted are 5800 174200 West kiaijaia Zoenia dilaga Jngabij Tjimita 8 Pangerang hoepena deradja Natta nagara Tommegom kamiet radaen koesoama winata Pangerang hoe soema diradja kiaijaria wargantaka Maas lannang 7 kiaij aria wargadinata jangabe zarap 12 kiaij ariawang sadoeta 6 pangerang koesoma diradja Jngabij Bendo Zara widjaija 6 hir ij aria widiademirta 2000 6 kij follij 12 13 people whom they are 365 an on themselves of the Negorijen and Campongs Heads Dampoal machit Jamalia adjer nara kabier raboedien Latier Zanka kabieba Zanoe dien Janingroem zoeradja rapiedien samoet bassaar jalake Massidja waliedja jessia Negorijen and Campongs in what direction Region Chiefs at Bantam situated Residing are Per Transport Names of the Principal Trees trees boek kiaijam Heads 546 24108 Anno 1765 June Zarap Zagida 6 22 3 6 9 4 5 3 6 3 800 2000 1 700 3000 5600 23400. the number anno how far from Names of the village Names of the chiefs the number June situated Baidien 15½ Boek siiaijam 16¼ ditto houdanamis nakida 18 Ng wazo and onderwaro Zakie:l 16¼ boek koudanamis Jassaar 20 3 tjeloera and ondertjelomn nassida 22 tjerita jn gabe mangenjaija his own C. Geneka sakaar t Jom kaar w7p pangerang wira de soela his own N: 9 't Jeringen boeshaan andeek P pakel woenhoe kadoemalem imbraans schikolan kadepela allim kasina Mostandana tengulaliang apien 25 l3. kloekhohoor pepper gardens surveyed by the commissioners, the ingabijs kahaar and madje east and west side around the mountains of harang and that of poelosarij south situated of this realm and registered on the 29th hour. 9 C: lihangoang 10 passierginting kikadas his own Loera karsa ingab dirisa Zakiba south radeen aboe kalem tom: Sooralaija kiaijaria Zoeria de laga 4 73 5 5 192 are which themselves have of the people of the negorijen and they under Campongs Campongs Heads 1765 Bantam Negorijen and in the last east or region six years newly they situated: Chiefs at Bantam fruit planted are planted must be bear Residing Carried over 13200 west Loera Loer kassal kiaij aria wang sadoeta wazgantaka radeen aria resides at t' Jurita ingabij Zara widjaija radeen aboekalim resides at t gezingen pangerang wira de soeta in What Names of the Principal trees that Trees that trees that 500 34:60 256700 2000 2000 31000 2300 931- 60 1000: 11300: 5000: 10000 5450 7000 3000 2000 2500 9500 2000 1000 2000 1300 4300 454510 50550 1700 3700 4500 6500 24100 the 22nd hour 1 12/25 26 27 28 1 29 Heads 962 12 — 13 4 6 19 5 14 16 1 10 21 1 546 4 are E 300 2000 150 41200 200: 500 2

Dutch transcription

22 hoever van Ban: Namen der hoofd Namen- der hoofden boomen die „ „ 15½ D: Porigij „tam geleegen den 19. jur 13 „ boek/ Tejauarij „ „ „ „ „ C: tejamorij tanjong „ „ „ „ „ _„ _„ „ „ „ „ „ siadoeadeng „ „ „„ „ „ Boek / kamassan „ „ „ „ Ziering „ „ „ Poeloepoeij „ „ „ 15. „ kiprioek „ „ „ „ „ C: badjong aboes „ 21 „ „ 14½ pannangoengen „ 20 „ 13¾ Balakan „ „ „ „ 14 kreo „ „ „ „ „ „ kataviedan „ „ „ „ „ boek /: urip „ „ „: „ _„ _ „ „ „ „ „ _„ _: „ „ „ „. „ g: bankongrean „ 22 „ 16„ „ boek simanka „ „ „ „ „ _ _. „ „ „ _o „ Loera kossaat „. _:o „ kiarij aria dilaga „ _o „ „ „ _o „ 1600 „ 3900 „ 13200 „ 256700 „ 4000„ 1500„ 2500„ 2000 „ 6000„ 3000„ 2800„ 5500„ 1000„ 2500„ 2200 „ 1500: 3000„ 3500„ 1000 „ 10000„ 3000„ 1500 „ 6500„ 6000„ die vrugt die in de jongs, Nieuwgeplt. ses jaaren moeten werde„ dragen: geplant zijn 5800 174200 „ „ Wester „ kiaijaia Zoenia dilaga „ _:o „ Jngabij Tjimita „ _o: „ _o: _: „ 8 „ _o „ Pangerang hoepena deradja „ „ —o „ Natta nagara „ _ „ Tommegom kamiet „ _o „ radaen koesoama winata „ „ _o „ Pangerang hoe soema diradja „ „ _o „ kiaijaria wargantaka „ „ —o: „ Maas lannang „ 7 „ _o „ kiaij aria wargadinata „ „ _o „ jangabe zarap „ 12 „ _o „ kiaij ariawang sadoeta „ „ 6 „ _o „ pangerang koesoma diradja „ „ „ „ _o „ Jngabij Bendo „ _o „ _o: Zara widjaija „ „ 6 „ _o „ hir ij aria widiademirta „ 2000 „ „ 6 „ _o „ kij follij „ 12 „ 13 volkeren diezij zij 365 een on zig van de Negorijen en Campongs Coppen „ Dampoal „ machit „ Jamalia „ adjer „ nara „ kabier „raboedien „ Latier Zanka „ kabieba „ Zanoe dien „ Janingroem zoeradja rapiedien samoet „ bassaar „ jalake „ Massidja „ waliedja „ jessia Negorijen en Campongs in wat oort Streeks Hoofden op bantam gecititeert Resideerende zijn Pr. Transpt. Naamen der Principale Boomen boomen „ „ „ boek /. kiaijam Coppen „ 546 24108 Anno 1765 Junij „ - „ „ „ „ „ _: _: „ Zarap „ Zagida „ „ „ 6„ „ 22 „ „ 3 „ 6 „ 9 „ 4 „ 5 „ 3 „ „ 6 „ 3 „ _o „ „ _: _:o „ „ „ „ „ „ „ 800 „ 2000 „ „ „ 1 „ „ „ 700 „ „ „ „ „. „ 3000 „ 5600 „ „ „ „ „ 23400. tgetal anno hoe vervan Naamen der sloof Namen der hoofdten 't getal„ „ „ „ „ Junij geleegen „Baidien 15½„ Boek 1 siiaijam 16¼ _o houdanamis „ nakida 18 Ng wazo en onderwaro „ Zakie:l 16¼ „ boek / koudanamis „ Jassaar 20 „ „3 tjeloera en ondertjelomn, nassida 22 „ „ tjerita „ jn gabe mangenjaija „ zijn eige„ „ „ C. Geneka „ sakaar „ „ „ t Jom kaar „ w7p „ pangerang wira de soela, sijn eige„ „ „ N: 9 't Jeringen „ boeshaan „ andeek „ „ P„ pakel „ woenhoe „ „ „ kadoemalem „ imbraans „ „ „ schikolan „ „ „ kadepela „ allim „ kasina „ Mostandana „ „ „ tengulaliang „ apien 25 „ l3. kloekhohoor door de gecommitteerdens de in gabijs kahaar; en madje opgenomene pepertuijmen oost, en west zijde om 't gebergte van harang en den van poelosarij, zuijden gelegen van dit rijk en betekens op de„ 29 uur. 9„ C: lihangoang 10 „ „ passierginting „ „ „ kikadas „zijn eijge„ „ „ „ _o „ „ „ _o „ Loera karsa „ ingab dirisa „ Zakiba „zuijden„ radeen aboe kalem „ _„o „ _ . _: „ _o: „ _o: tom: Sooralaija „ „ _o „ kiaijaria Zoeria de laga„ „ _:o „ _„o _: _o. _o„ _„ —: —: „ _o „ _o„ _. —: „ _o „ _„ _. _:o „- „ 4 „ 73 „ 5 „ 5 „ 192 „zendie. zig hebben dervolke. van de negorijen en zij onder Campongs Campongs Coppen 1765 Bantam Negorijen en in de jongst oost of streck ses jaaren nieuw ge¬ zij gecr: Hoofden op Bantam vrugt aangeplant tueert zijn plant werden dragen Residerende Transportee ra 13200„ „westen „ Loera Loer _„ _:o kassal „ _o „ kiaij aria wang sadoeta „ _„ „ „ wazgantaka „ —o „ radeen aria „ _o „ resideert op t' Jurita „ _o „ ingabij Zara widjaija „ _o „ radeen aboekalim „ _o „ resideert op t gezingen „ _o „ pangerang wira de soeta in Weet Naamen der Principale boomen die Boomendie boomen die 500 „ „o „ _„ _. _:o „ _o „ _. _„ —: 34:60 256700 „ 2000„ 2000 „ 31000„ 2300 „ 931- 60„ 1000: 11300: 5000: 10000„ 5450„ 7000„ 3000 „ 2000 „ 2500„ 9500 „ 2000„ 1000„ 2000„ 1300„ 4300„ 454510 „ 50550„ 1700„ 3700 „ 4500 „ 6500„ 24100„ den „„ 22 uur „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 1 12/25 „ „ 26 „ „ „ „ „ „ „ „ 27 „ „ „ „ „ 28 „ „ „ „ 1 „ „ „ 29 „ „ „ „ oppen 962 „ 12 — „ „ „ 13 „ „ 4 „ 6 „ 19 „ 5 „ 14 „ 16 1 „ 10 „ 21 1 - 546 4 „ zijn E „ „ 300 „ „ „ „ „ „ „ 2000 150 41200„ „ „ „ „ „ „ „ „ „- „ „ „ 200: 500„ 2

NL-HaNA_1.04.02_3157_0130 view scan ↗

English

Names and number of the heads of the villages and kampongs, the number of people they have under them, how far situated from Bantam, names of the village and kampong heads, in what direction or region situated, names of the principal chiefs residing at Bantam, trees that bear fruit, trees that have been planted in the last six years, trees that must be newly planted. Anno 1765 June 12: 13 pakoeadgij, Jalipa, heads 1312, his own, 1200, 11000, 2500, 3200, 4200, 4100, 5009, 2200, 400, 2600, 10800, 19600, 2400, 2300, 2000, 2500. 15: 43 scheekong, amilda. 16: kimanong, zeerwet. B: Zampok, raboedien. 15: 13 mandalij wanmij, almiedoe. C. kikoneng, jalia. tenjok, arsam. Manrolij, Leam. 16: kirarakonij, asmaroe dien. ditto, Jalia. 15: kisaat, bodja. Fakaar, Dandien. G: Tjommas, karam, Tjessoedien. odjong Teboe, radja neke. 17: Pandal, janiel, Daul. 18: kadoegneip. kikolle paramtelan, loera Sabaroedien, 24. passier vorij, zaproedien. 20: ng. muers, zintoe zakij. laera Tjakisa. 24: Tjiebengaar. kadoe pandakig. 13: ng: bodjong onge. kadoegde. Heads 1312. radeen Tom: Zoerabaija, 7300. Soera kodja, 4500. radeen Tom: soerabaga, 8000. aboekalim, 5200. 15: Tobagus Zalle, 2500. 27: ditto ditto, 2500. ditto ditto, 1000. ditto ditto, 800. Radeen aboekalim, 4800, 4400, 7200. Tobagus aboe, 5500, 1300. pangerang koesoema diradja, 7000. radeen Tom: Zoeralaija, 35900. 34400. Carried forward: 56010, 8500, 800, 608410. 10, 40, heads 962. Brought forward: 50510, 454510, 79000. South: Tobagus Zakiejs. ditto: radoen Genbong. ditto: Tom:s Zoerabaija. ditto: Tobagus doeler. Southwest: Tommegom Zoeralaija. ditto: Tobagus Zalle. ditto: adoen. the 29th hour: 5, 46, 23, 17, 9, 8, 7, 10, 16, 9, 15, 5, 4, 9, 17, 20, 4, 1200, 41200, 200, 26, 9, 9, 28. 1765, Bantam. July the 30th hour, 2: Rb: Tjam karang, andia, 8, Southwest, Radeem tambij. 22: C3. kerochap, Tjaksana, 30, ditto. 21: Passier Gaka, amsaar, 20, 9, ditto, pangerang Zoeria. kiandoer, arsia, 17, ditto, Radeen mandaraka. 20: madjo, zake, 37, ditto, Tam bij. July 1: 20: koepang lenang, zaul, 27, ditto, hiaijazia widia demirta. 21: kadoegaroek, zoeza, 76, ditto. mondjang, kamiel, 76, ditto, zoera kassal. 20: Boek/ Parahian, maroedien, 4, ditto, radeen aboekalim. ditto uroeij, kassida, 6, ditto Gerij. 2 1/2: happeng, machamet, 6, ditto, achmmet. 29: kadoe pandak, ditto, radeen koesoema winata. 3: C: katoemas, South, nigabij koesoemn dilaga, 600, 19390. 26 1/2: Ng: poeroel, ditto, 1400, 36100. 26: Tjibatoer, ditto, kiaijazia Toeroena tjaija, 1500, 12700. 4: 27: Panaewoang, ditto, wargadinata. 28: kajongelok, ditto, Pangerang abdoel rauff. 25: Coempaij, ditto. 5: 30: kosschig, ditto, Tobagus aboedier. 21: C: gredoek, ditto, achimat. 23: 13: bodjong loeij bonter, rapia, ditto. arsioja, ditto, ratu adgij gamela. rahidja, ditto, kiaij azia wargadinata. napeij. ce. zabaat. Theijer. zakim. nalier. 2: 24: soe wij kris, alipa. Mastissa, 14. Heads 1826. Villages and kampongs: Anno, how far situated from Bantam, names of the heads of the villages and kampongs, heads, in what direction or region situated, names of the principal chiefs residing at Bantam, trees that bear fruit, trees that have been planted in the last six years, trees that must be newly planted. Brought forward: 56010, 608410, 79000. 6000, 10500, 3000, 55000, 2000, 3000, 3000, 5000, 2000, 4500, 4000, 3500, 4000, 1900, 4050, 300, 9000, 1150, 11250, 200, 7000, 100, 8650, 2832, 11400, 8391, 33550, 4200, 24050, 73787, 835550, 85000. 54, 8, 45, 7, 8, 9, 4, to, 6, 33, 1312.

Dutch transcription

Naam ender hoofden 't getalder Naamen der Principala boomen die boomen die boom die in watoort Anno hoever van' Naamender 1765 Bantam hoofd sagerijem Juni. geleegen en Campongs 12 „ 13 pakoeadgij „ Jalipa 15. „ 43. scheekong „ amilda 16 „ „ kimanong „ zeerwet „ „ B: Zampok „ raboedien 15 „ 13: mandalij wanmij „ almiedoe „ „ C. kikoneng „ jalia „ „ „ tenjok „ arsam „ „ „ Manrolij. „ Leam 16 „ „ kirarakonij „ asmaroe dien „ „ _ o „ Jalia 15 „ „ kisaat „ bodja „ Fakaar „ Dandien „ „ G: Tjommas „ karam „ Tjessoedien „ „ „ odjong Teboe „ radja neke: 17 „ „ Pandal „ janiel „ Daul, 18 „ „ kadoegneip „ „ „ „ „ „ „ kikolle paramtelan „ loera Sabaroedien „ 24 „ „ „ passier vorij „ zaproedien 20 „ ng. muers zintoe zakij „ laera Tjakisa 24 „ „ Tjiebengaar „ „ „ „ „ „ „ kadoe pandakig „ „ „ „ 13 „ ng: bodjong onge „ „ „ „ „ „ „ kadoegde Coppen „ 1312„ „zijn eijgen 1200„ 11000 „ 2500„ 3200p„ 4200 „ 4100 „ 5009„ 2200 400„ 2600„ 10800 „ „ 19. 600 „. „ 2400 „ 2300 „ 2000„ „_o „ _. C: 2500 „ „ —: „ radeen Tom: Zoerabaija„ 7300; „ _o. „ Soera kodja 4500 „ „ _. „ radeen Tom: soerabaga„ 8000„ „ _o. „ _o aboekalim 5200 „ „ 15 „ _o „ Tobagus Zalle „ 2500 „ „ 27 „ —. „ _o _o „ 2500„ „ _„o „ _o _. 1000„ „ co: „ _o _o 800„ „ _:o „ Radeen aboekalim„ 4800„ 4400 „ 7200 „ „ _o „ Tobagus aboe „ 5500 „ 1300 „ _: „ pangerang koesoema diradja„ „ 7000 „ „ _„ „ radeen Tom: Zoeralaija„ „ 35900: „ D. C. _: „ 34400 „ Transporteere 56010 „ 8500 „ 800 „ „ _: „ _o _o 608410 „ „ 10: „ 40 van de negorijen volkeren die zij en Camponges onder zig hebben Coppen „ 962: of streek zij geci: Hoofden op Bantam vrugt indejongstses nieuw geplant jaaren Resideerende draagen geplaats zyn moeten werden Per Transpt 50510 „ 454510 „ Zuijden „ Tobagus Zakiejs „ _o „ radoen Genbong —„ _o „ „ _„o Tom:s Zoerabaija „ _: „ Tobagus doeler „zuijdwest „ Tommegom Zoeralaija„ „ _o „ Tobagus Zalle „ _:o „ : adoen tueert 79000 den 29 „ uur „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 30 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ _„o „ hemes „ 5 „ 46 „ 23 „ „ _: „ _. _ „ _:o „ „ 17: „ 9 „ 8 „ 7 „ 10 „ 16 „ 9 „ 15 „ 5 „ 4 „ 9 „ 17 - „ 20 „ 4 zijn „ „ 1200 „ 41200 „ „ „ 200„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 26 9 9 „ „ „ 28 1765 „ „ tam. JJuij „ gelegen Compongs den 30„ „aur 2 „ Rb: Tjam karang „ „ „ „ „ 22„ C3. kerochap „ „ 21„ „ Passier Gaka „ „ „ „ „ kiandoer „ „ „ „ „ 20 „ „ madjo Julij 1 „ „ 20 „ koepang lenang „ „ „ „ „ 21 „ kadoegaroek „ „ „ „ „ „ mondjang „ „ „ „ 20 „ Boek/ Parahian. „ „ „ „ „ „ _„o _: „ „ 2½. „ happeng „ „ 29 „ „ kadoe pandak „ „ 3 „ „ C„o katoemas „ „ „ „ 26½ Ng: poeroel „ „ „ „ „ 26„ „ Tjibatoer „ „ 4 „ 27 „ „ Panaewoang „ „ „ „ 28 „ kajongelok „ „ „ „ 25„ „ Coempaij 5: „ 30 „ „ kosschig Coppen 1826 8„ „ 30: „ 20 „ „ 17„ „ 37„ „ 27„ „ 76. „ 76 „ 4„ „ 6: 6„ Zuijdwest„, Radeem tambij „ _ o „ _: _:o 9 „ „ _o „ pangerang Zoeria „ _o „ Radeen mandaraka„ „ _o „ _:o Tam bij _o: hiaijazia widia demirta„ _ _:o a _: _:o „ _o „ zoera kassal „ _„o „ radeen aboekalim „ _o: „ _:o Gerij „ _:o „ achmmet „ _. „ radeen koesoema winata„ Luijden „ nigabij koesoemn dilaga„ 600 „ 19390 „ _o „ _„o _ _o „ 1400 „ 36100 „ _: kiaijazia Toeroena tjaija„ 1500 „ 12700 „ „ _o „ „ wargadinata„ „ _ Pangerang abdoel rauff„ „ _o„ _„o _: _:„ _. Tobagus aboedier „ _o o _ o achimat „ _o„ _ o _„ „ _o „ ratu adgij gamela „ _„ kiaij azia wargadinata„ „andia „ Tjaksana „ amsaar „arsia„ „zake „zaul „ zoeza „ kamiel „maroedien „ „ „ _.:o _: uroeij „ kassida „ machamet „ „ 21: C: gredoek „ „ 23„ 13: bodjong loeij bonter„ rapia „ arsioja. „rahidja napeij „ce „zabaat „ Theijer „zakim nalier „ „ 2 „ 24 „ „ _:o soe wij kris „ alipa „ Mastissa. . . „ 14„ Negorijen en Anno „ hoever van Bam, Namen der Hoofden van de Negorijen en Campongs Coppen Naamen der Hoofdens f. Streek zij ge„ citueert in wat oortg Naamen der Principale, Boomen die Boomen die Boomen die nieuw Hoofden op Bantam vrugt dra,„ in de jongst aangeplant ses jaaren aangeplant zijn moeten werden gen residerende 79000„ Pr: Transpt 56010„ 608410 „ 6000„ 10500 „ 3000 „ 55000 „ 2000 „ 3000„ 3000„ 5000: 2000„ 4500 „ 4000„ 3500„ 4000„ 1900 „ 4050. 300 „ 9000 „ 1150 „ 11250 „ 200 „ 7000 „ 100 „ 8650 „ „ 2832 „ 11400„ 8391 „ 33550„ 4200 24050 „ 73787 835550 „ 85000„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ - . 54. „ - . „ „ 8 45 „ 7. „ 8. — 9 „ 4 „ „ to „ 6„ „ „ 33 „ „1312 zijn en - „

NL-HaNA_1.04.02_3157_0132 view scan ↗

English

30 Names of the Chiefs, the number of people they have under them, the direction or region they are situated in, Names of the Principal Chiefs residing at Bantam, trees bearing fruit, trees newly planted within six years, trees that must be planted. Year: 1765, July. Distance situated from Bantam. 3 hours: 30 md. kiskadas, boedeen, 100 31: babakan, zamka, 9 ditto: ditto kiboda, ditto, 13 Liera Cigondang, kere soedien, 51 7 hours: 36, 3. pannumlang mingul, as maat, 6 35: Pamimbangkikoetra, kambaal, 12 zalapp katen ditto: no. Zoekarawa, 190 tambia 33: lebak pannimbang, Zanisa, 36 32: kijdang, morsade, 130 9 hours: 33, 1 nampeng nangraij, ingabij anga desraija, 152, 13 10 hours: 32, 3: manpeng angetang, zabionij, 5 zalek, 16 bodjong sionang, kepo, 10 onge Siawij Schampang, Gerij Geijnroedien Jalil kindoe kipadang tassoor rapia Jamaloedien, 1826 34: ditto soekasawa 8 hours: 34: ditto Clappa doed ditto bodjong garoet Zommangen 6 hours: 33: kiodang 30: Gantoengen, 14 Goemoera, 18 29: kadoepakes, 20 Tobagus Gens Kiaij aria was gadinata Ingabe Zalamarta ditto kiaijaria wargadinata ditto kassim ditto ingabe naija wid krama Kiaij aria zoena dilaga ditto ingabe Banda ditto Lamang Paliwarij Carried forward: 107212, 1233600, 835550, 73787 Brought forward: South: kiaij aria woogadinate, 1100, 15000, 1000, 6550 ditto: ditto, 800, 9100, 2500 ditto: ditto, 800, 2000, 92150 tabagus ackwat, 5860 Pangeran ghoesoema diradja, 65250 ditto kiaijaria zoera dilaga, 3600 ditto: ditto, 6000 maas schaake, 785 ditto kiaijaria zoeria dilaga, 18350 ditto ingabij doeta pradja, 200, 3154 ditto kiaijaria Zoezia dilaga, 5250 ditto: ditto, 700 Southeast: ditto, 600, 5250 6540, 75400 5000, 47700 300, 4400 300, 6000 5500 10000 240 6600 100 3500 5500 3100 2300 85000 Names of the Chiefs of the villages and campongs, Villages and Campongs, Heads: 2641, 85000, ditto, Slawangij, 6, 6, 20, 6, 3000 Year: 1765, July. Distance situated from Bantam. Names of the villages and campongs. Names of the Chiefs of the villages and campongs. Number of people they have under them. 12 hours: 30, 43. Paron se oedjaing, kiamos, 2944, 20 kadoa rangsang, 10 bodjong Manik, 10 Boek / batoor, 7 kimoendjang, radaen badaroedien, 92 Paroem panjang, Soera Loentjing 14 hours: 32, ditto Zeregnie, moekim 15 hours: 36, Priehang, adeng 29. kisantam, magel kiquiting, bangalij ditto, Jamaar kisalak, koutjara kimarak, India kadoe gobing, Zawa parakan bossie, bakier kiandam, zakiam Doeko, jaiba Loeurij Gogij, Saliman 13 hours: kibatoer, malidja kreo, Loera indra Poker Loera radja Gelij Jamaloedien Loeraa Padja Laksara sialipa warnidjo 2000 4000 15000 5800 3900 6500 10000 3500 87800 1700 1100 10000 25001 6000 2000 3500 3500 7500 3000 5000 4000 Direction or region they are situated in. Names of the Principal Chiefs residing at Bantam. Trees bearing fruit. Trees newly planted within six years. Trees that must be planted. Brought forward: 85000, 107212, 1233600, 46000, 2090, 2000, 2500, 4000 East: kiaijaria wang sadoeta ditto: resides at the Campong ditto: Pangerang Zoeria ditto: kiaij aria doeta dimangale ditto: ingabe astranato ditto: kiaij aria doeta dimangala, 800 ditto: Gahoor ditto: kiaijaria wang sadoet ditto: ditto Zoeta pranx ditto: Soera barang Gehoor ditto: loera karsa baija ditto: pangerang bantam ditto: ditto ditto: ditto machamet, 500 radeer Tom Soerattaija ditto: ingabe Samrang ditto: aboe ditto: ditto Zoedea ditto: ditto machamet ditto: ditto ditto ditto: ditto ditto Carried forward: 110602, 1381800 Heads: 2641, 4, 8, 5, Heads, ditto, wantij, 20, 5, 4, 22, 15, 10, 13, 4, 52, 0, 6, 32

Dutch transcription

30 Naamen der Hoofden 't getal inwatoort Naamen der Principa; boomen die boman die boomen die Arna hoever van 1765 Bantam Julij gelegen „boedeen 3 „ rur 30 „ md. kiskadas „zamka „ „ 31 „ babakan „ _:o „ „ „ „ C:o kiboda „kere soedien „ Liera Cigondang „ „ 7. „ 36 „ 3. pannumlang mingul „ as maat, „ „ „ „ 35 „ Pamimbangkikoetra:„ kambaal „ zalapp „katen „ „ „ „ n:o Zoekarawa „tambia „ „ „ „ 33„ „ lebak pannimbang„ Zanisa „ „ „ „ 32 „ kijdang „ morsade 9 „ 33„ l nampeng nangraij, in gabij anga desraija - „ 152 „ „ 10 „ 32„ §3: manpeng angetang „ zabionij „ zalek „ „ „ „ „ „ p„n bodjong sionang „kepo „ „ „ „ „ _„ onge „ „ „ „ „ „ „ Siawij Schampang „ Gerij „ Geijnroedien „ Jalil „ kindoe „ „ kipadang „ tassoor rapia „ Jamaloedien „ „ „ „ 34„ Cq. soekasawa „ „ 8 „ 34n Ca. Clappa doed „ „ „ „ „ „ C„ao bodjong garoet „ „ „ Zommangen „ „ 6 „ 33 l: kiodang „ „ „ „ 30 „ „ Gantoengen „ „ „„ „ „ Goemoera „ „ „ „ 29 „ „ kadoepakes „ 14 „ 18 „ 20 „ Tobagus Gens „ — _: Sicaij aria was gadinata „ „ _. ingabe- Zalamarta „ _:o kiaijaria wargadinata „ _: „ kassim „ _: „ ingale naija wid krama„ „ 2. kiaij aria zoena dilaga„ „ 2: „ ingabe Banda „ _: Lamang Paliwarij Transporteere 107212 1233600 100 9 „ 13. „ 51 6 12 190 36 „ 130 „ 13 5 i6 10„ 1826 Per transport Zuijden kiaij aria woogadinate - „ 1100 15000„ „ _o „ _:o cl: _o „ 800 9100„ „ _ „ _„ _. _: 800 2000„ „ — „ tabagus ackwat. „ „ pangeran ghoesoema diradja„ „ _. kiaijaria zoera dilaga „ _:o „ „ _„ _. „ : maas schaake„ „ _ „ kiaijaria zoeria- dilaga „ „ _„ ingabij doeta pradja „ _: „ kiaijaria Zoezia dilaga „ _„ „ „ _„ _„ „ „ Zuijdgost „ „ _„ _. „ :—: „ „ „ —„ —: Coppen volkeren die zij onder zig hebben in de goRyst of Streck ses jaaren nieuwge„ zij geec: le stoofden op Bantam vrugt dragen aangeplt zijn plant Moeten worden tueert residerende zijn 835550 73787 1000 6550 „ „ 2500 „ 92150 „ 5860 „ 65250: 3600„ 6000„ 785: „ 18350„ 200 „ 3154„ 5250 „ 700„ 600„ 5250„ 6540 „ 75400„ 5000: 47700 „ 300: 4400 „ 300„ 6000: 5500„ 10000„ 240 „ 6600„. 100.„ 3500„ 5500 3100„ 2300 „ 85000 Naam der hoofd van de negorijen Negorijen en en Campongs Campongs Coppen 2641 85000: „den„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Slawangij „ 6 „ 6:— „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 20„ 6: „ - „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 3000„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ - „ „ „ „ „ „ „ „ : „—. Anno hoe ver van Naamderhiesde Nog orijsen Namen der 't getol der volkeren die 1765 Bantam - - - - - - - - - - hoofden - van de Nago: „rijen en Campongs zij onder zig hebbe„ gelegen. Campongs. Julij 12 uur 30. 43. Paron se oedjaing „ 3: kiamos „ „ „ „ „ kadoa ra ngsang . „ „ „ „ 8: bodjong Manik „ „ „ „ Boek / batoor „ „ „ „ „ „ „ kimoendjang „ - „ „ „ „ „ „. Paroem panjang „ „ 14 „ „ 32„ w„o Zeregnie „ „ 15„ „ 36„ „ Priehang „ „ „ „ „ „ „ 29. kisantam „ „ „ „ „ „ kiquiting „ „ „ „ „ „ „ _. „ „ „ „ „ „ „ kisala k „ „ „ „ „ „ „ kimarak „ „ „ „ „ „ „ kadoe gobing „ „ „ „ „ „ „ parakan bossie „ „ „ kiandam „ „ „ „ Doeko „ „ „ „ „ „ „ Loeurij Gogij „ „ 13 „ „ „ „ kibatoer „ „ „ „ „ „ „ kreo 2944 20 „ — 10: 10 7 „ radaen badaroedien „ 92 „ Soera Loentjing „moekim „adeng „ magel „ bangalij „ Jamaar „ koutjara „ India „ Zawa „bakier „zakiam „jaiba „ Saliman „ malidja „ Loera indra „ Poker „ Loera-radja Gelij „ Jamaloedien „ „ Loeraa Padja Laksara„ „ sialipa „ warnidjo „ 2000 „ 4000: 15000: 5800„ 3900: 6500„ 10000 3500: 87800„ 1700: 1100: 10000„ 25001: 6000„ 2000; 3500: 3500: 7500: 3000: 5000: 4000 „ „ in wat oost Naamen der Principalen boomen die boomendien Boomen die vrugt in de songsto ses nieuw geplant hoofdtens op Bantam of stroek zij dragen jaren aangepz:„ moeten werden Resideerende gectuert zijn 85000 107212 „ 1233600 Pr. Transport 46000 2090„ 2000„ 2500„ 4000„ „ooster kiaijaria wang sadoeta „ _: resideert op de Campong „ _o „ Pangerang Zoeria „ _: kiaij aria doeta dimangale„ „ _o: jngabe astranato „ _o „ kiaij aria doeta dimangala „ 800„ „ _o Gahoor „ _o kiaijaria wang sadoet „ „ _o „ „ Zoeta pranx. „ „ _o Soera barang :Gehoor „ ce loera karsa baija „ „ pangerang bantam _ o „ _o _:o „ _o _o machamet „ 500 „ „ radeer Tom Soerattaija „ _o ingabe Samrang Transporteere 110602 „ 1381800 „ „ _o aboe „ _o _o Zoedea „ _o _. machamet, „ _o _. _: „ „ _o _:o _ . „ „ .Coppen „ 2641: 4 8 „ 5 Coppen den „ „ „ „ „„ „ „ „ „ „ „— „ „ „ „ „ „„ „ wantij „ „ „ „ „ 2o 5 4 „ 22 15 10 13 „ 4 „ 52 „ o „ 6 „ „ : „ „ - „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 32

NL-HaNA_1.04.02_3157_0134 view scan ↗

English

Names of the Chiefs, the number Year: How far from Names of the chief they have 2944: in what Names of the principal Trees that Trees that Trees that July situated Jolij zamier ingsang Loewij kiettang reekima Loewij Tombok Tarap Zida Kipamoela laendjing Dandeur kandoeng Janenia Tan bongrankong Gangale zoebrang kookenawannij Gembang wangsaloedien 36 indan Bantaan gaija banisa kindoer Gembang Zarana zalabanter wira soeta 37 village bombang And kadoegaling arida kamida Tjoeroeng karang wida Tjoelaeng kadoe-maoem Jalal, the 15th hour 36 P Dago Garolkgak 3/8 Zoldimanek Lebak Deroaf 17 kimingak pasier awij Heads 1700 1000 4500 3600 6000 300 1000 5000 3000 2000 15000 4000 2000 3800 2500 3600 2000 3500 3000 1600 1000 87800: in the last newly planted bear fruit six years planted must be 1381800 110602 Carried forward Eastern Ingabij jassaar boenkoes and Tobagus kendang Pangerang machamet Tobagus doela ingabe zalle DSig Fohij Tommegon kannet jongabe doeta Radja Pangerang machamet and andalij raden Tom zoeka laija, ingabe doeta Randja and hoepon Tobagus mach moet urij kendang raden- aboekalim Southeast Pangerang ragij kiaij aria wargantakea Carried forward 111083: 1455700 181 natta diradja E situated east or direction they are: Chiefs in Bantam Residing 4 9 Heads peoples of the Negorijs that they under and Kampongs Kampongs 1765 Bantam Negorijs and 3110 96900: 16 18 6 3 41 4 6 3 6. 3 8 3 4 11 15 5 6. 2 2 6 12 7 are 20000 1500 2100 2000: 1 34 56 Tobagus Caunang Year: How far from July situated Iawa 37 Cq: noengoel kihole rakeba kinimj loeraussien kadoelahoor kabier nan gulang Det Loewidgero kamia brenhof kassida joidien kiparij abdoel kassaar boenaar bakier Gaij barom benoijl telij Zindangwannij Zadera 19 38 village Zommang in the district Zail kirihan wansadinata Pannoengangen wangsaderadja 39 village Zommang on the river Jakier hennia O. lada Camal malangnevia wan sarana 4 41 hill/forest oraboen cq. gradok zako Tobagus bantam Heads 3446 21 40 Zadgra antjoe 12 110. 102 6 2000: Carried forward 111083 1620300 99800 900 1000 1000 96900 1453700 2000 1500 3000 3500 1000 1500 2000 2000 2000 2000 12000 3000 6000 53000 51000 1000 2000 3600 2000 3000: 3500: in what east Names of the Principal Trees that Trees that in Trees that or direction they Chiefs, residing bear fruit, the last six years must newly be situated are: in Bantam planted are: planted Carried forward 111083 Southeast, Tobagus indien Ingabe boud Tobagus abdul ingabe astranata. Tobagus Zaka raden gesij Tom: soeralaija aboe kalim ratu zitij raden gerij Tommegom zoera dikarsa Tobagus Zaka Easterly: Tommagon zoeradipa Raden touw Zoeralaija Pangerang natta baija Tommegom Zoeradipa; Pangerang raka Tobagus Papoelo raden Tom: zoeralaija ingabe astranota Names of the Chiefs the number peoples of the Negorijs that they have and Kampongs Heads 3110 Names of the chief Kampongs 1765 Bantam Negorijs, and the 18th hour 20 1 22 1 7 4 9 4 24 4. 4 6 6 4 3 4 3 7 6. 3 4 38 the 22nd hour 41 Kampong zoezoek Masdij 23. 36 — 82: Thaloeng boengaar radjam- Disprana 56 Kampong: pangelang Jumij boelang loera wan Pa dijnana 20 32. 83: Genteng Kampong Loewij papaan Zalik dita Joeue kanang Bodjong Joeut 24 26 Gesana-rankasbetoere Maas soenting zaliedien Kampong: Kikadoen baijer kaleij Moke Ligiet Bantaar pampang schangoangen Nalij awe babij Jawinala 39. transit keong Kampong: Zalanarij Zamier Batoer rambang kaisa Galwor 35 18 hill/ Collelet Ladig Zonida cl: kikapas kigoro ra boedien 3. 111083 1686800 500 2000 1500 4000 2000 2000 Tobagus udien Tommegom Hamet Raden hoesoema winata and Pangerang amaat Tobagus Mama abdoel East- east Pangerang hoeselemade ingabe doela detissena and Raden aboekalim ingabe astra natoe 5 and boekoes Paliwarij 1 village: maaslannang 3 in what Names of the principal Trees that Trees that in the Trees that east or last six must newly be fruit direction Chiefs in Bantam years planted. they are Residing bear planted are situated 99800. 1620 300 111083 Carried forward Eastern Raden ingabe aboekalim ingabe kandoeng Loeratanda moeijta Raden aboe kalim 1500 5000 3000 15000 10000 3500 5500 2500 6000 5000 1500 2000 2000 2000 1500 1765 from Bantam Negorijs and Chiefs of the peoples that they Negorijs and July situated Kampongs under them have Kampongs Heads 3446. Year: How far Names of the Chief Names of the The number of Heads 3579, Carried forward 99800 12 10 3 4 4 3 4 4 8 4 4 2000 5 10 7 3 6 10

Dutch transcription

Naamen der Hoofden 't getae Anno hoever van Naamen der hoofd zig hebbe„ 2944: in wat Naamen der principale Boomen die boomen die boomen die Julij geleegen „ Jolij „ zamier „ingsang „ „ Loewij kiettang „ reekima „ „ Loewij Tombok „ Tarap „ Zida „ „ Kipamoela „laendjing „ „ Dandeur „ kandoeng „ Janenia „ „ Tan bongrankong: „ Gangale „zoebrang „ „ kookenawannij „ Gembang „wangsaloedien 36 „ _„ „ indan „ „ Bantaan gaija - „ banisa „kindoer „ „ Gembang „Zarana „ „ zalabanter „wira soeta 37 n:bo: bombang „ En kadoegaling „ arida „ kamida „ „ „ „ „ Tjoeroeng karang „ wida „ „ „ „ Tjoelaeng „ „ „ „ „ kadoe-maoem „ Jalal, den 15„ uur 36„ P„ Dago „ „ „ „ „ Garolkgak „ „ „ 3/8 „ Zoldimanek „ „ „ „ „ Lebak „ „ „ „ „ Deroaf „ 17 „ „ „ kimingak „ „ „ „ „ pasier awij Coppen 1700 „ 1000„ 4500 „ 3600„ 6000„ 300„ 1000 „ 5000. „ 3000„ 2000„ 15000„ 4000„ 2000„ 3800„ 2500; 3600 2000 3500„ „ 3000 „ 1600 „ „ 1000„ 87800: in de jongste nieuw geplant vrugt ses jaaren dragen aangep:t zijn moeten werden 1381800 110602 Per Transpr ooster Jngabij jassaar _. boenkoes e: Tobagus kendang _o pangeromng machamet .Tobagus doela _: ingabe zalle DSig Fohij _. Tommegon kannet„ _. jongabe doeta Radja. _:o pangerang machamet„ en andalij e„ radeen Tom zoeka laija, _„o ingabo: doeta Randja c. hoepon —. Tobagus mach moet _. _. urij _ _: kendang _o radeen- aboekalim Zuijdoost pangerang ragij kiaij aria wargantakea Transporteere 111083: 1455700 _o _, _. „ 181„ _: _:o natta diradja E „citueert oostofstreek zij ge: hoofden op Bantam Resideerende „ 4 „ 9 Coppen volkeren van de Negorijen die zij onder en Campongs Campongs 1765 Bantam „ Nogorijen en 3110 96900: „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 16 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 18 „ „ „ „ „ „ 6 „ 3 „ 41 „ 4 6 „ 3 „ 6. „ 3 „ 8 „ 3 „ 4 „ 11 „ 15 „ 5 „ 6. „ 2 „ 2 „ 6 „ 12 „ 7 — zijn „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 20000 1500 2100 : „ „ : - „ 2000: 1 34 56 Tobagus Caunang Anno hoevervan Julij gelegen „ Iawa 37„ Cq: noengoel „ „ kihole „ rakeba „ „ kinimj „loeraussien „ „ kadoelahoor „kabier „ „ nan gulang „ Det „ „ Loewidgero „kamia „ „ brenhof „kassida „joidien „ „ kiparij „ abdoel kassaar „ „ boenaar „ bakier „ „ Gaij „ „ barom benoijl „ telij „ „ Zindangwannij„ Zadera „ 19 „ 38 „ n9 Zommang in't gebegten Zail „ „ „ „ 9. kirihan „ wansadinata „ „ Pannoengangen „ wangsaderadja 39 „ ng: Zommangaan t rivies „ Jakier „hennia „ O. lada „ Camal „ „ malangnevia „ wan sarana 4 41 „ boek /waga „ oraboen „ cq. gradok „zako Tobagus bantam oppen 3446 „ 21 „ 40 „ „ Zadgra : „ antjoe „ 12 „ 110. „ 102 6 2000: Transporteere „ 111083 „ 1620300 99800 900 1000 1000 96900 1453700 2000 „ 1500 „ 3000„ 3500 „ 1000„ 1500„ 2000 „ 2000 „ 2000„ 2000„ 12000„ 3000 „ 6000„ 53000 „ 51000„ 1000„ 2000 „ 3600„ 2000 „ 3000: 3500:„ in wat oost Naamen dez Rin„ Boomen die Boomen die in boomen die of streck zij „cipale hoofden, vrugt dra, de jongste ses jaren nieuwgeplt: gectuertzij: op Bantam residern, gen aangep:t zijn moeten werden Pr: Transp 111083„ Luijdoost, Tobagus indien _. Jngabe boud _: Tobaqus abdul _. . ingabe astranata. „ _: Tobagus Zaka _: radeen gesij _o _. Tom: soeralaija„ _: _: aboe kalim „ e. ratu zitij _: radeen gerij _. Tommegom zoera dikarsa„ . -. Tobagus Zaka Oosterl: Tommagon zoeradipa„ _o: Radeen touw Zoeralaija „ _. Pangerang natta baija „ Tommegom Zoeradipa; _:o Pangorang raka _„o Tobagus Papoelo _o radeen Tom: zoeralaija „ _ o ingabe astranota „ Naamen der Hoofden 'tgetal. volkeren van de Nogorijen die zij 100ben en Campongs Coppen „ 3110 Naamen der hoofd Campongs 1765 Bamtarn negorijen, en den 18 uur „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 20 „ „ „ „ 1 „ „ „ 22 „ „ „ „ „ „ „ 1 „ „ 7 „ 4 9 4 „ „ „ 24 „ 4. 4 „ 6 „ 6 „ 4 „ 3 „ 4 „ 3 7 „ „ 6. „ 3 „ 4 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ o _: _o „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 38 den 22 uur 41 C„s zoezoek Masdij „ 23. 36 — 82: Thaloeng boengaar radjam- Disprana „ „ 56 C: pangelang Jumij „ „ „ „ boelang loera wan Pa dijnana 2o „ „ 32. 83: Genteng „ „ „ C. Loewij papaan Zalik dita „Joeue kanang „ „ Bodjong Joeut „ 24 26 „ Gesana-rankasbetoere Maas soenting zaliedien „ G. Kikadoen baijer „ „ kaleij Moke Ligiet „ Bantaar pampang „ schangoangen Nalij „ „ awe babij Jawinala „ 39. translart keong „ G: Zalanarij Zamier „ „ Batoer rambang kaisa Galwor „ 35 18 boek/ Collelet Ladig Zonida _: cl: „ „ „ kikapas „ „ „ „ kigoro ra boedien 3. 111083 1686800 500 2000 1500 4000 2000 2000 e„ Tobagus udien _l: Tommegom Hamet _: Radeen hoesoema winata —. _ „ _„ —. _o _„ _. —. en pangerangamaat _„ Tobagus Mama :„ _ abdoel oostoo 0st pangerang hoeselemade _o„ ingabe doela detissena en Radeenaboekalim e ingabe astra natoe „ 5 l: boekoes Paliwarij 1 c: maaslannang —: —: —: —: 3 in wat Namen der principale Boomen die boomendie in de boomen die de jongst ses oost of nieuw geplt: vrugt jaaren aan„ streek Hoofden op Bantam dragen geplant zijn moeten werden. zij geci¬ Residerende ttueert zijn 99800. 1620 300 111083 Per Transpt. ooster Radeen ingabe _o . aboekalim —l: ingabe kandoeng _: Loeratanda moeijta _ Radeen aboe kalim c: —. — 1500 5000 3000 15000 10'000 3500 5500 2500 6000 5000 1500 2000 2000 2000 1500 1765 van Hoartam Negorijen en Hoofden van de volkeren die zy Negorijen en Julij geleegen Campongs onder Zig hebben Campongs Coppen 3446. Anno hoever Naamen der Hoofd Naamandar 't getalder Copper 3579, Transpt. 99800 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ _: _: „ - „ „ „ „ 12 10 3 4 4 3 4 4 8 4 4 „c e„c„ l: 2000 5 10 7 3 6 10

NL-HaNA_1.04.02_3157_0137 view scan ↗

English

45 Overview of names of the heads, names of the negorijen and the number of people that they have under them, 1765 Bantam, negorijen and kampongs situated, heads, kakier: July 25, 18 hours: Ckle woet, Akram, Zalida. July 26, 8, Negorij Partisoina, Tin Zoera dekarsa, kasimat. 6, 8, Ligading, 9, Tana, 38, boer haan. 7, 9, kirome, 26. 10, Zerang Kesintoee Goelang, 3739, roembloet, apoen. These are the pepper gardens that were in existence in the realm of Bantam, of which the increase and decrease since the past year has been respectfully demonstrated. I hereby trust to have complied with Your Right Honourable's esteemed intentions, and remain with respect, Your Right Honourable, commanding Lord, your humble and obliged servant. Was signed: Joh. Benjamin Kochs. In the margin: Bantam, the 10th of August 1765. And underneath: Note: the letters N. and C. that stand before the names of the negorijen and kampongs are placed to distinguish the main negorijen from the hamlets or kampongs, as well as the name of Boekit, since these are not permanent negorijen or kampongs. Pangerang Amat: 4500, 3000, 1000. were found and are still to be planted there. Names of the principal heads residing on Bantam, place or region situated, trees that bear fruit, trees that were planted in the last six years, trees that must be newly planted: Brought forward: 111083; 1606800; 99800. Tobagus Ariep: 2000. Maas Mama: 2000. Tatoe Wadong: 500. and resides at Bankalok: 30000. Sister: Kiaijaria Wargadinata: 4000; 16800. 20800; 15600. Sum: 1175083; 1774500; 308300. 3579; 4; 4; 3; 50; 30. Appendix Past year, the fruit-bearing trees were: 1595751. The most recently planted of 6 years: 9840. 5 years: 23500. 4 years: 86600. 3 years: 167109. 2 years. Newly planted, 1 year: 731081. Which still must be planted: 108300. Sum: 1774500. Current year, the fruit-bearing trees are: 115083. The most recently planted of 6 years: 9840. 5 years: 23500. 4 years: 86600. 3 years: 167109. 2 years. Again newly planted, marked with: 756370; 1774500. Those still to be planted: 108300. Otherwise: Current year, the fruit-bearing trees being: 115083. Past year, the same were only: 80723. Now more: 34360. Current year, the most recently planted trees are: 1774500. To which is added the increase of the fruit-bearing trees since the past year: 34360. Amounting together to: 1808860. In the past year, the most recently planted trees were only: 1052490. Now more: 756570. Sum: 1997083. In the following negorijen and kampongs, more was planted in the current year than was ordered of them: Negorij Bankalok: 10000. Tjeloera: 1700. Kampong Schangvang: 1000. Moeliaijo: 1260. Kadoepandak: 1300. Kipadang: 16300. Bodjong: 850. Tjerita: 250. 4 new kampongs under Priehang. Oombang. In the year 1760/1761, I and the Kiai Loeria de Laga ordered to plant in the uplands: 1487451. Of which in the past year were found: 731081. Current year: 756370. Thus still lacking to be planted: 108300. In these following negorijen and kampongs, the increase of fruit-bearing trees was found as aforementioned: Negorij Lowok: 2000. Bodjong Merang: 1400. Boekit Kinanka: 77600; 11800. Negorij Tjeloera: 12400. Kikoele Parakantelan: 23500. Kadoepandak: 86600. Mampeng Nangrang: 167109. Pannimbang Moengue: 731081; 1052490. Kikoetra: 864670. Kigading: 1997883. 115083; 80723. Tjezingen: 1008; 7800; 3000; 1500; 3000; 12000; 9500; 26400; 4000; 1000; 3500. 119 Checked Blaaukamer In these following negorijen and kampongs, less was found in the current year than was ordered of them, arising from the fact that a portion of the people has deceased: Kampong Karang Omjaar under the Negorij Ramponeses: 3600. Negorij Lowok: 1500. Bodjong Merang: 1800. Kampong Soera Getij: 4000. Boekit Kmonia: 10700. Kamassan: 5000. Kinanka: 3800. Koue Anamis: 900. Kampong Kadoepandak under the Negorij Bodjong Onge: 1150. Panimbang Moengul: 1400. Kiekoetra: 1080. Bodjong Koneng: 2000. Bodjong Onge: 2850. Kiawij Schampang: 4500. Negorij Gentoengen: 2500. Kadoepakis: 9000. Slawangij under Paronkoedjong: 800. Priehang: 4500. Negorij Genteng: 1900. Rankas Heong: 5100. Boekit Collelet: 500. Negorij Zoerang Kisintoel: 3650. So that this deficit mutually amounts to: 1850; 3500. The ngabehis Wira Disraija and Doeta Pradja have again arrested 20 heads, 2 mandoers, and 14 commoners and brought them to Bantam to the Sultan, as they refuse to attend to the pepper cultivation; who now must work on the King's public works for their punishment on water and rice until further orders from the Sultan. In the places through which I passed, neither nutmeg nor coffee trees were to be found any longer, but in the negorijen to be mentioned hereafter, the following Wetangers, or subjects belonging to the Honourable Company, were encountered, namely: In the Negorij Mampeng Angestan under the head Zoeta: 7 Wetangers. In the same, Nangrang: 6 persons. In the same, Kadoe Pandak: 4 persons. Totaling the number of 17 Wetangers belonging under the head Zoda, attending to the pepper cultivation. In the Negorij Zerang Kisintoel, the head Lina Disprana with 6 persons have planted 3000 pepper trees on Pulau Marak. Was signed: Joh. Benjamin Kochs. 10000; 77600.

Dutch transcription

45 Mino hoever van Naamen der Hoofd Naamender 't getal Hoofden van de der vollieren 1765 bantam Negorijen en Negorijen en die zij onder Campongs zig hebben Julij geleegen Campongs Coppen kakier den 25 uur 18 Ckle woet Akram Zalida „ 26 8 n9: Partisoina - Tin Zoera dekarsa kasimat „ rng 6 8 „ Ligading 9 Tana „ „ „ „ : 38. boer haan „ 7 9 „ kirome ƒ 26 „ „ 10 „ Zerang Kesintoee Goelang - 3739 „ „ „ „ roembloet „ „ „ „ apoen Dit zijn de peeper thuijnen, die in 't bantamse rijk in waaren weesen waar van egter gemeld de meerder en minderheid zedert A=o „baare g'Eerde intentie te hebben voldaan en verblijve E: agtbaren ondanigen en ver schuldigden dienaar den 10:' aug:s 1765 /, en daar onder / NB: de Letters van N9. en zijn gesteld, om de hoofd negorijen van de gehugten Boekib terwijl 't geene vaste negorijen of Campongs zijn¬ e„ pangerang amat e. _. _ zijn bevonden en aldaar nog staan aangeplant te worden passato eerbiedig aangetoond is hier mede vertrouwe aan uE Agt„ met respect /onderstont/ E: Agtbaaren gebiedenden Heer (lager / uw (was getekent/ Joh: Benjamin kochs /in margine / Bantam Co. die voor die na men der negorijen en Campongs staan of Campons't onderscheiden, als meede de naam van 4500 3000 1000 mwat, Naamen der Proncipale boomendie boomen die in boomendie Hoofden op Bantam vrugt de jongste ses nieuw gept oort of streek zij jaaren Resideerende dragen aangeplt zyn moeten werden gecitueert 99800 Pr. Transpt. 111083 1606800 2000 „ ot od d Tobagus ariep 2000 : maas Mama 500 e„ tatoe wadong 30000 1 en resideert op bankalok 16800 toester: kiaijaria wargadinata 4000 „ „ 20800 15600 Somma 1: 17: 5083 „ 1774500 „ 308300 „ zijn _0. „ „ o. 3579 4 4 3 50 30 „ „ Appendix 1595751 A:o passato waaren die vrugt dragende boom en„ „de jongst geplante van 6 jaaren „ c. —: „ 5 _:o „ _. co, „ 4 —: _o _ „ 3 —. _. cl „ 2 l: „ Nieuw aangeplante „ 1 —. die nog moeten geplant worden somma Ao stanti zijn de vrugt dragende boomen 9840 „ de jongst geplante van 6. jaaren 23500 „ _o _. „ 5 _: 86600 „ _:o _o „ 4 _: 167109 „ _o _o „ 3 _: 731081 „weder nieuw aangeplante beteekent met „ 756370 1774500 108300 Die nog aan te planten „ „ _o „ 2 _: Anders 115083 A:o stanti zijnde vrugt dragende boomen „ passato waaren d _o _ maar: 80723 34360 Thansmeerder 1774500 Aastanti zijn die jongst geplente boomen 34360. waar nog bij voege de meerderheid der vrugt dragende bomen zed:s A.o p:o Bedragende te samen 1808860 1052490 Jn a:o pass:o waaren de jorgste geplante boomen maar Thans meerder 756570. Somma 1997083 op deese ondervolgende Negorijen en Cam¬ „pongs is in a:o stanti meerder geplant als haar luijden is g'ordonneerd N9: bankalok „ Tjeloera 6 _. C9. Schangvang „ moeliaijo 29. kadoepandak „ kipadang „ bodjong „ T Jerita 4 nieuwe Campongs onder priehang —: „ Oombang 10000: 1700 1000 1260 1300 16300 850 250 1487451 in 't jaar 1760/9 is door mij en den Kiaij Loeria de la „ga in de bovenlanden g'ordonneert aan te planten waar van in A„o passato bevonden 731081 „ „ Stants 756370 „ dus nog manqueerende aan te planten 108300 op deeze ondervolgende negorijen en Cam¬ „pongs is de meerderheid der vrugt dra„ „gende boomen bevonden al vooren gesegt N9: lowok „ bodjang merang boek kinanka Ng. Tjeloera 9. kikoele Parakantelan 29. kadoepandak „ mampeng nangrang „ pannimbang moengue _„ kikoetra - kigading 2000. 1400 77600 11800 „ 12400 23500 86600 167109 731081 „ 1052490 864670 1997883 115083 „ „ „ 80723 „ „Tjezingen 1008 7800. 3000 1500 3000 12000 9500 26400 4000„ 1000 :3500 119 Nagezien Blaaukamer op deze onder volgende negorijen en Campongs is in a:o stanti minder bevonden als haar Luijden is g'ordonneert spruijtende dat een gedeelte van de volkeren zij overleden C9. karang omjaar onder d' n9. ramponeses N:r Lowok „ Bodjong merang Ca Soera getij boek 1 kmonia „ kamassan „ kinanka „ koue anamis C9: kadoepandak onder d' No. bod Jong onge= 89. panimbang moengul _. kiekoetra „ bodjong koneng „ bodjong onge „ kiawij schampang N. o g: Gentoengen „ kadoepakis „ slawangij onder paronkoedjong „ priehang Ng. Genteng „rankas heong boek / Collelet N„o Zoerang Kisintoel zoodat deeze minderheid met malkanderen verhoenen 3600 1500 1800 4000 10700 5000 3800 900 1150 1400 1080 2000 2850 4500 2500 9000 800 4500 1900 5100 500 3650 1850 3500 de ongabijs wira disraija en doeta pradja hebben weder 20 hoofden, 2 mondoers en 14 gemeene in arrest genomen en na Bantam overgebragt aan den sulthan die zij de peeper Culture niet willen behertigen de welke thans aan 's konings gemeene werken, tot hunne straffe moeten arbeijden bij water en rijst tot nader ordre van den Zulthan Ter plaatsen daar ik gepasseert ben zijn zo min noote muscaat als Coffij boomen meer te vinden geweest maar op de na te meldene Negorijen, de volgende wetangers of s. E: Comp:s onderhorige aangetroffen als. op de nE, man peng angestan onder 't hooft zoeta 7 toetangers „ „ „ _o nangrang 6 Coppen „ „ „ kadoe pandak 4 Coppen E in 't getal 17 wetangers hooren onder 't Hoofd Zoda bezienden zij den peper teelt. op de ng: Zerang kisntoel het hoofd Lina disprana Met 6 Coppen hebben op P. Marak 3000 p:s boomen aangeplant (was getekend) Joh: benjamin, koehs. - 10000 77600 vSlnge ince

NL-HaNA_1.04.02_3157_0149 view scan ↗

English

45 folio 17 Right Honorable, Highly Esteemed, Severe, Sovereign Lord, and Honorable Lord: In the recently concluded financial year of Anno 1764/5, the charges of Bantam and Lampongs summed to ƒ 81260:15:— whereof Bantam for its share on the general account has been settled at ƒ 73247:3:8 and Lampong Toulang Bauwang ƒ 5284:13:8 ditto Samanka ƒ 2728:18:— The total charges amount to ƒ 81260:15:— Thus having briefly set down the state of the charges in general, we shall in all submission consider each charge item on its own, and confront the same against the allocation in the memorandum of retrenchment and first deduct that which is booked on the account of salaries, because those do not belong under the household charges. The charges of this Commandment having then amounted to ƒ 81260:15:— whereof on salaries, here and in the Lampongs, have been booked ƒ 23542:10:— Remains for the household charges ƒ 57718:5:— and ought according to its allocation to have amounted to only ƒ 25672:12:— So that the amount above the allocation is ƒ 32045:13:— of which excess we respectfully proceed to give Your Right Honorables sufficient reason, and shall first set down which charges were entirely beyond its allocation, and yet unavoidable, which we shall respectfully demonstrate in its place, being: To His Right Honorable the Right Honorable, Highly Esteemed, Severe, Sovereign Lord Petrus Albertus van der Parra Governor General together with the Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, namely: Extraordinary 217 folio Extraordinary Expenses. Brought forward ƒ 8896:16:8 ƒ 296:14:8 comes as above ƒ 1674:18 one finds in the mentioned memorandum nothing for this account, but since ƒ 200:—:— was granted for gunpowder, we credit this to the benefit of this account, as the same has its main origin in the expended gunpowder, which in this year has amounted to the debit of this account, ƒ 482:10:— to which we add that which was supplied to the cruising penjallings and vessels ƒ 189:8:— disbursed in cash to the Assistant Koehl for three journeys made to the uplands ƒ 148:16:— So that the extraordinary expenses amount to ƒ 1120:14:— so that in this year one required ƒ 282:10:— more of that powder than was allocated for it, and the necessary use of which we have repeatedly pointed out in our books, respectfully trusting Your Right Honorables will be pleased to view this excess favorably, as it has been unavoidable, as appears from specific indications in the specification book. Lampong Toulang Bauwang has written off to the debit of this account, both in cash and provisions, ƒ 511:6:— which was disbursed to various Lampongers for the launching of the country's boat, as well as for the inspection made in the pepper gardens, both for rent of vessels and: Lampong Samanka has booked to the debit of this account ƒ 39:18:— which was disbursed, both in cash and provisions, to the Tanjongpour shell crew. ƒ 511:6:— crew. ƒ 1120:14:— at Lampong Toulang Bauwang here at Bantam. ditto Samanka ƒ 39:18:— allocated And amount more than less than Extraordinary supply to the King of Bantam the delivery of some cloth at the request of the King brings forth this account Chaloups and vessels Expenses, in the aforementioned memorandum nothing is set down for the maintenance of boats and skiffs, but the necessity of those two keels also requires that the same be provided with what is necessary, the more so because the country's boat must go to Lampong twice annually, and often returns in a very pitiful condition. Account of Fortification whereof at Bantam ƒ 7940:2:8 at Lampong Toulang Bauwang 156:14:— Comes as above ƒ 8096:16:8 This account arises solely with the further completion of the River Point, and the curtain, and repairing the powder magazines, and the Resident at Lampong Toulang Bauwang had to make a small repair to the little fort Valkenoog of the utmost necessity. Having thus considered the charges beyond the allocation, we must now make a beginning with the allocated charges. Ration costs of the Garrison 15682:—:— 16598:10:8 916:10:8 this excess arises solely from a greater number of servants above its allocation. Garrison Expenses beyond the gunpowder ƒ 3124:12:— ƒ 12246:14:— ƒ 8922:2:— are allocated, Costs, wax candles ƒ 207:—:— ƒ 253:18:— Coconut Oil ƒ 612:—:— ƒ 856:16:— which carried forward ƒ 819:—:— ƒ 1110:14:— Carry forward ƒ 19006:14:— ƒ 40139:4:— ƒ 21132:12:— ƒ ƒ 200: ƒ 1671:18:— ƒ 1671:18: Carry forward ƒ 1503:3:— ƒ 1503:3:— allocated And amount more than less than allocated is allocated is: this year ƒ 200:—:— ƒ 1671:18:— ƒ 1671:18: at folio 21 ƒ 200 ƒ 1671:18:— ƒ 1671:18: at this year allocated is allocated is 22:2:— 22:2:—

Dutch transcription

origineel 45 fo. 17 Hoog Edelen, Groot Agtbaren Gestrengen wijdge„ „biedenden Heere, en wel Edelen Heere: Jn het Jongste afgelegde boekjaar van A=o 176 4/5, hebben de Lasten van Bantam, en Lampongs gesommeerd ƒ 81260:15:— waer van Bantam voor zijn aendeel op ƒ 73247„3„8„ het Generael vereevent is met en Lampong Poulang Bauwang „ 5284„13„8„ „ _„o samanka „ 272 8„ 18„—„ De gesamentlijke Lasten bedragen ƒ 81260„15„-„ Dus kortelijk hebbende ter neder gesteld, den staat der Lasten in 't algemeen, soo sullen wij in alle onderdanigheijd, ieder Last post op sig selven beschouwen, en deselven Confronteeren Tegens de bepaling bij de memorie van menagie en Eerstelijk af„ „trecken, het geene op Reekening van soldijen geboekt is, wijl die onder de huijshoudendlijke Lasten niet gehooren. Hebbende dan de Lasten van die Commandement bedragen ƒ 81260„15„-„ waer van op zoldijen, hier en op de Lampongs zijn geboekt „ 23542„10„—„ Blijft voor de huijshoudendlijke Lasten ƒ 57718„5„-„ en moesten volgens dies bepaling maar Bedragen „ 25672„12„—„ Zoo dat 't bedragen boven de bepaling is ƒ 32045„13„-„ van welke meerderheijd wij Eerbiedig verloopen uw: Hoog Edelheedens voldoende reden te geven, en zullen eerst ter nederstellen, welke Lasten in 't geheel buij„ „ten dies bepaling, en egter onvermijdelijk, op zijn Plaats Eerbiedig zullen aentoonen, alsdaar zijn. Aan zijn Hoog Edelheijt den Hoog Edelen Groot Agtbaren Gestren„ „gen wijdgebieden den Heere Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generael benevens de wel Edelen Heeren Raaden van Needer¬ „lands Jndia Namentlijk Extra„ 217 fs Extra ordinaire Ongelden. Per Transport „ 8896:16: 8: 296:14: 8: koms als boven ƒ 1674„18 men vind bij melmelde memorie niets voor deese Reekening maar vermits ƒ200:—:— voor buskruijs werd toegestaen, soo brengen zulks ten goede deser Reekening, alsoo deselve zijn grootte oorsprong heeft uijt het verschoten Boeskruijt, het welke in dit Jaar ten Lasten deeser heeft bedragen, ƒ 482: 10„— waer bij voegen het verstreckte op de Kruijn „sende Pandjallingen en vaarthuijgen „ 189„ 8„— in Contant uijtgereijkt aen den Adsistend Koehl voor drie gedaene Reijse na d' bovenlanden „ 148:16:— Soo dat de Extra ond„s ongelden bedragen ƒ 1120:14:— soo dat men in dit Jaar ƒ 282:10:— aen daa Poeder meerder heeft benodigd gehad, als daar voor bepaeld is, en waer van wij het noodsakelijk gebruijk bij onse boeken telkens hebben aengeweesen, Insterende Eerbiedig Uw: Hoog Edelens, dese meerder„ „heijd, dit meel gunstiglijk zullen gelieven in te Sien, alsoo het onvermijdelijk geweest is, blijkens specificque aen¬ „wijsing in het specificatie boek. Lamp: Toul: bauwang, heeft ten lasten deser Reekening afgeschreven, soo in Con„ „tanten als provisien ƒ511: 6: 't welk is af„ „gegeven, aen diverse Lamponders voor 't boven werpen van de Lands booth, mitsg„s voor de gedaene visite in de Peeper thuijnen soo voor huur van vaarthuijgen als: Lamp: samanka heeft ten Lasten deser Reekening geboekt ƒ 39:18„— 't welk is uijt gerijkt, soo in Contanten als provisien, aen de tenjongpour d' schulp: — „ 511„ 6„— manschappen. ƒ 1120„14- op Lamp: Toulang Bauwang alhier op Bantam. „ _:o samanka „ 39:18:— bepaelt En bedragen meerder alse mindar dl Extra ordinaire verstrekking aen den Koning van Bantam het afgeven op versoek des konings van Eenig Lond brengt dese Reekening ten voorscheijn Chaloupen en vaarth=n Ongelden, bij meer melde memorie staat voor onderhout van bootzen schuijt niets gesteld, maar de nood„ „sakelijkheijd van die beijde Kielen, verEijschen, ook dat deselve, van het nodige voorsien wor„ den, te meer daar de Lands booth 's Jaarlijks twee mael na Lampong moet, en veeltijds seer deerlijk gesteld te rug komt. Reekening van Fortificatie waer van tot Bantam ƒ7940:2:8 tot Lamp: Poul: Bauwang 156:14:— Koms als boven ƒ8096:16:8 Dese Reekening komt Enelijk voort, met het verder roltoijen van de Rivier Punt, en de gar„ „dijn, en 't repareren der Kruijs Kelders, en de Re„ „sident op Lamp: toul: Bauwang heeft Eene Kleene Reparatie aen 't fortje valkenoog ten uijtterste noodig moeten doen. Dus hebbende beschouwt de Lasten buijten de bepaling, soo moeten nu Eer begier mae„ „ken, met de bepaelde Lasten. slondkosten van 't Guarnisoen 15682: — —„ 16598:10: 8„ 916:10:8: dese merderheijd komt Eenelijk voort door een grooter aental van diene boven dies bedaeling. Guarnisoens Ongelden buijten 't busken „ 3124:12:—„ 12246:14:—„ 8922: 2: — zijn bepaelt, Kosten, waxkaarsen ƒ 207:—: — ƒ 253:18:— Clappus Olij. „ 612„ — — ƒ856: 16: — die voordragt ƒ 819: —: — ƒ10:14:— Transporteere ƒ19006:14:— ƒ 40139: 4:—ƒ21132: 12:—ƒ ƒ 200: ƒ 167:18: — ƒ 1671:18: Transporteere „ 1503„ 3:„– „ 1503„ 3. „ bepaelt En bedragen meerder als minder als bepaeld is bepaeld is: dit Jaar ƒ 200: —. — ƒ 1671:18: — ƒ 1671: 18: -„—„ - op fo. 2.1 ƒ 200„ ƒ 1671:18:— ƒ 16711:18: op dit Jaar bepaelt is bepaelt is 22 2 „ 22: 2. — „

NL-HaNA_1.04.02_3157_0151 view scan ↗

English

419 folio verso Brought forward ƒ 19006:12:— ƒ 10139:4:— ƒ 21132:12:— ƒ —:— writing materials Brought forward ƒ 200:—:— ƒ 298:13:— ƒ 500:—:— ƒ 2970:1:— ƒ 1305:12:— ƒ 1305:12:— for Emoluments the fixed amount of the totals ƒ 3124:12 ƒ 7372:13:— now deducted ƒ 3124:12:— Differs on these six Accounts ƒ 4248:12 The greater amount for wax candles arises from the higher charging, and the Coconut Oil because some jugs more were permitted than was stipulated in the allocation set for it; the armory has a greater amount of ƒ 1387:13:—; of this, one had to write off ƒ 1037:18:8 for unserviceable weapons etc. that were sent to the headquarters, for the reason that they were entirely unserviceable and could not be repaired. The excess of Material and Equipment goods arises from the multitude of small items that run under this Account and are unavoidable in the daily housekeeping, as we have already specifically pointed out several times in our previous Confrontations, and insisting very respectfully that Your High Nobilities may favorably please to see this excess. However, the Garrison expenses have a rather larger outlay, as we shall make known below, being the following: Gunner's tools written off ƒ 83:17:— Timber works ƒ 635:18:— Craftsmen's tools ƒ 557:13:8 Butler's necessities Material and Equipment Goods the armory, including the Match ƒ 300:—:— ƒ 1687:13:— Carried forward ƒ 19006:12:— ƒ 4139:4:— ƒ 2132:12:— ƒ —:— which carry forward ƒ 1383:9:8 which ƒ 12376:14:— are the true debit of the said expenses of the 3 Offices, yet while it is customary to take the weapons of the deceased Military personnel to the benefit of these Accounts, thus the same which carry forward ƒ 12376:14:— Carried forward ƒ 19006:12:— ƒ 40139:4:— ƒ 2132:12:— ƒ —:— Thus comes ƒ 12376:14:— Deduct Garrison expenses ƒ 9252:2:— so that the said expenses amount to much more than is made known on folio 3, to which we now also add ƒ 3124:12:— yellow Sheet Copper Tin bancas lock Sheet Iron bar Iron 25:19:— 74:12:— Hoop Iron Linen for the outer hospital 117:5:— Arrack 5:—:— Medicines & Instruments expenses for the unloading of ships as otherwise ƒ 711:—:— Purchase of charcoal and sugar, to blacken the fort 77:12:— Purchase of 2 Native vessels for the boat ƒ 86:8:— The General Office has charged to the debit ƒ 463:17:— Lampung Tulangbawang, for Artillery goods ƒ 70:11:— for Craftsmen's tools 27:10:— for Rice written off ƒ 16:12:— for Arrack for bandages ƒ 16:16:— for Linen ƒ 30:—:— for building goods ƒ 134:16:8 for medicines ƒ 104:11:8 Coolie wages paid ƒ 516:—:— charged to the debit of this ƒ 21:18:— Semangka for Medicines ƒ 107:9:8 14:12:— for Artillery goods 13:10:— for Rice written off for Arrack for bandages ƒ 16:16:— for Linen ƒ 17:10:— 445:12:— 20:19:— ƒ 22:8:— nails of various sorts ƒ 186:19:— steel 37:9:— 87:11:— fixed And amount more than less than by carry forward ƒ 819:—:— ƒ 1110:14:— folio 4 fixed And amount more than less than in this Year was fixed was fixed Sheet Lead by carry forward ƒ 1383:9:8 79:—:— 751:8:— ƒ 19006:12:— ƒ 40139:4:— ƒ 21132:12:— ƒ —:— in this Year was fixed was fixed ƒ 103:—:— ƒ 3:1:— Gunpowder

Dutch transcription

419 f„s v: Per Transport ƒ19006:12:— ƒ10139:4: — ƒ21132:12:—ƒ —:— schrijfgereetschappen Per Transport „ 200: — - „ 298. 13. — - „ 500: „ 2970: 1— „1305:12.- „ 1305: 12: — aen Emolumenten het bepaelde van het bedragen ƒ3124:12 ƒ 7372: 13: — nu afgetrokken „ 3124:12:— Differeert op dese ses Rekeningen ƒ 4248„12 Het meerder bedragen der waxkaarsen ont„ „staet uijt de hoogere aenreekening, en de Clap„ „pus Olijruijt oorsoek, dat eenige kannen meerder zijn toegestaen als bij de bepaeling daar voor gesteld is; d' wapenkamer heeft een meerder bedrager; van ƒ1387„13„—„ hier van heeft men moeten afschrijven ƒ 1037„ 18„ „8: aen onbequame wapenen E=a die men naar de hooft Plaats heeft versonden, om re„ „den, ten eenemael onbequam waeren, en niet konden hersteld worden. d' meerderheijd der Matteriael en Equip: goederen, ontstaat uijt de menigte der Kleij„ „nigheden, die onder dese Reekening Loopen„ en in de dagelijkse huijshouding onvermij„ „delijk zijn, gelijk wij reets diverse Malen bij onse voorige Confrontatien specifica hebben aengeweesen, en insterende zeer Eerbiedig uw: Hoog Edelens dees meer„ „derheijt goed gunstig gelieven in te maar d' Guarnisoens ongelden, hebben nog vrij grooter omslag, gelijk hier onder zullen bekent stellen, als daar zijn de: Constabels gereetschappen afgescheeven ƒ 83:17: — Houtwerken Ambagts gereetschappen Botteliers benodigtheden Matteriael en Equip: Goederen „ 557„13„8 d' wapenkamer daar ond:r de Lond „ 300:—:—„ 1687:13:— zien „ 635„18:— Transporteere ƒ19006:12: ƒ4139:4:—ƒ2132: 12:—ƒ die voordrage ƒ1383„9: 8 welke ƒ 12376:14:- d' waeren debet van gem: ongelden der 3 Comptoiren zijn, dog terwijl omen gewoon is, de wapenen der overle„ „denen Militairen ten voordeelen deser Reekeningen te nemen, so is deselve die voordrage ƒ12376:14— Transporteere ƒ19006: 12:— ƒ 40139: 4— ƒ2132:12:—ƒ—: Soo kamser ƒ12376:14:— Feltaer Guarnisoens ongelden ƒ 9252„2:— soo dat gemelde ongelden rij meerder be„ dragen als op fo. 3: bekend gesteld is, waer „ 3124„12„— bij nu nog voegen geel Plaat Copper Tin bancas sloot Plaat Isser staaff IJser 25. 19. — 74„12. — Hoep IJser Lijwaet voor 't buijten hospitael 117„5:— Aracq „ _„ 5„ Medicamenten & Instrumenten ongelden tot 't lossen van scheepen als ander sints „ 711:— — Jnkoop van houdskooler, en suijker, om 't fort te swarten 77:12— „ „ „ 2 Jnlandse vaarthuijgen voor d' booth „ 86: 8: — „'t Comptoir Generael heeft ten lasten aengereekent „ 463:17„— „ Lamp: Toul: bauwang, aen Arthillerij goederen. „ 70„11:— „ „ _„ „ Ambagts gereetschappen 27: 10:— „ „ _:o „ Rijst afgeschreven „ 16:12:— „ „ _ „ „ Aracq tot 't verband „ 16:16:— „ „ _ „ „ Lijwaet „ 5„ „ 30„—— „ „ _ o „ „ bauwagie goederen „ 134:16„8 — „ „ medicamenten „ 104:11: 8 _ „ „ Coelij loon betaeld „ 516: —— „ — „ ter lasten deser aengerk: „ 21: 18:— „ Samanka aen Medicamenten „ 107:9:8 14:12„— _„ „ Arthillerij goederen„ 13. 10. — —„ „ Rijst afgescheren — „ „ Aracq tot 't verband „ 16:16:— _o „ „ Lijwaet „ _ „ 17: 10: — 445„ 12„ — 20: 19: — „ 22„ 8:— spijkers in soort „ 186: 19:— staal 37: 9:— 87: 11:— bepaelt En bedragen meerder als minder als —- door voordragt ƒ 819: —: — ƒ 1110: 14:— fo. 4 bepaelt En bedragen meerder als minder als op dit Jaar bepaeld is bepaelt is Plaat Lood door voordraget ƒ 1383: 9:8 79„-.— 751 8. — ƒ19006:12:— ƒ40139:4:— ƒ 21132:12:—ƒ— op dit Jaar bepaelt is bepaelt is „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ 103:—:— „ 3: 1— Boeskruijt

NL-HaNA_1.04.02_3157_0152 view scan ↗

English

folio 67 51 verso Carried forward so that the same is only written off with ƒ12046:14:— for which has been allocated as stated on folio 5 „ 3124:12:— thus this debit item exceeds its allocation by ƒ8922:2:— by proposal ƒ12376:14:— credited against it with „ 330:—:— Hospital Expenses According to the highly respected memorandum, this is fixed solely for 12 persons, but during this entire year, a significantly larger number has had to be maintained in that hospital, whereby this account has also been charged with considerably more. Slaves and Chain-gang Expenses: allocated ƒ778:—; incurred ƒ1301:19:—; more than allocated ƒ523:19:— This increase and decrease of these servants depends solely on the number present. Repairs and Carpentry: allocated ƒ2000:—; incurred ƒ4970:16:8; more than allocated ƒ1970:16:8 of which at Bantam ƒ4742:18:8 at Lampong Toulang Bauwang „ 227:18:— amounts to, as above, ƒ4970:16:8 It has been impossible to keep this account within its allocation, because the rebuilding and renewing of the warehouses, hospital, and several other small repairs, along with some small repairs at Lampong Toulang Bauwang which were urgently necessary, caused this account to rise in this year. Present and passing ships: allocated ƒ3000:—; incurred ƒ9214:3:—; more than allocated ƒ6214:3:— This account depends on the number of ships whose officers request provisions, but this has been contributed to greatly by the heavy supply of anchors and a heavy rope to the ships d'Erffprins and d'Jonge Lieve, coming from Batavia bound for the Netherlands. Condemnation and Confiscation: allocated ƒ96:—; incurred ƒ189:12:—; more than allocated ƒ93:12:— The expenses issued for jail fees and the execution of a criminal brought about this account. Lampong Toulang Bauwang has on slaves expenses „ 172:—; „ 172:— Lampong Samanka Tjerita has on linen, oil, armory materials, and equipage goods „ 90:4:—; „ 90:4:— Carried forward: allocated ƒ25672:12:—; incurred ƒ57312:4:—; more than allocated ƒ31639:12:— Sum: allocated ƒ25672:12:—; incurred ƒ57718:5:—; more than allocated ƒ32045:13:— Deducting the allocated amount from the incurred amount: ƒ25672:12:— thus it appears that the household expenses exceed their allocations for this year by ƒ32045:13:— allocated for this year: ƒ792:—:—; incurred: ƒ1496:3:8; more than allocated: ƒ704:3:8 allocated for this year: ƒ19006:12:—; incurred: ƒ40139:4:—; more than allocated: ƒ21132:12:— Bantam in Speelwijk The final day of August 1765. High Noble, Right Honourable, Valiant, Far-ruling Lord, and Noble Lord! Wherewith we hope to have complied with the highly honoured order of Your High Noblenesses, we take the liberty to subscribe ourselves with the required respect, Your High Noblenesses' most humble and obedient servants J. Wils Cauijpen 52 Overview of the expenses and profits since the first of September Anno [illegible] to the final day of August 1765 incurred at these offices of Bantam as well as Lampong and Tjerita, under the administration of the Noble and Honourable Lord Johannes Reijnouts, Commander of this Commandery, in comparison to those that were delivered in general in the financial year 1763/1764, now being distinctly demonstrated, pursuant to the respected order of Her High Noblenesses, from what source the increase and decrease arose, namely: Cost of Tjerita Last year ƒ408:2:— Present year ƒ411:3:— This financial year more: ƒ3:1:— Provisions costs of the garrison Last year ƒ13055:15:— Present year ƒ14381:10:8 This financial year more: ƒ525:15:8 Garrison expenses Last year ƒ10257:15:8 Present year ƒ10626:13:8 This financial year more: ƒ368:18:— Hospital expenses Last year ƒ1437:2:— Present year ƒ1496:3:8 This financial year more: ƒ59:1:8 Slaves expenses Last year ƒ1198:17:8 Present year ƒ1083:15:— This financial year less: ƒ115:2:8 Chain-gang expenses Last year ƒ202:4:8 Present year ƒ218:4:— This financial year more: ƒ15:19:8 Extraordinary expenses Last year ƒ4330:16:8 Present year ƒ1120:14:— This financial year less: ƒ3210:2:8 Account of Fortifications Last year ƒ14432:4:8 Present year ƒ7940:2:8 This financial year less: ƒ6492:2:— Passing ships Last year ƒ4931:16:— Present year ƒ7316:19:— This financial year more: ƒ2385:3:— Present ships Last year ƒ1102:8:— Present year ƒ1897:4:— This financial year more: ƒ794:16:— Garrison salaries Last year ƒ20572:2:8 Present year ƒ20296:13:— This financial year less: ƒ275:9:8 Condemnation and confiscation Last year ƒ400:13:— Present year ƒ189:18:— This financial year less: ƒ210:15:— Extraordinary supply to the King of Bantam Last year ƒ23:16:— Present year ƒ22:2:— This financial year less: ƒ1:14:— Carried forward: more ƒ4152:14:8; less ƒ10305:5:8

Dutch transcription

fo„ 67 51 verr. Per Transport soo dat deselve maar afgeschreven is met ƒ12046:14:— waer voor is toegestaen als op fo 5: gesegt is „ 3124„12— so komt dese Last post boven dies bepaling ƒ8922:2:— door voordragt ƒ12376: 14— daar voor gecrediteert met „ 330: —:— Hospitaels Ongelden bij hoog gedagte memorie staat Eenelijk bepaeld voor 12 Cop„ „pen, maar dit geheele Jaar, heeft men het vrij groo„ „ter getal, in dat gasthuijs te onderhouden gehad, waer door dese Reekening ook vrij meerder ten Lasten ge„ „bragt is. —. slaaven en kettinggang„s Ongelden „ 778: - „ 1301:19: „ 523:19: —„ dese meerder en minderheijd deser dienstbaare hangt eenelijk van 't getael der aenweesende Reparatie en Timmeragie „ 2000: — „ 4970„6:8:„ 1970:16„8„ waer van tot Bantam ƒ4742: 18: 8 „ „ „ Lamp: soul: bauwang „ 227: 18:— komt als boven ƒ4970„16:8 men heeft deese Reekening binnen derselver be„ „paling, onmogelijk kunnen houden, om reden het vertimmeren en vernieuwen der Packhuijen, hos¬ „pitael, en meer andere Kleene Reparatien, mitsg=s eenige kleene Reparatien op Lamp: Poul: Bau„ „wang ten hoogsten nodig, dese Reekening in dit Jaar heeft doen steijgeren Aanwesende en voorbij Passeerende scheepen Dese Reekening is afhankelijk van het getal der scheepen, wiens overheden om verversing versoeken dog hier toe heeft veel gecontribeurt, de swaere ver„ strekking van ankers, en Eer swaer touw, aen d' sche„ pen d' Erffprins en d' Jonge Lieren, Komende van Batavia gedestineerd na Neederland. Condemnatie en Confiscatie 't uijtgereijkte roor boeij guastos en het heecu„ Transporteere ƒ25672:12: ƒ57312: 4: ƒ 31639:12:— „ 96: – „ 189:12:—„ 93: 18:— „ 3000. 9214. 3: „ 6214: 3. Bantam in speelwijk Adij Ult=o Augustus 1765. — Hoog Edelen Groot Agtbaren Gestrengen wijd ge„ G „biedenden Heere, en wel Edelen Heere! Waer mede mij verhoopen, aen d' hoog g'Eerde Ordre van uw: Hoog Edelens te heb„ „ben voldaen, matigen ons d' hereen med 't verEijscht ontsag te onderschrijven Uw: Hoog Edelens zeer onderdanige en gehoorsame dienare 172. —. „ 172: „ 90: 4:—„ 90: 4:—: bepaelt En bedragen meerder als minder als bepoeld is bepaelt is Per Transport ƒ25672:12 ƒ57312:4: — ƒ31639:12:—ƒ „ — — 170 Executeeren van een misdadiger heeft dese Reeke„ ning te weege gebragt. Lamp: Poul: Bauwang heeft aen slaeven ongelee„ „ „ „ —:„ _: samanka Tjerita heeft aen Lijvaet, olij wapenkamers „ 143: 17: —„ 143: 17:—„ matteriael en Equipag„e goederen „ Somma ƒ25672:12: — ƒ57718:5„ ƒ32045:13:—ƒ „ 25672„12„— Het bepaelde van het bedragen afgetrokken soo blijkt dat de huijshoudentlijke Lasten, boven dies bepaelingen ƒ 32045:13:— op dit Jaar „ 792: —. — „ 1496: 3: 8„ 704: 3:8„ ƒ J Wils Cauijpen bepaelt Een bedragen meerder als minder als op dit Jaar bepaeld is bepaelt is ƒ19006: 12: — ƒ40139: 4. ƒ 21132: 12: ƒ —:—: 1 . - „ : 1 — —„ — 00 52 oog der Lasten en winsten 't zedert Primo september Anno tot Ultimo Augustus 1765 ten desen Comptoiren Bantam item bong en Terita gevallen, onder het bestier van den WelEdelen baren Heer Johannes Reijnouts Commandeur deses Com„ dements, in tegenstelling dier genen als er in het boekjaar 176¾ 't generael verlevent zijn geworden, werdende thans ingevolge respecteerde ordre van Haar Hoog Edelhedens bij desen distinc„ kaengeweezen waar uijt dies vermeerdering en vermindering nen is namentlijk dit Boekjaer dit boekjaer meerder minder Cost van Tjerita A„o Passato ƒ 408„2– „ stantij 411. 3 — ƒ 3„ 1= ndkosten van 't guarnisoen „ Passato ƒ1305„15— „ stantij „ 14381„ 10„ 8„ 525„ 15, 8 misoens ongelden „ Prssuto ƒ10257. 15„ 8 „ Stantij „ 10626. 13„ 8. „ 368„ 18— pitaels Ongelden „ Passato ƒ 1437„2— „ stantij „ 1490„ 3„ 8„ 59. 1„ 8 ven ongelden „ Passato ƒ 1198. 17. 8 „ Stanty „ 1083„15— ting gangers ongelden „ Pessato ƒ 202„4„ 8 „ stantij „ 218„ 4 —„ ra ordinaire Ongelden „ Passato ƒ 4330. 16: 8 „ Stantij „ 1120„14 — kening van Fortificatie „ passate ƒ 14432„4„ 8 „ stanti 7940„2„ 8 bij Passerende scheepen „ Passato ƒ 4931„ 16— „ Stantij „ 7316„19—„ 2385„ 3 — wezende scheepen „ Passato ƒ 102„8— „ stanti „ 1897„ 4 –„ 794„ 16 — „rnisoens zoldijen „ Passato ƒ20572„ 2„ 8 „ stant„ 20296„13= demnatie en Confiscatie „ passato ƒ 400„ 13 — „ stantig „ 189. 10 — ra Ordinaire Verstrekking den Koning van Bantam „ Passato ƒ 23. 16 — stantij„ 22„ 2 Transportere ƒ4152:14:8ƒ1305„5:8 „ 210. 15— „ 275„ 9.8 „ 6492„ 2— „ 3210„ 2 8 15„ 19„ 8 ƒ 115„ 2„ 8 114 = 52 oog der Lasten en winsten 't zedert Primo september Anno tot Ultimo Augustus 1765 ten desen Comptoiren Bantam item jong en Terita gevallen, onder het bestier van den WelEdelen baren Heer Johannes Reijnouts Commandeur deses Com„ dements, in tegenstelling dier genen als er in het boekjaar 176¾ 't generael verlevent zijn geworden, werdende thans ingevolge respecteerde ordre van Haar Hoog Edelhedens bij desen distinc„ kaengeweezen waar uijt dies vermeerdering en vermindering nen is namentlijk dit Boekjaer dit boekjaer meerder minder Cost van Tjerita A„o Passato ƒ 408„ 2– „ stantij 411„ 3 — ƒ 3„ 1— ndkosten van 't guarnisoen „ Passato ƒ 13055„15— „ stantij „ 14381„ 10„8 „ 525„ 15„ 8 rnisoens ongelden „ Prssnte ƒ 10257:15„ 8 „ Htantij „ 10626. 13„ 8. „ 368„18— pitaels Ongelden „ Parssato ƒ 1437„2 — „ stantij „ 1496„ 3„ 8„ 59. 1„8 ren ongelden „ Passato ƒ 198. 17„ 8 „ Stanty „ 1083„15— „ting gangers ongelden „ Pressato ƒ 202„4„ 8 „ stantij „ 218„ 4 —„ na ordinaire Ongelden „ Passato ƒ 4330:16: 8 „ stantij „ 1120„ 14 — kening van Fortificatie „ passate ƒ 14432„4„ 8 „ stantij 7940„ 2„ 8 bij Passerende scheepen „ Passato ƒ 4931„ 16— „ Stantij „ 7316„19 — „ 2385„ 3= wezende scheepen „ Passato ƒ 1102„8— „ stanti „ 1897„4 -„ 794„ 16 — rnisoens zoldijen „ Passato ƒ 20572„ 2„ 8 „ stant„ 20290„ 13= demnatie en confiscatie „ passato ƒ 400„ 13 — „ startij „ 189: 10— ja Ordinaire Verstrekking den Koning van Bantamo „ Passato ƒ 23. 16 —: Stanty „ 22„ 2 Transportere ƒ4152: 14. ƒ1305„5:8 275„ 9. 8 „ 3210. 2 8 „ 6492„ 2 — 15„ 19„ 8 ƒ 115„2„ 8 „ 210„ 15— 114

NL-HaNA_1.04.02_3157_0155 view scan ↗

English

52 Statement of the Charges and profits since the 1st of September Anno 1764 to the Last of August 1765 incurred at these Offices of Bantam as well as Lampong and Tjerita, under the administration of the Honorable Johannes Reijnouts, Commander of this Commandery, in comparison with those that were accounted for on the general ledger in the financial year 1763/4, now showing distinctly, pursuant to the respected order of Their High Noble Mightinesses, whence their increase and decrease has arisen, namely: this Financial year this financial year increase decrease The Post of Tjerita Anno Passato ƒ 408. 2. – Current 411. 3. — ƒ 3. 1. — Provisions of the garrison Passato ƒ 13855. 15. — Current 14381. 10. 8. 525. 15. 8 Garrison expenses Passato ƒ 10257. 15. 8 Current 10626. 13. 8. 368. 18. — Hospital Expenses Passato ƒ 1437. 2. — Current 1496. 3. 8. 59. 1. 8 Slaves expenses Passato ƒ 1198. 17. 8 Current 1083. 15. — ƒ 115. 2. 8 Chain gang expenses Passato ƒ 202. 4. 8 Current 218. 4. — 15. 19. 8 Extraordinary Expenses Passato ƒ 4330. 16. 8 Current 1120. 14. — 3210. 2. 8 Account of Fortification Passato ƒ 14432. 4. 8 Current 7940. 2. 8 6492. 2. — Passing ships Passato ƒ 4931. 16. — Current 7316. 19. — 2385. 3. — Present ships Passato ƒ 1102. 8. — Current 1897. 4. — 794. 16. — Garrison salaries Passato ƒ 20572. 2. 8 Current 20296. 13. — 275. 9. 8 Condemnations and confiscations Passato ƒ 400. 13. — Current 189. 18. — 210. 15. — Extraordinary Provision to the King of Bantam Passato ƒ 23. 16. — Current 22. 2. — 1. 14. — Carried forward ƒ 4152. 14. 8 ƒ 10305. 5. 8 increase decrease Brought forward ƒ 4152. 14. 8 ƒ 10305. 5. 8 Repairs and Carpentry Passato ƒ 12107. 7. — Current 4742. 18. 8 7365. 8. 8 Sloops and Vessels Expenses Passato ƒ 560. 13. — Current 1503. 3. — 942. 10. — Sum ƒ 5095. 4. 8 ƒ 17670. 14. — Subtracting the increase from the decrease, It appears that the Charges this Year have decreased by ƒ 12575. 9. 8 The net profits of Anno passato were ƒ 2642. 16. — The profits on various Merchandise in the Current Anno amount to ƒ 1011. 5. — The advance on paid salaries 1181. 8. 8 The Cash account 607. 18. — Thus the profits this Year amount to ƒ 2800. 11. 8 Subtracting from this: 3 runaway male slaves written off by authority of Their High Noble Mightinesses at ƒ 426. —. — The deficit on the gifts account 1459. 19. 8 1885. 19. 8 ƒ 914. 12. — It appears therefore that the profits this Year are less by ƒ 1728. 4. — Subtracting the lesser profits from the lesser Charges, it appears that this Office this Year has come out ahead by ƒ 10847. 5. 8 Increased Charges 5095. 4. 8 The Post of Tjerita ƒ 3. 1. — increase, arising because the ration has cost slightly more in money. Provisions of the garrison 525. 15. 8 increase, originating from a greater number of servants, who consequently enjoyed more board money and rations. Garrison Expenses 368. 18. — increase, arising from the large quantity of unfit Weapons and craft tools which were written off to this account as usual. Hospital Expenses ƒ 59. 1. 8 increase, originating from a larger quantity of sick people who lay for treatment in that hospital during this financial year. Chain gang expenses 15. 19. 8 increase, arising solely from a larger number that had to be maintained in this financial year. Passing ships 2385. 3. — increase, arising solely from the heavy provisioning to the ships the Erfprins and the Jonge Lieve, to the amount of ƒ 2558. 3. —, which caused this account to rise so high. Present ships 794. 16. — increase, arising from a larger number of ships that lay at this roadstead and consequently enjoyed more Refreshments and drinking water. Sloops and Vessels expenses 942. 10. — increase, arising because the boat at the main place was repaired, and a heavy provision was made to the new boat the Spiering at the main place, both of which caused this increase. Decreased Charges 1728. 4. — Slaves expenses ƒ 115. 2. 8 decrease, originating from a smaller number that had to be maintained in this financial year. Extraordinary Expenses 3210. 2. 8 decrease, because in this financial year there were not as many Extraordinary events as in anno passato and therefore a large quantity of gunpowder was fired less; contributing to this is also that the King was not inside Speelwijk this Year, whereas in Anno passato he visited inside this fortress twice. Account of Fortification 6492. 2. — decrease, taking its origin from the fact that in Anno passato the construction of the river point and a new curtain wall incurred this account, the remainder of which was only completed in the current Anno, to which is added the repair of the powder magazines, thus the reduction of the labor caused this account to decrease.

Dutch transcription

52 Vertoog der Lasten en winsten 't zedert Primo september Anno 1764 tot Ultimo Augustus 1765 ten desen Comptoiren Bantam item Lampong en Ferita gevallen, onder het bestier van den WelEdelen Achtbaren Heer Johannes Reijnouts Commandeur deses Com„ „mandements, in tegenstelling dier genen als er in het boekjaar 176/¾ op het generael verlevent zijn geworden, werdende thans ingevolge de gerespecteerde ordre van Haar Hoog Edelhedens bij desen distinc„ „telijk aengeweezen waar uijt dies vermeerdering en vermindering ontstaen is namentlijk dit Boekjoor dit boekjaer meerder minder d' Post van Tjerita A„o Passato ƒ 408„ 2 – „ stantij 411„ 3 — ƒ 3„ 1— Mondkosten van 't guarnisoen „ Passato ƒ1385„15— „ stantij „ 14381„ 10„ 8„ 525„ 15„ 8 Guarnisoens ongelden „ Pressato ƒ 10257. 15„ 8 „ stantij „ 10626„13„ 8. „ 368„18— Hospitaels Ongelden „ Passato ƒ 1437„ 2 — „ stanti „ 1496„3„ 8„ 59„ 1„ 8 slaven ongelden „ Passato ƒ 198„17. 8 „ Stanti „ 1083„15— Ketting gangers ongelden „ Paessato ƒ 202„ 4„ 8 „ stantij „ 218„4—„ 15„19„ 8 Extra ordinaire Ongelden „ Passato ƒ 4330: 16„ 8 „ Stantij „ 1120„ 14= Rekening van Fortificatie „ passate ƒ14432„ 4„ 8 „ stant„ 7940„2„ 8 voorbij Passerende scheepen „ Passato ƒ 4931„ 16— „ Stantij „ 7316„19–„ 2385„ 3— Aenwezende scheepen „ Passato ƒ 102„8— „ stantij „ 1897„ 4 –„ 794„ 16. — Guarnisoens zoldijen „ Passato ƒ 20572„ 2„ 8 „ stanty 20296„13= Condemnatie en confiscatie „ passato ƒ 400„ 13 — „ stantij „ 189. 10 — Extra Ordinaire Verstrekking aen den Koning van Bantamo „ Passato ƒ 23. 16: —: stantij„ 22„ 2 Transportere ƒ4152:14:8 ƒ1305:5:8 275„ 9. 8 „ 3210„ 2 8 ƒ 115„ 2„ 8 origeneel „ 6492„ 2 — „ 210. 15 — 114 = meerder minder ƒ4152„ 14. 8 ƒ 10305„5„ 8 Reparatie en Timmeragie d„ passato ƒ1240„ 7 — „ Hantij „ 4742„ 18„ 8 Chialoupen en Vaartuijgen Ongelden passat ƒ 560„ 13: — „ Htantgn „ 1503„ 3 – „ 942„ 10— Per Transport Somma ƒ5095„ 4. 8 ƒ 17670„ 14— Het meerdere van 't minderen afgetrokken Blijkt dat de Lasten dit Jaar vermindert zijn de suijvere winsten van Anno passato waren ƒ2642„16 — d' winsten op diverse Coopmanschappen in Anno Stantij bedragen ƒ 1011„ 5= 't g'advanceerde op verstrekte zoldijen „ 1181„ 8„ 8 „ 607„ 18= - - dus de winsten dit Jaar bedragen ƒ2800„ 11„ 8 werdende hier van afgetrokken 3 p=s gedrosten mans slaven met qua„ lificatie van haar hoog Edelhedens afgeschreven met f 426„—„— 't ten agteren g'raakte op rekening van schenkagie „1459„ 19. 8„ 1885„ 19„ 8 ƒ 914. 12— Blykende dus dat de winsten dit Jaar minder zijn ƒ 1728„ 4 — de minderen winsten van de mindere Lasten afgetrokken Blijkt dat dit Comptoir dit Jaar is te vooren geraakt ƒ 10847„ 5„ 8 Vermeerde Lasten d' Post van Tjerita 5095: 4„ 8 „ _o „ Cassa Mondkosten van 't guarnisoen Guarnisoens Ongelden ƒ 3. 1 — meerder voortkomende door dien t randsoen iets hoger indgeld is komen te staen „ 525„ 15„ 8 meerder oorspronkelijk uijt een groter aental van dienaren, en diervolgens meerde Cottpenningen en randsoen hebben genoten „ 368:„ 18 — meerder voortkomende door de groote quantitijt van onbequame Wapenen C Extra ordinaire Ongelden „ 3210„2:8: minder door dien men in dit boekjaar so veel 1728„ 4— Verminderde Lasten slaven ongelden „ 115 — — Minder oorspronkelijk door een kleijnder aental die men in dit boekjaar heeft te onderhouden gehad Extra Ord: gevallen niet heeft gehad als in anno passato en dierhalven een grote quantiteijd buskruijt minder is ver„ schooten, ook Contribueert daer bij dat de koning dit Jaar niet binnen speelwijk is geweest en in A„o passato twee keeren binnen dit fortres visite heeft afgelegt in A=o passato 't maken van de rivier punt, en een nieuwe gardijn deze rekening heeft te weeg gebragt en waer van 't manquerende in A=o stanty maer is volbragt waar bij nog komt 't repareren der kruijtkelders, dus de minderheijd der arbeijd deze rekening Rekening van Fortificatie „6492, 2 – minder zijn oorspronk nemende, door dien heeft doen verminderen Chialoupen en Vaentuijgen ongelden„ 942:10— Muerder ontstaende door dien de booth ter Aenwezende schepen „ 794„16— meerder voort komende door een groter ƒ 12575:9. 8 7365„ 8„ 8 werden afgeschreven Hospitaels Ongelden ƒ 59„ 1„ 8 meerder oorspronkelijk door een groter quantiteijd zieken, die gedurende dit boekjaer in dat gasthuijs ter Curering hebben gelegen een groter aental die men in dit boek Jaer heeft te onderhouden gehad swaere verstrekking aen d' scheepen de Erfprins en de Jonge Lieve, ten bedragen van ƒ 2558„3= welke deze rekening so hoog hebben doen steigeren aental van scheepen, welke ter deser rhee„ de hebben gelegen en vervolgens meerder Verversing en drinkwater hebben genoten hooft plaets is gerepareert geworden, en aen de nieuwe booth d'spiering ter hooft plaats een sware verstrekking is gedaen, welke een en ander deze meerderheijd heeft veroorsaakt Kettinggangers ongelden „ 15. 19„ 8 meerder eenelijk voort komende uijt Voorbij Passerende schepen „ 2385, 3 — meerder eenelijk ontstaende door de welke als na gewoonten op deze rekening Wilke en ambagts gereetschapper Lasten „

NL-HaNA_1.04.02_3157_0157 view scan ↗

English

56 Otherwise 175. 10. — f 5294. 3. 8 85822. 13. — Extraordinary provision to the King of Bantam Repairs and carpentry 7365. 8. 8 Less because in anno passato the great drawbridge brought about this account and in this year nothing but the warehouses and some other small repairs were done The general expenses in anno stanti amount to f 73247. 3. 8 in passato were thus in this year less expenses The general profits in anno stanti amount to f 914. 12. — in passato were 2642. 16. — In this year less profits than anno passato 1728. 4. = The lesser profits deducted from the lesser expenses shows that the expenses have decreased by f 10847. 5. 8 Otherwise The general expenses of anno passato were f 85822. 13. — Shows that the expenses in contrast to anno passato have decreased by a sum of Toulang Bauwang has in anno stanti in expenses in passato thus in anno stanti less expenses The profits of Lampong Toulang Bauwang were anno passato f 175. 10. — stanti 155. 6. 8 In this year less profits than anno passato 20. 3. 8 The lesser profits deducted from the lesser expenses shows that this office in contrast to anno passato has advanced f 164. 16. 8 Profits 2642. 16. — f 83179. 17. — Profits 914. 12. — 72332. 11. 8 Expenses stanti f 73247. 3. 8 f 10847. 5. 8 f 5284. 13. 8 5469. 13. 8 The total expenses sum up to The profits of Bantam amount to f 914. 12 Lampong Toulang Bauwang amount to 155. 6. 8 The combined profits deducted from the combined expenses leaves in expenses f 80061. 10. = furthermore, from this is still deducted that which was paid by the King for the outposts 10000. — so that this Commandery costs the Honorable Company in these years f 70061. 10. — which now being brought into comparison with anno passato, when the expenses after deduction of the profits and the amount paid by the King, this Commandery remained an expense item of f 81299. 9. 8 Whereby it appears that Bantam cost the Company less this year by f 11237. 19. 8 Samanca 129. 6. 8 1199. 5. — Otherwise Lampong Samanca had anno passato in expenses f 2923. 13. 8 Profits 98. 4. 8 f 2825. 9. — The expenses of anno stanti amount to f 2728. 18. — 129. 6. 8 2599. 11. 8 shows that that residency cost less in expenses in anno stanti by f 225. 17. 8 Summary of the expenses of this Commandery The general expenses of Bantam and Tjerita amount to f 73247. 3. 8 5284. 13. 8 2728. 18. = f 81260. 15. — Lampong Toulang Bauwang Profits f 12575. 9. 8 Disbursement in cash on account of Lampong Toulang Bauwang had anno passato in expenses f 5469. 13. 8 Gaining monthly wages The profits of anno passato were Condemnation and confiscation 210. 15. — Less because in this book year less The expenses of anno stanti amount to jail expenses had to be paid than in the preceding year shows that that residency cost less in expenses in anno stanti by f 164. 16. 8 1. 14. = Less because in this book year not as much match was provided to that Lampong Samanca has anno stanti in expenses Anno passato the same were monarch as in anno passato Thus in anno stanti less expenses The profits of Lampong Samanca were anno passato f 98. 4. 8 stanti 129. 6. 8 in this year more profits than anno passato 31. 2. = The greater profits added together with the lesser expenses shows that this office in contrast to anno passato has advanced f 225. 17. 8 Garrison pay f 275. 9. 8 less, resulting from a lesser Profits f 2728. 18. — 2923. 13. 8 f 194. 15. 8 155. 6. 8 5129. 7. — 5 f 5284. 13. 8 Samanca 185. —. — f f f 10847. 5. 8 Bantam has advanced 164. 16. 8 Lampong Toulang Bauwang has advanced Renders together that this Commandery has decreased by f 11237. 19. 8 Bantam in Speelwijk on the last of August anno 1765 225. 17. 8 Samanca ijhent van Campen Otherwise ultimo April anno 1765 Received secret letters from the out-offices since primo January to ultimo Copy First Part No. 12 N ultimo April anno 1765 Received secret letters from the out-offices since primo January to ultimo Copy First Part No. 12 N ultimo April anno 1765 Received secret letters from the out-offices since primo January to ultimo Copy First Part No. 12 W Java's East Coast the 5th of the same, received missive from the Extraordinary Councilor and Governor Willem Hendrik van Ossenberch to Their High Excellencies dated 25 January 1765 page 9 16 March ditto ditto from and to as above dated 6 March page 25 the 2 February per ship Langewijk ditto from the merchant and first Resident Isaac Mens to as above dated 19 January anno 1765 page 1 Palembang Register of the received secret letters from the out-offices since primo January to ultimo April anno 1765 page 1 To His High Excellency The High Noble, Right Honourable, Strict and Far-Commanding Lord Petrus Albertus van der Parra Governor-General Together with The Honourable Councillors Of the Dutch Indies High Noble, Right Honourable, Strict, Far-Commanding Lord, Honourable Gentlemen With the departure of the bark De Draak I had the honor your Received Secret Letters from the Out-Offices since primo January to ultimo April anno 1765 High page 1 To His High Excellency The High Noble, Right Honourable, Strict and Far-Commanding Lord Petrus Albertus van der Parra Governor-General Together with The Honourable Councillors Of the Dutch Indies High Noble, Right Honourable, Strict, Far-Commanding Lord, Honourable Gentlemen With the departure of the bark De Draak I had the honor your Received Secret Letters from the Out-Offices since primo January to ultimo April anno 1765 High

Dutch transcription

56 Anders „ 175„ 10— ƒ 5294„3„8 „ 85822„ 13 — Extra ord: Verstrekking aen den Koning van bantam„ Reparatie en Timmeragie „ 7365„ 8„ 8 Minder also in A„o passato d' grote Valbrag deze rekening heeft te weege gebragt en in dit Jaar niets dan de pakhuijsen en Eenige andere kleine reparatien zyn gedaen d' Generale Lasten in A„o stantij bedragen ƒ73247„3„ 8 passato zijn geweest dus in dit Jaar minder Latten d' generale Winsten in A„o stantij bedragen ƒ 914„ 12— „ passato zijn geweest „ 2642„ 16 — Jn dit Jaar minder Winsten dan A„o passato 1728„ 4 = d' minderen Winsten van de minderen Lasten afgetrokken blykt dat de Lasten vermindert zijn ƒ10847„ 5„ 8 Anders d' generale Lasten van A„o passate waeren ƒ85822„ 13 — Blykt dat de Lasten in tegenstelling van A„o passato Vermindert zijn Een somma van Poulang Bauwang heeft A„o stantij aen Lasten „ passato „ _ dus in A„o stantij minder Lasten d' Winsten van Lamp: Toulang bauwang Waeren A„o passato ƒ 175„10— „ „ Stantij „ 155„ 6„ 8 Jn dit Jaer minder Winsten dan A„o passato „ 20„ 3„ 8 d' minderen Winsten van d' minderen Lasten afgetrokken blijkt dat dit Comptoirin tegenstelling van a„o passt i te vren geraet ƒ 164. 16„ 8 „ „ Winsten „ „ „ _ 2642„ 16— ƒ83179„17— Winsten „ „ „ _ 914„ 12 - „ 72332„11„ 8 „ „ Latten „ „ Stanty _o ƒ73247„ 3„ 8 ƒ10847„5„ 8 ƒ5284„13„ 8 „5469. 13„ 8 de gesamentlijke Lasten sommeren d'Winsten van Bantam bedragen ƒ 914„12 „ „ „ Lamp: Toulang Bauwang bedragen „ 155„ 6„8 d' gesamentlijke Winsten van de gesamentlijke lasten afgetrocken blijft aen latten ƒ 80061„10= mitsgaders werd hier nog van afgetrokken het gene door den Koning voor de buijten posten betaeld werd „ 10'000 - so dat dit Commandement aen d' EComp=e te staen komt in deze Jaeren ƒ 70061„10- het welke nu in vergelijking gebragt werdende met a=o passato als Wanneer de Lasten naer aftrek der winsten, en het betaelde door den Koning dit Commandement een Lastpost gebleven is van ƒ„81299. 9. 8 Waar bij blijkt dat bantam dit Jaer d' Comp=s minder is te staend gekomen ƒ11237. 19. 8 „ „ „ „ samanca — „ 129„ 6„ 8 1199„ 5— Anders Lampong Samanca had A„o passato aen Latten ƒ2923„ 13„ 8 „ Winsten „ 98„ 4. 8 ƒ 2825„ 9— „ d' Lasten van A„o Stantij bedragen ƒ 2728„18- „ 129„ 6„8„ 2599„ 11„ 8 blijkt dat die residentie a„o stantij minder in Lasten is te staen gekomen ƒ 225„ 17„ 8 sommarium der Lasten van dit Commandement d' generale Lasten van Bantam en Tjerita bedragen ƒ 73247„3„ 8 „ 5284„13„8 _o „ 2728„ 18 = ƒ 81260„ 15— „ _o „ „ Lamp: Toulang Bauwang _o „ Wintten „ „ ƒ12575„9:8 Uyt gaaff in Contanten op rekening van Lampong Toulang Bauwang had A„o passato aen Lasten ƒ5469„13„8 Winnende maand gelden de Winsten van A„o passate waaren Condemnatie & Confiscatie „ 210. 15 — Minder door dien in dit boekjaar minder d' Lasten van A„o stantij bedragen boeij Guastos als in het voorgaende heeft moeten betalen blijkt dat die residentie A„o stanty minder in lasten is te staen gekomen ƒ 164„16„ 8 1„ 14= Minder door dien in dit boekjaer niet soveel Lond als in anno passato aen dien Lampong Samanca heeft anno stantij aen Lasten Anno passato waeren deselve vorst is verstrekt Dus in anno Stantij Minder Lasten d' Winsten van Lamp: samanca waeren A„o passato ƒ 98„ 4„ 8 „ „ Stantij „ 129„ 6„ 8 in dit Jaer Meerder Winsten dan Anno passato„ 31„ 2= d'meerdere Winsten met de minderen Lasten te zamen gevoegt blijkt dat dit Comptoir in tegenstelling van A:o pass=o is te vorend geraet ƒ 225„17„ 8 Guarnisoen zoldijen ƒ275:9„ 8: minder voortkomende door een minder „ Winsten „ „ „ ƒ 2728„18— „ 2923„ 13„ 8 ƒ 194„15„ 8 „ 155„ 6„8„ 5129„7- „ . „ „ „ „ „ 5 ƒ 5284„ 13„ 8 e „ _o „ „ „ Jamanca - „ 185 — — ƒ ƒ „ „ „ „ ƒ10847„ 5„ 8 Bantam is te vooren geraakt 164„ 16„ 8 Lamp: Poulang Bauwang is te Vooren geraakt „ Rendeert te samen dat dit Commandement vermindert is ƒ 11237„ 19„ 8 Bantam in Speelwijk Adij ult=o Augustus A„o 1765 225„ 17„ 8 Jamanda „ „ „ _ ijhent Wan Campen Anders „ ult=mo April Anno 1765= Aangekomene Secrete Brieven van de Buijten comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot fmo Copia Eerste Deel N„o 12„ N ult=mo April Anno 1765= Aangekomene Secrete Brieven van de Buijten comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot fmo Copia Eerste Deel N„o„ 12. N ult=o April Anno 1765= Aangekomene Secrete Brieven van de Buijten comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot mo Copia Eerste Deel N„o 12. W Javas oostcust den 5: stijdem andngen Missive van de Heer raad extra ordinair en gouverneur Willem Hendrik van Ossenberch aan Hun Hoog Edelhedens ged:t 25: Ianuarij 1765. . . . . . . . pagn 9: „ 16: Maart _:o _:o van en aan als even ged:t 6: Maart - - - - - - „ 25: den 2: febr: p:r schip Langewijk _:o van den koopman en eerste Resident Isaac Mens aan als voren ged:t 19:' Ianuarij A„o 1765 - - - - - - - - „ 1: Palembang Register der Aangekomene secrete Brieven van de Buijten Comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot ult:o April Anno 1765 pag: 1 Aan zijn Hoog Edelheijt Den Hoog Edelen groot Agtbaren Gestrengen en wijdgebiedende Heere Parus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal Benevens De Wel Edelen Heeren Raden Van Nederlands India Hoog Edelen Groot Agtbaren Gestrengen wijdgebiedende Heer Wel Edelen Heeren Met Het de part vande Bark de draak hadde ik de eer uw Aangekomene Secrete Brieven van de Buijten Comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot ult:o April Ao. 1765 Hoog pag: 1 Aan zijn Hoog Edelheijt Den Hoog Edelen groot Agtbaren Gestrengen en wijdgebiedende Heere Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal Benevens De Wel Edelen Heeren Raden Van Nederlands India Hoog Edelen Groot Agtbaren Gestrengen wijdgebiedende Heer Wel Edelen Heeren Met Het de part vande Bark de draak hadde ik de eer uw Aangekomene Secrete Brieven van de Buijten Comtoiren zedert p=mo Ianuarij tot ult:o April Ao. 1765 Hoog

NL-HaNA_1.04.02_3157_0167 view scan ↗

English

From Palembang, the 19th of January 1765 From Palembang, the 19th of January Anno 1765 Your High Noble Excellencies, in my separate letter dated the 11th of September of the past year, I humbly informed that the king's uplands were attacked by some Malays, subjects of Bancahoeloe, to the number of 500 heads strong, but were at that time driven from there by resistance. However, it seems that the last-mentioned nation did not let the matter rest there, but on the contrary, recently in the month of October, came down again from the said place with a force of well over seven hundred heads, among whom were those armed with English muskets according to credible report, and attacked the upland peoples with them, who, although they defended themselves well in the beginning, nevertheless, through the loss of 14 to 15 dead, had to retire, whereupon the repeatedly mentioned Malays had two negorijs burned down. And although, as soon as this prince received report of this, I nevertheless, under Your High Noble Excellencies' favorable interpretation, presented myself to the king on the day following, or indeed the 30th of the just mentioned month, and conversed about this with His Highness, who frankly confessed that this case was true, and at the same time had already given orders that some armed troops with their chiefs should depart thither as quickly as possible, not only for the security of his pepper plantations, but also, if possible, to dislodge those aggressors again. Notwithstanding, the king declared that he feared Your High Noble Excellencies might perhaps be under the impression as if this prince were the aggressor of these events, adding to me, you surely know better, that my subjects were attacked first; what will flow further from this one must wait for from time. Furthermore, I hope not to fatigue Your High Noble Excellencies' highly honored attention, but find myself obliged respectfully to communicate this following discourse, which was held by the Crown Prince among others with his confidant, this having been recounted to me by trustworthy and credible people, namely: this minister said, I do not understand, even if my father writes to Their High Noble Excellencies, that any mention will be made in that letter regarding the unsettled tin, for the price of thirteen rixdollars we shall never accept, even if old Palembang turns to ashes. This first state minister has also made over two thousand people come down from the uplands to build a new dalem, on which work is done daily, which shall become twice as large as the present one, in order thus to bring the royal family within a wall; a matter whereby not only the pepper cultures will be slowed down, but also the fields and the recently planted great multitude of young trees must remain neglected; some chiefs, of whom some have also come hither, are also becoming malcontent because this Prince, against the good intention of his father the king, continually gives counter orders. Wherewith I take the honor to be with due respect, Was written at the foot: High Noble, Great Honorable, Severe, Broad-Commanding Lord and Well Noble Lords, Lower: Your High Noble Excellencies' very humble and faithful servant, Was signed: J. Mens In the margin: Palembang, the 19th of January Anno 1765. From Java's East Coast, the 25th of January 1765 To Batavia as before. However much I had flattered myself in this present time, resting upon well-founded reasons, and of which I also gave Your High Noble Excellencies assurance in my last, that Java, being everywhere in a desired state of tranquility, could according to human presumptions continue to persist in that same state for a long time, experience has nevertheless taught me again that one may never be so tranquil or unexpected troubles can suddenly arise in these vast lands, which, if they are not quickly discovered and suppressed, overturn the entire peaceful system and cause all hope of a long-lasting peace to fall to pieces. For searching through the past records, one shall find that one could almost never have been more tranquil regarding the assurance of the good prince, the Susuhunan at Surakarta, or doubt less the sincere intentions of Pangeran Mangkunegara, who, although continually longing to possess his beloved Bendara once again, nevertheless endures this with resignation and quiet submission to his fate and desires to undertake nothing that is in any way contrary to the pleasure and the orders of the Honorable Company. Never have the declarations and assurances of sincere friendship and true feelings of gratitude toward the Honorable Company from the side of the Mataram court been as strong as in this present time, in which the troubles arisen in the eastern corner of Java have been quickly quieted, and Tappa Talong, who with some rebels also wished to stage raids in the Sumenep and surrounding regions, was fortunately captured and has since died here, and thus his entire following has been scattered and that threatening cloud has also entirely disappeared again. And yet, when there was in any way the

Dutch transcription

Van Palembang den 19. ' Ianuarij 1765 Van Palembang den 19:' Januarij A:o 1765 Hoog Edelheedens bij mijne aparte lette„ „teren sub dato 11: September A:o passato onderdaniglijk te bedeelen, dat 's konings „bovenlanden door eenige Maleijes van onderdanen in deze Bancahoeloe ten getalle van 500: koppen sterk geattaqueert waren, dog door tegenstand te dier tijd van daar verdreven; Egter so' scheijnt het, dat laastgemelde na„ „tie het daar niet bij hebben laten be„ „rusten, maar in tegendeel nu Iongst in de maand october weder van gemelde plaats zijn komen afsak„ „ken met een magt: van seven Hon„ „dert koppen Ruijm, waar onder gewapent met Engelse snaphanen (:volgens geloofwaardig berigt:) en daar meede de boven landse volkeren aangevallen, die schoon sig in den beginne wel desen deerde„ egter door het verlies van 14 â 15 dooden, hebben moeten reitireeren, waar op meermelde maleijers twee Negorijen hebben doen afbranden En of schoon ik so spoedig als deser in vorst hier van berigt en„ „langende, hebbe mij egter (:onder gunstige welduijding van uw Hoog Edelheedens:) 's daags daar aan of wel den 30:' der evengemel„ „de maand bij den koning verwoegt en sijn hoogheit hier over onder hou„ „den die oppenhartig bekende dat dit geval waar was, en te gelijk zig bereets — 3: Van Palembang den 19:' Januarijo 175. Palembang den 19 Januarij 1765. Van bereets ordre hadde gegeven dat eenige gewopende manschappen met hunne hoof„ „den ten spoedigsten derwaarts vertrekken niet alleen ter beveijliging van sijne Pee„ „per plantagien maar ook des mogelijk die aggresseurs weder te doen delogeeren niet tegenstaande betuijgde den koning dat bedugt was uw Hoog Edelheedens, somtijds in een denkbeeld mogte sijn even als of desen vorst den aggresseur van dese historialens, met bij voeging te „gens mij, gij weet dat immers beter, dat mijne onderdannen eerst geattacqueert sijn; wat hier verder uijt sal voort vloeijen dient men van den tijd Wijders hoope uw hoog Edelhedens hoog g'eerde aan„ „dagt niet te sullen vermoeij„ elijken maar vinde mij ver„ „pligt dit volgende discours dat door den kroon Prins onder meer andere tegens aftewagten egter sal ik hier omtrent een wakent oog houden en bij nader ontdek„ „king van eenige troubles uw Hoog Edelheedens schuldpligtig ten spoedigsten daar van kennis geven afte wagten Sijne g Palembang den 19:' Januarij 1765 van Van Palembang den 19:' Januarij 1755: Considente gevoerd is. eerbie„ sijne „dig mede te deelen, sijnde mij door vertrouwde ingeloofwaerdige menschen dit verhaalt nament„ „lijk, heeft desen minister ge„ „zegt ik verstaan niet alschrijft mijn vader aan hun Hoog Edel„ „heedens dat in die brief eenig gewag wegens het onvoldane thin sal gemaakt werden want de prijs van Rijxdaal„ „ders dertien sullen wij nooijt accepteeren als oude Palem„ „bang tot assche werden Ook heeft desen eersten staats minister ruijm twee duijsent menschen uijt de bovenlanden doen afkomen tot het maken van eenen nieuwen Dalms aan dagelijks gear„ „beijd werd, die eens so groot sal worden als de tegenswoordige om dus de koninglijke famielie binnen een muragie te brengen; een sak waar door niet alleen de peeper Cultuure sullen vertragten maar ook de velden en Iongst aangeplante groote menig„ „te van Ionge bomen verwaarloost moeten blijven leggen; ook werden sommi„ „ge hoofden waar van eenige mede herwaarts staats sijnde, 1 Van Palembang den 29:' Januarij 1785 Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765— sijnde gekomen malcontent door dien„ desen Prins tegens de goede intentie van sijn vader den koning bij continu„ „atie contra ordres geeft Waar mede mij de eer ammatigen met verschuldigde eerbied te zijn /:onderstond:/ Hoog Edelen groot agt„ „baren gestrengen wijdgebiedende Heere en Wel Edelen Heeren /:Lager:/ uw Hoog Edelhedens seer oodmoedigen en Trouwschuldigen Dienaar. /:was ge„ „tekend:/ I: Mens /:in margine:/ Palem„ bang den 19.:' Ianuarij A„o 1765: Hoe zeer ik mij in dezen tegenwoor„ „dige tijd, steunende op gegronde redenen geflatteert had en daar van ook in mijne laatste uw Hoog Edelhedens versekering deed dat Iava alomme in een gewensch„ te staat van gerustheijd verseerende in daen zelven toestand naar't menschelijke presump„ tien een tijd lang zoude kunnen blijven vol„ „harden, heeft mij de ondervinding echter weder geleert dat men nooit zo gerust zijn mag of 'er kunnen in deze wijt uijtgestrekte landen eens„ „klaps en onverwagt onlusten op komen, die, bij aldien z' niet shielijk Aan Als vooren Batavia Batavia ontdekt Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765 Van Javas Oostcust den 2:' Januarij 1765: ontdekt en gedempt werden, het gansche vredige Lijstema om verre werpen en al de hoop van een langduurige vrede doen in duijgen vallen want de retrocta na speurende/ zal men bevinden dat men bij na nooit geruster op de verzekering van den braven vorst, den soesoehoenang te souracarta, heeft kunnen zijn of minder twijffelen aan de welmeend„ „heid van den Pangerang Mancoenagara die schoon zeer bij continuatie rugten„ „de om zijne geliefde Bendora nog eens weder te bezitten, echter deserbande pit met gelatenheijd en stille onderwer„ „ping aan zijn tot verduuwt en niets begeert aan te vangen 't geen maar eenigsints strijdende is tegens het be„ „bagen en de bevelen der E: Maatschappij; Nooit zijn de betuijgingen en versekerin„ „gen van opregte vriendschap en waare gevoelens van dankbaarheid voor de E: Comp: van de zeide des Mattaram„ „schen kofs zo sterk geweest als in deze tegenwoordige tijd, in welke de troubelen in den oosthoek van Iava gereezen, schielijk Gestilt, en den Tappa Talong, die in het sumanapsihe en daarom streeks meede met eenige Cramans strooperijen wilde aanregten gelukkig opgevat en alhier seedert gestorven, en dus zijn geheele aanbang verstroait en die onweersluij ook weder geheel verdweenen is; En echter toen 'er eenigsints het —

NL-HaNA_1.04.02_3157_0172 view scan ↗

English

From Java's East Coast, 25 January 1765. From Java's East Coast, 25 January 1765: When it was least expected, I received word that two sons of the notorious Abdul Cadir, by whose instigation in the year 1763 the Cramans had fallen upon Kaliwoengoe and Candal, named Smauw and Koeda, had again destroyed some villages of the Susuhunan in the Kedu. This emerging difficulty was greatly magnified by the reports that reached me from various quarters stating that the Cramans, under the aforementioned chiefs and a certain Sittjo Wilanten, formerly a bupati of the deceased Mataram Crown Prince, were staying and being protected in a territory of the Sultan and the private appanage of the present Pangeran Adipati, from whom they were said to have been supported and received orders first to lay waste to the villages of the Susuhunan in the Kedu in ashes, and then, having obtained a larger following, to invade the coastal lands of the Honourable Company such as Pekalongan and Batang, ostensibly to take revenge for the refusal the Sultan had suffered regarding his favourites Soemo Diwirio and Rono Menggolo. That some courtiers of the Sultan might be involved underhandedly was a certainty to me, but that the Sultan or Pangeran Adipati would cherish in their bosom a rogue brood From Java's East Coast, 25 January 1765: From Java's East Coast, 25 January 1765: whom they, according to the fundamental laws of their religion and empire, are bound to eradicate root and branch, could not yet gain credence with me, however plausible the reports from Surakarta might dictate such, because the hostility of that court against the Sultan was not unknown to me. This was also the reason that moved me, while still in uncertainty, not to give Your High Mightinesses immediate and premature notice of this and thus cause untimely accusations, which I request Your High Mightinesses will please accommodate, since I deemed it more fitting first to inquire thoroughly into the matter and, if possible, make the arisen unrest disappear before I caused Your High Mightinesses worry and uncertainty with still uncertain and very likely biased reports. No sooner was I informed of the gathering of the Cramans than I immediately gave notice thereof to both rulers, with the request that the princes please take the necessary measures against it and send out some warriors; which the Susuhunan did immediately, though the Sultan somewhat hesitantly, with the outcome that the latter, after having held a sort of mock battle with the Cramans, retreated, but that these people of the Susuhunan were shortly thereafter attacked by the Cramans themselves, who were nevertheless so mauled that 21 heads, among which Sittjo Wilanten was found, remained on the battlefield Java's East Coast, 25 January 1765. From Java's East Coast, 25 January 1765 dead, and nine were captured alive, among whom were the head Cramans Smauw and Koeda; which prisoners have all been sent to me by the Susuhunan, together with their confessions taken at Surakarta. While I amiably thanked that prince by letter for his assistance in destroying this nefarious rabble and dispatched His Highness's emissaries back with some gifts, among whom were two who had held the command against the Cramans, I had the head Cramans Smauw and Koeda interrogated in my presence; and Your High Mightinesses will please see from their confessions, which are attached hereto along with all documents concerning this seditious matter, and to which I respectfully refer to avoid prolixity, that they have persisted in their confessions given at Surakarta and confirmed the same with their death. However much I was surprised by the persistent accusations of these vagabonds against the Sultan and Pangeran Adipati, I could nevertheless not be persuaded to address the Sultan directly regarding this, nor could I resolve to remain silent or pass the matter over without notice; for by the latter I judged that, once assuming the Mataram court to be guilty, From Java's East Coast, 25 January 1765 From Java's East Coast, 25 January 1765 one might very easily understand at that court either that our side lacked sufficient insight to uncover their feigned dealings, or lacked the courage to show our rightful resentment regarding this or dare demonstrate how the Sultan, through such conduct, had brought Your High Mightinesses' highest indignation upon his neck. On the other hand, if the Sultan's conspiracy with the Cramans against the Honourable Company and the Susuhunan were presented to him even somewhat sharply, that prince, seeing his hypocrisy unveiled and realizing that dissimulation could no longer help, might cast off the false skin and come out publicly; which, under these present circumstances, would be exceedingly dangerous for the interests of the Honourable Company in general, and in particular for our garrison at Yogyakarta, which would be the first sacrifice, as nothing there is covered up to now. To proceed safely, I therefore chose a middle course, sending the Sultan the seven captured Cramans, all being His Highness's subjects from the Kedu, with the request to punish them along with all who might still be found guilty thereof; and meanwhile ordered Resident Lapro to read the confessions of the prisoners to the prince with very great circumspection and tact, and at the same time to make known my sentiments regarding this.

Dutch transcription

Van Javas Oost Cust den 25:' Ianuarij 1755. Van Javas Oostcust den 2:' Januarij 1765: het minste omgedagt wierd, kreeg ik berigt dat twee zoonen van den berugten Abdul cadiz door wiens aan het zig in het Iaar 1763: de Coamans in Cali„ „woengoe en Candal waaren gevallen genaamt Smauw en koeda, weder eenigen dorpen van den soesoehoenang in de Cadoe vernielt hadden. Deze op komende zwaarigheijt wierd nog zier veel vergroot door de berigten die mij van verscheijde zeiden voor kwamen dat de Cramans onder de voormelde hoofden en eenen sittjo wilanten voormaals bepattij van den overleeden Mattaramschen kroon„ „prins zig opbielden en geprotegeert wierden in een landschap van den sulthan en eige appanagie van den pre„ „lenten Pangerang Adipattij van wien „worden zig zouden onder steund en bevelen gekregen hebben om Eerst de Negorijen van den soesoehoenang inde Cadoe in de assche te leggen en dan een groter aan hang gekreegen hebbende de strand„ „landen van d'E: Comp: als Pactalon„ „gang en Batang te invaderen, qua„ „sie om revenge te nemen van het „had refus 't geen d' sulthan geleden, in zijne gunstelingen soemo Diwirio en Rond Mangollo dat 'er wel eenige hoevelingen van den sulthan onder speelen konden was bij mij vast, maer dat d' sulthan of Pangerang adipattij een schelms gebroet in hunne schoot koesteren Sulthan zouden 13 Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765: Van Iavas Oostcust den 35 anuarij 1766: zouden dien zij naar de grondwetten van kunnen Godsdienst en rijk met wortelen tak gehouden zijn uijtteroeijen, konde bij mij nog geen ingressie grijgen, hoe waarscheijnelijk ook de advisen van soe„ „racarta zulks dicteren, om dat mij niet onbekent was de partijschap van dat hof tegen den sulthan Dit was ook de reden die mij bewoog om nog in het onzekere verzeerende uw hoog Edelhedens hier van niet aan„ „stonds en voorbaarig kennisse te geven en dus ontijdig opschulddingen te ver„ „oorzaeken, 't welk ik verzoeke dat uw Hoog Edelhedens zullen gelieven inte schikken dewijl ik gevoegelijker oor„ „deelde eerst de zaak grondig te in„ „quireren en desmogelijk de gereeze onlusten te doen verewijnen eer ik uw hoog Edel„ „hedens met nog onzekere en veel ligt partijdig„ „de adviesen in ongerustheijt en onzekerhijt bragt Zo vas was ik dan niet onderrigt van de versameling der cramans of ik gaf daar van aanstonds kennisse aan beide de starven met versoekt dat de vorsten daar te„ Oree „gen geliefden het noodige te beraamen en eenige krijgers uijtzenden, 't gunt de soe„ „soehoenang aanstonds edoch de sulthan eenigzins schoer voetende deed, met die uijtkomst, dat de laetste na een zoort van spiegelwegt met de Cramans ge„ „houden te hebben te rug weeken maar dat dese soesoehoenangs volk van de Oramans zelfs kort daar op wierden aangetast die echter zo gehaaven 't wier„ „den dat 'er 21: koppen, waer onder sittje wilanten gevonden is, op het slapvelt onlusten bleeven Javas Oostcust den 22:' Aanuarij 1762. Van Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765 leggen en negen levendig gevangen wier„ den ander dewelke de hoofd Cramans Smauw en koeda; welke gevangene mij alle door den soesoehoenang zijn toege„ „sonden nevens hunne confessien te Souracarta genomen Terwijl ik dien vorst voor zijne ad„ „sistentie ter verdelging van dit heilloos gespuis bij een briefje minlijk bedankte en zijne hoogheijts zendelingen, waar onder er twee waaren die het Com„ „mando tegens de Cramans gehad had„ „den, met eenige geschenken terug vaer„ „digde liet ik de hoofd Cramans smaur en kreda om mijne tegenwoordig„ „heijd ondervragen, en zullen uw Hoog Edelhedens uijt hunne bekentenissen die nevens alle charters deze saclieeuse zaak Concernerende aan deze geaccrcheert zijn, en waar aan ik mij ter vermijding van pro„ „liciteit eerbiedig referere behoogen dat zij bij hunne gegevene confessien te souracarta hebben blijven persisteren en deselve met hun dood bevestigt Hoe zeer ik ook gesuppremeert wierde door de volhardende beschuldigingen bier vagebonden tegen den sulthan en Pange„ „rang adipattij, konde ik echter niet gepersuadeert werden om den sulthan deswegens direct aan te spreken en ook niet resolveren te swijgen of de zaak ongevoelig te passeren, want door het Laatste oordeelde ik dat eens veronderstelt zijnde het Mattaramsche hofschuldig die is 77 Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765 Van Iavas Oostcust den 2. ' Januarij 1760 is men darr door aan dat hof veel ligt zou„ „de kunnen begrijpen, of dat men aan onze zeide geen doorzigt genoeg had om hunne geviensden handel te kunnen ont„ „dekken, dan wel geen moeds om ons gewe„ „lig ressentiment deswegens te betoonen ofte durven betoogen hoedanig de sul„ „than uw Hoog Edelhedens hoogste indigna„ „tie door zulke gedoentens zigh:t op den bals baalde Daar en tegen den sulthan zijne Conspi„ „ratie met de Cramans tegens DE Comp:e en den soesoehoenang maar ewigzins ge„ „voelig voorgestelt zijnde, zoude die vorst zijne geveenstheijt ziende ontsluijert, mogelijk, nu geen vinzen meer helpen konde, het volsevel afleggen en publicq uijtkomen, 't welk in deze tijds omstandigheeden ten uijttersten gevaarlijk zoude zijn en voor de belangens van D'E: Comp:e in 't generaal ^ons en in 't bijsonder voor als guarnisoen te Djok djozarta die het eerste sacrificie zoude zijn, als daar niets tot nog toe gedekt Om dan verlig te gaan koos ik een mid„ „delweg:) zendende den sulthan dezeven ge„ „vange Cramans toe, zijnde alle zijn hoog„ „beits onderdanen uijt de Cadoe, met ver„ „soek om dezelven nevens alle die daar nog aan mogten schuldig bevonden wer„ „den te straffen en gelaste in middens den resident Lapros met zeer veel omzig„ „tigheijd en beleid den vorst voortelezen de Confessien der gevangene en teffens mijne gevoelens deswegens uijtkomen, te

NL-HaNA_1.04.02_3157_0176 view scan ↗

English

From Java's North-East Coast, 25 January 1765. From Java's North-East Coast, 25 January 1765 to make known, as Your High Noblenesses will be able to see from my dispatched letter under date of the 13th of this month, which has had that desired effect, that the Sultan has firmly and solidly assured that neither he nor the crown prince had any part in it, but on the contrary remained attached with the greatest loyalty to the Honourable Company, with the promise to have exact inquiries made after those guilty of this rebellion and to punish them according to the findings, which was also immediately put into effect by means of a proclamation and the dispatching of several priyayis to the Kedu and elsewhere, as appears from the letter from Japara, also dated the 17th of this month. Although it is indeed beyond the reach of human capability to discover the interior of the heart and the intrinsic feelings, I would nevertheless have little hesitation in establishing and assuring, whatever appearance of truth the advices and confessions of the kramans may have, that both the Sultan and the Pangeran Adipati are innocent, but that rather some turbulent and flighty spirits have brewed this deed in their name, the further ground or groundlessness of which will be verified by the punishment that will be inflicted upon the kramans, of which I await further report. Meanwhile, however the matter turns out, I believe I have gained much ground on the Sultan, because His Highness has experienced that on the side of the Honourable Company there was no lack of either insight or courage, and I dare assure Your High Noblenesses that in the future one will be able and permitted to address that prince with greater boldness. The enclosed letter from the Panembahan of Madura addressed to the Lord Councillor Extraordinary Hartingh was sent to me by the said Panembahan. And since the state of Java is everywhere peaceful and desired, I hereby take the liberty to request from Your High Noblenesses my discharge from the administration of this government, in order to come up to India's capital toward the end of the coming month of May to assist at the High Table, hoping and trusting to hand over the administration to my successor, whom Your High Noblenesses shall be pleased to elect for that purpose, in as desirable a condition as it has ever been before. While for the rest I remain in the confidence that Your High Noblenesses will be pleased to applaud my nearly four-year administration and services, performed to the greatest benefit of the Honourable Company and to the best of my knowledge, and to be assured that I am with the greatest respect, Your High Noblenesses' entirely humble and obedient servant. Was signed: W. H. v. Ossenbergh. In the margin: Samarang, 25 January Anno 1765. From Java's North-East Coast, 6 March 1765. Since the dispatch of my latest separate letter of the 25th of January last, affairs in the Mataram seem to be turning more for the better, and the Sultan, through my resolute actions in the affairs with the kramans, seems to live in better trust and sincerity than ever before; for His Highness has had both the kramans sent over from here and all those whom they have still been able to discover punished with death as a deterrent to others, but also to show his zeal to grant the frequently reiterated request, and has earnestly ordered to bring in daily the materials for the fortress to be built at Yogyakarta, which is also being executed to satisfaction, with the construction to be continued after the Puasa, according to the Sultan's promise, with the people of half Java, while the engineer Haak has already departed thither to form a suitable plan. So that in the highlands everything is as desired, and in the Eastern Salient it is also quiet again, since the Malanger has dropped his designs to invade the Surabaya district and is currently beginning to conduct himself more amiably; however, as long as Prabu Joko stays there, it will likely be quiet only for a short duration, as that rover will always seek and obtain support again, and thus keep us continually alarmed in that region. In my opinion, there are but two means to curb that disturber of the peace, namely to compel him, either by force or through persuasion, to submit to one of the princes, or else to subdue him by force of arms. Toward the first, all conceivable means have already been employed, but in vain, and to that he will now never proceed; and toward the second, the princes are indeed inclined to join hands, but experience has taught that all those expeditions usually run the risk of ending fruitlessly because of the jealousy of the princely commanders, and this is why the princes also very

Dutch transcription

Van Iavas Oostcust den 25:' Januarij 1765. Van Iavas Oost Cust den 25:' Januarij 1765 te kennen te geven gelijk uw Hoog Edelhedens uijt mijne versonde missive sub dato den 13:' dezer zullen kunnen zien, 't welk van dat gewenscht effect geweest is, dat sulk kan fort en fern versekert heeft, dat nog Eij„ nog den kroonprins dater aan eenig, deel hadden, maar in tegendeel met de meeste Trouw aan d'E: Comp: g'attacheert bleef, met belofte nade schuldige aan deze re„ „bellie te zullen exact laaten inquere„ „ren en na bevinding van zaaken — straffen, 't welk aanstonds bij for„ „ma van een Placcaat en uitzen„ „ding van verscheijde Priejees naar de Caddoe en eldels ook is werk„ „stellig gemaakt, Consterende bij de missive van lapro gedateert mede den 17:' dezer Alschoon het nu wel buijten het berijk van het menschelijke ver„ „mogen is, het interieure van het harte ende intrinsieque gevol„ „lens te ontdekken zoude ik echter wijnig zwaarigbeits maaken in vastestellen en te verzekeren, wat scheijn van ^ het waarheijd de advisen en ^ beleij„ „den der Cramans ook mogen hebben, dat de sulthan en de Adipattij beijde Pangerang 9 onschuldig zijn, maar dat eerder eenige voel en waargeesten op Alschoon binne. 21 Van Iavas OostCust den 25:' Ianuarij 1765: Van Javas Oost Cust den 25:' Januarij 1765 hunne naam dit feit brok„ „kent hebben, waar van de gE„ ^ nader ce „grond. of ongegrondheijd zal be„ „waarheit worden, door de straffe die de Cramans zul„ „lin werden aangedaen, waar van ik het berigt na der verwagte Inmiddens hoe dezaak ook uitvalt, meene ik veel grands op den sulthhan gewonnen te hebben, om dat zijn hoogheijd ondervonden heeft dat het aan de zeijde van d'E: Comp: nog 6n aan door zigt nog aan moed onbrakt en ik durve uw hoog Edelh: verzekeren dat men in het toekomende met Jnclosa missive van den Panembahan van Madura aan den Heer Raad Extra ordinair meerder hardiesse dien vorst zal kun„ „nen en mogen aanspreken En aangezien de staat van Ja va al„ „omme vredigen gewenscht is neme ik bij deze de vrijheijd uw hoog Edelh:s mijn ontslag uit heeft het bestier van dit gou„ „vernement te versoeken; om ter adsis„ „tentie aan de hoge tafel naar Jndias hoofdplaatses tegen het uiteinde van demand Meij aanstaande te mogen op komen, kopende en vertrouwende het bestier te zullen overgeven. aan mijnen vervanger dien uw hoog Edelh:s daar toe zullen gelieven te Eligeren in zulx een gewenschte toestand als het ooit bevoorens ge„ „weest is meerder Hartingh Oost Cust den 25:' Jann: 1765 Van Javas Van Iavas Oostcust den 6: Maart 1765: Hartingh g'addresseert, is mij van gem: Pa„ „nembahan toegezonden; Terwijl ik voor het overige in dat vertrouwen blijve dat uw hoog Edelh„s mijne bij na vierjarige rege„ „ring en diensten ten meesten nutte van d'E: Comp: en mijn best weeter verigt, zullen gelieven t'applanderen en verzekert te zijn dat ik met de meeste Eerbied ben /:onderstond/ uw hoog Edelhedens gansch onder„ „danige en gehoorzaame Dienaar /:was getekent :/ W: H: v: Bossenbergh„ /:in margine:/ Samarang den 25: Januarij A„o 1765 Seedert de depeche mijner Iongste aparte letteren van den 25 Ianuarij laastleeden schijnen de zaaken in de Mattaram zigh meer ten goede te schikken ende sulthan door mijne cordate behandelingen inde affaires met de Caamans in beter vertrouwen en opperhartigheijt als ooit bevoorens te leven, want zijne hoogheid heeft zo de van hier overgezonden cra„ „mans als alle die men nog heeft kun„ „nen ontdekken met de dood laaten straffen ter afschrik van anderen, maar ook om zijne iever te betoonen om het dikwijls gereitereert versoek te accorderen Aan Aes vooren Batavia Batavia ernstig 25 Van Iavas Oost Cust den 6:' Mart 1765 van Javas Oostcust den 6: Mart 1765: 27 ernstig gelast om de Materialen tot het te bouwene fortres te Djokdjokarta, dage„ „lijks aantebrengen, 't welk ook ten genoe„ „gen werd g'executeert zullende na de Poe„ „assa volgens sulthans belofte met de volkeren van half Java den op bouw werden voortegezet, terwijl den ingenieur Haak reeds naar derwaarts vertroken is om een bequaam Plan te formeren zodat het in de bovenlanden alomme gewenscht is en in den oosthoek ook weder stil, dewijl de Malanger zijn des„ „seijnen om het sourabaaijsche te inva„ „deren heeft laaten steken en tegenwoordig zig minnelijker begint aan te stellen, edoeb zolange Praboedjoko aldaar zich op hout zal het wel voor een korten duur stil weesen, die swerver echten zal altoos weeder aan hang zaeken en verkrijgen en dus ons in dien oort geduurig in allarm houden Mijns bedunkens zijn en maar Twee middelen om dien rust verstoorder te beteugelen namelijk hem met geweld of door persuasien te noodzaken om zig aan een der vorsten te onderwerpen, dan wel hem met geweld van waa„ „penen te onderbrengen Tot het eerste zijn reeds alle beden„ „kelijke middelen in het werk gesteld, dog te vergeeft, en daar toe zal hij nu nooit overgaan; En tot het tweede zijn de vorsten wel genegen de handen in elkanderen te staan; maar de ondervinding heeft geleert dat alle die expeditien gewaaz loopen vrug„ „teloos te eijndigen door de Talousie dan dee vorstelijke veldheeren, en hier om is het 't geen de vorsten ook verkrijgen zeer

NL-HaNA_1.04.02_3157_0180 view scan ↗

English

Java's Northeast Coast, the 6th of March 1765 From will be very agreeable, that I respectfully propose to your Right Honourables to support that expedition against Praboedjoko with a Company of Infantry of 80 heads and 500 coastal inhabitants, who would not only bring about a better harmony and union of the army leaders, but also provide a good opportunity to seek out that vagabond Prince at once and to destroy him along with his followers: for which I request your Right Honourables' favourable approval, while, submitting to wiser judgment, I deem such to be utterly necessary for the preservation of Java's tranquility. I remain with deep respect and all submissiveness, was below: your Right Honourables' entirely submissive and very obedient Servant, was signed: W: L: v: Ossenberch in the margin: Samarang, the 6th of March 1765. Af Schilling Qualified Clerk collated of the Year 1765. Copy of the Secret Letters received from the Outlying Stations Since the First of May until mid-October Second Volume 8 Register of papers Letter from the Governor Fockens to their Right Honourables dated the last of May 1765 . . . . . . page 5: Copy of Resolutions taken in the Council of Policy there on the 9th of March and the 2nd of May past - - - - - - - - 49 Report from the Chief Mate van Ewijk concerning a certain encounter with an English ship and snow on the voyage from Samarang to Banda with the bark den Draak - - - - - - - - - - - - - - - 81. Account of a certain Native, Pattij Liwa, concerning the smuggling trade with the Ceram people - - - - - - - - - - 85 Letter of and as above dated the 16th of August 1765 309 Banda Letter from the Governor Petters to their Right Honourables dated the 25th of August of this Year - - - - - - - - - - - 317: Amboina Register of the incoming secret Letters received from the outlying stations since the 1st of May until mid-October, in the Year 1765. Java's Northeast Coast. Ternate Letter from the outgoing and incoming Governor, the Lord Extraordinary Councillor Willem Hendrik van Ossenberch and Johannes Vos, to as above, dated the 20th of May . . . . - . . . . . . . . page 1: Ditto from the Governor Vos to as just mentioned, dated the 15th of July 267 Ditto of and to as above, dated the 26th of July . . - . . . 277 Ditto to the same, dated the 19th of September - - - - 323 Maccassar Register of papers Separate Letter from the Governor Sinkelaar to as above, dated the first of May . . . . . . . 153: Ditto daily journal beginning with the 2nd of October 1764 and ending the 26th of April 1765 - - - - - - - 197: Secret resolutions from the 2nd of February until the 5th of March 1765 341: Register of papers Letter of and to as above, dated the 15th of September - - - - 325: Souratta Letter from the Director Senff to their Right Honourables dated the 19th of May . . . . . . . . . . 279: Memorandum for the Junior Merchant and Cashier Ruperti 297: Translation of a protest from the Bombay Governor Charles Crommelin and Council addressed to the Director Senff and dated the 25th of January of this Year - - - - - - 301: Letter from the Governor Schoonderwoerd to as above, dated the 15th of May . . . - - - - page 89 Copy of Instructions granted to various commissioners since the 13th of October of the past Year until the 26th of April of this Year . . 97 Ditto report regarding the cruising carried out around Halmahera dated the 4th of October 1764 . . . . . . . 105: Two notes from Tidore's Commander, Sergeant Joseph Stephaan, dated the 2nd and 12th of May past - - - - - - - 137: Copy of the account of the interpreter Matthijs Dames concerning his meeting with the Ternate Regent regarding the evil designs of the Court of Tidore - - - - - - 141 Ditto translation of a Malay Letter from various Ceram people who fled to Salawati to Tidore's King, containing complaints about the Amboinese cruisers. - - - - - 147: Register of the papers Incoming secret Letters received from the Outlying Stations Since the 1st of May until October: 7 In the Year 1765 From the Right Honourable, Valiant, and Far-Ruling Lord His Right Honour Petrus Albertus van der Parra Governor-General Together with The Right Honourable Councillors of the Netherlands Indies Right Honourable, High and Mighty, Valiant, Far-Ruling Lord and Honourable Lords The satisfaction that your Right Honourables have always been pleased to take regarding the measures taken by the first-signed during his administration, of which the previous successive separate Letters page 1: Incoming secret Letters received from the Outlying Stations Since the 1st of May until October: In the Year 1765 From the Right Honourable, Valiant, and Far-Ruling Lord His Right Honour Petrus Albertus van der Parra Governor-General Together with The Right Honourable Councillors of the Netherlands Indies Right Honourable, High and Mighty, Valiant, Far-Ruling Lord and Honourable Lords The satisfaction that your Right Honourables have always been pleased to take regarding the measures taken by the first-signed during his administration, of which the previous successive separate Letters page 1:

Dutch transcription

Iavas oostcust den 6:' Maart 1765 Van zeer aangenaam zal zijn, dat ik uw hoog Edel„ „hedens met Eerbied voorstel om die expe„ „ditie tegen Praboedjoko te secunderen met een Comp: In fanteresten van 80 koppen en 500 stranders, dewelken niet allen zoude te weeg brengen een beeter haarmonie en vereeniging der leeger hoofden maar ook goede kans geven om in eens diens nagebondeerenden Prins op te zoeken en met zijn aan hang te verdelgen: waar toe ik uw hoog Edelhedens gunstige approba„ „tie verzoeke terwijl, met onderwerping aanwij„ „zer oordeel, ik zulx ten uittreste noodzake„ „lijk agte voor het behoud van Iavos ruste Ik blijve met diep onzag en alle onderdanighet /:onderstond:/ uw hoog Edelhedens gansch on„ „derdanige en zeer gehoorzame Dienaar /:was getekent :/ W: L: v: Ossenbergs /:in margine:/ Samarang den 6:' Maart 1765: Af Schilling gehw Clercq gecollationeerd van 't Jaar 1765. Copia der Secreete Brieven van de Buijten Komptoiren ontfangen Sedert Primo Maij tot medio October Tweede Deel „8 Register der papieren Missive van den gouverneur Fockens aan hunnen hoog Edelheedens ged: oultimo Meij 1765. . . . . . pag: 5: Copia Resolutien genomen in Raade van politie aldaar den 9:e Maart en 2:e Meij passato - - - - - - - - „ 49 Berigt van den opperstuurman van Ewijk nopens ze„ „kere rencontre met een Engelsch schip en snaauw op de reijs van samarang naar Banda met de Relaas van seekeren Inlander Pattij Liwa noopens den sluijkhandel met de cerammers - - - - - - - - - - „ 85 Missive van en als boven gedateert 16:e Augustus 1765 „309 bark den draak - - - - - - - - - - - - - - - „ 81. Banda Missive van den gouverneur Petters aan hunne Hoog Edel„ „heedens ged: 25: aug:s deses Iaars - - - - - - - - - - - „ 317: Amboina Register der aangekome secreete Brieven ontfangen van de buijten comptoiren 't zeedert p=mo Met tot medio, oc„ tober A„o 1765. Javas oost Cust. ernaten Missive van de de afgaande en aankomende gouverneur de Heer raad Extra ordin: Willem Hendrik van ossenberch en Iohannes vos aan als vooren d' dato 20: Meij. . . . - . . . . . . . . pag: 1: _:o van den gouverneur Vos aan als eeven d' d' 15: Julij „ 267 _. o van en aan als vooren d' d: 26: Iulij. . - . . . „ 277 _:o „ „ „ „ _o „ „ 19:e 7ber - - - - „ 323 Maccassar Register der papieren aparte Missive van den Gouverneur Sinkelaar aan als vooren d: d' primo Meij. . . . . . . . „ 153: _:o dag register beginnende met 2: October 1764 en eijndigende 26: april 1765 - - - - - - - „ 197: secreete resolutien 't sedert den 2:e feb: tot den 5: Maart 1765 „ 341: Register der papieren missive van en aan als vooren d' d' 15: September - - - - „ 325: Souratta Missive van den directeur senff aan hunnen hoog Edelhee„ „dens ged: 19: Meij. . . . . . . . . . „ 279: Memorie voor den onderkoopman en cassier Ruperti „ 297: Translaet protest van den bombaijs gouverneur Charees crom„ „melin en raad aan den directeur serff g'addresseerd en ged: 25 Ianuarij deses Iaars - - - - - - „ 301: Missive van den Gouverneur schoonderwoerd aan als vooren d' d' 15: Meij. . . . - - - - pag: 89 Copia Instructies aan diverse gecommitteerdens verleend 't sederd 13: october A:o pass:o tot 26: april deses Jaars. .„ 97 _:o rapport weegens de gedane bekruijssing ronds om balmabaira ged: 4: october 1764. . . . . . . „ 105: tweede briefjes van Tidors commandant den sergiant Ioseph Stephaan ged: 2: en 12: meij passato - - - - - - - „ 137: Copia relaas van den tolk Matthijs Dames nopens zijne ontmoeting bij den Ternaats regent aangaande de quade desseinen van 't Tidors Hof - - - - - - „ _:o translaat Maleijdse Missive van verscheijde na salla„ „wattij gevlugte cerammers aan Tidors koning behelsen„ „de klagten over de Amboineesen kruijssers. - - - - - „ 147: 141 Register der opapier en Aangekomene secrete Brieven ontfangen van de Buijten Comtoiren Sedert p=mo Meij tot. . . . 8ber: 7 Ao 1765 Van den Hoog Achtbaren Gestr: en Wijdgebiedende Heere Zijn Hoog Edelheijd Petrus Albertus van der Parra Gouverneur generaal Benevens De Wel Edele Heeren Raden van Nederlands India Hoog Edelen Hoog Achtbaaren Gestr: Wijdgebiedenden Heere en Wel Ede Heeren Het genoegen dat uw Hoog Edelheedens weegens des Eerstgetekende genomen maatregulen ge„ durende deszelfs bestier althoos hebben gelieven te neemen, waar van de voorige successive aparte Letteren pag: 1: Aangekomene secrete Brieven ontfangen van de Buijten Comtoiren J Sedert p=mo Meij tot. . . . . 8ber: F Ao 1765 Van den Hoog Achtbaren Gestr: en E Wijdgebiedende Heere Zijn Hoog Edelheijd Petrus Albertus van der Parra Gouverneur generaal Benevens De Wel Edele Heeren Raden van Nederlands India Hoog Edelen Hoog Achtbaaren Gestr: Wijdgebiedenden Heere en Wel Ede Heeren Het genoegen dat uw Hoog Edelheedens weegens des Eerstgetekende genomen maatregulen ge„ „durende deszelfs bestier althoos hebben gelieven te neemen, waar van de voorige successive aparte Letteren pag: 1:

NL-HaNA_1.04.02_3157_0187 view scan ↗

English

From Java's East Coast, 20 May in the year 1765. From Java's East Coast, 20 May 1765. Letters, and particularly this latest one of 9 April last brought by the second signatory, oblige the first to express his heartfelt gratitude to Your High Excellencies for it, and the second to follow that path in seeking the welfare of Java and, as much as is in his power, to preserve the dearly bought peace and tranquility with which this blessed country is endowed. Further, respectfully replying to the above-mentioned letters, we have the honour to assure Your High Excellencies that the sultan continues to give more and more proofs of sincerity and goodwill, having put to death all those who could in any way be proven to have colluded with the Cramans. Maas Soeraderiedjo, although found not guilty of a capital offense, has nevertheless fallen completely into the prince's disgrace, while Singo Diwongso, still being a fugitive, has been declared an outlaw. On the other hand, Singo Troeno and two other minor chiefs have recently been kris-executed. The bitterness that formerly existed between the two aforementioned also seems to be gradually softening, which was primarily evident from the polite welcome and reception shown by the Susuhunan when the Mataram crown prince visited his court about a month ago solely to come and testify his respect to the Susuhunan, with everything ending in the greatest harmony and friendliness. Nevertheless, the second signatory will, through a cautious distrust, endeavour to scrutinize the proceedings at the court of the sultan with all possible exactness and discover their true designs. His Highness the sultan also continues in all earnestness to contribute what is necessary to the construction of the fortress at Bjokdjocarta, according to the plan which we take the liberty to present to Your High Excellencies alongside this letter. With regard to subduing the wandering malcontents in the East Hook, the princes have been continually urged, which has also had the effect that the Susuhunan, Raden Adipati Puspadiningrat, and the Sultan, Raden Ronggo Prawirodiridjo, both wedonos over their respective Mancanagaras, have ordered to destroy Singosari and his followers with united forces. This will be all the easier if the report from the East Hook is confirmed that Malayu Kusuma of Malang appears to be abandoning the side of that wandering prince and has stationed his brother Tirtanagara with 100 men at Surang Sinding against the borders of Japan, with the aim of disputing Raden Maas's entrance into Malang on that side. The outcome of all this will be seen shortly, especially since the prince's forces are already on the march. And although, humanly speaking, there is now no need to fear an invasion of the Company's lands, we cannot refrain from respectfully submitting to Your High Excellencies the weak garrison of Java, which is short of nearly 300 soldiers, so that it may be reinforced with at least 150 men, in order not to fall into the utmost inconvenience in the event of unexpected incidents. Finally, enclosed herewith are the letters from the Susuhunan and the Sultan, the latter of whom very urgently requests Your High Excellencies, following the example of Surakarta, that Resident Lapro may be favoured with the rank of senior merchant. Wherewith, with the most faithful respect and high esteem, we have the honour to call ourselves (below stood) Your High Excellencies' completely obedient and very humble servants (was signed) W. A. van Ossenberch, and Johannes Vos. (In the margin) Samarang, 20 May 1765. To Batavia. From Amboina, 31 May 1765. Having been honoured with the arrival of the ship Giezenburg here in the roads on 3 February of this year with Your High Excellencies' most respected secret letters of 14 December 1764, I shall, following the thread of their contents, reply dutifully to them herewith, after having first expressed my humble gratitude for the general approval of my conduct regarding last year's cruising of the south and north coasts of Ceram. Making therefore a beginning with Your High Excellencies' remark on the lists of the equipped vessels, namely that it appeared therefrom that some, or rather half, of the orembaais had indeed been supplied with muskets, but no gunpowder, whereto as aforesaid... To Batavia.

Dutch transcription

Van Javas Oostcust den 20. Meij Ao 1765. Van Javas Oostcust den 20: Meij 1765 Letteren en inzonderheijd ook deeze laatste van den 9:e April Iongstleeden door den tweede teekenaar aange„ „bragt, gewaagen, verpligt den Eersten om daar voor uw hoog Edelheedens zijn haart gron„ „dige dankbaerheijd te betuijgen en den tweeden om langs dat spoor het wel zijn van Java te betragten ende duur gekogte rust en vreede, waar in dit gezegend Land is verzeerende, zoo veel in hem is te Con„ Wijders in Eerbied reschribeerende op booven gem: Letteren hebbe wij de Eer uw hoog Edelheedens te verzekeren dat de sulthan blijft continueeren meer en meer blijken van opregtigheijd en welmenendheijd te geeven, hebbende alle die maar eenigsins konden werden overtuijgt met de Cramans geheult te hebben laaten om het leeven brengen. Maas soeraderiedjo, hoewel bevonden geen doodt straffe schuldig te zijn, is egter geheel in 's vorsten ongenade vervallen, terwijl singo diwongso nog voortvlugtig zijnde voor vogel vrije is verklaart; Edog waar en tegen singo Troeno en nog twee mindere hoofden ontlangs gekrist „serveeren De verbittering die voormaals tusschen de beijde booven g'exteert heeft schijnt ook allengskens te ver„ „sagten, het welk voornamentlijk aan het polite onthael en Reseptie gebleken is die den soesoehoenang beweezen heeft toen den Mattaramse Kroonprins cirka een maand geleeden aan zijn hof geweest is eeniglijk Met betrecking tot het onderbrengen der swervende malcontenten is den oosthoek, zijn de vorsten bij Continuatie aangespoort, het welk ook van dat effect is geweest, dat den soesoehoenang Radeen Depattij Poespadimingrat en den Sulthan Radeen Rongo Prawieraderidjo beijde wedonos over derzelver Mantjanagares gelast hebben om met vereenigde kragten singosarie en de zijne te verdelgen, 't gunt des te gemackelijker zal vallen zoo de teijding uijt den oosthoek geconfirmeerd weerd dat Malaijoe Coesoema van Malang de partije van die swervende Prins schijnt te verlaaten en zijn broeder Tirtanagara met 100: mannen heeft laaten posteeren te surang sinding teegen de grenzen van Djapan, met oogmerk om Radeen Maas den ingank in Malang aan dient kant te betwisten van het een en ander, zal men binnen korten den om zijn Eerbied aan den soesoehoenang te koomen be„ „tuijgen, zijnde alles in de grootste haarmonie en vriendelijk„ „heijd afgeloopen. Egter zal den tweede teekenaar door een voorzigtig wantrou„ „wen de behandelingen aan het Hof van den sulthan met alle„ mogelijke exactituse tragten na te gaan en hun waare desseijnen te ontdecken. zijn Hooghijd den sulthan, blijft ook met alle ernst„ het nodige te laaten Contribueeren tot den opbouw van het fortres te Bjokdjocarta, volgens het plan het welk wij de vrijheijd neemen uw hoog Edelheedens bezeij„ „den deezes te presenteeren om uijtslag * . * * .2. * . . * - zijn Van Javas Oostcust den 20 Meij 1765 5 Van Amboina den 31: Meij 1765: uijtslag zien, voornamentlijk terwijl 's vorsten volkeren reeds in opmarsch zijn en schoon 'er nu men„ „schelijker weijze voor de Invasie van 's Comp:s Lan„ „den niet te dugten is, zoo kunnen wij egter niet afzijn uw Hoog Edelheedens in alle Eerbied voor te stellen het zwacke guarnizoen van Iava dat na bij de 300: Militaire komt te manqueren om ten minsten met 150: man te werden gerecruteert, ten fine bij onver„ hoopte toevallen niet in de uijterste ongelegendheijt te Eijndelijk gaan hier „ geslooten over de brieven van den soe soekoenang en sulthan; welke laatste zeer instandig uw Hoog Edelheedens na het voorbeeld van souracarta verzoekt dat den Resident Lapro met de qualiteijt van opperkoop„ „man mag werden begunstigt Waar meede wij met de meeste trouwe Eerbied er hoog agting de eer hebben ons te noemen /:onder stond:/ uw hoog Edelheedens gansch gehoor„ „zaamen en zeer onderdanige Dienaaren /:was, getekend:/ W: A: van ossenberch, en Iohannes vos, /:in margine:/ Samarang den 20: Meij 1765:— geraken Met de komst van het schip giezenburg alhier ter rheede mij op den 3: februarij deses Jaars vereert gevonden hebbende met uw hoog Ed„s zeer gerespecteerde secreete letteren van den 14: december 1764;, zoo zal ik den draad van der zelver in houd volgende daer op bij desen schuldpligtig rescribeeren na alvoorens mijne nedrige dankbaerheijd afgelegt. te hebben voor de generaele goed„ keuring mijner behandelinge Rakende de voorleden Iaarse bekruijzing van de zuijd, en noord cust van Ceeram. Makende dierhalven en begin met uw hoog Edelh„s remarque op de Lijsten der uijtgeruste vaartuijgen namentlijk dat daer uijt gebleeken was dat van sommige off wel de helfte der orembaijen wel snaphaenen dog geen buskruijt was verstrekt waer Aan Als voorn: Batavia Batavia op 1

NL-HaNA_1.04.02_3157_0189 view scan ↗

English

From Amboina, the 31st of May 1765 From Amboina, the 31st of May 1765 Although I hope not to have fallen under the suspicion of Your Right Honourables as if I had been so nonchalant or inattentive that I had handed over snaphaunces without the necessary powder to be able to make use of them, I have the honour to elucidate to Your Honourables that those snaphaunces, four in number, were given along only in reserve to each orembaij that was not equipped with pieces of artillery, with 24 blank cartridges or six for each snaphaunce, in order to be used, in case of need, for the defense of the vessel by one or another native rower who knew how to handle them, since those orembaijen, after all mainly serving to put the militia and maritime personnel ashore when conducting landings, had to stay near the chaloups and pantjallings in order to receive their powder and lead from their supplies in case of necessity, as can be seen from the daily register of Ensign Guthand under the date of 23rd of April, when he, leaving the pantjalling De Spion with the intention of sailing to Batoe Assang and Tobo, first provided the oremboeijen with the necessary ammunition, as is also cited in my humble letter of the ultimo of May 1764, for otherwise the 9 lb of powder that were furnished here upon departure to each orembaeij that was fitted with small pieces would also not have been sufficient for an expedition that lasted six months. The cloves found at the village of Celor and set on fire there, of which the cruisers neglected to provide the quantity by estimate, Ensign Guthand calculates will have consisted of nearly eight bhaaren. Regarding the powder barrels that were discovered here and there, the commissioners would not have omitted to ask the native how he had come by them and by the powder, and what quantity it had consisted of, if the opportunity to do so had not been taken away by the flight of the people, because the houses in which those empty powder barrels were found were evacuated, and consequently no inquiry could be made with anyone as to how the native had arrived at them, although it is well to be presumed that he gets hold of the powder and further ammunition through the channel of the Bugis, Makassarese, and Mandharese small vessels, or else by other ways that are still unknown to us. Concerning the intended inspection of the vessels in the bay of Ceram Laut, wherein it seems to Your Right Honourables that the aforementioned ensign acted somewhat weakly, since he, only upon the opposition of the natives or of the people from the shore on the occasion that he wanted to transfer some chests with which some of them were filled into others in the meantime, by no means under the pretext that they did not want their goods violated, had abandoned his intention, whereas he had nevertheless undertaken the inspection of houses elsewhere by force, I find myself obliged, in excuse of that officer, to inform Your Right Honourables that this case regarding the aforementioned inspection of the vessels in such manner as it is described in my submissive letters of the 31st of May 1764 happened not with Ensign Guthand, but with the second mate De Clerk, who was dispatched by him, and that the latter was restrained from this inspection by the superior force of people and because he was stranded in the shallows, as I did not understand at that time from the report sent to me and provided to Your Right Honourables in copy, but saw afterwards from both of their daily registers under the date of 3rd of May, of which I presently have the honour to send a transcript herewith, since the time to copy them and to dispatch them to Your Right Honourables alongside my separate letter of the 25th of September was too short after the return of the cruising fleet on the 23rd and 25th of the aforementioned month. The reflection made by Your Right Honourables on the sailing of the Ceramese junks past our posts falling under Saparoua with a Malay shouting of Mana Hollanda, mana avan Compania datang, kamarij, according to that which was set down in the letter of the merchant S:t Hlain of the 29th of August, the year 1764, makes me suppose that Your Honourables are under the impression that those posts are all equipped with artillery and manned in such a manner that they can offer some resistance on their own or do damage to a hostile aggressor; no, by no means, Right Honourable Sirs, for there lies no cannon, and the same, like Welzen on Hatuano and Delft on Poorto, the first garrisoned with a corporal and four soldiers and the last only with a corporal and one soldier, are of not the least defense, because they only consist of a gabbe gabbe house covered with adap, from which the postholders immediately retreat and

Dutch transcription

Van Amboina den 31:' Meij 1765 Van Amboina den 31:' Meij 1765 op ik hoe wel niet hopende van bij uetoog Edelens in verdenking te zullen wezen gevallen als off ik zoo nonchalant off in„ attent ware geweest dat ik snaphaenen zonder het nodig kruijt om daar van gebruijk te kunnen maken hadde afge„ „geven, de eer heb Hoog dezelve te elucideeren dat die snaphaenen ten getalle van vier aan ieder orembaij welke met geen stuk„ „jes geschut voorzien was eenlijk in reserve zijn mede gegeven met 24: schippe patronen off ses voor elke snaphaan om des noods door den een off onder Inlandse Roeijer welke daar mede wist omtegaan tot defensie van het vaertuijg gebruijkt te worden, dewijl die orembaijen als dog voornamentlijk dienende om bij het doen van Landingen de militie en zeevaert aan de wal te zetten zig bij de Chialoupen en pantjallings moesten houden om uijt derzelver voorraed haar kruijt en loot in Cas van noodzaekelijk„ „heijd te ontfangen, gelijk te zien uijt het dag Register van den vendrig guthand sub dato 23:' April, wanneer hij van de pantjalling de spion afgaende met intentie om nae Batoe= Assang en Tobo te zeijlen de oremboeijen, soo als ook bij mijn onderdanig schrijven van Ult:o Maij 1764 aangehaelt staet, alvoorens„ van de nodige ammonitie voorzag want anders zouden ook de 9 lb: kruijt welke hier bij vertrek zijn verstrekt 't aen ieder orembaeij die met stukjes gemonteert was niet toerijkende geweest zijn voor een Expeditie die ses maanden ge„ „duurt heeft De nagulen op de negorij celor gevonden en aldaer in den brand gestooken, waar van de kruijssers verzuijmt hebben de quantiteijt nagissing op te geven, calculeert de vendrig guthand te zullen bhaaren hebben bestaan in bij na agt„ hebben. Belangende de kruijtvaten die bier en daar ontdekt zijn zouden de Commissianten niet geomitteert het hebben . . Van Amboina den 31: Meij 1765 Van Amboina den 31:' Meij 1767. hebben aan den Inlander te vragen hoe bij aan de zelve en aan het kruijt gekomen was en om wat quantiteijt het bestaan hadde soo Een daar toe de occasie niet benomen was geweest door de vlugt van het volk, want ^kruijtvaten gevonden zijn, waren — de huijzen waer in die ledige ^ g'evacueert en gevolgelijk konde ook bij niemand onder zoek gedaen worden toe den Inlander daer aangekomen was, hoe„ „wel het wel te presumeeren is dat hij het kruijd en verder ammonitie magtig word langs het canael der Boegi„ „neesen, Maccassaerse en Mandhareest smakkel vaartuijgen, dan wel door andere weegen die ons nog onbe„ kent zijn. Omtrent de voorgenomene visitatie der vaartuijgen in de bogt van Ceram Laut, waar in u Hoog Edelens toeschaet dat door voormelden vendrig wat slapjes zoude gehandelt weezen, aan„ „gezien bij eenlijk op de tegen kanting der Inlanders off van het volk van de wal f:ter oriasie dat hij eenige kisten waar mede som„ „mige derzelve opgevuld waaren zoo lange in andere wilde over„ „brengen :/ niet voor te wenden datze hun goed niet wilden ge„ „schonden hebben zijn voornemen gestaakt had daar hij nog„ „thans elders de visitatie van huijsen met geweld had onderno„ „men, vind ik mij verpligt ter ontschuldiging van dien officier u Hoog Edelens te informeeren dat dit geval betreffende de voorsz: visitatie der vaartuijgen in dier„ „voegen als het bij mijne sub„ missie letteren van den 31: Maij 1764 beschreeven staat met den vendrig guthand maar den door hem afgezonden onder stuurman veder De Amboina den 31: Maij 1761 Van: Amboina den 31: Meij 1785 De Clerk wedervaeren is, en dat die van dese visitatie wederhouden is geworden door de overmagt van volk en om dat hij in de droogtens bezet was ge„ „lijk ik toenmaels niet heb begreepen uijt het aan mij overgezondene en Uw Hoog Edelens in Copia gesuppedi„ „teerde Relaas, maer naderhand gezien uijt beijder dag Registers sub dato 3:' Maij, van dewelke ik de eer heb. tegenswoordig hier bezijden een afschrift over te zenden, vermits de tijd om die te copheeren en aan vu Hoog Edelens nevens mijnen appar„ „ten brieff van den 25: 7ber: te expe„ „dieeren te kort is geweest na het retour der kruijs vloot op den 23: en 25 der evengem: maand De reflectie door uw hoog Edelens gemaekt over de vaert der Ceramse Ionken voor bij de posten onser Saparoua resorteerende met een malaitsch geschreeuw van Mana Hollanda, mana avan Compania da„ „tang, kamarij, navolgens het ter neder„ „gestelde bij den brieff van den koopman S:t Hlain van den 29:' aug„s A:o 1764 doet mij supponeeren dat hoog dezelve in een denkbeeld zijn dat die posten alle met geschut voorzien en dus„ „danig bezet zijn datze op haar zelven eenige resistentie bieden of afbreuk aan een vijandelijken aggresseur doen konnen, neen. geezints hoog Edele Heeren, want daar legt geen canon en dezelve gelijk Welzen op Hatuano en Delft op Poorto, de Eerste bezet met een Corporaal en vier zoldaeten en de laaste alleen met een corporaal en een zoldaet, zijn van geen deminste defentie, door dien„ „ze eenlijk bestaen in een gabbe gabbe huijs met adap gedekt, waar uijt de posthouders ten eersten retireeren malaitsch en

NL-HaNA_1.04.02_3157_0192 view scan ↗

English

From Amboina, the 31st of May 1765 and must take flight whenever anything hostile happens to them, wherefore they are also not to be considered otherwise than lookouts who, discovering one or another danger, must immediately give notice thereof to Saparoua, so that it is no defective expression of the aforesaid chief that he received almost daily report that now two, three, or four of those junks sailed close past those posts, since one can come very close with a vessel and pass so near that shouting back and forth can easily be heard and understood. What precautions have been taken against smuggling in the last harvest season of the cloves will be evident in detail to Your High Nobilities from today's outgoing general letter, and that, for the greater restraint of that evil, such a placard has also been promulgated by way of amplification of that of the 4th of May 1716, as is transmitted herewith and incorporated by Resolution of the 23rd of February last, to which I consider myself referred in this regard, in the confidence that Your High Nobilities will be pleased therewith. Pursuant to the revered order contained therein, the sergeant postholder of Saway, Dirk Christoffelsz, has been summoned hither to do service among the garrison, and in his place there has been posted the sergeant Lodewijk August Larchet, of whose competence and sedate demeanor good testimony is given. While with regard to the payment of ransom for non-Christians robbed from this province by the Papuans and sold to the Cerammers for slaves, I shall conduct myself according to the tenor of Your High Nobilities' aforementioned missive of the 14th of December 1764. From Amboina, the 31st of May 1765 But whether this one, as well as none other, should have to admit the English Captain Watson ashore upon appearing at that post, I doubt very much, for that nation nowadays seems not to care in the least about protests, but, having become bold in their superior power and prosperity, seems to want to force everything with brutality, as the first mate and master of equipment here, Hendrik van Ewijk, going with the bark De Draak from Samarang to Banda, has had a fresh proof, when on the 9th of February, drifting between the Toecanbessies under the bearing of the foul corner of Bouton at daybreak, he perceived a ship with a snow behind him, which showed an English flag, and shortly thereafter sent their boat aboard him to inquire where he came from and whither he was destined, which he stated, and having asked reciprocal questions, received as an answer that they intended for China, but first wished to call at Amboina and Banda, and that they had already been under sail from the Batavia roadstead for 11 days. Which boat having departed thereupon, the small ship went about at the same time and, having the weather gauge of him, Ewijk, fired a shot with live ammunition across the bow of the bark De Draak, let fly a pennant from the top, and sent the boat aboard a second time with a so-called lieutenant with orders from the captain to remove from the aforementioned bark the boatswain along with two sailors named Hans Adriaanze of Norway and Laurens Hanzen of Zittem in Norway, under threat that if they were not surrendered willingly, to remove him, the commanding officer, as well, and to transport him over under promise of then receiving a warm back, whereby the said Van Ewijk found himself compelled to send his mate, boatswain, and the aforementioned two sailors aboard with the English boat. After some delay, the mate and boatswain were sent back, but the sailors were retained, after, however, the said mate had first been kicked into the waist, and without much pleading from the boatswain, who in this case acted as interpreter, they would likely not have been released. The captain of that English ship having pretended to have been informed that Ewijk was the one who previously had harbored certain five Englishmen in his vessel, and that he therefore found himself compelled to take such reprisal upon him, the commanding officer, as can be seen in more detail in his report transmitted herewith to Your High Nobilities, and that the English, after that uncivil treatment, braced their sails and tacked along with the bark De Draak until around the 12th thereafter, when they lost the same completely out of sight. As regards the complaint of the native chiefs of the islands of Honimoa and Nusalaut concerning the percentages deducted from them on the cloves that have been granted to the servants in this government as a means of subsistence, namely that (as Your High Nobilities' missive dictates) instead of 23 pounds of overweight which may be taken on the 100 pounds, 20 pounds are deducted from the 100, on that account, by virtue of the revered command of Your High Nobilities not only to conduct an accurate investigation into the truth of that matter, but also above all to ensure that the orders established in that regard are executed exactly and that no extortions are committed by the lesser servants, nor the native harmed in any way, I have the honor to state here that upon a general investigation I found that the dispute is not over the taking of the 20 pounds from or on the 100 pounds, as Your High Nobilities seem to think.

Dutch transcription

Van Amboina den 31:' Meij 1765 Van Amboina den 31:' Meij 1765 en de vlugt neemen moeten wanneer hen iets vijandelijks overkomt, waar om 's' ook niet anders te considereeren zijn als uijtkijken dewelke het een off ander onraad ontdekkende daer van ten eersten kennis moeten geeven na Laparoua, soo dat het geen gebrec„ „kige uijtdrucking van voorm: opper„ „hoofd is dat hij van door genoegsaam dagelijks berigt kreeg dat er dan eens twee drie off vier dier Ionken digt voor bij die posten heen voeren, na„ dien men deselve heel, na met een vaertuijg komen en zoo digt passeeren kan dat het geroep over en weder gemakkelijk kan gehoort en verstaan worden. wat pracautien tegens den sluyk„ handel in den laasten oegstijd der nagulen genomen zijn zal U Hoog Edelens omstandig blijken bij de heeden Ingevolge de gevenereerde ordre daer bij vervatt is de zergiant posthouder van sawaeij Dirk Christoffelsz herwaarts opgeroepen om on„ „der het guarnizoen dienst te doen en „ zijn stede aldaer geplaets de zergiant Lodewijk August Larchet, van wiens bekwaemheijt en bezadigt hunner goede getuijgenis ge„ „geven word. Terwijl ik in reguard van de betaling van losgeld voor door de paponen uijt deze provintie groofde en aan de Cerammers voor slaven verkogte onchristenen mij ge„ „dragen zal na den teneur uwer Hoog Edel„ „hedens voorgeciteerde missive van den 14: december 1764: afgaande gemeene brieff, en dat men tot meerder inbinding van dat kwaad ook een sodanig placcaet bij weege van ampliatie van dat van den 4:' Maij 1716 heeft doen denianeeren, als daer bij overgaet en ingelijft is, bij Resolutie van den 23 febr: Iongstl: waar aan ik mij ten dezen opzigte gerefereert houde, in vertrouwen dat u Hoog Ed:s daer in genoegen zullen neemen. afgaande „baar .1 Van Amboina den 31: Meij 1765: Van Amboina den 31: Meij 1765 Maar off deze zoo wel niet als geene den Engels Capitain watzon op die post ver„ „schijnende aen de wal zoude moeten admit„ „teeren, twijfel ik zeer, want aan protesten schijnt die natie zig tegenwoordig in 't ge„ „heel niet meer te stooren maer stout gewor„ „den op haar overmagt en voorspoed alles te willen dwingen met brutaleijt gelijk daer van de opperstuurman en Equipagie„ „meester alhier Hendrik van bwijk met de barck de draek van Samarang na Banda gaande, een versche preuve heeft gehad, wanneer bij den 9:' febr: drijvende tusschen de Toecanbessies onder de peijling van de vuijle boek van Boeton met den dageraat een schip met een snauw agter zig ontwaerde„ dewelke een Engelse vlag vertoonden en kort daer aan hun schuijt bij hem aan„ „boord zouden om te verneemen waar hij van doen kwam en verwaerts gedesti„ „neert was, het geen hij opgegeven en recipracque vraegt gedaen hebbende tot antwoord gekregen heeft dat zij de wil na china hadden, dog al voorens Amboina en Banda eens aan wilden doen en dat reets 11: dagen van de Bataviase Rhede ver„ welke schuijt daer op weder vertreckende ging het scheepje ter zelver tijd overstag en de loeff hebbende van hem Ewijk gaffeen schoot met scherp voor de barck De drack over, lees een wimpel van top„ en zond de schuijt ten tweedenmaele aanboord met een zogenaemde Lieute„ „nant met ordre van den Capitain om den bootsman nevens twee mattroozen gen:t Hans Adriaanze van Noorwegen en Laurens Hanzen van zittem in noorwegen van voorm: barck te ligten, onder bedreijging van zoo dezelve niet goedwillig wier„ „den afgegeven, hem gezaghebber mede te ligten, en over te transporteeren onder promesse van dan een warme rug te zullen erlangen, waer door ged:e van Ewijk zig genoodzaekt vond „zeijlt waeren.. zijne Van Amboina den 31: Maij 1765 Amboina den 31: Maij 1765: Van zijnen stuurman, bootsman en voornoem„ „de twee mattrosen met de Engelsche schuijt na boord te zenden Zijnde na eenige toevens de stuurman en bootsman te rug gezonden, maar de mattroozen aengehouden, nadat egter alvoorens gen: stuurman in geschopt de kuijl geholpt was, en zonder veel Toebattens van den bootsman, die in dit geval als tolk ageerde ligtelijk niet afgegeven zoude geworden zijn Hebbende de Capitain van dat En„ „gels schip voorgewend berigt te zijn geworden dat Ewijk die geene was, welke bevoorens zekere vijff Engelschen in zijn boodem geborgen had, en dat hij zig dierhalven genoodzaekt vond zodani„ „ge represaille van hem gezaghebber te neemen, invoegen bij dies berigt hier nevens tot u Hoog Edelh„s over„ „gaende breedvoeriger kan gezien worden en dat de Engelschen, na die incivile bejegening afgebrast, en met de barck De drack voortgeboegt zijn tot circa den 12: daar aen, wanneer zij dezelve geheel uijt het gezigt verlooren hebben. Wat aenbelangt de klagte der Inlandsche hoofden van de Eijlanden Honimoa en Mus„ „salaut over de hen gedecorteert werdende percen„ „tos van de nagulen die de dienaeren in dit gouvernement tot een middel van bestaan zijn toegevoegt namentlijk dat /:zoo alsuw Hoog Ed:s missive dicteert:/ in steede van 23: pon„ „den overwigt welke op de 100: ponden mogen genomen worden 20 ponden van de soo afge„ „trocken worden, dierwegens heb ik uijt hoofde van het gevenereert bevel uwer hoog Edelens om nade niet alleen een nauwkurig onderzoek „ waar„ „heijd dierzake te doen, maar ook om voor al te letten dat de daar omtrent gestelde geene ordres exactelijk g'executeert mitsg:s„ kneve„ „larijen door de mindere dienaeren bedreven nog den Inlander op eenigerlij wijze bena„ „deelt werde de eer alhier ter neder te stel„ „len dat ik bij een algemeen onderzoek bevonden dat de questie niet is over het neemen der 20 ponden van off op de 100 ponden, soo als V Hoog Edelens schijnen den

← previousnext →