Inventory 3364
Japan · 931 pages · 397 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
265 From Java's East Coast, 9 May 1772. — From Java's East Coast, 9 May 1772. to propose for Your Right Honourable's most favourable disposition /:was written underneath/ Agrees /:was signed/ J: R: van der Burgh: that some ill-disposed Kraamans had appeared in Demak and the peoples from that district were on the march to confront them, as well as that Your Honour, for those reasons, had been obliged to postpone his journey to court, which I also fully approve; and His Highness hereby orders Your Honour not to depart before and until that thieving rabble has been dislodged from the surrounding districts or indeed destroyed. If it should now happen that those evildoers were pursued by the Company's servants and took refuge in Your Honour's district or in Selo or Waru, then Your Honour must offer the first-mentioned all possible assistance and provide them with the necessary provisions; but even assuming that the aforementioned vagabonds, you may not set out on the journey hither, unless Your Honour was assured that they had retreated far enough from that entire circumference. /:was written underneath / translated by me /: was signed:/ C: P: Boltze P:r /lower down:/ Agrees /was signed/ C: P: Boltze, P:r And because the old regent here, Tjondro Nogoro, father-in-law of the said Rongo Lawe, has repeatedly and most urgently requested me to implore Your Right Honourable for a most favourable recommendation to Their High Excellencies, so that he may be permitted to return home and remain living here, in order, through better and striking proofs of good conduct on some favourable occasion, to make himself worthy again of Your Right Honourable's high favour; and for which reason his wife, the old regent's daughter, has also tearfully begged me and made known that she could not follow her husband; and because I, for my part, find no objection to having him, Rongo Lawe, residing here under my close supervision and can fully rely on the loyalty of that old regent, I have taken the liberty to submit their requests to Your Extract from a separate letter from the Commander Luzac to the undersigned, dated Surabaya, 2 May 1772. Extract Copy 267 From Java's East Coast, 9 May 1772. — From Java's East Coast, 9 May 1772. Copy Extract of a separate missive dated 10 April 1772, written by the titular Junior Merchant and Resident at Ulu Pampang, Hendrik Schophof, to the Commander at Surabaya. I can impart no more favourable reports to Your Right Honourable than in my previous missive, other than only that, since the 20th ultimo, when the rebels attacked Kota, 29 persons have submitted to them, consisting of men as well as women and children, and that the Balinese have returned again to their country without a single one remaining behind, as you will be pleased to observe from the enclosed copy of the account given by Bappa Korok and several others, and further related therein; upon which, however, just as little reliance can be placed as upon all preceding ones, except that the powder and lead which the rebels captured at Songgon during the surprise attack on the Europeans may safely be assumed to be the most certain of all. /:was written underneath/ Agrees /:was signed/ P: Luzac. The arrivals from Bayu mentioned in Your Honour's esteemed letter of yesterday, sent hither under the supervision of and by the Lurah Waykan with the other Pattangers, have duly arrived; which men I have interrogated very amply, both concerning what has passed and the present state of the rebels. Thus Bappa Korok came to confess very frankly: Firstly, when our Europeans were taken by surprise by the rebels at Songgon, among which attackers he himself had been, that one Bappa Bedaen, the boldest, had killed Mr. Schaar with his pike, and Timme by his battors Copy from a copy written by the Junior Merchant and Resident at Ulu Pampang, Hendrik Schophof, to the head of the Expedition, Lieutenant J: G: W: Henrich, currently present at Kota, under the date 15 April 1772, as follows: Copy tors
Dutch transcription
265 Van Javasoostkust Den 9: Meij 1772. — Van Iavas oost cust Den 9: Maij 1743. wel Ed: Achtb: gunstigste dispositie voor te dragen /:onderstond/ Accordeert /:was getekend/ I: R: van der Burgh: damaakse eenige kwad willige kraamans opgedaan hadden ende volkeren uit dat district in aantogt waa„ ren om hen het hoofd te bieden als meede dat uwEd: om die reedenen sijn hof rijse had moeten uitstellen het geene ik ook volkoome approbeere en sijn hoogheid ge„ „last uwEd bij deese niet te vertrekken voor en al eer dat roofge spuijs uit de daar omstreeks leggende land„ streeken gedelogeert dan wel vernielt is wanneer het nu mogte gebeuren dat die kwaad doenders door 's Comp:s dienaaren vervolgt wierden en in uwE district dan wel selo of waero dewijk naamen dan moet uwE: de eerst gen: alle moogelijke bijstand beiden en van de noodige leevensmiddelen voorsien, maar alschoon veronderstelt dat de meerm: vagebonden niet op de herwaards rijse moogen begeeven ten waare uwE verzeekert was dat zij verre genoeg uit die gansche curcumferentie geweeken waaren /:onderstond / getranslat: door mij /: was getee„ „kend:/ C: P: Boltze P:r /lager:/ Accordeert /was getee„ „kend/ C: P: Bolthe, F:r En wijl de oude regent alhier Tjondro Nogoro schoon„ rader van gem Rongo Lawe mij een en andermaal zeer instandig versogt heeft bij uwel Ed: Achtb: te inplorsee„ ren om een aller gunstigst voordragt aan haar hoog Edel„ heedens op dat hem mag werden gelicentieerd weder thuis te keeren en hier ter woon te blijven, om bij betere en door slaande blyken van een goed gebrag door een of andere gunstige gelegentheid zig uwel Ed. Achtb hooge gunste weder waardig te maaken en waar om zijn vrouw des oude regent zijn dogter mij ook rie riglijk gesmeekt heeft en te kennen gegeven, dat zy haar man niet konde volgen, en wijl ik voor zoo verre geen swaarigheid vinde om hem rongo Lawe onder mijn nauwe op sigte hier ter woon te hebben en my op de trouwherligheid van die oude regent ten volle ver„ laten kan zo heb ik de vrijheid gebruikt hunne versoeken uw Extract uit een Aparte briev van den gezaghebber Luzac aan den ondergeteeken„ „de gedateerd soucabaija den 2: May 172. Extract Copia 267 Van Iavasoostkust den 9 Mai 1772. — Van Iavasoost heu Den 9: Meij 172. Copia Extract Aparte missive dato 10 April 1772, geschreeven door den til: onder koopman en resident 't oeloepanpan Hendrik Schophof aan den gezaghebber te sourabaija Geene voor deliger berigten kan uwEd: Achtb: als bij mijn voorige gedaan bedeelen dan eenelyk, dat er hun zedert den 20: passato dat de rebellen Cotta hebben attaqueert 29: koppen hebben onderworpen, zoo uit mannen als vrou wen en kinderen bestaande en dat de baliers wederom na hun land zonder een enkelde te rug gebleeven te zullen zijn gekeert, zoo als bij in Close Copia relaas door Bappa korok en meer andere werd opgegeven en verder daar bij verhaalde zult gelieven te beoogen, waar op egter zoo min staat maaken kunnen als op alle voor gaande; behalven 't kruijd en lood dat de rebellen te songon bij 't overrompelen der Europeesen verovert hebben, 't sekerste onder allen wel stelle te zijn /:on„ derstond/ Accordeert /:was getekend/ P: Leizac De bij uw Ed: g'Eerde letteren van gisteren gementio„ „neerde op koomelingen uit Bajoe herwaards gezonden onder opzigte en door den Loera waykan met de verdere Pattangers, wel aangebragt zijn welke mom nen ik zeer ampel zo over het gepasseerde, als je„ „genswoordige staat der Rebellen ondervraagd hebbe zoo kwam Bappa korok zeer rondborstig te beleijden Eerstelijk, toen onze Europeezen te stengen door de Rebellen zyn overrompeld geworden, onder wel„ ke aanvallers hij zelfs geweest is dat eenen bappa bedaen de stoutste, den heere schaar met zijn piek om 't leeven had gebragt en Timme door zijne bat„ Copia â Copia geschreeven door den ondercoop„ „man en Resident te oeloepampang, Hendrik Schophof, aan het hoofd der Expeditie den Luitenant I: G: w: Henrich, thans Present te Cotta sub dato 15: April 1772. als Copia toors
English
269 From Java's East Coast, the 9th of May 1772. From Java's East Coast, the 9th of May 1772. and that on that occasion they had brought two full barrels of musket cartridges and a full barrel of pistol cartridges into Bajoe, which he himself had also helped transport, beyond those they had found in the cartridge boxes, of which cartridges they still had a barrel in stock in Bajoe, along with two bamboos of powder recently brought to them by the Balinese. Secondly, that the two hundred Balinese men at Pakkum were brought to this shore at night past our cruising prau mayangs with jochems, and likewise have all returned recently; yet the chiefs in Bajoe flattered themselves by spreading the rumor among the common people that another thousand men had been promised to be sent over by Gusti Ngurah of Jembrana. Thirdly, that on the 20th ultimo before Cotta the rebels had suffered two dead and eight wounded, of which wounded three more died in Bajoe and five were still alive, at which engagement he also says to have been present among the chiefs who set fire to the settlement of Pattang, and that all the Balinese had remained far behind as spectators, because Bampak had previously offered to take Cotta himself with his bold adhering Bajoers, and had thereby called together the peoples of the settlements and had everything join that was merely able to walk or crawl, to show that he was the true Mas Willis; whose retreat to Bajoe without having succeeded in the enterprise had made the common people doubt his great character, and therefore, as well as through the lack of provisions, had caused the Balinese to return home so quickly. Fourthly, he estimated the whole number consisting of men who were in Bajoe during the march to Cotta, both those who remained sick and the healthy, including the Balinese and Centangers, at three thousand head; yet now fallen back again from Bajoe to the settlements, divided throughout the country down to one thousand, among whom were four hundred sick. Fifthly, that word had been sent out and orders given everywhere by the rebellious chiefs to provide themselves with buffalo hides to attack Cotta, but the fallen-back peoples of the settlements no longer gave any credence to their inventions; many under Lattang him 271 From Java's East Coast, the 9th of May 1772. From Java's East Coast, the 9th of May 1772. him had deliberated wanting to take flight from this region to Besoeki or to Bali, if a refuge could be found there. Sixthly, he relates that a large number of people had gone to Sobo, who around there were collectively busy planting the rice fields, as well as at Banjar, Cambieren, and the further most distant districts; those of Cradjagam and Proa had also returned home, and that there were still seven men from Jember in Bajoe, without a single one more from the further western districts. Now the sequel will have to teach us whether this account is true, since one can rely as firmly upon it as upon all previous ones; yet the one and the other may serve for observation. Being very anxious regarding the fate of the absent Malays from your Honor's side, nothing having been discovered by those sent out, the aforementioned Bappa Korok proceeds onward at the request of Wayhan, since he claims to be a relative of Wayhan, to seek out his family, which he says is very large in Bajoe, both still present and scattered across the settlements, and to reassure them until their arrival. Just now, two natives from our cruising prau mayang wrecked there, belonging at home here in Tegal, arrived in a jochem having taken flight from Badung. Was signed: H.k Schophof. Even lower: P.S. Both refugees from Bali Badung relate that the Badungers are continuing the war against their enemies very fiercely; it was spoken of there that heavy attacks occurred daily, whereby many were slain and prisoners were made on both sides; however, they cannot state with which petty princes namely the Badungers are at war. Agrees. Was signed: H.k Schophoff. Lower: Agrees. Was signed: J. R. van der Burgh. The Emperor has entertained me on the subject of his brothers Mas Danu Joyo and Merto Sono, item of the dismissed Regent Mangku Trojo, in such manner as your High Mightinesses may please to see in his letter under the annexes Letter A; as also at Letter B what I presented and advised to the prince in response thereto, as well as at Letter C what I instructed the Chief Stralendorf by letter of the 24th of this month. High Noble, Right Honorable, Highly Respected Sir and Noble Gentlemen. To his High Nobleness, the High Noble, Right Honorable, Highly Respected Sir Petrus Albertus van der Parra, Governor-General, together with the Noble Councilors of the Dutch Indies.
Dutch transcription
269 Van Iavastoost hust Den 9:' Maij 172. — Van Iavas oostkeut Den 9: Meij 173. — „toors en dat ze bij die gelegentheid twee geheele vaten snaphaan Pattroonen een heel vat pistool pattroo„ „nen, die hij meede zelvs had helpen vervoeren, bin„ nen bajoe buiten die ze in de Pattroontasschen hadden gevonden, van welke pattroonen zij nog in Bajoe een rat in voorraad hadden, benevens twee bamboezen kruijd door de baliers hen Jongst aangebragt. Tweedens dat de twee honderd man baliers bij Pakkum snagts bij onze kruijs prauwmajangs met Dochems op deeze wal zijn aangebragt en ook dusdanig Jongst alle zijn te rug gekeerd, Egter dat zig de hoofden in bajoe vleijden onder 't gemeen uit te strooijen hen nog duijsend man van Gustij moera van Tjembrana beloofd was over te stuuren Derdens, dat de Rebellen 20: passato voor Cotta twee dooden en agt gekwesten hadden bekoomen, van welke gekwesten nog drie in bajoe overleeden, en rijf nog in 't leeven waaren, bij welke aandoening hij ook zegt prezent geweest te zijn, onder de hoofde die de Negorij Pattang hebben aangestooken, en dat de baliers al„ „le van verre agter uit waaren gebleeven als aanschou„ „wers wijl zig Bampak bevoorens g'offereerd hadde zelvs daar op met zijne stoute aan hangende Bajoers Cotta in te neemen de negorijs volkeren daar door bij Elkander had laaten roepen en alles meede gaan wat maar de maasch als kruijpende had konnen doen, om te doen zien hij de regte maas willis was welkers Reteraetie na bajoe zonder in de onderneming te hebben geslaagt 't gemeen had doen twijffelen aan zijn groot Caracter ende baliers daarom zoo wel als door 't gebrek van leevens middelen zoo spoedig had doen thuijs keeren. Dierdens heeft hi 't geheele getal dat in pajoe bij den opmarsch na Cotta in mannen bestaande zoo ziek gebleeven als gezon„ de met de baliers en Centangers begroot op drie duijsent Coppen Egter nu wederom afgezakt uit bajoe na de negorijen 't land door verdeeld tot op een duijsent, waar onder vier honderd zieken waaren. Dijfdens dat door de rebellische hoofden was uitge„ ronden en last alomme gegeven, hun met buffels vellen :te voor sien om Cotta aan te doen de afgezakte negorijs vol„ keren geen geloove meer aan haar Jnventies gaven veele onder Lattang hem 271 Van Iavas oostcust Den 9: Maij 1772. Van Iavas oostkust den . . Maiy 172. — hem beraad slaagd hadden de vlugt uit dit gewest te willen neemen na besoeki of na balie als er heen komst te vinden Sesdens verhaald hij dat hen een groot getal volkeren na sobo hadden begeeven die daar omstreeks gezamentlijk aande rijst velden te beplanten beezig waren als meede te banjar Cambieren en verder afgelegenste distrecten, ook die van Cradjagam en proa wederom waaren thuijs gekeerd, en dat hun nog seeven mannen van d'jember in bajoe bevonden zonder een Enkelde meer uit de verder westelijke districten. Nu zal het vervolg ons moeten leeren van dit relaas waar te zijn vermids men 'er zoo veel vaste staal op kan maaken als op alle voorgaande, Egter het een en ander tot observatie dienen kan. Mij zeer bedenkende voor t bedeelde der absente maleijers van uw Ed: zijde niets door de uit gesondene ontdekt zijnde, gaat Voorwaards gemelde Bappa korok op verzoek van waijhan, wijl voor geeft een nabestaande van waykan te zyn over zijne fami „lie die hij zegt zeer groot in bajoe zo wel nog present als over de negoryen te zyn op te soeken en gerust te stellen tot haar op komst. Zoo Even koomen in een Jochem de vlugt van badonig genome twee inlanders van onze aldaar verongelukte kruijs prauwmajang hier aan te Tegal thuis gehoorende /:onderstond/ slot en titul /:was getekend:/ H:k Schophof /:nog laager:/ P: S: de beijde gevlugte van balie Badong verhaalend, dat de badongers den oorlog teegens haare vijanden zeer huwig voortzetten al„ daar gesprooken was er dagelijks swaare Attacquen voorvielen waar door veele sneuvelden en gevongene van weerskanten gemaakt wierden; egter weeten zij niet op te geeven met wat rorstjes in name de badongers in oorlog zijn /:onder stond/ Accordeert /:was geteekend/ H:k Schophoff /:lager / Accordeert /:was geteekend/ J: R: vander Burgh. De keijzer heeft mij op het sujet zijner Broeders Maas Danoe Jooijo en Merto Sono, item van den gedimoveerden Rijksbestierder Mang„ koe Trodjo zodanig onderhouden, als uwe Hoog Edelheden bij desselfs briev onder de bij lagen L:a A: gelieve na te zien, zoo ook bij L:na B: wat ik den vorst daar op in antwoord voorgehouden en aan„ geraaden mitsgad:s bij L:na O: wat ik het opperhoofd Stralendorf bij briev van den 24: hujus in man„ Hoog Edele Gestr: Groot Achtbaren Heer En Wel Edele Heeren Aan zijn Hoog Edelheid Den hoog Edelen Gestr: Groot Achtb: Heer Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal nevens De wel Edele heeren Raaden van Nederlandsch Indie Aan datis was.
English
From Java's North-East Coast, May 1772. From Java's North-East Coast, May 1772. had given, and what is to follow thereupon in his reply of the 26th, to which I take the liberty of referring to these enclosures, noting that I now await the aforementioned three persons here, and as no other opportunity is at hand, I shall arrange their prompt transport to the capital on the sloop Samarang. I take the liberty to remain, with the purest sentiments of respect and true high esteem, was written below: Highly Honorable, Rigorous, and Right Venerable Lord and Well-born Lords lower: Your High Honors' most humble and most faithfully obedient servant, was signed, J. R. van der Burgh. In the margin: Samarang, May 1772. Copy translation of a Javanese letter written by the Susuhunan Pakubuwana etc. to the Honorable Governor and Director of this coast, Johannes Robbert van der Burgh, received at Samarang on 23 May 1772. Hereby I cannot refrain from bringing to Your Right Venerable's knowledge that, following the demise of the Pangeran Aria Blitar, my younger brother the Pangeran Mas Purbaya has come to me daily with tears in his eyes to complain that no one did more harm to the deceased than my brothers Mas Danupaya and Mertasana, the root cause of which, however, is Mangkutradja; and although I have not yet expressed myself about this to anyone, I nevertheless most urgently request you, as a brother who is discerning enough, to be so kind as to care for the peace and tranquility of country and people, I having further explained myself in this regard to Resident Straalendorf. Written on Friday the 20th of the month Sapar 1698. Was written below: translated by me, was signed, C. P. Boltze, Translator. Was written below: Conforms, was signed, C. P. Boltze, sworn clerk. From Java's North-East Coast, May 1772. From Java's North-East Coast, May 1772. Copy of a letter written by the undersigned Governor and Director of this Coast to Susuhunan Pakubuwana etc. With the greatest astonishment, I have learned from Your Majesty's letter written on the 20th of the month Sapar 1698 that your younger brothers Mas Danupaya and Mertasana, through the instigation and doing of Mangkupradja, are said to have brought much harm to the recently deceased Pangeran Aria Blitar. I remain fully assured that Your Highness, whose great goodness and forbearance are known to me, would not entertain me on this matter had it not convincingly appeared to you that those persons have truly made themselves guilty of a crime that must not go unpunished; and discerning with Your Highness the necessity that provision must be made, through the timely punishment of those and other wicked members with which Mangkupradja in particular is suspected of being pregnant, both for the peace of country and people in general and for the safety, satisfaction, and prosperity of Your Majesty and your royal house in particular, I deem that I, as a well-meaning brother, may present and advise to Your Highness that, in order to prevent further calamities and ward off the danger that such degenerate people are capable of causing even to their sovereign, it is more than time to have the aforementioned princes Mas Danupaya and Mertasana, who have made themselves unworthy of the name of Your Majesty's brothers, together with the unfolded Mangkupradja, apprehended most unexpectedly and all at the same time, and brought down here promptly to be handed over to the Company for dispatch to such place as Your Highness shall please to determine, whereafter I shall directly see to their further transport from here. With this advice, I intend the safeguarding of Your Highness's own peace and safety, the prosperity of yourself and the royal house, and likewise also the peace and tranquility of country and people; for Your Highness is aware that such evildoers are capable of bringing about all manner of calamities ruinous to people and country. From Java's North-East Coast, May 1772. From Java's North-East Coast, May 1772. Was written below: Samarang, 24 May Anno 1772. Was signed: J. R. van der Burgh. Was written below: Conforms, was signed: J. R. van der Burgh. Copy of a separate letter from the undersigned to the Resident at Surakarta, Stralendorf, dated Samarang, 24 May 1772. One after the other, I have safely received your separate letters of the 5th, 15th, 20th, and 22nd of this month, the last serving to accompany a letter from the Emperor, whose reply accompanies this. While you will observe from the enclosed copies thereof on what matter the sovereign entertains me and what I advise him, you will easily discern that, upon handing over the letter, you must endeavor to persuade the sovereign to rid himself of the suspect persons for his own safety; and when he proceeds thereto, you, with His Majesty and his Grand Vizier, must devise such means that they are seized and brought down here promptly under a good escort without causing much commotion. Meanwhile, you must also keep close watch on the movements of others and whether any take their side, and endeavor to persuade the sovereign, once the suspects have first been apprehended or orders given to that effect, to contribute something toward their maintenance. I leave it to the Emperor himself to determine the places for their residence, though I would like to see him choose Ceylon for the princes and the Cape or Banda for the old unfaithful minister, in order to be able to separate them from each other. Although the commando sent out recently under Adjutant Martino returned having accomplished nothing, you must nevertheless not remain idle in discovering where the so-called Pangeran Amiddoela and his accomplices are staying, and to get a hold of them.
Dutch transcription
273 Van Iavas oost kust Den: Maij 1723. — Van Iavas oost kust den . Maij 172. — „datis gegeven hadde en wat daar op staat te volgen bij zijn antwoord van den 26: daar aan des ik de vrijheid neme mij aan deeze bij lagen te gedragen onder notitie dat ik opgemelde drie perzonnen nu hier verwagt, en met de sloep samarang de wijl er geen andere ge„ legentheid aan handen is ten eersten Transport naar de hoofd plaats bezorgen zal. Ik verstouwte mij met de suijverste gevoelens van Eerbied en waar hoog achting te blijven /:onderstond:/ Hoog Edelen Gestrengen Groot Achtbaren Heer en Wel Edele Heeren /:lager:/ uwer hoog Edelheedens onderdanigsten en aller Trouwschuldigsten dienaar /was geteekend/ J: R: van der Burgh. / in margine / Sama„ „rang den: Mey 1772. Copia Translaat Iav: brief gesz: door den soesoehoenang Pacoe boeana Etc: aan de Edele heer Gouverneur en Directeur deeser kuste Johannes Robbert van der Burgh ontfangen te Samarang den 23:e Meij 172. Bij deeze kan ik niet afzijn uwel Ed: G:t Achtb: ter kennisse te Brengen dat mijn Jongere Broeder den Pangerang Maas Poer„ boijo na het overlijden van den Pangerang Aria Blitar daagelijks bij mij met Fraanen in de oogen is koomen klaa„ „gen dat niemand den overledene meerder kwaat toege„ „bragt heeft als mijne Broeders maas Danoe Pojo en Merto Sono dog waar van de grond oorsaak is Mangkoe Trodjo, en hoe wel ik mij hier over nog tot niemand heb uitgelaaten zo versoeke ik egter zeer instantig broeder als Penetree„ rend genoeg zijnde gelieve te zorgen voor te rust en vreede van land en volk, hebbende ik mij hier omtrend naader aan het opperhoofd van Straalendorf verklaart. Geschreeven op vrijdag den 20: der maand Saphar 1690 /onderstond/ getranslateert door mij /was geteekend / C: P: Boltze Translateur /:onderstond/ Accordeert /was getekend/ C: P: Boltze F:r Coi 275 Van Iavas oostkust Den : Meij 172. Van Iavas oostkust Den Maij 1772. Met de grootste verwondering heb ik uit uw majesteits briev geschreeven den 20: der maand Saphar 1698 vernomen dat desselfs Jongene broeders Maas Danoe Poijo, en Merto Sono door instigatie, en toedoen van Mangkoe prodpo, den onlangs overleden pangerang Aria Blitar veel kwaad zouden heb„ „ben toegebragt. jk houde mij ten vollen verzeekerd dat uw hoogheid wiens groote goedheid en lankmoedigheid mij bekent is, mij over deeze zaak niet onderhouden zoude indien den zelven niet overtuigend gebleeken was dat die persoonen haar weesentlijk hebben schuldig gemaakt aan eene mis„ daad die niet ongestraft mag gelaten worden en pene„ „treerende met uw hoogheid de noodzaaklijkheid om door het tijdig straffen van die en van andere boosleeden waar meede in't bezonder mancoe prodjo gesuspecteerd word zwanger te gaan zoo wel voor de rust van land en volk in het gemeen als voor de vijligheid, het genoegen en den welvaart van uw Majesteit en desselfs vorstelijk Copia missive gesz: door den ondergeteekenden Gouverneur en Directeur deeser kuste aan soesoe„ hoenang Pacoeboeana Etc: huis in het bezonder diend te worden gezorgd, meen ik uwE hoogheid als een welmeenend broeder te mogen voor„ „houden en radeen dat het ter voorkoming van meer on„ „heilen en afweering van het gevaar dat zulke ontaarde menschen in staat zijn zelfs haar vorst te berokkenen almeer dan tijd is de voorm: princen maas Danoe Poijo en merto sono, die zich den naam van uw Majesteits broe„ „ders hebben onwaardig gemaakt, nevens den ontvou„ „wen mangkoe Prodjo op het onverwagtste en wel alle te gelijk te doen in verzeekering nememen ten eersten herwaarts afbrengen om aan de Compagnie over gege„ „ren te worden, ter verzending na zodanigen plaats als uwE hoogheid zal gelieven te bepaalen als wan„ neer ik voor hun verder Transport van hier direct zor„ „ge draagen zal. Ik bedoele met deezen raad de verzeekering van vor hoogheids Eigen rust en vijligheid, den welvaart van denzelven en vorstelijk huis en teffens ook de rusten vreede van land en volk: want heet is uw hoogheid be„ „kend dat zulke kwaaddoenders in staat zijn allerlij huis volk 277 Van Iavas oostkust Den Meij 172. Van Iavas oostkcust Den : Meij 1773. volk en land bedervende onheilen te wege te brengen. /:onderstond/ Samarang den 24: MeijA:o 172 /was geteekend/ I: B: van der Burgh /:onderstond/ Accordeert /: was getee„ „kend:/ I R van der Burgh. Copia aparte Briev van den ondergeteeken„ „den aan het opperhoofd te Soera Carta Stralendorf gedateerd Samarang den 24:' Mei 1772. Ik heb na den anderen wel ontvangen vwE aparte van den 5:, 15:, 20:, en 22. deesen de laaste ten geleide van een briev van den keijzer welks antwoord deesen verzeld Ter wijl vwE: uit de daar van ook bij gevoegde Copijen Consteeren zal over welke zaak den vorst mij onderhoud en wat ik hem aanraden en ligt zult penetreeren dat uwE bij overgave des briefs den vorst moet tragten te pensuadeeren om tot zijn eigen rijligheid zich van de suspecte perzoonen te ontdoen en wanneer hij daar toe over gaat zal vwE: met of schoon het laat onder den adjudant Martino af„ gezonden Commando onverrigter zaaken te rug gekeerd is moet vwE echter niet stilzetten om te ondekken waar den zoo genaamden pangerang Amiddoela nevens zijn Complezen haar ophouden en Een in handen te krijgen. binde zijn Majesteit en zijnen Rijksbestier der zulke middelen moe„ ten beramen, dat zij opgeligt en ten Eersten herwaarts afge„ bragt worden onder een goed Excorte zonder dat het veel op schudding Geeft. moetende uwE intusschen ook nauwkeurig doen achte slaan op de beweegingen van andere en of geene hun ne parthij aantrekken, mitsgaders den vorst als de suspecte eerst geapprehendeert zijn, of daar toe ordre gegeven is trag„ ten over te haalen iets tot hum onderhoud toe te leggen. jk taate het aan den keijzer om zelfs de plaatzen tot hum ver„ blijf te bepaalen doch ik zoude gaarn zien dat hij voor de princen Ceilon en voor den ouden ontrouwen minister de Caab Banda verkoos, om hun van elkom„ der te kunnen scheijden. zijn E hier
English
279 From the East Coast of Java, the May 1772. From the East Coast of Java, the May 1772. Enclosed herewith are the translations of the three letters that were found on the priest Bassarie, about which I shall confer with Your Honour further in due course, and wherein nothing of a Banten Javanese appears, but mention is indeed made of a certain Mochamat Idries, after which Your Honour must conduct an investigation, the bottles of liquor also sent over having been found to contain nothing other than stink water. With sincere greetings, I remain beneath was written Your Honour's good friend was signed J: R: van der Burgh. Copy of the same from the Chief Straalendorf to the undersigned, dated Soerakarta the 26th of May 1772 Your Right Honourable Highly Venerated's of the 24th current with the copy of the Arabic translation and a copy of the Susuhunan's letters was duly received today towards noon; today I attended court according to custom, presented the Susuhunan's letter with the compliments of Your Right Honourable, and expressed my humble gratitude for the Charters sent. Tomorrow morning the Emperor will cause his youngest brother Ario Dono Poedjo, and Raden Morto Sono, and the old councillor Depattij Mankoeproedjoe to be apprehended in all haste and silence. For the escort I have ordered the Sub-Lieutenant Sebastiaan Weeber, a quartermaster, two corporals, a drummer, and 24 private dragoons; from the ruler, one hundred well-armed foot soldiers, two Tumenggungs with their men, such as Orang Bieang and Mankoejoeda. After the apprehension of the said Princes, His Majesty will give notice to the Pangerang Adipati of their misdeeds. I have investigated everything carefully, as well as with the grand vizier Sasradiningrat, to see whether any great following was hidden. That minister assured me that he could detect nothing. Mankoejoeda will apprehend his eldest brother Mankoe Prodjo, who lives with him, and send him off prior to the apprehension of the princes, so that the one knows nothing of the other, to prevent them from being able or allowed to meet; and they will be escorted in covered janduas; His Majesty will provide them with an annual means of subsistence. Tomorrow 281 From the East Coast of Java, the May 1773. From the East Coast of Java, the 3rd of June 1772. and the day after tomorrow I shall answer Your Right Honourable's letters. I will not sit idle in discovering where the so-called Pangerang Amiddoela is staying, together with his accomplice, in order to apprehend them. Regarding the translated Arabic papers, I shall await Your Right Honourable Highly Honoured orders; I am further informed regarding Mochamat Indris, this being the Banten Javanese whom the deceased Bassarie met in Siam, where he took over the letters in question to deliver them. Concluding in all haste as there is nothing to impart worthy of Your Right Honourable's attention, I am with the utmost subordination beneath was written Title lower Your Right Honourable's very faithful and obedient servant was signed F: L: v: Straalendorf beneath was written Agreed was signed J: A: van der Burgh. I take the liberty of referring myself, with all submissiveness and deference, to my dutiful separate letters of the 9th and 28th of the past month of May, since it has pleased Your Right Excellencies, by respected separate letter of the 4th prior, to permit me to undertake the journey to the courts of the Emperor and of the Sultan. Right Honourable, Valiant, Grandly Venerated Sir, Right Honourable Sirs, To His Excellency The Right Honourable, Valiant, Grandly Venerated Sir, Petrus Albertus van der Parra Governor-General, together with The Right Honourable Members of the Council of the Dutch Indies To 283 From the East Coast of Java, the 3rd of June 1772. From the East Coast of Java, the 3rd of June 1772. to undertake when that can take place in full security, I will avail myself of Your Right Excellencies' authorization to that effect, in good health and if affairs with the princes and also with Pangerang Aria Mancoenagara appear no more unfavourable than they are at present, after the Javanese festival of Maulid, or in the beginning of July, and leave the management of ordinary affairs, conformably to your esteemed order and custom during my absence, to the chief administrator Hemsing; however, the journey to the Eastern Salient will remain deferred until Your Right Excellencies' further orders. A few days after I found myself provided with Your Right Excellencies' intention regarding the request of Mancoenagara to the effect that he might appear at court at his pleasure before the Emperor and on ordinary days, I deferred answering that plea in my rescript to the said Pangerang's request until my arrival in Soerakarta, as appears from the copy thereof appended hereto under letter A. The Emperor, having followed my advice and having caused his illegitimate brother Pangerang Danoe Poedjo, together with his nephew Raden Merto Sono, who is an illegitimate son of the ruler's uncle, the Pangerang Adinagoro who was banished to Ceylon some years ago, and the previously deposed grand vizier Mangkoe Prodjo, to be arrested for the reasons made known to Your Right Excellencies in my aforementioned latest separate letter of the 28th ultimo and its enclosures, and having them brought hither into custody and surrendered to the Company, I am sending the three persons without retinue to Batavia at the disposal of Your Right Excellencies aboard the sloop Samarang, under an escort of a sergeant, a corporal, and ten privates, with the request that, in accordance with the ruler's requisition, the first two may be relegated to Ceylon and the latter to Banda; but that the Emperor cannot be persuaded to contribute anything towards their upkeep is evident from his latest letter, which I take the liberty to present in copy to Your Right Excellencies under letter B. Upon their apprehension and dispatch, as little as the since
Dutch transcription
279 Van Iavasoostkust den:' Meij 1772. — Van Iavas oostkust Den Meij 1772. — Hier nevens de translaten der drie brieven die gevon„ den zijn bij den priester Bassarie waar over ik vwE: in het vervolg nader onderhouden zal, en waar bij niets van een Bantams Javaan voorkomt, maar wel gesprooken word van eenen Mochamat Idries, na dien WE: onder„ zoek moet doen zijnde de meede overgezonden Bottels met drank bevonden, niet anders in te houden dan stu„ „ver water. Ik blijve waar groete /:onderstond:/ uwE: goede vriend /: was geteekend/ I: R van der Burgh. Adijdem van het opperhoofd Straalendorf aan den ondergeteekenden, gedateerd soera„ „ Carta den 26: meij 1772 uwel Edele Achtbaare hoog gevenereerde van den 24: Courant met Copia Arabierse Translaat een Copias 'T vorstens missiven, heeden teegens den middag wel ontfangen heeden naar usantie ten hoven geweest, onder Compliment van uwel Ed:e Achtb: 's vorsten missive overhandigt betuigen mijne nedrige dankbaarheid voor de toegezondene Charters. Morgen ogent zal aen keizer zijn Jongste broeder Ario Dono Poedjo, en radeen Morto sono ende den ouden raade De„ pattij Mankoepro djoe in alle haast en stilde doen apprehen„ deeren, tot het Excord heb ik gecommandeert den sous Luite„ „nant Sebastiaan weeber een wagtmeester, twee Corporaals Een Tamboer en 24: gemeene dragonders van den vorst hondert wel gewapende manne voet volk Twee Tommongongs met hunne volkeren als oerang Bieang en Mankoejoeda naar vattinge van gemelde Prince zal zijn majesteit aan den pangerang Dipattij kennisse geeven vaor haare mis„ daaden heb alles nauwkeurig onderzogt als meede den rijks„ bestierder Sassradiningrat of somtijas een groote aan„ lang ter schuijl was. die minister mijne verzeekerde door van niets te kunnen ontwaaren: Mankoejoeda zal zijne oudste broeder Mankoe Prodjo die bij hem woont appre„ cendeeren en voor af naar de apprehendatie der princen doen vertrekken, dat den een van den andere niet en weet om bij elkandere te kunnen ofte mogen komen; en in ver„ „dekte Iandoes zullen g'Excordeert werden; zijn majes„ „teit zalze Jaarlijks een middel van onderhoud bezorgen Morgen E 281 Van Iavasoostkust Den Maij 173. — Van Javas oostkcust Den 3. Iunij 172. en overmorgen vwel Ed: Achtb: missiven beantwoorden. zal niet stil zitten om te ontdekken waar de zoo „genaamde pangerang Amiddoela zig onthoud, nevens zij „ne Complise, om haar zoo magtigste werden. . . . . . weegens de translaat Arabiersche papieren zal vwel Ed:e Achtb: hoog g'eerde beveelen te gemoet zien mijn nadere geinformeert na den Mochamat Indris, dit is den Ba„ „tamse Javaan den overledene Bassarie tot Siam ont„ moet daar hij de bewuste brieven aldaar overgenomen om te behandige In alle haast fineeren als niets te bedeelen uwel Ed:e Achtb: attentie waardig, zij met de uitterste sur„ bordonantie /:onderstond/ Titul /:lager/ uwel Edele Achtb: Zeer Trouw en gehoorzame dienaar /:was geteekend/ F L: v: Straalendorf /:onderstond/ Accordeert /was geteekend:/ J: A: van der Burgh. Ik gebruik de vrijheid mij met alle onderdanigheid en submisse te refereeren aan mijne gehoorzaame aparte van den 9: en 28 der voorleden maand Mei, ndewijl het vwre hoog Edelheden behaagd heeft bij gerespecteerde aparte het„ teren van den 4: bevoorens mij te permitteeren, om de reize naar de hoven van den keijzer en van den sulthan Hoog Edele Gestr: Groot Achtb: Heer Wel Edele Heeren Aan zyn hoog Edelheid Den hoog Edelen gestr: Groot Achtb: Heer Petrus Albertus van der Parra Gouverneur Generaal, nevens De wel Edele heeren raden van Nederlands Indie Aan 283 Van Iavas Oostkust den 3:' Iunij 172. — Van Javas oost cust Den 3:' Junij 1772. — te ondernemen als die met volle gerustheid zal kunnen geschieden zal ik van uwer hoog Edelheden qualificatie daar toe bij wel zijn en als de zaaken met de vorsten en ook met Pangerang Aria Mancoenagara van geen disfavorabeler aanschouw worden dan die tans zyn na het Javaanse feest Moeloet, of in het begin van Juli ge„ bruik maaken ende behandeling der ordinaire zaaken Conform hoogst derzelver g'eerd bevel ende gewoonte geduurende mijn af zijn overlaten aan den hoofd ad„ ministrateur Hemsing, doch de reize naar den oost„ hoek zal tot uwer hoog Edelheedens nader bevel blijven uitgesteld. korte dagen na dat ik mij gemunieerd rond met vwer hoog Edelheedens intentie omtrent het verzoek van Mancoenagara ten Einde na welgevallen bij den keizer en op de ordinaire dagen ten hoven te ver„ „scheinen heb ik bij mijne rescriptie op des pange„ rangs verzoek de beantwoording van die instantie uit„ gesteld tot mijne komst te soura Carta, blijkens de Copia daar van onder L:ra A: -. deezen bij gevoegd. Den keizer mijnen raad gevolg, en zijnen onechten broeder Pangerang Danoe Poijo, nevens zynen neeff ra„ „deen Merto Sono, dat een onechte zoon is van 's vorsten oom, den voor eenige jaaren naar Ceilon verbannen pan„ gerang adinagaroa en den voor heen gedimoveerden rijks„ bestierder Mangkoe Proodjo om de bij mijne opgemel„ de jongste aparte van den 28: passato en dies bijlagen uwer hoog Edelheden te kennen gegeven redenen, hebbende laa„ „ten arresteeren in verzeekering herwaarts brengen en aan de Compagnie overgeven laate ik de drie perzoonen zonder gevolg met de sloep samarang naar batavia ter dispositie van uwe hoog Edelheden overvaaren, onder es„ „corte van een sergeant een Corporaal en tien gemeene met verzoek dat ingevolge des vorsten requisit de beide eerste naar Ceilon en den laatsten naar Banda mag worden gerelegeerd doch dat den keiser niet te persuadeeren is iets tot hun onderhoud te contribueeren Consteerd bij zijn jongste briev die ik de vrijheid neeme onder L:a B: in Copia we hoog Edelheden aan te bieden bij hunne apprehensie en afzending is zo min als Den sedert
English
From Java's northeast coast, 3 June 1772. From Java's northeast coast, 3 June 1772. Since then, so far as I know, no movement has been made at Soerakarta by others, and I have indeed attempted here, through interrogation, persuasion, and promises, to discover something concerning what recently occurred at the Emperor's court, but fruitlessly, because they say nothing other than what is public knowledge, and for the rest claim ignorance of everything, even of the crime for which they are imprisoned; while Raden Aria Mertosono and Mangkoe Prodjo behave very resignedly, Pangeran Danoe Poijo from time to time acts like a malicious madman, which however appears to me to be more feigned than genuine. The Sultan, having had my insistence to surrender the head of the rebels, captured by his people and mentioned in my separate letter of 9 May, to the Company answered by Chief Lapro with a two-part counter-request—namely, to have this rebel, who had dared to use his family name and act hostilely against both the Company and him, publicly put to death as a deterrent to the princes at his court and others, and that, in return, the three female persons brought up here might be given to him to serve in his household—I did not deem it advisable to object to the former or refuse the latter, and therefore had the women transported to Djocjokarta to be handed over under the specified condition: in the first place, to please the prince and not oppose him in his goodwill, shown in more cases than this one, toward resisting, apprehending, and eradicating rebels and all similar disturbers of the peace; and in the second place, to respond to his willingness, not long ago, to surrender the rebel Dakier, recently sent up to the headquarters, who had been captured by his people and confessed to being a subject of the Company. I hope that this step, taken without having first requested Your Excellencies' authorization for the aforementioned reasons, and because they belong to one of the courts and not to the Company, will be favorably approved by Your Excellencies. From Java's northeast coast, 3 June 1772. From Java's northeast coast, 3 June 1772. The commissioners, both on behalf of the Company and of the princes, have finally returned from the interior after having surveyed in Kedu and Bagelen all the villages over which there is a dispute, and regarding which the investigation had for that reason been mandated to them, except for six which the Sultan's chiefs refused to allow to be surveyed, which on the other hand will now again provide material for new disputes. However, I have requested each of the princes separately to have examined exactly which places each is entitled to in those districts, in order to be able to settle the partition with them upon my arrival at the court. On a Mohammedan priest named Bassarie, who recently returned from Arabia to Soerakarta and died suddenly a few days thereafter, three letters in unsealed small bags were found—one for the Emperor, one for the Sultan, and one for Pangeran Aria Mankoenagara—which he seems to have had as little opportunity to deliver as a bottle of liquid for the second, and an old banner, a black piece of cloth, and a bottle of liquid for the last; and all this having been secured by the Emperor's grand vizier Sasradiningrat, and handed over in secret to Chief Altorf for concealment because no one yet had knowledge of it, and subsequently sent to me by the latter, I have had the letters and the inscription on the banner translated, as well as the liquid in the bottles examined. The translations, which I take the liberty to attach hereto under Letter S, will show Your Excellencies that the letters for the two princes contain little of note and are of identical content, except that the one to the Sultan also serves as an accompaniment to a bottle of liquid which was found to be pure water; but the letter to Mankoenagara is of serious content, and forces, virtues, and properties are attributed to the accompanying goods which that pangeran presently does not need, or at least can well do without. I very respectfully request to know how it may please Your Excellencies to act in this matter.
Dutch transcription
285 Van Iavas oostkust Den 3. Iunij 1772. — Van Iavas oostkust den 3 Iunij 172. — sedert, zoo verre ik weete te soera Carta, door andere geen beweeging gemaakt, en ik heb hier wel getragt, door onder„ voaging persuatie en beloften het een of ander te ondek„ ken, wegens het onlangs geExteerde aan 's keijzers hof doch vrugteloos de wijl zij niets zeggen dan het geen publicq is en overigens van alles zelfs van de misdaad waar over zij gevangen zyj ignotantie pretendeeren ter wijl radeen Aria merto sono en mangcoe Prodjo zich zeer gelaten gedragen maar pangerang Danoe Poijo steld zich bij vlagen als een kwaad-aardigen zinneloosen aan dat my eehter voor komt meer gemaakt dan wezendlijk te zyn Den susthan myne instantie om het door de zijne gevangen hooft der Cramans bij mijne aparte van den 9:' mei genoemd, aan de Compagnie over te geven door 't op„ perhoofd Lapro hebbende laaten beantwoorden, met een twee ledig tegen verzoek om deezen Craman die zyn Fa„ „milie naam hadt durven gebruiken en tegen beide de Compagnie en hem vijandelijk ageeren ten afschrik= des pinsen aan zijn hof en andere zelfs in het publicq ter dood te laaten brengen en dat daar en tegen de hier opgebragte drie vrouws perzoonen aan hem gegeven mogte worden om bij hem te dienen heb ik niet raadzaam g'oordeel tegen het eerste iets in te brengen of het laatste te weigeren en overzulks de vrouwen naar Djocjo Carta laten transporteeren om op de bepaalde Conditie over ge„ leverd te worden in de eerste plaats, om den vorst te believen en niet tegen te gaan in zijnen al in meer dan in dit geval betoonden goeden wil tot tegengang agterhaaling en uitroeijing van Cramans en alle zoort gelijke rust verstoonders en in de tweede plaats om te beantwoorden aan zijne bereidwilligheid ter overga„ „ve nog niet lang geleden van den onlangs naar de hooft plaats opgezonden Craman Dakier die door de zijne ge„ vangen was en bekende een onderhovige vande Compa„ gnie te zijn. Ik hoope dat deeze stap zonder alvorens daar toe vwer Hoog Edelheden qualificatie te hebben verzogt, om vooraangehaalde redenen en wijl van een der roosten en niet van de Maatschappaij zijn door hoogst. de zelven goed gunstig zal worden gepasseerd. publicq e De 287 Van Iavas oostkust Den 3: Iunij 1772. — Van Iavas oostkust den 3: Junij 173. — De Commissianten zoo van weegens de Comp:e als van de vorsten zijn Eindelijk uit de bovenlanden terug gekomen na inde Cadoe en bagaleen te hebben. opgenomen alle de negorijen waar over verschil is, en waar van hun om die reeden het onderzoek was ge„ de mandeerd Excepto ses die 's sulthan hoofden wei„ „gerde te laaten opneemen en dat van de andere zijde nu ook weder stof tot nieuwe differenten geven zal Egter heb de vorsten ieder afzonderlijk versogt Exact te willen laaten nagaan wat plaat„ zen ieder in die districten Competeerd, ten Einde bij mijne komst aan de hoir met hun de verdeeling te kunnen reguleeren Bij een onlangs uit Arabien te Soera Carta te rug gekomen en weinig dagen daar na subiet over„ leeden Mahometaansch priester Bassarie ge„ naamd drie brieven in onverzegelde sakjes een voor den keijzer an voor den sulthan en een vooppanderang Aria Mancoenagara die hij zoo min als een bottel rogt voor den tweeden, en een oud rendel, een zwaarte lap en een bottel rogt voor de laatsten gelegentheid schijnt gehad te hebben te bestellen gevonden en dit een en ander door des keijzers rijksbestierder Sasra Diningrat bemagtigd, mitsgaders aan het opperhoofd Atra„ lendorf in secretesse om dat er nog niemand kennisse van hadt ter verduijstering overgegeven en door den laasten mij vervolgens toegezonden zynde heb ik de brieven ende Inscriptie van het vaandel laaten Translateeren, mits„ „gaders het vogt in de bottels Examineeren. de Translaten die ik de vrijheid neeme onder L:ra S deezen bij te voegen, zul„ „len vwe hoog Edelheden doen zien dat de brieven voor de bei„ „de vorsten weinig bizonders bezelzen en van eener in „houd zijn, behalven dat die van den sulthan ook diend ten geleide van een bottel rogt dat bevonden is suiver water te zijn maar de briev aan ManCoenagara is van nadenkelij„ „het inhoud en aan de daar bij gehoorende goederen krag„ ten vermogens en Eigenschappen toegeschreeven wordende, welke dien pangerang actueel niet nodig heeft, ten min„ „sten wel missen kan versoeke ik zeer Eerbiedig te mo„ gen weeten hoe het vwer hoog Edelheden behaagd dat in dee oud „zen
English
From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. action will be taken as to whether all three letters, or one or two of them, shall be concealed or delivered, noting that although I have made thorough inquiries regarding the priest Mochamat Idris, also named therein, up to the present day I have discovered nothing about him. Certain envoys having been sent hither and also to Sourabaija by Gustij Moera of Karang Assem on Baly, carrying a letter to me and also one to the administrator Luzac with a request to be accommodated here with eight, and at Sourabaija with seven vessels, 7 fathoms long and 2 fathoms wide, at their own expense, I have the honour to present the translations of both these letters to your Right Honourables under letter D, and to request to know whether, and to what extent, it pleases your Honourables that the petition of that Balinese petty ruler may be complied with. Concerning Balemboangang, I must inform your Right Honourables with regret of the failure of the attack, now undertaken for the third time, on the hiding place Baijoe, and that this bad outcome, by which the hope and the so favourable prospect of a speedy and good end to the troubles has again largely vanished, seems to be attributed to the despondency and weakness of the few Europeans remaining there, as well as otherwise ascribed to the bad conduct of the chief of the Madurese, Alap Alap, who previously had acquitted himself so well, and likewise the unwillingness and desertion of his commoners. For Captain Lieutenant Henrich, no longer being able to postpone the operation against the rebels because of desertion and sickness among the natives, marched on the 11th of May from the Cotta to Songon with the army, which by calculation must then have been 2500 to 2800 men strong, among whom were in total a good 60 Europeans. Having erected a benting, they advanced from there to Baijoe on the 16th, and being posted before that hiding place on the following day, merely at the approach of 50 enemy amok-runners who made a sally armed with pikes, and From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. even before anyone on our side was wounded, except the Commander Heinrich who was shot above the knee from Baijoe, the greatest part of the force retreated, and could neither be rallied nor brought to a stand, but was directly followed by the rest. This occurred notwithstanding that the artillery Lieutenant Smedeken and the Ensigns Rood and Kreegel, with roughly 20 Europeans alongside some Madurese minor chiefs, had awaited the enemy and also immediately repulsed them with the loss of four dead. While this fatal outcome, and the fact that the natives could not be brought to make a new attack, but rather that the force was weakened by the continual desertion of the Madurese, Malays, and easterners, would have made it advisable and necessary to leave Songon again and return to the Cotta, in order not to place the few Europeans, along with the cannon and ammunition, in jeopardy, as appears in more detail from the reports received by me and accompanying this under letter E; yet, since these do not satisfy me so as to be able to judge with certainty the course of affairs and what must be done for redress, I have, in my separate letter to the administrator Luzac of the 30th ultimo, appended hereto under letter T, provisionally approved that the Pangerang of Madura was requested to recall Alap Alap home and dispatch in his stead a better chief with 500 fresh warriors; and likewise written to Balemboangang to be mindful and attentive to the defense of Oeloe Pampang and the Cotta, as well as the securing of our force and inflicting as much damage as possible on the enemy. But also, regarding the administrator's apprehension about managing longer with our own natives and his proposal to call in aid from Batavia, Macasser, Malacca, or other allies, such an answer has been given as your Right Honourables will observe in my aforementioned separate letter.
Dutch transcription
289 Van Iavasoostkcust Den 3:' Iunij 172. — an Iavasoostkust Den 3: Junij 1712. „zen zal gehandeld worden of de brieven alle drie dan wel een of twee er van zullen verduisterd ofte besteld worden onder notitie dat ik mij na den daar bij ook genoemden priester Mochamat Idris wel geinformeerd doek tot he„ den toe niets van hem ontaekt hebbe. Door Gustij Moera van karang assem op baly her waarts en ook naar sourabaija gezonden zijnde, eeni„ „ge zendelingen met een briev aan mij, en ook een aan den gezaghebber Luzae en verzoek om gerierd te mogen worden hier met acht en te sourabaija met seven vaar„ tuijgen lang 7: en breed2 radem voor het kostende geve ik mij de eere de translaten dier beide brieven vwe hoog Edelheden onder L: na D:-. te offereeren ente versoeken om te mogen weeten, of en in hoe verre het hoogst dezelven behaagd dat in de instantie vandat Balijs vorstje zal mogen getreeden worden. Betreffende Balemboangang moet ik vwe hoog Edelheden met leetwezen kennisse geven van de mislukking der nu voor de derdemaal ondernomen attacque op het schuilnesl Baijoe en dat deezen slegten uitslag waar door de hoop en het zoo favorabel voor uit„ „zigt tot een spoedig en goed Einde der troubelen weder grootelijk verdweenen is steijnt te moeten worden geattri„ „bueerd aan de moedeloos en zwakheid der weinige daar overgebleven Europeers mitsgaders overigens toegeschreeven aan het slegt gedrag van het hoofd der madureesen alap Mlap /: die zich anders bevoorens zoo wel gequieten heeft :/ item onwilligheid en verloop zijner gemeenen Want den Capitain Luitenant Henrich om de desertie en ziekte onder den Jnlander het voornemen tegen de Rebellen, niet langer hebbende kunnen uitstel„ „len, den 11: mei met het leger dat toen na Calcu latie moet sterk geweest zijn 25: a 2800. koppen daar onder in alles ruim 60 Europezen van de Cotta naar Songon gemarcheerd en na het opgeregten van een benting den 16: van daar na baijoe opgerukt wee„ zende, mitsgaders 's daags daar aan voor dat schuijl „nest geposteerd staande is eenlijk op de aannade„ „ring van 50 vijandelijke amok speelders die met pieken gewapend een uitval deeden, en uitslag zelvs e 291 Van Iavasoostkust den 3:' Iunij 1772 — Van Iavasoostkust den 3 Iunij 1772. — zelvs alvooren er nog iemand van onze zijde gequest. was als den Commandant Heinrich door een schoot uit baijoe, bovende knie; het grootste gedeelte der magt gereitereerd en zoo min weder bij een als tot staan te brengen geweest maar direct door de rest gevolg niet tegenstaande den arthillerijs Luitenant Smedeken ende vendrig Rood en Kreegel met groote 20 Europee„ sen nevens eenige madureesche mindere hoofden den vijand afgewagt en ook ten eersten met agter„ lating van vier dooden gerepouseerd hadden, ter wijl deezen fataalen uit slag en dat de Jnlanders tot geen nieuwe attacque waaren te brengen geweest, maar door het Contuneele verlopen der madureesen malijers en oosterlingen de magt verzwakte om ook de weinige Europeesen met het Canon ende ammunitie niet in de waagschaal te stellen raadsaam en noodsakelijk zoude gemaakt heb„ ben songon weder te verlaten en naar de Cotta te rug te keeren zoo als het een en ander nader voorkomt bij de mij daar van toege„ „komen en deesen onder P:w E: verzellende berigten„ „dan vermits die mij niet voldoen, om met gerustheerd te kunnen oordeelen over den toedragt der zaaken wat tot redres diend te worden gedaan heb ik bij mijne aparte aan den gezaghebber Luzac van den 30: pas„ „fato deesen onder L:=da T: - bygevoegd bij provisie wel geapprobeerd, dat den pangerang van Madura verzogt was om Alap Alap te huis te roepen en in zijn steede een beter hoofd met 500 nieuwe kry„ „gers afte zenden mitsgaders na balem boangang aangeschreven om op de de censie van oeloe pam„ pang ende Cotta, item bevijling onzer magt en tot het doen zoo veel mogelijk van afbrenk aan den vijand verdagt en attent te zijn maar ook op des gezaghebbers bedugting om het langer met eigen Jnlanders goed te maaken en voorstel om hulp van Batavia Macasser Malacca of andere bondge„ nooten in te roepen zodanig antwoord toegepast als vwe hoog Edelheeden bij opgemelde myne aparte komen van
English
From Java's East Coast, 2 June 1772. From Java's East Coast, 3 June 1772. of the 30th of May please secure, with authorization to let the Company's Easterners, who according to the statement can be spared at Malang and Antang, advance to Balemboangan, and orders to investigate whether some more Easterners might be recruited in the eastern corner, for which, in case of necessity, both there and here as well as in Solo, over and above the three companies already in service, I meanwhile hereby request Your High Noble Lordships' authorization. And because it is fully evident that nothing more can be done against the rebels with natives without a good number of Europeans with any hope of success, whose force Captain Lieutenant Henrict now estimates at fully 7000 heads, I hope that Your High Noble Lordships will favorably deign to accept that upon the arrival of recruits and the possibility thereof, I request further reinforcement, considering that over and above the 99 military men who disembarked at Tagal after the death of one soldier during the voyage with the ship den Erffprins and who arrived safely here, 50 of whom have already departed for the eastern corner, currently a large hundred men are still lacking from the number so strictly defined for this coast even in times of peace, so that at the slightest occurrence one must call upon the permanent garrisons. The embarrassment regarding surgeons and artillerymen for the expedition and seafaring men to be placed on cruising vessels in the eastern corner being no less great, I also very respectfully insist on: 2 to 3 under- or third-surgeons, 6 to 8 gunners and busschieters, and 20 sailors, along with the request that the extra list of requirements, mostly for the eastern corner, sent along with today's common letters, may be supplied with the sloop Samarang belonging here. The little effect of the cruisers in the Strait of Bali and that vicinity, whereby the Balinese sail back and forth very frequently—though, according to the statement forwarded under Litera C from a Javanese who was seized by them and also carried off to Bali but has already escaped their hands, From Java's East Coast, 3 June 1772. From Java's East Coast, 3 June 1772. escaped, more to carry on trade and abduct people than to assist the rebels with manpower—being blamed on the master of the bark 'T Zeepaard, A. Termens, because he allegedly occupies himself solely with trading for his own account and employs the small vessels to conduct the same, I have given orders to investigate that accusation, and if found to be true, to send him hither, as well as to entrust the command to another competent person. And since the sloop De Taxisboom, which departed from here already in the latter part of February and deep in March from Sourabaija for Balemboangang, had according to the latest reports not yet arrived there, I have also written instructions to have small vessels search to see whether it has run aground or been wrecked elsewhere on the Balinese coast. Furthermore, I have the honor to communicate to Your High Noble Lordships the sudden decease of the regent of Pamacassang, Radeen Tommongong Adiningrat, at the age of only 22 to 23 years. The deceased, who was the only son from his father's second wife, a daughter of the late Pangerang of Madura, has left 5 small children, all daughters and not a single son, but indeed an uncle on the father's side named Radeen Soemadiningrat, who is not respected in Pamacassang and therefore has resided in Madura for a long time, besides 5 half-brothers: namely three from his father's first wife, who have already been passed over once before and, according to the distinct statements (see Litera H) of the Bepattij and a Mantrie, can also hardly come into consideration, and who, just like their aforementioned uncle, have not presented themselves nor made the slightest application for the regency; and the other two were begotten by the deceased's mother with his father's brother mentioned above, to whom she, consistently with the Mahometan laws, had since been married; while for the eldest of these last two, named Radeen Samadi or Lasmana and counting barely 12 to 13 years, the Pangerang of Madura, Adiningrat
Dutch transcription
293 van Javasoostkust den 2.„ Junij 172. — Van Iavas oostkust Den 3. Iunij 1772 van den 30:' mei gelieven te bergen met qualificatie om de Comp:e oosterlingen die na de opgave te malang en Antang kan wor„ „den gemist naar balemboangang te laaten oprukken en ordre om te onderstaan, of er niet nog eenige oosterlin„ gen in den oosthoek zoude aan te werven zijn, waar toe ik zoo daar als hier en te solo in kas van noodsake„ lijkheid boven de reeds in dienst zynde drie Compagnien rwer hoog Edelheden qualificatie in tusschen verzoeke bij deezen. Ende wijl het vollen blijkt dat er met Jnlan„ „ders zonder een goed aantal Europeers niet meer tegen de rebellen, wier magt den Capitain Luitenant Henrict nu wel op 7000 koppen begroot met hoope van succes te doen is, hoope ik dat vwer hoog Edel„ heden wel gunstig zullen gelieven op te neemen dat ik bij aankomst van recruten en mogelijkheid om meerder versterking verzoeke gemerkter bo„ „ven de met het schip den Erffprins na het overlijden van een soldaat op de reize te Tagal ontscheepte en hier wel aangekomen q9 militairen van de welke er ook al 50: na den oosthoek vertrokken zijn actueel nog groote honderd man manqueeren aan het zelfs in vree„ „dens tijden zoo nauw bepaalde getal voor deeze kust dat men bij het minste voorval de vaste guarnisoe„ „nen aanspreeken moet. De verlegentheid om Chirurgijns en arthilleris„ „ten voor de Expeditie en zeevarende ter plaatzing op kruisvaartuigen in den oosthoek niet minder groot zijnde insteere ik almeede zeer Eerbiedig om. 2 â 3 onder of derdemeesters 6 „ 8 Canonniers en Busschieters, en 20: matroosen, mitsgaders dat de nevens gemeene Letteren van heeden afgaande Extra lisch van benodige„ heden, meest voor den oosthoek met de hier te huis hooren „de sloep samarang mag worden voldaan Het weinige effect der Ruijssers in staat balij en daar om streeks waar door de balijers zeer frequent over en weer vaaren echter volgens de onder L:r C:t over„ gaande verklaaring van een Javaan die door hun opge„ „ligt en meede naar balij gevoerd doch hunne handen al ontsnapt 295 Van Iavas oostkust Den 3 Junij 172. — Van Iavasoostkust den 3: Iunij 173. — ontsnapt is, meer om negotie te drijven en menschen te rooven, dan om de rebellen met volk te assistee„ ren den gezaghebber van de bark 'T Zeepaard A: Ter„ „mens, ten lasten gelegd wordende door dat hij zich en„ „kel met voor zijn particuliere te negotieeren op hou„ den, ende kleine vaartuigen tot het drijven daar van emploijeeren zoude heb ik ordre gesteld, om die beschuldiging te onderzoeken en waar bevonden wordende hem herw:s te zenden mitsg:s het Comman„ „do aan een onder bekwaam perzoon op te draagen en dewijl de sloep De Taxisboom die al in het laast van februarij van hier en diep in maart van sourabaija naar Balemboangang vertrokken is volgens de Jong„ „ste berigten, daar nog niet was g'arriveerd, heb ik meede aangeschreeven om door kleine vaartuigen te laaten op speuren of het wel elders op de balijsche wal is bezet geraakt of verongelukt. Wijders geve ik mij de eere uwe hoog Edelhe„ . den te communiceeren het subjet overleijden van den regent van Pamacassang radeen Tommongong Adiningrat in den ouderdom van slegts 22: a 23: jaa„ „ren. den overleden die eenigste zoon was, uit zijn raders twee„ „de vrouw eene dochter van wijlen den Pangerang van Madura heeft nagelaten 5: kleine kinderen, alle doch„ ters en geen een zoon, maar wel een oom van 's raders zijde die te Pamacassang niet gezien zich daarom sedert lange te madura ophoud en radeen foemadinin„ „grat genaamd is nevens 5 halve broeders als drie uit zijns vaders Eerste vrouw dewelke al eens voor bij gegaan zijn en na de onderscheide opgave /:vide L:ta H. . / van den Bepattij en een Mantrie ook weinig in Consideratie kunnen komen, mitsgaders zoo min als opgemelden hunnen oom opgekomen zijn of de minste aanzoek om het regentschap hebben gedaan ende andere twee zijn door des overledens moeder verwerkt bij zijns raders Broeder boven genoemd waar meede zij bestaanbaar met de mahometaansche wetten, sedert is getrouwd geweest ter wijl voor de oudste van deeze twee laat„ „ste Radeen samadi of Lasmana genaamd en pas 12: a 13: Jaaren tellende, den Pangerang van Madu Adiningrat „ra
English
From Java's northeast coast, 3 June 1772. From Java's northeast coast, 3 June 1772. very urgently requests the succession in a letter which I have the honor to submit to Your High Excellencies under Letter I. But whereas this regency, during the minority of the recently deceased Regent, or from 1751 to 1770, was administered by guardians and, according to a letter from Commander Luzac dated 19 May, is still in a very unfavorable state, I make bold respectfully to submit to Your High Excellencies' consideration whether, since a good regent is now indeed required in this district who can undertake the management himself in order to repair what has fallen into decay, as well as to settle the outstanding contingents amounting to 40 2/3 coyans of cadjang, 20,013 cans of coconut oil, and 37 picols of cotton yarn, it might be advisable to favor therewith Radeen Aria Tjatra Dipoura, currently regent of the islands of Cangiang, Sepodie, Sampandjang, and Giligenting, described in more detail in the memorandum of the late, well-born, and rigorous Mr. Harting under the name of Aria Adikara. In which case, I further take the liberty to propose to Your High Excellencies to reattach the aforementioned islands to Sumanap—which, as they say, lie virtually within the smoke of Sumanap and previously, as also appears from the aforementioned memorandum, belonged to that regency, but pursuant to your secret resolution of 21 June 1765 seem to have been severed from it solely for the sake of the late Panembakan of Madura, in order to favor his son Natie Diningrat—now that this could be done without direct disadvantage or prejudice to anyone, and in my opinion, subject to Your High Excellencies' far wiser judgment, it would be less advisable to transfer the islands to Pamacassang than to give the governance thereof again to someone from the House of Madura, since in the latter case the balance would tip too much to that side. From Java's northeast coast, 3 June 1772. From Java's northeast coast, 3 June 1772. Lieutenant and Commander at Passerouang Ian Daniel Goudelag, having submitted a petition under Letter L requesting his relief to the main settlement in order to repatriate in the coming autumn, I hereby present that request to Your High Excellencies, as well as that of the ordinary pyrotechnician Fredrik Soestman, by petition (see Letter M), to be allowed to change to Engineer and Overseer of Works here in place of the titular Captain-Lieutenant Frans Haak, who was relieved to the Netherlands, with a respectful request that Your High Excellencies may be pleased to look favorably upon both these applications, and in particular that of the latter, as he has already given proof of capability in engineering, and such a person is especially necessary here at present, while by the establishment list a Lieutenant Engineer is also granted for this coast. Lastly, I also make bold to request Your High Excellencies that Adjutant Ian Martino may be promoted to Cornet among the dragoons at Soera Carta in place of Hendrik Westdorp, who served there, whom I had sent to Balemboangong to command the Samarang dragoons, but who died on the return journey hither. From Java's northeast coast, 3 June 1772. From Java's northeast coast, 3 June 1772. to remain with the most sincere feelings of respect and true high esteem, (was written below:) High Noble, Rigorous, Most Honorable Lord and Noble Lords, (lower down:) Your High Excellencies' most humble and most dutiful servant, (was signed) J. R. v. d. Burgh, (in the margin:) Samarang, 3 June 1772. Copy of a letter written by the undersigned Governor and Director of this coast to the Pangirang Adipatti Aria Mancoenagara: I duly received brother's latest letter, and learned from it with great pleasure that you rely entirely on the Company. And as this is truly the path Your Highness should follow to make yourself increasingly agreeable to the Company and to promote both your own pleasure and the welfare of the worthy Pangerang Praboe and the rest of your princely family, I also advise Your Highness as a brother and as a friend to continue to persevere in your goodwill and good trust in the Company. The matters mentioned in brother's letter I shall leave unanswered until I shortly have the honor to speak with brother in person at Soura Carta. Furthermore, I now send to you as a token of my esteem and affection a
Dutch transcription
297 Van Iavasoostkust den 3:' Junij 1772. — Van Iavas oost cust Den 3: Iunij 172. „ra zeer instantig de successie verzoekt, bij een briev die ik de eere hebbe uwe hoog Edelheden onder L:r I: aan te bieden maar alzoo dit regentschap, geduu„ rende de minderjarigheid van den Jongst overleden Regent of van 1751 tot 1770 door voogden bestier, en volgens schryven van den gezaghebber Luzac de da„ „to 19: mei /: rede L:a. R. / nog in een zeer disfavorabelen staat is vervrijnwedige ik uwe hoog Edelheden met eerbied en Consideratie te geven of het dewijl in dit district, tans wel een goed regent gerequireerd word die de directie zelfs waarneemen kan om het ver„ vallene te herstellen, mitsgaders de agter stalli„ „ge Contingenten groot. 40 2/3: Coij=s Cadjang, 20013. — kann: Clappus olij, en 37 - picols Catoen gaaren te voldoen, met raad„ zaamen weezen zoude, daar meede te begunstigen Radeen Aria Tjatra Dipoura, tans regent van de Eilanden Cangiang Sepodie Sampandjang en Giligen„ „ting bij de memorie van wijlen den wel Edelen gestr: heer: Harting, nader beschreeven, onder den naam van Aria Adikara en in welk geval ik al„ verder de vrijheid neeme vwe hoog Edelheden voor te dragen, om de evengenoemde Eilanden die gelijk men zegd genoegzaam onder de rook van Sumanap leggen en bevorens gelijk ook bij de bovengemeld memorie blijkt onder dat regentschap hebben gehoord, maar ingevolge hoogst derselver secreete resolutie van den 21:' Iunij 1765. daar van alleen schijnen afgescheerden te zijn ten gevalle van wijlen den Panembakan van Madu„ „ra, om zijnen zoon Natie Diningrat te favorisee„ „ren weder aan Sumanap te hegten nu het buiten direct nadeel of prejudicie van iemand zoude kun„ „tien geschieden en myns eragtens, met onderwerping aan vwer hoog Edelheden veel wijzer oordeel min raad„ „saam zoude weezen de Eilanden na Pamacassang te laaten overgaan als om de bestiering daar van weder aan iemand uit het huis van Madura te geven, overmits in het laatste geval de balans te veel aan die kant zoude overslaan. gestr den 299 Van Iavasoostkust Den 3: Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 3:' Junij 172. — den Luitenant en Commandant te Passerouang Ian Daniel Goudelag, bij zijn onder P:ra L:o overgaand re„ „quest verzoek doende, om zijne verlossing naar de hoofdplaats, ten Einde in het aanstaande najaar te repatrieeren draage ik die instantie voer hoog Edel„ „heden bij deezen voor en zoo meede die van den ordinair vuurwerker Fre„ „drik Soestman, bij supplicq /: vide L:ra M: /om in steede van den naar N„ „derland relosten Capitain Luitenant Fi„ „tulair Frans Haak te mogen Chan„ geeren tot Ingenier en opgezienen der werker alhier, met Eerbiedig ver„ zoek dat wer Hoog Edelheden op beide die instantien en in sonderheid die des laatsten een gunstig reguard ge„ „lieve te slaan dewijl hij alreeds preuve van bequaamheid in de genie„ Ik verstouwse mij met de sui Laastelijk verstouwte ik mij almee„ „de uwe Hoog Edelheden te verzoeken dat tot Cornet onder de dragonders te soera Carta mag worden gevanceerd den Adjudant Ian Martino in stee„ „de van den daar gemiliteerd hebbende Hendrik westdorp die ik naar Ba„ lemboangong gesonden hadt om de Samarangsche dragonders te Com„ „mandeeren; doch op de te rug reize herwaards overleden is. gegeven heeft, en zodanigen perzoon hier tans voor al nodig mitsgaders bij de memorie van menage ook een Zui¬ tenant Jngenieur voor deese kust toegestaan is. gegeven „verste 6 301 Van Iavas oost kust Den 3. Iunij 172. — VVan Iavas oostkust Den 3: Iunij 172. — „verste gevoelens van Eerbied en waare hoog achting te blijven /:onderstond:/ Hoog Edele Gestrenge Groot Achtbaare Heer en wel Edele Heeren /lager :/ uwer hoog Edel„ „hedens onderdanigsten en aller Trouw schul„ digsten Dienaar /was geteekend/ J: R: v: d: Burgh /:in margine / Samarang den 3: Iunij 1772. — Ik heb Broeders laatste briev wel ontvangen, en met groot genoegen daar uit vernomen dat dienselven sieh volkomen verlaat op de Compagnie en gelijk dit ook waarlijk de weg is die uw hoogheijd diend te bewandelins om sieh meer in meer bij de Compagnie aangenaam te maa„ ken en soo wel desselfs ligen genoegen als den welvaart van den braven pangerang Praboe en uw verdere prinselijke familie te bevorderen raade ik ook uw hoogheid als een broeder en als een vrund te blijven volharden bij desselfs welmeenendheijd en goed vertrouwen op de Compagnie De saaken bij broeders briev vermeld sal ik onbeant„ woord laaten tot dat ik binnen korte Soura Carta de eere sal hebben broeder in persom te spreeken wijders sinde ik uwE tans ten teeken mijner ach„ ting in gegregentheid toe Copia Brter gesz: door den ondergeteeken„ „de Gouverneur en directeur deeser kuste Aan den Pangirang Adipatti Aria Mancoenagara Copia Een -
English
From Java's East Coast the 3rd of June 1772. From Java's East Coast the 3rd of June 1772. A gold allegias, eight cubits of wide gold braids, two patolas of 10 hastas, which I hope will be agreeable, while I request to know whether these patolas are of the sort and size previously requested by Your Honour, as those of 2 hastas are difficult to obtain. Below stood: Samarang the 25th of May 1772. Was signed: J. R. van der Burgh. Below stood: Agrees. Was signed: J. B. van der Burgh. Translation of a Javanese missive written by the Susuhunan Pakubuwana etc. to the Honourable Governor and Director of this coast Johannes Robbert van der Burgh, received at Samarang the 30th of May 1772, after the usual preamble: By this I communicate to Your Right Honourable that I have fully followed your well-meaning advice and have caused to be arrested at the morning watch my brothers the Pangerans Danupoyo and Arya Martosono, together with Mangkuprojo, which occurred on Wednesday the 25th of this month, and likewise they have departed directly from here to Samarang that same day under the escort of the Tumenggungs Arumbingnang and Mangku Yudo, accompanied by 500 kapillis, I brother very kindly requesting that the two Pangerans be banished directly to Ceylon, but Mangkuprojo to Banda, and as the Head Stralendorf has addressed me on behalf of Your Right Honourable regarding their annual maintenance, I shall respectfully answer thereto that in this matter I conform to former customs, and for that reason I have no further dealings with such wicked subjects, although my brothers, once they have been handed over to the Company. Written on Friday the 27th of the month of Sapar 1698. Below stood: Translated by me. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below stood: Agrees. Was signed: C. P. Boltze, P.r. End. From Java's East Coast the 3rd of June 1772. From Java's East Coast the 3rd of June 1772. Copy. Translation of an Arabic letter written by the Palembanger Samat, currently residing in Mecca, to the Sultan in the Mataram, son of the Susuhunan Adipati, exhibited at Samarang the 22nd of May 1772. All praise and glory comes from the Lord our God who rules and governs the whole world, whose mercy and longsuffering the Prophet Muhammad enjoys, who was the last prophet and messenger of the Lord, and all his followers shall also enjoy it. It is therefore a token of the Lord's goodness that He has moved the heart of the writer to send a letter from Mecca and alongside that the Lord's grace, under all honours that are so illuminated just as the stars adorn the heavens, for by the stars the world becomes light, which is also a sign of the Lord's power and goodness, as they shine like a light at the court of Paradise, which court is countless, yea even endures for countless years, and of which the Lord assures that the Sultans shall enter therein, whose magnanimity, goodness and bravery against the enemies of other religions are matchless, of whom the King of Java is one, who maintains the Mohammedan religion and is also conqueror of all potentates, as well as doing all good works in the war against those who follow other religions. And the Lord assures all those who do such things through these words: you must not think that someone who dies in the religious war is entirely dead; nay, such a one is still in life. The Prophet Muhammad says: I have orders to kill all the men, but not those who know God and also me, His Prophet. The fragrance of the men who die in the religious war is so agreeable that its blessedness cannot be fully praised. Thus this serves as a warning to all the followers of Muhammad. The Lord has also said: I give the pious wisdom and goodness very broadly and widely; likewise the same becomes very learned and shall be renowned everywhere in regard to his walking in God's laws, and also in the praiseworthy governance over all his people and soldiers, yea even that no one
Dutch transcription
303 Van Iavasoostkust Den 3:' Iunij 172. Van Iavasoostkcust Den 3.: Iunij 172. Een goude alegias acht ellen breed goud passementen twee pathoolen van 10 asta die ik hoop dat aangenaam sullen sijn terwijl ik verzoeke te weeten of deese pathon„ len van de soort en groote door uwE bevoorens gerequi„ „reerd dewijl die van 2: asta beswaarlijk te krijgen /:onderstond:/ Samarang den 25 Mey 1772. /was geteekend/ I: R: van der Burgh /:onderstond:/ Accordeert /was getekend/ I: B van der Burgh. Translaat Jav: missive gesz: door den soe soe hoe„ nang Pakoeboeana etc: aan den Edele heer Gouverneur en Directeur deser kueste Johan„ „nes Robbert van der Burgh ontfangen te sa„ marang den 30:' Meij 1772. na gewoone voorreeden Bij dese Communiceere ik uwel Ed: g:t Achtb: dat ik volkomen der selver wel meenende raad heb opgevolgt en op het moerwagt laaten arresteeren mijne Broeders de Pangerangs Danoe Pojo en aria merto sono be„ gesz: op vrijdag den 27: der maand Saphar 1698. /onder„ „stond:/ getranslateerd door mij /:was geteekend/ C: P Bolt„ „ze Translateur /:onderstond/ Accordeerd /was geteekend/ C: P: Sooltze, P.:r „nevens Mangkoeproodjo het geen geschiet is op woens„ dag den 25:ste deeser gelijk deselve ook dien dag direct van hier na samarang vertrokken zijn, onder gelijde van de Tommong:s Aroembinang en Mankoe joedo verselt van soo kapillis versoekende ik broeder zeer vriendelijk dat de Twee pangerangs maar direct naar Cijlon dog mangkoe proodjo na Banda gerelegeert worde en al„ „so mij het opperhooft stralendorf van wegens uwel Ed: g:t Achtb: omtrent haaren jaarlijksen onderhoud aan gesprooken heeft zo sal ik daar op eerbiedig ant„ woorden dat ik mij ten deesen na devorige gebruijke„ „lijkheeden schikke, en uit dien hoofde met zodanige kwade Subjecten /: schoon mijn broeders:/ wanneer die eens aan de Comp: sijn overgeleevert niets meer uijtstaan nevens Copia sijn Eijnde hebbe. 305 Van Iavas oostkust Den 3: Iunij 172. Van Iavas oost kust den 3: Iunij 173. — Copia Translaat Arabise Brief gesz door den Palembangar Samat thans te Mecha zig be„ vindende, aan den sulthan in de Mattaram zoon van den soesoehoenang Dipatte ver„ „toond te Samarang den 22:' Meij 1772. — Alle thoff en prijs koomt van den heere onse god die de geheele weereld regeerd en bestierd wiens barm„ „hertig en lang moedigheid den Provees Mohamat geniet, die de laaste proveet en sendeling van den heere was en ook alle desselfs aanhangers genie„ „ten sullen het is dan een proefje van des heeren goedheid dat hij het hert van den schrijver bewoo„ gen heeft; om een brief van Mecha en ook nee„ „vens dien des heeren genade af te zenden, onder alle honneurs die zoodig verligt zijn gelijk de starren den heemel verlieren want door de staaren word de weereld ligt het welk ook een„ „teeken van des heeren magt en goedheid is al„ „so die als een ligt schijnen aan het hof van 't paradijs welke hof ontelbaar is ja selfs tot ontelbaare jaaren blijft en waar van den heere verseekerd dat de sulthans daar in sullen komen welkers, grootmoedigheid goedheid en dapperheid tegens de vijanden van andere religie weergaloos sijn waar van den koning van Java een is die de machomethansche religie onderhoud en ook overwinnaar is van alle potentaten als meede alle goede werken doet in der oorlog teegens de gee„ „ne die andere religie voeren en den heere verseekerd alle de geene die sulke dingen doen door deese woorden, gij moet niet denken dat iemand die in den religie oorlog sterf aldood is neen de sulke is nog in 't leeven den proveet mohamat sig ik heb ordre om alle de menschen te dooden maar niet de goed kennen en ook mij sijnen proveet de reuk van de Menschen die in den religie oorlog sterven is soo aangenaam dat dies saligheid niet is te volprijsen dus diend deese tot een waarschouwing aan alle de aanhangers van Mohamat ook leeft den heere geseid ik geef den vroome wijsheid en goedheid seer breeden wijd Item desel„ re word ook seer geleren sal over al rugtbaar ten aansien van sijnen wandelen in gods wetten en ook in de loffelijke regeering over alle desselfs volk en soldaaten Ja selfs dat paradijs niemant
English
307 From Java's East Coast, June 3, 1772. From Java's East Coast, June 3, 1772. no one will be able to reproach their actions, for their life is continually accompanied by the fear of God: Herewith I send Your Highness, through the priests Chadji Bassarien and Mochamat jaries, some Zamzam water from Mecca, in order that the same may be used for the strengthening of the body, while I most strongly recommend the aforementioned two priests to Your Highness and can assure Your Highness that they are not only very well grounded in religion, but also blamelessly follow the way of God and His prophet through a holy conduct. Below stood: according to the statement of the Javanese interpreter Karta Bassa from the Arabic into the Javanese language, and then translated by me. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below stood: Agrees. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Copy Translation of the Arabic letter written by the Palembanger Abdul Samat, presently residing in Mecca, to the Susuhunan Prabu Joko at Solo Carta, son of the Susuhunan Prabu Joko, Sultan of the Javanese Empire, presented at Semarang, May 22, 1772. After the customary preface, which in all parts agrees with that of the adjacent letter. My prayer is to God, that He may grant His grace through the prophet Mahomet, since God has said whoever prays to Him for the forgiveness of his sins, He will remit the same. Copy Translation of the Arabic letter written by Abdul Ragman in Mecca to the Pangeran Paku Nagarra, king of the Javanese Empire, presented at Semarang, May 22, Anno 1772. Herewith I have the honor most strongly to recommend to Your Highness the two priests Chadje Bassari and Mohamat Iaris, since I can assure Your Highness that they are not only very well grounded in religion, but also blamelessly follow the way of God and His prophet through a holy conduct. Below stood: according to the statement of the Javanese interpreter Karta Bassa from the Arabic into the Javanese language, and then translated by me. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below stood: Agrees. Was signed: C. P. Boltze, Translator. 309 From Java's East Coast, June 3, 1772. From Java's East Coast, June 3, 1772. the forgiveness of the Lord is like a clear stream of water that endlessly comes over those who fear God and who are also of the faith of His prophet Mahomet, whose prophethood is renowned throughout the entire realm of the Mahometan faith. All the more will God forgive the sins of the most pious people who are like Pangeran Manku Nagarra, whom He created to obtain such great honor in the world, as well as because Your Highness is a princely descendant from the House of Mataram, upon whom God, alongside the grace of His prophet Mahomet, has abundantly bestowed His favor, since Your Highness's righteousness has become renowned everywhere. Furthermore, may it please Your Highness to consider the words of the Quran, that a small people may well overcome a great power. Together with that may it please Your Highness always to think that in the Quran the following words are written and read thus: That if anyone dies in the war of religion, you must not say that he is already dead, because Therefore the writer of this, Sheikh Mohamat, has a great peace if it might please the Almighty to see the toes of Your Highness's feet. The reason that I wish to see You is that the news of your goodness shines like a diamond that is very noble, and that all people God has said that the soul of such a person enters into a great dove and carries the same directly to heaven, which all pious people always hold firmly in their hearts, and thus this must be all the more in Your Highness's heart, while the same is like a flower whose scent is smelled from sunrise to sunset; yes, even that all of Mecca and Medina with the Malay lands marvel at the pleasant scent thereof, and that all people pray to God that Your Highness may triumph over all his enemies. May it please You to think upon the saying of Mahomet, who said: kill all those who do not hold the Mahometan faith, unless they come to your faith.
Dutch transcription
307 Van Iavas oostkcust Den 3:' Iunij 1772. Van Iavas oostkust Den 3:' Iuny 172. niemant hunne gedoentens zal kunnen berispen, want der„ selver leeven is steeds met godsvreese verseld: Hier neevens laate ik uw hoogheid door de priesters Chadji Bassarien en Mochamat jaries toekoomen eenig Djam Djam waater van Mecha om het zelve tot sterking des Lichaams te kunnen gebruijken ter wijl ik uw hoogheid op het trag„ „tigste de voorse twee priesters aan recommandeere en uw hoog„ heid verseekeren kan dat zij lieden niet alleen zeer ge„ „grond in de religie zijn maar ook door een heijlige wandel den weg gods en zynes proveets onberispelijk op volgen /:on„ „derstond:/ volgens op gave van den Jav: Tolk karta Bassa uijt het Arabisch in de Javaanse taal en als doe getroms„ „lateerd door mij /:was geteekend/ C: P: Boltze Translateur /onderstond:/ Accordeert /:was getekend/ C: P: Boltze Transl:t Copia Translaat Arabise brief gesz: door den Palembangar Ml„ dul samat thans te Mecha zig bevindende, aan den soesoe hoe„ „nang Traboe djoko te solocCarta, zoon van den soesoehoe„ „nang Traboe djoko, sulthan van het Javase Rijk vertoond te Samorang den 22: Meij 1772. Na gewoone voorreeden dewelke met die van den om„ Mijn gebed is tot god, dat hij door den proveet Mahomet zy„ „ne genade verleene, dewijl god geseijd heeft wie hem om ver„ geevinge sijner zonder bid zal hij deselve kwadschelden Copia Translaat Arabise brief gesz: door Adul Rag„ man te Mecha aan den pangerang Pacoe Nagarra koning van het Javase Rijk vertoont te samarang Den 22: Meij A„o 1772. — Bij deese hebbe de eere uw hoogheid de twee priesters Chadje Bassari en Mohamat Iaris op het kragtigste aan te recommandeere dewijl ik uw hoogheid verzeekeren kan dat zij lieden niet alleen zeer gegrond in de relegie zijn maar ook door een heijlige wandel den weg gods en zijnes proveets inberispelijk op volgen /:onsterstond/ volgens op gave van den jav: Tolk karta Bassa uit het arabisch in de Javaanse Taal, en als doe getranslateerd door mij /:was geteekend/ C: P: Boltze P:r /onderstond/ Accor„ „deert /:was geteekend:/ C: P: Boltze P:r „mestaande briev in allen deele accordeeren. „me e de 309 Van Iavas oost Cust Den 3. Iunij 172. — Van Iavasoostkust Den 3. Iunij 1712. — de vergevinge des heeren is gelijk een klaare water stroom die zonder ophouden over de geene koomte, dewelke god vreesen en die ook van het geloofd zijns pro veets Mahomet zyn wiens proveete rugtbaar is over 't geheele rijk des Macho „metaanse geloossis Te meer zal god de sonden van de vroom„ „ste menschen vergeeven dewelke gelijk den pang: Mancoe„ Nagarra sijn, die hij geschaapen heeft om zoo groote Eer in de weereld te krijgen als meede om dat uwe hoogheid een vorstelijke afstammeling uit den huijse van de Mat„ taram zijt die god neevens zijns proveet mahomets ge„ nade overvloediglijk verlund also uw hoogheids regt„ veerdigheit over al rugtbaar geworden is voorts gelieft uwE hoogheid de woorden van den Alkoraan te beden„ „ken, dat Een wijnig volk een groote Magt wel kan over winnen Mitsgaders dat uwe hoogheid geliefd altoos te denken dat in den alkoraan de volgende woorden ge„ schreeven staan en aldus luiden Dat indien iemant in den oorlog van besigie sterft zoo moet gij niet zeggen dat die al dood is door dien Dierhalven heeft den schrijver deeses sech Molamat een groote rust indien het den Almogen de behaage mogt, om de toonen van uwE hoogheids voeten te zien, de redenen dat ik uwE zien wil is dat ik uwE: zien wil is dat de tijding van desselfs goedheid gelijk een dia„ „mant blink die zeer Eelder is en dat alle menschen god geseijd heeft dat de ziel van sulk een mensch in een mensch in een groote duijs in gaat in deselve direct na den hemel voert het geene alle vroome altoos vast in hunnen herten hebben en dus moet zulks meer en meer nieuwe hoogheids herten zijn ter wijl deselve als een bloem is wien reukt van zon op gang tot haar onder gang geroken werd, Ja selfs dat gansch mecha en Medina met de malijtse landen zig verwonderd over den aangenaame reuk van dien, en dat alle menschen tot god bidden dat uwe hoogheid moogen touipheeren over alle desselfs rij„ „anden geliefd uwE op het zeggen van Mahomet te denken dewelke zeijde dodet alle de geene die geen Machome„ „taanse gelooff voeren ten sij denselven tot uwE geloofd „koomen lust
English
311 From Java's East Coast, 3 June 1772. From Java's East Coast, 3 June 1772. desire to be permitted to see the same; likewise, whoever sees you cannot fail to pray to God for your prosperity. Have courage that you will always be fortunate, apply yourself in the fear of the Lord, do not fear misfortune, and flee from all evil; and if anyone does so, he shall see heaven without clouds and the earth without filth, and also have the following words of the Quran for his comfort: all those who are of the Mahometan religion and also do everything praiseworthy shall receive the mercy of the Lord, for the Prophet Mahomet has said that if a person can live eternally in the world, so shall he also live eternally and be blessed hereafter. Herewith I inform Your Highness that I have been commissioned by Siti Pattima, daughter of Abdulla, to deliver the accompanying djimat to Your Highness, the same being of such power that when Your Highness uses this standard against your enemies in the field, they must not only yield before it, but Your Highness must also always triumphantly gain the victory; the Mahometan faith can thereby be protected and all evil adversaries eradicated. The reasons why the aforesaid field standard is sent to Your Highness are that we have heard here that Your Highness, as a truly princely leader in war, is feared there. Hold the same, then, in esteem, and use it under God's blessing for the destruction of your enemies and all those who are outside the faith of Mahomet, Your Highness being hereto not only wished good fortune, but also greeted by the ancient God-fearing elders of Mecca and Medina named Ibrahim, Imam Safingi, Imam Ganapi, Imam Maliki, and Imam Chambali, and furthermore by all others of these places, who unanimously wish that the blessing of the Prophet and his four great apostles, Aoebakar, Oemar, Oosman, and Alie, may always continue to rest upon Your Highness's person. Below stood: according to the statement of the Javanese interpreter Carta Bassa from the Arabic into the Javanese language, triumphing, and 313 From Java's East Coast, 3 June 1772. From Java's East Coast, 3 June 1772. and then translated by me. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below stood: Agrees. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below that: AB on the banner stand the Arabic words Eractman Erachim Mohamat Rassoel Loelah Abdulla, which signifies: the benevolent and merciful God, His great messenger the Prophet Mohamet as God's humblest slave. Copy translation of a Malay letter written by the Balinese King Gustij Moera of Karang Assem to the Noble Gentleman at Samarang, received 13 May 1772. The bearers of this are my juragans Soeva Djaija Malim and Djoijo Asmara, who are sailing to Samarang with 2 of my vessels and taking along as a small present for Your Right Honourable Worship 35 pikols of cotton, 2500 eggs, and 10 pieces of white ducks, which I hope will be accepted by Your Right Honourable Worship as a token of my sincerity. Should my emissaries overstep in one way or another, in so far as the same is pardonable, I request to pardon them, as they do not yet know the customs of Java. Please treat them as your own subjects, since I think Bali as well as Samarang belongs to the Honourable Company, according to what the Lord Governor-General said. And therefore, whatever Your Right Honourable Worship might also require from here, I shall see to providing the same, just as I then also do not doubt that Your Right Honourable Worship will kindly accommodate me with 8 vessels, 7 fathoms long and 2 fathoms wide, for which I have given the cost along with my above-mentioned emissaries. Written 24 March 1772. Below stood: Translated by me. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Below stood: Agrees. Was signed: C. P. Boltze, Translator. Copy 315 From Java's East Coast, 3 June 1772. From Java's East Coast, 3 June 1772. Copy of a copy translation of a Malay letter written by Guste Moera Made Carrang Assem to the Senior Merchant and Authority of this Eastern Quarter, Mr. Pieter Luzac, received 5 May 1772. This is addressed solely per three of my emissaries named Wiera Sarie, Anachoda Hatip, and Bappa Masti, to appear before my brother, taking with them three vessels with their cargoes, with whom I send my brother a present of 25 pikols of cotton, 700 salted eggs, and 15 pieces of ducks, as a token of health and true goodwill toward Your Honour. I request very kindly, if these emissaries should overstep in one way or another there, then graciously to pardon them, for they are still strangers and know no Company customs. I also insist that my brother make no distinction between the Balinese and Surabayans, but regard them as one people, for such were the promises made with the Lord General; and whenever my brother might desire anything that occurs here on Bali, except slaves, I shall accommodate my brother as far as feasible. My friendly request to my brother is solely to assist me with seven vessels, 7 fathoms long and 2 fathoms wide; these emissaries will pay the cost. Written at Bali Ampenan on Monday the 22nd of the month Dhu al-Hijjah, which was the 24th of February of this year, and the year Waw 1787. Below stood: Translated by me. Was signed: J. Helmont. Lower: Agrees. Was signed: J. Helmont, Translator. Extract of a separate letter from the Commander Luzac, dated Surabaya, 23 May 1772. Concerning the interests of Balambangan, I have the honour to bring to Your Right Honourable Worship's attention the lascivious and no less suspect conduct of the Madurese under Alap-Alap, for which reason I [illegible] the Prince
Dutch transcription
311 Van Iavasoostkust Den 3: Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 1772. lust. hebben dezelve te moogen zien, ook kan de geene die uwe zien wel niet vergeeten god te bidden voor desselfs wel vaart, hebt moed dat gij steeds gelukkig zult zijn be„ neerstigt u in de vreese des heeren vreest niet voor 't onge„ „lukt en vliedt alle het quaade en als iemand zulks doet zal hij den hemel zonder wolke ende aarde zonder ruijligheid zien en ook de volgende woorden van den Al„ koran tot sijnen troost hebben alle de geene die in de Machometaanse religie sijn en ook alles loffelijks doen sullen de genaade des heeren krijgen want den proveet Mahomet heeft geseijd in dien de mensche lewig in de weereld kan leeven zoo sal hij ook hier namals leurgleeven en geluksalig zyn Bij deese maake ik uw hoogheid bekent dat mij door siti Pattima dochter van abdulla opgedraagen is het neevens gaande djimat aan uw hoogheid te be„ zorgen zijnde het zelve van zodanige kragt, dat wan„ neer uw hoogheid dit teeken tegens uwE vijanden in het velt gebruikt deselve niet alleen daar voor moeten beswijken maar uw hooghid moet ook altoos zeege praalende de overwinning behaalen het mahome„ „taanse geloofd kan daar door bescharmt en alle kwaade tegestreevers uit geroeijt worden de reede„ „nen dat uw hoogheid het voorsz velt teeken gezon„ den werd zijn om dat wij alhier gehoort hebben uw hoogheid als een regt vorstelik hoofd in den oorlog al„ daar gevreest zijt hout dan het zelve in waarde, en gebruikt het onder godes seegen tot vernieting uwer rijenden en alle de geenen die buiten het ge„ lof van Mahomet zijn werdende uw hoogheid hier toe niet alleen geluk gewenst maar ook gegroet door de oude godsvreesen de van Mesha en Medina gen:t Ibrahim, Jman Safingi Imana ganapi jmam Maliki en Imam Chambali en voorts van alle anderen deeser plaatsen dewelke eenparig wenschen dat den zegen des proveets en zijne vier groote appo„ steelen Aoebakar, oemar, oosman in Alie al„ tloos op rwe hoogheids persoon mooge blijven berus„ „ten /:onderstond:/ volgens opgave van den Iav: Tolk Carta Bassa uit het Arabisch in de Javaansch Taal peraalende, en 313 Van Iavas oostkust Den 3 Iunij 172 Van Iavas oostkcust Den 3: Iunij 173. — en als doe getranslateerd door mij /:was geteekend/ C: P: Boltze Translateurs /:onderstond:/ Accordeert /: was geteekend:/ C: P: Boltze Translateur /:daar onder:/ AB op het vaandel staan de Arabische woorden Eract „man Erachim Mohamat Rassoel Loelah. Aldulla het welk beteekend de goederteerende en Barmherti„ „ge god sijn groote gesant den Proveet Mohamet als gods needrigste slaaff. Copia Translaat Mallijtse Brief gesz door den balijse koning gustij moera van karang afsem aan de Edele heer te Samarang ontf: Den 13:' Meij 1772. Brengers deeses zyn mijne djouragans soeva Djaija Malim en Djoijo Asmara die met 2: mij„ „ner vaartuijgen na Samarang stevenen en voor uwel Ed: G:t Agtb: tot een presentje meede neemen 35 pikols ka„ pas 2500 ijsen en 10 p:s witte eenden 't geene ik hoope door uwel Ed: g:t Agtb: ten teeken mijner opregtheid zal wor„ „den geaccepteert, zouden mijne zendelingen sig in het een of ander te buite gaan zo verre het zelve pardonnabel is versoeke ik deselve te willen versoeke ik deselve te wil„ „ten verschoonen also sij de Costinue van Java nog niet weeten, gelieft haar lieden te behandelen als uw E: ijge onderdaanen dewijl ik denke balij so wel als sama„ „rang aan de E Comp:e toebehoord na het zeggen van den heere gouverneur Generaal; En dierhalven wat uwel Ed: G:t Agtb: ook van hier mogt komen te regureeren sal ik deselve zien te besorgen gelijk ik dan ook niet twijffele of uwel Ed: g:t Agtb: zult mij wel willen gerieven met 8 p:s vartuigen lang 7 radem en 2: d:to breedt waar voor het kostende aan mijne bove gen: zen„ „delingen heb mede gegeven. Gesz: den 24: Maart 1772. / onderstond:/ getranslateerd door mij /:was geteekend:/ C:s P: Boltze Translateur /:onderstond:/ Accordeert /:was getekend/ C: P: Boltze v:r den e Copia 315 Van Iavas oost kust Den 3 Iunij 1772. Van Iavasoostkust Den 3: Iunij 172. — Copia â Copia Translaat Maleijtse brief geschree„ ren door Guste moera made Carrang Assem aan den oppercoopman en gezaghebber de zer oosthoek M:r Pieter Luzae ontfangen den 5: Maij 1772 Deze Eenelijk gerigt p:r drie mijner zendelings gen:t wie„ „ra Sarie Anachoda hatip en Bappa masti om bij mijn broeder te verschijnen met haar neemende drie vaartuij„ gen met hunne ladings, met wien ik mijn broeder een present laat toe komen van 25 pic:l Cappas zoo gezoute Eijeren en 15: p:s entoogels tot een teeken van gezondheid en ware welmenendheid voor uwEd: jk versoek zeer vrien„ „delijk wanneer dat deese zendelings in het an of het ander aldaar te buiten mogte gaan hem als dan gein„ stiglijk te willen pardonneeren want ze zijn nog vramt en weeten geen Comp:s Costume: ook jn steer ik dat mijn broeder geen onderschijt tusschen de baliers en soura„ baijers maken maar als een volk mag aan merken want sodanig zijn de belofte geweest bij den heere ge„ neraal; en zoo wanneer dat mijn broeder het een e belangens van balemboangan hebbe ik de eere vwel Ed: Achtb onder het oog te brengen het Lacheus en niet minder suspect gedrag der ma„ dureese onder Alap slap waarom ik den Prins Extract aparte briev van den gezag„ „hebber Luzac, gedateerd sourabaya Den 23: meij 1772. — of ander van desselfs begeerte mogte zijn het geen hier op balij vallen Excepto slaven zoo zal ik als doenelijk is mijn Broeder te gemoet komen mijne vriendelijk versoek aan mijn broeder is eenelijk om mij met seven vaartuijgen lang 7: r:m en 2 r:m breet te willen assistee„ ren het Costende zullen deeze zendelings voldoen geschreeven tot balij ampenan op maandag den 22:' van de maand aulgaajie, dat is geweest den 24: februarij dee„ „zes Jaars en het jaar wauw 1787 /:inder stond/ door mij getransl: /:was geteekend I:r stelmont /:lager / Accordeert /: was geteekend:/ I:s Helmont Transl: of e
English
317 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. I have most kindly requested that the 500 warriors promised by His Highness be brought into readiness as quickly as possible under trusted chiefs for whom the people have love and respect, and to recall home the aforementioned Alap Alap alone, because the Madurese all run away from under him. I have also instructed the resident at Oeloe Pampang to send the master of the bark 't Zeepaard hither, bag and baggage, if there is speaking and convincing evidence of his reported bad conduct, while for the time being nothing is reported from there of the taxus tree, and whatever search and inquiry was made regarding the aforementioned small keel, no certain answer was obtained. It will appear to Your Right Honorable from the Balambangan enclosures that our European force, ammunition, and cannons nevertheless, under God's blessing, have returned unhindered to the cotta, and that the Madurese have again all deserted anew, which example it is to be feared the Sumenapers and Pamekassans, who had not yet arrived there at that time, will also frequently follow. Also that during the close reconnaissance of Bayu, Commander Heinrich received a light wound, whereupon, given the state of this fatal encounter, I shall make the greatest haste to urge the Prince of Madura in the kindest manner to dispatch those warriors, whether by sea or by land, and to appoint chiefs upon whom one can rely and for whom the Prince can answer. Meanwhile, I have written both to the Commander and to Resident Schophoff to compel the native peoples to stay by all gentle persuasion as well as, upon the apprehension of one or another runaway, by well-placed severe measures and punishments; furthermore to keep our strongholds there, Oeloepampang and Cotta, in a sufficient posture of defense, to guard them well, and to secure them against any sudden attack, as well as with the same force, as much as can be done with success and possibility, to inflict damage upon the enemy and to obstruct and ruin their provisions, 319 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 5th of June 1772. until one shall be enabled to provide them with a greater and more reliable force. And since from this and previous distributions it appears that some among the common folk are growing weary of it and coming to submit, I have thought it proper to write to have the pardon letters renewed for such persons and, by issuing such notes under the Company's seal, to entice them to peace and submission. Yet how I am now to understand the rebel strength reported from behind in the letter of Mr. Heinrich, apparently judging by their situation to be as large as 7,000 heads, I do not know, nor that a force of 8,000 men would be needed there, which I must confess I do not understand, except with regard to the impassability of the roads on account of mountains, valleys, and rivers, as well as that the region is suitable for them to plant provisions. In the meantime, I must state with truth that I am unable to supply those districts with our natives from the eastern corner, or at least they can no longer be trusted, which I can attribute to no other reasons than partly to the unceasingly unhealthy state of the climate, and partly to their superstitious nature and superstition regarding the succession of Bayu, so that we cannot assure ourselves of their stay and service, and Your Right Honorable will also most favorably take this into consideration. Wherefore, in respectful proposal, I have the honor to submit for Your Right Honorable's honored consideration whether it does not become highly necessary that some companies of natives from Batavia, Makassar, Malacca, or other allies be employed for this expedition instead of the Javanese or natives from the eastern corner, upon whom, as experience shows us, no reliance can be placed nor any good expectation hoped for; and whether it might please Your Right Honorable in the meantime to have the Company's natives projected for Malang and Ngantang march to Balambangan instead of to Jember, which I would find necessary both because of the state of affairs there and because I
Dutch transcription
317 Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 172. — Van Iavas oostkeust Den 3 Iunij 1712. — op het vriendelijkst verzogt heb de door zijn hoog„ „heid toegezegde 500 krijgens te spoedigste in gereedheid te brengen onder aanvertrouwde hoofden voor dewel„ ke het volk lievde en ontsag heeft en gem: Alap slap alleen te willen thuijsroepen, wijl de madurees alle on„ „der deselve komen weg te loopen, ook heb ik den resident te oeloe pampang aangesz: om de gezagvoerder van de barcq 'T zeepaard indien van zijn sligt opgegeven gedrag sprekende en overtuijgende bewyzen zijn her„ „waarts met Pak en zak op te zenden, Terwijl men voor als nog van de Taxis boom van daar niets meld en welk na zoek en onderrigting ook aanwendde om„ trent voorm: kieltje geen zekere bescheid erlange. het zal vwel Ed:e Achtb uit de balemboangsi bijlagen voor komen, dat onze macht Europeesen Ammunitie en Canons, egter nog onder gods zegen onverhindert na de kotta weder is geretourneert en dat de madu reese weder op nieuws alle verloopen, welk voor„ „beelt te vreesen is dat de Sumanappers en Pama„ Cassangers die egter als toen daar nog niet waren gearriveerd mede dikwerf volgen zullen al mede dat bij het van na bij recognosseere van Bajoe de Command:t heinrich een ligte quetsuur bekomen heeft waaren ik na den toestant wederom dezer fatale ontmoe„ „tinge de meeste spoed zal maken om den prins van Madura op het vriendelykste aan te zetten die krijgers 't zij overzee dan wel over land af te stee„ ken en aan te stelle hoofden op de welke staat te maken is ende Prins kan repondeeren Terwijl in tusschen de Commandant zoo wel als de resident schophoff heb aangeschreeven om de Jn„ „landse volkeren door alle minsaame persuatie zoo wel als bij opvatting van de een of ander weglopen door wel geplaatste strenge middelen en straffe tot verblijf te noodzaaken; wijders onse sterktens aldaar oeloepampang en Cotta in een toerijkend postuur van de fedie te houden wel te bewaken en voor alle onver„ hoedse aanval te beveiligen zoo wel met dezelfde magt zoo veel als met succes en mogelijkheid te doen is de vijande afbreuk te doen en hunne sevensmidde„ gearriveerd len T F 319 Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 5 Iunij 1712. — „len te belemmeren en ruineeren, tot wijl men in staat zal gesteld zijn hun van meerder en vertrouw„ „der macht te voorzien. En vermits bij deeze en voorgaande bedeelinge komt te blijken dat er al Ee„ „nige onder de gemeene het moede worden en ter onder„ „werping komen, zoo heb ik goed gedagt aan te schrij„ ren voor de zulke de paroon brieven te laten re„ „noveeren en bij het formeeren van zodanige bil„ „letjes onder Comp:s Cachet de zulke uit te Lokken tot rust en onderwerping; dog hoedanig ik nu het van agteren opgegeven getal der rebellen sterkte bij den briev van de heer heinrich na ogenschijn over hunne situatie groot 7000 koppen zal begrij„ pen weet ik niet en dat men een macht van 8000 man daar zoude nodig hebben 't welk ik moet betuigen niet te begrijpen, maar wel omtrent de ontoegankelijkheid den weegen weegens ber„ „gen; valijen en rivieren zoo wel dat de land„ „streek voor hun ter aanplanting van mond„ „behoeften bekwaam is. in tusschen. Jntusschen moet ik met waarheid dat ik buiten staat ben om die districten met onse jnlanders uit den oosthoek te versien ten minsten niet lan„ „ger aan te vertrouwen is 't welk aan geen andere redenen weet toe te schrijven dans een deels aan de aanhoudende ongesonde gesteldheid van het Climaat andersdeels aan hun supertitien„ „sense aard en bij geloofd omtrent de successie van Bajoe soo dat men van hun verblijf en dienst ons niet versekeren kun „nen en vwel Ed: Achtb: ook mede aller geinstigst in Consi„ deratie sult nemen weshalven ik in eerbiedige voordragt de eere heb vwel Ed: Achtb: g'eerde bedenking op te geven of het niet hoogst noodsakelijk word dat van Batavia maccasser Malacca of andere bondgenooten Eenige Com„ „pagien Inlanders tot dese Expeditie wierde g'emploieert in plaats van de Iavaanen of inlanders uit den oosthoek: op de„ welke soo als de ondervinding ons doet sien dat geen slaat te ma„ ken of eenige goede verwagting te hopen is en of het vwel Ed: Achtb mogte behogen intusschen de Comp:s inlanders voor ma„ „lang en Antang geprojecteerd in plaats na Djember na balem boangang te laten af marcheeren 't welk soo om de toe„ stand der saaken aldaar soude noodsakelijk vinden als dat ik deselve e
English
From Java's East Coast The 3rd of June 1712. From Java's East Coast The 3rd of June 1712. the same can serve for nothing else than the further ruin of those districts of Malang and Antang if from the west side no further fears arise, just as up to today I have heard nothing of note from that direction. Below stood: Agrees. Was signed: J. R. van der Burgh. Extract Copy. Separate letter from the titular junior merchant and resident Schophof to the commander Luzac at Sourabaija. Furthermore, I have the honor to communicate to Your Right Honorable that Mr. Heinrich marched up on the 11th of this month with his force from Cotta to Soengon, and as far as I can gather from the small number of Europeans here and left in garrison at Cotta according to the instruction and allotment of Mr. Mathourne, who because of his health has thus far left the command in Cotta to Mr. Heinrich with 60 European soldiers, namely: 1 Captain-Lieutenant 3 Ensigns 3 Corporals 2 Drummers 51 Soldiers, alongside 11 artillerymen, consisting of: 1 Extraordinary Lieutenant 1 [illegible] Fireworker 1 Bombardier 2 Cannoneers and 6 Gunner's mates; as well as, first allotted to me, 1905 Madurese were together at Cotta, and 300 Sumanappers, with further 200 Madurese having arrived, and 165 Sumanappers, which together would make 2570, among which are counted the coolies and those people whom the Madurese chiefs have brought along for their own retinue as bodyguards, and about 140 Malays, which would make an army of 2781 heads in the primary plan. And I cannot further inform Your Right Honorable of Mr. Heinrich's encounters and actions since Soengon other than what the accompanying copies dictate. And I furthermore have the honor to inform Your Right Honorable that daily common folk still emerge from Bajoe, stating they made off from there because our people From Java's East Coast The 3rd of June 1712. From Java's East Coast The 3rd of June 1712. our people were stationed at Soengon, and that none of the common folk who fled before and after from Bajoe to the villages are willing to return to Bajoe, even though for a long time the rebel chiefs have run day and night with the beating of gongs across the villages to gather them within Bajoe, all having hidden themselves in the wilderness, but that the chiefs have united together, preferring to fight to the death to the last man in Bajoe rather than abandon it; yet I hope, with God's assistance, their stubbornness will soon disappear into terror and fear. Of Pamacassangers not a single one has yet arrived, of whom one also has heard nothing in the world as to where they should or might be. Herewith I have the honor to offer Your Right Honorable copies of the letters written to and from Mr. Heinrich, from which you will kindly be pleased to observe how Alap Alap has conducted himself toward Mr. Heinrich in demanding rations for his people. I have also informed Mr. Heinrich that four fully laden Madurese vessels with rice are lying here in the river, on which according to rough calculation there are fully 12 koyans. I questioned the heads of those vessels as to what that rice was destined for, and received the answer that it was given by the pangeran to feed the people, of which I also gave notice to Mr. Heinrich, who answered me that having taken up the matter with Alap Alap, the latter had given him the answer that the prince had given that rice solely as provisions for himself and the other chiefs, and not for the common folk. Furthermore, I have the honor to call myself with the requisite veneration, Below stood: Your Right Honorable's entirely humble servant. Was signed: Hendrik Schophof. In the margin: Oeloepampang the 16th of May 1712. Lower: P.S. Rice and dried fish will soon be lacking for us here for the natives, and according to the writings of Mr. Heinrich, he has already had to supply 2800 heads daily with rice, salt, and dried fish at Cotta for 3 to 24 days. I also take the liberty to submit for Your Right Honorable's consideration that once the hiding place Bajoe is captured, it will still take much effort to seek out the fleeing rebels, these present natives soon after the capture [illegible]
Dutch transcription
321 Van Iavas oostkust Den 3. ' Iunij 172. — Van Iavasoostkust Den 3: Iunij 172. — deselve niets anders dan tot meerder ruine van die districten Malang en Antang kunnen dienen indien van de west„ „kant geene bedugtingen meer op reisen gelijk tot heeden nu niets naamwaardigs van die kont verneem /: onderstond/ Accordeert /was geteekend/ I: R: van der Burgh Extract Copia Aparte briev van den titulair onder koopman en resident schophof aan den gesaghebber Luzac te sourabaija Verders heb ik de eere uwel Edele Achtb: te Communicee„ ren dat den heer Heinrich den 11: deeser van Cotta na Soen„ „gon met sijn magt is opgemarcheert en voor so verre ik kan opmaken uit ligte getal Europeesen alhier en gelate in be„ setting te Cotta volgens aanschrijving en bedeeling van heer Mathourne die om sijne dispositie het Commando dus lange in Cotta door heer Heinrick is gelaten met 60 Europee„ sen militairen als. 1: Capitein Luitenant 3: vendrigs 3: Corporaals 2 tamboersen 51: soldaaten beneffens 11: koppen arthilleristen best: in 1: Extra ordinaire Luitenant 1: _o _o vuurwerker 1 Bombaerdier 2 Canoniers en 6 bosschieters, als meede eerst aan mij bedeelt 1905 madureesen bij elkander te Cotta waaren en 300 Sumanappers, met nader nog 200 maduceesen aangekomen en 165 sumanappers dat samen 2570: soude uitmaken waar onder de battoors gereekent en die volkeren die de madureese hoofden voor huw ligen nog als regters hebben mede gebragt en in de 140 koppen maleijers dat een leger soude uitmaken van 2781 koppen primo plan en ik kan vwel Ed: Achtb verders niet bedeelen van heer heinrick sijne ontmoetinge en verrigtinge sedert te soengen als nevens gaande Copi„ „aas dicteeren en heb voorts de eere uwel Ed Agtb: nog te be„ „deelen dat'er dagelijks nog gemeene volkeren uit Bajoe op„ komen hun seggen daar uit soek hebben gemaakt wijl de onse 323 Van Iavasoostkust Den 3: Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 3 Junij 1712. — onse op Soengon hebben gestaan en dat er geen vande voor en na uit bajoe na de negorijen geweeken gemeene vol„ keren weedewom in bajoe willen komen hoe ook een tijd lang door de rebellische hoofden dag en nog met bekkenslag over de negorijen hebben geloopen omse binnen bajoe te versa„ „melen sig alle hun inde wil dermissen hebben geborgen maar dat de hoofden hun vereenigt hebben gesamentlyk haar liever in bajoe dood te regten tot de laatste als het sel„ re te verlaten dog hoop ik onder godes bijstant hun hart„ nekkigheid spoedig in schrik en vreese sal verdwijnen Pamacassangers is er nog geen enkelde aangekomen waar van men ook nog niets ter wereld noord waarse omtrent sullen of mogen sijn. hier bij heb ik de eere uwel Ed. Achtb. Copia missive van en aan den heer heinrich geschreeven aan te bieden waar uit goed gunstig sult gelieven te beoogen hoe sig Mlap slap tegens hier heinrich gedragen heeft in 't Eijsschen van rand„ „soenen voor sijne volkeren ik heb ook aan heer Hein„ „riek bedeelt dat er vier volladen madureese vaartuigen met rijst alhier in de riviere leggen waar op na ruwe Calculatie wel 12: Coij:s sijn heb ik die hoofden van die vaartui„ „gen ondervraagt waar toe die rijs gedestineerd was ten ant„ „woord kreeg, door den pangerang was mede gegeven om het volk te spijsigen, waar van heer Heinrich ook kennis heb gegeven, die mij antwoord Alap Alap daar over onder„ houden te hebben, hem tot antwoord had gegeven dat de prins die rijst tot sango voor hem ende verdere hoofden eene„ „lijk had mede gegeven en niet voor het gemeen. Zoorts heb ik de eere my met de verschuldigde rene„ „ratie te noemen /:onderstond/ uw Ed: Achtb: gansch submis„ „sie dienaar /:was geteekend:/ H„k Schophof /:in margine:/ oeloepampang den 16:' meij 172. /:lager:/ P: S: Rijst en ge„ droogde visch zal ons hier spoedig voor de Jnlanders ont„ „breeken en volgens aan schrijvens van heer heinrick, heeft te Cotta alreeds 3: a 24: dagen 's daags 2800 koppen met rijst zout en gedroogde ris moeten voorsien nog gebruike ik de vaijleid vwel Edele Achtb: in Consideratie te geven als het schuijlnest Bajoe eens overmeestert is nog veel moeite zal kosten de vlugtende rebellen op te zoeken deese aanweesende Jnlanders spoedig na de inneeming Calculatie e de
English
325 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. will take the way homewards, that a fresh five hundred Madurese should meanwhile be made ready to be sent hither, in order to help search for the fleeing rebels. The same from just the 20th of May 1772. Yet it appears to me that our strong cruising fleet is now keeping a poorer watch than was previously done by the small number, because the commander of the bark the Zeepaard, according to reports, is behaving so badly that within a short time no native sailors will remain, while he sends the best vessels to buy up trade under the Sumenep area. Sickness and mortality, both among the natives in general and the Europeans, begin to increase here more and more; a party of Sumenepers have still stayed behind to this day, and not a single Panarukan has arrived. The launched expedition and how it ended, I will have the honor to inform Your Honorable Worships in the following: I have kept and recommended everything to the commander of the bark Het Zeepaard regarding what is to be observed and caused to be observed for the benefit of the service under the cruising fleet, and the displeasure that disobedience and lack of zeal would give to our masters, yet having not the least influence on that profit-seeking mind, as soon as the quartermaster De Gelder and sailor De Staan, who according to reports were sent by him to Sepoedi, have returned, I will have the bark with its appurtenances surrendered by that commander to the second mate assigned thereto, and send him up with the proofs of his conduct. I hear nor see anything of the sloop the Taxisboom; however, the native sailors have indeed arrived and were immediately placed with the cruising fleet, and the sending of the remainder will also be highly necessary to properly man the cruising fleet. Once an example is made of deserted European sailors, I do not doubt that others will not easily resort to it again. My indisposition still continues, and I begin 327 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. to grow weaker daily, which is why I was also unable, on the day before Mr. Heinrick's march to Bajoe, to proceed to Cotta, in order to properly instruct and attend to the native chiefs regarding their duty in the undertaking. Furthermore, I have the honor to offer Your Honorable Worships the enclosed copies received on the 17th and 18th of this month from Songon and Botta, whereby I must report to Your Honorable Worships, to my greatest sorrow and astonishment, that according to all confirmed oral reports on the 17th, the unheard-of case occurred that our entire force, well-posted before the hideout Bajoe, retreated before 50 men coming at them with pikes. But some Madurese chiefs, the Ensigns Rood and Kregel with 19 soldiers, and Lieutenant Smedeken with some three men, continued to fend off the aforementioned 50 heads, and had caused them to fall back very quickly, leaving behind four dead; however, the desertion thereupon among the Madurese, the Europeans, and the Malays was so great that the force was completely weakened, and these fleeing deserters of Europeans, Malays, and Madurese had gone in great numbers to Cotta, bringing report that our force had been defeated and the cannon with all ammunition of war and baggage had been captured by the enemy. Also, that our cannons might later have been brought to bear with effect on the enemy's bentings, the officers claim they found themselves obliged to break up in time with the artillery and ammunition of war, as the desertion of the natives had not stopped, and with the greatest difficulty everything was still carried away by the Sumenepers, because Alap-Alap had refused to provide men for this purpose, who, it is told to me, would rather have seen the cannons and ammunition of war left behind in the rebels' hands than grant help for transport. Everyone, native as well as European, also complains most bitterly about Alap-Alap, that he has behaved so arrogantly and foolishly, never obeyed any orders from Mr. Heinrick, has done nothing but improper and headstrong actions, and entirely himself
Dutch transcription
325 Van Iavas oostkust den 3: Iunij 173. — Van Iavas oostkust Den 3: Junij 1712. — de weg Thuiswaarts zullen nemen dat er een vijf honderd koppen madureesen vers in tusschen in gereedheid wierden gebragt herwaarts te zenden, om de vlugtende rebellen meede te helpen opzoeken. Adjdem van als even 20: meij 1772. Dog komt mij voor dat er nu slegter door onse ster„ „ke kruisvloot gewaakt werd als voor heen gedaan door het gering getal wijl den gezaghebber van de barcq het zeepaard, volgens berigten het zoo slegt maakt dat wel wederom binnen, korte geen inlandse zeevaarende over„ „houd, daar bij de beste vaartuigen om negotie onder het sumanapse op te kopen zend. De ziekte en sterfte zoo wel onder den Jnlander in het algemeen als Europees begint nog meer en meer hica toe te nemen; sumanappers zijn tot heden nog een partij agter gebleven en ponnacassers geen enkelde gearri„ „veerd. de geopende Expeditie en hoe afgeloppen, zal ik d' eere hebben vwel Ed:e achtb: in deese hier agter te bedeelen: Ik heb aan den gezaghebber van de barcq T zeepaard van alles zodanige onderhouden en aanbevolen wat tot nut dienst onder de kruisvloot te observeeren en doen observee„ ren en het misnoegen bij disobedientie en door ijverloosheid zou geeven aan onse heeren meesters, dog geen de minste invloed op dat winsugtig gemoed gevende zal ik zoo spoedig den quartiermeester de Gelder en mattroos de „staan, door hem volgens berigten na sepoedi gezonden te rug gekomen zijn door dien gezaghebber de barcq, met ab- ende pendentie laten overgeven aan de daar op beschei„ „de onderstuurman en hem met de bewijs stukken van zijn van gedrag op senden ik hoor nog zie iets van de sloep de Taxisboom egter de jnlandse zeevaerende zyn wel aangekomen en terstond onder de kruitvloot ge„ plaats en zullen de overige toe te zenden mede hoog nood zakelijk zijn om de kruisvloot wel te bemannen. Als er eens een Exempel aan gedroste Europee„ „se zeevarende gestatueerd is twijffel ik niet of anderen zullen en zoo ligt niet weederom toe overgaan. Mijn indispositie blijft als nog aanhouden en begin„ ne 327 Van Iavasoostkust Den 3 Iunij 173: Van Iavasoostkust Den 3. ' Iunij 172. — ne dagelijks nog zwakker te worden, waarom my ook niet 's daags voor heer heinrick zijn opmarsch na bajoe, Catta heb kunnen begeven, om de Jnlanders hoofden wel hoofd en noodsakelyk tot hun pligt in het te ondernemen onderhouden en aan te letten. Verders heb ik de Eere vwel Ed:e Achtb: inClose Co„ pias aan te bieden van den 17:' en 18:' deeser van songon en botta ontfangen waar bij ik uwel Ed: acgtb: tot min grootste leedwezen en verwondering moet melden dat volgens alle geconfirmeerde mondelingse berichten op den 17: het nooit gehoor de geval van onze geheele magt voor het schuilneste Bajoe wel geposteert gestaan voor 50 man met pieken op hun afgekomen geretiraat is maar eenige madureese hoofden de vendrigs Rood en kregel met 19 zoldaten in den Luitenant Smedeken met een man of drie voorm:de 50. koppen zijn blyven af wijsen deese ook zeer spoedig hadde doen te rug dein„ „sen met agterlating van vier boden, egter heet ver„ loop zoo groot daar op zoo van maduree den Europee„ „sen en en maleiers is geweest dat de magt ten eenemaal verswakt zijnde en deese vlugtende weglopers van Europeesen maleiers en madureesen hun veel na Cotta had„ „den begeven berigt brengende, dat onze magt was gesla„ „gen en door de vijand het Canon met alle amunitie van oorlog en bagagien was verovert ook dat onze Canons na„ derhand wel van effect op der vijanden Bentingen was te brengen geweest, waaren de officieren voor geven hun verpligt hadden gevenden by tijds met het geschut en am„ „munitie van oorlog op te brecken in het verlopen der Jnlanders niet stil had gestaan met de grootste moeite nog door de sumanappers alles was weg gebragt, wijl AlapAlap geweigent had, volk meede daar toe te gee„ ven dat liever zouw gezien hebben word mij gezegt de Canons en amunitie van oorlog waaren agter gebleeven in de rebellen handen als hulpe tot vervoer te verleenen. ook komt een ieder zoo inlander als Europees het bitterste over Alap Alap klagten, dat zig zoo ver„ waant en onsinnig heeft gedragen, nooit geene ordres van heer Heinrick had opgevolgt, niets dan onli„ gen eige zinnige verrigtingen heeft gedaan, en eenemaal zig
English
329 From Java's East Coast The 3rd of June 1772. — From Java's East Coast The 3rd of June 1772. — during which he indulged so excessively in both strong liquor and opium that out of drunkenness he himself barely knew what he did; in a word, Alap Alap is accused by everyone of being the cause of all the confused and ruinous events. Thus the ensigns Rood and Kregel arrive here from Cotta, reporting that the retreat from Bajoe had necessarily to take place if they did not wish to risk losing the munitions of war with the artillery pieces and the few Europeans, since the natives were deserting to such an extent that it was feared not one would remain present within twenty-four hours, and they had also refused to let themselves be used for anything. Those ensigns also complain to the highest degree about the conduct of Alap Alap, and they also testify that none of the artillery nor munitions of war were left behind, all being brought back safe and sound to Cotta, and furthermore that no other European was wounded except Mr. Heinrich, nor were any killed, nor any Malays nor Sumanappers. Your Right Honourable's duplicate of the 2nd of this month, together with Your Right Honourable's honored missive of the 7th, as well as the orders to the Madurese, Sumanappers, and Pamakassangese, which I have handed over to the first two since the Pamakassangese are not yet here: the Madurese began to desert, for which reason I was compelled to break camp and march. On the 11th I arrived at Songo, and had a benting erected there and had it reconnoitered against that of Bajoe; on the 16th I broke camp from Songo, leaving a garrison there as before, and on the right-hand side across the road True Copy Separate letter from Captain-Lieutenant Heinrich to the Administrator Luzac at Sourabaija. but what to do now on this excursion to Bajoe with Madurese; nothing will ever be achieved with them. but to 331. From Java's East Coast The 3rd of June 1772. — From Java's East Coast The 3rd of June 1772. — marched to Bajoe. The situation of Bajoe is indescribable with valleys and mountains, so that I could observe it best from this side since I was close to its rear. I had the misfortune of being shot through the leg. We did our best, but the Madurese would not stand their ground, as they gave way before the amok-runners; however, many of those rebels were killed. We were forced, in order not to leave behind our handful of Europeans along with the cannons due to the weakness caused by the desertion of the Madurese, to march back on the evening of the 18th to Songo, and from there to the Cotta. I submit to Your Right Honourable's high consideration that, according to my view and that of all officers and native chiefs, the enemy is 7000 men strong. The rebels have obtained nothing from us, for the ammunition and weapons were all saved. All efforts of the Company would be in vain because of those valleys and mountains, unless a combined force of 8000 men can attack from three sides, over which a Commissioner ought True copy missive written to the Captain-Lieutenant and head of the Expedition I: G: W: Heinrich, by the Resident H:k Schophoff dated 11 May 1772. I have the honor, having deemed it very necessary, to communicate to you that this morning at circa 8 o'clock to be appointed, for whom the native chiefs must have more respect in order to better urge on their cowardly peoples. The enemy situation extends over many thousands of houses, and they have no lack of provisions; they can even plant paddy, corn, etc., in their valleys. Wherewith I have the honor to remain, with most humble high esteem and lowest respect, /was below/ Title /lower/ Your Right Honourable's entirely humble and obedient servant /was signed/ I: G: W: Heinrich /in margin/ Cotta the 19 May 1772. /still lower/ Agrees /was signed/ P: Luzac. /lower stood/ Agrees /was signed/ I: R: van der Burgh
Dutch transcription
329 Van Javas oostkust Den 3:' Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 1772. — zig geduurende zoo in sterke aranken als amphioen heeft te buiten gegaan dat uit dronkenschap weinig zelfs heeft geweeten, wat gedaan heeft met een woord Alap slap werd van een ieder beschuldigt de oorzaak van alle verwaarde en Logeuse gebeurtenisse te zijn. zoo komen de vendrigs Rood en kregel uit Cotta alhier aan, berigten dat de opbrack voor Bajoe nood„ sakelijk had moeten geschieden als se ammunitie van oorlog met de stukken en weinige Europeesen niet in de waagschaal hadde willen stellen verloren te gaan mits de Jnlanders zodanig aan het verloopen ge„ „weest te dugten was er binnen 't etmaal geen meer present. waren gebleven en hun ook tot niets hadde willen laten gebruiken, ook beklagen hun die ren„ „drigs tot den hoofte graad over het gedrag van Mlap Alap, betuijgense meede dat er niets van geschut nog ammunitie van oorlog is agter gebleeven, alles wel en behouden te Cotta te rug gebragt als mede dat er verder geen Europees gekwest is als heer Heinrich, nog gebleven ook geen maleier nog sumanappers uwel Edele Achtb: duplicaat van den 2: deezer benef„ fens uw Ed:e Achtb: geerde missive van den 7:' beneffens „de ordres aan de madureesen, sumanappers en Pama„ kassangers, dewelke ik aan die twee eerste overgege„ ven hebbe dewijl de pamacassangers nog niet hier zijn: de madureesen gingen aan het verloop uit die reede was ik genoodsaakt om op te breeken en te marcheeren den 11:' ben ik na songo gekomen, en heb aldaar eene benting zetten laten en die tegens die van Bajoe recognosseeren laten, den 16:' ben ik opgebrooken van Songo na voor heen gelatene bezetting aldaar en ter regterhand den weg overe Copie a Copia Aparte briev van den kapitain Luitenant Heinrich aan den gezaghebber Luzac te Sourabaija. maar wat nu gedaan op deese speeltogt na Bajoe met madureesen, zal er nooit iets meen kunnen uit„ „gevoert werden. maar na 331. Van Iavas oost Cust Den 3. Junij 172. — Van Iavas oost kust den 3: Iunij 172. — na Bajoe gemarcheert die laage van Bajoe is onbe„ schrijvelijk van valeien en gebergte zoo dat ik het van dezen kante dewijl ik hem na aan de rugge was het beste konde observeeren, ik hadde dat ongeluk door been geschoo „ten te worden, wij hebben onse beste gedaan, maar de madureese wilde niet staan wijlen zij door de amok spugers zijn geweeken, edog zijn van die rebellers veele gebleeven wij waaren genoodsaakt om onse hand vol Eucopeesen nevens de Canonnen niet ten agteren te laten wegens de swakheid van verloping der ma„ dureesen zijn wij den 18 's avonds wederom na songo gemarcheert en van daar na de Cotta uwel Edele achtb geeve in hooge Consideratie dat na mijn en aller offi„ „cieren en inlandse hoofden aanschijn den vyand 7000 mannen sterk is de rebellers hebben van ons niets bekomen, want de ammunitie en wapenen is alles gereddert alle moeite van de Comp.e zoude vergees zyn weegens die valeien en gebergte wanneer niet te fa„ men eene magt van 8000. man van drie komten kan attacqueeren waar over een Commissaris diende Copia a Copia missive geschreeven aan den ka„ pitain Luitenant en hoofd den Expiditie I: G: W: Heinrich, door den resident H:k Schophoff dato 11: mei 1772. Ik heb de eere uw Ed: zeer nodig g'oordeelt te communiceeren, dat er heden morgen de klok Circa gesteld te worden voor welke de Jnlandse hoofden meer ontsag moeten hebben om haare lafhartige volkeren beter aan te drijven de vijandelijke situatie bestrekt zig op veele duijsen huisen, en zij hebben aan levens mid„ delen geen gebrek zij kunnen zelfs in haare valcien Padij Jagongs &: a planten waar meede de eere hebbe met onderdanigste hoog agting en nedrigst respect te verblyven /:onderstond/ Titul /lager vwel Ed: Achtb: gantsch: onderdanige en gehoorsaame dienaar /was getekend/ I: G: W: Heinrich /in margine / Cotta den 19: mei 1772. /: nog lager / Acfor„ „teert /:was getekend/ P: Luzac. / lager stond/ Accordeert /was geteekend/ I: R: van der Burgh gestelt 8uur
English
333 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. 8 o'clock, arrived here eight fairly good-looking men with ditto women and five children with bag and baggage, having formerly belonged to the village of Blancoerang, having all together on that village belonged there, before yesterday both healthy and sick had left Bayu, yet the number of their sick, apparently greater than the aforesaid, were still on the way, not having been able to make the journey with them so quickly, thought to have arrived here this evening as well, whom I examined with all emphasis and questioned to have to give me the real reasons for their abandonment of Bayu. Their story was partly because of the famine, because currently nothing more for subsistence was brought from the villages to Bayu, and increasing fear among the common people for our arrived military force. The principal cause of their coming forth was why they had gathered and united from many villages all the peoples who had been in Bayu to come forward, and had already really set out with those troops on the way from Bayu to come hither, and that from the districts of Camberang, Cradenang, Bintjolok, Solo, Cradjagang, and Proa, not a single man was left in Bayu; however, from Banjer ten men had arrived again, but the others of that village had no desire to fight, yet that the rebellious chiefs with another party adhering to them had great courage to offer resistance to ours upon arrival at Bayu, and lastly they related that 15 Balinese merchants were present in Bayu who had brought rice and salt there; today was the tenth day that at Pakkum they had brought that merchandise ashore with small vessels. What may now be the truth of the above-mentioned, time will have to show us best, and it gives me many reservations, that the rebels, if their power permits it, might well intend to carry out a secret design. Just now I receive report from the gunpowder fleet that daily many peoples, both armed and unarmed, move across the sea beach past the course towards Panarukan; in doing so, that guard must either let the runaways pass freely there or have stationed themselves in the wrong place. With which I remain with the highest esteem, 5 was written below 335 From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. was written below: Title; was signed: R:t Schophoff; lower: Agrees; was signed: H:k Schophoff; still lower: Agrees; was signed: P:s Luzac. Copy of a copy of a missive written to the junior merchant and resident H:k Schophoff, by the Captain Lieutenant and head of the Expedition I: G: W: Heinrich, under date the 27th of April 1772. Furthermore, yesterday Captain Map Alap requested of me complete rations; I previously supplied rice, arrack, salt; he requests in addition sugar, tamarind, pepper, beans, vinegar, saying that it was promised to him by the honorable governor; the Company's letter follows herewith for your reading, but withholding some contents thereof, I request to know specifically whether it can be supplied. The same as just now, under date the 29th of April 1772. Your Honor's highly esteemed letter of yesterday I had the honor to receive and thank Your Honor very much herewith. The same by the Resident H:r Schophoff to the Captain Lieutenant and head of the Expedition J: G: W: Heinrich, under date the 28th of April 1772. I believe that Captain Mapelap in his newly acquired status has also acquired a good deal of arrogance; it appears at least in his demand for rations, and whether it has ever been heard before to a native, a friendly alleged solicitation, which I have considered together and found that I shall see pro interim to supply to those Madurese that portion of rations which I cannot refuse, because those chiefs pretend it was firmly promised to them at Surabaya by the right honorable governor, regarding which I will meanwhile, today or tomorrow, first of all propose in the passing Company's letter to keep the best conduct to be chosen, Your Honor being well acquainted with this nation. was written below: Title; was signed: I: G: W: Heinrich; lower: Agrees; H:k Schophoff; still lower: Agrees; was signed: P: Luzac. friendly more
Dutch transcription
333 Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 1772. — Van Iavas oostkcust Den 3 Iunij 172. — 8 uur, alhier agt tamelijkt wel uitziende wannen met dito vrou„ wen en vijf kinderen met zak en Pak, tluijsgehoort hebbende voor heen op de negorij blancoerang, hun met alle gezamentlijk op die negorij Thuijs gehoort hebbende voor gisteren zoo gezoude als zie„ ken uit Bajoe hadden begeeven egter het getal van hun zieke lijken grooten als voormelde nog op weg waren de rijse met hun zoo spoedig niet hadde kunnen doen heden avond ook dogten hier te zullen zijn opgekomen, dewelke ik met alle nadruk g'examineert en ondervraagd hebt van mij de wee„ zentlijke redenen te moeten opgeven, wegens hunne verla„ „ting van Bajoe was hun verhaal gedeeltelijk om de hon„ gersnood wijl er tans niets meer van de negorijen tot levens onderhoud in Bajoe gebragt wierd en toenemende vrese onder het gemeen voor onze aangekome krijgsmacht. De principaale oorzaak van hun op komst was: waar„ om hun van veele negorijen alle in Bajoe geweest zijnde volkeren versamelt en vereenigd hadden op te komen ook alreeds werkelijk uijt Bajoe met die Troupen op weg waaren herwaards op te komen ook dat er uit de distric„ „ten van Camberang Cradenang Bintjolok, solo Cradjagang en Proa, geen Enkelde man meer in Bajoe was: egter van Banjer wederom tien mannen waaren aangeko„ „ken, maar de anderen van die negorij geen lust hadden te regten, dog dat de rebellische hoofden met nog een par„ „tij hun aankleevende groote moet hadden om de onze bij aankomst te Bajoe tegenstand te bieden en laastelijk verhaalden nog, dat 15: balische negoticanten in Bajoe present waaren die aldaar rijst en zout hadden aangebragt heeden den tiende dag was aatse te Pakkum die negotie aan de wal met kleine vaartuigtjes hadden gebragt. wat nu van boven gemelde de waarheid mag zijn zal onse de tijd best moete leeven en geeft mij veele bedenkin„ gen, op dat de rebellen indien het hun macht toelaat wel een heimelijk dessijn konde voor hebben uitteroeren. zoo even krijg ik bericht van de kruitvloot dat er hun dagelijks veele volkeren zoo gewapend als ongewapend over keeta„ van zee strand over de Cours na Pannaroekan uit begeeven dus doende moet die wagt de weghoopers aldaar vrij laaten passeeren of zig ter onregte plaatze geposteert hebben. Waar mede met de meeste hoog achting verblijve 5 /:onderstond 335 Van Iavas oost kust Den 3:' Iunij 172. — Van Iavas oost kust Den 3: Iunij 1772. /: onderstond:/ Titul /:was geteekend:/ R=t Schophoff /: lager:/ Accordeert /was geteekend:/ H:k Schophoff /:nog lager / Ac„ cordeert /:was geteekend:/ P:s Luzac. Copie a Copia missive geschreeven aan den onderk: en resident H:k Schophoff, door den Capit: Luitenant en hoofd der Expeditie I: G: W: Heinrich, sub dato 27: april 1772. — Verders heeft mij gisteren den kapit: Map Alap ver„ zoekt om Compleete Randsoen ik hebbe tijd eer verstrekt rijst, ris, Arak, zout verzoekt daar bij nog zuijker Tammerinde, Peeper, kadjang, Azijn, zeggende dat het hem van de heer gezaghebber beloofd was volgt hier bij tot uwen lectuur en Comp:e sbriev maar eenige in„ „houd daar van onthouden verzoeke om gespecificeer„ „de te mag weeten op het kan verstrekt worden. Adjdem van als even, sub dato 29:' april 1772. uw Ed: hoog geagte Letteren van gisteren, hebbe de eere gehad te ontvangen en bedanke bij deesen uwEd:e zeer Adtjdem door den Resident H:r Schophoff aan den kapit: Luitenant en hoofd der Expiditie J: G: W: heinrick sub dato 28: April 1772. — Ik geloove dat kapitain Mlapelap in zijn nieuw verkreege Caracter ook al rijkelijk verwaandheid heeft verkreegen scheijnt ten minsten in zijn Eisch van randsoe„ „nen En of het ooit meer gehoort is aan een Jnlander vriendelijk voorgegevene Elicitatie 't welke ik te saamen overwoogen en bevonden dat ik zal zien pro jnterim te ver„ „strekken aan die madureesen, het geen van rand„ soen zoo ik niet van de hand weijsen kan, om wijlen die hoofden voorgeven haar vast belooft te zijn op sourabaija van den wel Ed: achtb: heer gezaghebber, daar ik intus„ schen heden of morgen vooraan ik bezig in den overgaanden Comp:s briev zal mede voordragen uwelEd: in deese natie wel bekent en het beste te kiesen Comportement te Erhoudens /:onderstond:/ Titul /:was getekend/ I: G: W: Heinrich /:la„ „ger:/ Accordeert / 31: schophof /: nog lager/ Accordeert /:was geteekend/ P: Luzac. vriendelijk _ meer
English
From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. — From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. more in the way of rice, salt, and dried fish or dendeng to be issued here on Java on expedition is unknown to me, apart from the last one here in the Balambangan area and the previous one in the uplands; also that the gentleman Gezaghebber writes to Your Honour that he will inform himself with me regarding the issuing of rations to the natives, it will be that Your Honour, upon my frequently made representations to be allowed a fixed regulation in that regard, should first serve me in order to be able to elucidate Your Honour. I have never been able to obtain anything in that matter other than a statement of provisions issued here in Balambangan, still for the expedition of the first of September 1768 when the main expedition had ended, whereby I find nothing was issued to natives other than board money and rice alone to the Malays without fish, coconut oil, or salt, just as I still issue to them now with a regulation of the ships to be issued in the Indies received, which can have no relation to any land expedition, while repeatedly receiving orders instead of what was requested, according to the order and regulation customary on expedition. Same as aforesaid, under date 30 April 1772 that when one satisfies the natural desires of a native and thereby displays a continuous, good-natured willingness, they will not fail as long as one still has anything in the world to give them, and after this is done, without being able to add anything more for them, they will, despite all that was previously received, regard that person with the greatest contempt and disdain; wherefore duty requires countering their childish nature now and then seriously, yet at the same time modestly and amiably, if one wishes to enjoy peace from them and not surrender oneself to foolish displeasure; however, for a short time, indulgence must be used with them out of true necessity in order the better to achieve our aim; but why did the Gezaghebber at Surabaya not send along with them the rations requested by them as he promised them, because he well knew there was no stock of everything here to be able to issue them; yet it is best advised that they now be given whatever we have from our small stock. For that reason, I have again made a prompt requisition to Surabaya. Further, I have the honour to be with the highest esteem, To my regret, I must report to Your Honour that the siege of Bayu is being lifted; some Madurese and Sumenepers have already advanced into their camp; just at this moment they are bringing the gun carriages, and the cannons follow. Furthermore, I have the honour to be with all respect, /signed/ A: Mathourne. P. S.: Just at this moment arrives Lieutenant Smedeken, and the other gentlemen officers follow. /below stood:/ Agrees. /signed:/ H:r Schophoff. Same by the Ensign A: Mathourne, dated 18 May 1772. I inform Your Honour that I arrived here last night at two o'clock full of pain and smart from my wound. /signed/ J: G: W: Heinrich. Copy of a copy, written to the undersigned, by Captain-Lieutenant J: G: W: Heinrich, under date 18 May 1772. — undersigned /below stood/ Title /signed/ H:r Schophof /lower:/ Agrees /signed:/ A: Schophof /still lower:/ Agrees /signed/ P: Lazac.
Dutch transcription
337 Van Iavas oost kust Den 3: Iunij 172. — Van Iavas oostkust Den 3. Iunyj 172. meer aan rijst, zout en gedroogde risch of dinding hier op Java te verstrekken in Expiditie is mij buiten de laaste hier int Balemboangse en voorgaande in de bovelanden onbekent ook dat den heere gezaghebber aan vwEd: komt te schrijven zig bij mij te zullen informeeren in 't verstrek„ „ken van randsoenen aande Jnlanders zal zijn uw Ed:e Achtb: op mijn dikwils gedaane Jnstanties om een bepaald regle„ „ment daar omtrent te mogen hebben, mij eerst dienen te gerieven, om vwEd:e te kunnen elucideeren, heb ik nooit iets anders kunne obtineeren daar op als een aanwijzing van verstrekkingen hier te balemboangan nog aan de Expeditie gedaan van p=mo september 1768 toen de hoofde Ex„ peditie afgeloopen was, waar bij niets aan jnlanders vin„ de verstrekt dan eenelijk kostgeld en rijst aan den ma„ leiers zonder vis, samp olij of zout, gelijk ik nu nog aan deselve verstrekt met een bepaaling van de scheeppen inde Jndien te verstrekken ontvangen het geene tot geen Lands Expiditie kan betrekkelijk neemen, daar bij maar tel„ „kens aanschrijvens in steede van het verzogte heb ver„ kregen na de ordre en bepaaling in Expiditie gebrui„ Adjdem van en als voorsz, sub dato 30 April 172 dat wanneer men aan de natuurlijke begeerte van een Jnlander voldoet en daar bij een aan houdende goedaardige bereidwilligheid betoondt zullense zoo lange niet mancqueeren als men iets nog inde wereld „kelijk te verstrekken en ondertusschen geene kunnende ob„ tineeren, en daar bij voor heen door den heere gouverneur zoo wel als den heer gezaghebber geduurende aangesz de zuijnigheid te moeten betragten dusdanige uwEd: dies wee„ „gen gelucideert hebbende verzoeken uw Ed:e maar alles wat ik bij voorraad hebt van randsoen hoese ook zijn gelievt te Eijsschen zal ikse bij alle gelegentheden kunnen der„ waard / vervoert werden laten volgen en dus kan uw Ed de„ zelve na nood en vereijscht laeten verstrekken aan de Expeditie volkeren, aan die hier en te Cotta in guarni„ „soen leggende Competeert ook niet van eenige Extra-or„ „dinaiad randsoenen waar eenelijk de Expiditie volkeren waarom ik ook niets behoeve aan te houden voor de huishouding volgens die bepaalinge als rijst en arak „kelijk bezit 339 Van Iavasoost kust Den 3: Iunij 1772. Van Iavas oostkust Den 3 Iunij 1772. — bezit het zelve te begeven en naar dit gedaan zijn „de zonder aan haar iets meer bij te kunnen zetten zul„ „lense om alle het voorgaande genootene die geene dan met de grootste veragting en versmading aanzien waar„ „om het dan de pliet vereijscht haar kinderagtige aard nu en dan serieus, dog teffens bescheiden en minsaam tegen te gaan, wil men rust van deselve genieten en hun zelve niet aan een onnosel misnoegen overte geven, Eg„ „ter nu wel in schikkelijkheeden toegevendheid voor een korte tijd dient met haar te gebruiken uit de waa„ „re nood om tot ons oogmerkt te beeter te geraaken maar waarom heeft de gezaghebber te sourabaija haarlieden de door haar geriquireerde randsoenen niet mede gegeven alsse haar beloofd heeft, om dat wel wiste van alles geen voorraad hier was te kunnen verstrekken: dog het beste wel geraaden dat aan haarlieden dan nu als maar gegeven werd wat wij van onse kleine voorraad hebben ik heb om dies wille wederom een spoedige Eijsch na soutabaija ge„ daan voorts heb ik de eere met de meeste hoog agting te Tot mijn leedwezen moet vw Ed:s melden dat men de bela„ gering van Bajoe opbreekt, het zijn alreeds eenige madu„ reesen en Sumanappers in hunne Camp opgerukt, zoo in 't mo„ ment brengd men de affuiten en de Canons volgen. verders heb ik de eere met alle agting te zijn /was getek:t/ A: Mathour„ „ne P: S: zoo in't moment arriveerd den Luitenant sme„ „deken ende andere heere officiers volgen /:onderstond.:/ Accordeert /was geteekend:/ H=r Schophoff Adjdem door den vendrig A: Mathourne da„ „to 18: meij 1772. Make wwEd:e bekkend als dat de vorige nacht ten Twee uuren ben alhier gearriveert vol pijn en smert aan mijne wonde /:was getekend/ J: G: W: Heinrich Copie a Copia, geshreeven aan den ondergeschrven, door den Capit: Luitenant J: G: W: Heinrich, sub dato 18:' meij 1772. — onderschrijve /:onderstond/ Titul /:was getekend/ H:r schophof /: lager / Accordeert /:was getekend:/ A: schop„ „hof/: nog lager:/: Accordeert /:was getekend/ P: Lazac. onderschrijve Adydem E E
English
From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. Item as above. Take some good courage from this; at two o'clock Mr. Heinrich arrived here, having a wound above the right knee. Mr. Heinrich complains greatly about the cowardice of the Europeans, who took to running before a few amok-runners and reported such bad rumors here. They came out with much noise and shouting, having a black banner; the Bayu ensign was shot dead, and we have the colors in hand. Nothing of the cannon or ammunition is lost. Tomorrow I will send those Europeans back along with six Madurese and ten Sumenepers, and yesterday towards evening there arrived from three wrecked prahus one chief and 19 heads, four with muskets and 15 with pikes; this party is to be sent together to Songgon tomorrow. Remaining, after kind greetings, with all respect, was signed: A. Mathouane. P.S. Departs at three o'clock in the morning. Below stood: Agrees, was signed: H. Schophoff. Below stood: Agrees, was signed: J. R. van der Burgh. And concerning the provisions and other consumable goods supplied both to our own and to auxiliary troops in the field, I reiterate what I have written to Your Honor repeatedly, to observe and keep in mind the regulations, custom, and necessity in this matter. Meanwhile, it surprises me to gather from the letters exchanged between Lieutenant Heinrich and the provisional Resident Schophoff under the dates of the 27th, 28th, 29th, and 30th of April, not only that they are ignorant, through lack of orders and instructions, of what was supplied and passed in previous expeditions, as well as what has been granted during the present troubles regarding such an important matter, but also that Your Honor yourself, contrary to orders, custom, and usage, reportedly also promised and pledged to the chiefs of the Madurese, above the supply of rice, fish, and salt permitted in case of necessity, arrack, sugar, tamarind, Extract of a separate letter to the Commander of the Eastern Salient, Mr. Pieter Luzac, dated the 30th of May, Anno 1772. Extract tamarind, From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. tamarind, pepper, katjang, and vinegar. And that these articles having subsequently been refused them seems to me also to have given cause for the bad behavior of Alap Alap and the unwillingness of his subordinates. Consequently, this will need to be investigated by Your Honor, as I desire to be informed about what there actually is to the alleged promise. Now, regarding the state of affairs in the Blambangan region itself, I have learned with no less indignation and vexation than regret that the expedition undertaken against the rebels and their hideout, Bayu, has ended fruitlessly through the cowardice of the Europeans, the bad conduct of the native chiefs, as well as the unwillingness and desertion of the Madurese, and that Captain-Lieutenant Heinrich was forced to abandon Songgon and fall back to the kota, since the conceived hope of reaching a desired end within a short time has again vanished into smoke, and it is almost incomprehensible that 50 enemy amok-runners were able to frighten a force over 2,500 heads strong and force them to retreat. But as the reports received by me are sufficient to form a correct understanding of the course of events, as well as to prescribe to Your Honor what must be done under these circumstances, I provisionally approve that Your Honor requested the Pangeran of Madura to recall Alap Alap, and to prepare and dispatch the promised 500 warriors under better chiefs, considering that this Alap Alap has immediately lived up to what the Prince, his master, predicted of him. Furthermore, also what Your Honor had written to Blambangan for the guarding and defense of Ulu Pampang and the kota, for the safeguarding of our force, and to inflict as much damage on the enemy in the meantime as might be possible, as well as to entice them to peace and submission; while in the same manner I also approve the order to remove the commander of the beacon vessel Het Zeepaard from that small keel and send him up, if there is sufficient evidence of his stated bad conduct, as well as necessary
Dutch transcription
341 Van Iavas oostkust den 3:' Iunij 172. — Van Iavasoostkust Den 3 Iunij 172. — Adjdem van en als even Schept wat goede moet hier mede, om twee uuren is de heer heinricht hier aangekomen hebbende een blessuur boven de regter knie De heer Heinrich klaagd zeer over de lafhartigheid der Europeesen, dewelke voor weinige amok spugers zijn aan het loopen gegaan en hier zulke kwade na gerugt verhaalt zij zijn uitgekomen met veele geraas en getier hebbende een swarte raan, de Bajoese vendrig is dood geschooten, en wij hebben de vaandel in handen van het Canon of ammuni„ „tie is niets verlooren, morgen sende die Europeesche retour „nevens ses maduweesen tien sumanappers en gisteren zijn tegen den avond aangekomen van drie verongelukte praauw Een hoofd en 19 koppen vier met geweeren en 15: met pieken dit volk sinde morgen ten saemen na songo. ver„ „blijvende na minsame groetenisse met alle achting /:was geteekend:/ A: Mathouane. P:s: vertrekt om drie uuren „'smorgens /:onderstond:/ Accordeert /:was geteekend/ H: schophoff /:onderstond Accordeert /:was geteekend:/ I: R: van der Burgh. En betreffende de verstrekkingen van provisien en an„ „dere Consumabele goederen zoo wel aan onze eigen als hulp„ troupen te velde in herere ik het te meermaale uwE: aan„ geschreeven, om daar inne de bepaaling gewoonte ende nood„ saakelijkheid te observeeren en in 't oogte houden, ter wijl het mij verwonderd uit de brieven vanden Luitenant Hein„ „ricl en p„l Resident schophof met elkander gewisseld sub datis 27: 28: 29: en 30 april te moeten opmaken, niet alleen dat zij door ontstentenis van ordres en voorschriften wat in voorige Expiditien is verstrekt, en g'passeerd mitsg=s geduurende de tegenwoordige troubelen nog is geaccordeerd omtrent zoo een voornaam artikel ignorant zijn, maar ook dat uwE: zelfs teegens ordres gewoonte en gebruik aan de hoofden der madureesen boven de in Cas van noodsaa„ „kelijkheid gepermitteerde verstrekking van rijst vischen en zout, ook zoude hebben toegezegd en beloofd arak, suiken, Extract Asparte Briev aan den gezaghebber in den oosthoek M:r Pieter Luzae sub dato 30: Mei A:o 172. — Extract tamarinde 343 Van IavasoostkCust Den 3 Junij 172. — Van Iavas oostkust Den 3:' Iunij 1772. — tamarinde peper, Cadjang en azijn, en dat deeze articulen hun vervolgens geweigerd zijnde, na het mij voor komt ook al oorzaak tot het slegt gedrag van Alap Alap, ende onwilligheid zijner mindere zal gegeven hebben, dat over zulks door uwE zoo wel zal dienen te worden onder„ zogt als ik begeere geinformeerd te worden, wat van de voorgewende belofte eigentlijk is. Den toestant der zaaken in het Balemboangsche nu zelfs betreffende, heb ik met geen minder ontstig„ „ting en ergernisse, als leetweezen vernomen dat de Expeditie tegen de rebellen en hun schuilnest Bajoe on„ dernomen door Lacieusheid der Europeezen slegt gedragt der Jnlandsche hoofden, mitsg:s onwilligheid en verloop der madureesen vrugteloos afgeloopen ende Capitain Lui„ „tenant heinrick genoodsaakt geweest is songon te verlaaten en naar de Cotta te rug te trekken dewijl de opgevatte hoop van binnen korten een gewenscht linde te berijken weder in roods verdweeren, en het bij na on begrypelijk is, dat 50 vijandelijke amok speelers ene magt van ruim 2500 koppen sterk hebben kunnen ver„ schrikken, en noodsaaken te rug te deuzen. dan de mij toegekomen berigten zoo men voldoende zijnde om een regt begrijpt van den toedragt der zaak te maaken, als om uwE: voor te schrijven wat in deesen omstandigheid diend te worden gedaan approbeere ik bij provisie dat uwE den pangerang van madura hadt verzogt om Alap slap te rug te roepen, ende toegezegde 500 krijgers onder betere hoofden ingereidherd te brengen en afte zenden onder aan„ „merking dat deezen Alap Alap al aanstonds heeft beantwoord aan het geen den prins zijn meester van hem heeft voorspeld. wijders ook het geene uwE: naar Balemboangang hadt aangeschreeven ter bewaaking in defersie van oeloupam„ „pang en Cotta, ter bevijliging van onze magt en om intus schen den vijand zoo veel mogelyk zoude zijn afbrint te doen, mitsg:s tot rust en onderwerping uit te lokken ter wijl ik in zelfder voegen ook al goed keure de ordre om den gezaghebber van de Baak het zeepaard indien van zijn opgegeven stigt gedrag voldoende bewijzen zijn, van dat kieltje te ligten en op te zenden mitsgaders noodsaa„ „schrikken E kelijk
English
From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. From Java's East Coast, the 3rd of June 1772. I deem it necessary and thus instruct your Honour that, if no report concerning the Taxisboom has yet been received, you have a few small vessels search whether it has drifted onto the Balinese shore or come to grief elsewhere. Even if it were advisable to call in help from distant places to bring a party of rebels into submission as you proposed, neither time nor opportunity currently permits it. Therefore, and because even Balemboangan, back when the inhabitants were more powerful, was submitted to the Company through the help of the very same peoples who are now employed, one must presently also endeavor to master the situation with them. I do not consider it hopeless if the native is animated thereto not by force or coercion, but in a friendly, engaging manner, and if the chiefs are endowed with sufficient authority, to terminate the matter quickly and well. Within 2 to 3 days I shall myself again maintain and urge the Prince of Madura to this end, and your Honour may also do so in my name with the remaining regents, as well as have the Company's easterners, under the stipulations in my latest letter of the 26th of May aforesaid, move up from Malang to Balemboangang if they can be spared at Adirogo, while I shall also await information from your Honour as to whether any more easterners could be recruited in the eastern corner, and I intend to send your Honour 50 men the day after tomorrow from the recruits arrived here from the main settlement. Underneath stood: Agrees. Was signed: J. A. van der Burgh. Copy of a copy, declaration made by the Javanese Bappa Lenna, residing in the village of Kraxan in Banger: That 5 months ago he was sent by his regent with 25 other men to keep guard at Balemboangan, where he performed the Company's works for two months, after which, being relieved and wishing to return overland to his home with 10 of his companions, he arrived at the river Pakkum. Having arrived there, 7 of his companions were seized by the Balinese, of whom 4 immediately saved themselves by flight, and he, Bappa Lenna, along with two others, was sent to the island of Bali and there had to remain at Gusti Moengoe's in Jemberono for three months, though unconfined and free. When an opportunity favored him, he took flight with a Javanese from Besoeki in a small Balinese prahu, put ashore at Banjocalit in the Balemboangan territory, and thus arrived safely home. Bappa Lenna further declares that when he was seized by the Balinese, they had crossed over to their country in a number of 200 men and arrived together at Jemborono; that those peoples had never been with the rebels at Bajoe, but had merely gone to the Balemboangan coast as robbers to steal people. Underneath stood: Passourouang, the 14th of May 1772. Lower: Agrees. Was signed: Jan Daniel Goudslag. Still lower: Agrees. Was signed: P. Luzac. Underneath stood: Agrees. Was signed: J. A. van der Burgh. Copy, translation of a Javanese letter written by the Pamacassang regent Raden Singa Nagara to the Senior Merchant and Commander of the Eastern Corner, Mr. Pieter Luzac, received the last day of April 1772. Having gathered from your Honour's letter that you have been pleased to require the opinion of your Honour's servant of Pamacassang: indeed, the Raden Tumenggung Adi Ningrat, your Honour's son, just before his death, said to me as well as to all the mantris nothing other than that he commended his five daughters into the protection of the Company. And as regards the brothers and sister of one father but not of one mother, they are four persons, of whom the eldest of three brothers is named Raden Jaireng Sekar, the second Raden Demang Walikrama, and the youngest Raden Sumawijaya, and the sister is named Raden Gunung Sari. Item, on Madura there are also two more brothers and two sisters of one mother but of a different father, the eldest of whom are named Raden Lasmana and Raden Sumaja; the sisters are named Raden Habieua and Nawangsih. While I further bring to your Honour's attention regarding the deceased Raden Tumenggung's aforesaid younger brothers who are here in Pamacassang, that the eldest, named Raden Jaireng Sekar
Dutch transcription
345 Van Iavasoostkust den 3: Iunij 172. — Van Iavasoostcust Den 3: Iuniy 172. — „kelijk achte en uwE: dus de mandeere, om indien van de Taxisboom nog geen narigt ingekomen is dan door een paar kleine vaartuigen te laaten naspeuren, of het sontijds op de Balijsche wal, dan wel elders ver„ vallen ofte verongelukt is. Als het al raadsaam was, om een partij rebel„ „len tot onderwerping te brengen na uwe voorstelhulp van verre afgelegen plaatzen in te roepen, zoo laat immers zelfs de tijd en gelegentheid dat niet toe, en daarom, en wijl zelfs balemboangang toen de Jnwoon„ „ders magtiger waaren, door hulp van de zelfde volke„ ren die nu worden geemploijeerd aan de Comp:e is gesul„ „mitteerd, moet men ook tans daar mede het spel tragten meester te worden en ik stelle dat nog met hopeloos als den jnlander niet door force of dwang, maar door eene vriendelijke innemende wijze daar toe worde gearri„ meerd ende hoofden op talrijke magt vermogens is de zaak spoedig en wel te termineeren. Ik zal binnen 2: a 3: dagen den prins van madura daar toe weder zelfs onderhouden en aanzetten Dat voor: 5: maanden van zijn regent met nog 25: koppen ter wagthoudinge na Balemboangan gezon„ „den alwaar twee maanden 's Comp:s werken gedaan na dien vertost en overland met nog 10 van zijn makkers wil„ „lende te huijs waarts keeren aan het rivier Pakkum Copie â Copia, verklaaringe gedaan door den Javaan Bappa Lenna ter Bangers dessa kraxan ter woon. en uwE: mag dat uit mijnen naam de overige regen„ „ten ook wel doen, mitsgaders de Comp:e osterlingen on„ „der de bij mijn jongste van den 26: mei voorsz bepaaling in als dezelve te Adirogo kunnen worden gemist, van Malang naar Balemboangang laten opaukken ter wijl ik ook van uwE informatie wagten zal of er nog oosterlingen in den oosthoek zouden aan te werven zijn en voornemens ben uit de hier van de hoofdplaats aan„ gekomen de Cauten op over morgen uwE: 50 koppen toe te zenden. /:onderstond:/ Accordeert /:was geteekend:/ J: A: van der Burgh. ƒ gekomen 347 Van Iavas oostkust Den 3 Iunij 172. — Van Iavas oostkCust Den 3:' Junij 172. — gekomen, aldaar van de baliers 7: van zijn makkers opgevat waar van zig 4: ten eersten met de vlugte gesalveert en hij Bappa Lenna met nog twee na het Eiland balij verzonden geworden en aldaar bij gus„ „ti Moengoe te jemberono drie maanden egtere losen liber moeten blijven, waanneee hem de gelegentheid gunstig dat met een Javaan van besoeki, per balijs prauwtje de vlugt nam te banjocalit in het basem„ „boangse aande wal stopte en zoo gelukkelijk te huijs aangekomen. verklaarende bij Bappa Lenna verder dat toen hij van de balieus was opgevat dezelve ten ge„ „tal van 200 koppen en haarland waren overgevaren en te jemborono met malkander g'arriveerd dat die volker nooit bij de rebellen te bajoe waren geweest alleenig maar na de balemboangsche wal als roovers om menschen te steelen waren gegaan. /:onderstond Passourouang den 14 meij 1772: /lager / Accordeert /:was getekend/ Jan Daniel Goudelag /: nog lager /:Accordeert /was geteekend/ P: Luzae /:onderstond/ Accordeert /was geteekend/ I: A van der Bergh Copia Translaat Javaanse briev geschreven door de Pamacassang bepattij radeen singa Nagara aan den oppercoopman en gesaghebber van den oosthoek M:r Pieter Luzac ontfangen ultimo April 1772. uit uwEd schrijvens ontwaard hebbende hoe dat deselve het gevoelen van uwEd: onder dan van pamalassang heeft gelieven te requireeren Iaa„ de Radeen Tommongong Adi Hingrat uw Ed: zoon heeft heven voor sijn dood soo aan mij als alle mantris niet anders gesegt als dat hij sij„ ne vijf dogters in de protexie van dE Comp:e opdraage en wat aan belangst de broeders en suster van een vader dog met van een moeder sijn vier persoonen waar van de oudste van drie broeders genaamt is radeen Jaij„ „reng sekar de twee radeen Demang walie Fama ende Jongste radeen soema wietjeto ende suster die is genaamt radeen goenong sari item op madura sijn ook nog tweebroers en twe susters van een moeder dog van een besondere vader zijnde de oudste daar van genaamt radeen Lasmana en radeen Soematjo de susters zijn genaamt Radeen Habieua en Nawangsie Terwijl ik uw Ed: alverders nog onder het oog brenge nopens des overledene radeen Tomm: zijne Jonger broeders voormelt die hier Pama Cassang bevinde dat de oudste gen:t Radeen Saijeeng sekar
English
From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. Sekar is very deaf or hard of hearing and the youngest, Raden Soemawietgietra, is crude in conduct, but next to this youngest one, Raden Demang Walie Grama is solely the best, good of heart towards the common people; thus I pray regarding my aforementioned report concerning him, expressed in such manner, that your Honour will pardon me, however conforming myself to the intention of the lord Commander. Meanwhile, I let the mantri Pringa Wietjietra go over herewith. It was placed below: End. Lower: Translated by me. It was signed: F. K. Helmont, sworn translator. Still lower: Agrees. It was signed: I. K. Helmont. The present mantri of Pamacassang, named Herto Soedo, has declared himself today concerning the surviving brothers of the deceased regent in this manner: Raden Jaijeng Sekar, aged 26 years. Raden Demang Balie Spramat, aged 21. These are from a principal wife named Raden Aijoe Jdamet, Raden Soemo Witjilro, aged 17, who was married to the deceased's father, Raden Aria Adikara. Raden Goenong Sarie. This one is from a secondary wife. After this, the deceased's father married a daughter of the Panembahan, named Raden Aijoe Asmara, from which marriage was born the recently deceased Raden Tomm. Adimergrat, who was estimated to have been 21 to 22 years old when he died. As for his mother, the aforementioned Raden Aijoe Asmara, she already died in childbirth some years ago. At Madura there are also two brothers of the deceased, named: Raden Lasmana, aged 12 years. Ditto Soemetjoe, aged 10 ditto. And two sisters: Raden Sabma, Ditto Nawangsi. Having as their father the Raden Soemadiningrat, brother of the deceased's father, who remarried his mother Raden Aijoe Asmara after his father Raden Aria Adikara was killed in action. As for the aforementioned three brothers in Pamacassan: turn over there G One sister 351. From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. Concerning them he says that Raden Saijeng Sekar is deaf and cannot hear well; That Raden Soemo Witgetvo leads a very bad conduct; but That Raden Damang Bali Tjramat is indeed the best among them all, and takes the interests of the common people to heart. It was placed below: Samarang, the 12th of May 1772. Lower: Given up to me. It was signed: C. P. Boltze, translator. It was placed below: Agrees. It was signed: I. R. van der Burgh. Copy Translation of a Javanese letter written by the Pangerang Adippattij Sittjodiningrat, regent of Madura, to the Noble Lord Governor and Director of this Coast, received at Samarang the 26th of May 1772. Solely I let this serve to most humbly implore your Right Honourable on my urgent behalf as well as on my faithful goodwill and the services rendered by my grandfather. Extract of a separate letter from the Commander at Sourabaija, Mr. Pieter Litzac, under date of the 19th of May 1772. Furthermore most obediently offering to your Honour the report of the commissioners returned yesterday from Pamacassan, I have learned to my most sensible grief that the three hundred warriors for Balemboangan had not yet been embarked, and the bupati there wishing to perform services according to it is known that the Pamacassang Regent having died, among others has left behind two brothers at Madura, of whom the one is named Raden Samadie, aged 10 years, and I would acknowledge it in the most obliged manner if your Right Honourable would favour him with that vacant place. Wishing your Right Honourable together with madam and the small children, as well from me as from the Raden Aijoes, the assurance of respectful, heartfelt greetings. Written on Madura, Saturday the 20th of the month of Saphar 1698. It was placed below: Translated by me. It was signed: C. P. Boltze, sworn. It was placed below: Agrees. It was signed: I. R. van der Burgh. services in 353 From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. From Java's northeast coast, the 3rd of June 1772. enclosed copy of his letter has thus misled me, as they should only have been embarked this past Saturday according to the verbal report of the translator, and the commissioners among other things come to tell me verbally that the state of those districts is very unfavourable, as well on account of the bad and detrimental season as the sluggishness of the community, wherefore I then take the liberty to propose for your Honour's respected disposition to provide that regency again with a regent at the earliest opportunity, whereto however no one has yet addressed himself to me except the bupati from there by his letter, a copy of which I have had the honour to offer to your Honour's esteemed attention. It was placed below: Agrees. It was signed: I. R. van der Burgh. This submissive signatory gives your High Honours to know how he, in the year 1746, came to India for the Chamber of Amsterdam per the ship Akkerendam as a soldier, and having been successively promoted by your High Honours' high favour to lieutenant and Commander at Passourouang, now on account of his advancing years and injury to his eyesight contracted by eye disease, would well incline towards Europe. To the Highly Noble, Valiant, Highly Esteemed, and Far-Ruling Lord, And Noble Lords To the Highly Noble, Valiant, Right Honourable, and Far-Ruling Lord Petrus Albertus van der Parra, Governor-General, together with the Noble Lords Councillors of the Netherlands Indies, High Honours.
Dutch transcription
349 Van Iavas oostkust Den 3:' Junij 173. — Van Iavas oost ust den 3:' Iunij 172. — sekar zeer doof of laat van gehoor is ende Jongste rad een soema wietgietra die is hout van gedrag, maar op een na deeze Jongste als radeen demang walie Grama die is alleenig de beste, goed van hart voor het algemeen: dus bidde wegens mijn voorgedrage berigt, omtrent den zelven in diervoege uit gedrukt door uwEd: zal werden gepardonneert mij egter gedrage aan de Jntentie van d' heer gezaghebber. Inmiddens laat ik den mantrie Pringa wietjietra hier mede overgaan /:onderstond / Eyjnde /:lagear:/ getransl: door mij /: was geteekend/ F: k Helmont gesw: Transl: /: nog lager/ Accordeert /:was geteekend:/ I:tk Helmont. Den presente mantrie van Pamacassang gen:t Herto soedo heeft zig heden weegens de nagelate broeders van den overleede regent in deezer voegen verklaart. Radeen Jaijeng sekar oud 26 jaaren Radeen demang balie Spramat, oud 21„ dese zijn van een sumapse Radeen soemo witjilro - - - „ 7„ vrouw gen:t radeen aijoe Jdamet dewelke des overleedens raders radeen Aria Adikara is getrouwt geweest Radeen goenong Sarie. . . . deeze is van een by wijs hier na is des overleedens rader met een doelter van den pa nembahan getrouwt gen:t radeen aijoe Asmara uit welken Egt gesprooten is den Jongst overleedene radeen Tomm: Adimergrat dewelke gegist werd oud geweest te zijn 21: a 22: jaaren doe hij overleeden is wat zijn moeder de voorsz radeen aijoe Asmara betreft die is reets voor eenige Jaaren in de kraam gestor„ „ren Te Madura bevinden zig ook 2: broeders van den overleedene genaamt Radeen Lasmana oud 12: Jaaren _o soemetjoe „ 10: _o en 2: susters Radeen Sabma _„o Nawangsi Hebbende deselve tot rader gehad den radeen soema diningvat broeder van des overleedens vader die met des„ selfs moeders radeen aijoe Asmara hertrouwt is na dat zijn vader Radeen Aria Adikara gesneuvelt was wat nu de ommegem: 3: broeders te pamacassan aangaat verte daar G Een suster 351. Van Iavas oost kust den 3: Iunij 1772. — Van Iavas oostkust Den 3: Iunyj 172. — daar van zegt hij dat Radeen Saijeng sekar doss is en niet wel hooren kan Dat radeen soemo witgetvo een zeer slegt gedrag voert maar Dat radeen damang Bali Tjramat nog wel de best onder alleen is, en zig de belangens van het gemeen laat ter eerte gaan /:onderstond / Samarang den 12: Meij 173. /: la„ „ger :/ opgegeven aan mij /:was geteekend/ C: P: Boltze Transl:/onderstond:/ Accordeert /:was geteekend/ I: R: van der Burgh. Copia Translaat Javaanshe Brief geschree„ ven door den Pangerang Adippattij Sittjo di„ ningrat regent te maura Aan de Edele heer Gouverneur op En Directeur deser Custe ont„ fangen te Samarang den 26: Meij 1772. — Eenelijk laate ik deesen dienen van uwelEd groot Achtb: ophet ootmoesigste te imploreeren op mijn instantie soo wel als op mijne getrouwe welmenendheid en mijne groot radir gedaane Extract aparte briev van den gezaghebber te sou rabaija M:r Pieter Litzac sub dato 19:' Meij 1772. wijders uwel Ed Achtb gehoorsaamst aanbiedende het rap„ „port der gecommitteerdens op gisteren van van pamacassan geretourneert soo heb ik tot mijn sensibelste aandoening ver„ noemen dat de drie hondert krygers voor Balemboangan nog niet waren afgescheept ende bepattij aldaar volgens diensten te willen den, het is bekent dat den pamacassangse Regent overleeden sijnde onder anderen 2: broeder te madiwa het nagelaten waar van den eene genaamt is radeen sama„ „die oud 10: Jaaren en ik soude het op de verpligtenste wijse erken nen al uwel Ed: groot agtb: denselven met die racante plaats favoriseeren. werdende uwelEd: groot achtb: benevens mevrouw en kindertjes soo van mijn als der radeen aijoes respect verse„ „kert van harten gegroet gest op madura, Saturdag den 20: der maand Saphar 1698 /:onderstond / getranslateur door mij /:was geteekend / C: P: Boltze F:a /:onderstond /: Accordeert /:was ge„ „teekend/ I: R: van der Burgh. diensten in 353 Van Iavasoostkust Den 3 Iunij 1712. — Van Iavas oostkust Den 3. Iunyj 172. in Close Copia sijner brief dus mij misluid heeft daar de„ „selve nu eerst gepasseerde Saturdag soude afgescheept sijn volgens het mondelings gerapporteerde van den transla„ „teur en komen mij de gecommitteerdens onder andere mon„ „delings te melden dat den staat dier districten seer dissavo„ „rabel is soo van wegen het slegte en nadeelig saisoen als tragheid der gemeente waarom ik dan de vrijleid neeme uwelEd: Achtb: gevenereerde dispositie voor te dragen om dat regentschap weder met den eersten van een regent te voorsien waar toe sig egter nog niemand aan mij g'ad„ „dresseert heeft als den bepattij van daar bij sijn briev welkers Copia ik de Eere gehad heb uwelEd Achtb: ge„ „Eerde attentie aan te bieden /:onderstond:/ Accordeert /:was geteekend:/ I: R: van der Burgh. Disen submissen teekenaar geeft uw hoog Edelhedens te„ „kennen hoe hij A„o 1746. voor de Caamer Amsterdam p:r het schip Akkerendam voor soldaat in Jndia gekoomen en sul „cessive door uw hoog Edelheedens hooge gunste gevordert sijnde tot luitenant en Commandant tot Passourouang tans mits sijne klimmende Jaaren en letsel aan het gesegt door oogen siekte bekoomen wel soude inclineeren naar Hoog Edelen Gestr: H: Achtb: en wijdgeb: Heere En Wel Edele Heeren Aan den hoog Edelen Gestr: Groot Achtb: en wijdgebiedende Heere Petrus Albertus van der Tarra. Gouverneur Generaal bene„ „vens de wel Edele heeren Raden van Nederlandsche Indie he: H„: Hb: Aan Europa