VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3619

Malabar · 338 pages · 201 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3619_0192 view scan ↗

English

876. 360 the Company here more, as much profit on the sugar as in Surat sold here for a higher price than in Surat but the vent of iron, tin, lead matters little scruples regarding the sale of pepper the Ceylon ministers have obtained orders to that effect from Batavia Ceylon has to know in how far this sale only takes place already demonstrated has been written, both by our Lords and Masters and by several ministers of ability and experience who have resided in Surat and here, but in how far that trade here is not detrimental to the trade of Surat, and in how far the Company can effectively gain quite as much here on its sugar as in Surat, regarding these two propositions I refer to what was written on this account from here to Batavia under the dates of 25 March 1773 and 2 January 1777, in the answered Patria Extracts of 2 October 1774 and 24 September 1775, especially in the first-mentioned, by which letters it has been shown and qualification has been obtained for it. Furthermore, the vent of Japanese copper here also proceeds reasonably well, and we have now already had the good fortune once or twice that we have been able to sell it for a higher price than what could be bargained for it in Surat. However, apart from the sale of spices, Japanese copper, and sugar, the other commodities such as iron, tin, lead, and vermilion do not mean much at present, since the same are brought in abundance along this Coast by other European nations; at least now for some time past there has been no demand for them. On the other hand, The sale of pepper has now for some time been an article of trade, but also at the same time of consideration; at least it has now and then been recommended, and then again revoked; so that I found myself obliged to submit my thoughts on the matter in detail, just as this has been done circumstantially with citation of the retroacta relating thereto, in its connection, in my separate letters of 12 April 1773 and 28 March 1774 written to Batavia, and upon which disposition and qualification has arrived by separate letter of 30 September, both of the year 1773 and of the year 1774. Yet because this sale only takes place so far as the quantity permits, beyond what is necessary for the lading of the Ceylon return ships, one must always know how much pepper has remained behind as a remainder on Ceylon after the departure of the return ships, and how much one thinks will still be required over and above that remainder for the next shipment; for which the Ceylon ministers, according to what is noted in the separate letter from Batavia written here under the date of 20 September 1774, have obtained the necessary orders; besides the fact that someone who holds authority here and is only slightly attentive can generally reckon in good time whether a lesser or greater collection of pepper has taken place here, and to demonstrate further the usefulness of that sale. This then being taken into consideration, regarding the sale and the usefulness of that sale

Dutch transcription

876. 360 de Comp: hier muen, (zoo veel wint of de zuiker als te Couratte alhier voor hooger prijs als te sourat„ „te verkog dog den vertier van ieder thin, lood zegger bedenfingen omtrend den vorkoop van peper de Ceijlonde ministere hebben daar toe ordres: van Batavia erlangt Ceilon herd te weeten in her vere dien verkops maanplaats— reets aangetoond geschreeven is, zo door onze heeren en Meesters als door verscheijde Ministers van vundigheijd en ondervindinge, die te suratta en hier gelegen hebben, dog in hoe verre die han„ verre de Comp: hier op haare zuijker effectier ruijm zo veel winnen kan als te suratta, refereere mij nopens de ze„ twee stellingen, aan het geen, derweegens van hier na bij welk bieven aangetoondit dato Batavia geschreeven is, onder datis den 25 maart 1773 en en daartoe qualificatie er langt 2. Januarij 1777. , bij den beantwoorde Patriase Extracten van den 2: 8ber: 1714 en 24:' 7ber: 175, inzonderheijd bij de eerst genoemde Voorts gaat het met den verkier van 't Jappans koper het Jappans koper is ook nu en lanj alhier ook redelijk wel, en we hebben nu al eensen an„ „dermaal het geluk gehad, dat wij het zelve voor hooger prijs hebben kunnen verkoopen, als men er in suratta voor, heeft kunnen bedingen. Dog buijten den verkoop van specerijen: Jappans Nopen en zuijker willet de andere artikuls, als ijzer, thin„ en vermelsen ie thans niet vl lood en vermiljoen tans niet veel meer zeggen, ver„ „mits dezelve door andere Europeezen Naties langs deze Cust in overvloed aangebragt worden, ten minsten nu zeedert eenigen tijd, is er geen aftrek van geweest. Maar daar en tegen zo is De Verkoop van Peper, nu eenigen tijd een ar„ „tikuel van Negotie, dog ook teffens van Bedirkinge geweest, ten minsten ze is dan eens aanbevoolen, en dan eens weeder ingetrokken; zo dat ik mij verplicht vond, mijne gedagten daar over omstandig op te geeven gelijk zulx met allegatie van den retro-acta daar toe specteerende, in zijne Connectie omstandig gedaan is, bij mijne apparte brieven van den 12. April 1773. en den 28. maart 1774. na Batavia geschreeven, en waar op dispositie en qualificatie gekomen is, bij apparte briev van den 30: 7ber:, zo wel van het Jaar 1773. als van het Jaar 1774. Dan dewijl deze verkoop maar plaats, heeft; voor zo veel de quantiteijt toelaat, buijten het geen er tot het bestorten van de Ceilonse Retourscheepen noodig is, zo dient men altoos te weeten, hoe veel waarom mes trestent, daar van op peper per restand op Ceijlon gebleeven, is, na het vertrek der Retoier-scheepen, en hoe veel men daar denkt, dat en booven dat restand:t voor de volgende bezendinge, dan nog nodig zal zijn, waar toe de Ceijlonse Ministers, volgens het genoteerde bij aparte briev van Batavia onder dato den 20. 7ber: 1774: dit heen geschreeven, de noodige ordre erlangd hebben, be„ „halven dat iemand, die hier het gezag heeft, en maar wat attent is, doorgaan in tijds reekenen kan, of een mindere of meerder peper inzaam Dit dan in agt genomen zijnde, van den verkoof „del hier, niet nadeelig is voor den Juratse handel, en in hoe de nuttigheid van dien verkoopis en den nuttigheijd van dien verkoop nader aantetoonen, geweest van heeft

NL-HaNA_1.04.02_3619_0193 view scan ↗

English

876. 37: cannot be of much value. suitability of this place for trade reason why those of Masquette have increased in number correspondence with the ruler of Masquette should be maintained curious construction of the bombarassen with whom most trade is conducted here the sale of pepper here is of very great benefit to trade, on the one hand because, calculated according to merchant custom, it yields as much profit as if it had been transported to Cormandel, and on the other hand because it contributes very much to attracting traders here and selling spices, as shown in my aforesaid separate letters. Meanwhile, this place is as well suited to trade as perhaps any place in these regions, being virtually the center of the west of India, whither all foreigners are drawn as if naturally; few foreign ships pass here from Bengalen or Souratta without calling in on their way back and forth, if only to provide themselves with provisions, which are cheap and in abundance here, or also to inquire after news or after the prices of goods, whereby one can reciprocally learn from them news and the prices of goods from the places whence they come, such as Mocha, Persien, Souratta, Ciez, Maskettij, Bombaij, Cormandel, Mallakka, Bengale, and elsewhere, so that one can know the prices of goods from virtually all places, and through which calling in various goods are traded, either in barter or with cash, and the leases also profited. But most trade is actually conducted here with the Bombarassen coming from the north, such as from Sindij, Netsmandu, Cadje, and Poobandaar, lying far above Suratta or actually on the Guzuratse Coast, as well as from Joga in the Gulf of Cambaijn, and finally from Maskette on the Arabise Coast. These vessels are curious constructions and bear some resemblance to vessels of ancient times: they have only one mast, which rakes forward instead of backward, and also only a single, yet large and heavy sail resembling a lugsail, which, because the mast rakes forward, always hangs quite full, however little wind there may be; these vessels are exceptionally sharp both fore and aft, and are therefore able to sail very swiftly. Those from Masquette have now increased considerably in number since I had the opportunity to enter into private correspondence with the Masketsen ruler, which ought to be maintained by sending him an occasional small gift, but above all by lending a helping hand to his vessels that come here, as this ruler himself engages in trade and generally holds more or less of a share in the vessels, which is not the case with the other Bombarassen. Furthermore, all the bombarassen should be treated courteously and gently, freed from all extortions, and care should be taken that they are not disadvantaged in weight upon receiving goods. 877. 973: from Rajapoer near Goa come the sibaars whence the other native small vessels come from Adjiem now and then comes a vessel all mentioned vessels generally bring goods, some bombarassen bring money treatment regarding the bombarassen Also from Rajapoer, near and around Goa, comes a type of vessel called sibaars, having the same sail plan as the Bombarassen, though much smaller and of a much clumsier construction. Furthermore, there are also somewhat smaller native vessels coming from Barocaloor, Mangaloor, and Marjeseram, lying between Mangaloor and Cannanoor. Similar vessels also come from Cannanoor, Tellicherij, Badagare, Calicoet, Tanoer, and Pannani. From the south native vessels also come here, namely from Coilan, Anjenga, Tengapatnam, and Colletje, sometimes as many as two or three times in the good monsoon. Further up from Manapaar, Tutucorijn, Kilkare, Caijlpatnam, Jaffanapatnam, and Nagapatnam inclusive, native vessels also come here for trade. From Adsien even a two-masted ship comes here now and then for trade. From China, or actually from Maccauw, usually two to three three-masted ships come annually, which first try to sell their goods here for some time and then, under convoy of a Portuguese frigate that comes expressly from Goa for that purpose around that time, proceed further northward to Calicoet, Mahe, Tellicherij, and sometimes even as far as Mangaloor, where they sell the rest of their goods, procure pepper and sandalwood, and then come back down this way to sell the remainder of their merchandise and purchase necessities. All these vessels generally bring goods that are produced in their respective regions; some few, namely of the Bombarassen, also arrive empty at times and then bring some Venetian ducats. For greater clarity and convenience, I will provide below an overview of what the bombarassen and the other vessels generally bring and take back with them, at one time more and at another time less, each individually. Thus the Masquetsen Bombarassen bring amber, sulfur, frankincense, assafoetida, poewata or madder root, manjaalcana or gallnuts, liquorice, shark fins, fish intestines, kishmish, almonds, pistachios, rosewater, glass beads, small carpets, Ormus salt, salep, myrrh gum, aloes, aurum pigmentum, joeka, a kind of medicine for eye ailments, small pearls, chalijs, bluestone, gum arabic, and saltpeter.

Dutch transcription

876. 37: van veel niet kan wasen. geschetheid dede plakt tot den handel reeden waarom die van Masquette zijn in getal de Correspondentie met den vorst van masquette diend te werden onder„ „houden aardige maaksel der bombarassen met wien hier de maste handel ge„ aron de verkop ven peper hier van peper hier van zeer, veel nut voor den handel zijn, eensdeels, om dat dezelve, volgens koopmans-stijl be„braven werd „reekend, zo veel winst geeft, als of dezelve na Cor„ „mandel was vervoert en anderdeels, om dat dezel„ „ve zeer veel Contribueert om de Handelaars hier telokken en specerijen te verkopen, gelijk dat bij voorsch: mijne apparte brieven aangetoont is. Jntusschen is deze plaats zo wel geschikt tot den handel, als mogelijk eenige plaats in deze gewesten, als zijnde genoegzaam het middelpurt van de west van Jndien, werwaards alle vreemdelingen, als van zelfs getrokken worden; weijning vreemde scheepen pas„ „seeren hier van Bengalen of Souratta, zonder om en weer hier aantegieven al was het ook maar, om zig van provisie te voorzien, die hier goed koop en in overvloed zijn, of ook wel, om na eenige tijding of na de prijzen der goederen te verneemen, waar door vormeerdert men dan ook reciproque van hun verneemen kan, na tijdinge en de prijzen der goederen van die plaatsen, van waar zij komen, als van Mocha Persien, souratta, Ciez, Maskettij, Bombaij, Corman„ „del, Mallakka, Bengale en elders, zo dat men hier genoegzaam, van alle plaatzen de prijzen der goederen weeten kan, en door welk aangieren dan teffens nog al het een en ander, het zij in tocque of met Con„ „tunt genegotieerd word, en de pagten ook profiteerden Maar de meeste handel word eijgentlijk hier ge„ „dreeven met de Bombarassen, die van de Noord komen, als van sindij, netsmandu, Cadje en Poobandaar„ leggende verre boven suratta of eijgentlijk op den Ju„ „zuratse Cust, zomeede van Joga in de Golf van Cambaijn„ en eijndelijk van Maskette, op de Arabise Cust Deze vaartuijgen zijn aardige maaksels, en hebben wel wat over eens komste met de vaartuijgen van den al ouder tijd: ze hebben maar een mast, die in steede van agter over, voor over staat, ook maar een en kel„ dog groot en zwaar zeijl geleijkende na een emmer„ „zeijl, het geen, dewijl de mast voor over staat, hoe wei„ „nig wind er ook is, altoos genoegzaam volhangd: de ze vaartuijgen, zijn zo wel van agteren als van vooren bij„ „zonder scherp, kunnende daarom zeer vaardig zeijlen. Die van Masquette zijn tans in getal al vrij wat „vermeerdeert, zedert ik gelegentheijd gekreegen hebben, om met de Masketsen vorst in particuliere Correspon„ „dentie te komen, dewelke men diend te onderhouden, met hem voor een enkelde rijze een kleijn gescherksen i„ te zenden, maar voor al met zijn vaartuijgen, die hier komen, de behulpzaame hand te bieden, alzo dee„ „sen vorst zelfs handel drijft en doorgaans in de vaartuijgen min of meer deel heeft, het geen bij de andere Bombarassen, zo geen plaats heeft. Voorts diend men alle de bombarassen, wierdelijk en Maan te 877 973 van Rasapoe bij Joar Romeg hin de sidaars van waar d'andere Jnlandsen kleeen „ deze vaartuigen al koomen van adjiem komt heer nie en dan een 3. schappen. alle gem: vaartuigen brengen door „gans goederen de sommige bomberas geld made behandeling ombend ae Bombanad„ te behandelen, van alle knevelarijen te bevrijden, en te zorgen, datze bij het ontfangen der goederen in 't ge„ „wigt niet benadeeld worden. Ook komen van Riajapoen, bij en omtrend. Joa een zoort van vaartuijgen genaamt sibaars hebbende den„ „zelve zijlagie als de Bombarassen, dog veel klijnder en van een veel lomper maaksel Vervolgens heeft men ook nog wat klijnder inlandse vaartuigen, komende van Barocaloor, Mangaloor, en Marjeseram, leggende hissen Mangaloon en Cannanoor Diesgelijke vaartuijgen nomen ook van Cannanoor, sallicherij, Badagare, Calicoet, Janoer, en Pannani Van de zuijd komen ook hier inlandse vaartuijgen, namentlijk van Coilan, Anssenga, Jengapatnam en Colletje, zomtijds wel twee of drie maal in de goede mousson. Verder op van Manapaar„ Tutucorijn, Kilkare, Caijlpatnam, Jasfanapatnam, en Nagapatnam in Clusive; komen, ook inlandsen vaartuijgen, hier ten handel. schip en van mallauw Jaarlijke z : Van Adsien komt zelfs nu en dan een twee mastigen schip hier ten handel zelfs uijt China of eijgentlijk van Maccauw nomen doorgaans Jaarlijks twee à drie driemastigen scheepen, die hier eerst eenigen tijd zien hunnen goede„ „ren te verkoopen en dan vervolgens onder Convooij van een portugees toequat, dat tegen die tijd van Goa expres hier nomt, verder noordwaards gaan, na Calicoet, Mahe, Jallicherij en zomtijds ook wel tot na Mangaloor, alwaar ze verder hun goed verkoopen, per„ „per en zandelhout haalen, en dan weder dit heen afzak„ „ken om den rest van hunne Negotie te verkoopen en benoodigtheeden in te kooper. Alle deze vaartuigen, brengen door gaar goederen meeden, die op hunne plaatsen vallen, eenige enmelden, teweeten van de Bombarassen komen ook wel eens le„ „dig en brengen dan wat vinetiaanse ducaaten meede, ik zal tot meerder ligt en gemak hier laten volgen, een aanwijzinge, van het geen de bombarassen en den an„ „deren vaartuijgen, doorgaans, de eene tijd meer en de andere tijd min, ijder afzonderlijk meede brengen, en weder meede neemen. Dus brengen de Masquetsen Bombarassen meede, Jam„ „ber, swavel, Wierook, assafeetida, poewata, of Rui„ „nas Wortel, manjaalcana, of galnooten, soethout, Haijvinnen, visdarmen, Nismis, amandelen, pas„ „tasses, Rozenater, Glaze Coraalen, klijne Alka„ „tijven, ornus Zout, salep, mirra gomma, Aalwe„ Aurum pigmentum, Joeka, een soort van medicijn voor oog kwaalen, klijnen paaalen, Chalijs, blaauw steen„ arabische Gom en salpeeter ken En „ sen

NL-HaNA_1.04.02_3619_0195 view scan ↗

English

878 375 and what the other bombaras and what the shibars brought As well as what the other smaller vessels bring is transported goods from Adsien that were brought here And the other Bombaras kapok, cotton yarn, sailcloths, coarse spreads, coarse chintzes, woolen skirts, combaats, gessiapats, niguaniassen, fenugreek seed, coriander seed, cumin seed, mustard seed, wet gram, grain cardelles, a kind of nutritious small beans, borax, ajowan or onion seed, putchuk root, sesame seed, sesame oil, castor oil, mustard oil, paparakar a kind of salt that is prepared from garlic, fennel seed, oenda trees, assasalie or garden cress seed, sal ammoniac, addewidigam root, inwatti or irikoolpakonno root, ammenoron root, nargaroni root, avetta root, caraway aniseed, norkeljaar or horse medicine, rouwi or sandal earth, gallnuts, coffee mocha kind, sieve, also now and then shank shells, being a marine growth that occurs in Mocha and Jeddah. Furthermore, the shibars of Rajapore usually bring, those of Macao also cotton by type, raw lac, salt, coriander, nowi or sandal earth, urad, onions, and saltpeter. And the vessels of Barcelor, Mangalore, and Manjeshwar also bring rice, mung bean, horse beans, sesame seed, urad beans, sandalwood, white dried areca, fresh areca, chelas, rumals, betel leaves, and jaggery. While those of Cannanore, Tellicherry, Badagara, Calicut, Tanur, and Ponnani bring cardamom, native iron, sappanwood, poelensika beans, nalmoes, garlic, aretta root whites, tobacco, inwelli white and black root, raw wax, chikni areca, and fresh areca. From Quilon, Anjengo, Tengapatnam, and Colachel were brought linens, tamarind, jaggery sugar, and coir yarn. From Manapad, Tuticorin, Kilakarai, Kayalpattinam were brought various linens, such as spreads, chintzes, skirts, stockings, cambays, handkerchiefs, kaatjes, dupattas, chelas, rumals, as well as tobacco, salt, rice, writing olas, karpatti or native sugar. From Adsien, pitch, deodar wood, sappanwood, benzoin, patchouli, raw camphor, eaglewood, white dried areca, gambier, sago, and binding rattans. From China or Macao, silk of various colors, raw silk, silk fabrics, lanquins, sugar, spelter, quicksilver, camphor, alum, radix China, kencur root, porcelain, tea, boeijans, iron pans, star anise, musk, arsenic, pitch, copperware, silk and thread stockings, candied ginger, parasols, all kinds of paper, even a kind of writing paper, and ledermani, a kind of medicine for eye ailments. In return from here to Muscat, on the other hand, is transported again to Muscat: sugar, spices, spelter, iron, steel, lead, tin, native pepper 8. 879 377 and what other bombaras and shibars take along what those of Barcelor, Mangalore, and Manjeshwar transport to the Honorable Company's Tellicherry, Badagara, Calicut, Tanur, and other places more is transported Pepper, sandalwood, cardamom, woodwork, dry ginger, turmeric, neerbale beans, musk, porcelain, rice, coconuts in the husk and without the husk, eaglewood, benzoin, camphor, cubeb pepper, patchouli, Palghat linens, cowries, coir yarn, and ditto ropes. To the remaining distant places of the other Bombaras, sugar, spices, Japan copper, spelter, lead, tin, quicksilver, camphor, raw silk, Chinese sappanwood, alum, pepper, cardamom, Bengal silk fabrics, Chinese silk fabrics, Palghat chialauw, Bengal long pepper and ditto root, priaat root, porcelain, cubeb pepper, pitch, dry ginger, turmeric, coconuts both with and without husks, woodwork, noewa root and flour, marmarsel, neerbale beans, coir yarn and ropes, fanapaail or small whetstones, fruta nansara, fruta matta peke, kollenjaar or wild ginger, caliatour wood, and dried areca. To Rajapore, spices, sugar, alum, spelter, hoewa, coconuts in the husks and without husks. To Barcelor, Mangalore, and Manjeshwar, spices, sugar, Japan copper, tin, and lead, steel, spelter, Bengal long pepper and ditto root, Bengal silk fabrics, Colachel and Manapad blue salempores and white caatjes, Malacca pitch, deodar wood, caliatour wood, benzoin, camphor, Chinese silk fabrics, quicksilver, vermilion, Chinese iron pans, kencur root, radix China, raw silk, alum, copra, oil, tamarind, honey, dry ginger, and maldive fish. To Cannanore, Tellicherry, Badagara, Calicut, Tanur, and Ponnani, spices, sugar, Japan copper, lead, tin, and spelter, camphor, benzoin, deodar wood, pitch, malar, caliatour wood, Manapad and Colachel linens, tamarind, Manapad onions, writing olas, jaggery, raw lac, armozeen, Batavia arrack, Ceylon arrack, Cochin ditto, narnapoli fruit, sole and upper leather, magadottis, Bengal saltpeter, cubeb pepper, Malacca long pepper, coconut oil, maldive fish, atti, and inpilli fruit. To Quilon, Anjengo, Tengapatnam, and Colachel were transported spices, sugar, Japan copper, iron, lead, tin, spelter, steel, cotton, as well as all the northern goods that the Bombaras and shibars bring, item paddy and rice. To Manapad, Tuticorin, Kilakarai, Kayalpattinam, Jaffnapatnam, Nagapatnam, and Adsien were transported chikni areca, coir yarn, copra, and coconuts, neerbale, sandalwood, poelensika, dry ginger, turmeric, fruta nansera, angelica planks, and most of the northern goods that the Bombaras and shibars bring. To China or Macao, sandal, pepper, cotton, Chinese putchuk root.

Dutch transcription

878 375 en wat de anderen bombarassen reat do de sibdaar aangebragt werden Zo meede wat de andere kleenderen vaartuigen aanbrengen te werd veroerd goederen van adsien die hier aange„ „bragt werden En de andere Bombarassen Napok, Cattoene gaa„ „vens, zeijlkleedjes, Grove sprijen, grooven Chitsen, woollen cocken, Combaatsen, Gessiapats Niguaniassen, oelwa„ „zaad, Conander zaad Comijn zaad, mosterd-zaad, nat„ „Jang; graan Cardellen, een soort van voedsamen boort„ „jes, boraks, Ajoewan, of ajuijnzaad, poetsoekwortel, Jerzelijnzaad, Jerselijn-olij amenika olij, mosterd„ „olij, paparakaar een zoort van zout, die van Look ge„ „prepareerd werd, verkelzaad, oendaboomen, assasa„ „lie of sterkerszaad, Calarmoniach, addewidigam„ „wortel, Jnwattij, of Jrikoolpakonno wortel, amme„ „noron wortel, Nargaronij-wortel, avetta. wortel„ Jarwe annijszaad, Norkeljaar, of paarde medi„ „cijn, Rouij of zandel aarde, galnooten, Coffij mochasen zoort, zeef, ook nu en dan Chancosen, zijnde een zee ge„ „was, dat in Mocha en Cedda vald. Voorts brengen de sibaars van Rajapoer, doorgaans mee„ die van Maccauw „de katoe in zoort, Ruwlak, zout, Roniander, Nowij, of zandel- aarde orida uijen en salpeeter En den vaartuijgen van Barssaloon, Mangaloor en Marjeseram, brengen meede Rijst, Cadjang, paarden boonen, Jerzelijnzaad, orda boonen, zandelhoud, witte dooge arreek, versse arreek, Chelas, Roe„ „maals, kan jauwbladezen en Jager Kana Terwijl die van Cannanoor, Jallicherij, Badagaren, Calicoet, Janoor en Pannanij aanbrengen, Cardamon, Jnlands ijzer, sappanhout, poelensika boonen, Nal„ „moes, knoflook, aretta wortel-witten, Jabak Jnwellij„ witte en swarte worte Ruuwax, Chiktenij aweek en versen arreek Van Coilan, Anssenga, Jengapatnam en Colletje werden aangebragt lijwaaten Jammerinda, Jagerzuijker, en Caijerdraad: gee Van Manapaar, Cutucorijn, Kilhare, Kailpat„ „nam, werden aangebragt diverse Lijwaaten; als spreijen, Chitsen, rokken, kousen, kambaijen, neus„ „doeken, kaatjes, Joepeties, Chelas, Roemaals, zo mee„ „de Jabak, zout, rijer, schrijf obas, karpettij of Jn„ „landse zuijker. Van Adsien, Parpuijs, Divedaarhout, sappanhout, Bensuim, paatse-pat, Camphur ruwe, aquilhout, witte gedroogde arreek Gatte gamber, sagoe en bind rottings Van China of Maccaur, zijde diverse Coleuren Ruwe zij„ „de, zijde Ctoffagie, Lanquins, zuijker, spiaulten, quikzilver, m„ Camphur, alluijn, radix China, Cantjoor wortel, porcelijnen, thee, boeijans, ijzere pannen, anijs-bloemen, Kastoerij, Rot„ „te kruijd, harpuijs, koperwerken, zijde en gaarene hou„ „sens, gecontijte gember, quipersools, allerleijsoort van papier, zelfs een zoort van schrijffpapier en Ledermanij een zoort van medieijn voor dog-qualen: as doara tegen van hienae Masques, Daar en tegen hoord weeder na Masquette vervoerd: en zuijker, specerijen, spiaulter, ijzer, staal, lood, Thin, Jnlands Peper 8. 879 377 en wat andere bombaras en sibaars meede neemen wat die van Baasaloor mangaloon„ en marja aran vervoeren n 0 voro Comp:s Jollidaij baba„ „gare; Calicoettaroer en andere 1 plaatsen meer vervoerd word Pepper, Zandelhout, Cardamon houtwerken, drooge Jember„ Cureuma, neerbale-boonen, katstoenie, Porceleijnen, Rijst, „kokkers in den schil, en zonder de schil, agerhout, benkuim, Cam„ „phur, staart. peper, paatjepat, palcatcherijse lijwaaten, Kauris, Caijerdraad en d:o touwen: Na de overige verre plaatsen van de andere Bomba„ „vassen, zuijker, specerijen, Japars -koper, spiaulter lood, Thin, quikzilver, Camphier, Ruwe zijde, Chinase, sap„ „panhout, alluijn, Peper Cardamom, bengaalse zijde Hof„ „ten, Chineeze zijde stoffen, palcatcherijse Chialauw, ber„ „gaalse lange peper, en dito wortel, priaat wortel, porcelij„ „nen, staartpeper, harpuijs, drooge-gember, NierNuma, Ko„ „kies zo niet als zonder schillen, houtwerken, noewa wor„ „tel en meel, marmarsel, neerbalen-boonen, Caijerdraat en touwen, fanapaail of slijpsteentses, froeijta Nansara proeijta matta peke, kollenjaar of wilden Gember, Nal„ „lictours hout en en drooge arreek. Na Rajapoor, sppecerijen, zuijker, alluijn, spraul„ „ter hoewa, kokers in de schillen en zonder schillen. Na Barssaloor, Mangaloor en Manjeseram, specerijen, zuijker, Jappans koper, Thin, en lood, staal, spiaulter, bengaalse lange peper en dito wortel, ben„ „gaalse zijde stoffen, Colletjese en Manapaarse blaauw salempoeris en witte Caatjes, Mallako har„ „puijs, Divedaat hout, kaliatoershout, bensiuim, Cam„ „phur, Chinase zijde Hofsagie, quikzilver, vermiljoen„ Chinase ijzere pannen, Cantjoor wortel, Radix China„ Ruwe zijde, alluijn, hoppera, olij, Jammerinda, Honing, drooge gember en kommelmaas. Na Cannanoor, Jallicherij, Badagare, Calicoet, Janoor en Pannanij, specerijen, zuijker, Jappans koper, lood, Thin en spiaulter, Camphur, Bensium, Dive daar„ „hout, harpuijs, malar, Caliatoershout, Manapaarse en Colletjesen lijwaaten, tammerinda, Mannapaassen uijen, schrijfolas, Jager Nana, Ruw Lak, armozijnen, Bataviase awak, Ceilonse arrak, Cochimse dito, Nar„ „napoelij-vrugt, zool en overleer, magadottijs, bengaalse salpeter, staart. peper, Mallakoe lange-peper, ko„ „nus olij, Rommelmas attij en Jnpillij-vrugt. Na Coilan, Ansjenga, Sengapatnam en Colletje werden vervoerd, specerijen zuijker; Japparskoper, ijzer, lood, thin, spiaulter, staal Cattoen, zo meede alle den noordse whaaren, die de Bombarassen en sibaars aan„ „brengen, item nelij en Rijst. Na Manapaar, Cutucorijn, Kilnare, Nailpatnam, Jassanapatnam, Nagapatnam en Adsien werden vervoerd Chikenij arreek, Caijerdraed, koppera en kokus, neerbale, zandelhout, poelenjika, drooge gen„ „ber, kurkuma, froeijta Nansera, angelika planken en den meeste Noordse wharen, die de Bombarassen en sibaars aanbrenger. Na China of Maccauw, Zandel, Peper, Cattoen Chinase poetjoekwortel . .

NL-HaNA_1.04.02_3619_0197 view scan ↗

English

880 379. How trade is conducted here The manner in which the Company's trade is currently conducted with the merchants is better than before. One currently has four Company merchants here. Ezechiel Rehabbi previously bore... One must always inform oneself how matters stand with the trade to the North, to govern oneself accordingly. Putchuk root, gum myrrh, gum salive, gum olibanum, swarcel, saltpetre, camphor, catechu, asafoetida, 3 sorts, horn, Arabic gum, Surat cambays, ginghams, spreads, blankets, and sometimes some sariossel cloves, loose and... This trade is mostly conducted in barter, and our merchants usually take care that they have the aforementioned returns in stock, both those produced here itself and those brought from elsewhere, and that they can resell the goods they take over or send them elsewhere, while they take over from the Company the spices, Japan copper, sugar, and, in a word, those articles which the Company sells, for such prices as one can agree upon with them. The manner in which the Company's trade is currently conducted with the Company's merchants, who now purchase the entire cargo, is much better than that which took place previously; for then the merchants bought no more from the Company than they could sell and had agreed upon with the traders, and thus they always had a secure profit and left the Company sitting with the remainder. Therefore, one must hold them to this, namely to have them purchase the entire cargo for a reasonable and as advantageous a price as can be negotiated according to the circumstances of the times, except for the spices, on which, besides this, a fixed price remains once and for all, and how much the Company's merchants... Fish teeth, elephant tusks, shark fins, fish maw, rhinoceros horn, which trade then here there price is... only the name of Company's merchant here virtually the only merchant, at least... price is. Yet in order to properly know how far one can... who, as has been said, usually negotiate in barter, can resell the goods, one must always inform oneself precisely how matters stand with the trade to the North, and then it is always better not to look at a single penny with the merchants, because the Company is then immediately rid of all its goods and risks nothing, since our merchants are wealthy people, which is much better than the Company being able to negotiate sometimes 1/4 or 3/8 rupees more per hundred pounds for a single lot and in the meantime having to remain stuck with the remnants, as has happened here previously more than once, but even more so since the year 1779. Here one has four merchants, namely two Jews and two Banians; the Jews are named David Rhabbij, son of the well-known Company's merchant Ezechiel Rhabbij, and Ephraim Cohen, and the Banians are named Anta Chettij and Nannoe Chettij. The aforementioned Ezechiel Rhabbij was previously... he bore only the name of Company's merchant, and if this or that other person, whether Jew, Canarese, or Banian... price.

Dutch transcription

880 379. hoedanig den hardel hin gedreeven word dewijze zoo al 'sComp„, handel thoins met de kooplieden gedreeven werd is beeker den bevooren men heeft hier thans vie 's Comp:s hooflieden Execuiel Rehabben droeg bevoorens nen diend zig altoos ten informeeren hoe het met den handel om de Noord na te regten poetjoekwortel, somma mira, somma Salive, somma oli¬ „banum, swarcel, salpeeter, Camber, Katoe, assafetida, 3 zoort, hoorn, arabische Jom, Curatse -Canbaijen, gingam, spreijen, Combaarden en zomtijds wel wat sariossel nagulen, lost en Deze handel geschied meest in troeque en onze kooplie„ „den draagen doorgaans zoog, datze de voorschr: Retouren, zo die hier zelvs vallen als van elders aangebragt worden, in voorraad hebben, en de goederen die ze overneemen, we„ „der verkoopen, of ergens heen kunnen zenden, terwijl ze de specerijen, Jappans-koper, zuijker en met een woord, die artikuls, welke de Comp: verkoopt, van de Comp: over„ „neemen, voor zodanige prijzen als men met hun accoordeeren kan. De reijze zo als 'sComp=s handel tans gedreeven word. met 'sComp:s kooplieden, die de geheele ladinge nu aan„ „slaan, is veel beeter, als die bevoorens plaats had; want toen kogten de kooplieden van de Comp: niet meer, als ze konden verkopen, en met de handelaars veraccordeert hadden, en dus haddenze altoos secuure winst, en lieten de Comp: zitten met de rest, en daarom diend men hur daar bij te houden, namentlijk om de geheele ladinge na de tijds omstandigheeden bedongen kan worden, behalven de specerijen, waar op buijten des, eens voor al een vaste vistaanden, Eliphantstanden, haaijvinnen, visdarmen, abada waat om den handel dan hier daar prijs aan blijven staan, en hoe veel sComp:s kooplieden thin te doen aanslaan voor een redelijke en zoo voordeelige prijs, als alleen de naam van 's Conpf:s koopman hier genoegzaam de eenigste koopman, ten minsten prijs is Dan om regt te kunnen weeten, hoe verre men op de die gelijk gezegd is, doorgaans in toocque negotieeren, de goederen weder kunnen verkopen, moet men zig altoos naauwkeurig informeeren, hoe het met den han„ „del om de noord staat, en dan is het altoos beter, op een enkelde penning bij de kooplieden niet te zien, alzoo de Comp: dan al haar goed ten eersten quijt is, en niets resigueerd, dewijl onze kooplieden, gegoede lieden zijn, het geen, veel beter is, als dat de Comp: op de hondert pond zomtijdf ¼ of 3/8 ropias voor een enkelde par„ „thij, meer zoude kunnen bedingen en intusschen met de Restanten moeten blijven zitten, gelijk hier be„ „voorens meer als eens, dog 'tzeedert 't Jaar 1779/ nog meer ge-exteerd is: Hier heeft men vier kooplieden, namentlyk twee Jooden en twee Benjaanen; de Jooden zijn genaamt David Rhabbij zoon van den bekenden Comp:s koop„ „man Ezechiel Rhabbij en Ephraim Cohen, en de benjaanen zijn genaamt Anta Chettij en Nannoe Chettij De voorschr: Bechiel Rhabbij was bevoorens hij vroeg alleen de naam van sComp:s koopman en indien deeze of geene z zzerders, 't zij Jood, Cannarijn, of prijs henjaaren/.

NL-HaNA_1.04.02_3619_0198 view scan ↗

English

881 6 and was virtually master of the trade the previous ruler had reflected on that and began making changes in it Character of Ezechiel Rabbi and had wanted to keep him out of the trade in his old age yet showed how the trade ought to be conducted to keep is necessary the trade conducted which he avowed yet passed away. What thereupon in A:o 1748 Banyans also took some goods from the Company to sell to the traders, yet such happened through the channel, or indeed with the permission of Ezechiel Rabbi, so that the old man was virtually master of the trade here, which to tell the exact truth did not accord with the Company's interests, just as my predecessor, shortly before my arrival here, had already reflected upon this and even begun to make changes in it, regarding which concern Your Honour may be pleased to consult that which was written from here to Batavia under date 31 March and from Batavia to here under date 1 October 1771, although this Jew otherwise possessed fundamentally a fine and honest character, and still had much influence with the native rulers and their grandees, just as one must also confess that this Ezechiel was frequently and in various instances of use to the Company; thus considerations that one should have saddened this old man greatly if, in order to prevent his mastery in trade, one had wanted to keep him out of the trade in his old age and in the final moments of his life, and therefore I had resolved to do this imperceptibly and gradatim, just as I had already spoken to him once and again on this subject and showed that the trade ought to be free, and that the same could not very properly be conducted any longer in the manner it had been conducted until now, and that anyone who wishes to have the name of being the Company's merchant must not buy the Company's goods in parcels after he has first secured buyers, as the Company can very well do that itself, but that a merchant must purchase entire cargoes, and that no trade can be conducted without risk; and I had at the same time made him understand the necessity in general, and the convenience for himself in particular, that to this trade also these and other permanent merchants of the Company, as it were trained by him, should be admitted by the Company alongside him, and I had the pleasure that the old man did not contradict it but, on the contrary, avowed it; yet since he passed away in the month of October 1771, and thus before the arrival of the first Batavian ship in my time, the reason to introduce that change gradually fell away, so that I was able to direct that matter more swiftly to my liking, and since then I have conducted the trade with the aforementioned four merchants in that manner until now, although I must nevertheless confess that my predecessor had already laid the foundation for it, and it is of the utmost necessity not to employ Jews alone, and also not Canarins or Banyans alone, as merchants of the Company, so that they as

Dutch transcription

881 6 en was genoegzaam meester van den handel de voorige Gebieder had dat gezen„ „tlecherd en begon verandering daar en te maken Charatter van Bechel Rhatbi en zijn vanden dag buiten den harbel had willen houden dog vertoond, hoe dat den handel diend gedreeven te werden te houden is noodzakelijk den hanbel gedreeven 't welk hy aroueerde dog overleed. Mat daarop in A:o 1748 Bensaanen van de Comp: ook wat goederen nam om aan de handelaars te verkoopen, zo geschiedden zulks, tog door het Canaal, of ook wel bij vergunninge van Ezechiel Rhabbij, zo dat de oude Man hier genoegzaam„ meester was den handel was, het geen om de regte waar„ „heijd te zeggen met 'sComp:s belang niet Convenieerde, gelijk daarom mijn anteccesseur, even voor mijn kom„ „ste alhier, zulks reeds gereflecteerd, en zelfs daar in al veranderinge heeft beginnen temaaken, ten welke gelieft belange, uwEd: ^ na te zien het geen van hier na Batavia onder dato den 31. Maart en van Batavia dit heen on„ „der dato den 1. October 1771 geschreeven is, schoon dezen Jood anders in den pond, een braar en eerlijk Charac„ „ter bezat, en nog al veel in fluentie bij de Jnlandse vor„ „sten en dies Rijksgrooten had, gelijk men dan ook be„ „kennen moet, dat deze Eechiel veelmaals en in ver„ „scheijden gevallen, voor de Comp: van niet is geweest; dus Consideratien overdat, men Rzectie zoude het dien oude Man zeer bedroeft hebben, indien men, om het meesterschap in den handel te beletten, hem in zijn ouden dag, en in de laatste ogenblikken van zijn leven, buijten den handel had willen houden, en daarom had ik mij bepaald, om zulks ongevoelig en Gradatim te doen, gelijk ik hem, dan ook al eers en ander„ „maal over het artikul gesprooken en vertoond had, dat de handel diende wrij te zijn, en dat dezelve niet wel voegelijk langer zodanig kon gedreeven worden, zo als ze tot nu toe gedreeven was, en dat iemand, die de naam wild hebben van 'sComp:s koopman te zijn, sComp:s goed niet bij gedeeltens moet kopen, na dat hij eerst kopers gekreegen heeft, alzo den Comp: zulks zelfs wel doen kan, maar dat een koopman een geheelen ladingen moet aanslaan, en dat er geen handel zonder risico kan gedreeven worden; en ik had hem teffens al doen begrijpen, de noodzakelijkheijd in 't algemeen, en het Gemak voor zig zelfs, in 't bijzonder dat tot dien han„ „del ook nog deze en geene andere als permanenten kooplieden van de Comp:, quasie door hem aangeleerd, en door de Comp: benevens hem geadmitteerd wierden, en ik had het genoegen dat de Oude Man het niet tegenspraak maar inteegendeel, avocceerde, dog den„ „wijl hij in de maand October 1771, en dus nog voor den komst van het eerste Bataviase schip, in mijn tijd, overleed, zo overviel de reeden om die veranderinge langzamerhand intevoeren, zo dat ik dat artikul toen spoediger na mijn zin kon dirigeeren, en zee„ zedes dien is met vordel 4. koopleden, dert hebbe ik den handel met voorschr: vier koop„ „lieden tot nu toe, op die wijse gedreeven, alhoewel ik egter bekennen moet, dat mijn Antecasseur reeds den grondslag daar toe gelegd had, en het is van de uijtterste noodzakelijkheijd, om niet Jooden ds gemegstonderde oerlieden alleen en ook niet Cannarijns of Bersaanen alleen, als kooplieden van de Comp: te gebruijken, op dat ze als min

NL-HaNA_1.04.02_3619_0199 view scan ↗

English

882 3/65 several inconveniences previously suggested regarding trade adapts to the circumstances of the times and the accidents occurring now and then, and neither the one nor the other nation become master of the trade, or could operate a monopoly, because the Jews, Canarins and Banians are secret antagonists of one another, and although the trading Jews have more means and generally are more honest than the Canarins or Banians, yet the latter are again in matters of trade far more knowledgeable, and in all other respects much shrewder; and this is also one reason the more why one must let them as little as the Jews become master of the trade, and I dare well say, that maintaining the balance among the merchants is one of the principal requisites to direct the trade well here. Furthermore: in the papers of former times various difficulties and inconveniences have been stated, which hindered trade or made it difficult, and I also confess, that almost nothing is exposed to as many vicissitudes as the trade here, and that generally here one truly has had to struggle with many difficulties, for then it was the troubles in the North that were detrimental to trade, then it was obstructed by the pirates, then the lack of money among the merchants caused a stagnation in trade, then the supply of sugar by the Macao traders was a hindrance, and then again the sudden turning of the sugar into syrup was lacking; and I also cannot deny, that those same, and even more other accidents, still exist now and then, nor must I confess that I know how to prescribe any fixed rule how one can overcome such and more other inconveniences, which can be caused by the slightest circumstance, but the only and best rule that I know for it, is that simply the secret, which in all undertakings is the best rule, namely, that one adapts oneself to the circumstances of the times, and above all conducts the trade for the Company as if it were one's own trade, and as if one does the same for one's own account; and then I assure that one will know how to overcome all those mountains of difficulties much better than otherwise; I need not prove this further; just let someone trade for himself, one will see that he, with give and take, at one time a little more and at another time again a little less, according to circumstances of the times, knows how to save himself through all difficulties, just as someone who, according to the proverb, to whom the cow belongs, jumps forward first and takes the beast by the horns. Here I should now also speak of the trade

Dutch transcription

882 3/65 verscheide in convenienten bevoorens g' oppert nopens den handel tijd omstandigheeden schikt en den vallen irteeren omi en dan nog, en geen min de eene als de andere Natie Meester van den handel worden, of Monopolie zoude kunnen drijven, want de Jooder, Cannarijns en Benjaanen zijn hij„ „melijke anthagonisten van elkander, en schoon de handel„ „drijvende sooden wel meer middelen hebben en doorgaan eerlijker zijn, als de Cannarijns of Bersaanen, zo zijn de laatste in het stuk van den handel weder vrij kundiger, en in allen andere opzigten, veel schran„ „derden; en dit is ook een reede te meer, waarom men deze zo min als den Jooden Meester van den handel moet laten, en ik duwe wel zeggen, dat het evenwigt hendal voa de Conf du onder de kooplieden tehouden, een van de voornaam„ „ste requisiten is, om hier den handel wil te dirigee„ „rer. Voorts: zijn bij de Papieren van voorige tijden ver„ „scheijde zwarigheeden en inconvenienten opgegeven, die den handel af stranden of moeijelijk maakten, en ik bekenne ook, dat er bij na niets aan zoo veel Wisselvalligheeden ge-exponeerd is, als de handel alhier, en dat men doorgaans hier waarlijk met veel moeijelijheeden te worstelen gehad heeft, want dan waaren het de troubelen om de Noord, die den handel nadeelig waaren, dan wierd dezelve belem„ „mert door den zee-rovers, dan verwekt de geldeloosheijd onder den kooplieden, eenen stremming in den handel, dan was de aanbreng van zuijker door de Maccauws- vaar„ „ders hinderlijk, en dan wederom marqueerde het die selfde, en nog meer andere toe,„ aan het schielijk siroopen van de zuijker; en ik van ook raste oegel is daar op te maapen niet ontkennen, dat die zelfde, en nog meer andere toevallen, nu en dan nog exteeren, ook moet ik bekennen, dat ik geen vasten regel weten voor te schrijven, hoe„ „danig men diergelijke en meer andere in Convenientie die door den geringste omstandigheijd kunnen veroor„ „zaken, kan te boven komen, maar de eenigste en beste regel, die ik daar toe kenne, is, dat eervoudig de beste Regul ie dat men zig na de geheijm, het geen in alle verrigtingen de beste regel is, namentlijk, dat men zig na de tijds omstandig„ „heeden schikt, en voor al den handel voor de Comp: drijve, als of ze zijn eijge handel zij, en als of men dezelve voor zijn eijge reekening doe; en dan ver„ „zeekere ik, dat men alle die bergen van zwarigheeden vrij beter zal weeten te boven te komen, als anders; ik behoeve dit niet nader te bereijzen; laat iemand maar eens, voor zig zelfs negotieeren, men zal zien, dat hij met geeven en neemen, de eene tijd eens wat meer en de andere tijd weer wat minder, na tijds-omstan„ „digheeden, zig door alle moeijelijkheeden weet te red„ „den, even gelijk iemand, dren, volgens het spreek„ „woord, de hoe toebehoort, het eerste toespringd ende het dier bij de hoorens vat. Hier diende ik nu ook te spreeken van „ders den

NL-HaNA_1.04.02_3619_0200 view scan ↗

English

883 363 Private trade, by which I mean that trade which the commanders previously carried out here for themselves, and which the Company now conducts, but this trade has caused me more or less unpleasantness, because the monopolists, whose opportunity to control the trade here has been cut off by this, have instilled a mistaken notion of it in the ships' crews, which is why I will explain this somewhat from the ground up. To that end, it should be known that the commanders previously generally traded here, whether directly in person, or indirectly through others whom they employed for that purpose, whereby a kind of monopoly or coercion in trade took place, so that for the goods they gave only as much as they wished to give for them, and the ships' crews had to let their goods go for whatever was offered to them, because no one else, for the sake of the commander, wanted or dared to offer money or bid on any goods; this therefore caused a secret dissatisfaction among others here, who consequently did not fail to give the ships' crews to understand, if not directly, then at least indirectly, that they would also like to buy the goods, and even for a higher price, but that they did not dare do so in order not to displease the commander, about which the ships' crews then, as is natural, complained. Unpleasantnesses encountered in the private trade of the Company. The commanders previously traded here directly or indirectly to the detriment of the ships' crews, and the ships' crews complained about it. That others suffered under this, and that it was also not unknown in Batavia how things went here with the private trade. Yet when a commander did not trade, then the ships' crews were again exposed to an even worse monopoly, which they would still experience when the monopolists, being in secret agreement with one another, had free rein; for example: one of them then offers money, as much as has been agreed among them; the ships' crews, wishing to have a better price, then at first still hold out for a higher price; but then the following day comes a second who, instead of something more, actually offers something less, just as the Jews in Amsterdam do with the sailors when they come home; and thus the seaman, under this way of doing things, would suffer quite as much as under the monopoly of a commander when he trades himself. The same were subjected to an even worse monopoly when the commander did not trade. How the monopolists then dealt with the ships' crews and thus made them suffer greatly. At least the price of powdered sugar here has generally been only 10, or at most 10¼, or sometimes 10½ ropias the pikol, and as far as I know, not higher; and this alone proves sufficiently that the ships' crews now receive more for their sugar than previously. Whether the commanders traded and coerced the trade, or also agreed with someone else for a lump sum, for which they then simply let such persons have their way, as was indeed promptly offered to me after my arrival here, it will thus be in Batavia...

Dutch transcription

883 363 Palticulieren Mandel, waar door ik versta„ onaangenaamheeden, ontmoet inhet von de Comp de gebieders hebben bevooren, hier direct of indirect genegehierd tot nadeel van de scheepelingen, om en de schapelingen zig hit beklangen op Batavia u t ook niet onbeskert ge„ „weest hoe dat hier met den particulie„ „den handel ging te werk gingen en hen alzoo zeer deed zugten dezelve vaaren aan nog ergeren Monopolie onderworpen als de gebieder niet negotieerde doen van den particulieren handel dien handel, dewelke de Gebieders hier bevoorens voor zig zelfs gedaan hebben, en de Comp: nu doed, dog dezen handel heeft mij min of meer onaangenaamheeden gebaard, om dat de Monopolisten welken daar door den weg afgesneeden is, om den handel alhier te dwingen, den scheepelingen een verkeerd denkbeeld daar van inge„ „boezemd, waarom ik dit een weijnig uijt den goond zal ophaalen. Ten dien eijnde diendmen te weeten, dat den Gebieders hier„ bevoorens doorgaans genegotieerd hebben, het zij direct in perzoon, of indirect door anderen die ze daar toe ge„ „bruijkten, waar door dan een zoort van Manopolie of dwangs„ in den Handel plaats had, zo dat men voor de goederen dat anderen he geen geld duefden maar zo veel gaf als men er voor geven wilde, en de scheepelingen hun goed moesten laten slipper, voor„ het geen hun gebooden wierd, om dat een ander ten ge „valle van den Gebieder geen geld bieden, of eenig goed aanslaan wilden of durode; dit baarde dus een heijmelijk ongenoegen bij andere alhier, die dus niet manqueerden, den scheepelingen zo als niet direct, ten minsten indirect, tester„ „nen tegeven, datze de goederen ook wel zouden willen koopen hoe dat andere daronder Roijden en zelvs wel voor hooger prijs, maar datze zulks, om den Gebieder niet te mishagen, niet dunden doen, waar over de scheepelingen dan, gelijk dat nahuwrlijk is, zig beklaag„ „den Dog wanneer een Gebieder niet negotieerde, dan waar„ „ven de scheepelingen weder geexponeerd, aan eene nog ergere Monopolie, deeze als nog ondervinden zouden, wan„ „neer de Monopoliaten het met elkander hijmelijk zijnde, de baar weet ruijm hadden; bij voorbeeld; een van hun bied dan geld, zo veel onder hun afgesprooken is, de schee„ hoedanig dan de konopolisten met en pelingen gaarne beeter prijs willende hebben, blijven dan voor eerst nog wat op hooger prijs staan; maar dan komt den volgende dag een tweede die in steede van iets meer eijgentlijk iets minder bied, gelijk de Jooden doen in Amsterdam met den scheepelingen, als deze te huijs komen; en dus zou den Zeeman, onder deeze wijsen van doen, ruijm zo zeer zugten als onder de Mono„ „polie van een gebieder, wanneer hij zelfs negotieerd; ten minsten de prijs van de poeder zuijker is hier doorgaan/ maar 10, of uijtterlijk 10¼, of wel eens 20½ ropias, het pikol geweest, en zo veel ik weet, niet hooger; en dit beuijst alleen genoeg, dat den scheepelingen tans meer voor hun zuijker krijgen, als bevoorens. Het zij nu, dat de Gebieders negotievvanden den handel dwongen, of ook wel met een ander voor een ronde„ somma accordeerden, waar voor ze dan de zulke maar hun gang lieten gaan, gelijk mij na mijn komst alhier ook al schielijk aangebooden wierd, zo zal men te Bata„ scheepelingen „via bieden E

NL-HaNA_1.04.02_3619_0201 view scan ↗

English

884. 387. forbidden to carry on the same, under the granting of provision monies. demonstration that this bonus was not sufficient. to be allowed to trade, that it is permitted. the Monopolists. that it was granted. requested another means of subsistence and such. must however have known well how it actually went with private trade here, and from this, no doubt, the doubt arose why the Commander and Secunde were finally forbidden to carry on trade directly or indirectly, but in return were granted provision monies, or three percent on the sale of the Company's merchandise, provided they take an oath annually that they have carried on no private trade, directly or indirectly. and requested to be permitted to trade. But my predecessor demonstrated that this bonus was not sufficient (as indeed it is not, for a Commander here who tries to live in a decent manner and seeks somewhat to uphold the honor of the Nation here before foreigners), requesting therefore that he might be permitted to conduct trade just as well as all other servants here. But when Their High Mightinesses were about to make a disposition thereon, the authority over the Mallabaar was entrusted to me, and I was permitted to carry on private trade, with the ordinary restriction of the remark on this licensing that it is not contraband. Behold here an open field wherein I could have struck my blow, if I had preferred my own interest over that of my Masters. But I considered that the Company actually sits here as a merchant, and that, if a Commander here is allowed to do for himself what he must do for the Company, namely to trade, self-interest might sometimes carry him so far that he would care first for his own interest, and only thereafter for that of the Company; so that the then Secunde and present Gentleman Extraordinary Councilor and Director of Suratte, van de Graaff (who was of the same opinion as I), as well as I myself, declined it and rather requested for ourselves another means of subsistence, namely five percent instead of the previously agreed three percent provision monies from the merchandise that the Company sells, as also from the collected pepper. Which was granted to us, except the five percent on the collection of Pepper, on which three percent was allotted to us. Behold the interest of the Commander and Secunde attached to the interest of the Company, for the more merchandise and for the higher price the same are sold, and the more pepper is collected, the greater is our benefit; yet at the same time the field was thereby cleared for the Monopolists, who, being in agreement with one another, forced the ship crews to a low selling price for their sugar and arrack. But upon arriving here and being obliged to make such capital repairs to the Company's buildings and fortifications, as has already been demonstrated, I foresaw well that, however economically the Company might be served in that matter, they would nonetheless cost much money, and I was even apprehensive that sometimes, for that reason alone, thereof

Dutch transcription

884. 387. verbooden dezelve te brijven ander toe„ „legging van provrdie penn: aantooning dat dat donceur niet toerijkende was temoogen drijven datt toegestaan is de Monopolisten dat g'accordeert is misdelvan bestaen verzogt en odanig „via egter wel geweeten hebben, hoe het Effectiev met den particulieren handel alhier toeging, en hier door zal onge„ en daar om den Commandeuren ceuende twijffeld ontstaan zijn, dat den Commandeur en secunde eijndelijk verbooden is, direct nog indirect handel te drij„ „ven, maar daar en tegen toegestaan provisie penningen of drie percento op den verkoop van 'sComp:s Handelwehaa„ „ven, mits Jaarlijks den Eed doende, dat ze direct nog indirect geen particulieren handel: gedreeven hebben: Maar mijn Antecesseur toonde aan, dat dit douceur„ niet toerijkende was, (gelijk het ook in der daad niet is, voor een Gebieder alhier, die op eene honette wijze weeten tragt te leeven, en de eer van de Natie hier voor vreem„ en veroogt om particuliere handel „ delingen eenigzints zoekt op te houden:/ verzoekende derhalven, dat hem het doen van den handel zo wel mogt gepermitteerd worden, als alle andere dienaaren alhier, Maar toen door haar hoog Edelheedens daar op zouden gedisponeerd worden, wierd Juijst mij het Gezag over de Mal„ „labaar opgedraagen en gepermitteerd om particulieren Handel te drijven, met den ordinaire Restrictie van het aanmerking va deeze verguiring geen Contrabande is: zie hier een openveld, waar in ik mijn slag had kunnen slaan„ indien ik: mijn eijgen be„ „lang liever gehad had, als dat van mijn Meesters, maar ik Considereerde, dat de Comp: eijgentlijk hier als een koop„ „man zit, en dat, indien een Gebieder alhier voor zig zelvs mag doen, het geen hij voor de Comp: moet doen, nament„ „lijk Negotieeren het eijge belang hem zomtijds zo ver„ „de zoude kunnen vervoeren, dat hij eerst voor zijn eijge intrest, en daar na maar eerst, voor dat van de Comp: zor„ „ge, zo dat den toenmalige secunde in teegenswoordige heer Extra ordinair Raad en Direkteur van Curatte van dar on bederksen on e ender de Graaff (die met mij van het zelvde begrip was:/ zo wel als ik daarvoor bedankten en liever voor ons ver„ „zogten, een ander middel van bestaan, namentlijk vijf prC=to in steede van de bevoorens geaccordeerde drie prC=to provisie penningen van de handelwharen, die de Comp verkoopt, zo meede ook van de ingezamelde peper„ het geen ons geaccordeert wierd, behalven de vijff pr C=o op den Jnzaam van Peper, waar op ons drie prC=to toege„ „voegd. wierd: zie daar het belang van den Gebieder en secunde, geaccrocteert aan het Belang van de Comp: wart hoe meerder handelwhaaren en voor hoe hooger prijs, dezel„ „ve verkogt worden, en hoe meerder peper men inzameld. hoe meer ons voordeel is, dog teffens de baarruijm, voor de baar wierd daar door um voor de Monopolisten, om met elkander, het eens zijnde, de scheepelingen te dwingen, tot een laage verkoops prijs van hun zuijker en arak. Maar ik hier komende en genoodzaakt zijnde, zulke Capitaalen Reparatier te doen, aan 'sComp:s Gebouwen en fortificatien, als reeds aangetoond is, zag ik wel voor uijt, dat hoe zuijnig de Comp: in dat articul ook mogt bediend worden, dezelve egter veel geld zouden kosten, en ik was, zelvs bedugt, dat men komtijds, om die reeden alleen„ daarvan

NL-HaNA_1.04.02_3619_0202 view scan ↗

English

885. 389 in order to drive private trade on behalf of the Company secret reflection to negotiate on behalf of the Company mandate their agitations regarding this this was a thorn in the flesh of the monopolists 30½ hpj even at times up to 12. rupees for would desist therefrom; I had also found among the Malabar papers, particularly in the secret reflections of the late Mr. Ordinary Councillor Schreuder, a project to carry on a kind of trade on account of the Company, and to purchase each picul of sugar goods from the traders coming here and to resell them, although since then, difficulties having been raised against it from here and representations having been made, they subsequently desisted from that trade; but reading among other things in the aforementioned reflections these cordial words of Mr. Schreuder, In sum, the Honorable Company can not only do everything that private individuals can do, but even much more, when it is faithfully served and its affairs are treated with as much understanding and deliberation as one's own; I was encouraged to attempt the same first from my proposal to the High Government side, and proposed to the High Indian Government to do for the benefit of the Honorable Company that which the Commanders had previously done for themselves, namely to trade, and thus to buy and sell certain articles here on which I could expect to obtain some profit as found money for the Company; and I immediately undertook a trial of it, which succeeded very well and was not only approved, but also further recommended, and thereby the Monopoly here received the death blow, because the Company can always give a little more than another, and because, however small the profit is, the same is just like found money, as has been said, here generally 10, 20¼, or and easily taken along, for, to speak now only of the sugar, the price of at most 80½ the picul, but I offered the crewmen, according to the circumstances of the time, generally as much, not to mention more, as could be given for it, until I even bought the sugar from the crewmen sometimes for 12. rupees the picul, according as I saw could be given for it and still some profit could be made on it, and one would say that the crewmen now had to be particularly pleased; but this trade being a thorn in the flesh for the Monopolists, they made every effort to lead the crewmen to believe that they might perhaps want to give a little more for it, but had refrained from doing so because the Company was also offering money for it, just as if one were so cordially devoted to the Company that one would not willingly hinder its interests / truly the Company would be fortunate if this were the main principle of all the Company's servants and residents in the Indies / but it was something completely different; meanwhile, the crewmen, who are generally accustomed to offer their permitted cargo to the Company, had full freedom to inform themselves about the market price of the goods and also to sell the same to

Dutch transcription

885. 389 om oor heet van de Comp: particulien handel te dreiven secreete bedenking om vr de Comp te regotieren „mandaat hunne woelingen daar omtrend dit was een door in 'telees der monopolisten 30½ hpj wel Contijs tot 12. rp:s voor daarvan zoude afzien; ik hadde ook bij den Mallabaarse Proes bnde serete bederking Papieren, inzonderheijd bij de secreete Bendenkingen van wijlen voor reekening van de Comp: een zoort van handel te drijven, en ider picols suikkels goederen van de hier komende handelaars intekoopen en weder te ver„ „koopen, schoon 't zeedert van hier, swarigheeden daar teegen gemaakt; en vertoogen gedaan zijnde, men daar op van dien handel afgezien heeft; maar bij gem: bedenkingen heitelijk wordn oopen den bijden onder andere deze hartelijke woorde van den heer schoeu„ „der leezende, Jn somma d' E: Comp: kan niet alleen alles doen, dat de particuliere kunnen doen, maar zelfs veel meer, wanneer ze getrouw gedient word, en men haa„ „re zaken met zo veel verstand en overlegtracteerd, als zijn eijgene; wierd ik opgewekt, om zulx van mijne voorslag an de hooge Regering zijde eers te beproeven, en slocg de hooge Jndiase Reegee„ „ringe voor, om ten voordeelen van dE: Comp: dat te doen, het geen bevoorens de Gebieders voor zig gedaan hadden, nament„ „lijk te negotieeren, en dus zekere articulen hier in te koo„ „pen en te verkopen, waarop ik mogt neemen eenige winst te kunnen behaalen, als een gevondene geld voor de Comp: en ik nam er ten eersten al een sreur van, oerd godgesfutn angeneom „ het geen zeer wil gelukte en niet alleen goed gekeurt, maar ook verder aangerecommandeert wierd, en dies kreeg de Monopolie alhier, de doodsteek, om dat de Comp: altijd wat meer kan geeven, als een ander, en om dat, hoe gering de winst ook is, dezelve even als gevondene geld den heer ordinair Raad Schreuder gezien, een project, om ook de schepelingen weijgen in steeden van dezelven, gelijk gezegt is hier doorgaans rop: 10: 20¼ of en ligtelijk meede te neemen is, want om nu maar alleen van den zuijker te spreeken, zo was de prijs van uijtterlijk 80½. het pikel, dog ik bood de scheepe„ „lingen, na maate de tijds omstandigheeden waaren, doorgaans zo veel, gezuijge van meer, daar voor, kon geven, tot dat ik zelfs de zuijker van de scheepelingen wel eens voor 12. rop:s het pikol gekogt hebbe, na maate ik zag, dat er voor kon gegeven: en ook nog wat op kon gewonnen worden, en men zoude zeggen, dat de scheepelingen nu bij zonder in hun schik moesten, geweest zin; maar dezen handel een Doom in 't vlees zijnde voor de Monopolisten, zo deeden deeze alle moei„ „te, om de scheepelingen in een derkbeeld te brengen, dat zij er mogelijk nog wel wat meer voor zouden willen geven, dog daar toe geretireerd zijn, dewijl en de Comp: ook geld voor bied, even als of men de Comp: zo hartelijk toegedaan is, dat men haar niet gaarne in haare belangens wild kinderlijk zijn /waarlijk de Comp: was gelukkig, indien dit het hoofd sijsthema van alle 'sComp:s dienaaren en ingezee„ „tenen. in Jndien was / maar het was geheel iets anders; Jntusschen hadden de scheepelingen, die doorgaans gewoon zijn, hunne gepermitteerde lasten de Comp: aantebie„ „den, volkomen vrijheijd, om zig te informeeren na de Markt prijs der goederen en dezelve ook te verkoopen aan

NL-HaNA_1.04.02_3619_0203 view scan ↗

English

886. — 391. three shipmasters have seen the snake in the grass Grounded remark about this to those to whom they wanted: but after I then finally with the secunde had looked into and considered the circumstances of the times, as to what we might at the utmost be able to gain for the Company, which after all has an advantage over private individuals in bringing ashore, warehouse rent, and the calculation of interest on the capital, and according to which I then qualified the secunde to present that bid to the mariners and also to stand by it if the price suited them, while they then still had the liberty to inquire whether there was yet anyone who would give them something more; this they then also did, but lo, after a previous Indian manner, to wit, with the shrugging of the shoulders, they received this sinister answer: "Sir! I would indeed take your sugar, but I cannot well do so"; asked again why one cannot give something more, then the answer was again: "I would like to give a little more, but I cannot say so just like that"; if one then finally asked whether they were not allowed to buy the sugar, then the specter was curtly cut off by saying: "Sir, I request to be excused from declaring myself about that." I ask whether this was not bound to cause an inextirpable prejudice among the mariners! And whether in that manner the most modest shipmaster could ever be talked out of the notion that nobody here besides the Company dared to buy the sugar. I know this so intimately that I can even name those people by name, however much they believe that I do not know it, besides that also three shipmasters who had opened their eyes and noticed what snake was hidden behind that grass, declared this openly to me, with the addition of the tricks and dodges with which one seeks here to mislead and persuade the mariners to complain at Batavia to their interested parties about the coercion in the sale of their permitted cargoes; truly a fortunate coercion for the mariners, that they can be offered more by the Company, and actually are offered more, than by others who must reckon with expenses of bringing ashore, warehouse rent, and interest on their capital. From all this one can now easily understand that they sought nothing else than merely to make me desist from that trade, and then leave the field of monopoly open to them, on the supposition that I would no longer wish to bear that hateful name among the mariners, and would rather abandon that trade, as being after all only for the Company and not for me, or at least not treat it with that seriousness as if it were my own trade, in which case the poor sailor who must earn his bread so dearly would open his eyes too late; but no; I have learned to do well, and not to look... 887. 995 Specification of that which has been cleanly gained through the trade How much has been obtained on the sugar alone Since the lease of the in- and out- Trade and win a piece of bread Let the interested parties just try once to offer a single penny more for the sugar than the Company, and let them first see whether they will not find buyers. Meanwhile I let follow below a short specification of that which has been cleanly gained through that trade for the Company, since I have begun to conduct the same here, and of which the specific returns have been sent annually to Batavia: Gained on powder sugar: ƒ 6059:14:— 30/6 Candy sugar ditto: ƒ 5166:18:— „ 4305:16 Arrack Api: ƒ 1176:—:— „ 480:— Arrack Ceylon: ƒ 1027:4:— „ 856:— Raw Chinese silk gained: ƒ 63275:2:— „ ƒ 2729:12 Kapok: ƒ 8387:2:— „ 6989:12 Alum: ƒ 2744:14:— „ 2287:12 Spelter: ƒ 3070:10:— „ 2558:36 Sappangwood: ƒ 3198:19:8 „ 39:7 Sandalwood: ƒ 5004:6:8 „ 4170:13 Total: ƒ 151610:10:8 „ 826342:5 From which it appears among other things that on the powder and candy sugar alone has been gained rupees 54772:9, besides the sugar of this year, the return of which is first due to come in under ultimo August, which is quite easy for the Company to take along, and to which Her Noble is surely as close as any other; besides that there are outside of this still so many other articles of trade, as has been specifically stated hereinabove, and for that reason it swarms here with buyers and sellers, both wholesale and retail, so that it is a pleasure to see how everyone here—Jews, Moors, Canarins, Banians, Malabars, even the Company's servants down to clerks and yet lesser classes inclusive—the one more and the other less, trades in one thing and the other in another, and with trade earns a piece of bread, which now differs much from earlier times, in which the monopoly ruled here so very much that practically everything was the liking of the Commander or of his clients, and whereby then the lessee did not dare to ask for his lease with that freedom as now, now that trade is open freely and indefinitely to everyone, which is why the lease of the incoming and outgoing duties has also risen greatly since and still increases annually. And why should the Company, above all in articles in which Her Noble also trades, not buy and sell here just as well as others, on the one hand for the profit that is on it, and thereby as much as possible to recover the percentages that the Commander and secunde now enjoy from the Company's trade, and on the other hand to keep the price of those same articles—which the Company, besides the spices and bar copper, as far as the ship's hold permits, also expressly sends here—at a good market, and to be able to be somewhat master of the price, if one does not wish to see that...

Dutch transcription

886. —391. dnie schapper hbben de rlang agter het gras Gelvand aamerkinge hier over aan de geene, aan wiezen wilden: dog na dat ik dan eijndelijk met den secunde de tijds omstandigheeden ingezien en overdegt had, wat we wel het uijtter„ op te kunnen winnen voor de Comp:, die het aan de wal brengen, pakhuijsgeld, en de bereekening van intrest op„ het Capitaal, boven particulieren tog voor uijt heeft, en waer na ik den secunde dan qualipeerde, om dan schee„ „pelingen dat bod te presenteeren en ook gestand te doen„ indien hun de prijs aanstond, terwijlze dan nog vrij„ „heijd hadden om te verneemen of er nu nog iemand, hun iets meer wilden geven, dit deedenze dan ook maar ziet, dan kreegenze na een voorgaande Manhurse te weeten, met het ophaalen van de schouders dit sinister antwoord, Mijn heer ! ik zouw vw zuijkker wel neemen, maar ik kan niet wel; weeder gevraagt, waarom men niet iets meer geeven kan, dan was weeder het antwoord, Jk zou wel wat meer willen geeven, maar ik kan dat zo niet zeggen; vroeg men dan eijndelijk, of ze de zuij„ „ker niet kopen mogten dan wierd het gespoek kort afgebeeten met te zeggen; Mijn Heer, ik verzoeken ge= excuseert te zijn, mij daar over te verklaaren: Jk vraa„ „gen off dit niet een onuijthursbaar voor- oordeel, bij den schee„ „pelingen moest veroorsaken! en of op die wijze de be„ „schijdenste schipper wel ooijt uijt het hoofd te praaten was, dat hier niemand buijten de Comp: de zuijker duroda koopen. Jk weet dit zona bij, dat ik die lieden zelvs met naamen kan noemen, hoe zeer te meenen, dat ik het niet weet, behalven dat mij ook eens drie schip„ wat slang agter dat Gad verborgen zat, mij dit openhaar„ „tig verklaard hebben, met bijvoeginge, van de loopjes en draaijerijen, waarmeede men de scheepelingen hier zoekt te misleijden en te persuadeeren, om te Batavia bij haare ge-interesseerdens over den dwang in 't verkoopen hunner gepermitteerde lasten te klaager; waarlijk een gelukkigen dwang voor de scheepelingen, dat hun van de Comp: meer gebooden kan worden en ook werkelijk meer geboden word, als door anderen, die op onkosten van aan de wal brengen, pakhuijsgeld, en intrest op hun Capitael moeten reekenen. Uijt dit een en ander kan men nu ligtelijk begrij„ „pen, dat men niet anders zogte, als mij maar te doen af„ „zien van dien handel, en dan de baan van Monopolie voor hun overtelaaten, in begrip, dat ik dien haatelijke naam bij den scheepelingen niet langer zoude, willen draagen, en dien sandel als tog maar voor de Comp: en niet voor mij zijnde; liever laaten vaaren, ten minsten niet met dien ernst behandelen als of het mijne eijgen handel was, als wanneer de arme zeeman die zijn boood zo Zuij winnen moet, telaat zijne oogen open zoude doen; maar „neen; ik hebben geleerd, wil te doen, en niet om ze zien; „ste zouden kunnen geven om er dan teffens ook nog iefs mnat enzi hier onenatijven pers, die hunnen oogen open gedaan en gemerkt hadden duwde laaten 887. 995 specificatie van 't geene oor den ha „del zuiver gewvonnen is hoe veel op de zuiker alleen be„ „haald is zeder de pagt van de en int„ Negotieeren en een broodse iinmer„ laaten de Liefhebbers het maar eens probeeren, een enkelde penning meer te bieden voor de zuijker, als de Comp en laatenze eerszzen of zij geen kopers zullen zijn. Jntusschen laat ik hier onder volgen, een korte specifi„ „catie van het geen door dien handel voor de Comp: zuijver, wie in veelen anderen articuls al„ gewonnen is, 't zeedert ik dezelven hier begonnen hebben te drijven, en waar van de specificqie Rendementen Jaar„ „lijko na Batavia gezonden zijn ƒ6059:14: 30/6: op Poeder zuijker gewonnen „ 5166:18 — „ 4305:16 Candij zuijker d:o „ 1176. —: —„ 480: — Arak Apij „ 1027: 4. — „ 856:—. Arak Ceijlon 63275: 2. —„ ƒ2729:12 „Rapok „ Ruwe Chineese zijde gewonnen „ 2744. 14 – „ 2287:12 Alluijn „ 3070:10. –„ 2558. 36 spiaulter „ 3198:19 8„ 39:7. Sappanhout „ 5004. 6:8„ 4170:13 „Zandelhout. Somma . ƒ151610. 10 8. „ 826342:5. Waar uijt onder anderen blijkt, dat er alleen op de poe„ „der en Candij zuijker gewonnen is rop:s 54772: 9:, behalven de zuijker van dit Jaar, waar van het Rendement onder ult=o Augustus eerstt staat in te komen, het geen voor de Comp: nog al gemakkelijk meede te nemen is, en waar toen haar Edele immers zo na is, als een ander, behal„ „ 8387. 2. – „ 6989. 12. „ gaande regter g'accresseert „ven dat hier buijten des, nog zo veele andere aakkuls van Negotie zijn, gelijk hier boven specificq is opgege„ „ven, en het ook daarom hier krield van kopers en ver„ „koopers, zo in 't groot als in 't klijn zo dat het een vermaak is, om te zien hoe hier ider een, Jooden, Moo„ ren, Cannarijns, Bensaanen, Mallabaaren zelfs 'sComp:s Dienaaren tot Pennisten, en nog mindere Classen inclusive, de eene meer, en de andere min de eene 5. en met den handel een broodje wijt, in het eene, en de andere in het andere negotieerd ^ het geen thans veel verscheeld van vroegere tijden, in welke de Mo„ „nopolie hier zo zeer keerschte, dat genoegzaam alles de ga„ „ding was van den Gebieder of van zijne Clienten, en waar door dan de pagter met die vrijheijd, zijn pagt niet durode vragen, als tans, nu den handel vrijen onbepaald voor ieder een open is, waarom de pagt der in- en uijtgaande regten ook 'tzedert zeer gereezen is, en nog Jaarlijks accresseerd: En waarom zou de Comp: voor al articuls, waar in haar Edele ook negotieerd, hier zo wel niet koopen en verkoo„ „pen als anderen eensdeels om de winst die er op zit, en daar door, zo veel doenlijk uijttewinnen de percentos die den Gebieder en secunde nu van 'sComp:s Handel genieten en anderdeels, om de prijs van die zelvde articuls, dewel„ „ken de Comp: beneevens de specerijen en staaf koper, zo veel de scheepsruijmte toelaat, ook expres dit heen zend„ „dens op een goede maakt tehouden, en eenigzints meester van de prijs te kunnen zijn, als men niet zien wild, dat „ver „

NL-HaNA_1.04.02_3619_0205 view scan ↗

English

888. 395. not as well as other goods and Her Excellency trades in them. In case thoughts about the permitted cargoes [illegible] the present manner, the best. Permitted cargoes the Company currently enjoys. Indication of the origin and resumption of trade. The monopolists, having managed to acquire those articles cheaply through their monopolies and thus being able to sell cheaply, spoil the market; argument why the Company here should sell that wherein they get rid of their goods first, and the Company is then more or less forced to follow that market which private individuals have created. And therefore I have sometimes considered whether it would not be good for the crewmen to have to surrender their permitted cargoes to the Company here—consisting precisely of those articles in which the Company also trades, namely sugar and arrack—for a fixed average price on which they can always make a certain profit. Yet I nevertheless think that the present manner is better and more advantageous for the crewmen, because now, according to whether the articles are high, mediocre, or low in price, they not only receive from the Company what another would give for them, but even more than another can give for them, although it at the same time has its objections whether the Company, on whose ships these permitted cargoes are transported, ought not in all cases, with an equal bid, to have preference, without being strictly obliged always to give something more than another, which I have nevertheless generally done in order to show the crewmen that they fare better in selling their permitted cargoes to the Company than in selling the same to others. The revenues from the Company's other gardens and lands on this coast: under the article of the Company's possessions, I have already stated where they are situated and how they lie scattered. These gardens and lands are leased out for 13674:- ropias, and that for the term of 20 years. The revenues of Paponetty and Chettua are not currently enjoyed by the Company, so long as the aforementioned conquest and port remain in the hands of the Nabob; and since mention was made of the revenues of that which we lost during the invasion of the Nabob in the secret resolution of 5 March 1777, and also in the secret letter to Batavia of the 7th following, as well as herein under the posts of Cranganore, Nyroer, Cartamana, and the Payencherry Nairos, we refer to that, and proceed next to... And in superfluity, I have added among the appendices of this letter some extracts of letters and resolutions marked No. 8, which further demonstrate the true origin and resumption of the present private trade, in the trust that one will see thereby with what good intention and success the same was begun and continues to be carried on to this day.

Dutch transcription

888. 395. niet zoo wel als andere kopen en haar Ed: in negotieerd ingevalle gedagten over de geper„ er ore e ate daar otrond den tegenswoordigen wijze, debeste gepermitteerden lasten geniet de Comp: than aanwijzing van den oorsrongen her„ de Monopolisten door hunne Monopolien die artrculs goed argument waarom de Comp: hier hoop hebbende weeten magtig teworden, en dus ook weder vattingen van den handel verkoopen zoude in't geen waar goed koop kunnende verkoopen, de markt bederven, hun goed het eerst kuijt raaken, en de Compagnie dan min of meer genoodzaakt word, die markt te volgen, die par„ „ticuliere gemaakt hebben en daarom ben ik wel eens op de mitede lasten de scepelingen edagten gevallen, of het niet goed zouden zijn, dat de scheepe„ „lingen hunne gepermitteerde lasten; als bestaande Juijst in die articuls, waar in de Comp: ook negotieerd, namentlijk zuijker en Arak, aan de Comp: hier moesten overlaaten voor eene vaste gemiddelde prijs, waar op ze altoos vast winnen kunnen; dog ik denke egter, dat de tegenswoor„ „dige wijze beter en voordeeliger voor de scheepelingen is, om datze nu, na maate de articuls hoog, medioker of laag, in prijs zijn, niet alleen van de Comp: krijgen, het geen er een ander voor zoude geven, maar zelfs nog meer als een ander er voor geven kan, schoon het tef„ beberkingen ver het kopen der „fens zijne bedenking heeft, of de Comp:, met welker scheepen, dog die gepermitteerde lasten overgevoerd worden, in allen gevallen, bij een gelijk bod, de preferentie niet zoude mogen hebben, zonder Juijst gehouden te zijn, tel„ „kens iets meer als een ander tegeven, het geen ik egter doorgaans gedaan hebbe, om de scheepelingen, te toonen, datze bij het verkoopen van hunne Gepermitteerde Lasten aan de Comp:, beeter vaaren als bij het verkoopen van dezelve aan andere. De Jnkomsten van 'SCompagnies overi sherenende det e„s Comp:t tuijge Thuijnen en Landerijen ter dezer Custe onder het articul van 'sComp:s bezittinge, hebbe reets opgegeeven waarze gelegen zijn, en hoedanig ze ver„ „strooijd leggen: deze Thuijnen en Landerijen zijn ver„ „pagt voor ropias 13674:-. en dat voor 20. Jaaren lang De Jnkomsten van Laponettij en de Jnkomsten van paponetig en Chettups Rettua worden door de Comp: thans niet genooten, zo lange voorschr: Conquest en port in handen van den Nabal blijft, en dewijl over den Jnkomsten, van het geene wij bij de invasie van den Nabab, verlooren hebben bij secreete Resolutie van den 5 Maart 1777. en ook bij secreete briev na Batavia van den 7. daaraan, zoo meede in dezen onder den posten van Cranganoor, Nij„ „roer, Cartamana en de Paijencherij Nairos, mel„ „dinge gemaakt is, zo refereeren mij daaraan, en gaan En ten overvloede, hebbe onder de Bijlagen dezes ge„ „voegd eenige Extracten van brieven en Resoluties gem:t N:o 8: die den wezentlijken oorsprongen en hervatting van den tegenswoordigen particulieren handel nader aantoo„ „nen, in vertrouwing dat men daar bij zien zal, met welk een goed oogmerk en succes dezelve begonnen is en tot nog voortgezet word. agter over tot

NL-HaNA_1.04.02_3619_0206 view scan ↗

English

889 397 duty of the lessees yet some neglect it the tree-counter must observe this trouble involved in making coconut trees grow so that what they may lose in one year, they can win back in the other to the lessee's request for a reduction, one must give no consideration consecutively, which is done intentionally, so that the lessees—who are obligated not only to keep the same in the state in which they are, but also to plant new ones in place of old and non-fruit-bearing trees—might still have some years of usufruct from those newly planted trees for their expended trouble and costs, and treat the said lands or gardens with attentiveness and care, knowing that they can possess the same for at least 20 years. Yet this careful observation of the Company's gardens and lands does not take place everywhere, as some lessees neglect rather than improve them. For this purpose, one must constantly send into the country the person who oversees this, commonly called the Tree-counter here, and besides that, have all gardens and lands specially surveyed once a year and have a written report submitted thereof, in order to know whether the gardens and lands are kept in good condition and further cultivated. It is true that it takes trouble and expense to plant coconut trees here; due to the multitude of cattle seen everywhere, as it is known that those animals eat nothing more willingly than the young shoots of fresh, sprouting coconut trees, and that as soon as a young coconut tree has had but a single bite from a cow, the same withers and cannot recover, so that if one wishes to plant young coconut trees with any certainty, one must make sufficient fences or palisades through which the cattle cannot pass. The lessees now and then try to request a reduction under the pretext of an unproductive year, or that some trees have blown down, or that the crop in the field has been partly devastated and eaten away by wild animals and partly by cattle, but this must once and for all be flatly refused, since one would otherwise constantly be exposed to such requests, and it would also be unreasonable that the Company, even if mishaps should indeed have occurred (of which their Honors are not the direct cause), should suffer a loss thereby; for a lessee who leases gardens and lands for so many years consecutively counts on the contingencies of weather and wind, rain and drought, fertile and unfertile years. He also knows that when the crop stands in the field and begins to ripen, one uses precautions according to the country's customs against the animals; furthermore, he also knows that if one year has been somewhat less fertile, such is recovered again through the greater fertility of the other. It is also well enough known that if it has once not been a profitable year, the lessees exaggerate such far worse than the actual truth is, while having good years, they do not speak a word. The only thing that one could do in their favor without detriment to the Company, if one indeed had knowledge that it was truly a bad year for a single occasion, is to grant them in such a case some delay of payment in proportion to the poor harvest, but no reduction; and which delay must also not occur except in the utmost necessity, in order not to make a habit of it. 890 399 in which case the lessees ought to receive a reduction waste lands that have been granted for cultivation the point of Taijlotte must for reasons [illegible] specification of the Domains is, whereas they, having good years, do not speak a word. The only thing that one could do without detriment to the Company in their favor, if one indeed had knowledge that it was a single bad year, is in such a case to grant them some extension of payment in proportion to the poor crop, but no reduction, and which extension must also not occur except in the highest necessity, so as not to make a custom of it. But when the Company itself is the cause of incidents that cause damage, then it is equitable that one indemnifies the lessees proportionately, as has also recently happened at Nijcotta, Baipin, and here near the city, where out of necessity trees had to be felled and the ground leveled. There also rests at the secretariat a record of some pieces of waste lands which have likewise been granted for cultivation for some years, some more and others less, in order, after the expiration of those terms, to lease them out to the benefit of the Company. A piece of silted land on the point of Aijkotta on the west side, not to be granted for cultivation Yet in this matter I must warn your Honor of something: on the point of Aijkotta on the west side, nature has made the land inaccessible there by heavy mud; the native constantly yearns to obtain that land for cultivation, since Domains or Rights are leased here annually on Ultima Augustis Lubber and consist of the following: The Import and Export Duties of Cochim The Import and Export Duties of Coilan The Import and Export Duties of Clanganoor The transport of slaves Beer measure City Tavern Toddy and Arrack inside the city Toddy and Arrack outside the city Ditto ditto on the Island of Baijpin Tobacco Lease inside and outside the city Ditto ditto on the Island of Bendoertij the same would make fine sowing fields; but because the strength of the post Aijkotta would thereby be very much weakened, I must remind your Honor by no means to grant that strip of land for cultivation. And so that no one may secretly and insensibly appropriate that land into sowing land, as the natives are generally accustomed to do, I have specially ordered the Tree-counter to clearly mention in his annual report that that land is neither tilled nor cultivated, much less furnished with dikes.

Dutch transcription

889 397 plicht van de paettens dog sommigen veesuimen het de boomteller moet zulx gaade slaan moeite die ee is om klapperboomen te doen op koomen wijllen wat ze in heere Jaar komen te verliezen, in 't' ander weder winnen kunne op het verzoek van de pagter om„ afslag, moet men geen reflectie slaan agter elkander, het geen expres geschiet, op dat de pagters /:die verpligt zijn dezelve niet alleen te houde in dien staat waar in ze zijn, maar ook in steede van oude en geen vrugt„ „draagende boomen, weder nieuwe aanteplanten:/ van die nieuwe geplante boomen nog eenige Jaaren vrugt gebruijk zoude kunnen hebben voor hunne gedaane, moe„ „te en kosten, en gedagte landen of thuijnen met oplet„ „tendheijd en zorgelijkheijd behandelen, als weetende, daet„ „ze dezelve ten minsten 20. Jaaren lang kunnen bezit„ Dog dit wel gaade slaan, van 'sComp:s thuijnen en Lande„ „rijen heeft niet bij alle plaats, alzo sommige pagters, dezelve eer verwaarlosen als verbeteren. Hier toe moet men telkens den geenen die het toezigt daar over heeft, en hier doorgaans genoemt word den Boom„ „teller, in het land zenden, en buijten der nog eens Jaarlijks alle thuijnen en Landerijen speciaal laaten, opneemen, en daar van schriftelijk rapport doen indienen, om te kun„ „nen weeten, of de tuijnen en landerijen, in een goeden staat gehouden en verder aangeplant werden. „bet is waar, dat het moeite en onkosten is, hier klapperboomen aan te planten; door de meenigte van noe„ „beesten, die men over al ziet, als zijnde bekent dat die beesten niets liever als Jongen bakken van vers- opgeschoo„ „te kokus boomen eeten, en dat zo dra een Jonge klappen„ „boom, maar een inkelden beet, van een korbeest gehad heeft, „ten dezelve kuijnd en niet tot zijn verhaal kan koomen, zo dat men, met eenige zekerheijd Jonge klapperboomen willende aanplanten sufficante keijningen of paggers moet maaken, waar door de hoebeesten niet heen kunnen. De pagters probeeren nu en dan wel eens, om afslag te verzoeken, onder voorgeven van een onvrugtbaar Jaar, of ook wel, dat 'er eenige boomen omgewaaijt zijn, of dat het gewas te velde gedeeltelijk door het wild gediente en ge„ „deeltelijk door de koebeesten verwoest en afgevreeten is, maar dit moet eens voor al glad uijtgerweijgert worden, dewijl men anders telkens aan diergelijke verzoeken ge- „exponeerd zoude zijn, en het zou ook onreedelijk zijn, dat de Comp: schoon er al eens in der daad toevallen mogten plaats gehad hebben /:waar van haar Ed: geen directe oorzaak is:) daar bij nadeel moest lijden, want een pagter, die tuijnen en Landerijen voor zoo veele Jaaren agter elkander pagt, reekend op toevallen van weer en wind, reegen en droogte, vrugtbaar en onvrugtbaaren saa„ „ren, Hij weet ook, dat als het gewas te velde staat en rijp begind te worden, men na 's lands wijzen precauties gebruijkt, tegen het: gedierte, buijten des zo weet hij ook, dat als het eene Jaar wat minder vrugtbaar is geweest, zulx weer door de meerdere vrugtbaarheijd, van het an„ „deren gevonden word, ook is het genoeg bekent, dat als het eens geen voordeelig Jaar is geweest, de pagter zulx vrij erger uijtmeeten, als wel de wezentlijken waarheid dezelve 890. 399 in welk geval de pagters dienen afslagt te doen weeste gronden die ten Culkiveering afgegeeven zyn hoek van Taijlotte moet om reeden werden R specificatie van de Demioiren is, terwijlze goede Jaaren, hebbende, geen woord spree„ „ken: Het eenigste dat men buijten nadeel van de Comp: in hun faveur zoude kunnen doen, als men in der daad Ren„ „nis droeg, dat het eens voor een enkelden reijs een Clegt. „Jaar was, geweest is, hun in zo een geval eenig uijtstel van betalinge na maate van het slegt gewas te verleenen, maar geen afslag, en welk uijtstel ook niet, als bij de hoogste noodzakelijkheijd zal moeten geschie„ „den, om er geen gewoonte van te maaken. Maar wanneer de Comp: zelfs oorzaak is van toe„ „vallen, die schaade veroorzaaken, dan is het billijk, dat men de pagters, na proportie; schadeloos stelle, ge„ „lijk dat ook laatst geschied is, op Nijcotta, Baipin en hier bij de stad, alwaar men uijt hoofden van Nood„ „zakelijkheijd, boomen heeft moeten om ver nappen en den pond plaineeren. Ook berust ter secretarije een aanteekeninge van eenige stukjes woeste ponden, die almeede voor eenige Jaaren de eene meer en de andere min, ter Cultivee„ „ringe afgegeven zijn, om na verloop van die termijnen, ook ten voordeele van de Comp: te verpagten. een stukk aangespelt land op de Dog ten deezen moet ik vwEd: iets waarschouwen, ter Ciltweering niet afgegeven op de hoek van Aijkotta aan de west zijde heeft de natuur door zwaare modder, het land daar ontoegankelijk gemaakt; de inlander hunkert al„ „toos om die grond ter Culkiveeringen te erlangen, dewijl Domainen of Geregtigheeden worden hier Jaarlijks onder Utima Augustis Lubber verpagt en bestaan in de ondervolgende De Jn en uijtgaande Regten van Cochim De Jn en uijtgaande Regten van Coilan De Jn en uijtgaande Regten van Clanganoor De vervoer van slaven „ Biermaat „ Stads Herberg „ Iurij en Srak binnen de stad „ Iurij en Arak buijten de stad d„o „ d„o op het Eijland Baijpin Tabaks Pagt binnen en buijten de stad d„o d:o op het Eijland Bendoertij dezelve schoone zaije velden zouden geven; maar om dat de steekte van de post Aijkotta daar door zeer ver„ „zwakken zoude, zo moet ik uwEd: herinneren, om die strook ponds tog niet ter Culteveeringe aftegeven, en op dat niemand heijmelijk en ongevoelig weg; die grond zoude kunnen tot zaaijland approprieeren, gelijk de inlanders doorgaans gewoon zijn, zo heb ik den Boom„ „tellen wel speciaal gelast, om bij zijn Jaarlijks Rap„ „port, wel duijdelijk melding te doen, dat die gond niet bebouwd nog gecultiveerd, veel min met dammen be„ „legt is dezelve

NL-HaNA_1.04.02_3619_0208 view scan ↗

English

891. A8t have increased. Care must be taken that the farmer does not mistreat the merchants, yet the farmers must also be maintained in their rights. How one should therefore warn them regarding reductions, but must not entertain them. The Tobacco lease at Cranganoor. Dues on fire at Baipin. Ditto at Angecaijmaal. for how much the most recent lease was sold, with the exception of that on the transport of slaves, leased out for 41:750. ropias, of which that of the import and export duties is the largest, and of which the King of Cochim actually enjoys half; it is indeed this lease that has now successively increased annually for some time, which also proves that this place flourishes, or at least does not decline, through the import and export of trade goods, especially when one takes into consideration that only five percent is paid here, which attracts many traders hither, so that a farmer paying 24800: ropias for the export and import duties, after deduction of his expenses and servants, must have seen at least 500000: -. - ropijen worth of goods imported or transported. And since so many foreigners and traders arrive and depart here, it is above all necessary to ensure that the farmer treats the merchants not brusquely, but kindly and reasonably, as much depends on this to attract traders here, or to turn them away from this place. But on the other hand, one must again vigorously maintain the farmer if he is withheld what is due to him, for the least indulgence in that regard would soon give rise to a decrease in this lease, since it is natural that every trader would gladly haggle down as much of the toll as he possibly can. What one must observe regarding the farmers. Furthermore, one must always observe who bids on the leases, and that he be a known person, but above all one must not permit that servants of a Commander or Secunde, or other qualified persons of any influence, become farmers, since these are sometimes feared by the common people, and the people would not dare to complain about them, leaving one ignorant of whether the traders are mistreated. These farmers sometimes also request reductions. These farmers also sometimes attempt to ask for a reduction, but I have warned them frankly once and for all that they must never count on a reduction from me, as long as the Company itself is not the cause of the damage they claim to have suffered, and since then I have had no more requests of that nature, nor do I know of any farmer of the Company's domains having suffered any shortfall in my time; and therefore, at the holding of the leases, it is good that one reminds them of this during the auctions, and also that no one, out of a misplaced ambition to drive up the leases, forces people directly or indirectly to bid on a lease; I highly commend, and I find it necessary, to encourage the farmers in general for all leases and to show them the hope and prospect of prospering from it.

Dutch transcription

891. A8t zijn toegenoomen zijn men diend te zorgen dat de pag„ „ter de koopliden) niet hwallijk behandelt dog de pagters moet in zijn regt ook gemaintineerd werden hoe men, daarom hen adverteeren om afsdag, dog rijgen niet „serveeren moet De Jabaks pagt te Cranganoor Geregtigheijd van het vier tot Baipin d,„o tot Angecaijmaal _=o „ voor hoe veel de Jongst verpaelt sijnde laatst, uijtgenomen die van den vervoer der slaaven, verpagt voor 41:750. ropias, waar van die van de in en uijtgaande regten de prootste is, en van dewelken den koning van Cochim eijgentlijk de helfte geniet, deze pagt is het eijgentlijk, die nu zeedert eenigen tijd successive Jaar„ „lijks toegenoomen heeft, het geen teffens beuijst, dat deze plaats door den aanbreng en afhaal van Handel„ reedenen waarom ze sucessive ,„ whaaren floreert, ten minsten niet afneemt, inzonder„ „heijd, wanneer men in aanmerking neemt, dat hier maar vijf prC=to betaald word, het geen veele handelaars dit heen lokt, zo dat een pagter voor de uijt en ingaande regten, na aftrek van zijn onkosten en bediendens 24800: rop:s betaalende dan ten minsten voor 500'000: -. - ropijen aan goederen moeten aangebragt of vervoert zijn. En dewijl hier zo veele vreemdelingen en handelaars te zorgen, af en aankoomen, zo is het voor al nodig dat de pagter de kooplieden niet brueque maar vriendelijk, en na reedelijkheijd handelen, alzoo daar veel van afhangd om de handelaars hier na toe telokken, of van deze plaats afker„ „rig te maaken. Maar aan de andere zijde moet men weder den pagter kraig „dadig maintineeren, als hem onthouden word, het geen hem toekomt, want de minste toegewendheijd daar omtrend, zouden spoedig aanlijdinge geven tot verminderinge van deze pagt, dewijl het natuurlijk is, dat ider handelaar van den Thol gaarne, zo veel zouden afknibbelen als hij maar kan. wat men omtrend de pagters ob„ Voorts diend men althoos te letten wie de pagten mijne, en dat hij een bekende zij, maar voor al diend men niet toete staren, dat bediendens van een Gebieder of secunde of andere gequalificeerden perzoonen, van eenigen influ„ „entie, pagters worden, dewijl deezen zomtijds van den ge„ „meente ontzien worden, en de lieden over hun niet dun„ „den klagen, men dan ignorant zouden blijven, of de handelaars qualijk behandeld worden. de2: pagter verzoeken zon tijds ook Deze pagters probeeren ook wel eers om afslag te vragen, maar ik hebbe hun eens voor al vonduijt gewaar„ „schouwt, datze bij mij wimmer op afslag teekenen, moeten, zo lang de Comp: zelfs de oorzaak niet is van de schaade, diezen voorgeven, geleeden te hebben, en ik heb„ „be ook zedert geen verzoeken van die natuur meer gehad, en ik weet ook niet, dat er in mijn tijd een pagter van 'sComp:s Domainen iets te kort is gekomen, en daarom moet bij het ouden van de verpegtings het goed, dat men bij de verpagtingen hun zulx herin„ „nert en ook niemand, uijt een verkeerde eerzugt om de pagten te doen heijzen, de lieden direct nog indirect, tot het mijnen van een pagt forseert, ik prijze het zeer, en ik vinde het zelve noodzakelijk, de pagters in het algemeen tot alle pagten aanbemoedigen en te vertoonen de hoop en het uijtzigt om er bij te zullen spoedig

NL-HaNA_1.04.02_3619_0209 view scan ↗

English

What should be regarded as bad economy. from a farmer is not good, were collected by the fiscal thereof. or to be able to profit, under promise of fair maintenance, but I do not find it done in good faith, to force them to take it, to incite the people thereto or secretly force them thereto through other channels, for by this one makes them and their guarantors miserable; our noble Company is not served by the ruin of its inhabitants. The revenues of the leases are so well known that he who is inclined to take the lease will indeed make the highest bid, so as not to let another go away with it; for one cannot in any case demand more for it than can truly be given for it; besides this, it does not suit the Company to collect all duties itself; however, the transport of slaves has now for some years the duty on the transport of each other, not been leased, but collected by the fiscal, since for some time now there have been no interested parties for it, at which collection, however, such precaution and care are used that the Company cannot be disadvantaged by it in any single penny, but indeed enjoys everything that comes from it, as can be seen in further detail in the resolution of 16 December 1772, and in the letter written to Batavia under the date of 25 March 1773. With this I now proceed to the article of Economy, which one is obliged to observe, How the economy ought to be, not only because the same is so strongly and continuously and earnestly recommended to us, but also because economy is in effect so highly necessary that without it no household, of whatever nature it may be, can be maintained, provided one practices a true and not a false economy, which latter is just as harmful as the former is otherwise exceedingly useful and necessary: For, for example, if for the sake of economy one wished to limit the soldiers and artillerymen so absolutely low that one could not defend nor protect therewith the cities and forts that one holds, and the conquests from which one enjoys the country's revenues; if one allows the Company's fortification works to fall into such decay that the moats around them silt up over time, the walls decay and take in so much water from the rains that they burst and cause other capital defects; if one and which the principal aim is, allows the gun carriages on the ramparts to spoil from the penetrating air, rain and sunshine, does not have them tarred at the proper time, and does not have others made in stock; if one has the gun carriages fitted with iron that is too thin, not proportioned to the shocks that the gun carriages must undergo in proportion to the calibers; and finally, if one allows the Company's buildings and, in a word, the Company's goods that need maintenance, to practice, have, is pointed out. what one must do if one wants to attend to it properly, to fall into such decay that the buildings begin to collapse, and the defects become irreparable, then, in order to restore all the aforesaid into a good state again, one is obliged to incur such considerable costs on it that one must shudder when one thinks of it; and thus such false thrift, instead of economy, would be utterly ruinous. Economy does not forbid doing what is necessary, and I even think that we would do wrong if we practiced a blind obedience in that regard; for we are assumed to have special and local knowledge of the the close supervision, the circumstances of those places where we are; if therefore from higher authority a certain restriction in one thing or another is made for the sake of economy, and we in our conscience are convinced that it truly cannot be done therewith, or that such would have disadvantageous consequences, and if we then nevertheless so-called obey, then we would obey blindly, yes, even be guilty, or at least accountable, for the consequences; for I believe that it is then our duty, with modesty yet at the same time satisfactorily, to demonstrate the reasons for the impossibility, just as experience also teaches that when one does that, reflection is given to it; at least then one has done his duty: although with deliberation, and as they say, with some give and take, one can save more expenses than one would think, if only one is earnest about it and treats the matter as his own. Therefore, by the so strongly recommended economy, one must understand that careful and accurate supervision over the Company's effects, buildings, administrations, and further interests, which we would have and practice if it were our own household; just as a good economist, through deliberation and fitting thrift with considerably less money, knows how to keep his own household running much more decently than a hireling who is indifferent towards it, and when his account is audited, maintains that it cannot be done with less; whereas on the contrary the gentleman who treats the matter as his own, of his own accord, without having to be spurred on to it, observes with all cordiality and pleasure that true economy which is also merely desired by the Company, namely: 1. That everything is maintained in a good state and not neglected through daily supervision and care; 2. That upon the discovery of defects or decay, such is remedied at once, because such can then be done with a trifle, unless there should be defects that require major repairs, but that one then is assured and convinced, both of the poor condition and of the actual necessity of such a repair, for which it is required that one commissions commissioners, but there

Dutch transcription

892 -403 van pagter is niet goed waren woord door den iskael gecollee„ Stin daar van zijn Wat verkeerde Menagie zouden zijn aangemerkt of te kunnen profiteeren, onder belofte van billijke maintenue, maar ik vinde het niet ter Goeder Brouw ge hen te forceeren tot het neemen „ handelt, de lieden er toe aan te zetten of door andere Con„ „naalen sijmelijk daar toe te forceeren, wantr hier door maakt men hun en hunne borgen ongelukkig; onze nobele Comp: is niet gedient met den Juine van haaren ingezetenen: de Jnkomsten van der pagten zijn zo wil bekent, dat de geen die geneegen is, de pagt teneemen, het hoogste bod wel doen zal, om er geen ander mee„ „de te laaten heer gaan; want men kan er in allen ge„ „vallen niet meer voor vergen, als der waarlijk voor kan gegeeven worden, buijten des, zo Convenieerd het den Compt niet om alle geregtigheijd zelfs te laten heffen, egter is de vervoet der slaven nu eenige Jaaren agter de geregtigheid van den verwoer van elkander, niet verpagt, maar door de fiscaal gecol„ „lecteerd, dewijl nu eenige tijd geen liefhebbers daar toe geweest zijn, bij welke Collecte egter zodanig precautie en voorzorgen gebruijkt word, dat de Comp: daar bij geen en kelde penning benadeeld kan worden, maar inder„ „daad daar van alles geniet wat er van komt, als nader te zien is bij resolutie van den 16. xber: 1772, en bij brief na Batavia geschreeven onder dato den 25. ' Maart 1773. Hier meede nu ga ik over tot het articul van Menagie, dewelken men verpligt is te be„ De tragten, niet alleen om dat ons dezelve zo zeer bij Hoedanig de menagie dienden te werden Continuatie en met ernst aanbevoolen word, maar ook, om dat de menagie effectien zo hoog noodzaken„ „lijk is, dat zonder dezelve geen huijshoudinge, van wat naticur die ook zij, kan staande blijven, mits men eene regte maar geen verkeerde menagie oessene, wel„ „ke laatste even zo zeer schadelijk is, als de eerste an„ „ders ten hoogsten niettig en noodzakelijk is: Want bij voorbeeld, indien men om de wille: van de menagie de Militairen en Arthilleristen absolut zo gering wilde bepaalen; dat men de steeden en for„„ „ten, die men aanhoud, en den Conquesten waar van men 'slands inkomsten geniet, daarmeede niet deten„ „deeren nog beschermen kan, indien men 'sComp:s for„ „tificatie werken zodanig laat vervallen, dat de gragten, om dezelve door den tijd verlanden, de muuren vervallen, en door de regens zo zeer in wateren datze bersten en an„ „dere Capitaale gebreeken veroorzaken, indien men den en welken de voornaamste oogmeeke asfuijten op de wallen door de perebrante lugt, teegen en zonne schijn laat bederven, dezelve niet ter behoorlij„ „ke tijd laat teezen, en andere in vooraad doe aan„ „maaken indien men de affuijten laat beslaan, met te dun ijzer niet geproportioneerd, na de schokken die de affuijten, na proportie der Calibers, ondergaan; moeten, en eijndelijk indien men 'sComp:s Gebouwer„ en met een woord 'sComp:s goederen, die onderhoud nodig „tragten hebben 893 -405 in wijscht wort. wat men al Eoen moet al men die recht behartigen wil hebben zo zeer laat vervallen, dat de gebouwen be„ „ginnen in te storten, en de gebreeken onherstelbaar wor„ „den, dan is men, om all het voorschreeven weer in een goeden staat tebrengen, verpligt zulken Considerabele kosten daar aan tedoen, dat men schrikken moet, als men er aan derkt, en dus zouden zulke verkeerde zuijnig„ „heijd, in steede van menagius, regt ruineus zijn: de menagie verbiet niet het noodige te doen, en ik denken zelfs, dat we misdoen zouden, indien we daar omtrent, een blinde gehoorzaamheijd essenden; want wij worden ver„ ondersteld, speciale en locaale kennissen te hebben, van den de naaukeurig toezigt de daarmstandigheeden dier plaatsen, waar we zijn, indien dus van hoogerhand zekere bepalinge in het een of ander om den wille van den menagie gemaakt word, en wij in ons gemoed overtuijgt zijn, dat het waarlijk daar meede niet te doen is, of dat zulx van nadeelige gevolgen zoude zijn, en als we dan even wel, zo genaamd, obediëëren, dan zoude we blind gehoorsaamen Ja zelfs straff= schuldig, ten minsten aanspreekelijk, zijn, weegens de gevolgen, want ik meene dat het dan onze pligt is, met bescheijdendheijd dog teffens genoeg- doenend aantetoonen, de reeden van de onmogelijk„ „heijd, gelijk de ondervindinge ook leerd, dat als men, dat doet, reflectie daar op geslaagen word, ten minsten dan heeft men zijn pligt gedaan: schoon men met overleg, en gelijk men zegt, met wat te geven en te neemen, meer onkosten kan uijtwinnen, als men wel denken zoude, indien men het maar met ernst meend en de zaak als zijn eijgen be„ „handelt Derhalven moet men door de zoo zeer aanbevolene mena„ „gie verstaan, die zoogelijke en nauwkeurige toezigt op 'sComp:s effecten, gebouwen, administraties en verdere belangeens, die wij hebben en oesferen zouden, indien het onze eijge huijs houdinge was, even gelijk een goed Eucono„ „mist, door overleg en gepaste zuijnigheijd met vrij minder„ „vergeld, vrij geschikter zijn eijge houthouden weet „gande te houden, als een huurling, die er onverschillig omtrend is, en wanneer zijne reek: bekeurt word, staan„ „den houd, dat het met niet minder te doen is, daar in„ „tegendeel de Geeren, die de zaak behandeld als zijn eijgen, van zelfs, zonder daartoe aangespoort temoeten worden, met alle hartelijkheijd en vermaak die regte mena„ „gie betragt, dewelke door de Comp: ook maar begeerd word, namentlijk 1. Dat alles door een dagelijkse toezigt en voorzorge in een goeden staat onderhouden en niet verwaarloosd worden; 2. Dat bij de ontdekkinge van gebreeken of bederf zulks ten eersten verholpen worden, om dat zulx dan met een klijnigheijd te doen is, ten waren er gebreeken mogten zijn, die groote reparakies vereijsschen, dog dat men dan verzekerd en overtuijgd zij, zo van de slegte gesteldheijd als van de effective noodzakelijkheijd van zo een repa„ „ratie, waar toe vereijscht, dat men Gecommitteerdens, maar daar

NL-HaNA_1.04.02_3619_0211 view scan ↗

English

894. -407. Continuation thereof Advantage relative to the management select for that purpose persons upon whom one can rely, and even sometimes take ocular inspection thereof oneself, by which latter means the Commissioners will become all the more attentive. 3. That whatever is either made for a fixed price according to regulations, or repaired by contract for an agreed sum, be properly executed and fulfill its purpose; that one pay more attention to the solidity and durability of a work than to its decoration, so that it is not rushed through, but that good materials are used for it, and that no payment be made before the work has been examined and approved by skilled and trusted commissioners, and that, both to make the contractors and the commissioners all the more exact in this matter, one not only goes to inspect such works after completion, but also oneself during the time they are in progress, for it is impossible to say what the personal presence of a commander can effect, which is why the proverb rightly holds that the master's eye makes the horse fat. 4. That whenever any work is done for the account of the Company outside of public tender (because there may sometimes be works for which no contractor can be found) and the bill for it comes in, one examines it closely, or as far as can be verified through experience, namely whether what has been charged for it was truly used for it, and also had to be used for it; and if one sees that it has been grossly exaggerated, convince such a person of his dishonest way of doing things, and, after serious recommendation or correction as the case may require, have an amended bill delivered. 5. That one incurs no expenses whatsoever for the Company other than those effectively necessary and unavoidable, so that no money is disbursed from the Company's treasury without knowledge of its necessity, just as someone who, spending his own money on something, is aware that he received what was necessary for it. At least a good economist who has a house built, or has it repaired, or observes his household well, or conducts trade, and receives the bill at home for one thing and another, will do so and not otherwise. Let us just suppose that we ourselves conduct a trade in company with several persons, that we have for that purpose several vessels, as well as warehouses here and there and factors, or authorized agents, in the places to which we send goods and again have goods purchased, and that we give those factors, or authorized agents, a certain payment, be it a fixed salary or commission money, provided they render proper accounts and settlement of the balance.

Dutch transcription

894. -407. vervolg daar van voordeeld betrekkeleik tot den menagie daar toe uijtkiezen, waar op men zig verlaten kan, en zelfs somtijds eens oeculaire inspectie daar van neemen, door welk laatste de Gecommitteerdens des te attenter worden. 3. / Dat het geen, of volgens reglementen voor een bepaal„ „de prijs gemaakt, of bij aanbesteedinge voor een ge=„ „accordeerde Com, gerepareerd word, behoorlijk geschieden, en aan het oogmerk voldoen;, dat men meer op de Cussi„ „cantheijd en duurzaamheijd van een werk letten, als op het Cieraat, dat er dus niet over heen geloopen werden, maar dat ee goede materialen toegebruijkt worden, en dat er geen betaalinge geschiede; voor dat het werk door hundige en vertrouwde gecommitteerdens ge-exa„ „mineert, en wel bevonden zij, en dat men zo, om den aan„ „neemers, als om de gecommitteerdens in dezen ook te exacter te doen zijn, zulken werken niet alleen na de voltooijinge, maar geduurende, dat dezelve onderhan„ „den zijn, ook zelfs eens gaa bezien, want het is niet te zeggen, wat de personeelen tegenwoordigheijd van een Gebieder kan uijtwerken, waar om het spreekwoord niet ten onregte geld, dat het oog van de meester, het paart vet maakt. 4. / Dat wanneer eenig werk voor reek: van de Comp: ge„ buiten „daan word (aanbesteedinge (om dat er zoortijds werken kunnen zijn, waar toe men geen aanneemer vinden kan:/ en de reek: daar van inkomt, men dezelve exact nagaa, of zo veel door de ondervindinge kan nagegaan worden, namentlijk, of het geen daar voor opgebragt is, ook waarlijk daar toe verbruijkt is, en ook toe heeft moeten verbruijkt worden, en als men ziet, dat er met de grove bijl ingekapt is, zo een van zijne oneerlijke wijze van doen, overtuijge, en na Serieuse recomman„ „datie of Correctie na maate de zaken het vereijscht, een verbaterde reek: doe overleveren. 5:/ Dat men geen kosten hoe genaamt, voor de Comp: doen, als die effectiev nodig en onvermeijdelijk zijn, zo dat men geen geld uijt 's Comp:s kas laat verstrekken, dan met be„ „wustheijd van dies noodzakelijkheid, even als iemand, die zijn eijgen geld voor iets gevende, kennis draagt, dat hij het nodigen, er voor gehad heeft. Ten minsten een goed euconomist die een huijs laat bouwen, of doed repareeren of zijn huijshoudinge wel gaaden slaat, ofte Negotie drijft, en van het een en ander„ de reekeninge te huijs vrijgd, zal zoo doen, en niet anders Men veronderstelle maar eens, dat we zelfs met een„ „nigen perzoonen eene Negotie in Comp: doen, dat we daar„ toe eenige vaartuijgen, ook hier en daar pakhuijsen en factoors, of gemagtigdens, hebben, ter plaats waar we goederen na toe zenden en weder goederen laaten inko„ „pen, en dat we die factoors, of gemagtigdens, eene zee„ „keren betaalinge geven, hij zij een vast tractement of provisie penningen, mits doende behoorlijken reek: en reli„ nagaa „qua

NL-HaNA_1.04.02_3619_0212 view scan ↗

English

895 -409 keeps an eye on everything truly, I ask impartially whether we, in examining our accounts, would ever permit ourselves to be disadvantaged by our servants, whom we pay honestly and even give ample opportunity to earn an extra penny outside of their service, whether in the repairing of our ships or warehouses, or in trade; and whether we would not carefully verify whether the repairs could not have been done for less, or whether the dispatched goods were effectively sold for as much, and the purchased goods were truly bought for as much as is stated in the accounts. What factors or authorized agents could take that amiss of us? We are also such factors and authorized agents of the Company, and beyond our fixed salary from the Company we also have some other income, the one more, the other less, according to how one is posted, and therefore the Company rightly demands that one serve her just as honestly and frugally as anyone in private is obliged to serve his principal. And if our Company could be served in that manner everywhere, then it cannot fail but that her interests must generally prosper, and then, in isolated cases, the greater or lesser success of her interests will merely depend on the somewhat greater or lesser understanding, insight, and deliberation of one Minister over another, as it is known that Providence has not granted everyone an equal measure of talents. It is true that someone who holds authority anywhere cannot be required to go and see to everything in person himself, but that notion of authority is merely an imagined vanity; how many a gentleman of the highest distinction and of great means, who is having a house or garden built, does not have the inclination to go and look at it himself continually! Yes, I will also readily admit that for a Chief Commander it were to be wished, and that it also ought to be so, namely, that he could suffice with having reports made to him of everything, and, according to the reports he receives, take his measures, like someone who has a good watch, lets each wheel run its course, and seeing that the clockwork goes either too fast or too slow, merely sets it a little forward or backward. I say once more, it were to be wished that in the management of the Company this could likewise take place, so that one could safely rely on all reports, that each wheel worked properly, yes, that everyone did in his own sphere what he ought to do. But experience teaches that even with the most rigorous supervision, and by examining everything as if with eagle eyes, one still cannot entirely prevent improprieties from occurring. Yet, on the other hand, one must also be able to turn a blind eye, as they say, and allow that the people, through industry, prudence, and thrift, profit somewhat in their offices, even if one were to lend them a helping hand in it, provided only that one does not permit the Company to be disadvantaged. I was just speaking of works and repairs that for the

Dutch transcription

895 -409 het oog op alle laat gaan „qua, ik vraage onpartijdig, of wij, bij het nazien van onze reek: wel zoude toelaten, dat we door onze bedien„ „dens, dewelke we eerlijk betalen en zelfs nog al gelegent„ „heijd geven, om in onzen dienst, buijten, des nog een stuijvert„ „sen te verdienen, benadeeld werden, het zij bij het reparee„ „ren van onze scheepen of Pakhuijsen, of in den handel, en of wij niet naauwkeurig zouden nagaan, of de repara„ „ties niet met minder te doen waren geweest, of waarlijk de verzondene goederen effectiev voor zoo veel verkogt, en de ingekogte ook waarlijk voor zo veel ingekogt zijn, als bij de reekeninge opgegeven is, welke factoors of Gemagtigdens zoude ons dat qualijk kunnen neemen. zulke factoors en Gemagtigdens van de Comp: zijn wij ook, en wij hebben buijten ons vast tractement van de Comp: ook nog al eenig ander inkomen, de eene meer, de andere min, na maate men geplaatst is, en daarom preten„ „deerd de Comp: met oegt, dat men haar ook zo eerlijk en menagieus bedienen als iemand in 't particulier en toep asselik op sComp:sde aan verpligt is, zijn principaal te dienen en als onze Comp: op die wijze overal mogt bediend worden, dan kan het niet missen, of hare, belangens moeten over t gene„ „raal wel gaan, en dan zal in enkele gevallen het meer„ „der of minder succes van hare belangens, maar depei„ „deeren, van het wat meerderen of wat minder verstand doorzigt en overleg, van den eenen Minister boven den ander„ „ren, als bekend zijnden, dat den voorzienigheijd, ijder een niet even veel talenten verleend heeft. Noodzakelikheid dat een gebieden Het is waar, dat iemand, die het gezagergens heeft wil niet te vergen is, juijst na alles in persoon zelve te gaan zien, maar dat denkbeeld van gezag, is maar een inge„ „beelde pootsheid; hoe meenig Heer van het eerste aan„ „zien en van veel middelen, die een huijs of Thuin laat bouwen, heeft den liefhebberij niet, om er geduurig zelvs eens na „te gaan zien! Ja ik. wil ook wel bekennen, dat het voor een Hoofd gebieder, tewenschen was, en dat het ook zo dienden te zijn, namentlijk, dat hij volstaan kon, met zig van aller rapport te laten doen, en na maate van de rapporten, die hij krijgh; zijne dispositie teneemen, gelijk iemand die een goed horolo„ „gie heeft, ieder vad zijn gang laat gaan, en ziende, dat het uurwerk of te gaauw ofte langzaam gaat, het zelve maar een wijnig voor of agter uijt zet, ik zegge nog eens het was te wenschen, dat zulx in de huijshouding van de Comp: ook zoodanig non plaats hebben, dat men op alle rapporten gerust staat kan maaken dat een ijder vad: behoorlijk werkte, ja dat een ijder in het zijne deed, wat hij doen moet, maar de ondervinding leert„ dat men zelvs met de naauw keungste toezigt, en als met arinds oogen, alles na te gaan, nog niet ten eenemaal voorkoomen kan, dat er onhebbelijkheeden geschieden, dog dan diend men aan de anderen zijde ook wel te kunnen zien, dat gelijk men zegd, de zon in het water scheijnd, en dat de lieden door indus„ „trie, overleg en zuijnigheid, bij hunne bedieningen wat profitee„ „ren, al zoude men hun zelvs daar in den behulpsame hand: bieden, mits men maar niet toelaat, dat de Comp: benadeeld woorden. Jk sprak daar eeven van werken en reparatie, die voor de „zer„

NL-HaNA_1.04.02_3619_0213 view scan ↗

English

411 896 Irregularity concerning the supplies, to prevent which regulations were formed by which the administrators are strictly bound, paying what was formerly paid and what one now pays. Supplies made to the Company, either in accordance with the provisions of the Regulations or for an amount agreed upon by contract, concerning which I still have something to report. With regard to the regulations, it should be noted here that although supplies, which took place here, indeed not all, but nevertheless most provisions and further daily necessities, as well as the accounts or specifications by minor administrators, were handled somewhat arbitrarily, at least irregularly and inconsistently with one another, and sometimes in such a way that one could barely make sense of them, while in the matters that were fixed, there was still room for reduction through proper consideration, so that I informed myself accurately as to what was actually necessary on the one hand, and what could be dispensed with on the other. Upon this, I formed regulations and thereby, as far as possible, established a fixed arrangement for the household, both here and at the outer stations, according to which the provisions and accounts could be guided, and according to which regulations every administrator may now know how he has to conduct his administration, and what each person can manage with, since everything is truly not calculated down to the very narrowest margin. For just as the Divine law forbids muzzling an ox that treads the grain, so too a Servant of the Company cannot be so strictly bound that, through thrift and good management, he cannot make some profit, provided it remains within bounds and can bear the scrutiny of a clear conscience. And thus the aforementioned Regulations were introduced and verbatim inserted by Resolution of 16 September 1772, and also approved by Their High Excellencies by letter of 30 September 1773. In the Regulation for the overseer of the Artillery, there is something I must report on in this matter. Concerning the making of gun carriages, there was no regulation here, and the carriages, large and small calculated together, excluding the ironwork, cost the Company over a hundred rupees, which appeared far too high to me, and indeed proved to be so, since it has since been contracted to make them from the strongest and most durable wood available here, called Teak wood, for 50 rupees on average; and each part thereof separately, because sometimes a gun carriage is still good, and it lacks only an axle or a wheel. Thus, for a carriage without an axle or wheels, 20 rupees is paid; prices of the individual parts: for an axle 5 rupees, and for each wheel 12½ rupees. But because I had once noticed that the proper curve and width were not given to the side cheeks according to the caliber, and that cracked wood had also once been used, which might happen again, and since narrow and cracked wood does not cost as much as wide and sound wood, order was given, so as to ensure that the gun carriages are made not only to the required dimensions but also from good and sound wood, not to pay for any carriage, either in whole or in part, before it has been expressly examined by capable officers against the model of each caliber, how the fittings of the gun carriage are, and the wood itself well inspected, and, being found satisfactory and not otherwise, branded with an iron. This latter is done because in the blacksmith's shop there is also an order not to accept, much less to mount ironwork upon, any unbranded artillery goods, while a written report is submitted of the inspection, on the back of which report the warrant for payment is only then written and signed. And one must not deviate from this custom, or one runs the risk of having carriages made that could not withstand 25 shots, and solely their strength thereof.

Dutch transcription

411 896 Jnriguleriteijt omtoend de ver„ tot voorkooming van t welke re„ „glementen zijn geformeerd bij welke de administrateur niet ten naauwsten zijn bepaald geschied voor batze betaald worden nuit hier heeft betaald, en wat men en nu voor betaald de Comp: gedaan worden of volgens bepalinge bij Reglementen of voor een bij aanbesteedinge geaccordeerden som, waar omtrend ik nog iets te melden hebben. Met betrekkinge tot den reglementen, zo diend dat hier schoon „storekkinge, die hier plaats had wel niet alle, maar egter de meeste verstrekkingen en verderen dage„ „lijkse benodigtheeden, zo meede de reekeningen, of specificaties en mindere administrateurs al wij wat willekeurig, ten minsten irre„ „gulier en ongelijk aan elkander gedaan wierden, en zomtijds zodanig, dat men er bij na niet wijs uijt worden non, terwijl en„ in de dingen die bepaald waren, bij goed overleg nog wel wat te verminderen was, zo dat ik mij naauwkeurig informeerde, waar meede het aan de eene zijde effectiev al, en aan de andere zijde, weder niet te stellen was, waar op ik reglementen geformeert, en daar bij op alles, voor zoo verre zulx mogelijk was, in de huijs„ „houdinge, zo hier als op de buiten Comptoiren een vaste schikkin„ „gen gemaakt hebbe, waar na de verstrekkingen en reekeningen konden gerigt worden, en volgens welke reglementen een ieder administrateur nu weeten kan, waar na hij zig in zijn admini„ „stratie te gedraagen heeft en waar meede een ijder uijt Nan, alzoo alles ook waarlijk niet op zijn aller-naauwst berekent is, want gelijk de Goddelijke wet verbied een Doossenden os te muilbanden zo moeten kan ook een Dienaar van de Comp: niet zo strikt bepaalt worden, dat hij bij zuinigheid en goed overleg, niet iets profiteere, als het maar door den beugel en de vraage van een goede Concrentie veelen kan, en dus zijn voorschr: Reglemen„ „ten ter Resolutie van den 16:' 7ber: 1772. ingevoert en bewoordeleik g'indereert, zo meede door haar hoog Edelheedens bij briev van den 30. 7ber: 1773 g'approbeerd. Bij het Reglement voor den opziender van de Arthille„ vij, is hets, waar van ik in dezen diene, te melden, of het aanmaa„ den velone bevoren, door ee af„jgen van assuiten was hier geen bepalinge, en de affuiten groote en klijne door elkander gereekend, buijten het beslag, kwamen de Comp: te staan over de hondert ropias het geen mij al te veel voorquam en ook gebleeken is, dewijl men 't zedert aannam de„ „zelve van het sterkste en duurzaam hout dat hier valt genaamt Tekkenhout voor 50. ropijen door elkander te maaken; en wel ijder deel daar van afzonderlijk, om dat somtijds een affuijt nog goed is, en er alleen maar of een as of een wiel aanmanqueerd dus word voor een afsuijt zonder as of wielen betaald rop„s 20. — prijsen van den afzonderlyjke beelen voor een ast 5 ropijen en voorider wiel 12½ repijen, maar om dat ik eens gemerkt had, dat men de behoorlijke bogt en briette niet gaf aan de zijwangen na maate van het Caliber, en dat er ook eens gescheurd hout gebruikt was, het geen zomtijds meer zoude kunnen geschieden en dat smal en gescheurde hout zo veel niet kost als breed en gaaf hout, zo is om eenmaal verzekert te zijn, dat den affuijten niet alleen na de vereijschte maat, maar„ ook van goed en gaf hout gemaakt worden, order gegeeven, om geen affuit, het zij geheel of gedeelteleijk te betalen, alvoorens het zelven hoedanig de bezittingen der affuitdoor kundige officiers tegen het model van ider Caliber expres g'examineerd, en het hout zelve wel bezigtigd, mitsgaders wel bevonden zijnde, en ook anders niet, met een ijzer gebrand werden, welk laatste geschied, om dat op de smitswinkel ook order is, geen ongebranden arthillerij goederen te accepteeren veel min te beslaan, ter„ „wijl van de visitatie een schrftelijk rapport in komt, op den dooso van welk Rappoor, dan eerst de ordonnantie van betalinge ge„ ter „schreeven en geteekend word, en van die usantie diend men niet afterwijken, of men loopt gevaar, dat er affuiten gemaakt worden gen die geen 25 schooten zoude kunnen uijthouden, en eenelijk haare „ken sterkte daar van

NL-HaNA_1.04.02_3619_0214 view scan ↗

English

897. -43 precautions that must be used so that a gun carriage is properly fitted with ironwork, things that are not yet in the regulations and might later be added to them. And if over time some articles have strength through the ironwork. And in the Regulation for the blacksmith shop there is also something that I cannot pass by without saying something separate about it: in that regulation, the iron for fitting the gun carriages is also determined according to the caliber, because this article was also so arbitrary that virtually twice as much iron was used for it, or entered in the accounts, as was needed, but now so that again not too little iron, or rather said less iron than the regulations allow, should be used on it while nevertheless the determined amount is entered in the accounts, whereby a gun carriage would then be as good as unfit, one must also pay attention to this, since the precaution of the ordinary commissioners does not always suffice for this; therefore one must continually recommend strongly to the commissioners, although such things in the working cannot be so strictly determined, and it does not come down to a pound more or less, nevertheless not to permit the iron to be riveted to the gun carriages before they have seen it weighed; and because this is an article of so much importance, it is not a bad thing that one, to make the Commissioners and the overseer of the smithies attentive and cautious in this, sometimes has an iron fitting reweighed by extraordinary Commissioners, or also occasionally has the iron fitting knocked off a gun carriage and reweighed: this does not exactly need to be done often; so long as it happens unexpectedly now and then, so that it cannot be counted upon. However, cases may occur which during the making may require additions to the Regulations, or have escaped attention, or have taken place since the introduction of the regulations, but then it goes without saying that concerning such articles a further determination must be made, as has then also happened repeatedly by Resolutions, by way of amplification of those Regulations, all of which regulations together with the amplifications made since are to be found in a separate bundle kept at the secretariat. There may also be articles which in time, on account of the scarcity or the fluctuation in price of materials as well as other necessities, would turn out to be too narrow; but if one is convinced of this, then it is no more than fair to agree to a temporary increase in that regard, but also only by Resolution, provided that such then also ceases again as soon as the reason for that change ceases; however, I have not yet been brought to that necessity, and one must also avoid altering regulations for as long as is in any way possible, since otherwise one continually [illegible] to F one 898. -415 [illegible] posts that are not determined by regulations, as for example the saluting of the ships in extraordinary cases, is exposed to all kinds of temptations. Furthermore, one must ensure that the accounts, before being delivered to the Trade office, are examined by the Head Administrator and confronted with the ordinances or regulations, to know whether they agree with them in everything; at least I have always demanded of the Head Administrator to write in the margin of each entry: Agrees either with the regulation or with the written ordinances, or as the entries are, and then subsequently to sign for it. But since there are articles which one cannot confront against the regulations or ordinances, and which are only stated by the administrators on their good faith, and beside which the Head Administrator can then also write nothing other than according to statement, then one must check such articles more closely, or rather set such orders that no excesses can take place in them; for example, in the administration of the Artillery, when entering the salute shots, which shots one could indeed have examined against the daily register, in which it is usually known the number of ships that arrive and depart here each day; but because not all ships salute, and according to the Batavian Resolution of the 24th of August 1772 no ships are returned a salute either, except only the King's ships, English Company ships, and ships that do not fly our flag, I have since ordered that as often as a salute is fired, this must be noted down at the Main Guard in a small book, with a statement of the number of shots, since a report is always made by the main guard regarding those things; which small book is then delivered to the Head Administrator when the account of the Artillery comes in, to see whether the entered salute shots agree with the reports of the main guard, whereupon is written beside it: Agrees with the reports of the Main Guard. Still another example from the Equipage: The Equipage Master has his fixed number of coolies, or actually he may, according to the regulation, daily enter a certain number of native sailors and coolies, with whom he performs the ship and shipyard service, as well as the loading and unloading of the ships, and does the regular sending of necessities to the outposts along the river: if he proceeds with deliberation in this, namely that he only uses as many native sailors and coolies according to whether the work is more or less busy, then he can well manage with the allocation; but when the dispatch of necessities to the outposts occurs much more than ordinary, as since the Nawab attacked our possessions, and there thus

Dutch transcription

897. -43 voorzorgen die men gebruken moet dat een affuit wel beslagen word dingen de bij de regleomenten nog niet staan en naderhand nog mogten daar, bij werdn gevoerd. En zo er in den tijd eenige artikuls sterkte door het beslag hebben En bij het Reglement voor de smitswinkel is ook iets het geen ik niet voor bij kan gaan, zonder daar van iets afzonderlijk te zeggen: bij dat regle „ment is het ijzer tot het beslaan van den affui„ „ten na maate van het Caliber ook bepaalt, om dat dit artikul ook zoo willekeurig was, dat er genoegzaam eens zo veel ijzer toe gebruikt, of op„ „gebragt wierd, als nodig was, meear op dat nu weder niet al te weijnig ijzer of liever gezegt minder ijzer als de bepalingen toelaat daar aan zouden verbruijkt en even„ „wil het bepaalde opgebragt worden, waar door dan een affuijt zo goed als onbequaam zouden zijn, zo diend men daar ook op te letten, dewijl de voorzorg van ordinaire gekommitteerdens daar toe niet altijd suf„ „ficeerd, derhalven diend men de gekommitteerdens bij Continuatie ernstig te rekommandeeren, om schoon dierge„ „lijke dingen in het bearbeijder zo naauw niet te be„ „palen zijn, en het ook op een pond meer of min niet aankomt, egter niet toetestaan, dat het ijzer aan de affuijten geklonken word, alvoorens zij het hebben zien weegen, en om dat dit een arkkul van zoo veel aangeleegentheid is, zo is het niet quaad dat men de Gekommitteerdens en de opziender van de smeederijen, hier in attent en behoedzaam„ te doen zijn, zomtijds eens een beslag door extra ordinaire Gecommitteerdens, laat naweegen, of ook wel eens het beslag van een afsuijt laat afslaan en doer naweegen: dit behoeft Juijst niet dikmaals gedaan te worden; als het maar nu en dan een onverwagt geschied, dat er niet op kan gereekend worden. Egter kunnen er gevallen voorkoomen die bij het maken vereisschen kunnen als ampliaats van de Reglementen, of de attentie ontslipt zijn, of zeedert de invoeringe van de reglementen plaats gekreegen hebben, dog dan spreekt het van zelfs, dat omtrend zulke articuls eene nadere bepalinge moet gemaakt worden, gelijk dat dan ook eens en andermaal bij Resoluties geschied is, bij wijze van ampliatie, op die Reglementen, alle welke reglemen„ „ten benevens de t zedert gemaakte ampliaatsies te vin„ „den zijn, in een apparte bondel ter secretarij berustende Ook kunnen er wel articuls zijn, die met'er tijd weegens de adn in tatet te gemoed n e urte of het reijlen in prijs zo van Matirialen als anderen benodigtheeden, te bekrompen zouden uijtkomen, dog als men daar van overtuijgd is, dan is het niet meer als billijk, eenen tem porceel vermeederinge daar omtrend te accordeeren, dog ook niet als bij Resolutie, mits zulx dan ook weeder Ces„ „seeren, zo dra de reeden van die veranderinge Cesseert, egter ben ik tot die noodzakelijkheijd nog niet gebragt, en men moet ook het veranderen van reglementen vermijden, zo langen maar eenigsints mogelijk is, alzoo men anders geduurig opziender aan F „men 898. -415 11 e getan e eee pogsten die bij reglementen niet be„ „paald zijd als bij voorbeeld het resuleeren van t scheepen bij Eijtoa offinaire gevallen aan allerleij tentamens ge-exponeerd is Voorts diend men te zorgen, dat de reekenings eerst ten Negotie afgegeven, door den Hoofd=administrateur g'exami„ „neerd en tegen de ordonnanties of reglementen geconfron„ „teert worden, om te weeten of dezelve daar meede in alles accordeeren; ten minsten ik hebbe altoos van den Hoofd- „administrateur gevergt in margine van ijder post te stellen, Accordeert of met het reglement of met de schriftelijke ordonnanties, of zodanig als de posten zijn, en dan vervolgens daar voor te teekenen. Maar dewijl er articuls zijn, die men niet teegen de re„ koijmen handelen moet omtrenden „ glementen of ordonnanties kan Confronteeren en maar door de administrateurs op hun goed geloof opgegeven worden, en waar neevens den Hoofd Administrateur dan ook niet anders stellen kan, als volgens opgave, dan diend men zulken artikuls naauwkeuriger natezien of liever zoodanig ordres te stellen, dat er geen excessen in kunnen plaats hebben, bij voorbeeld, in de administratie van de Arthillerij, bij het opbrengen van salut-schooter, welke schooten, men wel zoude kunnen laaten exami„ „neeren, tegen het dag-register, waar bij doorgaans bekend staat, het getal der scheepen, die iedere dag, hier af een aankoomen, maar om dat alle scheepen niet salueeren, en ingevolgen Bataviasche Resolutie van den 24. Au„ „gustus 1772. ook geene scheepen Geresalueert worden, dan alleen 'skonings scheepen, Engelsen Comp: scheeppen, en scheepen die niet onze vlag vaaren, zo heb ik zedert onder gegeeven, dat zo meenigmaal er gesalueerd word, zulx aan de Hoofdwagt, in een boekjen aangeteekend worden, met bekent stellinge van het getal der schooten, dewijl tog van de hoofdwagt altoos noopers die dingen rapport gedaan word, welk boekjen dan aan den hoofd-„ „Administrateur afgegeven nood, wanneer de reekening van de Arthillerij binnen komt, om te zien of den op„ „gebragte salut-schooten accordeeren met de rappor„ „ten van de hoofdwagt, als wanneer daar nevens ge„ „schreeven word Accordeert met de rapporten van de Hoofdwagt: Nog een ander exempel van de Equipa„ En Colie bijden Equpagiemeeten, gie: de Equipagie meester heeft zijn vast getal Coelijs, of eijgentlijk hij mag volgens 't reglement 'sdaags een zeker getal inlandse Mattroosen en Coelijs opboen„ „gen, waarmeede hij de scheeps en werfsdienst, benee„ „vers het lossen en laaden der scheepen verrigt, en den vaste verzendinge van benodigtheeden, na de buiten posten langs de revier doed: als hij hier in met overleg te werk gaat, namentlijk dat hij maar zo veel inlandse Mattroosen en Coelies gebruikt, na mate het werk meer of min druk is, dan kan hij met de bepaalinge ruijm uijt, maar wanneer de verzendinge van benodigtheden na de buijten posten veel meer als ordinair voorvalt, gelijk zedert de Nabab onze bezittinge aangetast heeft, en er dus

NL-HaNA_1.04.02_3619_0216 view scan ↗

English

899 -417 contracting out work or any other method of labor, because that work is executed more quickly and more cheaply. Therefore, far more people are stationed at Cranganoor and Aijkotta than previously, because of which the transport of provisions and ammunition goods across the river takes place continually, far more than before. It speaks for itself, since the aforementioned regulations are only calculated and determined for ordinary and not extraordinary times, that the Equipagie Master may charge extraordinary coolies for this, provided he specifies how many each time and also on which day. But to be assured that not too many coolies are charged for this, the Chief Administrator ought to confront those entries against the bills of lading of the goods dispatched successively. From this one can see not only that the dates correspond, but also that the number of coolies charged is more or less proportionate to the size or smallness of the vessels, or also to the bulk and quantity of the goods dispatched, since those are specified in the bills of lading; and a Chief Administrator ought to do this now and then for good measure as well. However, since the scale of the Cranganoor camp has become more concise, the extraordinary transports there have also been greatly reduced at the same time. There may be more articles that cannot be confronted against the regulations or ordinances, regarding which one can then use such home remedies as have just been mentioned; besides the fact that, having but a little experience and the right will to examine things properly, one can already quickly see whether they have taken a broadaxe to it or not. As for repairing or having buildings or works made by contracting them out, I prefer this above other methods of labor, although I think that for the present no work of importance will occur, and thus for the present no contracting out will need to take place, provided the Company's fortifications and buildings are now properly looked after and well maintained, unless in extraordinary cases, or by virtue of emerging necessity, something new had to be made. I say that I prefer contracting out above other methods of labor, provided one uses those good precautions and that supervision as I have indicated above, because the work is then finished more quickly and costs the Company less than otherwise. I say more quickly, because the contractor's interest entails making the laborers work diligently; and cheaper, because the contractor's interest also entails that no more craftsmen and coolies, nor any more materials, need to be used and paid for than are effectively necessary for it, according to which the contractors make their calculations, whereas when a work is done for the Company's account, it is not watched so closely. 3

Dutch transcription

899 -417 het aan besteeden van werken of eenige andere uyze van albeiden om dat werk spoediger en beter koop geEfecthueerd word dus te Cranganoor en Aijkotta veel meer volk als bevoorens legt, waar door het Transport van provisie en ammonitie Goederen over de revier bij Continuatie ongelijk meer als bevoorens plaats heeft; dan spreekt het van zelfs, dewijl voorschreeve reglementen maar berie„ „kend en bepaald zijn, op ordinaire en niet extra ordinai„ „re tijden, dat de Equipagie meester Extra ordinaire Coelijs daar voor mag opbrengen, mits hij specificeeren hoe veel telkens en ook op welken dag: maar om nu verzekerd te zijn, dat daar niet te veel Coelijs voor opgebragt worden, dan diend de hoofd=administrateur, die posten te Confron„ „teeren tegens de Cognoissementen van den successive afge„ „zondene Goederen; waar bij men zien kan niet alleen dat de datums accordeeren, maar ook dat het getal der opge„ „bragte Coelijs min of meer geproportioneerd is, na de groote of kleijnte der vaartuigen, of ook wel na de volumineus„ „heijd en nuantiteijt der afgezondene Goederen, dewijl die bij de Cognoissementen gespecificeerd staan, en een Hoofd „sebieder diend zulx nu en dan ten overvloede ook eens te„ „doen; dog 't zedert den omslag van het Cranganoorsen Camp Compendieuser geworden is, zo zijn teffens de extra ordi„ „naire pransporten daar ook veel verminderd, en zo kunnen er meer artikuls zijn, die niet tegen de reglementen; of ordonnanties, kunnen geconfronteerd worden, waar om„ „trend men dan zulke huijsmiddeltjes kan gebruiken als even gemeld zijn, behalven dat men maar wat onder„ „vindinge en de regte wil hebbende om den dingen be„ „hoorlijk na te gaan; al schielijk zien kan, of er met den Grove bijl ingehakt is of niet Wat nu het repareeren of laaten maken van Gebori„ reparatuis is te prifeceeren booven, aen of werken bij aanbesteedingen aangaat, zo prefe„ „reeren ik zulx boven andere wijze van arbeiden, schoon ik denken dat er nu voor eerst geen werk van belang voorvallen, en dus ook voor eerst geenen aanbesteedinge zal behoeven plaats te hebben, indien 'sComp=s fortificatien en Gebouwen, nu maar behoorlijk gaade geslaagen en wel onderhouden worden, ten waare in Extra=gevallen, of uijt hoofden van voorkomende noodzakelijkheid iets nieuws moest aangemaakt worden; ik zeggen dat ik de aanbe„ „steedinge prefereeren boven anderen wijzen van arbeijden, mits men die goede voorzorgen, en dat toezigt gebruiken, als hier vooren opgegeven hebbe, om dat het werk, dan spoediger klaar komt, en de Compagnie minder kost als anders; ik zegge spoediger, om dat des aannee„ „mers bielang mede brengt de arbeijtslieden naarstig te doen werken, en Goed-koper, om dat des aannee„ „mers belang ook meede brengt, dat er niet meer ambagts=lieden en Coelijs ook niet meer materialen behoeven gebruijkt en betaald teworden dan er effactiev toe nodig zijn, waar na de aanneemers hunne, bezee„ „keninge maaken, daar een werk voor 'sComp:s reeken„ „ning gedaan wordenden, zo naauwkeurig niet gaade „vindinge geslagen 3

NL-HaNA_1.04.02_3619_0217 view scan ↗

English

900 Atg a person of modest means who has contracted for any work. The circumstance ceases, but rather affords an opportunity for the person who has oversight of it and must account for it, if he is somewhat greedy, to turn it to his own profit. Whereas, on the contrary, work done by contract is calculated most closely by several persons, at least by as many as have an inclination for it, as has been found here. Witness that experience has taught all too well that works made in this manner, and not by public tender, are sometimes poorer and less durable than those made by contract. And in this manner, so many works, and among them very capital works and repairs, have been performed here with good success, in a short time, and as cheaply as has ever possibly been done or can be done for the Company. And yet those people who undertook the works at that time will have to admit that during that time, through foresight and close supervision, they still earned a fair living, while meanwhile the Company was served much more cheaply and expeditiously. But if one wishes that things be undertaken for as little as possible, then one must also accommodate the contractors somewhat in the matter of materials. And when they are persons of modest means, advance them privately some money gradually as the work progresses, since such people would otherwise have to take money at interest. At least I have always accommodated the one more and the other less in that manner, and a commander can easily do that, who, having seldom a permanent station, does not readily invest his ready cash, but keeps it at hand. And one must also assure the interested parties, before they undertake anything, that if they undertake a work for a reasonable price, they may then expect all assistance that depends on us, which one must then indeed provide. Under the article of management, I should also mention the increased expenditure in the administration, which since the hostile incursion of the Nabab into our possessions has absolutely had to take place. Because it is a general rule that extraordinary cases also demand extraordinary measures, it is likewise a general rule that when the cause ceases, the effect also ceases; just as I have already begun gradually to reduce various extraordinary distributions and charges, as far as circumstances have permitted. And when the reason ceases to keep ourselves in that posture of defense in which we are, it goes without saying that everything must then be brought back to the former footing. From all this it appears then, that bad management is not required of us, but rather good management, which is necessary in all households, and which everyone would also practice in his own household. 901 A Servants, and how one must reward them. A Commander's choice concerning them. Not that one has of necessity. Such a servant must be honest. Example of the opposite cases here. Servant. There. good management is not required of us, but rather good management, which is necessary in all households, and which everyone would also practice in his own household. But just as the Company sets great store by good management, so it sets very great, and even more, store by good servants, by which I mean capable and honest ones. For it is actually through the servants that the service must be performed, so that good servants and good services are as closely linked to one another as causes and effects. And it is therefore also an established truth that where the best servants are, there matters are also handled best. Therefore one cannot be attentive enough, either to make the servants capable, or being already capable, to make that proper use of them for which they are best suited. For it is in itself a necessary qualification in a commander that he knows how to select for the execution of this or that matter those who, be they more or less capable, are at least best suited for it. Since experience has taught more than once that solely for lack of that, the most important undertakings have failed and turned out to our detriment. But above all, such a servant ought also to be honest. For although that quality does not greatly predominate throughout the entire world (which will be the case as long as the world stands, and why so many laws, placards, regulations, and precautions must exist, which otherwise would not need to exist so much), there are nevertheless still honest, brave, and true-hearted servants, and such are principally those who ought to come into consideration above others. Yet, just as it is necessary to employ and advance good servants, because reward is the greatest incentive to virtue, so it is just as detrimental to pass over good servants, because this extinguishes their courage and one does not then have that service from them which one could have by employing them. Witness that such people sometimes out of despondency take bad steps, and easily go over to another, to try whether their merits will be better considered there. Of this Malabar has had experience in the well-known Lanoy and Duyvenschot. These men not only understood their military service and conducted themselves well, but also had besides a fairly good knowledge of fortification and warfare, having served and had experience in Europe, yet could not get further with the Company than to sergeant.

Dutch transcription

900 Atg „mand die onbemiddilt is, en eenig werk aangenoomen heeft de onstandigheid Cesseert meerder onslag he lan plaatsvind, door den inval van den Nabab geslaagen voord, maar veel eer gelegentheijd verschaft, voor den geenen, die er het opzigt over heeft, en er reeke„ „ning van moet doen, om als hij wat inhaalig is, er een slag inteslaan, tewijl integendeel een werk bij aannee„ „minge door verscheijde, ten minsten door zoo veele als er gelijk men hier hefondevonden zin in hebben, ten naauwsten uijtgereekent word, ge„„ „zuijge, dat de ondervindinge maar al te veel geleerd heeft, dat werken op deeze wijze, en niet bij aanbesteen„ „dinge gemaakt somtijds slegter en min duurzaamen zijn, dan de geene, die bij aanneeminge gemaakt worden, en op deeze wijle, zijn hier zo veele en daar onder ook zeer Capitaale werken en reparaties met goed succes in korte tijd en zo goed koop verrigt, als mogelijk ovijt voor de Compagnie gedaan is, en gedaan kan worden, en even„ „wel zullen die lieden, dewelken te dier tijd de werken aangenoomen hebben moeten bekennen, datze geduu„ „vende dien tijd, door overleg en naauwe toezigt nog al een broatse gewonnen hebben, terwijl de Compagnie intusschen veel Goed-kooper en spoedig bediend is, dog als men gaarne ziet, dat de dingen voor zoo wijnig aangenomen worden, als mogelijk is, dan moet men ook de aanneemers, wat tegemoed komen in het ar„ hoe men handelen moes omtrending „ ti cul van den maateriaalen en wanneer het ombe„ „middelde lieden zijn, hun gaande weg na dat het werk opneemt, particulier wat geld voor uijt ver„ „strekken, dewijl zulken lieden anders geld op intrest zouden moeten neemen, ten minsten ik hebbe altoos den eenen meer en den andere min, op die wijze, te gemoed gekomen, en dat kan een gebieder ligtelijk doen,, die tog zelden een blijvende plaats hebbende, niet ligt zijn Contanten uijtzet maar bij de hand heeft en men diend ook den liefhebbers, alvoorens zij iets aanneemen, te ver„ „zeekeren, dat alze een werk voor een reedelijke prijs aan„ „neemen, zij dan allen hulpe te verwagten hebben, dien van ons afhangelijk is, het geen men dan ook in der daad doen moet. Onder het articul van de menagie diende ik ook nog te melden van de meerdere ommeslag in de huijshou„ „dinge, welke 't zeedert de vijandelijken inval van den Nabab in onze bezittingen absolut heeft moeten plaats hebben, dewijl het een algemeene regel is, dat Extra-or„ „dinairen gevallen, ook Extra ordinaire maatregelen ver„ „eijsschen, zo is het teffens een algemeene regel, dat als welke diend te verminderen na rato de oorzaak Cesseerd, ook het effect Cesseerd; gelijk ik dan ook reeds begonnen hebbe, verscheijde Extra ordinairen verstrekkingen en ongelden gaande weg te verminden„ „ren, voor zoo veel de omstandigheeden toegelaten hebben, en wanneer, de reden ophoud, om ons in dat postuur van deffensie te houden, waar in we zijn, dan spreekt het van zelvs, dat dan ook weder alles op den ouder voet gebragt moet worden. Uijt dit een en ander blijkt dan, dat de verkeerde zouder menagie 901 A dienaaren een Gebieders verkiesing daar om„ „terd g'exteerd En hon men hen belonen moet menagie van ons, niet gevergd word, maar wel de goede menagie, die in alle huijshoudingen noodzaken„ „lijk is, en die een ider in zijn eijge huijshoudinge, ook oeffenen zouden. Maar gelijk de Comp: veel geleegen legd, aan de goede menagie, zo legd haar ook zeer veel en nog meer geleegen aan goede Dienaaren, waar door ik verstaa kundige en eerlijke, Nit dat men heeft van behorenen want de dienaaren zijn het eijgentlijk, door welke; den dienst moet verrigten worden, zo dat goede Dienaaren en goede diensten, even zo zeer als oorzaaken, en gewrogten aan elkander verknogt zijn; en het is ook daarom een uijtgemaakte waarheijd, dat waar de beste dienaaren zijn, ook den zaaken het beste behandelt worden, derhalven kan men niet genoeg attent zijn, of om de dienaaren bequaam temaken of reeds bequaam zijnde, van hun dat regt gebruik temaken, waar toe zen het bestijen„ „schikt zijn, want het is op zig zelvs alleen, een nood„ „zakelijk requisit in een gebieder, dat hij tot het uijt„ „voeren van het een of ander, de zulken weet uijttestie zen„ die het zij daij meer of min bekwaam, ten minsten nog het best daar toe geschikt zijn, alzo den ondervinding meer als eens geleerd heeft, dat alleen bij manquement van dat, de aangelegenste onderneemingen wisluckt en ten nadeelen uijtgevallen zijn, maar voor al behoort een odanigen ienaarblod te sijn dienaar ook eerlijk te zijn, want schoon, die hoedanig„ „heijd de geheele wereld door, niet zeer praedomineerd (het geen het geval zal zijn, zo lang de wereld staat en er daarom zo veele wetten placcaten, Reglementen en voor„ „zorgen moeten plaats hebben, die anders zo zeer geen plaats zouden behoeven te hebben:) zo zijn er egter nog wel eerlijke, braaven en trouwhartige dienaaten en de zulken zijn het voornamelijk, dewelke boven andere in aan„ „merkinge dienden te komen. Dog gelijk het noodzakelijk is, goede dienaaren te gebruikenen te advanceeren, wijl den belooninge de poot„ „ste prikkel tot de deugd is, even zo nadeelig is het goede Dienaaren voor bij te gaan, wijl zulks de moed dien uijtblust en men van hier dan dienst niet heeft, die men bij emplooij van hun zoude kunnen hebben, gezuijge dat zulke lieden zomtijds uijt mismoedigheijd, quade stappen doen, en ligtelijk bij een ander overgaan, om te beproeven of hunne mezites daar beter in aan„ „merkinge zullen koomen: hier van heeft de Mal„ Gembel in Contraire gevallen hier labaar ondervindingen gehad, aan de bekende Lanoij en Duijvenschot: deze menschen verstonden niet alleen hunnen militairen dienst, en gedroegen zig wel, maar hadden buijten des ook eene tamelijke goede kennisse van de Vestingbouw en oorlogs- bedrijven, als hebbende in Europa gediend en ondervindinge gehad, dog konder het bij de Comp: niet verder brengen als tot zergeant„ dienaar er

← previousnext →