Inventory 3627
Japan · 538 pages · 335 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
261. Samarang the 26th of March Anno 1702. Samarang the 26th of March Anno 1782. 3. lb. which I have already had transported in the past year to Tjilatjap, in order to be placed there on a raised earthwork, because the pirates usually disturb that place and then go out for the harvest of the bird nests. Upon receipt of the aforesaid news, the Emperor had kept some of his warriors in readiness, in order to let them march directly to the southern beach or the Banjoemas district upon the arrival of more unfavorable reports; just as the further news also indicates, that the pirates have attempted to make a landing at Tjilatjap with their small vessels, but were prevented therein by the bupati Mancoe Derono and his men, who with rafts, provided with two small pieces of 1. lb. and small arms, compelled the pirates with their main force of people to take flight to their large vessels, with which they subsequently also set sail and took their course around the south-west, after they had been pursued with the rafts as far into the sea as was possible; while, hearing nothing more of them there, the four Europeans sent to Tjilatjap would be allowed to return to Soerakarta, but the ammunition would be retained for defense, in case the pirates might come to make any invasions again. The reports further contain: that the southern beach at and around the frequently mentioned village of Tjilatjap is very flat, where one also finds a good anchorage, and that the pirates usually go from there to the villages of Sogoro Widie, Tambauer and Rinkik and so further westward to Carang Bolo and also along the beach under the Batavia district, in order to rob the bird nests from the cliffs and also in passing to abduct the people from their villages. Regarding what was communicated to me by the chief Von Stralendorff, that the two majors and further officers of the Emperor residing in Batavia made a request to that monarch to be allowed to have their wives with them at the capital, and that His Highness was well inclined to consent thereto, provided that I gave permission for it, in which case he would then have them transported through the Banjoemas, I replied that I could not declare myself directly on that matter, because in granting such a consent I foresaw that a great entourage would then travel to Batavia, which I well knew would not be agreeable to Your Right Noblenesses, but if the Emperor would make a moderate provision in that regard, and only grant the request to the first of the officers, that Your Right Noblenesses would then be pleased to accept it, whereupon that monarch promised to specify when the opportunity arises to which officers' wives he wished to grant the requested permission and of how many people the entourage would consist, to whom I will then also, in case the company is not large, grant permission to depart for Batavia, trusting that Your Right Noblenesses will be pleased to approve this. The Regent of Soemenep has been duly given notice of the exceedingly excessive desertion of his auxiliary troops residing at the capital, so that one has been compelled to withdraw one of the five companies counting only 62 heads, to dismiss the officers thereof and to divide the privates among the remaining companies, and I have to that end requested of the 199.
Dutch transcription
261. Samarang den 26„e Maart Ao 1702. Samarang den 26„e Maart A:o 1782. — 3. lb: die ik bireeds in het gepasseede Jaar vaar ' latjap hel Laaten transporteeren, om aldaar op een opgeworpen wenting geplaetst te worden, wijl de Roovers gewoonlijk die plaets ontrusten en als dan op den hoeff der voogelneges outgaan. — Den Keijzer had bij ontvangst der voorschreeven tijding enge zijner krij „gers in gereedheid gehouden, om bij het inkomen van nadeliger berig= „ten, direct naar het zuider strand of Kanjoemase district te laeten marcheeren; zoo als de nadere tijdingen ook dicteeren, dat de Rooven getragt hebben, met hunne kleine vaarthuijen een Landing op Glatjap te doen, doch waaren daarin door den hepattij Mancoe Derono en zijne manschappen belet geworden, die met vlosten, voorsien va„ twe stukjes van 1. lb: en het hand geweer de Roovers met hun opmagt van volk genootsaakt arsden de vlugt naar hunne groote Vaarthuigen te onemen met dewelke zij vervolgens ook onder zeil gegaan en de Cours om de zuid west genoomen hebben, na dat men hun met de vlosten zoo ver in zeb Vervolgd had als moogelijk is geweest; Terwijl men aldaar van hun niets meer vernemende, de naar Tjlatjap gesondene vier Europesen naar CouracCasta zoude laeten vethourneeren, dog de Amminu „tie aanhouden tot defenoie, ingevalle de Roovers weeder eenige invasien mogten koomen te doen. De berigten behelsen verder: dat het zuider strant bij en omtrent de meermelde Negorij Tjlatjap zier vlak is, al„ „waar men ook een goede Ankerplaets vind, en dat de Roovers zich gewoonlijk van daar naar de Negorijen sogoro widie, Tanbauer en Rinkik en zoo verders westwaerds na Carang Bolo en ook langs het strand onder het Batavias distrct, begeeren, om de voogelniesjes uit de klijpen en ook en passant de menschen out hunne Regorijen te rooven. —. Op het door 't opperhoefde van stralendorff aan mij bedeelden dat de beide van den keijzer zich te Batavia bevindende Magoors en verdere officieren, bij dien vorst verzoek hebben gedaan, om hunne vrouwe bij zich der Hoofdplaetse te moogen hebben, en dat zijn Hoogheid wel geneegen was daar innen te bewilligen, bij aldien ik daar toe vrij „heid gaff, als wanneer deselve dan door het Bangoemaese zoude laeten transporteeren, heb ik in antwoord gebiend, dat ik mij daar op wit direct konde verklaaren, wijl ik bij het verleenen van den zoodaanig Conant Voorsag, dat 'er als dan een groot gesleep naar Batavia trekken zoude, 't geen ik wel wist uw Hoog Edelheeden met aangenaam zoude zijn doch zoo den keijzer daar omtrent eene gemodereerde bepaaling wilde maaken, en alleen het verzoek toestaan aan de eersten der officieren, dat als dan uw Hoog Edelheeden in genoegen in zoude gelieven te neemen, waar op die vorst belof luest, bi geleegenthed tezuller opgeven aan melke officiers vrouwen de versogte vrijheid wilde toestaan en in hoe veel volk het gesleep zoude bestaan, aan wien ik dan ook, ingevalle den omslag niet groot is, permissie verleedens zal naar Batavia te vertrekken, ver„ „trouwende dat uw Hoog Edelheeden zulx gelieven goed te keuren. — Den Surnanaps Regent is behoorlijk kennitse gegeeven van het termaten excessieve verloopen zijner ter Hoofdplaets, zich bevindende hulp houper„ dat men genootsaakt is geweest een der Vijff Compagnen nog maar strek 62. koppen intetrekken, de officieren daar van aftedanken en de gemeenen onder de overigen Compagnie te verdelen, en eb k die eijnt gelet va de 1 99.
English
263 Samarang, the 26th of March Anno 1782. Samarang, the 26th of March Anno 1782. page 101. to recruit the missing men as soon as possible and send them to the Capital, in such manner as the servants at Sourabaija have also been ordered to carry this into effect at the first available shipping opportunity. In accordance with the order and authorization received from Your High Nobilities, the purchase of rice for the Company in this year will take place in such a manner as permitted by the harvest of that foodstuff, the crop of which currently appears to be flourishing, and as can be done without prejudice to Java's own requirements and the private transport to Batavia, maintaining however the prohibition to the places across the sea, which will be renewed here on the coast in the event that an unprofitable harvest should make this necessary; but this not being the case, I request Your High Nobilities' authorization to be permitted to grant permission for a moderate transport to the places across the sea, because otherwise the private traders this year, due to lack of food, will be heavily attacked by the pirates, as that scum has already appeared early here along the Javanese coast in numbers, and have also made some captures. While still awaiting Your High Nobilities' disposition and determination regarding the quantity of rice that may be transported to Malacca and Palembang, I fear, however, that private individuals will not be encouraged to sail thither and to other places situated there for trade, because they have already suffered too much damage and been distressed by the English privateers in the Banka Strait not to fear that passage, as long as they are not protected by Company ships. Because the private traders belonging here on Java will apparently not be very inclined to sail for trade to the places across the sea, it is my hope that they can be encouraged to transport rice on freight for the Company to Batavia at 5 rijksdaalders per koyan, except for those from the Oosthoek, where the inhabitants, on account of the great distance and the difficulty of the return voyage in the east monsoon, which back and forth takes fully two months, cannot transport rice for less than 8 or at least 7 1/2 rijksdaalders per koyan, by which they still profit less than those from Joana calculated up to Tegal, on account of the higher monthly costs incurred in the Oosthoek for the seafaring folk as well as otherwise. And as it will greatly contribute to the encouragement of that transport by private individuals that those people be assisted at the Capital with the prompt unloading of their vessels, whereby they will be enabled to make two to three voyages, I therefore request Your High Nobilities to devise a favorable arrangement for this and to give the necessary orders, since otherwise those people are deterred from sailing on freight by a long delay at Batavia, whereby they cannot recover the travel expenses. Meanwhile giving myself the high honor to remain with complete high esteem and respect, underneath stood: By Titles done. 265 Samarang, the 26th of March Anno 1782. Samarang, the 26th of March Anno 1782. Titles /:Lower stood:/ Your High Nobilities' most humble and very obedient servant /:was signed:/ J. Siberg /:in the margin stood:/ Samarang, the 26th of March Anno 1782: a I have received Your Highness's surat of the 7th of the month Saffar, and have fully understood its contents; but Brother, I cannot grant the requested postponement of the journey to Samarang, as the High Government at Batavia has already approved that arrangement and in the present circumstances deemed it necessary that Your Highness should come to render the owed homage to His High Nobility the Lord Governor-General of the Netherlands Indies as soon as possible in the spring at Samarang, in order to be back early at Madura, where one meanwhile has nothing to fear during the months of March and April, and these well-founded reasons being of the greatest importance, I must therefore abide by the orders given to Your Highness in this regard, to depart from Madura for Samarang for the aforesaid purpose at the end of February or the beginning of March next. After cordial greetings to Brother, I wish the same continuing health and a pleasant and enjoyable journey hither. /underneath stood:/ written at Samarang, the 29th of January Anno 1782. /:was signed:/ J. Siberg. Copy of written conference, on behalf of the aforementioned Lord Governor, to the Panembahan of Madura, mentioned; dated Samarang, the 21st of March Anno 1782. Brother, I have for a considerable time past with a Letter B: Copy of translation of Javanese missive, written by the Lord Johannes Siberg, Governor and Director in and along Java's Northeast Coast, to the Panembahan Adipati Tjakra Ningrat, Regent at Madura, dated Samarang, the 29th of January Anno 1782. Letter A: Page 103.
Dutch transcription
263 Samarang den 26„e Maart Ao 702. Samarang den 26:e' Maart Ao 1702. paij 101. — teen spoedigsten de manquerende manschappen te recruteeren, en na de Hoofdplaats te zenden, invoege de bediendens te sourabaija ook in mandatio is gegeven, om dit bij de eest verkomende scheps geleegntheid weske„ „stellig te maaken. —. Ingevolgende door uuw Hoog Edelheeden ontfangene order en quatipectie zal den Inkoop van Rijst in dit Jaar voor de Compagnie zoodaenig go= „schieden maar maate den Inzaam van dat voedsel, waar van het gewasch zich voor als nog florisant laat aansien, permitteerd, en het zonder projuditie van Javas eegen benoodigeheid en den particu„ „lieren vervoer naar Batavia geschieden kan, mt standhouding egter hun het interdict onaar de overwalsche plaetsen, dat hier ter kuste sal worden vernieuwd ingevalle eene onvoordeelige Inzaam zulx noodsaakelijk mogte koomen te maaken; doch dit niet zijnde, zoo versoeken ik uw Hoog Edelheeden quatificatie om tot eene matige vervoer naar de overwalsche plaetsen permissie te moogen verleenin„ door dat anders den particulieren Mandelaar in dit Jaar uitge= „brek aan voedsel van de Bierooven geweldig sullen worden aange= „hand, gelijk dat gespuijs zich ook al vroeg hier langs de Java„ „sche wal in weenigte heeft Eertond, en ook as eenige Coupen hebben De dispositie en bepaaling uwer Hoog Edelheeden omtrent de quan- „titeit Rijst die 'er naar Malacca en palembani mag worden vervoerd, voor als nog blijvende inwagten, vreese ik egter dat particulieren niet te animeeren zullen zijn, om naar derwaerts en andere aldaar geleegene plaetsen ten hands te vaaren, wijl zj benrd door de Engelocher kapers in straat Banka te wel schaade geleeden hebben en ontrutt geworden, om niet voor die vaart bevreest te weesen„ zoo lange zij niet door Compagnies scheepen beveitigd worden. Door dat apparent den particulieren Handelaar die hier op Iava thuijs hooren niet zeer geneegen zijn zal naar de overwalsche plaetsen ten „bandel te vaaren, is ir hoop dat deselve te animeeren zullen zijn, van Rijst op vragt voor de Compagnie naar Batavia tegens dij ke„ „ders 5. p:r Corang te vervoeren, buiten die van de Oosthoek, alwaar de Jngesetenen, uit hoofde van de vere afgeleegentheid en de moeielijk „heid der terug reijse in de Oostmoutson, met welkers heen en weeder reijse wel twee maanden verloopt, voor niet minder dan 8 of uiter= „lijk 7/½. dij kod=s de Coring Rijft kunnen vervoeren, bij het welke zij nog minder paositeeren dan die van Joana afgereekend tot Tagas toe, dit hoofde van de in den Oosthoek mierder voor maand gelden te doene kosten dan de zeevaerende Lieden als andersints. En dewijl tot de aanmoediging van dien vervoer door particulieren veel zal contribueeren, dat die lieden ter Hoofdplaetse worden geholpen met de spoedige ontlossinge hunner vaarthuigen, waar door zij in staat gesteld worden twee â drie reijsen te konnen doen, zoo versoeke ik uwe Hoog Edelheeden daartoe eene gunstige shik„ „king te willen beraamen en de noodige orders te stellen, hermits anders die menschen door een Lange op onthond te Batavia afge= „schrikt worden om op vragt te vaaren, waar door zij de reijse kosten niet konnen- goed omaaken. - geevende mij instusschen de Hooge Eere met volmaakte hoog agting en eerbied te blijven/ onderstond:/ door Titul . gedaan. —. 265 Samarang den 26„e Maart A:o 1702. Samarang den 26„e Maart A:o 1782. Titus /:Lagerstond:/ uwer Hoog Edelheeden aller Ootmoedigste en zeer gehoorzaeme dienaer /:was geteekent:/ J„bs Siberg /:in= „margine stond:/ Samarang den 26„e Maart Anno 1782: a Ik hebbe uw Hoogheids mariff van den 7: van de maand Laffar, met ontvangen en dies inhoud volkomentlijk verstaan: maar Broeder in het versogte uitstel tot de opkomst naar samarang kan ik niet benil„ „ligen, wijl de Hooge Regeering te Batavia, die schikking reets goed= „gekeurt, en in deese tijds omstandigheeden het noodsaekelijk geagt heeft, dat uw Hoogheid de verschuldigde Hommagie aan zijn Hoog= Edelheid den Heere gouverneur generaal van Neederlands Indie, soo spoedig als moogelijk was, in het voorjaar op Samarang kwam afte= „leggen, ten einde weeder vroegtijdig te Nadura te zijn, daar men in= „tusschen geduurende de maanden van Maart en April niets te vreesen heeft, en deese gegronden reedenen wel van de meeste belangens zijnde, soo moete ik blijve berusten in de beveelen, desweegens aan uw Hoog „heid gegeeven, om in het laast van februarij ofte het begin van Maart aanstaande ten binde voorschreeven van Madura na Samarang te vertrekken. . —. Na Hartelijke groete aan Broeder wensche ik deselve aanhoudende gezondheid en eene aangenaame en genoegelijke reijse na herwaerts. /onderstond:/ geschreeven te Samtarang den 29:' Januarij Anno 1782. /:was geteekent:/ J:s Siberg. —. Copia schriftelijk onderhoud, van wegen velmelde Heere gouverneur, aan den Panumbahan van Radura, vermeld; gedateert Samarang den 21. e Maart A„o 1702. —. Broeder Jk hebben seedert eene geruimne tijd herwaerts met een L„a B: Copia Translaat Jav: missive, geschreeven door den Heere Johannes Siberg, gouverneur en Directeur op in Langs Javas Noord oost Rust„ aan den Panumbahan Adipattij Tjacra Ningrat Regent te Madura, gebateert Samarang den 29=e Januarij A:o 1782. — Oog: L„ra A: Jug: 103.
English
267 Samarang the 26th of March A:o 1783. Samarang the 26th of March A:o 1783: having looked with pity upon the great confusion in Madura which was caused by the priest Mamoed, but having always, yet in vain, flattered myself that your Highness would finally open the eyes that the priest has managed to obscure through so many artifices, and restore everything again, I did not decide, until after the evil increased more and more from time to time, and indeed deteriorated to such an extent that Madura was threatened with imminent, inevitable ruin, to bring to the attention of His High Nobility the Lord Governor General and the Honourable Lords Councillors of the Dutch East Indies the cause of all those calamities which were about to disrupt the Company's land and its peaceful possession there, upon which their High Nobilities expressly ordered me to apprehend the priest Mamoed and send him to Batavia, just as his apprehension was immediately carried out today pursuant to their High Nobilities' order. I know for certain that this will seem very unexpected and somewhat painful to Brother, but as soon as you have read through this brief writing, I am at the same time assured that Brother will consider it not only just, but also highly necessary, as it is intended to open your eyes and make you see the dangerous abyss into which the deceitful priest, through extreme villainies, has attempted to plunge Brother. In order to give more force to this address and to bring his vices and evil qualities more clearly to light, I could cite the events of former times up to the present, with the reasons why your Highness's late father and Raden Maas Aria Namoed banished Mamoed from Madura as a harmful subject, in which the Honourable Mr. van der Burgh also had to intervene; but flattering myself that this will still be fresh in your Highness's memory, and confining myself solely to the present times and occurrences, I shall briefly set before Brother's eyes the principal deceits of Mamoed known to me, of which, for the most part, he has managed to keep your Highness ignorant by reason of your honest disposition and good faith. The first cause of all this, however, is Brother's extreme superstition and the elevation of the priest to Maka, under the surname of Demang Among Nagara, for since that time he seems principally to have aimed at your Highness's ruin, by making you completely ridiculous not only to your subjects, but even to all other nations, since on Madura, as well as on all Java, yes even up to Batavia, he bears the name of the great Panumbahan and Brother that of the lesser Panumbahan, and with your Highness's permission has managed to extend his authority so far that he and not Brother governs, and from that furthermore have flowed all those unheard-of bad deeds with which he is charged, and which among others consist of: The extremely contemptuous treatment inflicted by your Highness, on the advice of Mamoed, upon the Tommongong of Sidaijoe, by first having him stand guard several times on the paseban, and afterwards making him leave Madura unheard. The unfounded hatred and persecution by your Highness against Godirono, of which Mamoed is the moving cause. The unheard-of false pretension invented by the deceiver Mamoed to the charge of the Chinese Captain at Madura, as if he still owed 2600 Spanish dollars to the estate of the deceased Panumbahan, whereas everyone knows, and it also appears from the papers, that this Chinese has paid the debt which was demanded of him once again, but having refused to pay, was threatened with persecution by Mamoed if he did not satisfy half, in which, however, he was not allowed to succeed. His deceitful means to rob your Highness of most of his revenues, and making you poorer and poorer, now that he has the treasury in his management, will cause you to sink entirely into debts, whereas he, on the contrary, by impermissible means, amasses treasures for himself, of which the most recent incident, to the shame of ƒ for Pag: 105.
Dutch transcription
267 Samarang den 26„e Maart A:o 1783. Samarang den 26„e Maart A:o 1702: dog van medelijden gesien, op de grote verwaaringe te Madura welke door den paap: Mamoed veroorsaakt wierde, maar mij nog altoos dog te vergeefs gevleid hebbende, dat Vw hoogheid de oogen die de paap: door soo veele kunst greepen heeft weeten te verduisteren, Eindelijk openen en alles weeder herstellen soude, soo hebbe ik niet dan na dat het kwaad van tijds tot tijd meerder toenam, en wel soo „daenig verbrgerde dat Madura een onvermijdelijk bederff van na= „bij dreigde, Eerst beslooten om zijn Hoog Edelheid den heere gouverneur Generaal en de wel Edele Heeren Raaden van Neederlands Indie ter ken= „nisse te brengen, de oorsaeke van alle die onheelen welke Comp:s Land en haare vreedige besitting aldaar stonde te ontrutten, en waar op hoogst„ dezelve mij daarop uitdrukkelijk gelast hebben van den paap Ma= „moed op te ligten en na Batavia te senden, soo als zijne approhentie ingevolge wen Hoog Edelheeden ordre dan ook op heeden dadelijk geschied —. . IJk weete wis dat dit Broeden seer onverwagt en eenigsints smertlijk zal te vooren koomen, maar soo draa dezelve dit kleine schriftuur zal hebben doorgeleesen, ben ik teffens verseekert dat Broeder het niet alleen billike maar teffens ten hoogste noodsaekelijk agte zal„ alsoo het is ingerigt om aan denzelven de oogen te openen en te doen sien den gevaarlijken afgrond, waarinne den bedriegelijke paap door verre gaande fielte stukken Broeder getragt heeft te doen mee„ „derstorten. — Ik soude om meerder klem aan dit vertoog te geeven en om sijne ondeugden en kwaade hoedaenigheeden klaerder aan den dag te bren„ „gen, de gebeurtenitse van voorige tijden herwaerds kunnen aanhaa= „len met de reedenen, waaromme wijlen uw Hoogheids vader en Ra= „dien maas Aria Namoed als een schaedelijk Subject van Mader„ „ra verbannen in de Edeletbeer van der Burgh, sig daarmeede ook al heeft moeten bemoeijen, maar mij vleijende dat dit bij uw Hoogheid nog wel in verse geheugenisse zijn zal, en mij Eeniglijk tot de teegenswoordige tijden en voorvallen bepaalende, soo zal ik broeder in 't kort de Voornaamste en bij mij bekende bedriegerijen van Mamoed Voor Oogen stellen, waar van hij voor het meerengedeelte uw Hoog „heid ui't hoofde van detselvs Eerlijke denkwijse en goed vertrouwe heeft Weeten onkundig te houden. . De Eerste oorzaak van dit alles is Egter wroeders verregaande bijgelooff en de verheffing van de paap tot Maka, onder den bernaam van Demang Among Nagara want seedert die tijd scheint hij voorna= „mentlijk op uw hoogheids verderff toegelegd te hebben, van deselve niet alleen bij sijne onderdaenen maar selvs bij alle andere naties gehees be„ „spottelijk te maaken, daar hij op Madura, soo wel als op geheel Iava, Ja selvs tot Batavia den naam van den groote en Boeder die van den kleijne panumbahan draagd, en zijn gesag onder toelaeting van uw Hoogheid tot soo verre heeft weeten uitte breiden, dat hij en niet Broe- „der regeert, en dat daar uit werders is voortgevloeid alle die ongehoorde slegte bedrijven als men tot zijne Lasten heeft, en onder meerder anderen bestaan in De verre gaande veragtelijke behandeling door uw Hoogheid op aanraade van Mamoed den Tommongong van sidaijoe aangedaan met hem Eer„ „stelijk eenige maalen op de passeebaan te laaten schilderen, en daarna ongehoord van Madura te doen vertrekken. — De ongegronde haat en vervolging van uw Hoogheid teegens Godirono Waarvan Mamoed de beweegende oorsaak is. — De ongehoorde valse pastentie door den bedriger Namoed uitgevonden ten Lasten van den Capitain Chinees te Madura, eeven als off hij nog 2600. Sp=s matten aan den Boedel van den overleedenen panumbahan schul„ „dig was, daar een inder weet, en ook bij de pampieren blijkt dat die Chi „nees de schuld betaalt heeft die men hem andermaal afvorderde, dog ge= weigerd zijnde te betaalen door Mamoed met vervolging wierd be„ „dreigd, soo hij niet de helfte voldeed het welk hem al Egter niet heeft moogen gelukken. — Zijne bedriegelijke middelen om uw Hoogheid van de meeste zijner Jn= „komsten te berooven, en deselve hoe lange hoe armer maakende uu hij de kats in behiering heeft, geheelijk onder de schulden zal doen versinken, daar hij in teegendeel door ongepermitteerde middelen, sig met schatten ophoopt, waar van het Jongste voorwval tot schande van ƒ voor Aag: 105.
English
269 Samarang the 26th March Anno 1703— Samarang the 20th March Anno 1782: serves Your Highness, in the case of the Madurese Simboesarie who, having sold his vessel to Commander Morgenstern, was forced by the priest against his will and inclination to surrender 200 Spanish dollars thereof, under the pretext that Brother needed that money and was therefore very embarrassed, and when the owner demanded the money back he was driven away by the priest, because in satisfaction of that sum he did not desire and remained refusing to become a mantri. His pernicious state maxim to dismiss good and well-meaning Madurese mantries over this and that trifle or by false accusation, and on the contrary to appoint other creatures, all being bad subjects, in order along that way to make his following larger, and to be able to practice his roguery and intrigues better. His given orders that no one except him may appear before Your Highness, in order thereby to cut off from Brother all opportunities to know anything, or to hear of the roguery and oppressions that are so much in vogue on Madura, that neither right nor justice is practiced anymore, where anyone, no matter how deceitful his case may be, can make it good with gifts to Mamoed; while in the meantime the bupati and other nayakas, all well-disposed people, must look upon such things with open eyes and dare say nothing of the irregularities that are going on and of the pernicious danger to which Madura is exposed, knowing how Your Highness was so far overpowered by Mamoed that the same did, spoke, wrote, or thought nothing, and let no other orders go out, than through his favorite, the deceitful Mamoed: and to which I also wish to attribute the blameworthy conduct, that one has thought fit to conceal, both from me and the Landraad at Samarang, a certain murder committed on Madura by one of Your Highness's panakawans upon a slave girl, this matter however still having to be investigated further, and the perpetrator will have to be handed over. If only it had remained at that, but the bupati, who is a faithful and honest servant, and as such was placed on Madura by the Company, also had to be the cruel victim of Mamoed's oppression and, through his instigation, likewise of Your Highness's bitter hatred and persecution, which has not only placed him outside the administration of affairs, but also deprived him of his income, taking from him the villages of Cambilangan and Wilapoera, and handing them over to Mamoed, a most unworthy object. When Madura and the panembahans were doing well and prosperously, many Chinese had the villages in lease, but now that the mantries are not only forbidden to rent theirs to that nation, and one at the same time at the instigation of Mamoed takes the villages away from many Chinese, and has threatened others that they too will have to do without theirs after the expired time, one may state with certainty that Madura will henceforth not yield half of the products, and that Your Highness will thereby be noticeably prejudiced in his revenues, while Mamoed, being able to deal with them at will, will seek to enrich himself, which is the reason why he has planned it this way. Just as he also still comes to relate, with worse and more dangerous intentions, to some mantries and other Madurese how his mother, when he was 8 years old, had predicted to him that in time he would rule Madura, and to achieve this serves primarily the contempt that he instills in Your Highness against the Emperor, and the strange discourses that are held concerning this monarch and the Sultan, as well as the Regent of Sumanap, with respect to the present circumstances of the time, all with the aim of setting them against Madura, for as soon as this becomes known no one will offer assistance to Your Highness in a hostile attack, and it will be all the easier for the priest Mamoed with his following to make himself master of it before the enemy, although he has fewer friends on Madura than he and Brother indeed suppose, I being fully assured that all honest Madurese bitterly hate Mamoed, and likewise all subordinates who fear him not out of affection, but for the sake of Your Highness who [illegible] him. Even page 107.
Dutch transcription
269 Samarang den 26„e Maart A„o 1703— Samarang den 20„e Maart A:o 1782: van uw Hoogheid strckt, in het geval van den Madurees Sim= „boesarie welke zijn vaarthuig aan den Commandant Morgen= stern verkogt hebbende door den paap teegen wil en dank genoodsaakt wierd, om daarvan 200. Sp=e matten ter zien aftegeeven, onder voor= „gieven dat Broeder dot geld noodig had en daarom seer verleegen was, en wanneer den Eigenaar het geld weeder Eijschte door den paap verjaagd wierd, om dat hij in voldoening van die som niet begeer„ „de en Weigerig bleeff Mantrie te worden. —. zijne verderffelijke staats Maxime om goede en welmeenende Nadu„ „deese mantries, om deese en geene bagatellen dan wel door valsche beschuldiging aftesetten, en Idaar en teegens andere Creaturen alle slegte subjecten zijnde aantestellen, ten einde langs dien weg zijn aanhang grooter te maaken, en zijne schelmerijen en intrigeus beeter te kunnen oefenen. Bijne gegeevene ordres dat niemand buiten hem voor uw Hoogheid t verscheinen mag, om daar door aan Broeder alle gelegentheeden de pats aftesnhijden tot iets te weeten, of te hooren van de schilme„ „rijen en onderdrukkinge die op Madura soo seer in swang gaan, dat regt nog geregtigheid meerder word geoeffend, daar een ieder zijn zaak hoe bedriegelijk ook, niet geschenken aan Mamoed kan goedmaaken; Intussen dat den Nepattij en andere Niakas alle 's wel gesinde Lieden zulks met goede oogen moeten aansien en miets seggen duwven, van de ongereegeltheeden die 'er omgaan en van het verderf„ „felijk gevaar waar voor Madura bloot staat, weetende hoe uw Hoogheid tot soo verre door Mamoed overmeesterd was, dat deselve niets deed„ sprak, schreef of dagt en geene andere beveelen liet afgaan, dan door zijne lieveling den bedriegelijke mamoed: en waardan ik dan ook wil toeschrijven het staafwaardige gedrag, dat men soo wel voor mij als den Landraad te Samarang heeft kunnen goedvinden te verswijgen, seekere op Madura gepleegde moord door eene van uw Hoogheids panakawans aan Eene slaave meid, zullende Eg= „ter deese zaak nog nader ondersogt, en den dadiger moeten overgegeeven worden. Dblieff het onu nog maar daar bij, maar den Bepattij die een trouw en Eerlijk dienaer, en als soodaenig door de Comp:e ge Nadura geplaeks is, moest ook het wreede slagt offer zijen van Mamoeds onderdrukkinge en door zijne aankissing teffens van uw Hoogheids bittere haat en Vervolging die hem niet alleen buiten het bewind van zaaken gesteld maar ook van zijne Inkomsten beroofd heeft, met de Negorijen Cam- „bilangan en wila poera van hem afteniemen, en die aan Mamoed een aller onwaardigts voorwerp overtegeeven. —. Doen het Madura en de panumbahans wel en voordeelig gong hadde veele Chineesen de Negorijen in pagt, maar nu de mantries, niet alleen verbooden word, de hunne aan die natie te verhuuren, en men teffens door instigatie van Mamoed van veeze Chineesen de Negorijens afneemt, en andere heeft gedreigd dat zij de hunne na den verkoopene tijd meede zullen moeten missen soo mag men met seekerheid stelle, dat Madura voortaan de helfte der producten niet oplieveren, en dat uw Hoogheid daar door merkelijk in zijne Inkomsten zal worden benadeeld, terwijl Mamoed, daarmeede na willekeur kunnende omspringen sig zal tragten te verrijken, reedenen waaromme hij dit, soo heeft in 't gedagd. — Gelijk hij meede dag nog met slimmer en gevaarlijker Oogmerken aan deele mantries en andere madureesen komt te verhaalen hoe sijn moe„ „der Wanneer hij 8. Jaaren oud was, hem hadde voorspeld van in der tijd Madura te regeeren, en om dit te bereijken diend voornamentlijk de veragting die hij uw Hoogheid teegens den keijser in boesemd, en de Wonderlijke discoursen, die er over deese vorst en den sulthan mits„ „gaders den Regent: van Sumanap gehouden worden ten opsigte van de teegenswoordige tijds omstandigheeden, alles met oogmerk om deselve teegens Madura optesetten, want soo dra dit bekend word zal niemand uw Hoogheid bij eene vijandelijke aanval adsistentie bieden en het de paap Mamoed met sijn Aanhang te gemak= „kelijker vallen, om sig daar van voor den vijand meester te maaken, of schoon hij minder vrienden op Madura heeft dan hij en Broeder wel vermeend zijnde ik ten vollen verseekert, dat alle braeve Madio= „deesen Mamoed bitter haaten, en soo ook alle mindere die hem niet uit geneegentheid Vreese, maar om de wille van uw Hoogheid die hem is. Selvs pa„:o 107.
English
271 Samarang the 20th of March Anno 1782. Samarang the 26th of March Anno 1782: even entirely allows himself to be led by desire through that deceiver. Were it not that Mamoed had until now entirely blinded Your Highness through far-reaching artifices, it would easily have occurred to him to notice all the foregoing, as well as how vain, false, and dangerous the numerous deceitful dreams of Mamoed are, and namely among others that angels walked on foot near Sambilangang, who brought the news that Madura would overflow all kingdoms, and that within three months weighty changes would occur on Madura, something which he certainly wished for in order to set his foot upon the neck of Your Highness, his benefactor, and along that path achieve his aim, just as this might perhaps also have succeeded for him if, contrary to expectation, the English were to attack Madura and he, handing that land over into their hands, retained the governance thereof, for knowing that the Company knows all his rogue tricks and deceits, and thus having nothing good to expect from it, this is for him the only way to his safety and elevation, but wherein he is now by God's goodness as well disappointed as in unsettling Your Highness through his further dangerous manner of dreaming, of which I could still name these, but passing this by, I will still say here that he, Mamoed, through these his blessed dreams, has sought to make Your Highness guilty of perjury against the Company, regardless of the sworn contracts, by opposing the arrival in Samarang, where he, having to accompany Your Highness, was afraid to appear because of his gnawing conscience and a premonition of his punishment, and would also not have appeared without the contrary assurance given by My Brother; this alone ought to have convinced Your Highness of Mamoed's evil conduct, knowing full well that the Company upholds law and justice and condemns no innocent person, but the far-reaching indulgence has in this matter entirely blinded My Brother as well from noticing the deceit of Mamoed when he pretended that the Soesochoenang of Gerie and Ampel had appeared to him in a dream, to prove that sacrifices had to be made, as indeed took place, and for which 140 Spanish reals were provided by Your Highness, but which, along with other sacrificial gifts, were for the most part pocketed by Mamoed. I would long since have maintained correspondence with Your Highness by letters about all that, but since I knew that the same was bound most strongly to Mamoed, that godless deceiver, and that even the admonition of Your Highness's mother, the Ratoo, could have no influence, I thought such to be needless and better to eradicate the evil to the very root through the apprehension of the priest, and thereafter to open Your Highness's eyes through a full account of Mamoed's deceits, and bring you back to yourself, which trouble I would in truth not take were it not that I was moved with pity and assured of Your Highness's upright and good heart, and that the priest, abusing My Brother's good trust, indulgence, and superstition, is the cause of all that; it is also with that same view that the Right Honourable Governor-General and the Honourable Councillors of the Dutch Indies regard Your Highness's offences, and why they, but principally for the sake of Your Highness's ancestors and the House of Madura, will for this once not display their rightful displeasure and are willing to forgive My Brother his otherwise punishable conduct, yet in the confidence that My Brother, departing henceforth from this erroneous path, will improve his foolish and irregular conduct and govern Madura in peace and also to the welfare of the Company and its subjects, to which end I then also advise and earnestly recommend Your Highness, in order to prevent the unpleasant consequences which you would otherwise have to fear, henceforth to place greater trust in the worthy Adipati Mangoenagara and to consult with him and other worthy and well-disposed chiefs concerning the interest and welfare of Madura, while on the other hand keeping away all priests and ecclesiastical persons from 3 pages 109.
Dutch transcription
271 Samarang den 20„e Maart Ao 1782. Samarang den 26„e Maart Ao 1782: selvs geheel en al door die bedriger begeeren laet. — was het niet dat Mamoed uw Hoogheid door verre gaande kunstenarijen tot heeden toe geheel en al verblind had, ligtelijk soude het hem geval„ „len weesen om soo wel al het voorenstaande te bemerken als hoe idel, valsch en gevaarlijk de meenigvuldige bedriegelijke droomen van Mamoed zijn, en wel onder meer andere die dat 'er Engelen op her bij Sambilangang te voed gewandeld hebbe, die tijding bragte dat Madura, alle koon ingrijke soude overstroomen, en dat'er op Madura binnen drie maanden gewigtige verandering soude Voorvallen, iets waar na hij seekerlijk wenschte om uw Hoogheid zijne weldoender den voet op den nek te setten, en langs dien weg zijn Oogmerk te bereijken, soo als hem dit mitschien ook wel zulken soude Wanneer teegens verwagting de Engeloche op Madura aanvie= „len en hij dat Land hun in handen geevende daar over de bestiering behield, want weetende dat de Compagnie alle zijne schelmerijen en bedriegen kend, en dus daarvan geen goeds te wagten heeft, is dit voor hem de eenigste weg tot zijne veiligheid en verheffing, dog waarinne hij thans door gods goedheid soo wel is te leur gesteld als om uw Hoogheid door zijne verdere gevaarlijke wijse van Rroomen te ontrusten, waar van ik nog deese soude kunnen opnoemen, maar dit voor bij gaande, zal ik hier nog seggen, dat hij Ma= „moed door deese zijne zaloche droomen getragt heeft om uw Hoog „heid schuldig te maaken aan meijn- Eedigheid teegens de Compagne„ hun ongeagte de beswoorene Contracten sig teegens de opkomst na samarang te versetten, alwaar hij uw Hoogheid moetende vervellen, van weegens zijn knaegend geweeten en een voorgevoel zijner straffe bevreest was te verscheinen, en ook niet verscheenen soude zijn zonder voroeders teegenstelde gedaene verseekering, dit alleenig hadde uw oog= „heid van Mamoeds kwaad gedrag moeten overtuigen als del Weetende dat de Compagnie wegt en geregtigheid handhaaft en geene onschuldige veroordeeld, dog de verre gaande toegeventheid heeft wroe„ „der in deesen soo wel geheel verblind als om te bemerken het bedrog van Mamoed toen hij voorgaff, dat den soesochoenang van Gerie en Ampel hem in den droom verscheenen waaren, ten bewijsen dat 'er offerhanden moeste worden gedaan, soo als die dan ook ge- „schied, en waar toe, 140: Sp„s matten door uw Hoogheid verstrekt zijn, dog die door Mamoed soo wel als andere offergiften meeren gedeel„ „te in zijn zak gestooken zijn. —. Ik soude voorlange uw Hoogheid reets bij brieven over dat alles onder„ houden hebben, dog daar ik wist dat denselven op het allersterkste aan Mamoed dien heijlloose bedrieger verbonden was, en dat selve de vermaaning van uw Hoogheids Moeder de Ratoo geen invloed hebbe mogte, soo dagte ik sulks noodeloos en beeter te zijn, om door apprahensie van den paap, het kwaad tot den wortel toe out te= Vroeijen, en uw Hodigheid daarna door een volleedig verhaal van Mamoeds bedriegerijen, de vogen te oopenen, en weeder dot sig selvs te brengen, en, swelke moeiste ik in waarheid niet neemen soude waare het niet, dat ik met meedelijden aangedaan en verseekert was van uw Hoogheids opregt in goedhart, en dat de paap misbruik mae„ „kende van Broeders goed vertrouwe, toegeeventheid en bij gelooff van dat alles de oorsaak is; het is ook met dat selvde oog dat den Heere Gouverneur generaal en de Heeren Raaden van Neederlands Jndie uw Hoogheids omisdrijven beschouwen en waaromme dezelve dog woor„ „namentlijk om de wille van uw Hoogheids Voorvaederen en het huijs van Madura voor ditmaal hun regtenaatig ongenoegen niet betoo= „nen en Broeder vergeeven wille zijn andersints strafwaardig ge„ „drag, Egter in dat vertrouwen dat Broeder Voortaan van deese dwaal= „weg afdiende zijn dwaas en irregulier gedrag verbeteren en Madura in Rust en meede tot: wel zijn van de Compagnie en haare onderdae„ „nen bestieren zal ten welken Eijnde ik uw Hoogheid dan ook aan „raade en Ernstig recommandeeren wil, tot voorkoming der onaan= „genaame gevolgen, die deselve andersints te dugten heeft, om voor „taan op den braave depattij Mangoenagara meerder Vertrouwen te stellen en met hem en andere braave en welgesinde Hoofden te Raadpleegen over het belang en welsijn van Madura, mits„ gaders daar tegens alle priesters en geestelijke persoonen te weeren van 3 pag„s 109. —
English
242 273 Samarang the 26th of March Ao 1782. Samarang the 26th of March ao 1782. from all administration and management of State affairs, and to use these people for no other ends than those for which they were ordained by God, namely for intercession and temple service, in which case Madura will fare well and Brother will spend the days of his life in happiness, prosperity, and contentment, and may expect the crown of life both in temporal matters and in the hereafter. Below stood: written from Samarang the 21st of March A:o 1782. Was signed: J: Siberg. Copy Translated Letter, written by the Honorable Johannes Siberg, Governor and Director on and along Java's North-East Coast, to the Susuhunan Pakubuwana etc. at Surakarta, dated Samarang the 24th of February Anno 1782. The letter which your Highness wrote last month to his High Excellency, the Honorable Governor-General, and the Right Honorable Gentlemen Councilors of the Dutch Indies, having duly arrived in Batavia, I take the honor to inform your Majesty of this hereby, and also that the said High Excellencies take pleasure in, and very gladly consent to, the intended marriage of your Highness's son the Pangeran Adipati Anom to the daughter of the Regent of Pamekasan. I have been very expressly charged to this effect by the said Honorable Governor-General and the Councilors of the Indies, as they presume that it will not be displeasing to your Highness to receive prompt notice of this consent from their High Excellencies, while your Highness's letter itself and that of our beloved son will shortly be answered by their High Excellencies. Their High Excellencies also being pleased to grant their consent to the demotion of the Grand Vizier Sasradiningrat requested by your Highness, and the appointment in his place of the Tumenggung Mangku Yuda, I hereby give your Highness notice of this as well; but as it appears that the said High Excellencies are somewhat distressed over the fateful exile to which this minister, who has always been found faithful to the Company, has been condemned by your Highness, and would gladly have seen that your Majesty, in accordance with the promise made to me at Court, had protected him from all oppression after his dismissal and provided him with a proper maintenance on Java; may I then most amicably request your Highness, my esteemed Brother, that the fate of Sasra be made a little bearable. His stay on Java I cannot myself entirely approve on account of the accusations, for the well-being of your Highness and your highly revered princely family; but if your Majesty would be pleased to consent that Sasradiningrat be kept in Batavia for good, there to lead a quiet life with his family on that which your Highness graciously grants him annually as a maintenance, instead of being entirely removed from his fatherland with his whole family and sent elsewhere into exile, your Highness would do their High Excellencies and myself a great favor and service. I therefore very urgently request this of your Highness, and that Brother may be pleased to take some merciful favor on Sasradiningrat; while I hereby assure your Highness that there will be nothing more to fear from Sasra when he is in Batavia under the eye of the Honorable Governor-General, who will constantly keep a watchful eye on his conduct and guard against all correspondence. Praying for Heaven's precious blessing upon the person of your Highness, his praiseworthy reign, and the princely family, I, together with my wife and two little sons, greet Brother and the Ratu Kencana, together with our beloved son Pangeran Adipati Anom and Brother's further esteemed family, in the most friendly manner. Below stood: written at Samarang the 24th of February Anno 1782. Was signed: J. Siberg zijn vrte L. C. C pag:s 1:
Dutch transcription
242 273 Samarang den 26„e Maart Ao 1782. Samarang den 26„en Maart ao 178:— van alle bewind en besteering in Lands zaaken en hun Lieden tot geen andere Eijndens te gebruiken dan waar toe zij van god. geordineert zijn„ namentlijk tot voorbidding en den Tempel dienst, als wanneer het Madura zal welgaan en Broeder zijne Leevensdagen in geluk woor„ „spoed en vergenoeging door brengen; en soo wel in het tijdelijke als hier na„ maals den bekroond binde verwagten mag. —. /:onderstond:/ gescree„ van de Samarang den 21=e maart A:o 1782. /:was geteket/ J: sberg: Copia Translaat Missive, geschreeven door den Heer Johannes Siberg, gouverneur en Di„ „recteur op en Langs Javas Noord- oost kust, aan den soesoehoenang Pacoeboeana &„a to soura Carta, gedateert Samarang den 24„e februarij Anno 1782:—. de brieff die uw Hoogheid de Lueste maas aan zijn Hoog Edelhed, den biere gouverneur Generaal en de Wel Edele Heeren Raaden van Nee= „derlands Indie: geschreeven heeft, op Batavia wil aangebragt zijnde, soo geeve ik mij de Eere zulks uwe Majesteit bij deese te kennen te geeven, en ook dat gemelde Hun Hoog Edelheedens siet genoegen neemen, en seer gaarne bewilligen in het voorgenoomene Huwelijk van uw Hoogheids zoon den pangerang Adipattij Anom met de dogter van den pamacassangs Regent, zijnde ik door den gemelde Heer gouverneur generaal en de Raaden van Indien wel Expresselijk hier toe gelast, alsoo hoogst dezelve veronderstelle dat het duo Hoogheid niet onaangenaam zijn zal, van deese Hun Hoog Edelheeden toestemming spoedig narigt te Erlangen, terwijl uw Hoogheids brief selve en die van onse geliefde: zoon Eerlang door Hun Hoog Edelh: zal beantwoord worden. In de door uw Hoogheid versogte dimotie van den Rijksbestierder Casra diningrat, en de aanstelling in zijne plaats van den Tommongong Man„ „coe Judo hun Hoog Edelheeden almeede hunne toestemming gelievende te geeven, soo geeve ik uw Hoogheid daarvan ook bij deese kennitse; maar also het scheint dat gemelde Hun Hoog Edelheeden keniger maeten zijn aangedaan over de nootlottigs ballingschap waartoe deese voor de Compagnie steeds getrouw bevondene minister, door uw Hoogheid is verweesen geworden en gaarne hadde gesien, dat uw Mujesteit volgens aan mij ten Hoven gedaane besegging denzelven na zijne af„ „setting voor alle onderdrukkinge beschermt, en van een ordentelijk onderhoud op Iava voorsaen had; mag ik uw Hoogheid mijne waarde Broeder dan wel op 't vriendelijkste versoeken dat het Lot van Savra een weijnig dragelijk gemaakt worde, zijn verblijff op Iava kan ik selvs uit hoofde der beschuldiging voor het welweesen van uw Hoogheid en hoog GeEerde vorstelijke familie niet ten vollen goedkeu= „ren, maar als uw Majesteit geliefde te bewilligen dat Sasra din ingrat voor altoos op Batavia wierd aangehouden om aldaar met de zijne een stil Leeven te Leiden van dat geene uw Hoogheid hem uit gratie Jaarlijks tot een onderhoud toevoegd, in steede van met zijn gansch gesin geheel en al van zijn vaderland verwijderd en na Elders in ballingschap gezonden te worden, soo soude uw Hoog= „heid aan hun Hoog Edelheeden en aan mij vel vermaak en dienst doen; Ik verzoeke dierhalven uw Hoogheid daarom seer Jnstantij en dat Broeder sig beniger maaten in gunste over Casra dinin- „grat gelieve te ontfermen; terwijl ik uw Hoogheid bij deese verseekere van niets meerder voor Casra te vreesen te zullen zijn wanneer hij op Batavia onder het oog van den Heer Gors- „verneur generaal es, die steeds op zijne gedrag een Waakend oog hou„ „den en teegens alle Correspondentie waaken zal. - Onder afbidding van 's Heemels dierbaaren zeegen over de persoon van duw Hoogheid, desselvs Loffelijke Regiering en Vorstelijke familie, soo groete ik neevens mijn 1buisvrouw en twee zoontjes, Broeder en de Ratoo kentjono neevens onse gelievde zoon pangerang adipattij Anum es Broeders verder geagte familie op 't aller vriendelijkste. — /:Onderstond:/ geschreeven te Samarang den 24„e februarij Anno 1702: = /:was geteekent: I=s Siberg zijn vrte L„ C. C pag:s 1:
English
275 Samarang the 26th of March Anno 1782: Samarang the 26th of March Anno 1702. I present to your Majesty, alongside this, two letters received this morning from His High Excellency the Lord Governor-General and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, of which one is for your Highness yourself, and one for our beloved son the Pangeran Adipati, and as I hope that the contents thereof may be agreeable to your Majesty, I therefore on this occasion once again renew the request for the dismissed Sasra Diningrat made in my last writing, and pray your Highness that the fate of the unfortunate man may be made bearable by the assigned residence in Batavia. Further, I inform your Highness that His High Excellency the Lord Governor-General and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies have sent to me an act or certificate for the appointment of the Tumenggung Mangkuyudo to Prime Minister under the name of Adipati Sindu Redjo, in order to hand it over to him here at Samarang after he shall first, according to custom, have taken the oath of loyalty and obedience to the Company and to your Highness into my hands, wherefore I request your Majesty to appoint a suitable and convenient time for the arrival here of this appointed Prime Minister Sindu Ridja, whom I heartily hope and wish may hold his office to the lasting pleasure of your Highness and to the well-being of Java. Alongside wife and children, I greet your Highness my most esteemed Brother, as well as the Ratu Kentjono, our son Pangeran Adipati Anom, and Brother's further respected family, most cordially, wishing all prosperity and blessing for a length of days. /:below was written:/ written at Samarang the 26th of February Anno 1782. /:was signed:/ J. Siberg. Brother's two letters sent to me I have well received, and fully understood their contents; to wit, that my letter which I wrote the last time to my grandfather His High Excellency the Lord Governor-General and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies having been well received at Batavia, Brother therefore had the honor to make this known to me; and also that the said Their High Excellencies took pleasure in and gladly consented to the intended marriage of my son the Pangeran Copy Translation Javanese letter, written Letter I: by the Susuhunan Pakubuwana etc. at Surakarta, to the aforementioned Lord Governor, received at Samarang the 8th of March Anno 1782. His Highness has consented to your Honorable Stern Respectability's instance regarding Sasra's residence in Batavia; on that occasion I did not fail to speak up on behalf of Sasra; his Majesty will keep Sasra here until a ship arrives from Batavia to be able to go with it; I have obtained from the Prince that Sasra's son, who is married to a daughter of the Emperor and is First Regent of Kediri, remains in his own post and is not separated from his wife, so that Sasra's retinue going to Batavia will be very small; the Prince said he did not know he had more children than one more daughter, and how many concubines he had he did not know; I also obtained the Prince's promise for an annual allowance for Sasra at Batavia of 500 Spanish mats. Extract from the letter written by the Senior Merchant and First Resident at Surakarta Fredrik Christoffel van Strahlendorff; to the Lord Governor and Director, dated Surakarta the 2nd of March Anno 1782. Further Copy Translation of letter written by the said Lord Governor to the aforementioned Susuhunan, dated Samarang the 26th of February Anno 1782. Adipati: 2 page 13. 277 Samarang the 26th of March Anno 1782. Adipati Anom with the daughter of the Pamekasan Regent, whereunto Brother was expressly ordered by Their High Excellencies, as They assumed that it would not be disagreeable to me to obtain speedy news of this Their High Excellencies' consent; while my letter and that of my son the Pangeran Adipati Anom would soon be answered by Their High Excellencies, and that the said Their High Excellencies also agreed to the request made by me. As well as that Brother sent me two letters received that morning from my grandfather the Lord Governor-General and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, of which one was for myself and one for my beloved son the Pangeran Adipati Anom, /:which I alongside my son the Pangeran Adipati Anom have also well received, and testify to Brother many thanks for this:/ and that, as Brother hoped that their contents would be agreeable to me, Brother on that occasion once again renewed the request made by Brother, regarding which /:everything concerning Sasra Diningrat contained in Brother's letters:/ I fully approve of Brother's desire, about which I have also spoken with the Chief van Strahlendorff. The letters in reply from me and my son the Pangeran Adipati Anom to my grandfather the Lord Governor-General and the Right Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, I trust that Brother will have conveyed to Batavia. For the rest, Brother, alongside Madam Brother's consort and Brother's two children, is greeted most amiably by me, alongside the Ratu Kentjono, the Pangeran Adipati Anom and all my further children. /:below was written:/ written on Wednesday the 21st of the light of Mulud in the year Je 1708. /:lower was written:/ translated by me /:was signed:/ J. J. Rothenbuhler. Agrees. 279 No. 17 28 page 19. The Lord Governor and Director of Java's Northeast Coast; To: Their High Excellencies Separate Letters Batavia. Copy, from At No. 13
Dutch transcription
275 Samarang den 26„e Maart A„o 1782: Samarang den 26„e Maart A:o 1702. Ik presenteere uw Majesteit neevens deese twee brieven, heeden morgen van zijn Hoog Edelheid den Heere gouverneur generaal en de wel Edele Heeren: Raaden van Neederlands Iudie, ontfangen, waar van eene voor uw Hoogheid zelvs, en eene voor onse gelievde zoon den pange= „rang Adipattij, en daar ik hoope dat den inhoud van dien, uw Majesteit aangenaam weesen mag, zoo vernieuwe ik bij deesen geleegentheid nog= maals, het verzoek voor den gedimoveerden Sasra diningrat, bij mijne laeste schrijven gedaan, en bidde uw Hoogheid, dat het lot van den ongelukkigen, door het aangeweesen verblijff te Batavia, drage= „lijk gemaakt mag worden. —. Wijders geve ik uw Hoogheid nog kennisse, dat zijn Hoog Edelheid den Heere gouverneur generaal, en de Wel Edele Heeren Raaden van Neederlands Indie, aan mij toegesonden hebben een acte of bewijs„ Voor de aanstelling van den Tommongong Mancoejudo, tot Rijks= „bestierder, onder de naam van Adipattij sendoe Redjo, ten einde hem die alhier op Samarang in handen te stellen, na dat hij alvoo= „kens, na den gebruike, in mijne handen, den Eed van trouwe en ge= „hoorzaamheid, aan de Compagnie en aan uw Hoogheid, zal hebben afgelegd, weshalven ik uw Majesteit versoeke, om een bekwaame en geliegene tijd, te bepaalen, tot de herwaerds komste van deesen aan„ „gestelde Rijksbestierder sindo Ridja, wien ik hartelijk hoope en wensche, dat zijn Ampt, tot een bestendig genoegen van uw Hoogheid„ en tot wel weesen van Iara, bekleeden mag. —. Neevens Huisvrouw en Kinderen, groete ik uw Hoogheid mijne zeer geEerde Broeder, mitsgaders de Ratoe kentjono, onse zoon pangerang. Adipattij Anom, en broeders verdere gragte familie, d' op het allerhartelijkste, ondertoewensching, van alle voorspoed en zeegen, tot in een Lengte van dagen. /:onderstond:/ gesz: te Samarang den 26=e Februarij A„o 1782. /:was geteekent:/ J„s Siberg. —. Broeders aan mij gesondene twe brieven, hebbe ik wel ontvangen, en dies Inhoud volkoomentlijk verstaan; als dat, mijn krieff, die ik„ de Laetste maal aan mijn groot vader zijn Hoog Edelheid den 1 beere gouverneur generaal en de Wel Edele Heeren Raaden van Neederlands India geschreeven heb, te Batavia wel ontvangen zijnde, vroeder dierhalven de Eere had, mij sulx bekend te maaken; en ook dat gemelde Hun Hoog Edelheeden dees genoegen naamen en gaarne bewilligden in 't voorgenoomene Huwelijk van mijn zoon den pangerang Copia Translaat Javaansch mitsive, geschreeven L„a I: door den soesoehoenang Pacoeboeana &„ te souraCarta, aan meer gen: Heere gouver„ „neur, ontvangen te Samarang den 8„e Maart A„o 1782. — Sijn Hoogheid heeft op uw Ed: gestr: Agtb: instantie voor Sasra overblijff tot Batavia genoegen genoomen, bij die geleegentheid heb niet gemankeert ten besten voor Casva te spreeken sijn Majesteit sal sasra nog zoo lang hier houden tot dat er een schip van 15 lb: „tavia komt daar meede te konnen gaan, heb op den vorst ver= „kreegen Casras soon die getrouwt is met een dogter van den keijser en Eerste regent van Cadirie in zelvs bediening te blijven niet van zijn vrouw te scheiden, zoo dat savra's gevolg zeer klein zal weesen dat naar Batavia gaat; de vorst zeide niet weetende meer kinderen te hebben den nog een dogter hoe veel bij vrouwen had niet wust meede heb van den vorts toesegging bekoomen tot een Jaarlijks be„ „staan voor Casra tot Batavia 500. sp:s matten soude geevien. —. Extract uit de missive geschreeven, door den L„o E: C Opperkoopman en Eerste Resident te souroCarta Fredrik Christoffes van Stralendorff; aan den Heer Gouverneur en directeur, gedateert sou= „racarta den 2„e Maart Anno 1782. — Nader Copia Translaat missive geschreeven door wel Melde Heer gouverneur, aan den soesoe„ hoinang voormeld, gedateert samarang den 26„e februarij A„o 1782. —. adipattij: 2 pag.o. 13. 277 Samarang den 26„e Maart A:o 1782. Adipattij Anom, met de dogter van den pama Cassange Regent, waar too Broeder door hun Hoog Edelheeden Expresselijk gelast was, alsoo Hoogst dezelve veronderstelden, dat het mij niet onaangenaam zou„ „de weesen van deese Htun Hoog Edelheeden toestemming, spoedig narigt te Erlangen; Terwijl mijn brieff en die van mijn zoon den pangerang Adipattij anom, door Hun Hoog Edelheeden eerlang zoude beantwoord worden. mitsgaders dat welmelde Hun Hoog Edelheeden meede toe- „stemden in het door omij gedaene verzoek. —. Als meede dat Broeder mij twee brieven, dien morgen van mijn grootvader den Heere gouverneur generaal en de wel Edele Heeren Raaden van Neederlands India ontvangen, toesond, waarvan Eene voor mij selvs en Eene voor mijn gelievde zoon den pangerang Adipattij Arom was, /:welke ik neevens mijn zoon den pangerang Adipattij Anom ook wel ont= „fangen hebben, en betuigen Broeder daarvoor bij deesen veelmaals dank:/ en dat, daar Broeder Hoopte dat dies inhoud mij zoude aangenaam weesen, Broeder bij die geleegentheid nogmaals het, door woorder ge- „daane versoek vernieuwde, waar omtrent ik /: alles wat aangaande sasra diningrat in broeders brieven vervat is :/ Broeders begeerte ten vollen goedkeure, waar over ik ook met het opperhoofd van stralenberff De antwoord brieven van mij en mijn zoon den pangerang adipattij Anom„ aan mijn grootvader, den Heere gouverneur generaal in de Wel Edele Heeren Raaden van Neederlands India; vertrouwe ik dat Broeder na Batavia zal doen. overbrengen. - Voor 't overige word Broeder, neevens Mevrouw vroeders gemalinne en broeders twee kinderen, door mij, neevens de Ratoe kentjono, den pangerang Adipottij Anom en alle mijne verdere kinderen, op 't aller vriendelijkste gegroet. /:onderstond:/ geschreeven op woensdag den 21=e van het Ligt Moeloet in het Jaar Ro 1708. /:lagerstond:/ getranslateert door mij /: was geteekent:/ J„k J:b Rothenbuhter. —. gesprooken hebbe. — Marheij Sei Afcordeert. - 279 Noo. 17 28 t pag„o 19. Den Heere Gouverneur en Directeur van Java's Noord- Oost Cust; Aan: Hunne Hoog Edelheeden Aparte Brieven Batavia. - Copia, vanr Te No. 13
English
Samarang the 30th of April Anno 1772. Batavia. To his High Nobility. The High Noble, Right Honourable, Great, Venerable Lord, Mr Willem Arnold Alting Governor General and the Honourable Right Venerable Lords Councillors of the Netherlands Indies; etc. etc. etc. High Noble, Right Honourable, Great Venerable Lord and Honourable Right Venerable Lords! The Madurese Jaap Mamoed, mentioned in my recent submission of the 26th of the past month of March, I am sending under escort of this letter, with the ship Botland, well-secured to the capital, and I request your High Nobilities that this very dangerous miscreant may be taken off the ship immediately upon its arrival at the Batavia Roadstead in a secure manner and further be and remain secured in such a way that he can find no opportunity to escape in one way or another, for which he will otherwise certainly spare neither deliberation nor scheme. During the presence of the Panumbahan of Madura, who returned home on the 11th of April, and indeed since I
Dutch transcription
Sagt: 1. 283. arang den 30=e April Ao 172. 2114. Aan zijn Hoog Edelheijd. nog Edel, gestrenge, groot, Achtbaeren Heere, Willem Arnold Atting Gouverneur Generaal en de Wel Edele gestrenge Heeren Raaden, van Neb„ „derlandsch Indie; enz: enz: enz: Edel, Gestrenge, Groot Actbaren Mien„ en Edele Gestrenge Heeren! reesche Iaap Mamoed, vermeld bij mijn Jongst submis„ be der gepasseerde maand Maart, laat ik onder geleide 't schip Botland, in goede verseekering naar de Hoofd„ aaren, en versoek ik uwe Hoog Edelheeden, dat dien seer nleeder aanstonds, bij arrive van het schip ter Bata„ de op een sicuure wijse van woord mag gehaald en nig gedecureerd worden: en blijven, dat hij geen gelee„ en kan, om het op de een of andere wijse te ont„ toe hij anders zeekerlijk, geen overlig nog prac„ Zal. —. aanwesen van den Panumbahan van Madura„ April te Huurwaerds gekeerd is, en wel sudert dat ik Sag: 1 283. arang den 30=en April A„o 170. 114. Aan zijn Hoog Edelheijd. hog Edel, gestrenge groot, Achtbaeren Heere, Willem Arnold Atting Gouverneur Generaal in de wels Edela gestrenge Heeren Raaden, van Nee= „derlandsch Indie; enz: enz: enz: Edel, Gestrenge, Groot Actbaren Meir„ en Edele Gestrenge Heeren! „eesche Iaap Mamoed, vermeld bij mijn Jongete submis„ 6=e der gepasseerde maand Maart, laat ik onder geleide 't schip Botland, in goede verseekering naar de Hoofd= aaren, en versoek ik uwe Hoog Edelheeden, dat dien seer verleeder aanstonds, bij arrive van het schip ter Bata„ de op een secuure wijse van woord mag gehaald en nig gesecureerd worden: en blijven, dat hij geen gelee„ en kan, om het op de een of andere wijse te ont„ toe hij anders zeekerlijk, geen overlig nog prac„ Zal. —. aanweesen van den Panumbahan van Madura„ April te Huurwaerds gekeerd is, en wel seert dat 283. Samarang den 30=en April Ao 172. Batavia. Aan zijn Hoog Edelheijd. Den Hoog Edel, gestrenge groot, Achtbaeren Heere, M:r Willem Arnold Atting Gouverneur Generaal in de wel Edele gestrenge Heeren Raaden, van Nel„ „derlandsch Indie; enz: enz: enz: Hoog Edel, Gestrenge, Groot Actbaren Meir„ en Wel Edele Gestrenge Heeren! Den Maduresche Saap Mamoed, vermld bij mijn Jongete submis„ „se van den 26=e der gepasseerde maand Maart, laat ik onder geleide deeses, met het schip Botland, in goede verseekering naar de Hoofd= „plaats overvaaren, en versoek ik uwe Hoog Edelheeden, dat dien sier gevaarlijken verleeden aanstonds, bij arrive van het schip ter Bata„ „drasche Rheede op een sicuure wijse van wooord mag gehaald en wijders zoodaenig gesecureerd worden en blijven, dat hij geen gelee„ „gendheid vinden kan, om het op de een of andere wijse te ont„ „koomen, waartoe hij anders zeekerlijk, geen overlig nog prac„ „rijk spaaren zal. —. Geduurende het aanweesen, van den Panumbahan van Madura„ Ddien ogp den 11:e April te Hourwaerds gekeerd is, en wels seert dat ik Sag: 1
English
285 Samarang the 30th of April Anno 1782. Samarang the 30th of April Anno 1783. I had the aforementioned Mamoed taken into custody here, and received letters from the Surabaja administrator van der Niepoort dated 23 and 26 March, of which I offer Your High Mightinesses the extracts under letters A and B, as well as those of several letters exchanged between the said administrator and the Bangkalan commander Morgenstern under letters C, D, E, F and G; containing the apprehension of two more priests who had been hiding on Madura, but were discovered there by the brave bupati Mangoen Nagara, named Krantie and Dabbar, both followers and favourites of Mamoed, and already introduced as such by him to the Panembahan. The first-mentioned Krantie, upon further examination by the administrator van der Niepoort, was found to be a certain Permowidjojo, who in the year 1774 was arrested on the accusation of having wanted to join a party of kramans or ill-disposed persons, as appears from a separate letter to Your High Mightinesses dated 17 October of that year, and having subsequently, on the authorization of Your High Mightinesses, been relegated to Banda, managed to absent himself from the ship Renswoude on 6 January 1775, when that ship lay loading at Grissee, and to remain hidden on Madura during all that time, where he, alongside his comrade Dabbar, would soon have filled the place of Mamoed with the Panembahan, who is nevertheless inclined to lend an ear to such fanatics, and might have obtained even more power with him through the following which they managed to make for themselves on Madura through deceptions and seductions, as Your High Mightinesses will please observe from the aforementioned attachments. I have approved the conduct of the Honourable van der Niepoort concerning both said subjects, and instructed him to send the same to Batavia under secure custody on the ship de Willem Fredrik at the disposal of Your High Mightinesses, and I request that upon arrival there they may likewise, as dangerous and harmful elements, be banished forever from Java and Madura. And I make this request in like manner concerning a certain no less harmful fanatic and disturber of the peace, calling himself Pangerang Ambo Bodo, who is also currently being transported in custody on the ship Botlland, who in the month of September of the past year, or since he was informed of the war between the English and the Dutch, knew how to play his role in such a way that, as a subject of the Sultan residing in the village of Pangritan in the Warong district, he won over many of the Rembang and Joana Javanese to his interests with predictions and the granting of jimmats, and had already formed a following of ill-disposed persons, as Your High Mightinesses will see in substance from the submitted reports, both from the Rembang resident Willem Adriaan Palm and from Ambo Bodo himself, as well as from those of the brave and well-disposed lurah of the Rembang mandors, Demang Warso, and various others besides, under letters H, I, K, L, M, and N respectively, from which it also appears that that confused Pangerang Bodo page 3.
Dutch transcription
285 Samarang den 30„en April A:o 1782. Samarang den 30„e April A„o 1703. — ik den opgemelden Mamoed, hier in apprekensien had laaten nemen, ont„ „dang ik schrijven van den sourabaijas gesaghebber van der Neepoort in dato 23 en 26. Maart, Waarvan ik uwe Hoog Edelheeden; de Extrac„ „ten zoo wel onder L„a A: en B:, als die van eenige tusphen gemelden gesaghebber en den Bancallangs Commandant Morgenstern gewis„ „selde brieven, onder L=a C: D: E: P„n T: aanbiede; behelsende de approe„ „hinsie van nog twee de Madura zij schuis gehouden hebbende„ dog door den braeven bepattij aldaar Mangoen Nagara, ontdekte spaapen, in naame Knantie en Dabbar, beide aanhangers en gunste„ „lingen van Mamoed, en ook bereeds. door deesen als zoodanig bij den Panumbahan geintroduceert : eerst gemelde krantie is bij nader on„ „versoek van den gesaghebber van der Niepoort, bevonden, zeekere Permowidjoijo to zijn, die is den Jaare 1774. over beschuldiging van zig bij een Parthij Camans of kwaad gesinden te hebben willen. vervoegen, gearresteerd is, blijkens aparte brieff, aan uwe Hoog Edel„ „heeden de dato 17„e October van dat Jaar, en vervolgens op de qua„ „lificatie uwer Hoog Edelheeden, mat Banda gerelegeerd geworden zijnde, zig van het schip Renswoude op den 6=' Januarij 175. toen dat schip te Grissee in Laeding lag, heeft weeten te absenteeren, en zig geduurende al dien tijd op Madura schuil te houden, alwaar hij wel haart neevens zijn makker Dabbar, de plaats van Albo= „moed, bij den Panumbahan, die dog geneegen is het dor aan zoort gelijke dweepers te leenen, zoude hebben vervuld, en mooge= „lijk nog mier pouvoir bij denselven verkreegen hebben, door den aanhang welke zij zig door bedriegerijen en verliedingen brut te Madura hebben Meten te maaken, invoegen uwe Hoog Edel= „hieden, duit de voorschrieven bijlaegen, gelieven te beoog en ik hebbe de behandeling van den E: van der Thiepoort, omtrent beide gemelde Subjecten geapprobeerd, en hem gelast om deselve met het schijp d'Willem Fredrik in goede verseekering ter dispositie van uwe Hoog Edelheeden naar Batavia te zenden, en die ik versoeke dat bij aankomst aldaar insgelijks als gevaarlijke en schaedelijke doorwer„ pen, voor altoos van Java en Madura moogen worden gewerd; en dit versoek doen ik ook ingelijker voegen omtrent zeekere ook thans met 't schip Botlland in Verseekering overvaarende, niet minder schaa„ „delijke dwheeper en Rust Verstoorder, zig noemende Pangerang Ambo Bodo, die in de maand September des gepasseerden Jaars, of seedert dat hij van den Oorlog tusschen de Engelsche en Hollanders, geinfor= „meerd is geworden, zijn zol zoodaenig heeft weeten te speelen, dat hij als den onderdaan van den Sulthan in het Warongsche district, op de Negorij Pangritan woonagtig, Veese der Rembangse en Joanasche Javaenen, met voorseggingen in het verleenen van Djimats, in zijne belangens overhaelende zig bereets in aanhang van kwaad gesinden gemaakt hadt, invoegen uw Hoog Edelhee„ „den in Substantie Consteiaen zal uit de gegieven Relaesen, zoo van den Rembangs Resident Willem Adriaan Palm, als van jhem Ambo Bodo zelvo, mitsgaders uit die van den braeven gen: wel gezinden Loera den Rembangshe Mandongs Demang warve en verscheide anderen meer, onder L„da H: J: H: L: M: en N: respective uit dewelken ok blijkt, dat dien verwaarde Pingerang B0odo„ te. door. pag„a 3.
English
287 Samarang the 30th of April Anno 1782. was captured by the Rembang Resident Palm and the native chiefs who were with him, behind Lasem on Mount Boetak; where he had been staying in a cave together with one of the sons of Pangerang Rongo, named Radeen Pronto Coesoemo, but which latter mentioned, not having been recognized by the Rembang people, escaped by flight before the capture of Ambo Roodo took place. I had previously requested the assistance of the Emperor and the Sultan for this purpose, and I indeed expected this from the Emperor's side, but not from the Sultan, since the latter, according to the confession of the often-mentioned instigator himself, had connivingly granted hiding places in his land to the fleeing sons of Pangerang Rongo. However, upon my letter he attempted to have them arrested, but having been informed of this, they had fled to Mount Boetak, where, as aforesaid, Ambo Roodo was captured and transported hither. I gave notice of this to the Sultan, who also congratulated me on the apprehension in friendly terms, and at the same time fully approved my intention to have this harmful subject removed from Java, also with the assurance that he, the Sultan, had already issued the necessary orders to pursue the sons of Pangerang Rongo, who, I fear, if not soon caught, will make every possible effort to seize their opportunities by staging some sort of raid upon one or another of the settlements belonging to the Company's Regents; against which, however, I shall endeavor to take all possible precautions as far as feasible, and have already issued the necessary orders to that end. Furthermore, I must inform Your High Excellencies with regret of the unfortunate accident that befell the Regent of Eastern Balemboanjang, the Radeen Tommongong Wiero goena, on the 20th of the past month of March: while on his journey to Samarang to pay the due homage to His High Excellency the Lord Governor-General, and having arrived at the old cape of Bantjar, situated between the regencies of Toriban and Lasem belonging under Rembang, he was attacked by some pirates, by whom, during a fierce fight, he was struck in the head by a bullet in such a manner that he was killed instantly. Due to the death of this brave Regent, who was held in esteem by his subordinates, I am still investigating whom I shall nominate to Your High Excellencies in his place as Regent of Eastern Palemboanjang, and I am still awaiting information from the Eastern Salient as to whether the deceased has any brothers or next of kin who could succeed him, as the inhabitants in Balemboangang prefer to have a regent who is their countryman, and as soon as I find a suitable and honorable man for this, I shall take the liberty of proposing him to Your High Excellencies, orders having meanwhile been given to the Commander Raijsel and the bupati there to keep watch in that regency with redoubled attention. The Regent of Western Palimboangang, Radeen Tommongong Prowiero diningrat, having rendered the due homage here to His High Excellency the Lord Governor-General, subsequently also returned to his regency. The dismissed Prime Minister of Soera Karta, Sasra Diningrat, removed by the Emperor, having arrived here on the 19th of April under the escort of his successor, the present Prime Minister the Radien Adipattij Sendo Ridja, the latter here took the oath of allegiance to the Company, after the performance of which I handed over to him the deed received from Your High Excellencies, while the first-mentioned Sasra Diningrat now departs to Your High Excellencies on the ship De Ceres, being of good cheer and assured that, according to the declaration made by him to me, with a constant attachment to the Company he will spend the remaining days of his life more peacefully in Batavia under the protection of Your High Excellencies than in Soera Karta, where he found himself daily exposed at the Court to unfavorable encounters and incidents due to persecutions. His retinue accompanying him to Batavia consists of: His wife and six concubines, Six children, being 5 daughters and 1 son, Four panakawans or servants, without more. This having been brought into readiness thus far, I receive the respected separate dispatch from Your High Excellencies dated the 9th of April, to which I shall have the honor to reply at greater length, meanwhile taking the liberty to call myself with all high esteem and deep respect, underneath stood: Titus, lower: Your High Excellencies' humble and faithful dutiful servant, was signed: J. Siberg, in the margin stood: Samarang the 30th of April Anno 1782, underneath stood: P.S. With the ship De Ceres I also take the liberty of sending to Your High Excellencies 29 cases with clothing for the Emperor's warriors, received today after the closing of this from His Highness, with an enclosed letter to Major Pandjie Joeda Nogoro, and with the request that these may be forwarded to Batavia and delivered to the said major, while I also respectfully attach hereto a note specifying the aforesaid clothing.
Dutch transcription
287 Samarang den 30„e April Ao 1703. — Samarang den 30„e April Ao 1708. door den Rimbangs Resident Pulm en de bij sig hebbende vranachappen is opgevat, agter Latsum op ds berg Boetak; alwaar denselven zij naa„ „vens een der zoonen van Pangerang Rongo, in naame Radeen Pronto„ Coesoemo, in een spelonk hadt opgehouden, dog welk laest gemelde als van de Bembangshe volkeren, niet gekend geweest zijnde het mat de vlugt ontkoomen is voor dat de opvasting van Ambo Vood geschie„ „de, hast ik daartoe bevoorens, de adjude van den Heijren en den Sulthan versogt, en verwagjte ik dit ook wes, van des keijzers zijde, dog niet van den Sulthan, wijl: deese den meermelde Aweeper, volgens desselvs eigen Confessie neevens de vlugtende Boons van pangerang Rongo, oogluikende schulplaets in zijn hand verleend hadt, egter op mijn schrij„ „ven getragt heeft, dezelven te laeten ligten, dog waar van zij geinfor= „meerd geworden zijnde, de vlugt genoomen hadden, tot op de Berg Boetak, alwaar als voorsegd Ambo Roodo opgevat ens herwaerts is ge„ „transporteert; Ik gaf hier van den sulthden kennitse, die mij ook en vriendelijke termen, met de approhensie vergetukte, en teffens wijn koorster, om dien schaedelijke subject, van Iava te doen verwijderen, ten follen approbeerde, met verseekering ook dat hij Sulthan bereeds de noodige ordres gesteld hadt ter agterhaaling der zoons van Pangerang Rongo, die ik vreese dat wanneer niet eerlang in de knip geraeken„ alle moogelijke pogingen zullen aanwenden, hunne kansen waarte „neemen, met het een of ander door hun te doene Coop op deese of gee„ „ne Negorijen van sComp=s Regenten, tot welkers tegengang ik egter, zoo pees doonlijk is, alle moogelijke proceutien zal bragten te neemen, en daartoe ook bereeds de noodige ordres gesteld hebben. — Voorts moet ik uwe Hoog Edelheeden met Liedweesen bedeelen, het ongelukkig geval dat den Regent van Ooster Balemboanjang, den Radeen Tommongong Wiero goena, op den 20„e der gepasseerde maand Maart is overgekoomen: deese zig op de keijse naar samarong bevindende, tot het doen der verschuldigde Hulse aan zijn Hoog Edelheed den Heere gouverneur generaal, en gekoomen zijnde tot op den oub „hoek vant Bantjar, tusschen de onder Rembang behoorende Regent„ „schappen Toriban en Lassum geleegen, wierd denselven door eenige zeeroovers geattacqueerd, van wien hij onder ten heevig gevegt, door een kogel in het Hoofd, zoodanig getroffen is geworden, dat Hij in terstond door gesnreuveld is; door den dood van deesen braieven en bij zijn onderhoorigen in agting geweest zijnde Regent, ben ik nog beezig te ondersoeken, wien ik in dier plaets als Regent van Ooster Palemboangang bij uwe Hoog Edelheeden zal voordraegen, en verwagt ik voor als nog uit den Oosthoek informatie, of den gesneuvelde geene broeders of naest bestaande heeft, die hum soude kunnen Succederen, also de Ingesetnen te Balemboangang, 't liefst een regent hebben, die een Land genoot van hun is, en zoo drde ik daartoe, een geschikt en braaff man vinde, zal ik de vrijheid neemen denselve uwe Hoog Edelheeden voortedraegen, zijnde, intuschens: Aan den Commandant Raijsel en den bepattij aldaar bevoolen, om met verdubbelde attentie de wagt in dat Regenschap de houden Den Regent van Wester Palimboangang Radeen Tomimongong Prowiero diningrat, alhier de verschuldigde Homage Aan zijn 16oog Edelheid, den Heere gouverneur generaas afgeligd hebbende, is den „zelven. Voorts pag„s 5. 789 Samarang den 30„e April Ao 1740: Samarang den 30„en April Ao 1742. zelven vervolgens ook weeder ina zijn Negentschap te rug gekeerd. — Den door den keijzer gedimoveerden Rijkbertierder Sasva Di= ringrat van soura Carta, onder het geleide van zijnen vervan„ „ger den presentem Rijks bestierder den Radien Adipattij Sendo Ridja, op den 19=e April hier aangekoomen zijnde, heeft den laerst„ gemelden hier den Eed van trouwe aan de Compagnie, afgelegd, nwa welkers verrigting ik Htem de van uwe Hoog Edelheedens ontvangen Acte ter hand gesteld hebben, terwijl den eerstgemelde Sasra dinin„ „gaat, tans, met het schip de Ceves, tot uwe Hoog Edelheeden over „gaat, wel gemoed en verseekerd zijnde, dat sij volgens sijn aan mij gedaane betuiging; met een bestindig aankleevenr aan de Comp: des overige daegen van zijn Leeven, rustiger te Batavia, onder de bescherming uwer Hoog Edelheeden zal doorbrengen, van te sou„ „laCarta, alwaar Hij zig aan het Hoff, door vervolgingen daege„ „lijks, aan ongunstige ontmoetingen en voorvallen bloot gesteld vond; zijn gevolg dat Hem naar Batavia verveld, bestaat in. bain vrouw en ses bij vrijven, Ses kinderen; zijnde 5. dogten en ' Dontje, Vier Panakawangs off dienaers, zonder mier e Deese dus verre beriets in gereedheid gebragt zijnde, ont= „fangs ik de gerespecteerde aparte missive uwer Hoog Edelheeden van den 9=e April, waar op ik de Eere hebben zal, bij nadere te antwoorden, inmiddens de vrijheid neemende„ mij met alle hoog agting en diep respect te noemen /:onder„ „stond:/ Titus /: lager:/: uwer Hoog Edelheeden, onderdanige en trouw schuldigen dienaer /:was geteekent:/ J„s Siberg / inman„ „gine stond:/ Samarang den 30„e April A:o 1782. - /: daronderstond./. P: S: Met het schip De Eeres, neeme ik nog de vrijheid aan uw Hoog Edelheeden over tesenden 29 kassen met kleederen ten behoeve van des Keijzers kreigers op heeden na het afsluijten desen van zijn Hoogheed ontvangen met inleggende brief aan den Majoor Pandjie Joema Nogorao, en met versoek dat het een en ander na Batavia voortgesonden en aan den gemelden majoor mogte worden afgegeeven, terwijl ik teffens hier bij nog in eerdied voege, een Notitie waar bij de voorsz: kleederen gespecificeert staan. — hrouws= verto. 1 pag„a
English
291 Samarang the 30th of April A:o 1782 Samarang the 30th of April A:o 1783. Enclosure Letter A: Extract of a letter written by the Senior Merchant and Administrator at Sourabaija, Rudolf Florentius van der Niepoort, to the Honorable Johannes Siberg, Governor and Director on and along Java's Northeast Coast, dated Sourabaija the 23rd of March Ao 1782. When I was recently at Sambilangang, speaking about one thing and another with Morgenstern, he related to me that there was another priest named Knantie, who was a favorite of Ranhoed and had already been introduced by him to the Panembahan, that he would probably replace Mamoed directly when the Panembahan returned home, and that there must also not be much to him, as, so it was told to him, he had already once been banished from Sourabaija by me, but had deserted ship at Grissee, that he was a native of Sourabaija and his real name was Dermo Wegoijo. Of this dispatch, during the time that I have been administrator, nothing came to my mind, but that shortly before or after my appointment convicts from Samarang had absented themselves from a ship lying in loading at Grissie for Banda. Coming home, I started searching, and I also found that notice was given by the Resident of Grissie on the 6th of January, and from here by separate date the 10th item separate reply on the 4th of February 1775, that a certain Dermodjoijo, who was now relegated to Banda, had absented himself from Renswoude. This appearing to be so, I requested the Bepattij Mangoenagara, as Your Right Honorable may please to see from the enclosed copy, to arrest him, which he also did, and I have this fellow currently here in the stocks pending Your Right Honorable's approval. From my writing to Morgenstern, also enclosed here in extract, it will appear to Your Right Honorable for what reasons I, in my writing to the Bepattij, regarding the priest popularly called Knantie, the Bepattij let me know that he was just as much a rogue as Mamoed, who also aimed to deceive people through his priestcraft trickery, also Extract of a letter written by the Bangallang Commander Hendrik Lodewijk Morgenstern dated 19th of March 1782, to the Administrator in the Eastern Salient R: F: van der Niepoort. Letter That the creatures of Mamoed will not accomplish much but will slink off dismayed, or keep quiet, I consider quite certain. In the meantime, pursuant to Your Right Honorable's orders, I have also written to Morgenstern to be mindful of this and to warn the Boepattij, but I believe he already takes care of that, both with the case of Dermowidjoijo, and the letter received this morning from Morgenstern about one and another priest, whom the Bepattij, as appears from the extract letter, has already had detained, and whom I have merely ordered to be brought hither. I hope that Your Right Honorable will also approve this, and order this fellow also to be sent toward Samarang at the first secure ship or other opportunity. Extract of a letter written by and to the Same as aforesaid, dated Sourabaija the 26th of March 1782. Letter B. Bepattij have not expressed myself further, and upon which I have solely made my request for apprehension, which I hope will meet with His Honor's approval. Bepattij. have pages 9:
Dutch transcription
291 Samarang den 30„e April A„o 1702 Samarang den 30=e April A:o 1783. Bijlang L=da A: Extract missive geschreven door den opper „koopman en gezaghebber te sourabaija, Rudolf Florentius van der Niepoort, Aan den Heere Johannes Siberg, Gouverneur en Directeur op en Langs Ia„ „vas Noord Oost kust, gedateert Soura„ „baijar den 23„e Maart Ao 1782. —. Doen ik Jongst op Sambilangang was, en over 't een en ander met Morgenstern spreekende, verhaalde hij mij, dat 'er nog een paap was knantie genaamt, die een gunsteling van Ranhoed en door hem al bij den Panembahan g'introduceert was, dat deese denkelijk direct Mamoes vervange soude, als den Panumbahan weeder thuijs kwam, en dat 'er ook niet veel aan moeste zijn, wijl hij, zoo als hem verhaald was, door mij al eens van Sourabaija verbannen;, dog te Grissee van boord gedrost was„ dat het een sourabaijer van geboort en zijn rigte naam Dermo We„ „goijo waare, van dit versenden stond mij, geduurende dat ik gei„ „zagjhebber ben geweest, niets te vooren, maar dat 'er wes kort voor„ off na mijne aanstelling Samarangse gecondemneerden van een te grissie voor Banda in Lading leggend schip sig gerbsenteert had„ „den, thuijs koomende, ben ik aan 't soeken gegaan, en hebbe ook ge„ „bonde, dat door den Grissiesche Resident den 6„e Januarij, en van hier bij aparte dato 10„e item apart antwoord en op van den 4=e februarij 1775. kennisse gegeeve word, dat 'er sig eenen Dermodjoijo, die nu Banda gereligeert was, van Renswoude geabsenteert heeft; dit blijkende, hebbe ik den Bepattij Mangoenagara, zoo als Uwel Ed: groot Agtb: ruit in Close Copia gelieve te sien, versogt hem op te pakken, dat hij ook gedaan heeft, en hebbe ik dien knaap hier thans ter uwer wel Ed„e gE„ Agtb: approbatie in het blok, uit mijn schrijve aan Morgenstein hier meede in Extract beseide, sal = uwEd: groot Agtb: blijken, oms welke reedenen ik mij in mijn schrijve aan den Bangaande de paap, in de wandeling genaamt knantie heeft de Bepattij mij laaten weeten, dat deselve reven zoo een schelm was als Mamoed, die het ook daar op aanlegde, om de menschen door zijne Paapsche Chilmerijen te bedriegen, ook Extract Missive geschreeven door den Banjallangs Commandant Hendrik Lodewijk Morgenstern in dato 19=e Maart 1782, aan den gezaghebber in den Oosthoek R: f: van der Rriepoort. — Lra Dat de Creatuure van Namoed niet veel uitvoeren maar ver„ „slaagen afdruipen, of sig stil houden sulle stelle ik wel seker„ intusschen hebbe ik Morgenstern ingevolge uw Ed: gr: Agtb: onder ook aangeschreeve hier op verdagt te zijn, en den Poepattij te waar „schouwen, dog ik geloove die daar reets voor sorgt soo met 't geval van Dermowidjoijo, als 't ontvangene schrijven heeden morgen van Morgenstern over een en anderen paap, die den Bepattij blijkens Extract missive al vast heeft laate sette, en ik maar gelast hebbe herwaerts te brengen, ik hoope dat uw Ed: grvot Agtb: sulx meede approbeeren, en ordonneeren sal, deesen knaap ook maar bij eerste secuure scheijps of andere Occagie Samarang waarts te sinden. —. Extract missive geschreeven boor„ en aan Hoogstdezelve als voormeld gedateert Sourabaija den 26„e Maart 1702. Lr B. depattij oniet verder uitgelaate, en waarop mijn versoek van ap„ „prekensie, eenelijk gedaan hebbe, dat ik hoope Hoogst desselvs approbatie sal wegdraege.— depattij. — heb pag„s 9:
English
293 Samarang the 30th of April Ao 1782. Samarang the 30th of April 1782. I have heard from others that this fellow pretended that he was descended from the family of the Emperor of Giri. Reply to the aforementioned Commandant Morgenstern, dated 20th of March 1783. It appears from the Company's ordinary incoming Grisseese letter dated 8th of January 1775, that the Sourabaiyan Javanese who was placed on the ship Renswoude at Samarang, named Dermowidjoijo, in order to be banished to Banda, absented himself from that vessel, which is why I make no difficulty in directly requesting the Bepattij to arrest him; I send Your Honour the letter to him in copy for your perusal, with the request to ensure that the Pattij can read the letter and give orders, lest this fellow might somehow be warned and find an opportunity to absent himself. In the letter to the Boepattij, which he can quietly show to the Panumbahan in due time, I let nothing appear of him being a dangerous subject again at present, but confine myself solely to the pretext that there is sufficient reason today for apprehension. Reply in turn from the Bancallang Commandant to the repeatedly mentioned Gezaghebber, dated 22nd of March 1782. Your Honour's missive of the day before yesterday, accompanied by a Javanese letter to the Bepattij and a copy translation thereof, having been duly delivered to me, I directly delivered the original to Mangoenagara, who immediately wanted to have the priest arrested; but having heard that this priest had departed for Grissee two days prior in order to sail from there to Banjoenangie, the Pepattij sent men to Grissee with all possible speed to take the priest out of his vessel and bring him hither, which also happily succeeded, and the said priest is being sent over to your side under good guard: I hear now that this fellow, Copy of the account of what occurred at Rembang and what was experienced by the humble signatory hereof concerning a certain Matarese Javanese who has set himself up as Panumbahan under the name of Panumbahan Bodo. The Bepattij should just send this dangerous and evil-doing Javanese Dabbar to me with a note or Your Honour with a separate Company letter, and describe him as a dangerous subject, and I shall then take care that he gets far enough out of the way; or if the Depatij sees any difficulty in this because of the Panumbahan's displeasure, then I shall write to him directly again as with Dermowidjoijo, without letting anything appear. Reply to the said Commandant at Bancallang, dated Sourabaija the 26th of March Ao 1782. Extract Missive from the Commandant at Bancallang Morgenstern, dated 25th of March 1782: - To the aforementioned Gezaghebber. Three days ago the Bepattij arrested a Javanese here who is also a priest and, according to Mangoenagara and others, commits much evil here, named Dabbar, wherefore the Bepattij would gladly wish to have him removed from this shore, awaiting Your Honour's orders concerning this. has also managed to gain a large following here, and that he is even more versed in the art of deceiving people with his priestly tricks than his companion Hamoed. Underneath stood: Agrees. Was signed: A. F. van der Repoort. Javanese page 11.
Dutch transcription
293 Samarang den 30„e April Ao 1732. Samarang den 30„e April 1782. heb ik van andere gehoord, dat die smaik voor, gegst, dot hij van 't ge„ slagt van de keijser van givie afkomstig was. Antwoord, aan voormelde Commandant Mor„ „genstern, in dato 20„e Maart 1783. Het blijkt bij Compagnie gemeene aankoomende Grisseese briff dato 8:o Januarij 1775. , dat den sourabaijasche Iavaan, die te samarang op 't schip Renswoude Geplaatst was, Dermowidjoijo genaamd, om na Banda verbannen te worden, zig daar van dien bodem heeft geabsenteert, daarom maake ik geen swaarigheid den Bepattij direct te versoeken, hem op te pakken, ik zende UEd: de brieff aan hem in Copia tot speculatie, met versoek te zorgen, dat dens pattij den brieff kan „leesen en ordre geeve, een het dien snaak somtijds verschaps wierd en hij Occagie maakte zig te absenteeren. —. Ik. laate in de brieff aan den Boepattij, die hij in der tijd gerust den Panunbahan vertoonen kan, niets blijken, dat het thans weeder een gevaarlijk subject is, maar houde mij daarvan eene„ lijk aan de dufuge, dat heeden van approhensie genoeg is. — Weeder Antwoord van den TranCallangs Commandant aan den meermelde Ge„ „zaghebber, in dato 22„e Maart 1702:—. UUw Ed: Agtb: missive van eergisteren verseld met een Iav: brieff Aan den Bepattij, en Copia translaat daar van mij wel aangebragt zijnde, heb ik den origineele direct aan Mangoenagara besorgt, die den paap, knaentie op 't moment heeft willen laeten oprasten„ maar gehoort hebbende,„ dat die paap twee daege te vooren na Grissce vertrokken was, om van daar na Banjoenangie te vaeren, heeft hij Pepattij ten allerspoedigsten volk na grissee gesonden, om den Paap uit zijn vaartuig te ligten, en herwaerds te brengen, welk ook gelukkig gereusseert is, en gaat gemelde paap in goede ver„ „waaring Costij waarts over: Ik hoore thans dat die snaak Copia Helaes van het voorgevallene te Rem„ Lra H. „bang en weedervaeren van den sub„ „misschen Teekenaar deeses, omtrent seekeren sig als Panumbahan onder„ den naam van Panumbahan Bodo, opgewrpen hebbende Mattarmse Dens gevaarlijken en kwaat doende Javaan Dabbar moet den deplattij, mij maar bij een briefje of UEd: oper een Apart Comp: toe„ „senden, en beschrijven als den gevaarlijk subject, ik zal dan wel sorge, hij verre: genoeg in Honk raakt, of siet den Depatij hier in soraa digheid voor aen gevolge van Spanumbahans ongenoege, dan sal ik hem wel weeder als met Dermowidjoijd direct schrijven, sonder iets te laate blijkens. Antwoord, aan gemelde Commandant L„a G. te Bancallang, gedateert Sourabaija den 20„e Maart A„o 1782. —. Extract Missive van den Commandant L„ra F: te Bancallang Morgenstern, in dato 25„e maart: 1782: - Aan den gesaghebber De Bepattij heeft hier voor drie daagen een Iavaan opgevat, dat ook een paap is, en volgens seggen van Mangoenagara en andere hier veel kwaat uitvoert genaamt Dabbar, weshal„ „ven de Bepattij hem gaarne van deese wal wenschte weg te hebbe, verwagtende hier over UEd: Agtb: beveele. Voormeld.— sig hier ook al een grooten aanhang heeft weeten te maaken, en dat hij in de kunst op de menschen met zijne paapsche streeken te bedriegen; nog meer verseert is, als zijn maat Hamoed. /onderstond:/: Accordeert /:was geteekent:/ A: F: van der Repoort. — Javaan L„r C: pag:o 11. —
English
295 Samarang the 30th of April 1782. Samarang the 30th of April Anno 1783. Javanese submitted in all respect to the Right Honourable, Righteous, and Esteemed Lord Johannes Siberg, Governor and Director of Java's Northeast Coast, etc. etc. Right Honourable, Righteous, and Esteemed Lord! In the month of September, it was reported to me that a certain person calling himself Panembahan Bodo was staying in the Warong district, and sought to draw hundreds of Javanese to himself there through false, unheard-of prophecies and the giving of jimat, as indeed he had a great following, as became evident when the Company's loyal subject, the lurah of the Rembang blandong, Demang Maroe, was sent thither to spy on this Panembahan's doings, as he also went there quasi vero to honor this self-styled Panembahan, like others, with some gifts; and from where he then also brought back in custody some persons, both from the Rembang, Lasem, and Juana districts, who, together with him, Demang Maroe, provided such information as I have already had the honor to refer to Your Right Honourable and Esteemed Lordship. With this, I thought these matters were settled and would have been concluded, or that this Panembahan Bodo would have been arrested by the Lord Sultan. But to my surprise, on past Tuesday the 8th of this month, I received an express messenger from the Tumenggung of Blora, who, in the strongest terms and as it were in the name of His Highness the Emperor, had me informed that the aforementioned Panembahan Bodo had now for some time been staying in the Lasem blandong, namely on Mount Butak near the villages of Makatta; and that because he, the Tumenggung, did not dare to venture into the Lasem or Rembang district with his people, and yet it was of great importance to both the Emperor and the Company to apprehend this subject, so harmful to the peace and quiet of the island of Java, he, the Tumenggung, had me requested to apply all possible effort on my part for this purpose, so that this rogue might not escape again, and that he for his part would keep the borders of Blora occupied. Whereupon, in the hope of Your Right Honourable and Esteemed Lordship's favorable approval, I immediately gave orders that those of Tuban should occupy the roads to Jipang, just as I ordered the blandongers of Kesiman, Harloteko, and Trembalan to close and guard those on the west side. Thereafter, I myself, with the people of Paroe, consisting of fifty men with firearms and twenty with pikes, all the horses under the command of their lurah, the Tumenggung Surodiwangso, marched to Lasem and reinforced this detachment there with another fifty men on horseback. On Thursday the 18th of this month, at the break of dawn, we set out on the march to occupy Mount Butak, which took place in the afternoon. Since we could not approach any further with the horses than to the foot of the mountain, I sent the aforementioned Demang Maroe, with the mantri of Lasem, Ratu Patih, and some men up the mountain to search all caves, where they finally caught Panembahan Bodo and brought him down bound at nightfall, reporting that there had been two other persons with him, Bodo, one of whom was of a very fair complexion, carrying two krisses with suasa pendoks and a small tombak, who, according to the people of Makatta, was said to be the son of Pangeran Rongo, but who had slipped away from them owing to the rapidly falling dark evening sky. Panembahan Bodo having been captured, I was content with that for the present, having the fortune to offer to Your Right Honourable and Esteemed Lordship this agitator of unrest herewith in chains and bonds. I cannot praise enough to Your Right Honourable and Esteemed Lordship the vigilance and the service rendered to me in this affair by the forest lurah Demang Maroe, wherefore I also take the liberty of recommending him as such a vigilant demang, so that he may be rewarded through Your Right Honourable and Esteemed Lordship's powerful favor with a better post or an increase in title. 295 page 13.
Dutch transcription
295 Samarang den 30„e April 1782. Samarang den 30„e April A:o 1783. — Iavaan in alle Eerbied overgegeeven, dan den wel Edele gestrengen Agtbaere Heere Johannes Siberg gouverneur en Directeur van Iavas so„ds d=ot kust &. &. Wel Edele gestrenge Agtbaren Heer! In de maand September wierd mij berigt dat er in het warongse district zeekeren zig noemende Panumbahan Bodo ophiels en aldaar deij zenders van Javaenen door valsche ongehoorde voorseggingen ut het geeven van simaats ona zig zogt te trekken, gelijk hij ook inderdaat een grooten toeloop hadde soo als gebleeken is, wanneer des Comp„s getrouwen onderdaan den Loera der Rembangse Bolanding Demang Maroe derwaerts sond, om deesen panumbahan zijn gedoente te bespioneeren, soo als hij aldaar ook is geweest quasi vero omme deesen zig noemen den panumbahan, als anderen, met eenige ge= „schenken te Verieren; en van waar hij dan ook in retour Denige per„ „soonen, soo uit het Rembangsche Lassumsche als Joanasche district in hegtenis heeft opgebragt, die neffins hem aemang waroe van soodaenige berigt hebben gedient als ik bereeds d' der gehad uw Ed: gesotr: Agtb: de dier mij te befereeren. —. Hier meede dagt mij deese affairen uit de weereld te zijn en zijn beslag gekreegen zoude hebben dan wel deesen Panumbaran Rood door den Heer Sulthan soude zijn gearresteerd, dog tot mijne ver„ „wondering kreeg ik op gepasseerde dingsdag den 8=e deeser Een Expres„ „se Ian den Tommongon van Alora, die mij op het kragtigste en als het waaren uit naam van sijn Hoogheid, den keijger liet aan seggen dat meermelte Panumbahan Bodo zig thans zeedert eenigen tijd ophield in de Lassumshe Blandong en wel op den Berg Boo„ „tak bij de Negorijen van Makatta en dat dewijl hij Tommongong sig niet dorst verstouwten, met zijn volk in het Lassumoche of Rembangoche district te vallen en 'er egter den keijser soo wel als de Compagnie aan de approhentie van dit schaedelijk subject voor de Rust en vreede van het Eijland Java vees geleegen waare hij tijds Respectieurelijk aan te bieden ens waar aan ik de vrijheid neeme Tommongong aan wij liet versoeken van mijn kant alle moogelijke moeijte daartoe te willen aanwenden, op dat deese snaak niet weeder mogt ontsnappen en dat hij van zijn kant de grensen van Flora soude besel houden, waarop ik in hoop van gunstig welduiden. uwer wel Ed: gestr: Agtb: direct order heb gesteld dat die van Touban die weegen naar Jipang souden besetten soo als de Blandongers Jan Keoserman Hortloteko en Trambalan die van de Westkant. Ordonneerde te sluiten en bewaaken Haar na ik selvs met het volk van Paroe bestaan=de uit vijftig man met geneeren en twintig met zieken alle de Iaars onder het Commando van hunnen Loera den Poemang Soero diwongso naar Latsum Trok en deese Commando aldaar met nog vijftig mans meede te paard versterkte en op Don „derdag den 18. deeser ons met het aanbreeken van den dageraat op marsch begaeven om den Berg Boetal te besetten het gein= Des 'T' agter middags geschieden dan met de paard niet verder als tot aan de voet kunnende naderen sond: ik meermelte Demang „starve, met den Mantrie van Lassum Rarroe Pattij en eenige manschappen naar boven om alle spelonken te doorsoeken alwaer zij Eindelijk Panumbahan Bodo attrapeerden en gebonden aff „bragten in het vallen van den donker, Rapporteerende dat bij hem Bood0 nog waaren geweest twee persoonen, waar van de eenen wort plank van Couleur was, dragende twee krissen: met Sewasje poin„ „dokken en een kleine Tombak, het welk volgens het seggen van het volk van Blakatta, de zoon zoude zijn van Pangerang Rongo, dog die hun vermits dien zullenden donkeren woond Lugt outslipt was, dan Pa„ „numbahan Bodo gevat zijnde heb ik mij voor Eerst daar meede vergenoegd het geluk hebbende uw Ed„le gestr: Agtb: dien ijveraar der onrust hier nevens inkeetenen de Banden aan te bieden kunnende VE Ed: get: Agtb: niet genoeg doemen die vigilantie en de dienst wij door den Bosch= Loera Demang warde in deese affairen beweesen, waarom ik ook de vrijheid neem hum als een soodaenig vigilant Demang voort bregen„ om door uw Ed: gestr: Agtb: vermoogende gunst met Een beeter Bediening dan wel verhooging van onaam beloont te moogen werden Somm: hitp 6 pag:a 13.
English
297 97 Samarang the 30th of April Anno 1732. Samarang the 30th of April Anno 1702: which he shall endeavor to acknowledge through redoubled zeal, as well as he who has the honor to call himself most humbly was underwritten Titus lower down your Right Honorable and Most Valiant's humble and dutiful servant was signed W. A. Palm in the margin was written Samarang the 15th of January Anno 1782. Copy This Book Lurah Demang Waru relates at the requisition of the merchant and Resident of this post Willem Adriaan Palm, as authorized thereto by a separate letter from the Right Honorable, Valiant and Respected Mr. Johannes Siberg, Governor and Director of this Coast, etc., etc. That on the 16th of this month, having been sent as a spy by the said Resident to the Singkal-sewor mountains in order to investigate there what truth there was to the rumors spread in Rembang, that a certain Tapa, calling himself Panembahan Bodo, was said to be staying there, as it was narrated so positively. That he accordingly set out on his journey on the said date, in a common Batur dress, and arrived at night at Toringen, from where, having set out again in the morning, he arrived at eight o'clock in the camp of the said Tapa, having himself announced by the Bupatis Mangun Guno and Mangun Dirono as a common man who wished to follow the great multitude, the Panembahan being in his inner apartment. He having thus been announced, and a little opium, with a small quantity of incense, and a few doits having been handed over to the Tapa in the name of the Lurah by these Patis, they gave the relator the following answer, in the name of their master, that he was pleased that the relator came there, but made it known that he could not speak to him himself at present, but that he advised him to take good care to appear before him, the Panembahan, with all those belonging to him before the 15th of the new moon, for at that time or within a month thereafter, the coasts where the Company is established would be swallowed up by the sea, and those who did not follow him and were not faithful, but on the contrary adhered to the Kafirs, would be struck by lightning and killed, and that he further advised him not to buy a fine horse, spear, or kris, but only to make sure to be with him, the Panembahan, before the appointed time, who further made it known that although the Hollanders were now busy making bentings, this amounted to nothing, and that the fishes would lay their eggs in the cannon holes thereof, and that if this aforesaid did not happen in its time, he, the Lurah, must be on his guard against the following month, when it would be full, at which time he, the Panembahan, would openly raise himself up. These sayings of the Panembahan having been concluded, the relator departed, while casting his eyes all around, and outside the so-called Dalam he noticed several known coastal Javanese who were at work, both leveling the ground and building houses, of whom he persuaded some to go with him up to a certain height, where each would seek the way to his dwelling place, such as to Joana, Pati, Rembang, and Lasem, but having arrived at Godong Waringin in the Blora district, he thought it best to bind the arms of these fellows and take them into custody, in order to instill some fear in others who might still fancy going to this Bodo, as well as to prove that the rumors that so many coastal Javanese were deserting and staying with the aforementioned Tapa contained the truth, of whom, however, he was only able to catch six persons, as he was only with four men of his retinue, and with these six men he came on the 19th of this month to the Resident mentioned at the head of this, who sent him the same day and indeed immediately with accompanying letters to the Right Honorable and Valiant Letter I. were page 15
Dutch transcription
297 97 Samarang den 30„e April A:o 1732. Samarang den 30„e April A:o 1702: het geen hij dvor: den verdubbelden, ijver sul tragten te Pakennen Soo wes als de geene die de Eer heeft zig aller Ootmoedigst te noemen /:onderstond:/ Titus /:Laeger:/: uwel: Edel gestr: ootmoedige en trouw „schuldigen Dienaarn /:was geteekent /: W: A: Palm /:in margine stond:/ Samarang den 15„e Januarij Anno 1782. Copia Desen Book Loera Demang waroe Re„ „lateert ter Requisitie van den koopman en Resident deeser Comptoirs Willem Adriaan Palm als daartoe gequalifi= „ceerd bij aparte missive van den wel Edelen gestrengen Agtbare Heer Iohannes Siberg Gouverneur en Directeur deedser Custo 8 & 8. Dat hij op den 16 deieser als spron: gesonden zijnde door gem: Resident na het Sinkalseworsche gebergte, om aldaar te on„ „dersoeken, wat 'er van de In het Remnbangs gespargeerde ge„ „rugten waar, dat zeekeren Iappa, zig noemende Panumbahan Bodve, zig aldaar zoude ophouden wijl het zoo fermatief, wierd verhaelt. — Dat hij dus op gem: datum zig op reijs hadde begeeven, in een gemeen Battoors gewaad en des nagts op Toringen is gearriveert, van waar des morgens weeder op gebrooken zijnde, ten agt uuren in het Campement van: gemelde Jappa is aangekoomen, Laetende Zig„ aandienen door de Bepattijs Mangon Gooeno en Mangon dirona„ als dan gemeen man, die de groote hoop wilde volgen, zijnde den Panumbahan in zijn binnen vertrek hij dus aangedient en weinig amphioen, met een geringe quatiteit minjan, en Eenige duijten„ uit des Loera's naam door deese Patties aan den Tappa overge= „geeven zijnde, greven deese aan den relatant het volgende antword, uit naam van hun meester, dat hij gaarne zag, dat den telatant daar quam, maarte ken: thans zelve niet konde spreeken, maar dat hij haem raade wel op te passen, om met al die van de zijne Waaren voor den 15„e van het nieuwe ligt bij hem Panembahan te verscheinen, want dat op die tijd off binnen Een maand daar na, de stranden alwaar de Compagnie geseeten is, door de zee soude verswvolgen werden, in die geene die hem niet en volgden en getrouw waaren, maar daar en teegen de Caffers aankleefden, door het Weer souden geraakt, in gedood werden, en dat hij wijders hem raede geen mooij paard, sombak, off kris te koopen, maar alleenlijk te maaken voor de bestemde tijd bij hem Panumbahan te zijn, die al verder te kennen gaff, dat al hoewel de hollanders thans beesig waaren met bentings te maaken, zulks niets om het Lijff en hadde, en dat de visschen hunne Eijeren in dies kanon gaaten souden leggen, en dat als dit voorsegde niet op zijn tijd gebeurde hij Loera op zijn hoede moets zijn teegens de daarop volgende maand, wanneer die vol zoude weesen, als wan„ „nier hij Panumbahan publicq zig zoude op werpen, deese ge„ „zegdens van den Panumbahan afgehandelt zijnde, vertrok den relatant Terwijl hij zijne oogen rondsom liet gaan, en buiten den soo genaamden Dalm, verscheide bekende strand Javaenen go„ „maan wierd, die aan het werk waarin, soo het gelijk maaking der grond, als het aanbouwen van Huijsen van welke hij eenige persen„ „adeerde, met hem te gaan, tot op zeekere hoogte, alwaar een ieder de weg na zijn woonplaets soude soeken, als na Ioana, Pattij„ Rembang en Lassum, dog op godong wringin in het Mlorashe: ge„ „koomen zijnde, dagt hun best deese snaaken te vleugelen, en in verseekering te neemen, om andere die nog Lust mogten hebben van na dee Bodoe te gaan, Eenige vrees aan te zaegen, soo wel als tot den bewijs dat de gerugten die er waaren dat er soo veel strand Iavaanen verliepen en zig bij meermelde Iappa op hielden de waarheid behelsden van welke egter maar ses koppen heeft kunnen vangen, als sinde maar met vier man van zijn gevolg„ en met deese ses man op den 19=e deeser bij den Resident Jn den Hoofde deeser voormeld gekoomen te zijn, die hem den selfde dag en wel opstond onder geteede Letteren aan den wel- Edel L„a I. waaren gestr. pag: 15
English
299 Samarang the 30„e April Ao 1782—: Samarang the 30„e April Ao 1782:— strict Right Honourable Lord, Governor and Director of this Coast Johannes Siberg had sent nothing more, being prepared to confirm this his account by solemn oath. below stood: Done Rimbang the 24=e September 1781. thereunder stood: A mark described: this mark made by the forest Loera Deman woeroe Soero Diwongso Lower: in my presence was signed: W=m A„ Palm. —. Copy The Javanese Bappa Iumabie and slo„ both residing in Pattij, relate at the requisition of the merchant and Resident of this Office Willem Adiaan Palm as qualified thereto by separate missive from the Right Honourable strict Honourable Lord Johannes Liberg Governor and Direc„ „tor of this coast & & & That they were called 10. days ago by the Javanese Mangoe troeno residing in the Negorij Dahan, and having arrived there, Mangoo Troeno encouraged them both to go along to Goenoong Pangretan, in order to see Panumbahan Bodo there, and if they did not want to go with him that they would then be killed by the water, in the valleys, or rivers, or else by the tigers in the forests, Mangor Proeno further saying to the deponents that in case they wanted to perform any more services for the Comp„e, and did not want to go with him to Panumbahan Bodo, that they would then die. Whereupon the deponents with the aforementioned Mangoe Troeno undertook the journey to Goenong Tangretan, and having arrived there after the lapse of 6. hours, they met the Loera of the Negorij waroe soero diwongso, who had been sent there by the Resident to investigate whether Panumbahan Bodo was staying there, soero diwongso questioned the deponents and asked them whether they wanted to go along with him to Rlmbang, to report their adventures That they were called 10: days ago by the Javanese Kobro residing in the Negorij waroo goenong, and having arrived there Robro encouraged them collectively to go along to goenong Paingretan, in order to see Panumbahan B000 there, and if they did not want to go along with him, that they would then be killed by the water in the valleys or rivers or else by the tigers in the forests, Kobro further saying to the deponents that in case they wanted to perform any more services for the Comp:, and did not want to go with him to Panumbahan Bodo, that they would then die, whereupon the deponents with the aforementioned kobro undertook the journey to Goenong Pangretan, and having arrived there after the lapse of 6: hours they met the Loera of the Negorij Warve, who Copy The Javanese Plapa Japas, sie konosingona, and Solo, all residing in Lassum: Relate at the requisition of the merchant and Resident of this Office Willem Adriaan Palm„ as qualified thereto by separate mis„ „sive from the Right Honourable strict Honourable Lord Johannes Siberg, Governor to give to the Resident, whereupon the deponents went along with the said Loera waro, but having arrived at the Negorij Bedingen in the Blora district, he had the deponents bound, and brought here on Tuesday the 10=e of this month at 11. o'clock in the morning, nothing more: Being prepared to confirm this account by solemn oath below stood: Rembang the 24„e September anno 1781. thereunder stood two crosses, described; made by the Javanese Nappa Pupadie and Slo lower: in my presence was signed: W: A: Salm d b: to convey. there; Loera K. and Director of this Coast; & &, 67. Loera L day 17
Dutch transcription
299 Samarang den 30„e April Ao 1782—: Samarang den 30„e April Ao 1782:— gestrenge Agtb: Heer, gouverneur en Directeur deeser Huste Johannes Siberg had gesonden sonder meer, Bereid sijnde dit zijn Relaas met solemneele Eede te willen bevestigen. /:onderstond:/ Actum Rimbang den 24=e September 1781. /: daar onderstond:/ Een merk /:omschreeven :/ dit merk gesteld door den Boosch Loera Deman woeroe Soero Diwongso /:Laager:/ mij praesent /:was geteekent:/ W=m A„ Palm. —. Copia De Iavaanen Bappa Iumabie en slo„ beide woonagtig te Pattij, Relateeren ter Requisitie van den koopman en Resident dee„ „ses Comptoirs Willem Adiaan Palm als daartoe gequalificeert bij aparte missive van den wel Edele gestrenge Achtbaren Heer Johannes Liberg gouverneur en Direc„ „teur deeser kuste & & & Dat sij lieden voor 10. dragen geroepen zijn, bij den op de Ne„ „gorij Dahan woonagtigen Javaan Mangoe troeno en daar gekomen zijnde animeerde Mangoo, Troeno, hun beide meede te gaan na Goenoong Pangretan, om aldaar Panumbahan Bodo te sien, en als zij met hem niet wilde gaan datse dan door 't waeter, in de valeijen, of Rivieren, dan wel door de tijgers in de bosschen om 't leeven zoude gebragt werden, zeggende Mangor Proeno wijders aan de Relatanten, dat in„ „gevalle zij nog neer diensten aan de Comp„e wilde bewijsen; en nit met hem na Panumbahan Bodo wilde gaan, datse dan sterven soude„ Waar op de Relatanten met meermelde Mangoe Troeno de Reijse na Goenong Tangretan ondernomen, en na verloop van 6. uuren aldaar gekoomen zijn ontmoeten zij de Loerd van de Negorij waroe soero diwongso, die aldaar van den Resident gesonden was, om te ondersoeken off Panumbahan Bodo zig aldaar ophield onder„ „vraagde soero diwongso de Relatantien en vroeg haar off zi met hem sheede na Rlmbang wilde gaan, om verslag van hun wee„ Dat zij liedens voor 10: daegen geroepen zijn, bij dies op de Sigorij waroo goenong woonagtigen Iavaan Kobro en daar gekoomen zijnde g'animeerde Robro hun gesamentlijk meeder te gaan na goenong Paingretan, om aldaar Panumbahan B000 te zien en als zij met hem niet wilde meede gaan, datse dan door 't waeter in de valeijen off Rivieren dan wel door de tijgers in de bosschen om 't Loevein zoude gebragt. worden, zeggende kobro wijders aan de Rela„ „tanten, dat ingevalle zij nog meer diensten aan de Comp: wilde bewijsen, en niet met hem na Panumbahan Bodo wilde gaan datse dan sterven zoude, waarop de Relatanten met meermelde kobro de Reijse na Goenong Pangretan ondernaemen, en na verloop van 6: uren aldaar gekoomen zijn ontmoeten zij de Loera van de Negorij Warve, die Copia De Javanens Plapa Japas, sie konosingona, en Solo, alle woonagtig te Lassum: Relateere ter Requisitie van den koopman en Resident deeses Comptoirs Willem Adriaan Palm„ als daar toe gequalificeert bij aparte mis„ „sive van den Wel Edele gestrenge Achtbaere Heer Johannes Siberg, gouverneur „dervaaren aan den Resident te geeven, waarop de Relatanten met gemelde Loera waro zijn meede gegaan, dog aan de Negorij Bedingen in het blorasche gekoomen zynde, heeft hy de Ritatanten laten binden, de alhier op dingddag den 10=e deeser 's morgens ten 11. uuren Aangebragt, zonder meer: Bereid- zijnde dit Relaas met solemneele ede te wille bevestigen /:onderstond:/ Rembang den 24„e September anno 1781. /: daar on„ „derstonden, twee kruijtsen, omschreeven; gesteld door den Javaenen Nappa Pupadie en Slo /:laiger: /: mij present /:was geteekend:/ W: A: Salm d b: der voeren. aldaar; L„ra K. en Directeur deeser Kuste; & &, 67. L„a L dag„a 17
English
301 Samarang the 30th of April Anno 1782. Samarang the 30th of April Anno 1782 having been sent there by the Resident to investigate whether Panumbahan Bodo was staying there, Soero diwongso interrogated the informants and asked them whether they would go with him to Rembang to give a report of their experiences to the Resident. Whereupon the informants went along with the said Lurah Waros, but having arrived at the village of Bedingen in the Blora area, he had the informants bound and brought here on Tuesday the 18th of this month at 11 o'clock in the morning, nothing further. Being prepared to confirm this report under solemn oath. At the bottom stood: Rembang the 24th of September 1781. Beneath it stood four crosses, marked: placed by the Javanese Bappa Lopall, Sie kono, Singono, and Golo. Lower: in my presence, was signed: W: A: Palm. Copy of the report given by the Javanese To Judo, Soero Redjo, Pirto Weijugo belonging under the forest Lurah Demang Waroe, reporting at the requisition of the Merchant and Resident of this post Willem Adriaan Palm, as authorized thereto by exact mission from the Right Honorable, Rigorous, Respected Johannes Siberg, Governor and Director of this Coast, etc. etc. etc. The informants state that on the 16th of this month they went with their Lurah Demang Waroe to the Sinkalseno mountains to investigate what truth there was in the rumors of the supposed hermit or so-called Panumbahan Bodo; that pursuant to orders from their Lurah they set out with him in disguise as peasants and arrived at night at Toringin, from where they departed again in the morning and arrived at eight o'clock at the encampment of the said hermit, where they had themselves announced by the bupatis Mangoen Troeno and Mangoen Dirono as common people who wished to join the gathering (the supposed hermit being in an inner chamber); that they furthermore offered a little opium, incense, and some copper doits in their names to the hermit through these bupatis, whereupon they gave the informants the following reply in the name of their master: that he was pleased they came there but could not speak to them in person at present, but that he advised them to pay close attention and not fail to appear before him, Panumbahan, before the 15th of the new moon, as at that time or within a month thereafter the coasts where the Company was settled would be submerged by the sea, and those who did not follow and remain faithful to him, the hermit, but on the contrary lived devoted to the heathens, would be struck and killed by the storm; that he, Panumbahan, advised them not to buy horses, pikes, or krisses at all, but merely to make sure to be with him by the appointed time; that the said hermit furthermore made known that although the Europeans were currently busy constructing fortifications, this was of no significance and that the fish would lay their eggs in their cannon-ports; and if this aforementioned event did not happen on time, they should be on their guard for the following month when it would be full, at which time he, Panumbahan, would publicly rise up. After these sayings, the informants departed with their Lurah outside the so-called dalem, where they saw several known coastal Javanese who were at work building houses and leveling the ground; that their Lurah Demang Waroe persuaded some of them to go with him to a certain height from where everyone would go to their places of residence, namely to Joana, Pati, Rembang, and Lasem, but having arrived at Gedong Sringin in the Blora area, their Lurah Demang Waroe ordered this people to be bound and taken into custody, of whom, however, they were only able to capture 6 individuals, as they were only four men in total; that they have already brought them to Rembang, where they were put in stocks, nothing further.
Dutch transcription
301 Samarang den 30„e April A„o 1782. Samarang den 30„e April A„o 1702 aldaar van den Resident gesonden was, om te ondersoeken off Pa„ „numbahan Bodo: zig aldaar ophield, ondervraegde Soero diwongso de Relatanten, en vroeg haar off zij met hem meede na Rembang wilde gaan, om verslag van hun weedervaeren aan den Resident de geeven„ Waarop de Relatanten met gemelde Loera waros zyn meede ge= „gaan, dog aan de Negorij Bedingen in 't Folorase gekoomen sijnde heeft hij de Relatatiten laaten binden, en alhier op Dingsdag den 18. deeser Smorgens ten 11. uuren aangebragt, zonder meer. de Bereid zijnde dit Relaas met solemneele bede te willen bevesti„ „gen. /:Onderstond:/ Rombang den 24„e September 1731. /: daaronder„ „stonden, vier kruijssen, omschreeven:/ gesteld, door de Javaenen Bappa Lopall, Sie kono, Singono en Golo: /:lager / mij present /:was geteekent:/ W: A: Palm. Copia Relaas gegeeve door de Javaenen To Judo„ soero Redjo, Pirto Weijugo gehoorende onder de Bosch Loera Demang waroe Relatieren ter Requisitie van den Koopman en Resident deeses Comptoirs Willem Adriaan Palm als daartoe gequalificeert bij axaate mitsie van den Wel Edelen gestrenge Achtbaere Iohannes Siberg, gouverneur en Directeur deeser kuste; &=a &=a &a. De Relatanten zegge dat zij op den 16„e deeser met hun Lveree Demang warde naar het sinkalsenoesche gebergte sijn gegran om te ondersoeken, wat 'er van de gerugte, van den gewaande Tappa off: soo genaamde Panumbahan Ro0d0 was, dat sij volgens ordre van hun Loera met deselve in Een Battoor gewaard op theije zijn gegaan en des nagts op Foringin gearriveert, men waar des morgens weeder ver„ „trokken den aigt uuren in het Campement van gem: tappa sijn aangekomen al„ waar sij sig door den bepattijs mangoen Troeno en mangon Dirono Lieten aan dienen : als gemeene Lieden, die de hoop wilde Volgen /:zijnde de gewaande tappa in Een binne vertrek: dat zij Woijders Een Weing amphioen minjan en Eenig duijten uit hun lieden noem door deese bepastier dan den tappa te presenteeren, wanneer zij aan den delastante uit naam van hun meester de volgende antwoord dgaff; dat hij gaarn sag dat sij lieden daar kwaamen maar hun thans zelvs niet konden spaecken, maar dat hij hun raaden wel op te Patsen om niet al die van deselve waaren voor den 15:e van het nieuwe maan Ligt bij hem Panumbahan te verscheinen alsoo op die tijd of binne Een maand daar naar de stranden alwaar de Comp:e geseeten was, door de zee soude verstonde werden, en die geene die hem Tappa niet volgende en getrouw waaren maar daar en teigen den Caffers dankleefde door het onweer soude geraakt en gedood werden dat hij Panumbahan hun Lieven raden geen nooij paard: Tombak off krissen te koopen, maar alleenlijke te maaken voor de bestemde tijd, bij hem te zijn, dat gemelde tappa als verder te kenne gaff dat alhoewel de Europeese thans beesig waaren met bentings de maaken zulks niets te beduijden, had, en dat de vissen prinne Eijgeren in dies Canon gaaten zoude leggen, en als dit voor= „segde nuit op sijn tijd gebeurde sij lieden op hun hoeden moesten zin teegens de volgende maand, wanneer die vol zoude weesen als wan„ „„ neer hij Panumbahan Publicq zig zoude op-werpen naar deese gesegdens vertrokken, de Relatanten met hun Loera buijten de soo „genaamde dalem alwaar sij verscheiden bekende strand, Javaenen zaagen die aan het werk waaren met huijsen op te bouwen en de grond: gelijk te maaken; dat hun Loera demang waroo eenige van deselve persuadeerde met hem te gaan tot op seekere hoogte ab„ „waar een ieder naar hun woonplaats zoude gaan als na Joana„ Pattij, Rembang en Lassam dog op Gedorg sriengien in het blo„ „raas gekoomen zijnde, gelasten hun Soera Demang waroe dit volk: te binden en in verseekering te neemen van welke Egter maar 6. koppen hebben kunnen magtig werden, terwijl sij maar met vier man in 't gehiel waaren, dat zij deselve reets mnaar Rembang hebben gebragt en alwaar deselve blok sijn gedit, sonder meer. volgen al L„ra M: „t 19: H
English
303 Samarang the 30th of April Anno 1702. Samarang the 30th of April Anno 1731. to your honour the aforementioned declaring the relators to be the pure truth, being prepared if such should be required to confirm by oath. beneath was written Rembang the 25th of September Anno 1781 beneath there were two crosses described set by the Javanese Ia Judo, Soero Redjo, subsequently the signature in Javanese of Tipta Widjoyo lower in my presence was signed H: A: Palm. and V. Copy The relator recounts that while still young, having obtained from the Sultan the desa Tollogo-Madirdo for a living, he had stayed there for three years, after which the said desa Tellogo Madiroo was taken from him, the relator, by the Tommongong Windoe Nagardo, Regent at Panoelan, he, the relator, then went to the desa Pangaitan situated in the Waron region and there provided the people who had come to him with djemats, as well as that he, the relator, had said to the standing people coming to him that, if they continued to adhere to the infidel Dutch any longer, they would then not live to see the time in which they would have to fight against the English, but long before, either be struck by lightning and thunder, or torn apart by tigers, or drowned in the water, or killed by snakes and scorpions, yea even by mosquitoes. That some time thereafter the Raden Bronto-Coessoemo, son of the Pangerang Rongo, who was staying in the desa Soeroet Sewoe belonging under the Sultan, had come to visit him, the relator, there. That thereafter the said Raden Bronto Coessoemo being sought by the emissaries of the Sultan, he, the relator, was then ordered by the Raden Rongo at Djiepang to go to DjokjoCarto, because the Sultan wanted it so, 78. Cloth coats, Translation Javanese list of the clothing for the Emperor's soldiers, which are being sent over to Batavia as. 1000. Javanese Account of the Javanese Bodo of Madion, given at Samarang the 15th of January Anno 1782. which he, the relator, had also complied with, and there upon the Sultan's desire, had cured his sick children by striking them on the flat hand, and further had driven away the country's contagious diseases, after which the Sultan had questioned him whether he, the relator, did not know where the children of the Pangerang Rongo were staying, to which he, the relator, had answered that one of them, namely Raden Bronto Coessoemo, who had been staying in the desa Soeroet Sewoe, had once come to visit him, upon which the Sultan had ordered him, the relator, that if the superior should also ask such, to conceal the same; while he, the relator, had received from the Sultan as a reward seven desas for his living, who at the same time told him that he, the relator, could go live there, pray, and continue his jappa: just as he, the relator, having then also gone back to the desa Pangaitan, being one of the seven desas granted to him, had continued to live there so long, until he finally noticed that the Sultan's people intended to take him prisoner, for which reason he, the relator, had fled to the Mount Boettak, from where, after having stayed there for about a month in the cave, he was captured by the people of the Lord Resident of Rembang, who had taken him, brought to Rembang and subsequently from there was transported to Samarang, without more. beneath was written: Thus done and related at the Government of Samarang, date as above. lower was written: A cross set by the Javanese Bodo beneath: In my presence was signed: J. J. Rothenbuhler in the margin was written: in our presence was signed: Wm A: Palm, and the signature in Javanese of the Samarang Head Regent Adipati Soera di mangalla - Copy the: Letter N 10 page 21. 305. Samarang the 30th of April Anno 1732. Samarang the 8th of May Anno 1742. 1008. Javanese coats, 206. brass buttons, 640. silver ditto 111 pieces hats 943. Javanese hats and songkoks; 709. shirts, 750. waistcoats, 457. old shoes, and 2324. new ditto all of which together has been packed into 29 chests. beneath was written: translated by me was signed: J. J. Rothenbuhler. Batavia. To His High Honour The High Noble Rigorous, Right Honourable Lord, Willem Arnold Alting Governor General, and the Well-Born Rigorous Lords Councillors of the Netherlands Indies; etc: etc: etc: High Noble Rigorous Right Honourable Lord Right Noble Rigorous Lords I let this serve solely to humbly inform your High Honours that according to the writings of the Military Lieutenant, the Banjoewangi Commander Ludewig Kaijsel, to the authority in the Eastern Salient, and according to the letter written by the latter to me, there is in Banjoewangie a brother of the recently deceased Regent of that district, Raden Tommongong Wirogoeno, mentioned in my separate letter to your High Honours of the 30th of April last, and that this brother, named Mas Talip, is very well regarded and esteemed among the inhabitants, and would possess the required qualities to succeed in that regency, and because it is not advisable to leave that district without a head for long, I have ordered the said authority to have the candidate come over hither in order that here, in hope of your High Honours page 2 3/6
Dutch transcription
303 Samarang den 30„e April A:o 1702. Samarang den 30„e April A:o 1731. uE: het geen voorschreeven straat betuigende delakanten de zuijdere waarheid te zijn, bereid sijnde indien sulks moogt gevordert werden met Eede te bevestigen. /:onderstond:/ Rembang den 25„e September A„o 1781 /:daar onder stonden twee kruijssen omschreeven:/ gesteld door de Javaenen Ia Judo, soero Redjo, vervolgens de handteekening in 't Iavaans vant Tipta widjoyje /: lager mij present /:was geteekent:/ H: A: Palm. en V. Copia Den Relatant verhaald, dat hij nog Jong zijnde, de desse Tollogo: Maa„ „dirdo, van den Sulthan tot een bestaan gekreegen hebbende, aldaer drie Iaaren gebleeven had, waarna hem Relatant, de gemelde Dessa Tellogo Madiroo, door den Tommongong Windoe Nagardo Re„ „gent te Panoelan ontnoomen, zijnde, hij Relatant sig toen na„ de dessa Pangaitan in 't waronsche geleegen, begeeven en aldaar de volkeren, die bij hem waaren gekoomen, van Djemats voorsien had, mitsgaders dat hij Relatant; teegens de bij hem komende stand volkeren gezegd had, dat, indien sij langer de ongeloovige hollanders bleeven aanhangen, sij als dan den tijds waar in sij teegens de Engelschen souden moeten strijden, niet beleeven, maar Verlang, of door den blik„ „sem en Donder getroffen, of door de tijgers verscheurt, of in 't waater versuijpen, off door slangen en scorpioenen, Ia selvs door Mus= schietten, om het Leeven gebragt, souden worden. —. Dat Eenigen tijd daar na den Radoen Tronto-Coessoemo zoon van den pangerang Rongo, dewelke sig in de, onder den Sulthan ge„ „hoorende dessa Soevoet sewor, ophield, hum relatent aldaar was koomen besoeken, Dat daar na den gemelde Radeen Bronto Coesoe„ „mo, door de zendelingen van den Sulthan gesogt wordende, hij Rela= „tant toen door den Radeen Rongo te Djiepang geordonneert was, om sig na DjokjoCarto te begeeven, dewijl den sulthan sulx hebben wilde 78. Laakense Rokken, Translaat Javaanse Lijst der Kleeveren voor 's Keijzers krijgsvolk, dewelke na Boo„ „tavia overgesonden worden als. —. 1000. Iavaanse Relaas van den Iavaan Bodo van Madion, gegeeven te Samarang den 15„e Januarij Anno 1782. —. het welke hij Relatant ook was nagekoomen, en aldaar op is sul„ „thans begierte; desselvs zieke kinderen, door hun op de vlakke hand te slaan; geweesen, en voorts 'slands besmettelijke zichtens vordreeven had, waar na: den sulthan hem had ondervraagd, of hij Betatant niet wist vaar sig de kinde„ „den van den pangerang Rongo ophieden, waar op hij Relatant had geantwoord, dat Een derselve namentlijk Radeen, Bronto Coessoemo, die sig in de des„ „ja Soeroet Sewoe had opgehouden, hem Eens was komen be„ soeken, op welk den sulthan hem Relatarit had gelast om, in dien het opperhoofd sulx meede mogte vraagen, het selve te ver„ versrijgen; Terwijl hij Relatant van den Sulthan tot eene beloo= „ninag, seeven ditsas, tot zijn bestaan had gekreegen, dewelke hem teffens zeide, dat hij Relatant na daar konde gaan wwoonen„ Peten en sijne Iappa voortsetten: gelijkerwijs hij Relatant sig dan ook weeder na de desses Pangrittan zijnde jone van de seeven aan hem geschonkene dessas, begeeven hebbende, aldaar soo Lange had blijven woonen, tot dat hij dindelijk merkte, dat des Sulthans volk hem bragte gevangen te neemen wishalven hij Relatant na den Berg: Boettak was gevlugt, van waar hij, na sig aldaar Circa Een maand in den spelonk opgehouden te hebben, door het volk van den Heer Rembangs Resident, die hem gevangen had„ „den, na Rembang gevoert en van daar vervolgens na Samarang was getransporteerd geworden, sonder mmeer /:onderstond:/: Aldus gedaan, ende gerelateert ten Gouverne„ „mente Samarang, dato voorschreevene :/ Laager stond:/ Een kruijs gesteld door den Iavaan Bodo /:daar onder :/ In kennisse van mij /was geteekent:/ J„s J„s Rothenbuhler /:inmargine stond:/ ter onser presentie /:was geteekent:/ W„m A: Palm, en de handteekening in het Iavaansch van den Samarange Hoofd Regent Aaipattij Soera di mangalla - Copia het: L„a N 10 pag„o 21. 305. Samarang den 30„e April Ao 1732. Samarang den 8„e Meij A„o 1742. 1008. Iavaansche Rokken, 206. Sanasse knoopen, 640. silvere _„o 111: p„s hoeden„ 943. „ Iavaansche hoeden en songkos; 709. „ Hemden, 750. „ Camassen, 457: „. Oude schoenen, en 2324: „ Nieuwe d„o welk alles te zaamen in 29. kasten afgepakt is. /onderstond:/ getranslateert door mij /:was geteekent:/ J„s I„s Rothenbuhher. -. Batavia. Aan zijn Hoog Edelheid Den Hoog Edel gestrenge, Groot Achtbaaren Heere, A„ Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal, in de wel baele gebringe Heeren Raaden van Neiderlands Indie; enz:t enz:r enz: Hoog Edel Gestrenge Groot Agtbaeren Hbeer WWel Edele Gestrenge Heeren It laate deese Eeniglijk dienen om uw Hoog Edelheeden dar birdiglijke ten kennisse te brengen, als dat volgens schrijvens van den Luijtenant Militair den Banjoenangies Commandant Ludewig Kaijsel aan den gesaghebber in den Oosthoek, en volgens brieff van deese aan wij geschreeven, sig tot Banjoewangie bevind ane svroeder van den Jongst gesoremelde, en bij mijne aparte brieff aan uw Hoog Edelheedens van den 30„e April Jongstleeden vermelde Regent van dat Landschap Radeen Tommongong Wirogo: eno„ en dat deese Broeder genaamt Maas Talip, bij den Inge „fietene sier is gesien en geagt, de verEijschte Qualiteite souden be„ sitten om in dat Regentschap te succedeeren, en dewijl het niet Raadsaam is dat landschap lange sonder Hoofd te laaten, soo hebbe ik den gemelde Ggezaghebber gelast den Candidaat na herwaerts te doens overkoomen ten Einde alhier in hoopge van uw Hoog Edelb:C pag: 2 3/6
English
Samarang the 8th May A=o 1782 High Noble and Worshipful approval provisionally to be appointed Regent of East Balambangan; and while I respectfully request Your High Noble for his Act of appointment, I shall give myself the honor of reporting further the name which he chooses to adopt upon his appointment. Meanwhile, venturing to remain, with the purest sentiments of respect and true high esteem, under-written Title, lower, Your High Noble's most humble and very obedient servant, was signed, J.s Feberg, in margin, Samarang the 8th May 1782. In all respect answering the very respected missive of Your High Noble of the 9th April, item 14th, 19th, 28th, and 21st May past, I have the honor, with the sharing also of some other matters, to express thanks to Your High Noble, under the heading of: Ships and vessels, for the communication provided that the ship 't Compagnies Welvaaren, previously having served to convoy the ships from and to Java, was detained at Batavia, and that in replacement thereof had been proposed and also already found the likewise for war equipped ship De Diamant, in order, according to the copy sent to me of the altered and amplified Instruction for the Captain of that ship, to carry out the cruising from the reef of Sedari High Noble, Severe, Grand Honorable Then Right Honorable and Severe Gentlemen! To his High Noble. The High Noble, Severe, Grand Honorable Gentleman, Willem Arnold Alting, Governor General, and the Right Honorable and Severe Gentlemen Councilors of Netherlands India; etc: etc: etc: Samarang the 22nd June Ao 1782. Batavia until. page 25. 307 309 Samarang the 22nd June A:o 1782. Samarang the 22nd June A:o 1782: to the Eastern corner of Pamalang, regarding which I take the liberty to note that, in order so much the more to meet the great objective, I have dispatched those ordinary vessels cruising against the pirates to the west of Samarang, to the end that, according to the Instruction handed to the European commanders appointed thereon, they cruise to and fro from the here in sight situated point of Calironga up to the latitude of Brebes, or as far as the limit of this Government extends, to the aforesaid warship, and also to venture in the early morning divided from each other up to 2, 3 to 4 miles seaward, and there to look out for ship, ships, and vessels, and perceiving them to give notice thereof with all haste to the warship as well as to the nearest office or post, after having first taken information as far as possible what sort of hulls they are, how many in number, and whither they set their course; in such manner as Your High Noble may please to observe more broadly from the copy of the Instruction itself, which I take the liberty to let accompany these under Letter A; while I furthermore shall proceed communicatively with the Captain of the oft-mentioned warship in occurring events and necessities, who has also already informed me of having met the ship Europa underway, and consequently would convoy it to Sedari. The Sloop which they are busy completing at Rembang, instead of the condemned Jonge Willem Arnold, apparently departing to the Capital in this or in the coming month, the Resident of Pakalongan has been written to and informed of the order issued by Your High Noble at the Capital, henceforth in the requisitions for such vessels to also send over the sails. Concerning Products, I most respectfully give notice to Your High Noble that the remaining Rice of the previous year's crop, both from the Contingents and from Purchase, wherein the threshed and subsequently stamped Paddy is included, has for the greatest part been transported to the Capital by the ships Bottland, Overduijn, the Ceres, and the Willem Fredrik, having consisted of a quantity of 2050 Coyangs, also by two private vessels of Grissek and Passourouang on freight, 167, and there are from Tagal with the ship Briedenhoff still to be sent 150 lbs, 200, with which quantity of 2417 Coyangs I trust that they will provisionally be able to manage at the Capital, until in a few months one shall be in a position to be able to begin again the shipment of the blessed succeeded crop of this year; while it serves to my particular satisfaction that the shipment of that foodstuff in the past year was to the satisfaction of Your High Noble, and I hope with God's help to be no less in a position also in this year to meet expectations concerning this point, the more so, since Your High Noble in granting the qualification for the purchase of that grain pleased to make no restriction in the quantity, and I hope that the High is. farijak J:
Dutch transcription
Samarang den 8„e Mey A=o 1742 Edelheeden Hoog gebeede approbatie provisioneerd dot Regent van Oosten Balemboangang aangesteld te worden; en terwijl ik Eer„ biediglijk voor hem bij uw Hoog Edelheeden, om zijne Acte versoeke, zal ik mij de Eere gieve van zijne naam die hy bij de aanstelling verkiest aanteneemen nader te melden Intussen dat ik mij verstoute, met de zuijverste gevoelens van Eerbied en waare hoog agting te blijve /:onderstond/ Titul /:lager:/ uwer Hoog Edelheedens, allen onderdanigste en zeer Gehoorsaamste Dienaer /:was geteekent:/ J„s Feberg /:inmargine:/ S Samarang den 8„e Meij 1782. — Op de zeer gerespecteerde missive uwer Hoog Eaeleeden van den 9: April ietem 14„ 19. 28: en 21e Meij passato, in alle Eerbied zullende antwoorden, heb ik de Per, met bedeelinge teffens van eenige andere zaaken, Uw Hoog Edelheeden, onder het Hoofddeel van: Scheepen en vaartuigen, dank te betuigen, voor de gegee„ „wene Communicatie, dat des bevoerens tot Convooij den scheepen van en maar Iava gediend hebbend schip 'tCompagnies welvaeren te Batavia was aangehouden, en dat tot remplaxement van dien gepro„ „serteerd en ook bereeds gevonden was, het omeede ten oorlog gebqui„ peard schip De Diamant, om volgens het mij toegesonden aphoift van de gealtereerde en geamplieerde Instructie voor den Capitain van dat schip, de bekruijssinge te doen van het rif van Sidarie Hoog Edel Gestrenge, Groot Achtbaeren Hand„ Dan Wel Edele gestrenge Heeren! Aan zijn HogEdelheed. Den Hoog Edel, gestrenge groot Agtbaren Heere, A: Willem Arnold Atting. Gouverneur generaal, en de wel Edele ge„ „Strenge Heeren Raaden van Heser. „lands India; enz: enz: enz: Samarang den 22„e Junij Ao 1702. Batavia tot. fag:. 25. 307 309 Samarang den 22„e Iunij: A:o 1742. Samarang den 22„e Junij A:o 1783: — tet aan de Oostelijke hoek nan Pamalang, waar omtrnt ik de vrijheid neeu te noteeren, dat ik om zoo veel te meer aan het groot Oogmerk te beantwoorden, dier van de Ordinaire om de west van Sama„ „dang op de heeroovers kruijssende vaartuijgen hat uitgesonden, ten rinde volgens de aan de daarop bescheiden Europeese gesag voerders ter hand gestelde Instructie, van de hier in het geoigt. geleegen hoek van Calironga tot op de hoogte van Borebes, off zoo vare de Limite deeser Gouvernement strekt, af en aan het voormeld oorlogschip, te kruijssen, en om sig ook des deltens vroeg van malkanderen verdeelt tot op 2. 3 â 4. mijlen Zeewaarts te begeeven, en aldaar na schip, scheepen en vaartuigen uit te sien, en die bespeurende daar van met alle spoed aan het Oor„ log ship zoo wEs als dan het maart bij geleeges Comptoir off plaats kennisse te geeven, na alvoorens zoo vees doenlijk zijn zal informatie te hebben genoomen, wat voor kielen het zijn, hoe veel in getal, en herwaerds hun Cours ligten; invoege uwe Hoog Edelheeden breeder gelieven te beoogen, bij het afschrift van de Instructie zelvs, die ik de vrijheid neem deese onder L=da af te laaten versellen; terwijl ik voorts met den Capitain van het meermelde oorlog schip bij woor„ koomende voorvallen en noodsekelijkheeden Communicatieff zal ten wierke gaan, die mij ook bereids bedeld heeft, van het schip Europa onderweegs te hebben ontmoet, en mits dien tot sibarie zoude Convoijeeren. —. De Chialoup, der men beezig is te Rembang te voltooijen, in steede van de afgekeurde Ionge Willem Arnold, apparent in deese off in de aanstaande maand naar de Hoofdglaas zullende vertuken is den Resident Palem aangeschreeven en ginformeert, vin de boor uwe Hoog Edelheeden ter Hoofdplaetse gestelde order, om voortaan bij de Eijschen van zulke kietjes ok de sallen te laaten overgaan. Produucten concerneerende, geef ik uwe Hoog Edelheeden eerbiedigst kennisse, dat het destant Rijst van 't voorjaarig gewas, zoo uit de Con„ „tingenten als over Inkoop, waar onder de afgetrapte en virvolgen gestemp„ te Padij begreepen is, door 't gootste gedelte met de scheepen Botland„ overduijn, de Ceves in de Willem Fredrik naar de Hoofoplaats is vervoerd, bestaan hebbende in een quantiteit van 2050. – Coriange 3o0 meede door twee particuliere vaartuijgen van Gris„ „sel en Passourouang op vragt. . . . 167. — en staan er van Tagal met het schip Briedenhoff nog versonden te worden 150: /b. . . . . . . - 200: _ met welke quantiteit van 2417 Cuij - ick vertrouwe dat men het voor eerst ter Hoofd plaetse zel kom „nen stellen, tot dat men over een paar maanden in staat zijn zal, out den afscheep van het geseegend gevlaagd gewasch vant dit Iaar weederom te konnen beginnen; terwijl hiet mij tot bijsondere satisfactie strekt dat den afschep van dat voedsel in het gepas„ „sierde Iaar tot genoegen uwer Hoog Edelheeden is geweest, en hoop ik met Godes hulpe ook in dit Iaar niet minder in staat te zullen zijn, om omtrent dit poinct ook aan de verwag„ „ting te beantwoorden, te meer, wijl uwe Hoog Edelheeden bij de Verliende qualificatie tot den Inkoop van dat graan gene bepeeling in de Qquantiseit hebben gelieven te maaken, en hoop ik dat het Hoogdt is. farijak J:
English
311 Samarang the 22nd of June, Anno 1702. Samarang the 22nd of June, Anno 1702. 29. Your High Noble Honours will also not be displeased to spend, just as in the past year, 25 Rijxdaalders per Coiang, the shipping charges included therein; whereby there will be occasion found to provide Batavia and Ceilon with an ample supply. To make the supply of heavy and other timber likewise this year not less abundant at the capital than in earlier years, I shall also try to exert all possible efforts, to which, first of all, the substantial deliveries thereof by the ships Ourope, the Cornelia Hillegonda, the Bovenkerkenpolder, Breedenhoff, the closing ship the Hoop, and the timber flutes, which are due to depart shortly from Samarang, Tagal, and Iapara, will yield no small evidence; and in order to afford Your High Noble Honours, as much as feasible, the opportunity to send ships to Java for the further collection of rice and timber, I have, in hope of approval, caused several of the ships that have been and still are on Java this year to be provided, instead of two, with three and four crews of Javanese seafarers, to which those people seem to be more and more encouraged by the good treatment now observed on the ships. The recommendation of Your High Noble Honours to make use, as much as feasible, of private opportunities for the shipment of rice and timber on freight to Batavia, on account of the continuous shortage of people at the said capital, will also be complied with as far as possible, for which this year the private merchant will apparently be easier to animate than to transport on own account the rice, which it is said in Batavia cannot be sold for higher than 28 to 30 rijxdaalders per Coijang, because at such a low price the merchant cannot subsist, but on the contrary loses on it, since that grain cannot be transported from Java to the capital without having to spend 12 to 13 rijxdaalders per Coijang on toll, freight, and other expenses alone. On which point I take the liberty to submit to Your High Noble Honours' favourable consideration whether, in the present state of the times, a means might perhaps be found and an arrangement made to secure for the Javanese inhabitants at least 35 rijxdaalders per Coiang for their rice in Batavia; meanwhile I remain awaiting the approval of Your High Noble Honours of the proposal made by me in a separate letter of the 26th of March, to be allowed henceforth to promise the private traders who transport rice for the Company from the Eastern Salient to Batavia 7 rijxdaalders per Coiang instead of the otherwise stipulated 5 rijxdaalders in freight; of which proposal the servants at Sourabaija seem to have made use in the 167 Coijangs of rice shipped on freight with two private vessels from Grissee and Passourouang. Concerning the points that occur to be dealt with under domestic matters, so [illegible] with the 16,000 lb of gunpowder most favourably promised by Your High Noble Honours for the post SouraCarta, and with what [illegible] answered [illegible]
Dutch transcription
311 Samarang den 22„e Iunij A:o 1702. Samarang den 22„e Iunij Ao 1702. 29. Hoogst deselve ok niet mishargen zal, om en eeven als in het ge„ „passierde Jaar 25: Rijxdaulsers per Coiang, de afscheeps ongelden daar onder gereekent, voor te besteeden; waar door 'er Occagie te Vienden zal zijn, om Batavia en Ceilon met een ruimen vooraad te voordien Din den voorraad van swaar en andere Houtwerken insgelijks in dit Jaar meet minder opilent ter Hoofdplaatse te doen zijn, dan in 1700„ „geren Iaaren, zal ik meede alle moogelijke pogingen in 't werk trag„ „ten te stellen, Waartoe voor eerst de aansienelijke aanbrengen daaro van, door de scheepen Ourope, de Cornelia Hillegonda, de Boven „kerkenpolder, Breedenhoff, het sluit schip de Hoop in de ver Houtolosten, die eerst: daags van Samarang, Tagal en Iapara staan te Vertrekken, geene weinige blijken zullen opLieveren, en om uwe Hoog Edelheeden zoo vel doenlijk is geleegentheid aan de hand te geeven, tot het zenden van scheepen naar Jara ter ver„ „dere afhaal van Rijst en Hout, hib ik in hoope van approbatie Verscheiden der scheepen die in dit Iaar op Iara geweest, en nog zijn, in steibe: van twee, met drie en vier ploegen Javaansche zeo„ „vaarende laaten Voorsien, waar toe die lieden door de thans op de scheepen geobserveerd wordende goede behandeling, meer en meer scheinen opgebeurd te worden. — Aan de te commandatie uwer Hoog Edelheeden, om zoo veel doenlijk is gebruik te maaken van particuliere geleegenthee„ „den, ter versending van Rijst en Houtwerken: op vragt naar. Batavia, om reedenen van de ter gemelde Hoofdplaetse aanhoudent volks gebrek zal meede na moogelijkheid worden berantwoord, waar tor apparent in dit Jaar den particulieren Mandelaar eerder zal te anrineeren zijn, dan om de Ript, die men segd te Bata„ „dia - niet hooger dan 28: „ 30. rijxdalders per Corang Aan de man te konnen berengen, voor eijgen Reckening te vervoeren, door dat bij zoo een laagen prijs den Handelaar niet subsisteeren kan, maar in tegendel 'er bij inschiet, vermits dat toedel van Iava naar de Hoofdplaats niet te transporteeren is, zonden alleen aan pagt, vragt en andere ongelden 122: 13 rijxdaalders per Coijang te moeten spendeeren . - alk poinct ik de vrijheid neem uwe Hoog Edelheeden in gunstige Consideratie te geeven, of er somwijlen in de teigenwwoordige tijds gesteldheid niet een middels te vinden en een schikking te maaken was, om de Javasse Ingeseetenen voor hun Rijst te Batavia op zijn minst 35. rijxd=s oer Coiang te bevorgen; intusschen dat ik de goedkeuringe ravere Hoog Edelheeden blijve te gemoete zien, op het door mij bij apart brieff van den 26. maart gedaan voorstel, om de particuliere lan„ „delaars, die uit den Oosthoek Rijst voor de Compagnie naar Ba„ „tavia vervoeren, in steede van de anders bepaalde 5. rijxd=s aan vragt„ voortaan 7:k rd:s per Coiang te moogen belooven; van welk voorstel de Bediendens te Sourabaija in de met twee particuliere vaarthuij„ „gen van Grissee en Passourouang op vragt afgescheepte 167. Coij=s Rijst scheinen gebruijk gemaakt te hebben. de. Der Poincten betreffends, die onder de Huijselijke zaaken te verhandelen voorkoomen, zoo inter ik omet de door uwe Hoog Edelheeden gunstigst toegesegde 16000:-lb Buskaruijt voor het Comptoir SouraCarta, en war mot beantwoord des V
English
Per general 31. 313 Samarang the 22nd June Anno 1702. Samarang the 22nd June Anno 1702. that the ammunition goods further requested in the general letter of the 1st May may be provided as soon as possible, as the one and the other is very much needed, both for a proper defense of the fort at Souro Carta, and for that of the three batteries constructed and already completed on the highway thither and toward Djokjo Carta, as well as to serve for the better fortification of the posts Oenarang, Salatiga, and Boeijolalie, where I have likewise caused a paddy barn to be erected at each of those posts, for the storage in each of circa 100 Coiangs, in order to be able to make use thereof in time of need, if Your High Nobilities should approve thereof, and would be pleased to grant authorization for the purchase of such a quantity of 300 Coiangs of that foodstuff. The hydraulic engineer and surveyor Iohan Vetter, whom Your High Nobilities have resolved to send to Java, not having arrived as yet, I continue to await the same, in order to make a further and more accurate survey of the Samarang river and the mudbank lying before it, pursuant to the honored approval of Your High Nobilities, while also preparing a specific report and the proper projects and drawings, from which it may appear whether the intended purpose can be met by the construction of the piers and revetments; and as soon as one is first assured of this, I shall then also gradually cause the materials of beams and planks required for that work to be collected together, whereupon, upon the specification of the quantity, one will then also first be able to make a distribution thereof across the regencies, where they are currently still busy with the felling of the timber demanded for the capital, and also with the gathering of paddy. Because on Java one has repeatedly attempted in vain to prevent the illicit trade on the island of Lubok or the Baviaan, amidst various warnings and even threats to the head or the pangerang of that district, if that evil were not countered by him, I have, upon the rumors received in those days that several vessels from the outer coast were again there engaged in such trade, sent four well-manned and armed cruising pantjallangs thither some time ago, for the inspection both of the vessels from the places on the outer coast arriving there and of those arriving very frequently at the Kangean Islands belonging under Sumanap, and also to inform themselves about the trade that is carried on there; on which first-mentioned island, the Baviaan, several keels, both large and small, were also found belonging to the inhabitants there, besides seven others belonging to the places on the outer coast, which however had already disposed of their goods. Having subsequently caused the pangerang of that island to come to Samarang, I have, under an imposed fine of 30 Spanish Reals for each of the aforesaid seven vessels from the outer coast which he had in an unauthorized manner permitted to arrive there in order to ply trade, strictly warned [illegible]
Dutch transcription
pr g„o 31. 313 Samarang den 22:e Iunij Ao 1702. Samarang den 22„e Iunij Ao 1702. — de verder bij gemeene briff van den 1„e Meij gevorderde Ammunistie goederen, zoo drde moogelijk is te moogen woorden voorsien, alsoo het den en andere zeer benoodigd is, zoo tot eene behoorlijke defensen vanr het fort te souro Carta, als tot die van de op de groote wig naar der „waerde en naar Djokjo Carta aangelegde en bereids voltooijde drie Baste „rijen, mitsgaders om te dienen tot beetere versterking van de posten Oenarang, Salatiga en Boeijolalie, alwaar ik teffens bij ieder diers posten heb laaten opslaan een Padij schuur, ter berging in ieder van Circa 100. Coiangs, om er in tijd van nood gebruik van te konnen maa„ „ken, indien uwe Hoog Edelheeden 'er genoegen in namen, en oij tot den Inkoop van een zoodaenige quantiteit van 300. Coiangs van dat voedsel gelieven Qualificatie te verlienen: — Den Waterwerk kundigen Land meeter Iohan Vetter, die uwe Hoog Edelheeden beslooten hebben maar Iaro te zenden, voor als nog niet opgevaagd zijnde, blijff ik denselven nog te gemoete zien, om in„ „gevolge het geEerd goed vinden uwer Hoog Edelheeden en nadere en nauwkeuriger opneem van de Samarangsch rivier en de daar voor leggende modderbark te doen, onder vervaardiging teffens van een specificq berigt en de behoorlijke projecten en afteekeningen, waar uit: komt te blijken, of door het aanmaaken der hoofden en beschoeijingen aan het bedoelt oogmerk kan worden beantwoord, en zoo dra men eerst hier van verseekert is, zal ik als dan ook langsamerhand de tot dat werk benoodigde mate„ „tiaalen van Balken en planken bij een doen samelen, wanneer men dan ook bij de opgave van de quantiteit, eerst daar van eene Verdeeling over de Regentschapper zal konnen maaken, al„ „waar men thans nog beesig is, met het aankoppen van de, voor de Hoofdplaats gevorderde Houtwerken, en ook met het Inzamelen van Padij Door dat men hier op Iava maermaale te vergeefs geragt heeft, den ongepermitteerden Handel op het Eijland Lubok of de Baviaan te be„ letten, onder verscheidene waarshoudingen en bedreiginge zelvs aan het Hoofd of de pangerang van dat district, indien dat kwaad niet door hem wierd tegengegaan, zoo heb ik op de dershagen ingekomen gerugten; dat er zig aldaar weeder verscheidene overwalche vaartuij„ „gen met soortgelijken handel bevonden; voor eenigen tijd vier g goff wel bemande en gearmeerde kruijspantjallange derwrte ge„ „sonden, tot den opneem zoo van de aldaar, als van de ook op de onder Sumanap behoorende Cangiangsche Eijlanden, meede zeel tijds aften aanvaarende vaartuigen van de Overwalsche plaetsen, en om zig teffens ook na den Handel, die 'er aldaar gedreeven word, te informeeren, op welk eerstgemelde Eijland de Baviaan 'er ook Verscheidene kieltjes zoo groote als kleine gevonden geworden. zijn„ aan de Inwoonders aldaar toebehoorende, behalven nog seeven andere op de overwalsche plaetsen thuijs hoorende, dog die bereeds hunne goederen van de hand geset hadden. De Pangerang van dat Eijland vervolgens op Samarang hebbende doen koomen, heb ik hem onder dene opgelegde boete van 30. Spaansche Reaalus voor ieder der Voorschreeven seeven overwalche vaartuijen, die hij op ene ongequali= „ficierde wijze gepermitteert had aldaar aan te koomen, om ten handel te vaaren, de nove gewaarthouwd, miet alhen de vaart aff„ eene.