Inventory 3627
Japan · 538 pages · 335 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
to obey the orders contained therein: Proposition for the further arrangement in these precarious times! for the officers of the ships of the Dutch Chartered East India Company, during the war between the state of the United Netherlands and the English, dated 14 August; A Regulation from the very same of the same aforementioned date, concerning the division of prizes captured from the enemy by Company ships, pursuant to the Articles of War enacted by Their High Mightinesses on 4 September 1742, Articles 50, 54, and the Resolution of 8 March 1766; The Edict of Their High Excellencies dated 28 August of this year, serving as a warning that the very same, in conformity with the orders of the Gentlemen Majors, have determined and decided to act and cause to act against the English in these regions both offensively and defensively, with the recommendation to be on guard and vigilant against the aforesaid British Nation, to regard and recognize the same henceforth as open enemies, as well as to inflict upon them as such all possible harm by water and by land; thus, after resumption thereof, regarding the aforementioned Circular Letter and the Manifest of war, it was approved and understood to abide by what was decreed in the secret Resolution of 22 November of the previous year; and with respect to the noted ordinance, the Regulation, and the Edict, it was approved to dutifully obey and cause to be obeyed the orders contained therein; Furthermore, to have the ordinance and the Regulation posted on the Company ships and vessels, as well as to have the aforesaid Edict published and posted both here and at the Outer Offices in the Dutch and customary native languages. Hereafter, the Lord Governor informed the meeting that His Honor, in this critical juncture, especially since the unpleasant news of the war with our state, had rested neither night nor day in looking after that which in the first place lay as a burden upon His Honor's shoulders, and which might be useful or necessary, under Heaven's assistance, with honor- and duty-loving servants and faithful subjects, if such might be found among the latter, to protect and defend this Land, if it should unexpectedly be visited and attacked by powerful enemies, as a pearl of the Company, and to this end was daily engaged with such and similar necessary arrangements; while His Honor had also therein further turned his thoughts to the revered commands of the Honorable High Indian Government to hazard nothing or venture upon an uncertain outcome, with no small anxiety concerning the good and responsible arrangement of the Outer Offices, of which came into consideration on the one hand the irregular and, moreover, dilapidated fortresses and redoubts, the latter mostly with atap roofs and of little or no defense, at least against no European enemy, who by a single cannonade would very soon see fire in the aforementioned roofs and a breach before them, in which case nothing would remain for the besieged but to dispute the landing with small arms, which, even though ammunition at those offices might be sufficient and they had the advantage that the enemy ships could not come close to the shore, in order to execute that properly required a completely different force than the present garrisons, which consist of: 79 men at Hila and subordinate posts Hitoelama, Loehoe, and Lockij, to wit: 3 Sergeants 8 Corporals 65 Private Soldiers, among whom 43 Native and One ditto Drummer! 1 Gunner and 2 Assistant Gunners 96 men on Saparoua, Noessalaut, and other Posts, namely: 1 Ensign 2 Sergeants, of whom 1 Native 7 Corporals, of whom 1 Native 81 Private Soldiers, of whom 57 Native and One ditto Drummer 1 Gunner 3 Assistant Gunners and 1 Quartermaster 40 men at Haroeko, the following: 1 Sergeant 4 Corporals 31 Private Soldiers, of whom 18 Native and One ditto Drummer 1 Gunner 2 Assistant Gunners and 1 Quartermaster 37 men at Laricque, consisting of: 1 Sergeant 3 Corporals 31 Private Soldiers, of whom 16 Native and One ditto Drummer 1 Gunner and 1 Assistant Gunner 51 men on Manipa and Sawaij etc., of whom: 2 Sergeants 5 Corporals, among these 1 Native 42 Private Soldiers, among whom 16 Native and One ditto Drummer! 39 men on Bouro, namely: 2 Sergeants 3 Corporals 30 Private Soldiers, among whom 15 Native and One ditto Drummer 1 Gunner 2 Assistant Gunners and 1 Quartermaster 1 Gunner and 1 Assistant Gunner on the other hand, that little reliance could be placed on the Native, although generous with promises, to help dispute a landing and to form a strong garrison; as well as that sending relief to the Outer Offices from the Main Castle, which is already sparsely garrisoned, was neither to be risked nor advisable, since one irrefutably
Dutch transcription
43: de ordres daar bij vervat te gehoor„ „zamen: propositie tot de nadere Bestellin„ in dlse dagelijke tijd! voor de overheeden van de scheepen der Nederlandsche geoctroijeer„ „de oost Jndische Comp:, geduurende den oorlog tusschen den staat der vereenigde Nederlanden, en de Engelschen ged:t 14: Augustus stantie Een Reglement van Hoogst deselve van evengem: datum, weegens de uijtdeeling der prijsen op den vijand buijt gemaakt wordende door Compagnies scheepen, ingevolge den Articul brief door Hunne Hoog Moogende den 4:' September 1742: g'ar„ „resteert, Art: 50: 54: en de Resol: van den 8:' Maart 1766: Het Placcaat van Hun Hoog Edelens in dato 28:' Aug=s J: b:, dienende tot waarschouwing, dat Hoogst deselve in conformite van de ordres der Heeren Mojores hebbe vast gesteld en beslooten, tegens de Engelschen in dezen gewesten, zo wel offensif als deffensif te ageeren, en doen ageeren, onder aanbeveeling, teegens voorzegde Britse Natie op„ „hoede en waakzaam te weesen, dezelve voortaan voor openbaare vijanden aan te zien en te erkennen, mitsg„s als zodaanig alle moogelijke afbreuk te water en te Lande te doen; zo wierd na resumtie derselve, omtrend het ge„ „waagde Circulair Briefje, en het Manifest van den oor„ „log, goedgevonden en verstaan, zig aan het g'arresteerde bij secreete Resolutie van den 22:' Nov: P: P: te gedra„ „gen; en ten opzigte van de genoteerde ordonnantie, het Reglement, en Placcaat, goedgevonden, aan de ordres daar bij vervat schuldpligtig te gehoorsamen en doen gehoorsaamen. wijders de ordonnantie en het Reglement op 'scomp„s scheepen en vaartuijgen te laaten affigeeren, mitsgad„s het voorseide Placcaat, zo hier als op de Buijten comptoiren in de nederduitsche en gebruijkelijke Jnlandse Talen te doen publiceeren en affigeeren. bezogtlijk van den Heer Gomminur Hier na gaf den Heer Gouverneur de vergadering te kennen, dat zijn Ed: in dit haglijk tijds gewrigt, bij„ „zonder sedert de onaangenaame tijding van den oor„ „log met onsen staat, nagt, nog dag gerust hadde om uijt te zien na dat geene waar van in de eerste plaats den last op zijn Ed. schouderen lag, en het welke nuttig of noodzakelijk mogte zijn om onder 's Hemels bijstand met eer en pligt lievende Dienaaren, en getrouwe onderdaanen, zo er zulke onder de laatste mogten gevonden worden, dit Land wanneer het onverhoopt van magtige vijan„ „den mogten worden bezogt en aangetast, als een paere van de Maatschappij te beschutten en te beschermen, en ten dezen einde dagelijks bezig was met zulke en des„ „gec omtrent de buijten Comptoiren „ weegen nodige bestellinge! terwijl daar in zijn Ed: ook nader deszelfs gedagten hadde laten gaan weegens de ge„ „venereerde beveelen der Ed: Hooge Jndiasche Regeering, van niets te hazardeeren of aan een onzeekeren uijtslag te wo„ „gen, met geen geringe bekommernisse over de goede en ver„ „andwoordelijke bestelling der buijten Comptoiren, waar van in opmerking quam eensdeels de irriguliere en daar bij nog bouvallige Fortressen en Redouten, laatstgemelde meest al met adappe daken en van weinige of geen defensie, ten minsten teegens geen Europeese vijand, die door een enkelde Canonade al haast het vuur in de voormelde Daken en een Bresse voorzig zoude zien, in welk ge„ „val voor de belegerde niets overig zoude blijven, dan door het Handgeweer de Landing te betwiste, het geen /:off schoon op die Comptoiren de Ammunitie al toe„ Comptoiren „rijkende en Posten! 45: 37: koppen Laricque bestaande in „rijkende mogte zijn, en zij het voorregt hadden, dat de vij„ „andelijke scheepen niet digt aan de wal konde korten:/ om zulx wel uijt te voeren een gantsch andere magt ver„ „eischte dan de presente bezettelinge die bestaan in 79: koppen Hila en onderhoorige Losten Nitoelama, Loehoe en Lockij te weeten 3: Zergeanten 8: Corporaals 65: gem: Militaire daar onder 43: Jnlandse en Een d„o Tamboer! 1: Canonier en 2: Busschieters 96: koppen op Iaparoua, Nussalaut en andere Posten als 1: vaandrig 2: Zergeanten hier van 1: Jnl: 7: Corporaals, daar van 1: Jnl: 8:1: gem: Militaire, waar van 57: Jnl: en Een d„o Lamboer 1: Canonier 3: Busschieters en 1: quartiermeester 40: koppen Haroeko devolgende 1: Zergeant 4: Corporaals 31: gem: Militaire, daar van 18: Jnl: en Een d„o Tamboer 1: Canonier 2: Busschieter en 1: quartiermeester. 1: Canonier en 1: Busschieter ten anderen dat op den Jnlander, schoon groot van belofte, wijnig staat te maaken was, om een Landing te helpen betwisten en een sterke bezetting te formeeren mitsgad„s een secours na de buijten Comptoiren van het Hoofd Casteel af te steeken (: het geen reets sober be„ „zet is:/ niet te waagen nog raadzaam was, alzo men 51: koppen op Manipa en Sawaij &„a daar van 2: zergeanten 5: Corporaals, hier onder 1: Jnl: 42: gem: Militaire daar onder 16: Jnl: en Een d„o Tamboer! 39: koppen op Bouro als 2: zergeanten 3: Corporaals 30: gem: Militaire, daar onder 15: Jul: en Een d„o Tamboer 1: Canonier 2: Busschieters en 1: quartiermeester 1: Zergeant 3: Corporaals 31: gem: Militaire, daar onder 16: Jnl: en Een d„o Tamboer 1: Canonier en V: Busschieter vte onwederleglijk
English
47: his Honour's proposals regarding this in time the [illegible] irrefutably everything had to be employed merely to preserve the Main Fortress; all of which having occupied the attention of the Lord Governor, his Honour now considered more salutary and submitted to the judgment of this meeting! First, upon the certain report of the approach of enemy ships, to evacuate the Bouro garrison immediately and therewith to reinforce the factory of Laricque, /: which together with Hila must rightly be regarded as the outposts of the Main Castle :/ Upon that unexpected news, to act likewise with Manipa, and to have the garrison from there cross over to Hila, since Bouro and Manipa, with the Post at zawaij in time of an enemy attack, could indeed be considered nothing other than lost posts! Yet the Post at zawaij, being most suitable to keep an eye on the North Ceramese, and thus in a time of war easily dispensable, to be evacuated immediately and the garrison stationed on Manipa. Under the factory of Hila, upon the certain news of approaching enemy ships, to withdraw the Posts at Loehoe and Lockij, and all other lookout posts, with the exception of Hitoelama, and should it be threatened with an attack by too strong a force, to have those of that factory retreat to this Main Castle as best and as safely as possible, furthermore in such While it was deemed unadvisable and of too dangerous consequence to proceed to the evacuation of Bouro and Manipa before necessity demanded it, Furthermore, upon the certain report of the approach of the enemy, to divest everywhere immediately of the attap of necessity, to have executed as in roofs on the redoubts and buildings within the forts. About which important points having been reasoned and deliberated at length and with attention, it was subsequently considered highly salutary to have the Lord Governor's proposal executed in the aforesaid emergency /: which God forbid :/, and therefore resolved, upon the certain report of the approach of enemy ships, to evacuate the Bouro and Manipa garrison immediately, to reinforce the factory of Laricque with the former, and Hila with the latter, both of which must be regarded as the outposts of the Main Castle! At the factories of Saparoua and Haroeko, upon the report of an advancing enemy, to assemble together all forces from the lookout posts and the garrison of Nussalaut where they belong, but being threatened by too heavy a force, and not being able to place their firm trust in the assistance of the native, likewise to break up as best as possible with the Company's effects, and to retreat to the Main Place! an unexpected event, to act likewise with the factory of Laricque. a in order 49 to evacuate the Post at sawaij in order not to cause the native premature and too great a panic and leave them to themselves against the predatory rabble, or also to give them an opportunity to submit themselves untimely to the enemy, the more so as the garrison of Bouro upon the news of the approaching enemy /: which they must after all receive first :/ can quickly escape them with small craft, and be at Manipa in half a night, and from there in just as little time at Laricque and Hila. Yet the Post at Zawaij, serving primarily to keep a watchful eye on the North Ceramese, which owing to the remoteness one would finally have to count as lost, to evacuate immediately, and to reinforce Manipa with the garrison, with orders in writing to the Resident to have the Company's effects transferred from there to Manipa at once in a prudent manner, and to confer the authority and care for the Post upon the Radja of Sawaij under the promise of being doubly rewarded in good will upon showing faithfulness and vigilance. Further, upon the evacuation of Bouro, to place the authority over the Fort there into the hands of the orangkaij of Cajelie, as well as, in a similar case, to leave the supervision over that at Manipa to the Christian and Moorish orangkaijen of Tomelehoe and Kelang! Subsequently, with respect to the factory of Hila, upon the certain report of an approaching enemy, to place the orangkaij of Loehoe in possession of the redoubt Meanwhile it was also deemed most necessary to carry into effect the proposal regarding the stripping of the attap roofs from the redoubts and buildings within the Forts, in case the garrison thinks itself able to withstand the approaching enemy, and to order the Chiefs and Residents therewith in the aforesaid cases to save as many of the Company's best effects as at Loehoe and to withdraw that remote Post with Lockij and all other lookout posts, except the Post at Hitoelama, which on account of the opportunity for too detrimental a landing by the enemy, was approved to be reinforced from Hila as much and as long as will be possible, to which a part of the garrison of Manipa may serve: yet those Posts Hila being threatened by too strong a force, to have the garrison retreat from there as best and as safely as possible to this Main Castle, and in that case to act likewise with the factory of Laricque! Further with regard to the factories of Saparoua and Haroeko, upon the certain report of an advancing enemy, to assemble together all forces from the lookout posts, including also the garrison of Nussalaut under Saparoua, and to confer the authority over Nussalaut's stronghold upon the first two Regents there; but being threatened by too heavy a force, and not being able to place their firm trust in the assistance of the native, likewise to have those factories evacuated as best as possible with the Company's effects, and have them retreat to the Main Place to save E e
Dutch transcription
47: zijn Ed: voorstellen desweegen in tijd den vert. onwederleglijk alles diende aan te wenden om de Hoofdvesting maar te bewaaren; het welk alles den aandagt van den Heer gouverneur bezig gehouden hebbende zijn Ed: tans als meer heilzaam aanmerkte en ter b'oordeeling dezer vergadering voorstelde! Eerstelijk bij het zeeker Berigt van de aannaadering van vijandelijke scheepende Bourose Besetting direct op te bree„ „ken en daar meede te versterken het Comptoir Laricque, /: met Hila te saamen ten regten voor de voorposten van het Hoofd Casteel moeten de aangemerkt worden:/ Bij die onverhoopte tijding eeven zo, met Manipa te handerlen, en de bezetting van daar na Hila te laaten overgaan, alzo Bouro en Manipa, met de Post te zawaij in tijd van een vijandelijke aanval, dog voor niets anders dan voor verlooren losten konden gehouden worden! Dog de Post te zawaij, zijnde meest geschikt om op de Noord Cerammer een oog te houden, en dus in een tijd van oorlog wel gemist kunnende worden, direct op te breeken en de bezetting op Manipa te plaatsen. Onder het Comptoir Hila bij de zekere tijding van naderende vijandelijke scheepen, te doen intrecken te Posten te Loehoe en Lockij, en alle andere uijtkijk Losten, uijt gezondert Hitoelama, en een te sterke magt gedrijgd aangevallen te zullen worden, die van dat Comptoir best mogelijk en veiligst na dit Hoofd Casteel te doen retireeren, voorts in zodanig Terwijl niet raadzaam en van te dangereuse gevol„ „ge g'oordeelt wierd, voor dat de nood het vorderde tot de opbrake van Bouro en Manipa over te gaan, Voorts nog bij het zeeker warigt van het naderen, der vijanden, zig overal direct te ontdoen van de adappe van noot, te laaten volvoeren als in daken op de Redouten en gebouwen binnen de forten. over welke wigtige Poincten in het breede en met aandagt geraisonneert en gedeliberart zijnde, wierd vervolgens als ten hoogsten heilzaam aangemerkt, om des Heer gouverneur voorstel, in den voorsz: nood /: dat God verhoede :/ te laaten volvoeren, en overzulx besloten bij het zeeker berigt van de aannadering van vijande„ „lijke scheepende Bourese en Manipase Bezetting di„ „rect op te breeken, met eerstgemelde het Comptoir van Laricque, mitsgaders met laastgenoemde Hila te verster„ „ken, die beide als de voorposten van het Hoofd Casteel moeten aangemerkt worden! Op de Comptoiren Saparoua en Haroeko, bij het berigt van een advanceerende vijand, alle magt van uijtzijkposten, en de bezetting van Nussalaut daarse thuijshooren bij den anderen te trecken, dog met een te swaare magt gedrijgd wordende, en haar seeker vertrou„ „wen, op de adsistentie van den Jnlander niet kunnende stellen, almeede best moogelijk met 's comp„s Effecten op te breeken, en na de Hoofdplaats te retireere! een onverhoopt geval, even zo te laaten handelen met het Comptoir Laricque. een om 49 de Aost te sawaij op te breeken om den Jnlander niet te voorbaarigen en te groote schrik aan te jaagen en aan haar zelven voor het Roofgespuijs over te laaten ofte ook geleegendheid te geeven haar te ontij„ „dig aan den vijand te kunnen onderwerpen te meer de bezettelingen van Bouro op de tijding van den naderen„ „de vijand /:die zij dog het eerste moeten krijgen:/ dezel„ „ve al spoedig met klein vaartuijg ontloopen, en in een halve nagt te Manipa, mitsgaders van daar in eeven weinig tijd te Laricque en Hila kunnen zijn Dog de Lost te Zawaij, dienende Hoofdzaakelijk om op de Noord Cerammer een waakend oog te houden die men door de verafgeleegendheid finaal verlooren soude moeten reeckenen, direct op te breeken, en met de bezetting, Manipa te versterken met aan„ „schrijvens aan den Resident om 'sComp„s Efecten op een voorzigtige wijze ten eersten van daar na Manipa te laaten overbrengen en den Radja van Sawaij het gezag en de zorge voor de Post op te draagen onder toezegging bij trouwe en waarsaamheid dubbeld ten goe„ „de bedagt te sullen worden. verder bij verlating van Bouro het gezag van 't Fort aldaar te stellen in„ „handen van den orangkaij van Cajelie, mitsgad„s in een gelijk geval, over dat te Manipa de Toesigt te laaten aan de Christen en Moorse orangkaijen van Tomelehoe, en Kelang! Vervolgens ten opsigte van het Comptoir Hila bij het zeker berigt van een naderende vijand, den orangkaij van Loehoe in het bezit van de Redout Jnmiddens almeede allernoodsaakelijkst beoordeelt wierd effect te doen sorteeren het voorstel tot de ontbloting van de redouten en gebouwen binnen de Forten der adappen daaken, inge„ „val der besetting vermeend teegens den naderende vijand be„ „stand te zijn en de Hoofden en Residenten daar bij de gelasten in voorsz: gevallen, zo veel van scomp„s beste Effecten te te Loehoe te stellen en die afgeleegen Post met Lockij en alle andere uijtkijkposten te doen intrecken, excepto de Post te Hitoelama, die om reeden van de geleegentheid voor een te schadelijke Landing van den vijand, goedgevon„ „den wierd als Aan zo veel en lang als het mogelijk zal zijn te versterken van Hila, waar toe een gedeelte der bezetting van Manipa kan dienen: edog die Posten Hila door een te sterke magt gedrijgd wordende, de Bezetting van daar best mogelijk en veiligst na dit Hoofd Casteel te doen retireeren, En in dat Cas even zo te laaten handelen met het Comptoir Laricque! Wijders met betrecking tot de comptoiren Sapa„ „roua en Haroeko, bij het zeeker berigt van een advan„ „ceerende vijand, alle magt van uijtkijkposten daar onder ook de Bezetting van Nussalaut, onder Saparoua, bij den anderen te trecken, en het gezag over Nussa„ „lauts vastigheid aan de twee eerste Regenten aldaar op te draagen dan met een te swaare magt gedrigd wordende, en haar vast vertrouwen op de Adsistentie van den Jnlander niet kunnende stellen, die Comp„ „toiren almeede best moogelijk met 's comp„s Effecten te laaten opbreeken, en na de Hoofdplaats doen retireeren te sauveeren E e
English
and to erect two batteries at the Laha and Galge Hoek, to provide them with men and ammunition, an account both of the stock and of missing firearms, as well as to engage 120 Bonders into service for this purpose, to salvage what is possible without, however, hazarding the lives of the garrison or the native inhabitants thereby; further, if they must abandon the strongholds entrusted to them, to spike the artillery that cannot be taken along, and to conceal or destroy the gunpowder and ammunition as best as feasible. In continuation, the Governor gave to understand that, although at the session of the 22nd of the past month of November they had for the time being refrained from erecting two heavy batteries at the Laha and on the so-called Galge Hoek due to a lack of heavy artillery of 24 lb balls, His Honour had nonetheless given his earnest thoughts to the matter further and found himself all too strongly confirmed in the sentiment that fortifications at those places were unavoidable if one were in any way to dispute hostile ships from entering unhindered, which, according to the course of the currents, must keep to either the other side of the bay or this side, and, approaching the shore, could be briskly battered by lighter artillery; while at the same time precautions also had to be taken against a landing in the Portuguese bay near Amahoesoe, proposing accordingly the erection, as soon as possible, of the two solid batteries projected long ago already at the Laha and on the Galge Hoek, as well as providing each with six 8-pounder cannons, wherever they can best be spared from the ramparts of the Castle, furthermore with one ensign, one sergeant, two corporals, and twenty-four common soldiers, supported It being further brought forward by the Governor that the stock of firearms in the armory, consisting of 901 grenadier and 143 fusilier, or 1044 pieces, was impossibly sufficient in the event of a hostile by some native auxiliary troops; which point, having also been discussed with attention, and the Governor's solid sentiments in this matter being considered salutary, it was unanimously approved to embrace the same, and to have the erection of the two batteries at the Laha and the Galge Hoek promptly carried out, as well as to commission Captain of the Military Gabriel Nicolaas van Quericke as overseer of the works for this purpose, and, upon His Honour's proposal, to take into service for those strongholds some Boenoers, a people who are held here to be the only ones possessing courage and bravery, and who have been so encouraged by the Governor that they, as it were, eagerly long for their employment; further, to set the number of those auxiliary troops at 60 Christians and 60 Moors, all under the brave young Moorish orangkay of Bonoa, who in the first place showed himself ready for this, assisted by two elders over each corps; further, to assign to the said orangkay as head, for maintenance, four rixdollars and 30 lb of rice, and to all the others each 2½ ld and 30 lb of rice per month, as well as to place the Christians within the latter, and the Moors in the first-mentioned battery, the pay commencing from the day of their employment.
Dutch transcription
en Twee Batterijen op de Laha en Galge hoek op te werpen! die met manschapen Immunitie te voorsien. aantooning zo van den voorraad als ontbregkende geweeren. mitsg:s daar toe 120: Bonders in dienst te neemen! sauveeren als het mogelijk is, zonder evenwel het levens van de Bezettelingen, of den Jnlander daar aan te hazar„ „deeren, wijders hunne aanbetrouwde sterkens moeten„ „de verlaaten het niet meede te voerene geschut te ver„ „nagelen en het kruijt en scherp best doenlijk te verstee„ „ken of te vernietigen! Ten vervolge gaff den Heer Gouverneur te kennen, dat of schoon men ter sitting van den 22:' der gepasseerde maand Nov:, mits gebrek aan swaar geschut van 24: lb: Bals wel voor eerst had afgesien van de opwerping van twee Heevige Batterijen in de Laha, en op de zogenaamde galge Hoek, zijn Ed: nogtans desweegen nader zijne ern„ „stige gedagten had laten gaan en zig al te zeer ge„ „sterkt vond in het gevoelen, dat op die plaatsende versterking onvermijdelijk was soude men vijandelijke schee„ „pen eeniger maaten betwisten ongestoort binnen te koomen, die naar den loop der stroomen off d' overseijde van de Baij dan wel deese zijde moeten houden, en de wal naderen„ „de door ligter geschut fris gehavend soude kunnen worden, Terwijl ook teevens, teegens een landing in de Portugeese omtrent Amahoesoe baan ^ voorsorge diende gebruijkt te worden proponee„ „rende mits dien het zo haast moogelijk opwerpen van de twee voor lange reets geprojecteerde steevige Batterijen in de Laha, en op de galge Hoek, mitsgad„s ieder te voorsien van ses 8: ponder Canons waar die best van de wallen van het Casteel te missen zijn, voorts van Een Vendrig Een Zergeant Twee Corporaal en Vier en Twintig gemeene Militaire, ondersteund Nog door den Heer Gouverneur bij gebragt wordende, dat den voorraad van geweeren op de wapenkamer be„ staande in 901: Granadiers en 143: Fuseliers off 1044: stuks, onmogelijke toerijkende was bij een vijan door eenige Jnlandse hulp Troupe; welk poinct almeede met aan„ „dagt beredeneert en des Heer Gouverneurs solide gevoelens in desen als Heilzaam aangemerkt zijnde, wierd unanim goedgevon„ „den dezelve te amplecteeren, en de opwerping van de Twee Batterijen op de Laha en de galge Hoek spoedig gevolg te laaten neemen mitsgad„s zulx den Capitain Militair Gabriel Nicolaas van Quericke als opzigter der werken te demandeere en voor die sterktens op zijn Ed: pro„ „positie in dienst te neemen eenige Boenoers, een volk het welk alhier voor het eenigste dat moet en dapper„ „heid bezit gehouden word, en door den Heer Gouverneur zodanig is g'animeert, dat zij als het ware rijkhalsen na hun emploij: voorts het getal van die hulp Troupen te bepaalen op 60: Christenen en 60: Mooren. alle onder den wackeren Jongen Moors orangkaij van Bonoa, die zig daar toe in de eerste plaats paraat heeft ge„ „toont, g'assisteert van twee oudstens over ieder Corps; wijders den gemelden orangkaij als Hoofd tot onderhoud toe te voegen vier Rijksd„s en 30: lb: Rijst, en de overige alle ieder 2½: ld„s en 30: lb: Rijst 'Smaands, mitsgad„s de Christenen te plaatsen binnen de laatste, en de Mooren in de eerst genoemde Batterije, het loon ingaande met den dag van hun emploij door delijke
English
To requisition from the Military Captain van Guericke, to request the latter from Batavia, to lay the Spanish riders, the instructions of the cruisers amplified. In the event of an attack, when the following necessarily ought and could be armed: 300 recruit volunteers, 50 the Corps of Clerks and those sorted under it, 120 ditto Marines, 250 the two Companies of Citizens, and 1500 auxiliary troops from the native villages under this main Castle, calculated at 2220 heads, consequently requiring that many firearms, or 1176 pieces more than are currently on hand here, not including more than twice as much when the auxiliary troops on Hila, Laricque, Saparoua, and Haroeko are to be provided for and an adequate number is to be kept on hand to replace those that become unserviceable. Therefore, given the necessity and the inherent orders in the venerable letter of 9 April 1756 under similar circumstances to demand the lacking munitions of war from the capital, it was approved to respectfully request the Noble High Indian Government to provide at the first opportunity 1500 flintlocks and 600 cutlasses or broadswords. While further, upon the proposal of the Governor, it was deemed useful and necessary to have manufactured 200 so-called Spanish riders, or as many more as shall be required, in order to line the Castle's shallow moats with them in time of need, to prevent an approaching enemy in his attempts to storm and scale the Castle's walls; it was approved to assign the manufacture of the aforementioned obstacles. In such troubled times as these, being mindful of everything required by obligatory vigilance, taking into consideration the decrepit state of the Artillery Lieutenant Jan Jansz, caused not only by old age, but also by a dissolute lifestyle, from which latter, or rather from his penchant for drink, he could until now be neither restrained nor reformed by friendly nor serious admonitions, as is known to everyone here; and therefore no misplaced considerations, especially concerning a person holding this office, can be placed above the Company's interests; it was accordingly approved to emphatically request the Noble High Indian Government at the first opportunity for another competent head of the Artillery, as well as an active pyrotechnician for the far too meager Artillery Corps here, as being urgently required; but at the same time to petition their Excellencies for a favorable disposition regarding the aforementioned lieutenant. And furthermore to record herein that the Governor has amplified the instructions of the cruisers with the order that, upon discovering foreign ships, they are to immediately leave their cruising station and return to the main Castle; and that in case their passage thereto should be cut off or they are pursued, they are in that case to make every effort to lure the enemy pursuer onto the shallows and lead them onto a dangerous course.
Dutch transcription
Capitain Militair van Guericke te demandeeren! de laatste van Batavia te ver „se Ruijters te beleggen. te versoeken! de Jnstructies der kuijssers ge'amplieert: „delijke aanval, als wanneer noodwendig diende en konde ge„ „wapend worden 300: Recrute vrijwilligers 50: 't Corps Pennisten en die daar onder sorteeren! 120: d„o Marines 250: de beide Compagnien Burgers 1500: Hulp Troupen, van de Negorijen onder dit Hoofd Casteel, na Calculatie 2220: koppen, vorderende des zo veel geweeren of 1176: p„s meer, als 'er hier tans aanhanden zijn; buijten nog ruijm tweemaal zo wanneer de Hulptroepen op Hila, Laricque, Saparoua, en Haroeko voorzien zullen worden; en men een toerijkend getal aanhanden sal hebben om die onbequam worden te verwisselen; zo wierd mits de noodzakelijkheid, en de g'inhereerde ordres, bij geveneteerde Missive van den 9:' April 1756: bij een gelijke omstandigheit, om de ontbreeken„ „ke Ammunitie van oorlog van de Hoofdplaats te eisschen, goedgevonden de Edele Hooge Indiasche Regeering eerbie„ „dig te versoeken, om bij eerste geleegendheid voorsien te mo„ „gen worden met 1500: p„s Snaphaanen en 600: „ Houwers of teegens des Castelsgagten met spaan, Terwijl nader op de propositie van den Heer Gouverneur nut„ „tig en nodig g'oordeelt wierd te doen vervaardigen 200: zogenaamde Spaanse Ruijters, of zo veel meer als vereischt zullen worden, ten einde daar meede in tijd van nood 'sCasteels ondiepe gragte te beleggen, om een genaderde vijand in zijne tentatien tot het bestormen en beklimmen van 'sCasteels muuren te verhinderen; zo wierd goedgevonden de vervaardiging van voorsz: machine den voorm: en ot de versthllen uijtenan m in zulke trouble tijdens als deze op alles bedagt te zijn, wat van een verpligte attentie vereischt word in bedenking ko„ „mende den Caducquen toestand van den Luijtenant der Arthillerij Jan Jansz:, niet alleen zo zeer veroorzaakt, door den ouderdom, maar ook door een ongebonde levens wijse, van welk laaste of eigentlijk van de geneigtheid tot den drank, hij door vriendelijke nog Ernstige vermaningen tot heeden heeft kunnen wederhouden nog te regt gebragt wor„ „den, gelijk zulx een iegelijk hier bekend is, en desweegen geen verkeerde Consideratien, bijzonder omtrend een per„ „soon die hier deeze dienst bekleed, boven 's Comp„s belang gesteld kunnende worden; mits dien goedgevonden bij eerste geleegend„ „heid de Edele Hooge Jndiasche Regeering met nadruk te verzoeken, om een ander bequam Hoofd over de Arthil„ „lerij: en nog een vigeland vuurwerker bij het alte sober Corps Arthilleristen alhier, als ten hoogsten vereischt wordende. dog daar bij teevens welm: Hun Hoog Edelens te bidden, om een gunstige dispositie ten opsigte van ged=e En verder in deesen aanteteekenen, dat den Heer Gouverneur de Instructies der Kruijssers heeft g'emplieerd met de ordre om bij ontdecking van vreemde scheepen, direct haar kruijs bestek te verlaaten, en na het Hoofd Casteel te keeren; en dat ingevalle zij de pas daar toe wierde afgesneeden off dat op hun jagt gemaakt wierd in dat geval alles aan te wenden om den vijandigen vervolger op de droogtens te brengen en een gevaarlijke weg te leiden! Capitain Lieuten nand „zoeken!
English
to have the letters of marque affixed! Note of the delivery of the duplicates of various papers already received here! Lieutenant Jan Jansz:, in consideration of his long years of service and being burdened with a wife and children it was written below: Thus done and resolved at Amboina in the Castle Nieuw Victoria on the date aforementioned. It was signed: B:s V:n Pleuren, I:n A:n Schilling, J:k Stephanus, B:r Smissaart, N:s Galloo, and I:n H:k Martens. Tuesday the first of January Anno 1782: In the afternoon at five o'clock, Council of Policy meeting, absent the heads of the four spice offices! [illegible] having been brought by the Chinese Ian Koniang from Batavia, aside from the papers appearing in the general resolution of this date, various duplicate separate papers packed in a small box, concerning the war between the Kingdom of England and the Republic of the United Netherlands, upon whose previously received originals the necessary deliberations have already been taken at the sessions of the 22nd of November and the 3rd of December of the past year; it was thus agreed merely to make a note of this latest receipt. However, with respect to the letters of marque found in addition among the aforementioned papers, namely commissions or invitations to equip vessels for war, in order, by way of reprisal against the hostilities of the English, to attack and seize all warships and merchant vessels and the loaded goods belonging to the King of England or his subjects, etc., it was approved to give everyone the necessary notice thereof, where and as appropriate. It was written below: Thus done and resolved at Amboina in the Castle Nieuw Victoria on the date aforementioned. It was signed: B:s V:n Pleuren, I:n A:m Schilling, J:n Stephanus, B:n Smissaart, L:d I:n Haga, N:s Galloo, and I:n H:k Martens. In the box noted in the general resolution of today's date containing papers brought from Batavia via Banda, among others, according to the contents of the register, were found the duplicate circular letters of Their High Excellencies dated the 12th of June and the 20th of July of the past year, alongside various counterparts of the papers previously received here and dealt with by the committee of this Board on the 22nd of November and the 3rd of December of the past year as well as the first of this month, relating to the war between England and our State! It was thus agreed merely to keep this separate record thereof. It was written below: Thus done and resolved at Amboina in the Castle Nieuw Victoria on the date aforementioned. It was signed: B:s V:n Pleuren, J: D: Schilling, I:b Stephanus, R:r Cmissaart, P: J: Maga, N:s Galloo, and J: H:r Martens. Monday the 14th of January 1782: In the morning at nine o'clock, Council of Policy meeting, absent the heads of the four spice offices! Saturday
Dutch transcription
de Lettre de Marcques te laten af„ „figeeren! Notitie van den aanbreng der we„ „dergades van diverse reeds hier ontfange Papieren! Lieutenant Jan Jansz:, uijt aanmerking van zijne lang jarige diensten en als beladen zijnde met vrouw en kinderen /:onderstond:/ Aldus Gedaan en Geresolveert te Amboina in't Casteel nieuw Victoria dato voorsz: /:was geteekend:/ B:s V:n Pleuren, I:n A„:n Schilling, J=:k Stephanus B:r Smissaart, N„s Galloo, en I:n H:k Martens, Dingsdag den Eersten Januarij A„o 1782: Des Agermiddags om vijf uuren, Vergade„ „ring van Politie, absent de Hoofden der Vier specerij Comptoiren! enie een on e ede eden per den Chinees Ian Koniang van Batavia aangebragt zijnde, /:behalven de Papieren voorkoomen„ „de ter gemeene Resolutie van dezen datum:/. diverse Aupp:t apparte Papieren in een kastje afgepakt, betref„ „fende den oorlog tusschen het Koningrijk van Enge„ „landt en den Republicq der verEenigde Nederlan„ „den, op welkers bevoorens ontfange Origineele, reeds ter sittingen van den 22:' Nov: en 3:' December des Jongst verweeken Iaars de nodige deliberatien zijn genoomen; zo wierd verstaan van dezen laatsten ontfangst eenelijk aan„ „teekening te houden; dog met opzigt tot de bij voorsz: Pa„ „pieren boven dien gevonde Lettre de Marcques Aan wel Commissie of uijtnodiging tot het toerusten van schee„ „pen ten oorlog, om bij represaille teegen de vijandelijkhee„ „den der Engelschen, te moogen aantasten en neeme alle oorlog en Coopvaardij scheepen en de Jngeladen goederen aan den Koning van Engeland off desselfs onderdanen behoorende enz:, wierd goedgevonden een iegelijk hier van In het ter gemeene Resolutie van Heedigen Aatum geno„ „teerde kasse met Papieren van Batavia over Banda aan„ „gebragt, onder anderen, na den jnhoud van het Regis„ „ter, gevonden zijnde de duppl: Circulaire Brieven Hun„ „ner Hoog Edelens de datis 12:' Iunij en 20:' Julij des voorleeden Jaars, nevens diverse wedergades van de hier bevoorens ontfange en op den 22:' Novemb: en 3:' Decemb: a„o p:o mitsgad„s Eersten deeser de Besoigne deeser Tafel gepasseert hebbende Pa„ „pieren, relatief den oorlog tusschen Engeland en on„ „zen staat! zo wierd verstaan daar van ee„ „nelijk deese afzonderlijke aanteekening te hou„ „den /:onderstond:/ Aldus Gedaan en Geresolveert te Amboina in't Casterl nieuw victoria dato voorsz: /:was geteekent:/ B:s V:n Pleuren, J: D: Schilling, I:b Stephanus, R:r Cmissaart, P: J: Maga, N:s Galloo en J: H:r Martens Maandag den 14:' Januarij 1782: Smorgens om Neegen Uuren Vergadering van Politie, absent de Hoofden der vier specerij Comptoiren! de nodige kennisse te geeven, daar en zo het behoort /:on„ „derstond:/ Aldus Gedaan en Geresolveert te Amboi „na in't Casteel Nieuw Victoria dato voors: E: (:was„ „geteekent:/ B„s V„n Lleuren, I:n A:m Schilling, J:n Stephanus, B„n Smissaart, L:d I:n Haga, N„s Galloo, en I:n H:k Martens. — de Zaturdag
English
Saturday the 13th of July, in the year 1782, at half past eight o'clock in the morning. Council of Policy, absent the chiefs of Saparoua, Hila, Haroeko, and Bouro. In continuation of the arrangements of matters relating to the war, the Governor produced at the table a written report with annexed note from the Head of the Militia Joseph Stephanus and Military Captain Gabriel Nicolaas van Guericke, to the effect that by them, in compliance with the separate resolution taken at this meeting on the 22nd of November of the past year in the presence of the Lieutenant and Head of the Artillery Jan Jansz, not only were the ordnance and further ammunition of war surveyed and inspected, as well as the ordnance within the hornwork, on the ramparts of the Castle, and the batteries at the Laha, Galge Hoek, and in front of the Burgher Guard, arranged and positioned in accordance with the aforesaid note as they, according to their best knowledge, considered to be most serviceable and useful to repel an enemy and inflict damage, but also the defects on the gun carriages were repaired and others were caused to be completely renewed again. Thus, it was resolved to be satisfied with the proceedings of the aforesaid commissioners. Furthermore, as the missing round and case shot was specified and indicated in the said report, namely: 164 round shot of 18 lb caliber 155 case shot of 24 lb caliber 117 ditto of 18 lb caliber 920 ditto of 12 lb caliber 1878 ditto of 8 lb caliber 1979 ditto case shot of 6 lb caliber 1729 ditto ditto of 2 lb caliber Furthermore, that they, the commissioners, had nothing to remark concerning the other ammunition and had found it sufficient, arguing however, with respect to the newly erected batteries in front of the Burgher Guard, the redoubt at the Oliphants River, at the Waijnitoe or so-called Galge Hoek, and at the Laha, that in order to achieve the objective therewith, namely to contest the advance of and sink incoming enemy ships and vessels, there were absolutely required for the same 36 pieces of cannon of 24 lb balls, with one hundred pieces of round shot and just as many case shot, as well as twenty pieces of chain shot for each cannon piece. Thus, it was resolved and recorded herein that already from here, by a separate letter to their High Excellencies the Noble High Indian Government at Batavia on the 29th of April recently passed, the necessity of 36 pieces of cannon of 24 lb balls on their carriages, along with a sufficient number of shot for the service of the just-mentioned batteries, was demonstrated, and at the same time an urgent request was made to be provided therewith, and also with a further 1500 pieces of flintlocks and 600 pieces of broadswords or rapiers. It was further resolved to humbly request the aforementioned their High Excellencies once again at the first opportunity, not only for the favorable fulfillment of that demand, but also to be provided likewise with the remaining shortages mentioned above, so that in the event of an approaching danger they may have on hand the means to defend themselves with success against a European power, the aforesaid report and the note being of the following content: To
Dutch transcription
Zaturdag den 13:' Julij Anno 1782: 1979: p„o Langscherp van 6 lb: Caliber Tot een vervolg der bestellingen van de zaaken tot den oorlog betrecke„ „lijk, produceerde den Heer Gouverneur ter Tafel een schriftelijk kap„ „port annex Notitie van het Hoofd der Militie Joseph Stephanusen Capitain Militair Gabriel Nicolaas van Guericke, tendeeren, „de dat door hun, in voldoening aan het appart besluijt bij deese vergadering genoomen op den 22:' Nov: a:o p„o ten bijweese van den Luijtenant en Hoofd der Arthillerij Jan Iansz:, niet alleen het geschut en verdere Ammunitie van oorlog opgenoomen en ge„ „visiteerd, mitsg„s het geschut binnen het Hoorn werk, op de wallen van het Casteel, en de Batterijen op de Laha, Galge Hoek en voor de Burger wagt, conform de voorsz: Notitie, zodanig geran„ „geert. en geplaatst is; als na beste kennis vermeent hebben dienstigsten nuttigst te zijn om een vijand af te keeren en afbreuk te doen, maar ook de defecten aan de Affuijten voorzien, en an„ andere wederom geheel hebben doen vernieuwen; zo wierd ver„ „staan zig met de verrigtingen van voorsz: gecommitteerden voldaan te houden, terwijl vervolgens bij gem: Rapport opgegeeven en aangetoond wordende het ontbreekende zond en Langscherp te weeten! 164: Rondscherp van 18: lb: Caliber 155: Langscherp. . „ 24: „ _o 117: _=o „ 18: „ _o _o _e 920: — „ 12: „ 1878: _=o „ 8: „ _o _o des smorgens ten Halff Neegen Uureen Vergadering van Politie absent de„ Hoofden van Saparoua, Hila, Ha„ „roeko, en Bouro! Voorts dat zij gecommitteerdens op de andere Ammunitie mitts te remarqueeren en dezelve toerijkende gevonden hadden, betoogende egter met betreckig tot de nieuwe opgeregte Batterijen voor de Bur„ „ger wap Redout bij de oliphants Rivier, op de waijnitoe of zo„ „genaamde Galge Hoek, en in de Laha, dat om daar meede het oogmerk te berijken, teweeten binnen zijlende vijandelijke scheepen en vaartuijgen den voortgang te betwisten en in de grond te booren voor dezelve absolut benoodigt, waaren 36: stucken Canon van 24:' lb: Bals, met Een Hondert p„s Rond en even zo veel Lang scherp mitsg„s Twintig h„s ketting kogels voor Elk Canon stuk; zo wierd verstaan en dezen aan te teekenen, dat reets van hier, bij apparte Brief aan hun Hoog Edelens de Edele Hooge Jndiasche Regeering te Batavia van den 29:' april Jongst verweeken, is betoogt de benoodigtheid van 36: stuc„ „ken canon van 24: lb: Bals, op haare affuijten neevens Een toerijkend getal scherp ten dienste van evengemelde Batte„ „rijen, en tegelijk instantie gedaan is, daar meede, en ook met nog 1500: p„s snaphaanen en 600: p„s Houwers of Degens gerieft te worden, wijders beslooten welm: Hun Hoog Edelens bij Eer„ „ste geleegentheid andermaal ootmoedig te verzoeken, niet alleen om de gunstige voldoening van dien Eijsch, maar teffens insge„ „lijks voorsien te moogen worden, met het overige ontbree„ „kende hier booven vermeld, ten einde bij een naderend gevaar aanhanden te hebben de middelen om zig met succeste de„ „fendeeren teegen Een Europeesche Moogentheid, zijn„ „de het voorschreeven Berigt en de Noti„ „tie van den volgende inhoud 1729: „ d=o „ 2: „ 979: 897 Aan -
English
59: to keep to the fairways, since the breadth or width of the bay is reckoned at three To the Right Honorable Bernardus van Pleuren Governor and Director of this Province Together with The Esteemed Members of the Honorable Council of Policy Right Honorable Sir and Gentlemen The undersigned, having been instructed by an extract from the secret resolutions of Your Right Honorable Council of the 22nd of November past to inspect and examine the artillery along with its carriages, as well as the stock of munitions of war, and to remedy any defects found; thereafter to arrange the said artillery upon the ramparts of the Castle, within the Hornwork and further outer works as we should deem most useful and serviceable for the best defense, and subsequently to submit a report of the artillery requirements missing for that purpose in order that the same may be requested from the Headquarters; we have, in compliance with these instructions, First inspected and examined the artillery, and subsequently had the defects found on the respective carriages repaired, having entirely renewed some and provided others with new wheels or axles, all with the assistance of the house carpenters, in order to have everything ready as quickly as possible in accordance with the honored orders, by means of which all the artillery in which we discovered no defects is now provided with good, sturdy carriages; which has subsequently been arranged and placed by us as we have the honor to show Your Right Honorable Council in the attached list, in such manner as we, to the best of our knowledge, believed to be most serviceable and useful for repelling and damaging an attacking enemy; having also examined the munitions of war for this purpose, we deem necessary the supplement of the following, namely: Present remaining / For supply 436 pieces / 164 pieces round shot of 18 lb caliber, reckoned for 6 pieces at 100 pieces per piece 45 pieces / 155 pieces bar shot of 24 lb caliber, reckoned for 2 pieces at 100 pieces per piece 183 pieces / 117 pieces bar shot of 18 lb caliber, reckoned for 6 pieces at 50 pieces per piece 480 pieces / 920 pieces bar shot of 12 lb caliber, reckoned for 28 pieces at 50 pieces per piece 622 pieces / 1878 pieces bar shot of 8 lb caliber, reckoned for 50 pieces at 50 pieces per piece 771 pieces / 1979 pieces bar shot of 6 lb caliber, reckoned for 35 pieces at 50 pieces per piece 371 pieces / 1729 pieces bar shot of 2 lb caliber, reckoned for 21 pieces at 100 pieces per piece whereas supplies will be required for the vessels belonging here as well as for the outer stations, having furthermore nothing to remark regarding the other ammunition supplies, deeming the same to be sufficient; however, with respect to the three newly erected batteries—in front of the Burgher Redoubt at the Oliphants River, at Waymitoe or the so-called Galgehoek, and in the Laha—we find ourselves obliged to mention that, if these batteries are to be fully capable of answering their purpose, namely to contest the advance of incoming enemy ships and sink them, as well as to support one another, there are absolutely required for them 36 pieces of cannon of 24 lb caliber for the new batteries and further places of this station, with one hundred pieces of round shot and as many bar shot for each piece, while 20 chain shot for each piece could also be useful; assuming for certain that an approaching enemy, seeing such fortifications before them, will do everything to stay out of range and keep to the middle of the fairways, Bronze Mortars On the Battery Nassau 5 iron cannons of 12 lb caliber On the Bastion Zeelandia cannons of 8 lb caliber. On the Battery De Beschermster 2 bronze cannons of 6 lb caliber. 2 bronze cannons of 12 lb caliber 1 iron cannon of 18 lb caliber 4 iron cannons of 8 lb caliber List of the placed cannon, both within the Castle and Hornwork and further outer batteries: On the Bastion Hollandia 3 pieces bronze cannons of 24 lb caliber 5 iron cannons of 18 lb caliber four to five quarter miles, it being notorious that lighter artillery in that case is of no use or service, and only of good use when enemy ships are forced by wind and current to stay near the shore, or else to anchor there or attempt an undertaking of a landing. Lastly, it is also brought to the respected attention of Your Right Honorable Council that the light field artillery on its carriages and ramparts is for the most part ready, so that if necessary it can be transported to the beach and placed between the gabions; and hoping herewith to have fulfilled the commission entrusted to us, we have the honor to subscribe ourselves with all high esteem and respect, Right Honorable Sir and Gentlemen, Your Right Honorable Council's obedient and faithful servants, Signed: J. Stephanus and G. N. v. Guericke Amboina, Victoria Redoubt, the 24th of June, anno 1782. In my presence, Signed: J. Jansz. fairways 1 bronze mortar of 6 lb caliber 2 bronze cannons of 4 lb caliber 2 bronze cannons of 6 lb caliber 6 iron cannons of 8 lb caliber 2 bronze cannons of 6 lb caliber 5 iron cannons of 18 lb caliber 2 iron cannons of 8 lb caliber 2 iron cannons of 6 lb caliber 1 iron cannon of 6 lb caliber
Dutch transcription
59: vaarwaaters te houden, daar de breete off wijte der baij gereekend word op drie Aan den wel Edele Agtbare Heer Bernardus van Pleuren Gouverneur en Directeur deeser Provintie Neevens D: E:' Leeden in den E Agtbaren Raad van Politie Wel Edele Agtbaren Heer en Heere De Eerbiedige Teekenaarde bij Een Extract uijt de secreete Acsol: uwer WelEd: agtb: van den 22:' Nov: pass:o opgedraagen zijnde den opneemen visitatie van 't geschut met dies affuijten mitsg„s voorraad van de ammunitie van oorlog aan te vindene ge„ „breeken te laate voorsien; hier na gemelde geschur te rangeeren op de walle van 't Casteel, binnen 't Hoornwerk en verdere buijte werken zodanig wij nuttigst en dienstigst mogte oordeelen tot de beste defensie, vervolgens opgaven te doen van 't daar toe ontbreekende bij de arthillerij; ten einde 't zelve van de Hoofd„ „plaats kan worden versogt, zo hebben w' in naarkooming van 't een en ander Eerst het geschur opgenoomen en gevisiteerd, daar op de bevondene defecte aan de respective affuijten laaten voorsien, als sommige ten eenemaale vernieuwd, andere met nieuwe radres off assen besorgd alles onder behulp van de Huijs„ „timmerlieden om Conform de g'eerde ordres 't een en ander ten spoedigste in gereedheit te hebben, mits welke tans al het geschut, waar bij w' geen gebreeken hebben ontdekt, van goede steevige affuijten voorsien is; dat ver„ „volgens door ons zodanig gerangeerd en geplaats is geworden, als w' d' Eere hebbe uwel Ed: bij deese g'annexeerde Notitie vertoonen, hoedaanig w' naar beste kennis vermeent hebbe dienstigst en nuttigst te zijn om een aanvallende vijand af te keeren en afbreuk te doen hier toe dan ook nagegaan hebbende de ammunitie van oorlog, agten wij noodig de suppletie van het volgende; als op pr restand tot si paitie ƒ 436: p:s 164: p:s Rondscherp van 18: lb: Caliber tot 6: stucken gereekend 100: p„s stuk 45: 155: „ Langscherp „ 24: „ _=o „ 2: _=o 100: „ _=o 183: 1:17:„ _=o „ 18: „ _=o „ 6: _=o 50: „ _=o 480:„ 920:„ _o „ 12: „ _=o „ 28 _=o 50: „ _=o 622: „ 1878:„ _=o „ 8:„ _=o „ 50: _=o 50: „ _=o 771: 1979:„ _=o „ 6: „ _=o „ 35: — _=o 50: „ _=o 371: „ 1729:„ _=o„ 2:„ _=o „ 21: _=o 100 _=o nademaal aan de hier thuijshoorende vaartuijgen en ook op de buijte Comptoiren verstrec„ „king zal verEijscht worden, hebbende wijders op de andere ammunitie goederen niets te remarcqueeren, als oordeelende dezelve toerijkende te zijn, edog met betrecking tot de drie Nieuwe opgerigte Batterijen, voor de Burger Redour aan de oliphants Rivier, aan de Waijmitoe off zogenaamde Galgehoek, en in de Laha, vinde wons verschuldigt te moeten aanhaalen, dat zullen deese Batterijen volkoomen in staat zijn, aan het oogmerk te beantwoorden, te weeten om binne zijlende vijandelij„ „ke scheepen den voortgang te betwisten en in de grond te booren, mitsg„s elkander te secundeeren, daar toe dan absolut benoodigt zijn 36: stucken Canon van 24: lb: Caliber voor de Nieuwe Batterijen, en verdere plaatse dies verlijst wordende met voor jeder stuk Een Hondert p„s Rond en ook zoo veel Lang „scherp gelijk ook voor jeder stuk 20: ketting kogels niet ondienstig kunnen zijn; voorzeeker dog moetende stellen, dat een naderende vijand zulke sterkens voor haar ziende alles zullen aanwenden, om buijten schoots te blijven en het midden _=o „ Metaale Mortiers Op de Batterij Nassauw 5: „ Eijsere Canons van 12: lb: Caliber Op 't Bastion Zeelandia Canons van 8: lb. Caliber. Op de Batterij de Beschermster 2: „ Metaale Canons van 6: lb: Caliber. 2: „ 1: „ Eijzere „ 12: „ 4: „ 18: „ 8: „ Notitie van het geplaatste Canon zo binnen het Casteel als Hoornwerk en verdere buijte Batterijen! Op '5 Bastion Hollandia 3: p„s Metaale Canons van 24: lb: Caliber 5: „ Eijsere vier en vijff quart wijl notoir het ligter geschut in dat geval van geen nut off dienst, en alleen maar van een goedgebruijk, wanneer vijandelijke scheepen door wind en stroom genoodzaakt worden de walle te houden, dan wel daar voor anker te gaan off een Landing soeken te onderneemen. Laastelijk zij nog ter g'eerde kennis uwer wel Ed: agtb: dat het ligt„ „veldgeschut op haar affuijten en Rampaarden ter meeste gedeelte in ge„ „reedheit staat om des nodig getransporteerd naar 't strand tusschen de schans„ „korven geplaats te kunnen worden en hier meede verhoopende aan de ons opgedraagene commissie voldaan te hebben, verEere wij ons met alle Hoog agting en Eerbied te onderschrijven /:onderstond:/ wel Edele agtbare Heer en Heeren. /:lager:/ uwelEd: agtb: gehoorsaamen en getrouwen, dienaren /:was geteekent:/ J=bs Stephanus en G: N: v: Guericke /:in margine:/ Amboina Nieuwe Victoria den 24:' Junij anno 1782: /:nog lager:/ ten mijnen overstaan: /:geteekent:/ J: Jansz: vaarwaters 1: „ 2: „. :„ 2: „ _o 6„ 2: „ 5: „ 2:„ 2:„ 1: „ 6: 4: 6: „ 8: „ 6: „ „ „ 18: 8: „ _o _o _=o
English
61: On the Bastion Uijtregt. 1 piece of bronze cannon of 6 lb caliber 2 pieces of bronze cannon of 3 lb caliber 1 piece of iron cannon of 12 lb caliber 3 pieces of iron cannon of 8 lb caliber On the Bastion Vriesland 5 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 3 1/2 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 3 lb caliber On the Bastion Overijssel 2 pieces of iron cannon of 12 lb caliber 8 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 6 pieces of iron cannon of 3 lb caliber On the Battery Willem de Vijffde 3 pieces of iron cannon of 8 lb caliber 3 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 4 lb caliber On the Battery Orange 2 pieces of iron cannon of 8 lb caliber 3 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 4 lb caliber On the Bastion Gelria 1 piece of iron cannon of 18 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 12 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 8 lb caliber 2 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 4 lb caliber On the Bastion Grooningen 5 pieces of cannon of 8 lb caliber 1 piece of cannon of 6 lb caliber 3 pieces of cannon of 3 lb caliber On the Hornwork on the West Side 4 pieces of cannon of 12 lb caliber 8 pieces of cannon of 8 lb caliber 4 pieces of cannon of 6 lb caliber Subsequently, the Governor likewise submitted to the table two separate sets of minutes of the conferences held by His Honour with the Regents under this Main Castle on 19 Dec of the past year and 4 Feb of the current year, containing His Honour's further arrangements for the defense of this Castle in the event of an unexpected enemy attack, or rather the assistance of the native population, their assurance of loyalty to the Dutchman, who was welcomed with joy by their ancestors when they languished under another Sovereignty, and now for a long series of 176 years. Below stood: Amboina Nieuw Victoria, 24 Junij, anno 1782. Was signed: J:b Stephanus and G: N: v: Guericke. In the margin: in my presence, signed: Janz. On the Battery on the Point Laha 1 piece of iron cannon of 18 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 12 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 8 lb caliber 3 pieces of iron cannon of 6 lb caliber On the Battery in front of the Civic Guard 8 pieces of iron cannon of 8 lb caliber On the Battery on the Point Waijnitoe 1 piece of iron cannon of 18 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 12 lb caliber 4 pieces of iron cannon of 8 lb caliber 6 pieces of iron cannon of 6 lb caliber 3 pieces of iron cannon of 3 lb caliber On the Advance Work in front of the Bastion Zeelandia 2 pieces of cannon of 12 lb caliber 4 pieces of cannon of 6 lb caliber On the Hornwork on the East Side 3 pieces of cannon of 12 lb caliber 3 pieces of cannon of 8 lb caliber 4 pieces of cannon of 6 lb caliber
Dutch transcription
61: Op 5 Bastion uijtregt. 1: p„s Metaale Canons van 6: lb: Caliber 2: „ „ „ 1: „ Eijsere „ 3: „ „ „ 12: „ „ „ 8. „ Op 'T Bastion Vriesland 5: „ Eijtere Canons van 6: lb: Caliber 2:„ Op '5 Bastion Overijssel 2: „ Eijzere Canons van 12: lb: Caliber 8: 3½: „ „ 6:„ 3: „ „ 3: „ „ Op de Battenij Willem de vijffde 3: „ „ Canons van 8: lb: Caliber 3: „ „ Op de Batterij Orange 2: „ „ Canons van 8: lb: Caliber! Op 't Bastion Gelria 1: p„s Eijsere Canons van 18: lb: Caliber 2: „ „ 8: „ 2„ „ 6: „ „ „ „ 12: „ „ Op 'T Bastion Grooningen 5: „ Canons van 8: lb: Caliber 1: „ Op het Hoornwerk aan de Westkant 4: „ Canons van 12: lb: Caliber 8. „ 4: „ Vervolgens wierde in zelvervoegen door den Heer Gouver„ „neur ter Tafel overgelegt Twee apparte Notulen der door zijn Ed: met de Regenten van onder dit Hoofd Casteel ge„ „soude Conferentien op den 19:' Dec: a: p: en 4:' Febr: V:o a:o houdende welm: zijn Ed: verdere beschickingen tot defentie van dit Casteel bij een onverhoopte vijandelijke aanval, of eigent„ „lijk de assistentie van den Jnlander, derzelver verzeeke„ „ring van trouwe voor den Hollander, die door hun voor„ „vaderen toense onder een andere Hoogendheid zugteden, met vreugde ingehaald en nu een langen reeks van 176: /:onderstond:/ Amboina Nieuw victoria den 24:' Junij anno 1782: /:was geteekent:/ J:b Stephanus en G: N: v: Guericke /:in margine:/ ten mijnen overstaan /:geteekent:/ Janz: Op de Batterij op de Hoek Laha 1: „ „ Canons van 18: lb: Caliber 4: „ „ „ 12: „ 4: „ „ „ „ 8: „ Op de Batterij voor de Burgerwagt 8: „ Eijzere Canons van 8: lb: Caliber Op de Patterij op de Hoek Waijnitoe 1: „ „ Canons van 18: lb: Caliber 4: „ „ 4: „ „ 12: „ Op de Avance voor 't Bastion Zeelandia van 12: lb: Caliber Op 'T Hoornwerk aan de Oostkant 3: p„s Canons van 12: lb: Caliber 3: „ „ „ 8: „ Jaaren 2: „ 4: „ „ „ „ „ „ 6: „ „ 4: „ „ „ „ „ 4: „ „ „ 4: „ „ „ „ „ 3: „ „ „ „ 6: „ „ „ „ 6: „ „ „ „ 3: „ „ „ „ „ 8:„ 6: „ „ „ 3: „ 2: „ 4: „ „ „ 6: „
English
63. years had been served in tranquility, and the expression of willingness to sacrifice life and property for the Dutch Company against its enemy, the English, who were by no means beloved by the Ambonese; which actions of the Lord Governor, more fully described in the mentioned Minutes, were considered by the Assembly to be in every way useful and beneficial to the interest of the Company and the Country, and were thus confirmed, it was at the same time agreed to record herein that since the aforementioned arrangements made by His Honour, the native auxiliary troops were partly taught the handling of muskets, and were also reviewed by the Lord Governor on 4 March of the current year on the Castle's esplanade to the number of 1811 heads, including their respective officers, and on that occasion took the oath of faithful resistance against the attacking enemy and adherence to the Company, file by file, into the hands of the Lord Governor with every sign of willingness. Finally, it was approved to incorporate the aforementioned conference Minutes below. Conference held with all the native Regents belonging under this Main Castle: Wednesday, 19 December Anno 1781: at the residence of the Right Honourable Lord Governor. The conference being opened, and the compliments regarding the successful return of the Hongi fleet under the Fleet Commander, the Junior Merchant and Secretary of Policy Lambertus Janszoon Haga, having concluded, and the Right Honourable Lord Governor having ordered that an account thereof and of what pertains to it be kept in the joint Conference of today's date; His Right Honour subsequently engaged in a discussion with the Regents concerning the war between our State and the Crown of England, in order to discover to some extent what ideas they harboured and fed regarding the English, as well as how their courage and loyalty stood; whereupon His Honour having pursued the conversation to that end for some time in a prudent manner suited to the circumstances, and the Regents having responded with various intermediate remarks, and His Honour having obtained what was necessary for his purpose, and they having declared that, by tradition from their ancestors, they had knowledge of the true nature of the English, which had in no way been beloved by them, His Honour deemed it time to achieve the further objective, instilled in them an even greater aversion to that nation, and subsequently exhorted them to loyalty and to answering to the contracts so freely and dearly sworn by their ancestors, the violation of which by their descendants would also bring a curse upon the latter, and would be all the greater with the slightest setting aside of their own oath and duty, arguing at the same time that their salvation lay enclosed in the efforts to repel the enemy from these lands; regarding all of which the Regents having made a favourable reply, the Lord Governor further asked them head by head whether they were prepared, upon the approach of the aforementioned enemy, together with their subordinates, with an unfeigned will and loyalty to observe their oath and duty, and to help repel them from these walls if possible, whereupon each of them separately, some in more and others in fewer words according to their ability, declared that they, with the Right Honourable Lord Governor and his people, were willing and would sacrifice life and property for the interests of the Honourable Dutch Company, which their ancestors, when they groaned under the hard yoke of another Power, had welcomed with joy, and which had now been served for the long series of 176 years: after which declaration the Lord Governor continued that in these prescient days it was highly necessary and advisable, before distress approached, to be mindful of all arrangements required to repulse an enemy, and that the Regents, in fulfilment of their goodwill, also had to accept, along with their people, the hardships that war entails, and which are willingly borne by those who intend to stand in the breach for the Country in which they prosper; at the same time demonstrating the usefulness of drilling the able-bodied men in the essentials of the manual of arms, and that it was furthermore required to take note of what force can be brought together at this Main Castle in time of need, His Honour accordingly required from each Regent individually a written list specifying what capable men for the bearing of
Dutch transcription
63. Jaaren in rust gediend was, en betuijging voor de Neederlandse Maatschappij goed en bloed te willen op offeren teegens haaren vijand, de bij den amboinees gants niet beminde Engelschen; welke verrigtingen van den Heer Gouverneur; breeder beschreeven bij gem: Notulen, bij de Vergadering voor 's Maatschappijs en Landsbelang allesints nuttig en heilzaam aangemerkt, en des geconfirmeert wierden is tegelijk ver„ „staan in deesen aan te teekenen, dat 't seedert, de voorm: beschickingen van zijn Ed: de Jnlandse Hulptroupen gedeeltelijk het behandelen, van den snaphaanen geleerd mits„ „gaders door den Heer Gouverneur den 4:' Maart J: C: op 's Casteels sloijn ten getalle van 1811: koppen daar onder hunne respective officieren gemonsteert zijn, en bij die geleegendheid rot voor tot den Eed tot een getrouwe resistentie van den aanvallende vijand en aanklee„ „ving aan de Comp: in handen van den Heer Gouverneur met alle blijken van vrijwilligheit gepresteert hebben. Eijnde„ „lijk is goedgevonden bij de voorschreeven conferentie Notulen hier onder in te lijven Conferentie gehouden met de gezamentlijke Jnland„ „se Regenten van onder dit Hoofd Casteel: — Woensdag den 19:' December Anno 1781: ten woonhuijse van den wel Edele agtbaaren Heer Gouverneur De conferentie g'epent, en het compliment weegens het geluckig re„ „tour der Hongij, onder den vloot Hoofd d'onderkoopman en secreta„ „ris van Politie Lambertus Janszoon Haga afgeloopen, mitsg:s door den wel Edele Agtbaren Heer Gouverneur g'ordonneert zijnde daar van, en het geen er toebetrecking heeft, bij gemeene Conferentie van heedigen datum aanteekening te houden; begaf zig zijn wel Edele Agtb: vervolgens met de Regenten in gesprek nopens den oorlog tusschen onsen staat en de kroon van Engelandt, ten einde eenigsints te ontwaaren wat denkbeeld zij besweegen en van de Engelschen voeden, mitsg:s hoe het met hunne moeden trou„ „we gesteld was; invoegen door zijn Ed: agtb: het gesprek ten dien fi„ „ne, op een voorzigte en met de omstandigheeden overeenkoomende wijse een tijd lang vervolgd van de regenten met verscheide tus„ „schen discoursen b'andwoord zijnde, en zijn Ed: agtb: het noodige ter intentie dienende bekoomen, mitsg:s zij betuijgd hebbende, bij overleevering van hun voor ouders, kennis te dragen van het bij haar in geene deele bemind geweest zijnde interieur der Engelschen, agte zijn Ed: het tijd te zijn het verder doelwit te berijken, boesemde haar een nog: grooter afkeer voor die natie in, en adhorteerde dezelve vervolgens tot trouwe en het b'and„ „woorden aan de door hunne voor ouders zo ongedwonge dier„ „baar beswoore Contracten, welkers vertreeding door de nazaten ook een vloek voor de laatste te weege brengen, en met de minste ter sijde stelling van hun eigen Eed en pligt te grooter weesen zoude, teffens betoogende, dat hun heil opgesloten lag en de pogingen tot het weren van den vijand van deze lan„ „den; omtrend welk een en ander de Regenten een voordeelig replicq gedaan hebbende, den Heer Gouverneur hun wijders Hooft voor Hoofd afvroeg of zij dan bereid waaren bij het nadere van den voorsz: vijand, nevens ondergestelde, met een ongeveinsde wille en trouwe hun Eed en pligt te betragten, en dezelve waare het moogelijk van dese wallen te helpen weeren, waar op zij ieder afzonderlijk den eene in meer, en andere in minder bewoordingen, na hun vermoogen, betuijgden met den wel Edele agtb: Heer gouverneur en de zijne, goed en bloed te willen en te zullen op offeren voor de belan„ „gen der Edele Nederlandsche Maatschappij, die door hun voorzaten toense onder het harde Juk van een ander Moogendheid zugteden, met vreugde ingehaald, en nu den grooten reeks van 176: Jaaren gediend was: na welke betuijging den Heer Gouverneur vervolgde, dat het in deese vooruijtziende dagen ten hoogsten noodig en ge„ „raden was, voor dat de nood naderde op alle bestellingen bedagt te zijn die verEischt worden om een vijand te repouseeren, en zij Re„ „genten ter voldoening aan hun welmeenendheit, zig met de hare ook moesten laaten welgevallen de moeijelijkheeden die den oorlog met sig sleept, en gewillig gedraagen word bij die geene die van intentie zijn voor het Land waar in zij welvaaren in de bresse te staan; teffens de nuttigheid betoogende om de weerbaare mannen in het noodzaakelijk van den wapenhandel te oeffenen, en het boven dien verEischt wierde kennis te neemen, met magt en tijd van nood aan dit Hoofd Casteel bij den anderen te brengen is, requireerende zijn Ed: agtb: mits dien van ieder Regent in het bijzonder bij een schriftelijke Notitie opgaven, wat bequame manschap tot het voeren ten van
English
will be able to deliver arms against the enemy, giving them notice hereby of the intention to assemble the same on the square of the Castle, to take further assurance of their loyalty, to appoint and present the Regents and elders as Captains and officers over their respective subordinates, and further to have them taught the handling of the musket twice a week in a gentle manner by non-commissioned officers from the garrison, in order to be able to rely not only on their good faith, but also on a trained people, to be able to resist the enemy who disrupts their and the general peace; all of which having likewise been understood and willingly accepted by the Regents, the same promised to hand over to the Honorable Governor at the earliest opportunity a list containing the number of able-bodied men to be found for the aforementioned purpose; of all which the Honorable Governor ordered this separate conference minute to be drawn up. Below stood: Thus done date and place mentioned in the heading. Conference held with the collective native Regents from under this Main Castle, Monday the 4th of February Anno 1782, at the residence of the Honorable Governor. This separate Conference having been called by the Honorable Governor for the execution of His Honor's intention and that which was decided with the Regents on the 19th of December of the past year, recorded in the minutes of that date, His Honor accordingly demanded from the Regents their lists of the number of able-bodied men with which, upon the approach of the enemy, they will be able to take the field against them and assist the Company, in order that beforehand they may be instructed in the handling of the firearm, provided with officers and non-commissioned officers, and likewise brought into proper order, and that that which in time of deployment could cause confusion, and thus hindrance in the protection of this Land, may be removed; whereupon each Head Regent handed over to His Honor a list of the names and surnames of the capable men to be found in their negorijs and subordinate villages for the assistance of the Company against the enemy; which papers His Honor having reviewed, and having noticed during an intermediate conversation that the Regents and elders were eager and would consider it an honor to be appointed and presented as officers and non-commissioned officers respectively over their people, His Honor subsequently appointed over the Auxiliary Troops from the negorij Nussanieve and subordinate villages, numbering 192 men: Andreas Paulus De Soijsa Radja, as Captain Johannes Paulus De Soijsa orangkai Watoe, as Lieutenant Domingos Tisera orangkaij oerimessing, as Ensign Domingos Lopis Pattij seijlale, as Sergeant Johannes Pea, Johannes watilete, Romelius Schupuring, as Corporals Domingos Caijlola, Domingos Disera, Pieter wetimena, and Tapiloehoe watilete, elders as Sergeants Over those from the negorij Kilang and subordinate villages, consisting of 227 men: Jacobus Cueljo Radja, as Captain Pieter Gasper Pattij Nakoe, as Lieutenant Jacob Lopis orangkaij Hatalaij, as Ensign Joseph Queljo, Elias de Fretis, Isaac Pesiwairisa, 3 elders as Sergeants Marcus Peris, Isaac Salamena, and Lourens de Fretis, 3 Corporals Lazarus Latuheroe, Pieter Casper, and Anthonij de Fretis Over those from the negorij Sooija and subordinate villages, being 49 men: Johannes de Silva, as Captain Johannes Pattijmahoe pattij sooija booven, as Lieutenant Paulus Capitan Oorangkaij ahoesing, as Ensign Andries Rihata, and Johannes Lihata, Anthonij Latoepoetijen, Cornelis Nussij, Gijsbert Satoemalea
Dutch transcription
65 van wapenen teegens den vijand zullen kunnen leeveren, hun daar bij ken„ „nis geevende van voorneemen te zijn dezelve op het plein van 't Casteel bij een te versaamelen, nader verzeekering van hunne trouwe te neemen, de Regenten en oudstens als Capitainen en officieren over hunne res„ „pective onderhoorige aan en= voor te stellen, en dezelve wijders twee daagen ter week op Een zagte wijze het behandelen van den snaphaan te laaten leeren door onder officieren uijt het guarni„ „soen, ten einde te moogen staat maaken, niet alleen op de goede trouw, maar ook op een afgerigt volk, om hunne en den alge„ „meene rust verstoorende vijand het Hoofd te kunnen bieden; alle het welke door de Regenten indiervoegen meede begreepen en gewillig aangenoomen zijnde, beloofde dezelve per Eerste, ie„ „der een Notitie den Heer Gouverneur te zullen inhandigen houdende het getal der ten voorsz: einde te vinde weer„ „baare mannen; van welke alles den Heer Gouverneur ordonneerden deese aparte conferentie Notul te formeeren /:onderstond:/ Aldus Gedaan dato en plaats in Hoofd gem: Conferentie Gehouden met de gezamentlijke Jnlandse Regenten van onder dit Hoofd Casteel Maandag den 4:' Februarij A:o 1782: ten woonhuijse van den wel Edele agtbare Heer Gouverneur. Deze apparte Conferentie door den wel Edelen Agtbaaren Heer Gouverneur beroepen zijnde, tot de volvoering van zijn Ed: intentie, en het besloote met de Regenten op den 19:' December des Jongst verweeken Jaars, genoteert bij de Notul van dien datum, eisch„ „te Hoog dezelve dien conform de Regenten of, hunne Noti„ „ties van het getal weerbaare mannen, waar meede bij het naderen van den vijand, teegens dezelve zullen kunnen op de been koomen, en de Comp=s adsisteeren ten einde alvoorens in de behandeling van het geweer onderweesen met officieren en on„ „der officieren voorsien mitsg:s in een behoorlijke ordre gebragt en weggenoomen te worden, dat geene het welk in tijd van emploij confusie, en dus hindering in de bescherming van dit Land zoude kunnen veroorzaaken, waar op ieder Hoofd Regent zijn wel Edele agtb: inhandigde een Lijst der namen en Toena„ „men van de bequame manschappen in hunne Negorijen en ondergestelde Dorpen te vinden, ter adsistentie van de comp:, teegens den vijand, welke Papieren zijn Ed: geresumeert xoudstens tot zergeant „ Corp:s „ „ Corporaals - - - - „ onds1: Tot zergeanten en bij een tusschen gesprek gemerkt hebbende, dat de Regenten en oudstens begeerig waaren mitsg„s zig ter Eere soude laaten strecken als officieren en onder officieren respective, over de haare aan en voorgesteld te worden, benoemde zijn wel Ed: agtb: vervolgens over de Hulp Troupen uijt de Negorij. Nussanieve en onderhoorige Dorpen, ten getallen van 192: Mannen Andreas Paulus De Soijsa Radja. Tot Capitain Johannes Paulus De Soijsa orangkai Watoe „ Luijtenant Domingos Tisera orangkgij oerimessing. . „ vendrig Domingos Lopis Pattij seijlale - - - „ zergeant Johannes Pea. . . . . . Johannes watilete. Romelius Schupuring. . . . . .„ Domingos Caijlola. Domingos Disera. Pieter wetimena en Tapiloehoe watilete - - - - Over die, wijt de Negorij Kilang en onderhoorige Dorpen bestaande in 227: Mannen! Pieter Gasper Paittij Nakoe - - - - - „ Luijtenant Jacob Lopis orangkaij Hatalaij - - - - „ vendrig Joseph Queljo. . . Elias de Bretis Jsaac Pesiwairisa. Marcus Peris Isaac Salamena en - Lourens de Fretis. . . . . . . Lazarus Latuheroe. - - - - - Pieter Casper en : Anthonij de Fretis - - - - - . Over die uijt de Negorij Tooija en onderhoorige Dorpen, zijnde 49: Mannen Tot Capitein Johannes de Silva. . Johannes Pattijmahoe pattij sooija booven „ Luytewant Paulus Capitan Oorangkaij ahoesing - - - „ vendrig Andries Rihata en. . . . . . . Johannes Lihata Anthonij Latoepoetijen - - - Jacobus Cueljo Radja - - - - - Tot Coppitain Cornelis Nussij. . . . . .. - - - - 3 ondst:t tot zerg:t Gijsbert Satoemalea - - - - - - en over op - . . .. „ - . „ . . . . 3 „ „ Corp:l . .. .. . . . . . .
English
6 7 Over those from the Village Pieter Kaijpattij, elder - As Lieutenant 99 Men Alexander de Sirat, orang kaya - As Captain Enos Hehoewat, orang kaya of Tawirij - As Lieutenant Jsaac Laijsatamoe, elder - As Ensign Nathanael Siatauw, Daniel Warela, Domingos Siriporie, and Jacob Sopalanit, elders - As Sergeants Melchior depessie, Daniel Warela, Domingos Matitakouw, and Boudewijn Waspaitela - As Corporals Over those from the Village of Halong and subordinate Village of Klein Hative 50 Men Elias Josua Tupenalaij, patih - As Captain Anthonij Morianij, orang kaya of Klein Hative - As Lieutenant Johannes Ohelaitila, elder - As Ensign Jsaac Lakaijla, Johannes Soetarahitoe, and Amelianus Ohelaitita, elders - As Sergeants David Sinkerij, David Silooij, Joseph Salatitoe, and Daniel Huwaij - As Corporals Over those from the Village of Patuhalat and subordinate Village of Amahoesoe 88 Men Casper Salahuteroe, orang kaya - As Captain Petrus Latoemeten, orang kaya of Amahoesoe - As Lieutenant Domingos hoekan, elder - As Ensign Iohannes Ankotta, Paulus Lekatompessij, and Benjamin Sopalanitila, elders - As Sergeants Esron Sopalanit, Darisa Latulokar, Moses Risakotta, Domingos Matuankotta, and Cornelis opir - As Corporals Over those from the Village of Groot Hative and subordinate Village making 193 Men Casper de Costa, patih - As Captain Pieter de Fretis, orang kaya - As Lieutenant Matheus Muwrar, ditto - As Ensign Marcus Leimena, Augustus Talahatin, and Pieter Makatita, elders - As Sergeants Joseph Halawane, Christiaan Huwaij, Jacob Siwalette, Philip Tupan, Anthonij Karahaluw, and Domingos Pelasula - As Corporals Over those from the Village of Lilibooij 108 Men Josna Castanja, patih - As Captain Jonkor Naralij, elder - As Lieutenant Jsaac Rompoin, ditto - As Ensign Domingos Petta, Stephanus Hetaritum, Domingos Kaijlatoe, and Thobias Nussij, elders - As Sergeants Johannes Hutsole, Marcus Makatita, Zacharias Makatita, Jeremias Pohilait, ditto, Abraham Huwraij, Petrus Testa, and Bartholomeus Kaija - As Corporals Over those from the Village of Groot Hoetoemoerij and subordinate Village 95 Men Cornelis Pietersz, orang kaya - As Captain Stephanus Pietersz, elder - As Lieutenant Zacharias Tenoe, ditto - As Ensign Lucas Lewakabessij, Domingos Tehopeorij, Louis Sonhuwat, and Jacob Tenoe, elders - As Sergeants Jacob Waas, junis Pattiapon, Enos waar, and Bastian Tochitatoe - As Corporals Over those from the Villages of De Sas, Baquala, and Tial Christian 43 Men Christiaan Simauw, orang kaya - As Captain Lourens Souhuwat - As Lieutenant Petrus Silawanibessie, orang kaya of Tial Christian - As Ensign Georgius Sarmanela, Jacob Watimoerij, and Nathanael Simauw, elders - As Sergeants pustus Simauw, Benjamin Hatibe, Claas Titarieuw, Gerardus Poehelatoe, and Urbanus Simauw - As Corporals Over those from the Village of Foelij 69 Men Arnoldus de Costa, raja - As Captain Benjamin Hatumena, elder - As Lieutenant Artus Suitela - As Ensign Johannes Siborela, Marcus Taurubessie, Alexander Sinanala, and Lucas Pattijrana, elders - As Sergeants Samuel Dalima, Hermanus Lainsanputij, Daniel Pattisina, and Stephanus Salempessij - As Corporals Over those from the Village of Waaij 50 Men Daniel de Costa, patih - As Captain Carolus Cajadu, elder - As Lieutenant Iohannes Pattireuw, elder - As Ensign Benjamin Dalima, Joseph Dalima, tijkorie Reawaroe, and Iacobus Pattijmoekaij, elders - As Sergeants Domingos Walasarij, Daniel Pattijreuu, Benjamin Tatitoe, and Matheus Toehetesang - As Corporals Over those from the Village of Pma and subordinate Villages 90 Men Bastiaan, orang kaya - As Captain Pieter, elder - As Lieutenant Enos Lopis, ditto - As Ensign Daniel Maijtimoe, Simon Porowaigla, and Christoffel Salahatu, elders - As Sergeants Andries Lawalatagla, Paulus Leimena, and Isaac Tita - As Corporals Over those from the Villages of Mardika, Rodenberg, and Hoekonald 82 Men Juriaan Gomis, orang tua - As Captain Petrus Tita, orang kaya - As Lieutenant Agama Maman, orang kaya - As Ensign Daniel Mohodim, Petrus de Costa, and Hendrik Tita, elders - As Sergeants Samaroem, Anthonij de Costa, Pieter Sarehalawan, and Momine - As Corporals Over those from the Villages of Toelehoe, Tial Moorish, and Penga Tenga A number of 219 Men Akar Aboe, patih - As Captain Jbrahim Toearita, orang kaya - As Lieutenant Weda Toehoela, ditto - As Ensign Over Pessimoera
Dutch transcription
6 7 Over die, uijt de Negorij Pieter Kaijpattij oudste - - - - _ Tot luijt: 99: Mannen Alexander de Sirat orangkaij - - - - Tot Capitain Enos Hehoewat orangkaij Tawirij- Jsaac Laijsatamoe oudste - - - - - „ vendr: Nathanael Siatauw - - -- Daniel Warela - . . . . Domingos Siriporie en - - Jacob Sopalanit. . . Melchior depessie - - - - - - - Daniel Warela Domingos Matitakouw en - - Boudewijn Waspaitela - - Over die, uijt de Negorij Halong en onderhoorig Dorp kleen Hatioe 50: Mannen Elias Josua Tupenalaij Pattij- Tot Capitain Anthonij Morianij orangkaij kleen Hative - - „ Luijt: Johannes Ohelaitila oudste - - - - - „ vendr: Jsaac Lakaijla Johannes Soetarahitoe - - - - - - - - oudst: tot zergeanten Amelianus Ohelaitita - - - - - - - Over die, uijt de Negorij Patuhalat en onderhoorig Dorp Amahoesoe 88: Mannen Casper Salahuteroe orangkaij Tot Cap: Petrus Latoeme ten orangkaij Amahoesoe - - „ Luijt: Domingos hoekan oudste - - - - - - „ vendr: Iohannes Ankotta - - - - - - „ Paulus Lekatompessij - - - - - - „ oubst: tot Zerg: Benjamin Sopalanitila en - - Esron Sopalanit - - - - David Sinkerij. . . . . David Silooij - Joseph Salatitoe. . . . . . . . Daniel Huwaij. . . . . . . . . . . „ Darisa Latulokar - - - - - - -„ Moses Risakotta - - - - - Domingos Matuankotta en - - - - - „ „ Corp: Cornelis opir en - - - - - - - „ „ Corp:l -- Mang 193: Mannen Casper de Costa Pattij - - - - Tot Capitein Over die uijt de Negorij - „ „ Corp:l - „oudst: zergeanten „ Luijt: Groot Hative en onderhoorig Dorp uijtmaakende Joseph Halawane - - - Christiaan Huwaij - - Jacob Siwalette en - Philip Tupan - - Anthonij Karahaluw Domingos Pelasula - - - - Over die, uijt de Negorij Lilibooij Josna Castanja Pattij- Jonkor Naralij oudsten- Jsaac Rompoin _=o - Domingos Petta - Stephanus Hetaritum Domingos Kaijlatoe en - Thobias Nussij Johannes Hutsole - - - - - Marcus Makatita Zacharias Makatita en - - - - - - Jeremias Pohilait _=o - - Abraham Huwraij. . . . . . . .„ Petrus Testa Bartholomeus Kaija en - - - - - - - „ „ Corp„ 10B: Mannen Over die, uijt de Negorij Groot Hoetoemoevij en onderh: Dorp 95: Mannen Cornelis Pietersz: orangkaij - - - - Tot Cap: Stephanus Pietersz oudste - - - - „ buijt: Zacharias Tenoe _=o - - - . „ vendr: Lucas Lewakabessij - Domingos Tehopeorij - Louis Sonhuwat en - - - Jacob Tenoe - - - Jacob Waas - - junis Pattiapon - - Enos waar en - Over die, uijt de Negorijen De Sas Baquala en Tial Christen 43: Mannen. Christiaan Simauw Orangkaij - - Tot Capitein Lourens Souhuwat - - - - - - - - - „ „ „ Corp:l - - - - - ouds1: tot Zerg: „ Corp:l „ Luijt: oudst: tot zerg: - - - „ vendr: . - - Tot Cap: „ - - „ oudst: tot Zerg: Pieter Bastiaan - - -- „ . - - „ „ - -- - .. . — 3 „ .- .. . .. „ ƒ „ „ . - - ƒ .. - .. - - - - ƒ „ -. . . - - - - - „ vendr: Over die, uijt de Negorij Bastian Tochitatoe - Petrus Silawanibessie orangkaij Tial Christen - - „ vendr: Georgius Sarmanela - - . . .. Jacob Watimoerij - oubst tot zerg: Nathanael Simauw en - - pustus Simauw Benjamin Hatibe- - Claas Titarieuw Gerardus Poehelatoe en - Urbanus Simauw Over die, uijt de Negorij Foelij 69: Mannen Arnoldus de Costa Radja - - - - tot Capitein Benjamin Hatumena oudste - - - „ Luijt. Artus Suitela - Johannes Siborela Marcus Taurubessie Alexander Sinanala en - - Lucas Pattijrana - - - - Samuel Dalima Hermanus Lainsanputij - - - -. Daniel Pattisina en Stephanus Salempessij - - - - . Over die, uijt de Negorij Waaij 50: Mannen Daniel de Costa Pattij- Carolus Cajadu oudste - - - - - „ Luijt: Iohannes Pattireuw oudste - - Benjamin Dalima - - - Joseph Dalima . . tijkorie Reawaroe en - - Iacobus Pattijmoekaij - - Domingos Walasarij - - Daniel Pattijreuu - - - Benjamin Tatitoe en - - -- Matheus Toehetesang - - „ oudst: tot Zerg: „ Corp:l =- tot Capit: „ vendr: - - - „ „ Corp: - - „ oudst: tot Zerg: - - - - - „ vendr: „ „ Corp:l Pieter de Fretis orangkaij Matheus Muwrar Do Marcus Leimena Augustus Talahatin en - - - - Pieter Makatita. . . . . . .. Daniel Maijtimoe - . . . . . Simon Porowaigla - - - Christoffel Salahatu en - - - - - - Andries Lawalatagla - - - - - Over die uijt de Negorij Mardika, Rodenberg en Hoekonald 82: Mannen Juriaan Gomis, gnatahudij - - - - Tot Capitain Petrus Tita orangkaij - - - - - „ Luijten:t Agama Maman orangkaij - - - - „ vendr: Daniel Mohodim - - - - - - - Petrus de Costa. . . . . . . Hendrik Tita en - - - Samaroem - - - - - - - Anthonij de Costa - - Pieter Sarehalawan - - - - - - - Momine Enos Lopis. _o - - - - . „ vendrig Paulus Leimena . . . . . . . 90: Mannen Isaac Tita en - - - - - - - - „ „ Corp:l Over die, uijt de Negorijen Toelehoe, Tial Moors, en Penga Tenga Een getal van 219: Mannen Akar Aboe Pattij Jbrahim Toearita orangkaij Weda Toehoela _=o - - . „ vendrig Tot Capitain . „ Luijt: - - - - - ouds1: tot terg: „ Corporaals „oudstens tot zergeanten Tot Capitain „ Luijtenant Pma en onderhoorige Dorpen. Over Pessimoera - .. . . . ƒ .. - .. - Tot Luijt: .. .- - „ - - - ƒ „ - -„ „ . . . . . . . „ .. „ . . .. -
English
Summary of the Native Auxiliary Troops Pessimoera Malawane Sesihatiu Macasser and Djumat soehematalna Akipaij Matuapeij Cibaroe For which honor the aforementioned Regents and elders expressed their gratitude; thereafter the Honorable Governor once again admonished all these native officers, as well as the non-commissioned officers, the latter as far as they were present, earnestly yet amiably, to conduct themselves with their subordinates as becomes faithful and honor-loving vassals, and likewise to live up to the declarations and the expectations nourished upon them, and thus, in the event of an enemy attack, to demonstrate that their affection for the Hollander equals that of their ancestors: which the Regents, having answered with the repetition of their assurance of loyalty, and at least outward signs of goodwill, took upon themselves to appear on the castle square yet this week with their above-mentioned auxiliary troops according to the desire of the Governor, and subsequently, with those who shall carry flintlocks, twice a week in order to be instructed in the manual of arms. Finally, His Honor gave notice that a day would be determined later for holding the general muster, and meanwhile to proceed only with instructing the auxiliary troops, and lastly the summary of all the native auxiliary troops under this main castle, formed from the Regents' notes of the aforementioned election, was inserted below by order of the Honorable Governor, so that the necessary information may be taken from it, as it were, at a glance: seipattij Radja apo Toetoeheij and Corporals elders to sergeants Captains Lieutenants Ensigns Sergeants Corporals Soldiers with flintlocks Soldiers with shields and swords Total Nisssanive 1 1 1 4 4 109 83 203 kilang 1 1 1 6 4 41 186 240 Soija 1 1 1 2 2 41 8 56 Groot Native 1 1 1 4 4 59 40 110 Halong 1 1 1 4 4 25 25 61 Latuhalat 1 1 1 4 4 32 56 99 Alang 1 1 1 4 4 37 156 204 Lillebooij 1 1 1 4 4 67 35 113 Groot Hoetoemoerij 1 1 1 4 4 28 67 106 D Saa Baguala en Tial christin 1 1 1 4 4 24 19 54 Soelij 1 1 1 4 4 30 39 80 waaij 1 1 1 4 4 25 25 61 Ema 1 1 1 4 4 19 71 101 Mardika, Roodenberg en Hoekonalo 1 1 1 4 4 64 18 93 Tial, Toelehoe en Tenga Tenga 1 1 1 4 4 67 152 230 Summary 15 15 15 60 58 660 900 1811 it was written below: Thus done, date and place mentioned in the heading was signed: E: J: Haga. Thus done and resolved at Amboina in the Castle Nieuw victoria, date as above was signed: B: V: Sleuren, I: A: Schilling, J:s Stephanus, L: J: Haga, N: galloo, H:r Martens, and A: S: van Hamel. agrees at the Main Castle. Summary Amboina. To the Honorable Bernardus Van Beuren Governor and Director of the Province of Amboina! To the Honorable. Honorable Sir Having well received via the residency named in the margin Your Honor's respected, separate letter of the 27th of the past month of Sept:, principally intended to accompany the secret signals for 1782, secret or separate letters from the Honorable Moluccan Governor, I cordially thank you for the favorable communication and forwarding of the one and the other, while kindly making known at the same time that, for certain reasons, I have most humbly requested Their High Nobilities for further orders regarding the secret signals from here, wherefore I have not yet been able to offer them to Your Honor. That in Your Honor's government all was in peace and quiet was very pleasant to me, and which good fortune I am likewise able to share concerning Banda; that however there are still continuous strong threats from some rebels, the escaped Tidorese Prince and the famous Radja Killeloe, cum suis, Your Honor shall my
Dutch transcription
Samentrecking der Inlandse Thulp Troupen Pessimoera Malawane Sesihatiu Macasser en Djumat soehematalna - - Akipaij Matuapeij- Cibaroe- - Voor welk eerbewijs de bovengenoemde Regenten en oudstens hunne erkentenis betuijgden; vermanende daar na, den wel Edele agtbare Heer Gouverneur alle dese Jnlandse officieren andermaal, en ook de onder officieren /:de laatste voor zo verre present waaren:/ ernstig dog minzaam, zig met hunne ondergestelde te gedraagen als getrouwe en Eerlievende vasallen betaamt, mitsg„s aan de betuijgin„ „gen en de daar op gevoede verwagting te voldoen, en des bij een vijandelijke aanval blijken te geeven dat hun zugt voor den Hollander, die van hunne voorva„ „deren evenaart: welk een en onder de Regenten met de herhaaling van hun trouw verzeekering, en ten minste uijtterlijke teekenen ten goeden, b'and„ „woord hebbende daar bij op zig namen na de begeerte van den Heer Gouverneur, met hunne hier boven aangehaalde Hulx Troupen nog deese week op 'scasteels Plein te verscheinen, en vervolgens, met de zulke die snaphaanen zullen voeren tweemaal ter week om in den wapenhandel onderweesen te worden! Eindelijk gaff zijn Ed: agtb: kennis tot het doen der Gene„ „raale manstering naader een dag te bepaalen en intussen maar met het onderwijsen der Hulp troupen te zullen doen voortvaaren wordende Laatstelijk de uijt der Regenten Notities van voorsz: verkiesing geformeerde samen, „trecking van alle de Jnlandse Hulptroupen onder dit Hoofd Casteel ter ordre van den wel Ed: agtbare Heer Gouverneur, hier onder geinsereert, ten einde, daar uijt, als met Een opslag van 't oog het noodige te kunnen neemen: seipattij. - - - Radja apo Toetoeheij en - - - - „ „ Corporaals - -. oudst: tot zergeanten Capi„ Luijte, ven, Zerge„ Corpe „ sold: mnt sold: met „tain nants„ drig„anten „ raals snaph: bchilden daal swaard Nisssanive - - - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 109: 83: 203: kilang - - - - - - 1: 1: 1: 6: 4: 41: 186: 240: Soija - - - . 1: 1: 1: 2: 2: 41: 8: 56: Groot Native - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 59: 40: 110: Halong - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 25: 25: 61: Latuhalat - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 32: 56: 99: Alang - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 37: 156: 204: Lillebooij - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 67: 35: 113: Groot Hoetoemoerij - - - 1: 1: 1: 4: 4: 28: 67: 106: D Saa Baguala en Tial christin - 1: 1: 1: 4: 4: 24: 19: 54: Soelij - - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 30: 39: 80: waaij - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 25: 25: 61: Ema - - - - - 1: 1: 1: 4: 4: 19: 71: 101: Mardika, Roodenberg en Hoekonalo - - 1: 1: 1: 4: 4: 64: 18: 93: Tial, Toelehoe en Tenga Tenga - - 1: 1: 1: 4: 4: 67: 152: 230: Sommarium 15: 15: 15: 60: 58: 660: 900: 18:11: /:onderstond:/ Aldus Gedaan dato en plaats in Hoofde gem:t /:was get:/ E: J: Haga. „ Aldus Gedaan en Geresolveert te Amboina in 't Casteel Nieuw victoria dato utsupra /:was geteekent:/ B: V: Sleu„ „ren, I: A: Schilling, J:s Stephanus, L: J: Haga, N: galloo, H:r Martens en A: S: van Hamel. ccorbeert aan 'T Hoofd Casteel. Samentrecking .. - — - — - ƒ „ - G Amboina. Den wel Edelen Agtbaaren Heer Bernardus Van Beuren Gouverneur en Directeur over de Provintie Amboina! Aan den wel Edelen Agtbaaren Heer. Wel Edele Agtbaare Heer Over de ter zijden genoemden Besidentie wel ontfangen hebbende uwel Edele Agtb: gerespecteerde, apparto Letteren van den 27:' der gepasseerde maand Sept:, voornament„ „lijk gerigt ten geleide der Secreete Seinen voor 1782: gten secreets of aparte Letteren van den wel Edelen Agtb: Heer Moluks Gouverneur, danke ik Hartelijk voor de gunstige meede deeling, en toesending van het een en ander, onder vriendelijke te kennen gave teffens dat ik om reedenen Hun Hoog Edelheedens onderdaanigst verzogt heb, nader ordre Omtrent de secreete seinen van hier, dierhalven die ook nog niet uwel Ed: Agtb: heb kin„ „nen aanbieden Dat in uwel Edele Agtb: gouvernement alles in Rust en vreede was, Is wij zier aangenaam geweest en welk geluk meede heb van Banda te kunnen bedeelen; dat egter als nog aanhoudende sterke Drijgementen zijn van eenige Rebellen, den ontvlugte Tidorees, Prins en den besaamde Raadje Killeloe C: S:, zal uwel Ed: Agtb: mijnes
English
75. Honorable and Respected Sir and Friends. Amboina are in my opinion as well known to you as to me, and that this joined rabble stays at Rarakit and thereabouts. Among others, the old Captain Keffing had a request submitted to us for powder, lead, and firearms for defense, giving notice that almost all the Ceram people, except those of Keffing, Gisser, and Killetaaij, had joined the rebels and were heavily outfitting for war; I have however refused this request for reasons, principally to give your Honors no displeasure, and referred the same directly to your Honors; thus also by no means doubting that your Honors will already have found good means to support the faithful, but on the other hand to bring the unfaithful and final rebels to obedience, or at least to foil their far-reaching designs; especially when the ordinary Hongi fleet, or others dispatched from your Honors' side, have found opportunity to join with the Ternate expedition. Of this I hope at least for the best, and remain meanwhile after friendly greeting, at the bottom stood, Honorable Respected Sir, lower, Your Honors' obedient servant, was signed, J: L: Seidelman, in the margin, Banda Neira the 14th December, anno 1781. To the Honorable Respected Sir Bernardus van Pleuren, Governor and Director, along with the Political Council there. Both by express via Saparoua, and by the Citizen Lieutenant Cornelis Willemsz, we have duly received your Honors' letters of the 24th of November and 3rd of this month, alongside various secret papers, both from Batavia, Macasser, as well as Coupang, primarily with regard to the declared war by the Crown of England on our lawful sovereign, the State of the Free United Netherlands, with all that pertains thereto. We thank your Honors then for the proper delivery, and have the fortune to be able to share that, thank God, here everything is still in good expectation regarding the reported route of the famous Prince Noekoe and his associates to Amboina, ostensibly to make peace there, but of which we wish to hope for the best. Regarding the signals, the first undersigned has already written to the Honorable Respected Sir van Pleuren, but to reassure your Honors in the meantime on this matter: we note that, for now until further orders from Their High Mightinesses, for the reconnaissance of approaching vessels, we shall fly a small blue flag above the ordinary Prince's flag from the Papenbergh, and if a vessel should be sent towards the coast, the signals will be made that your Honors have pleased to determine. Furthermore, accompanying this is a sealed small box received for your Honors from Batavia. Meanwhile, after friendly greeting, we remain, at the bottom stood, Honorable Respected Sir, and
Dutch transcription
75. Wel Edele Agtbaare Heer En Vrienden. Amboina mijnes dunkens zoo wel bekend zijn, als mij, en dat dit ge„ conjungeert gespuijs zig op Rarakit, en daar omtrent op„ „houden. Hebbende wij onder anderen den ouden Copitain keffing intan„ „dig laaten versoeken om kruijt, Lood en Geweir tot Defen„ „sie, onder te kennen gave, dat meest alle de Cerammers, behalven, die van keffing, Gisser, en Killetaaij die Re„ bellen toegevallen waaren, En zig sterk ten oorlog uijtrus„ „teden; Jk heb dit versoek egter om Reedenen, voorna„ mentlijk om uwel Edele Agtb: geen ongenoegen te geeven, afgeslaagen en denzelven direct aan uwel Edele agtb: over„ „geweezen; Dus ook geensints twijffele of uwel Ed: agtb: zult reeds goede Middelen hebben gevonden, om de getrouwe te ondersteunen, dog daar en teegen de ontrouwe en finale re„ „bellen tot gehoorsaamheid te brengen, ten minsten Hunne ver„ „regaande Desseijnen te verijdelen; voornamentlijk wanneer de ordinaire Hongij zogt, of andere g'expedieerde van uw wel Edele Agtb: zijde gelegendheid hebben gevonden zig met de Ternaatse Expeditie te Conjungeeren Hier van Hoope ten minsten het beste, en verblijve on„ „derwijl na Vriendelijke salutatie /:onderstond:/ wel Edele Agtbaare Heer /:lager:/ Uwel Ed: agtb: gehoor„ „saame Dienaar /:was geteekent:/ J: L: Seidelman, /:inmargine:/ Banda Neira den 14:' xber: A„o 1781: Aan den wel Edelen Agtbaare Heer Bernardus van Sleuren Gouverneur en Directeur! Benevens Den Politicquen Raad aldaar Zoo per Expresse over Saparoua, als per den Burger Lieutenand Cornelis Willemsz: hebben wij rigtig ontfangen Uwel Edele Agtb: Letteren van den 24:e Nov: en 3: deezer nevens ver„ „schijde secreete Papieren, zoo van Batavia, Macasser als Coupang, voornamentlijk met betrecking tot den gedecla„ „reerden Oorlogh door de kroon van Engeland aan onse wettige souverijn den staat der Vrije verEenigde Nee„ „derlanden; met den aankleeve van dien wij danken Uwel Edele Agtb: dan voor de regtige bezor„ „ging, en hebben 't geluk te moogen bedeelen dat God Dank hier ook nog alles in Goede verwagt van de vernoomen route van den besaamde Prins Noekoe, C: S: na Amboi„ „na quasie om daar vreede te maaken, doch waar van wij het beste willen hoopen. Nopens de seijnen heeft den Eerst ondergeteekende reeds aan den wel Edelen Agtbaare Heer van Bleuren geschreeven, maar om uwel Edele Agtb: intusschen hier omtrent gerust te stellen: noteeren wij, dat wij voor eerst tot nader ordre van Hun Hoog Edelheedens tot verkenning van Aankoomende vaartuijgen van de Papenbergh booven de ordinaire Prince Vlag een klijne blauwe vlag zullen laaten waaijen, en wanneer Een vaartuijg na Costij mogte werden gezonden, zal men de seijnen laaten doen die uwel Edele Agtbaare hebt gelieven te bepaalen. zijnde deezen wijders ver„ keld een verzeeguld kastje voor uwel Edele Agtb: van Batavia ontfangen: Jntusschen na Vriendelijke saluta„ tie verblijven /:onderstond:/ wel Edele agtbare Heer Wel en
English
and Friends. Lower down: Your Honorable's devoted friend and servants. Was signed: J: L: Seidelman, I:s Raket, Jodocus Cornelis, C:s Bernardt, J:s v:n d:n Bergh, Nicolaas Kloeck, and C:n Karouw. In the margin: Banda Neijra the 17th of December 1781. To the Honorable Bernardus van Sleuren, Governor and Director over the Province of Amboina. Honorable Sir, While offering heartfelt thanks for the communication of the various events that took place under Your Honorable's government, as imparted in the letter of the 15th of the recently passed month of March, I would nonetheless have preferred to hear more favorable reports from there. In contrast, I have had the good fortune thus far to impart from our side that here, God be thanked, everything is still in a reasonable state of quiet and peace. Together with the Council, I have also deemed it by no means advisable for the present, with our very weak force of men, to undertake anything hostile, or to capture one or two Ceramese prahus of negligible significance, and thereby expose all our burgher vessels currently out navigating toward Aroe, etc., to open danger, as well as our own small posts. Meanwhile, Your Honorable may be assured that since the beginning of that rebellion, few or no Ceramese, except only those of Captain Keffing, who bring us intelligence on everything, have been here. In the meantime, however, I am making myself ever stronger and stronger here in order, if possible, to carry out something with success against the enemy at a suitable opportunity, and I would only wish to be half as well provided with people, namely natives on account of the proximity, as Amboina or Ternate. And those two governments ought, in my view, to follow on the enemy's heels everywhere without the least delay, before he grows even stronger and furthermore joins forces with those of Magindanauw and Xullok, who would then, even without a European enemy, provide us with enough work. The arch-rogue Roekoe presently appears to have abandoned Your Honorable's government somewhat, since, according to reports obtained from Captain Keffing, he has gone to Goram. I therefore still fear somewhat for our burgher vessels at Aroe, because they are scattered almost everywhere there for the collection of produce. Yet, in the meantime, it seems to me that it would indeed be most necessary and expedient for Your Honorable to employ every conceivable amicable means to bring the departed Amboinese, especially the Christians, back to reason and submission, and to endeavor in the best possible manner to remove the causes that might have given them reason for this. For how else will it go if, while facing an increasingly powerful enemy, we have against us our old friends, allies, subjects, and even fellow coreligionists? Furthermore, referring to the writing in general letters regarding those matters that have already taken place, it also surprises me greatly that not a single vessel has yet arrived from Batavia with the General Rescript to our advices sent off last year, not knowing what one ought to think of this, and whether it might not well be that the passage, or even Batavia itself, has been [illegible] by our formidable success.
Dutch transcription
77 en Vrienden /:lager:/ Uwel Edele Agtbaare bezijdwijl „lige vriend en Dienaaren /:was geteekend:/ J: L: Sei„ „delman, I:s Raket, Jodocus Cornelis, C:s Bernardt, J:s v:n d„n Bergh, Nicolaas Kloeck, en C:n Karouw, /:inmargine:/ Banda Neijra den 17:' xber: 1781:- Aan den Wel Edelen Agtbare Heer Bernardus van Sleuren Gouverneur en Directeur over de Provintie Amboina! Wel Edele Agtbaare Heer! Voor 't een en ander onder Uwel Edele Agtb: Gouvernement gepas„ „seerde bij Letteren van den 15:' der even gepasseerde maand maart bedeelde hertlijk dankende, so hadde egter wel liever gewenscht favorabler berigten van daar te hooren! waar en teegen tot nog toe het geluk heb, van onse zijde te bedeelen, dat hier God zij dank nog alles in een tamelijke rust en vreede is, en hebbe met de Raad ook geensints raad„ „saam g'agt voor eerst met ons zeer zwacke volks staat, iets vijandelijks te onderneemen, of een â twee niets noemens„ „waardige Ceramse Prauwen- weg te neemen, en daar door onze gezamentlijke ter Navigatie uit zijnde burger vaar„ „tuigen na Aroe entz: aan openbaar gevaar zo wel als ons ei„ „gen klijne postjes te Exponeeren! Jntusschen kan uwel Ed: agtb: verzeekert zijn dat zeedert die be„ „gonne Rebellij wijnig of geen Cerammers, als alleen die van den Capitain Keffing /: die ons van alles narigt brengen :/ hier aangeweest zijn! Jntusschen maak ik mij egter hier immer sterker en sterken om des moogelijk bij een bequame geleegentheit iets met succes op den vijand uit te voeren, en wenschte dus maar halff zo van volk, namelijk Jnlanders uit hoofde der nabij„ „heit voorsien te zijn als Amboina of Ternaten; en die twee gouvernementen dienen mijns eragtens zonder eenig deminste dillaij, den vijand over al op de hielen te volgen, eer dat nog sterker word, en zig voorts nog conjungeert, met die van Magindanauw, en Xullok, die als dan zelfs buijten een Europeese vijand ons werk genoeg zoude verschaffen Den aarts schelen Roekoe schijnt tans uwel Ed: Agtb: gouvernement wat g'abanneert te hebben, vermits volgens erlangt berigt van Capitain keffing na Goram is, derhalven vreese nog eenigsints voor onze Burger vaartuijgen te Aroe, om re„ „den zig ter inzameling van Productens daar meest alles verstrooit, dog Jntusschen dunkt mij dat het wel hoogstnodig en dienstig zoude zijn dat uwel Ed: agtb: alle maar immers te bedenkene vriendelijke middelen in 't werk steld, om de uitgeweke Amboineesen, voornamelijke de Christenen we„ „der tot inkeer, en onder werping te brengen, en op de best moogelijkste wijse tragten uijt den weg te ruimen, de oorzaken die haar daar toe redenen mogte gegeven hebben, want hoe zal het anders dan gaan als men bij een ster„ „ker op den hals te krijgen vijand, onze oude vrienden, hond„ „genooten, onderdaanen en zelfs meede geloofs genooten tegen voorts aan het schrijven bij gemeene litteren nopens die reets gepasseerde zaaken, refereerende, verwondert mij ook zeer dat 'er nog geen Een vaartuig opkomt van Bata„ „via met de Generaale Rescribtie op onze voorleden jaarse afgegaane advijsen, niet weetende wat men hier van denken moet, en of het niet wel kon zijn de Passagie of wel Batavia selfs door onse heeft! succes gedugte
English
9: Amboina formidable enemy is occupied, in which case it would be ill-advised to expose our ships and vessels to be dispatched to open danger! If I had a suitable rowing vessel and crew, I would immediately have a reconnaissance made as far as Boeton or Bima, which your Right Honourable likely will be able to do much more easily, and I would very much like to be served at the earliest opportunity with your Right Honourable's advice, of which it seems to me the Council, as a matter of great weight, also ought to be informed and to give their opinions. I conclude this herewith in the meantime, and commend your Right Honourable and momentous government to Jehovah's safe keeping, while I remain with all high esteem, was written beneath, Right Honourable Sir, lower, Your Right Honourable's willing Friend and Servant, was signed, J: L: Seidelman, in the margin, Banda Neira the 16th of April anno 1782. To the same as above I let this accompany the duplicate of my latest, and a copy of the secret Resolution of the 3rd of this month taken concerning the dispatch of the ships: with further notification that in the meantime I have again learned with regret that the conspired pirates, in greater numbers than before, are out to disturb your Right Honourable government and especially Saparoua, among which alone are twenty-eight kora-koras of Oning! That many of them have also been to Key to win the Keiese over to their interests, but are said to have obtained no prompt answer, which however Circular. To the Right Honourable Lords Governor, or Governors of Amboina, Ternate and Macassar! Right Honourable Lords! This is primarily directed both to accompany my secret signals from now until ultimo June of the coming year, and because in anno passato I let my thoughts dwell upon encrypted writing styles and among other things remarked that in case of emergency or unexpected visit everything must be communicated to each other with the utmost speed! That one therefore cannot study long over strange writing styles or transposition of letters. That those reports to the Eastern Offices must mostly travel by sea! That such letter-bearers, upon interception by an enemy, would fall into the utmost danger of being regarded and treated as spies. succeeded better on Goram, where they attacked the burgher Roeloff Versteegh and threw him into the sea, but that an old burgher and mates having retreated into the cabin of the vessel, set fire to the powder, and thus blew up into the air together with many pirates; but Versteegh himself still lives and is to be brought here by a Goramese orang kaya who did not choose the side of the pirates; I meanwhile await with sorrow news of Arde, and also wish to have some good reports from your Right Honourable government; while wishing all Heavenly blessings I remain with high esteem, was written beneath, Right Honourable Sir, lower, Your Right Honourable's willing Servant, was signed, J: L: Seidelman, in the margin, Banda Neira the 8th of May 1783. Ps That . 3
Dutch transcription
9: Amboina gedugte vijand beset is, in welken Cas het ongeraden zouden zijn, onze de te depecheeren scheepen, en vaartuijgen, aan open„ „baar gevaar te exponeeren! indien ik een onbequaam roeij vaartuig en volk had, zou ik ten Eersten laaten recognos„ „seeren tot Boeton, of Bima toe, 't welk uwel Edele agtb: „denkelijk wel facielder zal kunnen doen, en wenschte wel gaarne ten spoedigsten hier op gedient te zijn van UwelEd: Agtb: advijs, van het welk den Raad als Een zaak van groot gewigt mij dunkt ook dient kennisse te hebben, en hun gevoelens op te geve Jk fineere dezen intusschen hier meede, en beveele uwel Ed: agtb: en Hoogwigtig gouvernement in Jehovaes vei„ „lige hoede terwijl met alle hoog agting ben (:onderstond:) wel Edele Agtbaare Heer /:lager:/ Uwel Ed: Agtb: be„ „reidwillige Vriend en Dienaar /: was geteekent:/ J: L: Seidelman /:in margine:/ Banda Neira den 16:' april anno 1782: — Aan als booven Deese laate verzellen de wedergade mijner jongste, en een Copia secreete Resolutie van den 3:' deeser nopens het de„ „pecheeren der scheepen genoomen: ondere nadere te kennen gave dat intusschen weeder met Leedwesen vernoomen heb, dat de gecomplotteerde Roovers in grooter getal dan bevoorens, er op uijt zijn, om uwel Edele Agtb: gouvernement en voor al Saparoua te on„ „rusten, en waar onder alleen agt en Twintig korra korras van Oning! Dat 'er ook veele op ken zijn aangeweest om de Keije„ „weesen in Hunne belangens over te haalen, maar geen gereed antwoord zouden hebben erlangd, dat hen egter Circulair. Aan de wel Edele Agtbaare Heeren Gouverneur, off Landvoogden van Amboina, Ternaten en Macasser! wel Edele Agtbaare Heeren! Deesen is voornamentlijk gerigt zoo ten geleide mijner secreete seijnen, van nu tot ult:o Junij des aanstaanden Jaars, als dat jk in a„o p„so mijne bedenkingen heb laaten gaan over de bedekte schrijfstijlen en onder ander en geremar„ „queert, dat in Cas van nood off onverwagts Bezoek alles aan den anderen diend gecommuniceert te werden met de uijterste spoed! Dat men dierhalven niet wel Lang stndeeren kan op vreemde schrijftijlen, off verschikking van Letters Dat die Berigten op de Oostersche Comptoiren meest moeten gaan overzee! Dat zoodaanige Brieff brengers bij agterhaaling door een vijand, in het uijterste gevaar zoude zaaken, van als spions aangemerkd en behandelt te werden. op Goram, beter geslaagd is, alwaar den Burger Roeloff Ver„ „steegh hebben gattaqueert in in zee geworpen, dog dat een oud Burger en maats in de kajut van 't vaartuig geretireerd zijn„ „de, 't kruijt in de Brand gestooken, en dus met veele „ zoo„ „vers te gelijk in de Lugt gesprongen zijn; maar versteegh zelfs leefd nog en staat door een Goramse orangkaij die de parthij der Roovers niet gekoosen heeft, herwaards gebragd: te worden; jk verwagte intusschen met smerten na tijdting van Arde, en wensche ook wel eenige goede narigt te hebben van Uwel Edele agtb: gouvernement; Terwijl on„ „der toewensching van alle Heemelsche zeegeningen met Hoog agting verblijve /:onderstond:/ Wel Edele Agtbare Heer /:lager:/ UwelEd: agtb: Bereidwillige Dienaar /:was geteekent:/ J: L: Seidelman /:in margine:/ Banda Neira den 8:' Maij 1783: Ps Dat . 3
English
81 Amboina That it therefore, under correction, seemed better to me to describe matters as they are, in good, short, comprehensible Dutch. That such a letter or papers should then be encased in lead, with orders to the couriers that, in the event of being overtaken by any enemy, they should immediately let it drop overboard into the sea. And that such letter couriers should also be given another letter containing nothing secret, but rather a pass to trade or otherwise, which would not arouse the slightest suspicion with an enemy. Which considerations of mine I took the liberty of communicating to Their High Excellencies, and to request orders on how I should conduct myself in this matter, or whose style I should follow. That their aforementioned High Excellencies were pleased to qualify me favorably in this regard, to handle this point according to the footing just set down, with orders to inform Your Honorable Worships of this in a secure manner, although Their High Honorable, Right Honorable Worships were pleased alongside this to testify that the arrangement already made should also be left to the Gentlemen Governors, the more so as it was already introduced in two Governorships, namely regarding a concealed writing style. Furthermore, I still have the good fortune to be able to report that here, by God's blessing, everything remains in peace and quiet up to now, which I also heartily wish for Your Honorable Worships' governorships. Meanwhile, I remain with all high esteem. Was written below: Honorable Worshipful Gentlemen. Lower: Your Honorable Worships' obedient servant. Was signed: J: P: Seidelman. Summary: Banda Neira the 12th of August, Year 1783. However much I have yearned for a good opportunity to provide Your Honorable Worship with news of the outcome of the expedition against the Maba, Weda, and Battanirese pirates, mentioned in my latest of 30th December of the past year, this has nevertheless not been possible until today, when I make use of the occasion presented by the intended return voyage to Costi of the Chinese mentioned in the margin; as neither the King of Ternaten nor that of Tidor has been able to provide me with a single corracorra, and I could not spare any of the Company's vessels, which were used in the voyages to Maba etc. and back and returned very much dilapidated, to inform Your Honorable Worship of the return of the commissioners, Captain Heinrich and provisional Junior Merchant van Dijk, on the 23rd of May last, after they succeeded, despite a multitude of unforeseen incidents as well as the unwillingness and licentiousness of the Ternatan Alfurs, in overwhelming and completely destroying the strong main nests of Maba and Pattanij, with the loss of only one Alfur, while four Ternatan Right Honorable Worshipful Sir To the Right Honorable Worshipful Sir Bernardus Van Heuren Governor and Director there. Of Corra 83 corracorras, which had separated from ours to go plundering, surprised the Papuan settlement Waijgamma, took many prisoners, among whom were the King's wife, son, and daughter, but who escaped again, and killed the rest, the Alfurs having had several other fortunate encounters with the Papuans at sea, while our troops brought in from there as prisoners the notorious Captain Laur Bebek Kimelaha Soasio Bagoes Lieutenant Goela manis Kimelaha Bessie Hatibi Manakie ditto Sandil Senghadji Sera Kalim Rako Kimelaha Jngli Poetoek Senghadji Oemar ditto Mangale Kimelaha Toetoehoe Imam Joge Hatibie Soegie Senghadji Mampoes Kimelaha Basir Imam Safian Kalim Mardjal Sauw Momolatie Gietarese pirates Amberrie of whom four died and fourteen were sent up on the ship Westvriesland on the 1st of this month to the revered disposal of Their High Excellencies, and Imam Safian, Momolatie, and Kalim Mardjal, who laid hands on a corporal and a soldier from Tidor on Pajale and murdered them, have been turned over to justice. I have meanwhile received Your Honorable Worship's much-esteemed separate letters dated 18 February and 30 May of the past year, in reply to which I have the honor to state: that humanly speaking, the King of Ternaten has little prospect of a complete recovery, His Highness having been visited again at the end of the aforesaid month of May by a stroke, from which he has however recovered so far that he has regained his speech, although impaired, can stand, and can also walk a little inside his room. The prince's fidelity is not called into question by me, but that he aims in everything at increasing his power and greatness has been visibly apparent to me in many instances, and the secret orders that His Highness gave to his chiefs on the expedition to withdraw with the Alfurs after the conquest of Pattanij, whereby the commissioners had to return contrary to orders, must at least be attributed to the King's displeasure toward the said commissioners, who took the liberty of opposing the robberies and outrages of his mountain peasants; I being, by the aforesaid order of the King and the unexpected return of our troops, not a little
Dutch transcription
81 Amboina Dat mij dierhalven /:onder Correctie:/ dagt beeter te zijn de zaaken te beschrijven, zoo als se zijn, in goed kort verstaanbaar Neederduijts. ! Dat dan zoodaanigen Brieff off Papieren wierden gedaan in Lood, met ordre aan de overbrengers, om bij agterhaaling van Eenig vijand, die als dan ten Eersten te laaten zakken overboord; in zee En aan sodanige Brieff Brengers, nog wierde meede gegeeven Een ander Brieff die niets geheijms behelsde, dan wel Een Pas om Handel te drijven, off andersints 't welk dan geen't minste kwaad vermoeden bij Een vijand zoude kunnen geeven. welke mijne Bedenkingen de vrijleid nam aan hun Hoog Edelheedens meede te deelen, en ordre te verzoeken hoe mijn hier inne gedragen, os aan, wiens stijl mij houden zoude. Dat welmelde Hun Hoog Edelheedens mij hier op gunstig hebben gelieven te qualificeeren, om dit poinct te behandelen na den even ter needergestelden voet, met ordre om aan uwel Edele Agtbarens hier van op Een se„ „cuure wijse kennis te geeven, Hoewel Hun Hoog Edele Gestr: Groot Agtb: daar neevens ook hebben gelieven te betuijgen; de reeds gemaakte schikking ook aan de Heeren Gouverneurs over te laaten, te meer die reeds op twee Gouver„ „nementen /:namentlijk nopens Een bedekte schrijfstijl:/: was ingevoert! Overigens hebbe nog het geluk te moogen bedeelen, dat alhier /:door Gods zeegen:/ tot nog toe alles in Rust en vreede is, 't welk van uwelE: agtb: Landvoogdijen meede tertelijk wensche! Jnmiddens met alle Hoog agting verblijve. /:onderstond:/ wel Ede„ „le Agtbaare Heeren /:lager:/ Uwel Edele Agtbaarens Dienst„ willige Dienaar /:was geteekent:/ J: P: Seidelman /:sonmaijne:/ Banda Neira den 12:' aug:s Anno 1783: Hoe zeer gehaakt hebbe naar eene goede geleegenheid, waar bij Uwe wel Edele Gestrenge narigt, kon laaten toekoomen van den uit„ slag der in mijne jongste van den 30:' December a: p: gewaagde Expeditie teegen de Maba, Weda en Battanireese Roovers, heeft zulks egter niet eerder moogen gelukken, dan heeden, wanneer mij van de occasie bediene, die zig met de voor„ „genoomen te reug reise naar Costi van in margine genoem„ „den Chinees opdoed; hebbende nog de Koning van Ternaten, nog die van Tidor mij eenen enkele Corra Corra konnen bijzetten en ik geen der Compagnies vaartuijgen, die in de Togten naar Maba etc: en werom, gebruikt en zeer gedelabreerd terug gekoomen zijn, konnen missen, om uw wel Edele Gestrenge te bedeelen de terugkomst van de Com„ „missianten, den Capitein Heinrich en p„l onderkoopman van Dijk op den 23:' Mei L: L:, na dat hun, in weerwil ee„ „ner meenigte van onvoorziene incidenten, ook van de onwillig en losbandigheid der Ternaatsche Alfderen; ge„ „lukt is, de sterke Hoofnesten van Maba en Pattanij te overweldigen en geheel te verwoesten, met verlies„ van: slegts eenen Alfder, hebbende vier Ternaatsche Wel Edele Gestrenge Heer Aan den wel Edelen Gestrenge Heer. Bernardus Van Heuren Gouverneur en Directeur aldaar Van Corra 83 Corracorras, die zig van de onzen verwijderd hadden om op buit te gaan, de Papoesche Negorij Waijgamma overompeld, veele gevange„ „nen gekreegen /: waar onder 's konings vrouw, zoon en Dogter waaren; maar die het weeder ontkomen zijn:/ en de overi„ „gen gedood, meer andere gelukkige rencontres hebbende Al„ „phoeren met de Papoen ter zee gehad. terwijl onze trou„ „pes van daar gevangelijk hebben aangebragt de berugte Capitein Laur, Bebek Kimelaha Soasio, Bagoes Luijtenant Goela manis Kimelaha Bessie Hatibi Manakie _=o Sandil Senghadji Sera Kalim Rako Kimelaha Jngli Poetoek Senghadji Oemar _=o Mangale Kimelaha Toetoehoe jmam Joge Hatibie Soegie senghadje Mampoes Kimelaha Basir jmam Safian Kalim Mardjal Sauw. .. Momolatie. Gietareesen. Amberrie. 3 waar van vier overleeden en veertien met het schip Rovers westriesland den 1:e dezer maand ter gevenereerde dispositie van Hunne Hoog Edelheeden zijn opgezonden en Jmam Safian Momolatie en Kalim Mardjal die de hand aan een Corporaal en een soldaat van Tidor op Pajale geslagen en dezelven vermoord hebben, zijn aan de Justitie overgegeeven Ik heb inmiddens moogen ontfangen uwel Edele Gestrenge veel geagte aparte letteren de datis 18: febr: en 30: Mei 1: a:, waar op de Eere heb te dienen: dat de koning van Ternaten, naar den mensch gesproken, weinig appatentie voor zig heeft tot volkomen herstelling zijnde Z: H: bij den uitgang van evengem: maand Mei, op nieuw, met eene beroerte bezogt geworden, waar van egter in zo verre opge„ „koomen is, dat de spraake, alhoewel belemmerd, weder gekreegen heeft, staan en ook een weinig (:binnen sijn vertrekk:) gaan kan, 's vorsten getrouwheid word bij mij niat in twijfel getrokken; maar dat Hij in alles de vermeerde„ „ring van sijn macht en grootheid bedoeld, is mij, bij veele voorvallen, zigtbaar gebleeken en de geheime beveelen, die sijn Hoogheid aan Deszelfs Hoofden in Expeditie gege„ „ven heeft, om, naar de verovering van Pattanij, met de Alfoeren terug te trecken, waar door de commissian„ „ten, buiten ordre hebben moeten opkomen, moet ten minste toegeschreeven worden, aan 's Konings misnoegdheid tee„ „gens gemelde Commissianten die de vrijheid gebruijkt hebben, de roverijen en baldadigheeden sijner bergboeren teegen te gaan: zijnde ik door voorsch: 's konings last en onverwagte opkomst onzer troupen, niet weinig Westvriesland te ƒ
English
disappointed in my intention to have Salwattij punished; meanwhile, it appears as though the advantages gained by us have filled the robbers with terror. For in many months I have heard of no outrages by that rabble; they are meanwhile not to be trusted, as shown by their far-reaching designs, as favorably provided from Costi, but which, under God's blessing, may yet be thwarted by Your Right Honourable and my efforts, which have succeeded so far that 255 unfortunates of various extractions from the brave Ensign Vegele, whom I have provided with an Instruction for his guidance, and of which a copy, enclosed herein, passes to the honored inspection of Your Right Honourable; while, in order also to clear the Coast of Celebes of marauders and smugglers, I have already in the month of March summoned from the Sangirs, and daily expect, 500 of the more than twelve hundred men whom the local lords there have undertaken to provide; whenever and wherever they might be needed, leaving the remainder over there for their own defense, which indeed appears to be necessary, since the Island of Talauer was terribly raided and devastated in the month of August, in which the Emperor of Xullok, according to the enclosed copy of a letter found at Pattanij, gave orders, so that the last-mentioned nation also bodes no good; in June last they appeared with four proas at Salella and also at Quandang and were admitted there, which, considering the circumstances there, could not well have been otherwise! Their arrival, as they pretend, was to sell some Chinese wares there and to inquire of the Resident how the Company was disposed toward them! But I am very much inclined to think that they came there as spies! Hearing nothing of foreign Europeans, I shall nevertheless, with Your Right Honourable, cause a good day and night watch to be kept, for the rest having the soldiers and artillerymen frequently given instruction in the handling of weapons and ordnance; which can also contribute something to a good defense if, which God forbid, we should be visited and attacked by the English or any other enemy of our state. Expressing my humble acknowledgment of thanks for the return of the Ternatean Hamisie together with the soldier Abraham Christiaan, which latter accompanied Ensign Bartholomeus on his unfortunate expedition to Oubij, I must note with regard to the fugitive Prince Noekoe: that the example of cruelty given by him in the cold-blooded massacre of the aforementioned fateful Ensign, as well as of Sergeant Eek, might well have been avenged, in accordance with the desire of the Moluccan Head Kings, upon the captured Maba, Weda, and Pattanijese chiefs, who, in retribution for their frequently committed evil deeds, merely as cited above, have been sent at the venerated disposal of Their High Excellencies with the ship Westvriesland that returned yesterday to the Main Settlement; concerning which I hope to have acted in accordance with Their High Excellencies' humane way of thinking! Tidore's King establishes himself more and more in his royal seat owed to the Company, and Chinese his
Dutch transcription
te leur gesteld geworden in mijn voorneemen om salwattij te laaten kastijden; intusschen laat het zig aanzien, als of de door ons behaalde voordeelen, den Roovers met schrik vervuld hebben. Want in veele maanden van geene atten„ „taten van dat gespuijs vernoomen heb, se zijn intusschen niet te vertrouwen, uitwijzens hunne verre gaande des„ „seinen, als van Costi goedgunstig bedeeld, maar die, onder Godes zeegen, nog wel verijdeld konnen worden door uwel Edele Gestrenge en mijne pogingen, die in zoo verre geslaagd zijn, dat 255: ongelukkigen van verschillen„ „de Texenatie van den wackeren vaandrig Vegele, wien ik met eene Jnstructie tot sijn narigt voorsien heb, en waar van Copia, in dezen geslooten, tot de g'eerde speculatie van uwelEdele Gestrenge overgaat: terwijl om ook de Cust van Celebes van Maradeurs en sluikhandelaars te zuive„ „ren, al in de maand Maart uit de sangirs ontboden heb en dagelijks te gemoet zie 500: van ruim twaalf Honderd koppen, die de Landheertjes aldaar ter bezorging aan„ „genoomen hebben; wanneer en waar ter plaatse benoodigd mogten wezen, laatende ik de overigen tot eigen defensie ginter, het geene wel nodig schijnt te weezen, alzoo het Eiland Talauer in de maand Augustus deerlijk aangeloopen, en verwoest is ge„ worden, waarinne de Keiser van Xullok, volgens in„ „leggenden en te Pattanij gevonden Copia brief, ordre ge„ „geeven heeft, zo dat laatst gem: Natie ook al niet veel goeds in den schild voerdse hebben zig in Juni l: l: met vier prauwen te salella en ook te quandang vertoond en zijn daar g'admitteerd geworden, het geene, aangezien de omstandigheeden aldaar, niet wel anders heeft konnen weezen! Hunne komst was, gelijk voorgeven, om 'er eenige chineese waaren af te zetten en bij den Resident te verneemen, hoe de Comp: ten haaren opzigte gezind waare! dan ik ben zeer genee„ „gen, om te denken, datse 'er als Opionnen gekoomen zijn! van vreemde Europeesen niets verneemende, zal ik egter, met uwel Edele Gestrenge, goede dag en nagt wagt doen hou„ „den, laatende ik de milidairen en Arthilleristen overigens dikwils in de behandeling der wapenen en geschut onder„ „rigting geeven; het geene ook al iets kan toebrengen tot eene goede defensie, wanneer, dat God verhoede, van de Engelschen off eenig ander vijand van onzen staat, mog„ „ten bezogt en aangetast worden. Mijne ootmoedige dlank erkentenis betuijgende, voor de te rug zending van den Ternataan Hamisie nevens den soldaat Abraham Christiaan, welke laatste den vaandrig Bar„ „tholomeus op sijnen ongeluckige togt naar Oubij verzeld, heeft ge„ „had, moet ik den reguarde van den voortvlugtigen Prins Noe„ „koe noteeren: dat het door Hem gegeeven voorbeeld van wreed„ „heid bij de massacre, in koelen bloede van opgen: noodlottigen vaandrig, als meede van den sergeant Eek, in opvolging van der Moluccose Hoofdkoningen begeerte wel hadde konnen gewroken worden, op de gevangene Maba, weda en Pattanixeese Hoofden die in vergelding hunner meenig„ „vuldig gepleegde boosheeden, slegts als boven aangehaald, ter gevenereerde dispositie van Hunne Hoog Edelheeden, met het gisteren naar de Hoofdplaats gereverteerde schip Westvriesland verzonden zijn geworden; waar om„ „trent verhoope naar de menschlievende denkens wijse van Hoogst dezelven, gehandeld te hebben! Tidors Koning vestigt zig langs hoe meer in zijnen aan de Compagnie verschuldigden Rijkszeetel, en chineese sijne
English
His scattered subjects are gradually returning to apply themselves to agriculture. The subjugated people of Maba, Weda, and Patani have been made to move to Pajahe and surrounding places, where they are more in view and under control; while the remainder, who are still roaming about and are presumed to have joined Prince Nuku in order to risk one or another attack, will be continually harassed and, if possible, brought under control; provided only that the Sangirese make an appearance and properly perform their duty; following this, the Papuans, who after all are always led by the aforementioned rabble, must certainly come to submission. Further commending Your Right Honorable and the Company's interests to God's safe keeping, I have the honor to be with respect underneath Right Honorable Sir lower Your Right Honorable's humble servant was signed Alex: Cornabé in the margin Ternate in Fort Orange, the 3rd of September 1781. Amboina I was very pleased to learn from Your Right Honorable's separate letter of the 6th of October of the past year that with the successful expedition against the marauders of Maba, Weda, and Patani I have contributed so much to Your Right Honorable's satisfaction; and it is in order to satisfy Your Right Honorable's desire that I have expedited the departure of the sloop De Langmoedigheid, the bearer of this letter, which is conveying the 24 remaining Amboinese, Burunese, and Amblauers. To the same as above I wish with Your Right Honorable that the cruising voyage of Ensign Vegele may conclude triumphantly. He has touched at Obi and Weda without the slightest hostile encounters, and then sailed on toward Papua, possibly having a surprise attack in mind, the outcome of which still remains unknown; meanwhile, under the territory of Ternate no further hostile attempts are heard of, and peace would be complete if the Papuans, following the example that their brothers-in-arms, the aforementioned people of Maba, Weda, and Patani, gave with their submission made in great numbers the day before yesterday at this castle and accepted by us, had laid down their arms and returned their allegiance to the Honorable Company. Toward this, according to the enclosed account transmitted for Your Right Honorable's honored consideration from the citizen Post, who only recently and narrowly escaped the thirst for human blood of the cruel Prince Nuku, great hope seems to arise: the amnesty which has been proclaimed here, subject to the approval of Their High Mightinesses, for the people of Maba etcetera etcetera, shall also benefit the Papuans if they come to submission within three months, and will, I believe, persuade them to this all the sooner; after which they will be placed under somewhat tighter restraints, and it will be made clear to them, just as to the first-mentioned, that those who go out raiding again, correspond with foreign or suspected nations, or engage in illicit trade, and are convicted thereof, shall be punished with death: Prince Nuku is with the Tidorese Gugu Rahafoen; Hukum Tadjodien; Raja Keliloehoe Lokman, alias Witna; Sangaji Ok Atte
Dutch transcription
sijne verstrooide onderzaten keeren allengskens te rug om zig op den Landbouw toe te leggen. De tot onderwerping gebrag„ „te Maba, weda, en Pattanireesen heeft men naar Pajahe en omleggende plaatsen doen verhuisen, alwaar meer in het oog en onder bedwang zijn; terwijl de overigen, die nog al omtwerven en zig, presumptie, bij Prins Noekoe, vervoegd hebben, om den eenen of anderen aanslag te wagen; geduurig ontrust, en indien mogelijk te ondergebragt zul„ „len worden; als maar de sangireesen komen op dagen en hunnen pligt behoorlijk naarkoomen; hier op moeten de Papoen, die tog altoos door voorengen: gespuis, wor„ den aangevoerd, wel tot submissie komen uwelEdele Gestrenge en 's Comp„s belangen wijders in Godes veilige hoede beveelende, heb ik de eere met eerbied te zijn /:onderstond:/ wel Edele Gestrenge Heer /:lager:/ Uwer wel Edele Gestrenge ootmoedige dienaar /:was geteekent:/ Alex: Cornabé /:inmar„ „gine:/ Ternaten in 't kasteel Orange den 3:e Sep„ „tember 1781:— Amboina Ben zeer verblijd geweest uit uwel Edele Gestrenge apparte van den 6:' october J:o verweeken, te moogen b'oogen, dat met de wel geslaagde ex„ „pecitie teegen de Marodeurs van Maba, weda, en Pattanij, zoo veel tot uwel Edele Gestrenge genoegen gecontribueerd heb: en het is om aan uwel Ed: Gestr: verlangen te voldoen, dat het depart van de Chialoup de Langmoedigheid, brenger dezes, die de 24: nog in wezen zijnde Amboineesen, Boeroneesen, en Amblauers over„ „brengt vervroegd heb. Aan als Booven Ik wensch met uwel Edele Gestrenge, dat de Cruijs Pogt van den vaandrig Vegele zegepralend mooge afloopen, Hij is te oubij en te weda aangeweest, zonder eenige de min„ „ste vijandelijke ontmoetingen, en is toen naar de Papoe voortgestevend, mogelijk een Coup de main in den zin hebbende, waar van de uitslag nog onbekend blijft; in„ „tusschen hoord men onder het gebied van Ternaten van geen vijandelijke attentaten meer, en de rust waare de Papoen, in navolging van het voorbeeld dat hunne spitsbroeders de Maba, Weda, en Pattainreesen voorn: met derzelver op Eergisteren aan dit Casteel in grooten getalle gedaane en door ons aangenoomen onderwer„ „ping koomen te geeven, de wapenen nedergelegd hadden, en der E: Comp: weeder toegevallen waaren: Hier toe, schijnd zig, luid inleggende tot uwel Ed: Gestrenge g'eerde speculatie, overgaande relaas van den Burger Post die maar onlangs en te nauernood den dorst naar Menschen bloed van den wreeden Prins Noekoe ontkomen is; groote hoope op te doen: de amnestie welke hier, op approbatie van hunne Hoog Edelheeden voor de Mabareese &=a &=a, is afgekondigd, zal den Lapoen, wanneer binnen Arie maanden tot submissie komen meede ten baat strekken, en ze hier toe, meen ik te eerder overhalen; als waar na men ze, aan wat nauer banden leggen, en hen, even als den eerstgen:„ voorhouden zal, dat zij, die weeder op roof uitgaan, met vreemde of verdagte Natien correspondeeren of morshan„ „del drijven, en daar van overtuijgd werden, met de dood ge„ „straft zullen worden: Prins Noekoe, is met den Ti„ „dors Goegoegoe Rahafoen; Hoeckum, Tadjodien, Ra„ „dja Keliloehoe Lokman alias Witna, Senghadje Ok Attte
English
89 Amboina The Council there Atta, Doertoelis Bagoes, Penghadje Omar, and Hadje Omar, are excluded from the amnesty; although the names of the last five mentioned are, for reasons, kept in petto. The 500 Sangirese summoned hither, but who have not yet appeared because wind and current do not permit it at this time, will likely arrive in the coming month of December, and serve as convoy for some burgher and Chinese vessels that will sail out to the Papuan islands for trade; Salwattij can then be kept occupied, and the orders will be arranged accordingly, since this may serve to promote Your Right Honourable's intended capture of the Tittoor rebels who fled to the north side of Ceram. After I once again caused the strongest representations to be made to His Highness the King of Ternaten against the unlawful detention of the Ambonese, Burunese, and Amblauers who are in his territories, that monarch on the 1st of September last surrendered three Amblauers, Adia, Patti, and Oeboe, and had them brought bound into this Castle, who outwardly seemed well pleased, but shortly thereafter showed that they were not at all inclined to return to their birthplace, as they have departed again for Halmaheira, and just as little do the others who have not yet been surrendered desire to return. I have the honour with all veneration to be, was written below, Right Honourable Sir, lower, Your Right Honourable's humble servant, was signed, Alex:r Cornabe, in the margin, Ternaten in Castle Orange, the 10th of the 9th month, Anno 1781. We do ourselves the high honour hereby to note the safe receipt of the packet from Their High Mightinesses accompanying Your Right Honourable's dispatch dated 24th November last, containing communication of the war declared by the Crown of England against our State; our respectful reply to our High Rulers' venerated letters, as well as our answer to the letter of the Timor officials, are enclosed herein, with an earnest prayer that it may please Your Right Honourable to take care of their speedy and secure forwarding; whilst we take the liberty to advise Your Right Honourable that, upon review of the forwarded extract from the secret resolution of the Ministers at Macasser, we have decided, in order not to burden the memory with many and diverse signal flags, whence harmful errors might very easily arise upon the appearance of vessels from the neighbouring Governments displaying a recognized flag from above, to have flown from this Castle, as a sign that all is well here, a similar flag as the said Ministers and also the Chief and Council of Timor have subsequently devised for that purpose, of which our decision, for reasons of Right Honourable Sir and Friends! along with To the Right Honourable Sir B: Bernardus van Heuren, Governor and Director. Amboina here
Dutch transcription
89 Amboina Den Raad aldaar Atta, Docrtoelis Bagoes, Penghadje Omar, en Hadje Omar, buijten de anniestie uijtgeslooten; alhoewel de namen der Vijf laatst, „gemelden, om reeden, in petto gehouden worden. De naar herwaards ontboden, maar nog niet verscheenen 500: san„ „giveesen, om dat wind en stroom het in deze tijd niet toelaaten, zullen denkelijk, in de aanstaande maand December, opdagen, en dienen tot Convoij van eenige burger en Chineese vaartui„ „gen, die ten handel naar de Papoea zullen uittopen, sal„ „wattij zal als dan, bezet konnen gehouden, en de beveelen zullen daar na ingerigt worden, dewijl zulx dienen kan tot bevor„ „dering van uwel Edele Gestrenge voorgenoomen opligting der, naar de Noord kant van Ceram gevlugte Tittor„ „sche rebellen. Na dat bij t: H: den koning van Ternaten op nieuw de sterkste vertoogen heb laten doen teegen het onwettig aan„ „houden, der Amboineesen, Boeroneesen, en Amblauers, die zig op zijne Landen bevinden, heeft die Vorst den 1:e September laatstleeden, drie Amblauers, Adia, Patti en oeboe, uijtgeleverd, en gevleugeld binnen dit Kasteel doen brengen, die voor het uiterlijke wel te vreede scheenen, maar kort daar aan„ „getoond hebben, dat gantsch niet geneegen waaren, om naar hun„ „ne geboorte plaats te rug te keeren, alzoo zij weeder naar Halmaheira getrokken zijn, en even weinig hebben de anderen die nog niet uitgeleverd zijn lust:, om te rug te keeren. Jk heb de Eere met alle veneratie te zijn /:onderstond:/ wel Edele Gestrenge Heer /:lager:/ Uwel Edele Gestrenge ootmoedige Dienaar /:was geteekent:/ Alex:r Cornabe /:in mar„ „gine:/ Ternaten in 't Casteel Orange, den 10:' 9=en Anno 1781:. — wij geeven ons bij deesen de Hooge Eere te noteeren, den goede ont„ „vangst van het, uwel Ed: Gestr: missive d: d: 24:' Novemb: J:b: ver„ seld hebbende Pacquet van Hunne Hoog Edelheeden, inhoudende Com„ „municatie, van de, door de kroon van Engeland aan Onsen staat gedeclareerde Oorlog, Onse Eerbiedige rescriptie op onser Hooge Gebiederen gevenereerde Letteren, gelijk meede ons antwoord op der Timorsche Bedienden brief, gaan in desen g'incloseerd over, met instantige beede, het uwel Edele Gestrenge gelieven mooge, denzelven spoedige en secuure voortsending te verzorgen; terwijl de vrijheid gebruiken Uwel Ed: Gestr: te adviseeren, dat op resumptie van het voortgesonden Extract uit de Secreete Resolutie van de Ministers te Macasser gesloten hebben, om het geheugen met veele en verschillende zeijn vlaggen niet te obrueeren waar uit veel ligt nadeelige abuisen zouden konnen ontstaan bij op„ „daging van vaartuijgen uit de nabuurige Gouvernementen die een verkend werdende vlag van booven zullen vertoo„ „nen, van dit Casteel tot een Teeken dat hier alles wel is, te laten waaijen eene gelijke vlag, als gem: ministers en ook het opperhoofd en Raad van Timor, in vervolging daar toe hebben beraamd, van welk ons besluijt, om reeden van wel Edele Gestrenge Heer en Vrienden! nevens Aan den wel Edelen Gestringen Heer B: Bernardus van Heuren Gouverneur en Directeur. Amboina hier
English
Amboina. As there is no shipping to Macasser from here, we request that you notify the administration there at the first available opportunity. We cannot thank Your Right Honourable sufficiently for the promptness with which you sent us such weighty, although very unpleasant, news as that of the aforementioned declaration of war, since its timely receipt still enables us to place ourselves in a fairly formidable posture of defense, which we hope to achieve all the sooner now that the new King of Ternaten, who succeeded his father, deceased on 11 November, to the throne, is providing us with all possible means to this end. We also express our gratitude for Your Right Honourable's notification to Manipa's Resident Knop. We hope that it will achieve the intended effect and that Ensign Vegele, who is out on an expedition against the fugitive Tidorse rebels, may soon return, to which end our orders have also already been dispatched to Batchian. Their High Noble Lordships, in their recently received circular letter of 20 July, were pleased to mention a directive of 12 June prior, which has not reached us; wherefore we make bold to trouble Your Right Honourable with our request that, in case the last-mentioned letter was also dispatched as a circular and brought to Your Right Honourable, you be pleased to send a copy of it here at the first opportunity. We can no more than Your Right Honourable note with certainty anything regarding the enemy's appearance in these waters, and it may well be that the ship sighted by Your Right Honourable's mate Pieter Meijnne in the vicinity of Oubij Majoor was, according to the enclosed copy of the account, from our French friends; concerning which we have ordered the necessary inquiries to be made; nevertheless, said mate, in our opinion, did well not to trust the flag flown by that vessel. To the same as above. Having the honour to reply to Your Right Honourable's separate letters of 17 January passed, delivered the evening before yesterday, we have first to note that we have not been able to obtain the least information regarding the unknown ship that pursued the hongi and expedition orembaai d' Aletta Anthonia on the voyage hither. We further express our deep obligation for the readiness with which Your Right Honourable has undertaken the forwarding of our letters for Their High Noble Lordships and the servants at Timor, and we request that you act in the same manner with our letters currently sent via Your Right Honourable's government. Meanwhile, we commend Your Right Honourable and the Company's important interests to the safe keeping of God, and remain with respect, Right Honourable Sir and Friends, Your Right Honourable's very obedient servants, signed, Alex: Cornabe, f:s B:s Temmekam, J: G: W: Heineich, G: w: van Renesse, G: F=k Durr, and W: F Mersz. In the margin: Ternaten, in Castle Orange, 20 December 1781.
Dutch transcription
Amboina. hier geen vaart naar Macasser is, versoeken het ministerie aldaar bij eerst voorkoomende gelegenheid kennisse te willen geeven! wij konnen Uwel Edele Gestrenge niet genoeg bedanken voor de promptitude, waarmeede ons hebben laaten toekoo„ „men eene zoo gewigtige, ofschoon zeer onaangenaame tijding, als die van voormelde oorlogs declaratie, alzoo dies tijdige ontvangst ons nog in staat steld, om ons in een vrij„ geducht postuur van teegenweer stellen, waar toe te eerder hoopen te geraaken, zedert de nieuwe Koning van Ter„ „naten, die zijnen op den 11:' November gedecedeerden Vader in de Rijkszetel opgevolgt is, ons hier toe alle moogelijke middelen aan de hand geeft! ook leggen wij onze dankbetuijging af voor Uwel Edele Gestrenge aanschrijving aan Manipaas Resident Knop wij hoopen, dat dezelve het bedoelde effect erlangen en de teegens de voortvlugtige Tidorse Rebellen op Expeditie uit zijnde vaandrig Vegele spoedig terugkeeren mooge waar toe onse ordres ook al naar Batchian zijn af„ Hunne Hoog Edelheeden, in hoogst derzelver Jongst ont„ „vangen Circulaire missive van den 20:' Julij gelieven te gewaagen van eene aanschrijving van den 12:' Junij be„ „voorens, maar die ons niet geworden is; waarom„ „me ons verstouten, uwel Ed: Gestr: lastig te vallen met onze beede om, bij aldien laatstgem: missive ook al Circu„ „lair mogt afgegaan en bij uwel Ed: Gestr: zijn aangebragt, daar van, bij eerste gelegentheid, een afschrift naar herw:s te willen toeschikken! wij konnen even min, als UwelEd: Gestr: met „gegaan. Aan als booven. Ons de eere zullende geeven te rescribeeren op UwelEd: Gestr: eer„ „gisteren avond aangebragte aparte Letteren van den 17:' Janua„ „rij p„o hebben wij die voor af te noteeren: dat weegens het on„ bekend schip, 't welk de Hongij en Expeditie orembaaij d' Aletta Anthonia op de reise naar herwaards heeft nage„ zet gehad, niet het minste naricht hebben moogen erlangen wij betuigen voorts onze diepe verpligting voor de bereidwil„„ „ligheid waarmeede Uwel Ed: Gestr: op zig genoomen hebben de voortzending onzer Mijsives voor Hun Hoog Edelens en de bediendens te Timor en verzoeken even zo te willen hana„ „delen met onze tans over uwelEd: Gestr: Gouvernement zeekerheit iets weg„s der vijanden verschijning in deeze vaar„ „waaters noteeren, en het kan wel zijn, dat het schip, welk uwel Ed: Gestr: Stuurman Pieter Meijnne in de nabijheid van Oubij Majoor te zien gekreegen heeft, naarluijd van in Copia g'incloseerd relaas, van onze fransche Vrien„ den geweest zij; waar na de noodige perquisitien laten doen; egter heeft gem: Stuurman, onses vragtens, wel„ „gedaan met de van dien bodem gewaaijd hebbende vlagge niet te betrouwen! Jnmiddens beveelen wij uwel Ed: Gestr: en 'sComp:s imoor„ „tante belangens in de veilige hoede Godes en blijven met respect /:onderstond:/ wel Edele Gestr: Heer en Vrienden /:lager:/ uwel Edele Gestrenge zeer gehoorsaame Diep„ „naaren /:was geteekent:/ Alex: Cornabe, f:s B:s Tem„ „mekam, J: G: W: Heineich, G: w: van Renesse, G: F=k Durr en W: F Mersz: /:in margine:/ Ternaten in't„ Casteel Orange den 20: December 1781: zeekerheit :