Inventory 3627
Japan · 538 pages · 335 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
179 Samarang the 1st January Ao 1738. Samarang the 14th January Ao 1782. — page 17: so he cannot present it as a truth heard by himself, that the Panumbahan was already said to have expressed that if the English from the sea side, and the Sultan who is also not inclined towards the Company, from the land side join forces, the Company must absolutely lose, as it is too weak. On the other hand, he must not be inclined towards the Emperor at all, for he has also expressed: what kind of Susuhunan is that, I believe he is a Christian and has abandoned the Mohammedan faith, he wears a costume just as the Dutch are bound to. Indeed, the Panumbahan's attachment goes so far that he expresses: that Madura cannot be happy if that priest were not there, and that if this one had to leave, he also would not wish to remain, etc. The Sidayu Regent, upon his arrival here on the occasion of the Company's lease auctions, having been questioned about various matters and having confirmed the reports regarding his brother, the Panumbahan, and his adviser Mamoed, I had resolved—once I had first been informed whether the marriage between the Surakarta crown prince and the daughter of the Pamekasan Regent had been accomplished or not, against which marriage the Panumbahan, also without grounded reasons, has tried to object—to write to the Panumbahan in friendly yet serious terms and, holding him accountable for his impermissible and straying conduct, at the same time to advise him to rid himself as soon as possible of Mamoed, who in every respect sought to keep him in the dark and to mislead him, and to put better direction over his affairs, while giving him to understand that I give him this advice as a brother, in the hope and confidence that, by no ill-considered persistence in the present state of affairs, I shall not be compelled to intervene as Governor and make him feel my authority; but upon further consideration of the matter, I deemed it best and most advisable for now not to express myself in any way to the Panumbahan concerning this, because, being far too ruled by superstitions and bigotry, he will not be moved amicably to remove from himself his seducer Mamoed, by whom he is already now governed like a child, but to require him, the Panumbahan, with notification of the impending marriage of his niece to the aforementioned crown prince, to betake himself to Samarang at the beginning of March next to pay the personal homage to His Right Honourable the Lord Governor General, which has been postponed thus far, with orders at the same time to the commander of the Sea Gate to write to him to that effect on the Company's behalf as well, without mentioning anything else; in which intervening time I request to receive Your Right Honourable's qualification, so that once the Panumbahan is first at Samarang, whither the priest will without doubt accompany him, to have the latter arrested and sent over to Your Right Honourables for banishment, or otherwise, should it happen that he, fearing something, were to remain on Madura, to have him seized there in the absence of the prince and taken into custody, in which latter case. —
Dutch transcription
179 Samarang den 1:' Januarij Ao 1738. Samarang den 14„e Januarij Ao 1782. — pag„o 17: „dus hij 't niet als eener zelvs gehoorde waarheid kan uitgeeven, „ dat den Parrumbahan sig al zoude hebe uitgelaete, dat als de En„ „ gelochen van de zle kant, en door shulthan die ook niet Compagnies „gesint is, van de Land kant samen Spannen, de Compagnie het „ absoluit Verliesen moet, wijl te swak is. Nij moet aan den Au„ „deren kant ganors niet keijser gesint zijn, want heeft sig dok „al uitgelaaten, wat soesoehoenang is dat, ik geloove bij een kristen „ is, en het Mabometaam gelooff verlaeten heeft, hij draagt en stant „zoo als de Hollanders gebonde. Ia zelve gaat het attachement van den Panumbahan zoo vere, dat hij zich utlaat; „ dat Madura „niet gelukkig kan zijn, zoo dien gaap 'er niet was, en dat als deesen „er eens af moest, en ook niet wilde blijven. nse. Den sidaijoer Regent bij zijn komste alhier, ten geleegendheid va ' Com„ „pagnies derpagtingen, naar het een en ander gevraagt en de Rappor„ „ten omtrent zijn broeder, den Panumbahan en desselve raadsman ma„ „moed geconfirmeert hebbende, had ik mij Voorgenomen, om wanneer ik eerst geinformeert zoude zijn, of het huwelijk tuschen den soura„ „Cartas kroonprins en de dogter van den Pamacassange Regnt go= „reutseert was ofte niet, teegens welk huwelijk den panumbahan ook zonder gegronde reedenen getragt heeft te volleren, aan den Panumbahan in vriendelijke doch ernstige termen te schrijven, en hem van zijne ongepermitteerde en dwaere handelwijsen onderhoudende, teffens aan te raaden, om zich„ eerder hoe beeter van Ramoed, die hem in allen opsigte tragtede agter het ligt te brengen en te mis= „leeden, te ontdoen, en beetere directie op zijne zaeken te stellen, onder te kennen geeven, dat ik hem dien raad als sroeder gest, in hoopa en vertrouwen van door geene onbesonne volhardinge in de teegens „woordige gesteldheid der zaaken, niet te zullen worden genoodsaekt om 'er als Gouverneur tusschen te koomen en hem mijn gesag: te doen ondervinden; dork bij nadere overweeginge der zaeken, heb ik bost en raadsaamst geoordeelt, om mij voor eerst dien aangaande in genen deele bij den Panumbahan uit te laeten, want hij doch te zeer door Superstitien en Bigotterijen beheerst wordende, in der minne niet zal te beweegen zijn, om zijnen verleider Mamoed van zich te ver„ „wijderen, door wiens, hij thans bereeds als een kind gerexgeert word, maar om hem Panumbahan, met kennis geeving van het ban„ „staande huwelijk van zijn nigt met den kroonprins voormeld, te demandeeren om, zich in het begin van Maart aanstaande naar Samarang te overvoegen tot het doen van de dus verre nog uitge„ „stelde personeele Hulde aan zijn Hoog Edelheid den Heere Gouverneur Generaal, met order teffens aan den gesaghebber van der Seepoort, om hem zulx ook 's Compagnies weegen, zonder van iets anders te gewaagen, aanteschrijven; in welken butschen tijd ik de quatificatie uwer Hoog Edelheden verzoeke te moogen ontfangen, om wanneer den Panumbahan eerst op samarang zal zijn, naar mrwaerds hem zonder twijffel de paap verzellen zal, als dan de laastgemelde te doen opligten en aan uwe Hoog Edelheeden ter verbanninge of„ „te zenden, of anders wanneer het gebeurde, dat deese iets„ vreesende op Masura kwam te blijven hem als dan daar bij absentie van den prins te doen opvatten en in verseekering te neemen, in welk laatst gemelde geval. —
English
181 Samarang the 14th January A:o 1782 Samarang the 14th January Ao 1782. — in which case I ordered the Hon. van der Neepoort to make the Commandant Morgenstern stay at home under pretext of sickness or other plausible reasons, and to excuse himself from the journey hither; which apprehension I judge will be able to take place without much commotion, for the reason that the following of the priest, according to the report of the Sidayu Regent, is not large, and he is hated by the majority of the Madurese. This seems to me to be the best and safest means to make oneself master of this evil subject; but should Your High Nobilities not approve of this, and rather see the matter directed in another way, I request to be provided as soon as possible with Your High Nobilities' approval and orders; remaining with the highest esteem and respect. was written below Title lower stood Your High Nobilities' humble and very obedient servant was signed J.s Siberg in the margin stood Samarang the 14th January 1782. — I come by this to make known to Your High Nobilities that my son the Pangeran Adipati Anom, having seen the daughter of the Pamekasan Regent, has taken a liking to her and will therefore take her as his lawful wife under the name of Raden Ayu Adipati: for which reasons, since I have decided with my brother the Lord Governor and Director at Samarang that I, together with my son the Pangeran Adipati Anom, should give notice thereof to Your High Nobilities and request Your High Nobilities' consent thereto, I repeatedly pray that you will excuse me for daring, together with my son the Pangeran Adipati Anom, to take the liberty to request Your High Nobilities to be pleased to permit this: while in the meantime I am having the daughter of the Pamekasan Regent educated here, though the month in which that marriage will take place is not yet determined on account of the many affairs, but when that time begins to arrive, I shall also give notice thereof to Your High Nobilities. —. Furthermore, I come to inform Your High Nobilities that I request to dismiss my Grand Vizier, the Raden Adipati Sasradiningrat, because of all the promises he made when he was first appointed thereto, I see no results; as well as because he conducts an all too lax administration, and also engages native doctors to make himself beloved through them; because Copy Translation of a Javanese letter written by the Susuhunan Pakubuwana etc. at Surakarta, to His High Nobility, the High Noble, Rigorous, Right Honourable Lord Governor-General, and the Right Honourable, Rigorous Lords Councillors of the Netherlands Indies at Batavia; shown at Samarang the 7th January Ao 1782. —. Which page 19.
Dutch transcription
181 Samarang den 14„e Januarij A:o 1702 Samarang den 14„e Januarij Ao 1702. — geval ik den E: van der Neepoort gelast heb, om des Commandant Morgenstern, onder pretext van zichte ofte andere aanneemelijke zeede „nen thuijs te doen blijven, en zich van de reijse mnaar herwaerds te excuseeren; welke opratting ik oordeel zonden veel beweeging te zullen kunnen geschieden, om reedenen den aanhang van den paap volgens het rapport van den sidaijoes Regent niet groot is, en hij door het meeste gros den Madureesen gehaat word. Dit buukt mij het best en secuurste middel te zijn, om zich van dit kwaad subject meester te maaken; doch uwe Hoog Edelheeden zulks mit aprobeerende, en de zaak liefst op eene andere wijpe gederigeert ziende, versoek ik, zoo dra moogelijk is met hoogst derselver goedvinden en orders, te moogen worden gemunieert; blijvende met de meeste hoog agting en eerbied. /:onderstond:/ Titul /:lager stond:/ uwer Hoog Edelheeden onderdanige en zeer gehoorzame dienaer /:was geteekent:/ J„s Siberg /:in margine stond:/ Samarang den 14:' Januarij 1743. — Ik koome uw Hoog Edelheedens, bij deesen bekent te maaken, dat mijn zoon den pangeran Adipattij Arom, de dogter van den Pama„ „Cassangs, Regent gesien hebbende, den welbehaegen in dezelve gevon„ „den heeft en haar dierhalven, onder den Naam van Radeen aijoe dipattij, tot zijn Egte: vrouw zal neemen: om welke reedenen ik Veelmaals bidde mij, dewijl ik met mijnen Broeder den Heere Gouverneur en directeur te Samarang beslooten hebben, dat ik, neevens mijnen zoon den pangerang Adipattij Anom uw Hoog Edelheedens daarvan kennisse geeven en hoogst derzelver toestemming daar toe verzoeken zoude, te willen verschoonen, dat ik, neevens mijnen zoon den pangerang Adipattij Anom de vrijheid durve gebruiken, uwe Hoog Edelheedens te versoe„ „ken, sulx te willen toestaan: Terwijl ik ondertusschen de dogter van den PamaCassangs Regent, alhier laete opvoeden, dog den maand, waar in die Egtverbintenisse zal geschieden, is, om de wille der veele Beesigheeden, nog niet bepaald, maar wan„ „neer die tijd begint de koomen, zoo zal ik uwe Hoog Edel„ „heedene daar van meede kennisse geeven. —. Voorts koome ik uw Hoog Edelheedens te berigten, dat ik ver„ „soeke, om mijnen Rijksbestierder den Radeen Adipattij Sasra „diningrat aftezetten, dewijl ik 'er, van alle de beloften die hij toen hij daar toe Eerst aangesteld wierd, gedaan heeft, geen gevolgen zie; mitsgaders, om dat hij een al te slap bestier voerd, en ook boover Docters aanneemt, om zig, door dezelve, te doen bemind maaken; om Copia Translaat Javaans hen brieff geschreeven door den soesoehoenang Pakoeboeana &„a te soura Carta, Aan zijn Hoog Edelheid, den Hoog Edelen gestr: groot Agtbaren Heere gouverneur generaal, en de wel Edele ge„ „strenge Heeren Raaden van Neederland Jndie„ te Batavia; vertront te samarang den 7: Januarij Ao 1782. —. Welke pag:o 19.
English
103 Samarang, 14 January 1782. Samarang, 14 January 1712. for which reasons I request that he be banished from the island of Java; in whose place, if it please Your High Nobilities to permit it, I wish to appoint the Tommongong MangCoe. Iudo as my Imperial Administrator under the name of Raden Adipattij Sindoe Redjo. Below stood: translated by me. Was signed: F: D: Bothenbuhler. — Copy of the translated Javanese letter written by the Pangerang Adipattij Anom at Soura Carta to the aforementioned High Nobilities at Batavia, presented at Samarang, 1 January 1783. I hereby have the honor to inform great-grandfather and the Gentlemen of the Council of the Indies that I have seen the daughter of the Pamacassang Regent, and my eyes and heart have found pleasure in her, for which reason I have also promised to take her as a lawful wife under the name of Radeen Aijoe dipattij; therefore requesting pardon for taking the liberty to ask something of my great-grandfather and the Gentlemen of the Council of the Indies; which I have deliberated with my father, the Governor and Director at Samarang, and by whom I was advised to follow custom and usage, and to give notice thereof to my great-grandfather and the Gentlemen of the Council of the Indies, and at the same time to request permission for it: therefore, my great-grandfather and the Gentlemen of the Council of the Indies, I request that it may please the same to grant me this. Below stood: translated by me. Was signed: F: J: Bothenbuler. Extract from the letter written by Johannes Siberg, Governor and Director of and along Java's Northeast Coast, to the Senior Merchant and Commander of Sourabaija, Rudolff Florentius van der Niepoort, dated: The Panumbahan's conduct toward his brother, the Radeen Tommongong of Sidaijoo, who had requested of me to be allowed to cross over to pay his respects at the grave of their father, is not at all friendly, and arises from nothing else than that the Radeen Tommongong does not dismiss his Bepattij Todirono; he was at first, or on Sidaijoe, the Panumbahan's favorite, but when Mamoed had His Highness's ear alone on Madura, he incited all manner of mischief, whereby His Highness, without investigating the matter or wishing to see or hear Todirono, renounced his friendship with his brother if he kept Todirono any longer. — The Radeen Tommongong also began to pry with Mr. Fockens and wished to bring forward accusations, but His Honor, when he was informed by me where those complaints originated, settled the matter again; Todirono's conduct in 1772, when the previous Panumbahan intended to cause difficulties concerning the oil delivery and persecuted him, for which the Noble Governor then took him under his protection and afterwards also rewarded him with the appointment of Bepattij at Grissee, I hope will still make him worthy of your Honor's protection, and will continue to do so as long as nothing else is proven against him. — Extract from the letter written by the Senior Merchant and Commander at Sourabaija, Rudolff Florentius van der Niepoort, to Johannes Siberg, Governor and Director of and along Java's Northeast Coast, under date of 19 October 1781. — turn over. page 21.
Dutch transcription
103 Samarang den 14„e Januarij Ao 1782. Samarang den 14:' Januarij A:o 1712. welke reedenen ik versoeke denzelven van het Eijland Java te verbannen: in wiens plaets ik, indien uw Hoog Edelheedens sulx geliefde toe te staan, den Tommongong MangCoe. Iudo, onder den naam van Raden Adipattij Sindoe Redjo, tot mijnen Rijksbestierder wil aanstellen. /:onderstond:/ ge„ „translateert door mij /:was geteekent:/ F: D: Bothenbuhler: — Copia Translaat Javaanse Brieff, geschreeven door den pangerang Adipattij Anom te Soura Carta Aan welmelde Hun Hoog Edelheeden te Batavia, vertoont te Samarang. den 1„e Januarij Ao 183. Bij deesen hebbe ik de Eere overgrootvader en de Heeren Raaden van Indie bekent te maaken, dat ik de dogter van den pamacas- „sangs regent gesien hebbe en mijn Oogen in Hart, in Haar, een welge„ „vallen, hebben gevonden, werhalven ik ook beloofd hebbe, om haar, onder den naam van Radeen Aijoe dipattij tot een Egte vrouwe te nee„ „men; verzoekende dierhalven om vershooning, dat ik de vrijheid ge„ „bruijke om, mijn overgrootvader neevens de Heeren Raaden van Indie, iets te verzoeken; het welke ik met mijn vader den Heere Gouver= „neur en Directeur te Samarang overligt hebbe, En door hoogst den „zelven, mij geraaden is, om de gewoonte en het gebruik op te volgen, en daar van aan mijn overgrootvader en de Heeren Raaden van Indie, kennisse te geeven en daartoe teffens„ toestemming te verzoeken: dierhalven, mijn overgootvader en de Heeren Raaden van Indië, verzoeke ik, dat het Hoogst Deselve gelieft, om mij zulx toe te staan. /:onder= „stond:/ getranslateert door mi /:was geteekent:/ f: J: Bothenbuler. Extract uit de brief geschreeven door den Heer Johannes Siberg, gouverneur en directur op en langs Javas Noord oost kust, aan den apperkman en gezaghebber de sourabaija Rudolff Florentius van der Niepoort, ge„ Des Panumbahans gedrag, Jeegens zijnen Broeder den Radeen Tomm: van Sidaijoo, die mij versogt had, om over te moogen gaan, ter aflegging van zijn pligt bij 't graff van hun vader, is ganoh niet vriendelijk, en komt nergens van daan, dan om dat den Radeen Tomm: zijnen Bepattij Io dirono niet weg doet; dit was eerst, of op sibaijoe 's Panumbahans lieveling, dog doen Mamoed zijn Hoogheids oor alleen op Madura had, stookte hij alle kwaat, waar door zijn Hoogheid„ zonder de zaak te onderzoeken, off Todirono te wille zien of hooren, zijn Broeder de vriendshap opseide, zoo hij Todirono langer hield. — Den Radeen Tommongong heeft ook al bij de Heer fockens begin„ „ne te torne, en met beschuldigingen wille opkoome, dog zijn E: heeft, doen van mij onderregt was, waar die klagten van daan kwaamen, de zaak weeder bij gelegt; Todirono zijn gedrag in 1772, doen de Voorige Panumbahan moeijelijkheeden op de olie Leverantie dogt, en hem vervolgde, waarom hem de Edele heer gouverneur doen in bescherming onam, en daar na ook beloonde, door de aanstelling van Departij te Grissee, hoope ik, dat hem uw Ed=e gestr: Achtb: grotexie„ ook nog weerdig maakt en maaken zal, zoo lange hem niets anders ten laste beweest werdt. —. Extract uit de brieff gechreeven door den Opperkoopman en gesaghebber te soura= „baija Rudolff Florentius van der Arepoort, aan den Heer Iohannes Siberg Gouverneur en directeur op en Langs Iavas Noord Oost-Kust, sub dato 19„e October A„o 1781. — „dateert: verte. pag„o 21.
English
185 Samarang, the 14th of January, in the year 1782: Samarang, the 14th of January, in the year 1782. Regarding the journey hither of the Panumbahan of Madura and his inclination, on the contrary, to stay, I refer to my latest letter; and as this matter cannot now be remedied, I am nevertheless not at all pleased with his contrived excuses. And since I now also know where the shoe pinches him, the Panumbahan will have to come down in the spring, whereas in the meantime I also wished that he had behaved somewhat more appropriately toward his brother. Concerning this, I shall seriously admonish him at an opportune time, and likewise concerning Mamoed, whom, if he does not behave quietly and keep within proper bounds, it will be best to apprehend and banish. Meanwhile, you may rest assured that Soderono will be maintained by me against all malicious acts from anyone, as long as he behaves well as regent at Sidaijoo, and no well-founded accusations can be brought against him. The Radeen Tommongong of Sidaijoe, who was here yesterday to take his leave and departs toward the East in a day or two, will, if Your Right Honourable Sir only pleases to ask about it, relate point by point how matters stand in Madura with that Mamoed, and why he was not permitted to see the Panumbahan, since the reason cited by me is indeed the cause of it; also with what strange questions, etc., Mamoed met the Tommongong in the name of His Highness; and that this rogue even dared to have the Radeen Tommongong told that if he, the Radeen Tommongong, would not maintain friendship with him, he would also never get to speak to the Panumbahan. Morgerotern, who Extract from the letter of the senior merchant and administrator Van der Nieport, to the aforesaid, dated the 29th of October 1781. I am still awaiting the Radeen Tommongong of Cidaijoe, and upon his arrival, I shall closely interrogate him about the Panumbahan, as well as about his minion, the priest Mamoed. In the meantime, let me know your thoughts on what manner is best to act in order to curb the authority of that useless piece of furniture, or indeed to remove him from Madura, without having to fear unpleasant consequences at this time. Extract from a letter from the Lord Governor to the aforementioned administrator, dated the 4th of November in the year 1781. was also here last week to take his leave when Your Right Honourable Sir's letter arrived, by which he was excused from the journey, told me so many antics of that rogue—which he had intended to tell Your Right Honourable Sir in person as well, but will now put to paper and communicate to Your Right Honourable Sir—that cause me to fear the consequences if this continues. The Panumbahan is even said to have said that Madura cannot be prosperous if that priest were not there, and that if he ever had to leave, he would not want to stay there either. I hear from the Radeen Tommongong that the Panumbahan, a day or two ago, honoured the priest with the name of Lemang Among Nagarra. He completely rules the Panumbahan and Madura; great and small show him much more respect than to the Panumbahan himself, who has so lost his esteem among the common people that they call him the little Panumbahan, and Namoed the great Panumbahan. The Panumbahan is poor, and is becoming poorer and poorer, so thoroughly is he being plucked by that rogue and his minions. dated Samarang, the 24th of October 1781 page 23.
Dutch transcription
185 Samarang den 14„e Januarij A:o 1782: Samarang den 14:' Januarij Ao 702. — Omtrent de herwaards kouste van den Panumbahan van Madura in zijn inclinatie daar en teegen tot verblijf, refereere ik mij aan mijn Jongste brief, en deese zaak nu niet te herstellen weesende, ben ik egter maar gantsh niet gestigt, niet zijn bewingelde uitvlugt, en daar ik nu ook teffens wete waar hem de schoon kringt„ zoo zal den Panumbahan in 't voorjaar moeten ofkoomen, terwijl ik inmiddens ook wel gewenscht had, dat hij zig wat geschikter tegen zijn broeder gedroeg, waaromtrent ik hem bij geleegentheid, ernstig zal onderhouden, en zoo ook omtrent Mamoed, die, zoo hij zig niet stil gedraagd en binnen gechikte paalen houd, best zal weerden, opte„ „ligten en te versenden: intusschen kan uwE. zig verseekert houden, dat soderono door mij tegens alle kwaad aardigheeden van deesen en geene zal worden gemainctineerd, zoo lange hij als bepattij te Sidaijoo zig wel gedraagd, en men geene gegronde beschuldiging teegen hem kan inbrengen. —. Den Radeen Tommongong van sidaijoe, die gisteren hier geweest is, om afscheit te neeme, en of een dag of twee Costi waards vertrekt, sal uwelEd gestr: agtb: als er maar na gelieft te vraagen, pehaalen van stukje tot slukje, hoe het sig te Madura gedraagt, met dien Ma„ „moed, en waarom hij den Panumbahan niet heeft moogen sien, daar de door mij aangehaalde reeden wel deegelijk de oorzaak van zij, ook met welke bijsondere vraage enz:, Ramoed den Tommongong ouit naam van zijn Hoogheid ontmoet heeft; en dat dien Inaak hem radeen Tommongom, heeft durve laate segge, dat zoo hij Radeen Tommongong met hem geen vriendschap wilde houden, den Panum= „bahan ook onooijt te spreeke soude krijgen. Morgerotern, die in Extract uit den Brieff van den opperkoop„ „man en gezaghebber van der Nieport, aan als vooren, sub dato 29„e October 1781. - Den Radeen Tommongong van Cidaijoe, zie ik nog te gemoed, en bij zijn komst; zal ik hem over den Panumbahan, eens nauwkeurig onderhouden, ook over zijn mingon, den paap Mamoed: laat mij intusschen eens uwE gedagten weeten, op wat wijse best gehandeld, om dat onnutte meubel, zijn gesag te besnoeijen, of wel van Madura te krijgen, zonder in deese tijd, voor onaangenaa„ „me gevolgen, bedugt te weesen. Extract uit een Brieff van den Heer gouverneur, aan den gesaghebber voormeld, sub dato 4.„en Novem„ „ber A„o 1781. —. de gepasseerde week ook hier was, om afscheit te neeme, doen dwel Ed„e gestr: Agtb: brieff kwam, waar bij hij van de reijse ge„ „Excuseert wiert, heeft mij soo veel stukjes van dien snaak ver„ „haalt, en welke hij voorneemens was geweest UwelEd„e gestr: Agtb: ook mondeling te seggen, dog nu ten papiere brenge en uw Ed„le gestr: Agtb: bedeelen zal, die mij voor gevolge doen vreese„ soo het verder gaat; den Panumbahan soude zelvs gesegt hebbe„ dat Madura niet gelukkig kan zijn, zoo dien prap er niet was, en dat als hij 'er eens afmoest, er ook niet wilde blijven, ik hoore van den Radeen Tommongong, dat den panumbahan den paap voor een dag of twee verEert heeft, met den naam van Lemang Among Nagarra. - hij regeert den Panumbahan en Madura volstrekt, groot en klein betoont hem veel meer eerbied, dan den Panumbahan zelvs, die zijne agting alzoo bij den gemeene man kwijt is, dat zij hem den kleinen panumbahan, en Namoed den grooten Panumbahan hoemen: den Panumbahan is arm; en wort hoe langer hoe armer, zoo wert hij van dien snaak en zijn omignons geplukt. —. „dateert Samarang, den 24„e October 1701 pag„o 23.
English
187 Samarang the 14th of January Anno 1782. Samarang the 14th of January Anno 1782. Extract from the letter of the gezaghebber Van der Niepoort, dated 10th of November anno 1781. What shall I advise Your Highly Honorable Strictness regarding the priest Mamoed! I fear that nothing will answer to the intention, since the Panumbahan believes in him all too much, and will not want to hear anything from anyone to the detriment of that rascal, for according to the trivialities that I hear and that Morgenstern has related to me, he is, seeing, willfully blind. Once Your Highly Honorable Strictness has questioned the Raden Tomm. of Sidaijoe, and then finds that that rascal was indeed dangerous, Your Highly Honorable Strictness could, subject to favorable correction, address the Panumbahan about it in an earnest letter, and advise him as a friend to remove this rascal, who had already been banished by his father and Raden Maas Aria from Madura as a harmful subject, at least for the time being, that he not place him in any character or authority, nor make use of his counsel in governance, lest he be subjected to Your Highly Honorable Strictness intervening as Governor; yet if he loses this one today, tomorrow he will again have another sort of person who flatters him, will gain his trust, while he will mistrust his Bepattij or others who stoutly present the truth to him. The Panumbahan is too weak, too simple, and too good-natured to ever see out of his own eyes, and a zealot there can never be advised much, but is an obstinate sort of person. Holding Your Honor's considerations regarding the priest Mamoed and our superstitious Panumbahan to be very satisfactory, I have also spoken further with the Regent of Sidaijoe about the present Extract from the letter of the Lord Governor and Director, dated 23rd of November Anno 1781. It truly grieves me that I must trouble his most precious attention with an unpleasant matter, on account of the bad and unqualified conduct of the Prince's first favorite, the priest Mamoed, and on account of the all too great indulgence of His Highness toward that zealot. If the Bepattij had continued to keep a watchful eye on the priest, to which I advised him, and to which I have always strongly animated him, with the firm assurance that he would be sustained from higher authority, then the priest would have been able to carry out little; but since I now see that the Bepattij, partly out of fear, partly out of displeasure and heartache, just lets everything run its course, I have deemed it my duty, and the Lord Gezaghebber, with whom I recently had the honor to confer orally on this subject, has also recommended to me to give Your Highly Honorable Strictness notice of this; in the short time that the Prince made the journey around Madura and promoted his Mamoed bin Siaka, it is the Bepattij's Extract from the letter of the Ensign and Commandant at Bancallang Hendrik Lodewijk Morgenstern, to the Lord Johannes Siberg, Governor and Director of and along Java's Northeast Coast, dated 4th of November Anno 1781. condition of Madura, and since in the long run this cannot go well, I shall, when the work is a little out of hand, according to your proposal, address the Panumbahan most earnestly about all of that, and if he sees fit to cast my advice to the wind, request the orders regarding this from Their High Noble Lands, since I am of the opinion that one must care for the welfare of Madura, and the Panumbahan is placed there solely as regent to govern the country in our true name. condition. through. ppog. 25.
Dutch transcription
187 Samarang den 14„e Januarij A:o 1782. Samarang den 14=e Januarij Ao 1702. — Extract uit de Brieff van den gezaghebber van der Niepoort, sub dato 10„e November anno 1781. — wat zal ik uw Ed: gestr: Agtb omtrent den Iaap Mamoed raaden! ik vreese dat niets aan de intentie beantwoorden sal, alsoo den Panumbahan al te seer aan hem gelooft, en van nie„ „mant iets ten naveele van die snaak sal wille hoore, want volgens de kleinigheeden, die ik hoore en Morgenstern mij verhaalt heeft, is, hij siende, willens blind, als uwelEd: gestr Agtb: den raden Tomm: van Sidaijoe, eens uitgehoord heeft, en dan bevindt, dat dien snaak er „weesentlijk gevaarlijk was, soude uwelEd: gestr: Agtb: onder gunstige Correctie, den panumbahan er eens over kunnen onderhouden, bij een ernstige brieff, en als vriend raaden, dien snaak, die reets door zijn vader en radeen Maas Aria, als een t schaadelijk subject van Madura verbannen was, van zig te ver= „wijderen, ten minsten voor eerst, dat Hij hem in geen Character of gezag steld, nog zig van zijn raad in de regeering bedient, wilde hij niet onder„ „gaan, dat uw Ed„e gestr: Achtb: als Gouverneur daar tusschen komt, dog raakt hij deese heeden kwijt, morgen heeft hij weeder een ander volkje dat hem na de mont praat, sal zijn vertrouwen winnen, daar hij zijn Bepattij of anderen, die hem Cordaat de waarheid voordraegen, mistrouwen zal, den Panumbahan is te zwak, te onnoosel en te goed aartig, om zelvs ouit zijn oogen to zien, en een dweeper daar nooijt veel aan te raaden, maar een eijgen wijs volkje is. —. Uw Ed: Consideratien omtrent den Iaap Mamoed en onde Saper„ „stitieuse Panambahan voor zeer voldoende houdende, zoo hebbe ik met en Regent van sldaijoo, ook nader over den teegenwordigg Extract uit de Btrieff van den Hleer Gouverneur en Directeur, sub dato 23„e November A:o 1781. — Het doed omij waarlijk leed, dat ik Hoogst desselvs dierbaere attentie met een onaangenaame stoff moet lastig vallen, weegen het slegt en ongequalificeert gedrag van 'sprinsen eerste Mignon den Paap Mamoed, en weegen de al te groote toegeevenheid van zijn Hoogheid, omtrent die dweeper. Als de bepattij Continueerd had, den paap de duim op 't oog te houden, Waar toe ik hem geraaden, en waartoe ik hem altijd sterk g'amimeert hebbe, met de vaste verzeekering, dat hij van Hoogerhaind soude gesouti„ „neerd worden, dan soude de paap weinig hebben kunnen uitvoeren, maar terwijl ik nu zie, dat de bepattij deels uit vrees, deels uit mis= „noegen en hart zeer, maar alles laat loopen, zoo heb ik pligtig g'agt en de Heer gezaghebber wien ik onlangst mondelinge over dit su„ „jet d'eere gehad hebbe te onderhouden, heeft mij ook aan gerecom„ „mandeert uw Ed: gestr: Agtb: hier van kennisse te geeven; onder der korten tijd, dat de prins het tochtje rondom Madura gedaan en zijnen Hamoed bit Siaka peromoveert heeft, is det bepasten Extract uit de Brieff van den Vaendrig en Commandant te Bancallang Hendrik Lodewijk Morgenstern, aan den Heer Johannes Siberg, gouverneur en Directeur op en Langes Javas H„o d„t Cust, sub dato 4„e November A:o 1701. —. toestant van Madura gesprooken, en dewijl het op den duur niet goed kan gaan, zoo zal ik, wanneer het werk een weinig van de hand is, volgens uwE voorstel, den Panumbahan over dat alles„ eens op het ernstigste onderhouden, en zoo hij goed vind, mijn raad in de wind te slaan, de ordre desweegen van Hunne Hoog Edelhee„ „den afvraegen, dewijl ik van begrip ben, dat omen voor de wel= „zaard van Madura, diend te zorgen, en den Panumbahan aldaar maar eeniglijk als regent is gesteld, om het Land ins waare naam te bestieren. —. toestant. door. ppog. 25.
English
189 Samarang the 14th January Anno 1703. Samarang the 14th January Anno 1782 page 27— through the doing of the priest, completely fallen into disgrace with his Highness; Mangoen Nagara still holds the name of Bepattij, but has little more to say, while the priest currently has the direction over everything. The Panumbahan does nothing of any importance without beforehand deliberating with the priest, and whatever he says, the Panumbahan simply believes blindly, without investigating. Recently his Highness took away from the Bepattij several Negorijen and rice fields belonging to the Panumbahan, but which the Bepattijs, according to custom, have always had under their custody for administration, and handed over the two best Negorijen thereof, namely Sambilangans and Wila Poera, to the priest for administration. I leave it aside whether the Bepattij, concerning the administration of the aforementioned Negorijen and rice fields, usurped some more advantages than legally belonged to him, as his predecessors also did, and which the rulers certainly knew, but that does not alter the fact that Mangoen Nagara, being an old and knowledgeable man and gifted with sound judgment, is currently the only one on Madura who has the capability to function as Bepattij, while Mamoed, who in a short time has risen from an ordinary priest to Niaka, knows nothing further than to flatter the Panumbahan and, through his discourses from the Arabic books, put all kinds of nonsense into his head; and yet the Panumbahan says publicly that Mamoed was the only one who was knowledgeable in everything and to be trusted in everything. But I do not doubt in the least that the priest, in the administration of the prince's Negorijen and rice fields, will know how to look after his own advantage better than others, as he has this preference over others, that he can make the Panumbahan blind with seeing eyes, and because no one dares speak a word to the disadvantage of the priest without falling directly into disgrace with the Panumbahan. How knowledgeable the priest is regarding the management of state affairs, of this he has recently given proof. About two weeks ago, the Panumbahan, by means of a note, forbade all Mantries from leasing their Negorijen to Chinese in the future, with the exception that the Chinese who still have Negorijen under lease could keep them until the expiration of the term. If this project proceeds, it is to be feared that Madura will not deliver half as many products as it has delivered hitherto; for the Mantries will oppress the common man more than the Chinese; also the Mantries are too poor to advance money to the common man for land products, as the Chinese do, and the Panumbahan will have difficulty obtaining his contingent of oil, catjang, and yarn at the appointed time. Many Chinese as well, who sought their livelihood through the leasing of Negorijen, will be very troubled by this new arrangement. The Bepattij is strongly against it, but dares not speak, as he well knows that he would find no hearing. It grieves me that the Panumbahan, who otherwise has good intentions and the best desire to administer his country well, has the weakness to let himself be governed by such a miserable priest, who moreover is on record as a bad subject, which obscures his Highness's other good qualities, and by which he makes himself ridiculous not only among the Madurese, but also among other nations. Recently the Regent of Sidaijoe came here to take leave of his Highness before his departure for Samarang. The Panumbahan did not even deign to speak to him; after having made him wait several times on the passebaan for three days, he had the priest tell him that he had no time to speak to him, and that he could simply depart, whereupon the Tommongong returned to Sidaijoe ashamed in the highest degree. The Madurese, among whom the Regent of Sidaijoe has always been very much beloved on this coast, were greatly astonished at this, and I no less, that the Panumbahan exposed his brother in such a manner before the Madurese. The Panumbahan is under the impression that the priest is beloved among the Madurese, and especially among the common man, but in this his Highness deceives himself greatly; the priest may well be beloved henceforth. of. /
Dutch transcription
189 Samarang den 14„e Januarij A:o 1703. Samarang den 14„e Januarij A„o 1782 pag„o 27— door toe doen van de paap, hal en al in disgratie bij zijn hooghid geraakt; Mangoen Nagara voert nog wel de naam van Bepattij maar, heeft meunig meer te segen; terwijl de paap thans de directie over alles heeft. . De Anumbahan doet niets van eenig belang sonder met den prap te vooren daad te pleegen, en wat die sigt, geloift den parumbahan ook maar blindlings weg, sonder te ondersoeken, onlangst heeft zij Hoog„ „heid den pepattij eenige Negorijen en rijst veldens den Panumbahang toebehoorende, maar dewelke de bepattijs volgens gebruik altijd ter ad„ „ministratie onder hun berusting gehad, hebben; afgenoomen, en de twee beste Negorijen daar van als Sambilangans en wila Poera Aan den paap ter administratie overgegeeven. In laat het op zijn plaats gesteld, of de bepattij Aangaande de administratie van voorgemelde Negorijen en rijstvelden, zich eenige voordeelen meer aangemaatigd heeft, als hem van regte weegen toekoomen gelijk zijne antecesseurs ook gedaan, en 't welk de vorsten ook wel geweeten hebben, maar dat neemt niet weg, dat Mangoen Nagarra een oud en kundig man zynde en met een gesond vordeel begaaft, thans d' eenigste op Ma„ „dura is, die de bequaamheid heeft als bepattij te fungeeren, terwijl Mamoed, die in korten tijd van een gemeene paap tot Niaka op„ „geklommen is, niets verder weet, als den Panumbahan te vlijen„ en door zijne discoursen uit de Arabische boeken, allerlij gekheeden in 't hoofd te brengen; en dog segt de panumbahan publicq, dat Mamoed d'eenigste was, die van alles kundig, en in alles te ver„ „trouwen was, maar ik twijffele geensints, of de paap sal bij de ad„ „ministratie van sprinsen Negorijen en tijst belden, beeter als andere zijn voordeel wetten waar te neemen, wijl hij voor andere die priferentie heeft, dat hij den Panumbahan met siende oogen, kan blind maa„ „ken, en wijl niemand een woord ten nadeel van de paap durff spree„ „ken, of hij valt direct bij de Panumbahan in disgratie. — Hoe kundig de paap is, omtrent de directie van Landsaaken, hier van heeft hij nog kortelinge blijken gegeeven. De Panumbahan heeft voor omtrent twee weeken, alle mantries bij briefje srboden, Voortaan hunne Negorijen aan Chineesen te verpagten, eehter dat de Chineesen, die nog Negorijen in pagt hebben, dezelven tot tijds Expira„ „tie konden houden. Als dit project zijn voortgang neemd, dan is te vreesen, dat Madura niet half zoo veel producten sal uitleeveren, als het tot hier toe uitgeleevert heeft; want de mantries sullen den gemeene man meer drukken als de Chineesen, ook zijn de mantries te Armn om gelden voor Lands producten aan de gemeene man voor te schie„ „ten, gelijk de Chineesen doen, en de Panumbahan sal moeite hebben, zijk Contingent van olio, Catjang en gaaren ter bepaalten tijd in te krijgen, ook zullen veele Chineesen, due met het pagten van Negorijen hunne broodwinning gesogt hebben, met deese nieuwe inrigting seer opgeschept zijn: de bepattij is 'er sterk teegen maar durff niet spreeken, wijl hij wel weet, dat geen gehoor soude vinden. —. Het spijt mij, dat de panumbahan, die anders wel denkt, en de beste intentie heeft, zijn land wel te administreeren, het swak heeft; zig door zoo een miserable paap, die of al voor een slegt subject te boek staat, te laaten kegeeren welk zijn Hoogheids andere goede hoedaa„ „nigheeden verdonkert, en waar door hij zich niet allien bij de Mar„ „dureesen, maar ook bij andere naties bespottelijk maakt. onlangst is de Sidaijoesche Regent hier gekoomen, om voor zijn vertrek na Samarang, afscheid van zijn Hoogheld te neemen. De Panumba„ „han heeft hem met eens vervaardigt te spreeken, nadien hij hem drie daage verscheide maalen op de passebaan had laaten schilderen, liet hij hem door den paap seggen, dat geen tijd lad, hem te spreeken, en dat hij maar kon vertrekken, waar op de Tom= „mongong in den hoogsten graot beschaamt na sidaijoe geretour„ „neert is. De Madureesen, bij wie de sidaijoeshe regent op deese wal altijd seer bemind geweest is, hebben zich zeer hier over ver„ „wonderd, en ik niet minder, dat de Panumbahang zijnen broeder„ voor de Madureesen zoo ten toon gesteld heeft. —. De Panumbahang is in de verbeelding, dat de paap bij de Madu= „deesen, en bisonders bij de gemeene man, bemind is, maar hier in besriegt zijn Hoogheid zieh zeer, de paar mag wel bemind zijn voortaan. van. /
English
191 Samarang the 14th of January Anno 1742. — Samarang the 14th of January Anno 1702: by his creatures, who are as bad subjects as he is himself, but by all good Madurese he is despised and hated. —. It is indeed true that both great and small show him more respect than is due to him, but not out of affection; they do so only out of fear, just as some nations worship the devil so that he does them no harm, whereas on the contrary I have always heard that Mangoen Sagara was beloved among the common man. —. Extract from a letter of the Lord Governor, to the Ensign and Commandant at Bancallang, Hendrik Lodewijk Morgenstern, dated the 23rd of November 1781. With the detailed and distinct account regarding the unpleasant household at Madura, mostly arising from an extreme superstition of the singular panumbahan and the power which he on that account defers to the intriguing priest Mamoed, your Honour has done me a great pleasure, however completely disagreeable all of this appears to me; the Regent of Sidaijoo, presently here, has also spoken with me about it and made his complaint concerning the improper and harsh treatment inflicted upon him by the prince. Little did I expect that the panumbahan would thus lose his way and stray from the right path, yet since I hope that he may also be brought back to rights somewhat, I shall, as soon as these manifold occupations lessen a little, seek to bring the panumbahan to reason in serious terms, and at the same time urge him to curtail the priest's authority, while further pointing out to him that I give this advice as a brother, and hope not to be compelled to use my authority as Governor, in which case I shall inform the High Government of everything and request their utmost disposition, since I believe that the panumbahan as regent is obligated to govern the island of Madura The new Nayaka, the Priest Ramoed, was on the 21st of this month publicly introduced on the paseban with the usual customs, and was honoured by His Highness with the title of Kiai Demang Among Nagarra. —. Extract of a letter from the Bancallang Commandant, Morgenstern, written to the said authority, the 28th of November Anno 1781. — Extract from a letter from the authority of the Oosprong, dated the 6th of December 1781: That my modest considerations regarding the priest Mamoed received your Right Honourable's approval was pleasing to me; I wish with all my heart that your Honour's forthcoming letter and admonition to the panumbahan will have a good effect; he has indeed firmly established that person in authority, as Morgenstern communicated to me in his writing of the 28th of November, an extract of which is respectfully enclosed herewith. — as being the Company's possession, for the welfare of the general public, to govern it well in its name, and that failing this, it is my duty to ensure that this is complied with. A Regent of Pamacassang, who after a long wait finally arrived yesterday, after the crown prince had already departed three days ago, clearly indicates that the Panumbahan is the cause of that delay. I do not know how he can be so foolish as to oppose the marriage; it should serve as an honour to him that the worthy Emperor has still retained respect and affection for the house of Madura, after having been insulted to the highest degree by an unchaste woman, and if the Panumbahan makes any objection against the marriage with respect to that individual, he shows that he possesses a gross ignorance and presumption that does him no credit at all. — as ƒ99: 29:-
Dutch transcription
191 Samarang den 14:' Januarij Ao 1742. — Samarang den 14„e Januarij Ao 1702: van zijne Excaturen, dat zoo slegte subjecte zijn, als hij zelv is, maar van alle goede Madureesen is hij veragt en gehaat. —. Het is owel waar, dat zoo groote als kleine hem meer Eerbied bewijsen, als hem toekomt, maar niet uit geneegentheid, zij doen het alleen uit vrees, gelijk eenige Naties den duijvel aanbidden, om hen geen quaat te doen, daar en tergen heb ik nog altijd gehoord, dat Mangoen „Sagara, bij de gemeene man bemind geweest is. —. Extract uit een brieff van den Heer Gouver„ „neur, aan den vaandrig en Commandant te Bancallang Hendrik Lodewijk Hor„ „genstern, sub dato 23„e November 1781. Met het breedvoerige en distinct verhaal weegens de onaange„ „naame huijshouding te Madura, meest voortkomende, uit eene verre gaande superstitie van den Eendige panumbahan en de moegt welke hij uit dien hoofde aan den intrigante paap Mamoed differeert, heeft uwEd mij veel plaicier gedaan, hoe seer mij dit alles ook ganst onaangenaam te vooren komt, den Regent van Sidaijoo thans alhier aanweesig, heeft mij daar over ook onder= „houden en zijn beklag gedaan, over de onEijgene en harde behan„ „deling door den prins hem aangedaan, weinig hadde ik verwagt dat den panumbahan dus 't spoor bijster van de goede weg soude afdwaalen, dog daar ik hoope dat hij ook wel weeder Eenig„ „sints zal te regt te brengen weesen, zoo zal ik soo drae de volhandige beesigheeden een weinigje mindere, den panumbahan in Ernstige termen, tot reeden soeken te brengen en hem teffens aanspooren, om den paap zijn gesag te besnoeijen, onder verdere voor oogen houding, dat ik deese raad als Broeder geeve, en verhoope niet genoodsaakt te moeten worden, het gesag als Gouverneur te gebruijken, in welke gevalle ik H: H: C: van alles kennisse greven en hoogst derselver dispositie, zal afvraegen, dewijl ik vermeene dat den panumbahan als regent verpligt is, om het Eijland Madura Den nieuwen Niaka, den Paap Ramoed, is den 21„e deeser op de passeebaan met de gewoone gebruike publicq zoor gesteld, en van zijn Hoogheid vverEerd, met den titul van Kiaij Demang Among Nagarra. -. Extract brieff van den Bancallangs Commandant, Morgenstern, van gemelde gesaghebber ge„ „schrieven, den 28„e November Ao 1781. — Extract uit een brieff van den gesaghibber van den Neepront, sub dato 6„' decbr 1731: Dat mijne geringe Consideratien, over den paap Mamoed, uw Ed: gestr: Agtb: goedkeuring erlangde, was mij lusf; ik wensche van vlaste dat Hoogst desselvs te doene schrijven en vermaening aan den pancum„ „bahan van goed effect zals zijn; Hij heeft dien saak wel al deegelijk in gezag, gesteld, zoo als Horgenstern mij bij schrijven van den 28„e Nooba:, Waar van extract hier in eerbied beseijde, bedeelt heeft. — als 'sComp„s besitting zijnde, tot welvaart van het algemein, in haare naam wel te moeten bestieren, en dat bij gebreeke van dien, het mijne pligt is, te zorgen, dat daar aan worde beantwoord. oe een Regent van Pamacassang die na lang wagte, dindelijk gisteren arriveerde, na dat der kroonprins reets drie dagen vertrokken was, geeft niet onduidelijk te kennen, dat den Panumbahan oorzaak van die tardance is, ik weet niet hoe denzelven zoo dwaas kan weesen sig teegens het huwelijk te versetten, het moet hem tot Erve strekken dat den braeve Keijzer nog agting en geneegentheid voor 't huijs van Madura heeft behouden, na door een ontugtig vrouw mensch ten hoogste beleedigd te weesen, en zoo den Pairumbahan ten opsigte van dat voor„ „werp, eenige bedenking teegens het huwelijk maakt, toont hij eene groove: dukunde en verwaandheid te besitten die hem maar ganelijk 1 niet tot dere strekt. - als ƒ99: 29:-
English
193 Samarang the 14th of January Anno 1782. Samarang the 14th of January Anno 1702: Extract from the letter of the Lord Governor to the repeatedly mentioned commander, under date of the 17th of December Anno 1781. — The history of the Pamacassanger has turned out entirely for the best; the Emperor and Empress are very pleased with the daughter, and the Crown Prince likewise taking great pleasure in her and being fond of her, the marriage will therefore take place in 1/m, both because of the young age of the Crown Prince himself and because of the great preparations that must be made, while in the meantime he and his father the Emperor, having had the request made for it, have given me written promises for a firm engagement, upon which I then also permitted that the girl remain in Solo, to which the Pamacassanger and his wife also willingly consent, and as I am assured, are very pleased with the outcome of affairs; within a few days I expect them back from Solo, and likely turning homewards shortly thereafter, I shall on that occasion seriously admonish the Panumbahan and confront him with the consequences of his bad behavior, of which so many examples have already come before me, and the latest account is likewise not at all particularly edifying. I hope Your Right Honorable's letter, which you will dispatch to the Panumbahan when the Pamacassanger returns homewards, will have a good effect, and that he will follow Your Right Honorable's good advice to remove that Mamoed from Madura, without Your Right Honorable having to intervene there as Governor and having to act in that capacity. —. Extract from the letter of the Sourabaya commander van der Niepoort, dated 24th of December 1781. — While these further and very particularly late lines serve to bring to Your Right Honorable's attention various affairs of Madura and how things are going there at present, since the Prince appointed Mamoed as Niaka. Morgenstern was here and back on Friday to recount it to me, because an ailment in his right hand prevents him from writing. — The Panumbahan has then given an order that whatever Mamoed commanded, and to whomever, must be obeyed, as if the Prince himself commanded it, whether he knows of it or not. That this rogue deposes many mantris, and seeks to intrude his own creatures there. That he arrogates all legal cases to himself, without the Pattij, who currently passes for an errand boy, or other Niakas daring to say anything, because anyone who has a rotten case runs to that priest with a gift, and then is found in the right, or if it is too unjust, the case is kept dragging on without justice being done to the plaintiff, about which both great and small cry out. That he has slandered the Pattij so badly to the Prince, that the Prince has taken almost all negorijen and revenues away from the Pattij and granted them to the priest. Extract from a letter of the commander van der Niepoort, under date of 31st of December 1781 - The Pamacassanger will return within a few days and also take along the letter to the Panumbahan, whereby I must also inform them of Their High Nobilities' order to come to Samarang this spring toward the turning of the monsoon, to pay their respects in person, which is also demanded of those of Balambangan. Extract from the letter of the Lord Governor, dated Samarang the 4th of January 1782. That page 31.
Dutch transcription
193 Samarang den 14„e Januarij A„o 1782. Samarang den 14„e Januarij A„o 1702: Extract uit de brieff, van den Heer Gouverneur aan den meermelde gesaghebber, sub dato 17„e december Anno 1781. — De Historiaal van den Pamacassanger, is nog alles aan de beste zijde uitgevallen; den keijzer en keijserinne zijn zier in tbaar schik met de dogter, en den kroongrins daar inne, meede veel behaegen en haar Liefhebbende, zoo zal het Huwelijk gevolg neemen, over 1/m: zoo om de Jonge Iaaren van den kroonprins zelvs, als de groote too„ „„tel: die er moet gemaakt worden, terwijl inmiddens Aij en zijn vader den keijzer, ga hat, op het daartoe gedaene verzoek, mij schriftelijk be„ „loften gegeeven hebben, tot een vast-engagemente, en waarop ik dan ook hebbe gepermitteert, dat het meijsje op solo verblijft, waarinne den pamacassanger en vrouw ook geneegentlijk toestemmen, en zoo men mij verzeekert, met den uitslag van zaeken zeer in haar schik zijn; binnen weinig daegen wagt ik hun terug van solo, en denkelijk kort daarna te huis waards zullende kieren, zal ik bij die geleegend= „heid, den panumbahan ernstiglijk vermaenen en de gevolgen voorhou„ „den van zijn verkeert gedrag, waarvan mij ou al zoo veele staaltjes zijn voorgekoomen, en het laaste verhaal almeede gansth niet bisonder stigt. Ik hoope uel Edele gestr: Achrbure schrijve dat als den PamaCassanger te Huis waards-keerd, aan den Panumbahan .1. zull laeten afgaan., van goed effect weesen, en hij na Hoogst Uwel„ Edels gestr: Agtbare goeden raad volgen zal, met die mamoed van Madura te verwijderen, zonder dat uwelEdele gesta„ Agtbare daar als Gouverneur tusschen beide koome, en zulxx in dat Caracter doen moet. —. Extract uit de brieff van den sou„ „rabaijas gezaghebber van der Riepoort, gedateert 24„e december 1781. — Terwijl deese overder, en wel bijsonder laate diene, om uwel Ed„e Gestr: Agtb: onder het dog te brengen, een en andere saaken van Aadura„ en hoe het daar thans toegaat, seedert den prins Mamoed tot Siaka Aangesteld heeft. Morgenstern is vrijdag heen en weder hier geweest om 't mij te ver„ „haalen, wijl een ongemak aan zijn regter hand hem belet te Den Panumbahan heeft dan eene Ordre gegeeve, dat wat Namoet belaste, en aan wie, g'obedieert moet werden; als of den prins sulx selfs geboot, 't zij hij 'er van weet of niet. Dat deesen snaak veel mantries afvet, en van zijne treaturen daar soekt in te dringen. Dat hij zich alle regtsaeken aanmatigt, sonder dat den Pattij, die thans voor een groote Jonge loopt, nog andere Niakas, iets durven seggen, wijl alle, die maar een schurfde zaak hebben, met een present bij dien paap loopen, en dan gelijk krijgen, of alte onbil„ „lijk zijnde, de zaak sleepende gehouden werd, sonder dat den klager regt weedervaart; daar groot en klein over schreuwt. Dat hij den pattij soo swart bij den prins gemaakt heeft, dat die den Pattij bij na alle negorijen en inkomste afgenwoomen, en den gaap toegevoegd heeft. schrijven. — Extract uit Een brieff van den gezagheb„ „ber van der Niepoort, sub dato 31„e December 1781 - Den Sama Cassanger zal binnen weinig dagen tetourneeren en ook de brieff aan den Sanumbahan meede neemen, waar bij ik hun ook moet te kennen geeven Huume Hoog Edelheeden dispoditie„ om in dit voorjaar teegen de kentering van de mousson na Samarang te koomen, om in persoon de stulde afteleggen, het gunt ook geverserd word van die van Palemboangang: Extract uit de brieff van den Heer Gouver„ „neur, gedateert Sumarang den 4„' Januarij 1744. 6 Dat 5 pag„a 31.
English
195 Samarang the 14th of January 1782. Samarang the 14th of January Anno 1782. He related to me that already many Chinese, whose lease time was up, have not been able to obtain any new lease, but that the Negorijen have been taken away, and many other small matters, and how the priest uses every finesse to extort money from this one and that one, and that this rogue currently behaves very insolently and proudly on his power, having foretold to the Panumbahan that within three months there will be a complete change on Madura, this having been told to him by angels who walk across the sea from Sambilangan to Bancallang, according to the story of the prince to Morgenstern, who thereby wants to prove and show what a great man that priest is, who has such intimate intercourse with Mahomet. Morgenstern himself thinks that he has so much power and authority over the prince, whom he entirely rules through his pretended dreams and conversations with Mahomet, that he might even make him entirely English if they were to come, for the scoundrel is so cunning that he knows his conduct and authority cannot last under our Government. It has already been related to Morgenstern by the Captain Chinese and others, so he cannot present it as a truth heard by himself, that the Panumbahan is said to have expressed that if the English from the sea side, and the Sultan, who is also not well-disposed toward the Company, conspire together from the land side, the Company must absolutely lose, because it is too weak. On the other hand, he must be entirely not Emperor-minded, for he has also expressed, what Susuhunan is that, I believe he is a Christian and has abandoned the Mahometan faith, he wears a queue tied just like the Dutch. I told Morgenstern that Your Right Honorable would provide for it and write to the Panumbahan about that priest upon the return of the Pamacassanger, but he thought, under favorable interpretation, that it would not be good if the priest got wind of it, and that that would be certain, because the prince thinks, does, or writes nothing except through this priest, who was therefore already too dangerous, the more so because he had already introduced many mantris of his own making. Morgenstern Over the conduct of the Panumbahan of Madura, with respect to his unbridled indulgence and attachment to the priest Aamoed, I am very upset and, assuming for certain with Your Honor that this can go from bad to worse and finally lead to the most unpleasant consequences, I have already entertained Their High Nobilities with this matter, transmitting the complaints submitted by Your Honor and Morgenstern, requesting Their Highest qualification to arrest the priest and remove him from Java, as the only means to restore Madura a little again: I have deemed this notification necessary for my discharge in the future, because the Extract from the letter of the Lord Governor to the Commander at Sourabaija, dated 10th of January 1782. will, as far as he can, inform Your Right Honorable of everything more fully himself. I merely take the liberty to report this to Your Right Honorable, in case Your Honor had not yet written, and might find it good not to do so now, but to summon the prince to Samarang under a pretext of important business, or to wait until according to Your Right Honorable's intention, it will be somewhat later in the coming spring, when he will certainly take the priest with him, according to Morgenstern's thought, because he does not rest without him; Your Right Honorable would then have the best occasion to arrest him there. He must be removed from Madura, the sooner the better. I doubt, however, whether the prince will actually come upon Your Right Honorable's first writing, because, directly according to what Morgenstern says, he has already expressed that he will not go to Samarang, and if the priest gets wind of anything, he will definitely advise the Panumbahan against it, and the latter, however wrong the advice may be, will definitely follow it according to Morgenstern's assertion. shall. well. — page 33.
Dutch transcription
195 Samarang den 14„e Januarij 1782. Samarang den 14„e Januarij A:o 1702. Dat al veele Chineesen, vier pagt tijd uit was, geene nieuw pragent hebbe kunne krijgen, maar de Negorijen afgenoomen zijn, vele andere kleine stukken, en hoe den paap alle funesse aanwend, om van deese en geene geld afteperssen, heeft hij mij verhtaalt, en dat dien snaak sig thans seer brutaal en groots op zijn pouvoir gedraagt, hebbende aan den Sunumbahan voorspelt, dat 'er binnen drie maanden, een heele verandering op Madura sal zijn, dit hadden hem Engelen„ die over zee wandelen van sambilangan naar Bancallang geoegt, volgens 't verhaal van den prins aan Morgenstern, die daar door bewijsen en toonen wil, wat groot man dien paap is, die sulke fle„ „mitaire omgang met Mahomet heeft, Morgenstern zelvs denkt, dat hij zoo veel magt en pouvoir op den prin, die hij ge= „keel, regeert door zijne voorwendende droomen en gesprekken met Maldinet heeft, dat hij hem wel eens geheel Engelsch soude maaken, als die eens kwaame, want den schurt is wel soo doortragt, dat hij weet, zijn gedrag en gezag, onder onse Regeering, niet duuren kan. van den Capitain Chinees en Andere, is Morginsteren al verhaals, dus hij 't niet als eene zelvs gehoorde waarheid kan uitgeeven, dat den Tanumbahan sig al soude hebbe uitgelaate, dat als de„ Engeloken van de zerkant, en den sulthan, die ook met Comp„s gesint is, van de land kant samen spannen, de Compagnie het absolut verliesen moet, wijl te swak is. —. Hij moet aan den anderen kant gansch niet keijsers gesint zijn, want heeft zig ook al uitgelaaten, wat soesoehoenang is dat„ ik geloove hij een Christen is, en het Mahometaans gelooff verlaete heeft hij draagt een staart, zoo als de Hollanders gebonde. — Ik seide Morgenstern, dat Uwel Ed„le gestr: Agtb: er in voorsien soude„ en den Panumbahan over dien paap schrijve, bij retour van den PamaCassanger, dog hij dagt, onder gunstige welduiding, dat het niet goed soude zijn, den paap, 'er iets van in de neuskreeg, en dat seeker soude zijn, wijl den prins niets denkt, doet, of schrijft, dan door deesen paap, dat die dus reet al te gevaarlijk was, te meer wijl al d: vel mantrier van zijn maaksel in gebrongen lad. Morgenstern Over het gedrag van den panumbahan van Madura, in op„ „zigt van zijn tomeloose tiegeevendheid, en aankleeven aan den paap Aamoed, ben ik zier ontstigt en met uwE voorzeeker stellende, dat dit van kwaad tot erger, en eindelijk van de aller onaangenaam„ „ste gevolgen wordens kan, zoo hebbe ik bereeds Hunne Hoog Edelhee„ „den, onder overzending van de door uw Ed en Morgenstern ingediende klaag schriften daar over onderhouden, met verzoek van Hoogst Derzelver qualificatie, om de paap opte ligten en van Iava te verwijderen, als het Eenigste middel om Ma= „dura weederom een wernig te herstellen: deese kennisse geeving hebbe ik onoodig geagt tot mijne decharge in 't Vervolg, dewijl het Extract uit de brieff van den 16eer Gouverneur, aan den gesaghebber te Sourabaija, gedateert 10:e Januarij 1782. sal, zoo, daar hij maar kan uw Ed: gestr: Agtb: aller zelv, breet voe„ „tiger bedeelen, ik neeme nu maar de vrijheid, sulk uw Ed:e gestr: Agtb: te melden, om of hoogst denzelve nog niet gechreeve had, en Comtijds goed vond, sulx nu niet te doen, maar den prins onder een voorwendsel van aangeleegenheid naar Samarang te ont= „bieden, of te wagten tot het volgens uw Ed: gestr: Agtb: voorneeme, wat laater in 't aanstaande voorjaar zal zijn, wanneer hij seeker den paap meede neeme zal, volgens gedagte van Morgensters, mant hem sonder hem niet rusten, als dan zoude uwelEd: gestr Agtb: 't best occagie hebben, hem daar te ligten, hij moet van Madura aff, hoo eer hoe liever, ik twijffele egter of den prin op uwEd: gestr: Agtb: eerste schrijve, wel koomen zal, wijl sig al direct vol„ „gens segge van Morgenstern, uitgelaete heeft, dat hij niet naar Samarang gaat, in krijgt den paap iets in de neus, dan raad hij het den Panumbahan vast af, en die, hoe verkeert, ook den raad mag zijn, zal, dezelve volgens stelling van Morgenstern, vast opvolgen. zal. wel. — pag:a 33.
English
197 Samarang the 14th January Anno 1703. Samarang the 14th January Anno 1782. might well happen that some unpleasantries would flow from it, but I nevertheless trust in the policy and vigilance of you and Morgenstern, who well know how little such a thing would flatter the Company in the present circumstances of the times. Your proposal regarding the apprehension of the priest seeming to me the most plausible, I am now writing to the Panumbahan solely on indifferent matters, in order to give him no suspicion of my intentions, by ordering him to come here at the beginning of March to perform a personal homage; and so that he, as is indeed true, should not doubt the orders of Their High Mightinesses, you must upon receipt of this also write to him to such effect on behalf of the Company, while by the forthcoming general reply you will be given notice of this order from Their High Mightinesses. Yet as it might sometimes happen that the Prince left his minion at home, or that the latter, fearing something, was not inclined to come to Samarang, our plans being thus frustrated, other measures would need to be taken; and being ready to know your thoughts regarding this, it appears to me best in that case that Morgenstern, under pretext of illness or other acceptable reasons, excuses himself from the journey, and in the meantime during the absence of the Prince apprehends the priest, which, as I imagine, could take place without much commotion, the Tommongong of Sidaijoo being also of that opinion, for the reason that the priest's following is not large, and he is hated by the majority of the Madurese. Still looking forward to receiving the letter of which you speak, which Morgenstern was to write, I am in the meantime, as I agree with his sentiment, very pleased that the angry letter to the Panumbahan was not sent off, as this surely would only have ruined the matter; my postponed writing being, however, purely accidental, for knowing that the marriage between the Crown Prince of Solo and the daughter of the Regent of Pamacassan was only half to the satisfaction of the Panumbahan, I could not decide to discuss it with him before matters were settled, and this seemed to me to be the most convenient time upon the return of the Pamacassan Regent, who, being very pleased with this union, might verbally make the Panumbahan change his mind. paimasastangs: page 35. 199 Samarang the 9th February Anno 1712 Samarang the 9th February 1742. Batavia. To His High Honour, The High Noble, Right Honorable and Most Respected Lord, Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Noble and Honorable Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc. etc. etc. High Noble, Right Honorable and Most Respected Lord, and Right Noble and Honorable Lords, With most humble reference to my latest submission of the 14th of January past, having since received Your High Mightinesses' much-honoured dispatch of the 23rd of the said month of January, I have, to the three Madurese and Sumenep ensigns to whom permission was granted by the Governor of Ceylon, Mr. Iman Willem Falck, to return to their country in order to recruit there, with the consent of their Regents, such volunteers as are inclined to engage in the Company's service to complete the Madurese and Sumenep military companies in Ceylon, granted transport immediately upon their arrival here, and provided them with letters to the Regents of Madura and Sumenep containing the request to grant those emissaries freedom of recruitment, and to afford them all facility for the furtherance of their commission, and specifically for the speedy recruitment of fifty privates for each of the four companies recently sent to Ceylon; and I have moreover informed the Regents as well as the Resident of Sourabaija, van der Niepoort, that Your High Mightinesses would like to see not only that the request be fulfilled, but also that those warriors arrive in Batavia as soon as possible, in order to obtain transport from there to Ceylon at the first opportunity; and although I cannot doubt that the Panumbahan of Madura as well as the Regent of Sumenep will exert their utmost efforts to fulfill the intention, I shall nevertheless await the success thereof for the time being, and have the honour to inform Your High Mightinesses in due course. Because, due to numerous preoccupations, I have thus far been unable formally to comply with the requirements and recommendations of Your High Mightinesses contained in Your High Mightinesses' marginal orders under dates 31 January and 6th February 1781 on the Memorial left to me by my predecessor, the Right Noble and Honorable Councillor Extraordinary of the Netherlands Indies, Johannes Robbert van der Burgh, as former Governor and Director of this Coast, I now discharge myself of my duty and obligation, and take the liberty of presenting herewith in all reverence, in a separate bundle, my respectful answers in the margin of Your High Mightinesses' honored orders, and hope to have satisfied you in every respect, and that Your High Mightinesses will also find satisfaction. pages 37
Dutch transcription
197 Samarang den 14„e Januarij A:o 1703. Samarang den 14„e Januarij A„o 1782.— wel. konde gebeuren, dat daar uit eenige onaangenaamheeden koo„ „men voortevloeijen, dog ik vertrouwe egter op 't beleid in waaksaam „heid van Uwld en Morgenstern, die wel, weeten hoe weinig- zulks in de praesente tijds omstandigheeden, de Compagnie vleien zoude. — UwEd. voorstel ter appashensie van de paap, mij als het plausibelste woor„ koomende, zoo schrijve ik thans aan den parumbahan, eeniglijk over indifferente zaaken, ten einde hem geen Argwaanr van mijne voornee„ „mens te geeven, door de ordre van in het begin van Maart na her„ „waerds te koomen, tot het doen eener persooneele hulde, en op dat hij, zoo, als het ook in waarheid is, aan de beveelen van Hunne Hoog Edelheeden niet soude twijffelen, zoo moet uwE: op den ontvangst dever hem zulks Comp„s weegen ook aanschrijven, terwijl onder de amstrende gemeene Rescribhie uw Ed: van deese Hunne Hoog Edelheeden ordre zal worden kennisse gegeeven. — Dan daar het somwijlen konde gebeuren dat de Prins zijn mignon te huijs liet, of dat deesen iets erijs vreesende, niet inclineerde naar Samarang te koomen, zoo zoude dus onse voorneemens verijdels zijnde andere maatregulen dienen genoomen te worden, en hier omtrant geree duwEeds gedagten wellende- weeten; zoo duukt het mij in dat geval als het beste te weesen, dat Morgenstern onder praetext van ziekte, ofte andere aanneemelijke reedenen, zig van de Reijse excuseert, en in „tusschen bij de absentie van den prins, de paap opligt, dat zoo als ik mij verbeelde, zonder veel beweeging, te kunnen toegaan, zijnde den Tommongong van Sidaijoo ook van dat gevoelen, om reeden de aanhang van de paap niet groot is, en hij door het meeste gros den Hadurieren getaat wordt. — De brieff waar van uwE spreekt; die Morgenstern schrijven zoude, nog te gemoed blijvende zien, zoo ben ik intusschen, als mij met zijn gevoelen Confirmeerende, zeer in mijn schik, dat de knorre= brieff aan den Panumbahan niet is afgegaan, alsoo dit zeeker„ „lijk, de zaak maar zoude verbrot hebben, zijnde mijn uitgesteld schrijven, egter maar toevallig, want weetende dat het Huwelijk tusschen tusschen den kroonprins van Solo en de dogter van den Pamacassaings Regent; maar halff tot genoegen van den Pa„ „numbahan was, konde ik niet besluiten van Hem daar over te onderhouden, voor dat de zaaken hun beslag hadden, en dit dagt mij de Convenabelste tijd te weesen bij retour van den Pama= „Catsanger, die met deese verEeniging zeer in zijn schik wee„ „sende, den Panumbahan mondelinge van gedagten konde doen veranderen. —. paimasastangs: pag: 35. 199 Samarang den 9„e Februarij A„o 1712 Samarang den 9„e Februarij 1742. Batavia. Aan zijn Hoog Edelheid! Den Hoog Edel, gestrenge, groot Agtbaren Heer, A: Willem Arnold Alting. Gouverneur generaal, en de wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Neederlands Indie; enz: enz: enz: Hoog Edel gestrenge, Groot Agtbren Heere; en Wel Edele Gestrenge Heeren. Met onderdaenigst refert tot mijne Jongste Submisse van den 14:' Januarij passato, ij seedert ter hand gekomen zijnde uwer Hoog Edelheeden veel geEerde missive van den 23„e der gemelde maand Ia: „nuarij, heb ik de, drie Madureeche en Sumanapshe vaendrigs, aan trien, door den Heer Ceilons Gouverneur H: Iman Willem Falck, permissie is verleend, ons naar hun land te rug te keeren, ten einde aldaar met toestemming hunner Regenten aan te werven, zoodaen„ „ge vrijwilligers, als geneegen zijn ter accompleteering der op Ceilon zijnde Compagnien Madureeche en Sumanapsher militairen sig in 'sCompagnies dienst te engageeren, ten eersten bij hun aankomst al„ „hier transport overleend, en hun met brieven aan de Regenten van Madura en Sumanap voorsien houdende versoek, om aan die zendelingen, tot de aanwerving vrijheid te verleenen, en hen alle fa„ „liliteit ter bevordering hunner Commissie toe te brengen, en wel voornamentlijk hot eene spoedige aanwterving van vijftig gemeene wor„ elk der Jongst naar Ceijlon gesonden vier Compagnien, en heb ik daar en booven de Regenten zoo wel als den sourabaijas gesaghebber van den Niepoort te kennen gegeeven, dat uwe Hoog Edelheeden gaarne sou„ „den sien, dat er niet alleen, aan het versoek wierd voldaan, maar dat ook die krijgers soo spoedig moogelijk te batavia arriveerden, om bij de eerste geleegentheid van daar transport naar Ceilon te er= „langen; en schoon ik niet twijffelen omag, of den panumbahan van Madura, zoo wel als den Regent de Sumanap zullen hunne uiterste devoir aanwenden, om aan de intentie te beantwoorden, zal ik egter daar van het deussit, voor als nog blijven afwagten, en de eer hebben uwe Hoog Edelheeden in't vervolg te bedeelen. Wijl ik door de oveelvuldige Occupatien dus verre buiten staat gesteld geworden ben, om formeel te voldoen aan de requisriten en aanbevee„ „lingen ouwer Hoog Edelheeden bij Hoogst derselver Marginaale dispositien, subdatis 31. Januarij en 6„e februarij A181. op de Memorie van mijnen Heer prodecesseur, den wel Edelen gestrengen Heer staad Extra ordinair van Neederlands India, Johannes Robbert van der Burgh, als geweesen gouverneur en directeur deeser kuste, aan mij nagelaaten, acquiteer ik mij thans van mijn pligt en ge= „houdenisse, en neem de vrijheid in een aparte bondeltje mijne eer „biedige antwoorden in margine der geEerde dispositien uwer Hoog Edelheeden, bij deese in alle eerbied aan te bieden, en koops in het een en ander te hebben voldaan, en dat er uwe Hoog Edelheeden ook „ciliteit genoegen pag„s 37
English
291 Samarang the 9th of February 1712. Samarang the 9th of February 1712. page 39. will please to take pleasure in. Now, to proceed to the account of the journey made by me on the 21st of September last by sea to Tagal and from there back by the land route, may I be permitted first to note that, because my presence was required at the Main Office due to the continuing critical circumstances, I made such haste with the journey that I returned to Samarang on the 6th of October thereafter; and thus my departure and return took in total only half a month. My first efforts both at Tagal and at Paccalongang having been to encourage respectively the Regents at those offices, and those of the districts belonging thereunder, Brebes, Pamalang, Wieradessa, and Batang, to be mindful from time to time and ensure that, with preference for the Company, no hindrances occur in the fulfillment of their obligations regarding the delivery of products in general, and in particular that of rice, but that these are fully satisfied in every way, and especially to encourage their subordinates thereto through reasonable and good treatment for the cultivation and gathering, regarding which no complaints or objections to the contrary have come before me from anywhere, whether from the Residents or others. The prompt fulfillment of the contingents at those places in the past year, both of the rice, cadjang, and other articles, except for the 8 pikols of indigo still in arrears at Paccalongang, also showed that, under Heaven's blessing, they have been intent on answering to their duty; and the rice harvest in the past year having turned out reasonably well in the aforementioned Residencies and Regencies despite the intervening drought, and especially in the Tagal district, one has thereby also been able to supply the main settlement of Batavia with a greater than ordinary quantity of that foodstuff through private purchase, in which even your High Nobilities have pleased to take so much pleasure. In the Regency of Candal, sorting under Samarang, where the rice lands had fallen so much into decay through river floods, the deterioration of the waterways, and a shortage of people, one was even able in the past year to deliver the contingent of 100 coyangs of rice; notwithstanding that quite a few years will still be required to redress the decay and bring it back into that flourishing state in which that land once was in earlier times. The Regents to the west of Samarang whose districts I visited being still furnished with the same deeds of bond with which they were successively provided by my predecessor here upon the qualification of your High Nobilities, I have found no reason to make any change therein; and thus I have left it in all respects as it was, as everything is arranged entirely according to the old usages, both regarding the corvée services and in other respects, and the convenience of everyone being regulated. And since your High Nobilities, from the summary of the products currently also being sent with the general Samarang letter, which the respective Regents
Dutch transcription
291 Samarang den 9„e Februarij 1712. — Samarang den 9„e Februarij 1712. pag„a 39. genoegen in zullen gelieven te neemen. Om nm ook te treeden tot het verslag, van de door mij op den 21=e september Jongstleeden over zee naar Tagal en van daor over den Landweg te rug gedaene reijse, zij het mij geoorloofd alvoorens te no= „teeren, dat ik met de Reije, uit hoofde van mijne den Hoofd Comptoire, in de nog aanhoudende Creticque tijds gesteldheid, verEijcht worden, „de presentie, zoo veel spoed had gemaakt, dat ik op den 6„e October daar aan weeder te samarang retourneerde; en dus 'ir met mijn uit en thuijs zijn, maar in 't geheel een halve maand verloopen is. Mijne eerste pogingen zoo wel te Tagal als te Paccalongang. go= „weest zijnde, de Regenten op die Comptoiren, en die van de daar„ onder gehoorende districeten, Breeber, Pamalang, Wieradessa en Batang respective aanspooringe te doen, om van tijd tot tijd ver„ „dagt de zijn en te zorgen, dat er bij proferentie voor de Compagnie aan de voldoening hunner verpligtingen in de Leeverantie der producten in 't generaal, en in 't bijsonder, met die van de Rijst geene kindernissen exteerden, maar dat die allerints worden vol„ „daan, en vooral daartoe hunne anderhoorigen door reedelijke en goede behandelingen tot de Cultuure en Insaam te animeeren, waaromtrent mij ook van dies teegendeel nergens, het zij van de Residenten nog andere, eenige klagten ofte beswaarnitsen zijn voorgekoomen. De prompte voldoening der Contingenten op die plaetsen in het ge„ „passeerde Iaar, zoo van de Rijst, Cadjang is andere artikulen, exep„ „to de te Paicalongang nog ten agteren staande 8. pikole Indigo„ gaaven ook blijken dat men 'er onder des Heemels zeegen over uit is geweest, om dan hunnen pligt te beantwoorden; en het Rijst gewaenst in den Voorleeden Iaare niet teegenstaande de tusschen gekoomen droogte op de voorschreeven Residentien en Regents hagen tamnelijk wel gelagt zijnde, en voornamentlijk in het Tagaloch district, is men daar door ook in staat geweest, de Hoofdplaets Batavia met een meerder dan Ordinaire Quantiteit van dat voedsel over particuliere Inkoop te Voorsien, waar in zelvs uwe Hoog Edelheeden zoo zeer genoegen heb„ „ben gelieven te neemen. — In het onder samarang sortierend Regentschap Candal alwaar het zoo zier met de Rijst Landen, door overstroomingen der rivieren, verval der waterleidingen en gebrek Aan volk, in verval was geraakt, is men zelvs in het gepasseerde Jaar in staet geweest, het Contingent van 100. orange Rijk te Leeve- olen; niet teegenstaande 'er nog al eenige Iaaren verbijscht zullen worden, om het verval te redresseeren, en weeder in dien fleurigen staat te brengen, waar in dat Land wel ier in vroegere tijden is geweest. — Des Regenten om de West van Samarang, welkers districten ik besogt hebbe, met dezelfds actens van verband nog gemunieert zijnde, als Waarmeede zij door mijnen Hier prodicitseur successive, op de qua„ „lificatie uwer Hoog Edelheeden, voorsien geworden zijn, heb ik daar inno geene verandering weeten te maaken; en het dus daar bij in allen opsigte gelaeten, als allesints naar de oude usantien, zoo om„ „trent de Heeren diensten, als in andere opsigten ingerigt, en het ge„ „voegen van een ieder gereguleerd zijnde. En dewijl het uwe Hoog Edelheeden, uiit de thans ook bij de gemeene samarangsche brieff versonden wordende samentrekking van de producten, die de respective Regenten/
English
203 Samarang, 9 February Anno 1742. Samarang, 4 February Anno 1742. folio 4 Regents and others on this coast were obliged to deliver, will show to what extent the Regents around the District of Samarang have complied with their obligations, I take the liberty to refer to that, in order not to occupy unnecessarily the high attention of Your Right Honourables by a repetition in this matter. Having found the Company's small gate, the warehouses, and further buildings at Tagal in a good and neat condition, these require for the present no improvements nor other repairs, other than what is required to keep them in the state in which they currently are; The small gate at Paccalongang and the cramped warehouses and further buildings standing within it having been repaired of their defects some years ago, are also still kept in a proper condition from time to time as much as possible; but the revetment of the river in front of the lodge at Paccalongang not appearing capable of being made sufficient enough to adequately withstand the heavy drainage in the rainy season, that revetment will require annual repair and renewal, which causes the Regents great inconvenience. To prevent this, during my presence there, I ordered that a channel be cut into the river inland at a certain distance from the lodge on the opposite side thereof, in order thereby to diminish the strongly pressing water and partially divert it below the lodge. This having subsequently been done with good effect, the Resident reports to me that the revetment currently no longer suffered as much as previously. The Resident at Paccalongang, Ambrosius Pieter Tulleken van Nogenhouck, having been forced, due to the cramped and sunken Resident's dwelling in the lodge, to construct an entirely new residence at his own expense in a garden situated directly across from the lodge, which he had taken over from his predecessor, showed me during my presence there the summary statement, which I take the liberty to present to Your Right Honourables, of what has been spent on it, amounting to the sum of rds 9753 16, and at the same time requested my intercession with Your Right Honourables for a fixed arrangement regarding this property with its outbuildings, garden, and further appurtenances and dependencies, just as takes place at other posts along the coasts of Java; namely, that the same may be for the account of the Company for the price of rds 9000. -. -., and under the condition that 10 percent of the principal shall be written off annually in order to devolve to the Company over the course of ten years, with the obligation of the Residents arriving in the interim to take over the said residence for whatever amount the principal is then still debited, as well as, after the expiration of these ten years, to pay ten percent per year for house rent to the Company to cover the repairs then to be made to the same; and since I have found the house with its outbuildings spacious, built entirely from the ground up, solid, strong, and well constructed, as shown by the drawings that I have the honour to send over, I take the liberty to submit to Your Right Honourables the petition of the aforementioned Resident Tulleken and to request a favourable decision regarding it.
Dutch transcription
203 Samarang den 9„=e Februarij Ao 1742. Samarang den 4„e Februarij A:o 1742. fag„a 4 Regenten en andere op deese kust verpligt zijn geweest te leeveren, te Vooren koomen zal, in hoe verre de Regenten om de Hest van Sama„ „rang aan hunne gehoudenisse hebben gedruik ik de rijbeid wiy daar aan te refereeren, om daar door de hooge attentie uwer Hoog Edel„ „heeden door eene depititie in deesen met noodeloos beoig te houden. 'S Compagnies Portjae, de Pakhuijsen en verder gebouwen te Tagal in een goede en zinlijken staat gevonden hebbende, vorderen dezelve voor eerst geene verbeeteringen nog andere reparatien, als het geene er verlijcht word, om deselve in dien staat te houden, als waar in ze zijn; Het Portje te Paccalongang en de daarin staande bekrompen Pakhuij „sen en verdere gebouwen voor eenige Iaaren van derselver gebraken gerepareert geworden zijnde, worden ook nog van tijd tot tijd zoo veel doenlijk is, in eene behoorlijken staat gehouden; doch de beschoeijing der revier voor de Logie te Paccalongang, met zoo suffisant schinende te konnen worden gemaakt, om in de reegen tijde tegens de zwaere af „waeteringen genoegsaam bestand te zijn, zal die beschoeijing Iaarlijks reparatie en vernieuwing verEijsschen, 't geen de Regenten, een groot in„ „convenient veroorsaakt, ter welkers voorkooming ik bij mijn aanweesen aldaar gelast heb, om Landwaerds in op seekere distantie van de Logie af aan dies overzijde eene doorgraeving aan de rivien te maa„ „ken, ten einde daar door het sterk aandringent waeter te vermin„ „deren en voor een gedeelte beneeden de Logie afteheiden, twelk ook vervolgens met goed effect geschied zijnde, meld omij den Resident dat thans de beschoeijing zoo veel niet meer te lijden had, dan bevoorens. —. Den Resident te Paiccalongang Ambrosius Pieter Tulleken va Nogenhouck, „en onog te leeveren genoodsaakt geweest zijnde, om door de bekrompen en in de grond ge„ „zakte Resident wooning in de Logie, een geheel nieuwe wooning voor„ zijn eigen reekening te extrueeren, in een Thuijn eeven over de Logie geleegen, die hij van zijn pradecesseur had overgenoomen, heeft dn„ „zelven, omg bij mijn aanweesen aldaar de samentrekking, die ik de vrijheid neem uwe Hoog Edelheeden aantebieden; van het geene daar aan is bekostigd geworden, vertoond ten bedraege van r„o 9753 16. en teffens mijne intercessie bij uwe Hoog Edelheeden versogt, om eene vaste bepaeling omtrent dit Effect met dies bij gebouwen, Thuijn en overdere ab: en dependentie, eeven als wel op andere Comptoiren aan de stranden op Iara plaets vind, dat namentlijk het zelve mag sij Voor reekening van de Compagnie, voor de prijs van rd„s 9000. -. -. en onder Conditie dat van het Capitaal Iaarlijke 10. percento zal moeten worden afgeschreeven om onde overloop van thien Iaaren, aan de Comp: te overvallen, en de gehoudenisse van de, in dien tusschen tijd aankoo= „mende Residenten, gedagte wooning over te neemen, voor soo veel het Capitaal dan nog debet staat, mitsgaders na Verloop van di Hhier Jaaren, 's Jaars thien percento voor huijshuur Aan de Comp: te betaelen ter goedmaaking van de als dan aan dezelve te doene reparatien; en dewijl ik het Huijs met dier bij gebouwen ruijm en alles ouijt de grond opgetrokken, segt en sterk en wel gebouwd gevon„ „den heb, invoege de afteekeningen, die ik de Eer heb over te zenden, aantoond, zoo gebruijk ik de vrijheid uwe Hoog Edelheeden de instantie van gemelde Resident Tulleken voor te draegen en een gunstige dispositie dien aangaande genoodz: te.
English
205 Samarang the 9th February Anno 1782 Samarang the 9th February Ao 1782. to request, while I furthermore give myself the high honor with great respect to remain in high esteem. Below stood: Title. Lower stood: Your High Noble Lordships' humble and very obedient servant. Was signed: Jb Siberg. In the margin stood: Samarang the 9th February Ao 1782. Respectful Answer of the undersigned Governor and Director of Java's Northeast Coast, to the adjoining Marginal Dispositions of Their High Noble Lordships the High Indies Government at Batavia, on the Memoir of the Right Honorable and Strict Lord Councillor Extraordinary Johannes Robbert van der Burgh, as former Governor and Director of this Coast, left behind for the undersigned. Marginal Dispositions on the Memoir by the Lord Councillor Extraordinary Johannes Robbert van der Burgh, as outgoing Governor and Director of Java's Northeast Coast, left behind for his successor, the Honorable Johannes Siberg, taken on Tuesday the 31st January 1781. Copy. Page 43. The observance recommended to me here of the salutary means that may serve both to maintain the good harmony and friendship between both the Javanese princes and the Company, and to prevent any undertakings to be made by these princes against each other, I shall continually keep in sight, and strive to follow to the best of my ability, and also chiefly be mindful of this in the event of any change in case of succession; while I take the liberty to remark that, for the present, no close bond of friendship between the Emperor and the Sultan is to be expected, both on account of their different customs and habits, and the deep-rooted hatred and jealousy that they harbor against each other from time to time, and thus that there sooner Pages 10 and 11. In regard to the princes, it being posited among other things by Mr. van der Burgh that if the Company became involved in war with one of them, the other would be master of the balance, and if they both joined hands, one would probably come up short, but that this is not to be feared with respect to the present Emperor and Sultan, if only they are kept as jealous of each other as they are now, with the addition of His Honor's opinion that, as long as one is on guard on Java against restless minds, and nips the evil in the bud, gives the princes no cause for offense, yet keeps them out of close friendship, and treats the Company's own regents and subjects reasonably, on any [illegible]
Dutch transcription
205 Samarang den 9„e Februarij Anno 1782: Samarang den 9„e Februarij Ao 1782. te versoeken, terwijl ik mij voorts de hoogd eere geeven met veel eerbied in hoog agting te blijven. . - /:onderstond:/ Titul /:La= „gerstond:/ uwer Hoog Edelheeden onderdaenige en zeer gehoor= „zamen dienaer /:was geteekent:/ J„b Seberg /:in margine stond:/ Samarang den 9„e februarij Ao 1782. —. Eerbiedig Antwoord, Marginale Dispositien van den ondergeteekende Gouverneur op de Memorie door den Heer en Directeur van Iavas Noord oost kust, op de neevenstaande Marginaele Raad Extra ordinair Johannes Dispositien Hunner Hoog Edelheeden Robbert van der Burgh, als aff„ de Hooge Indiashe Regeering te 1oa gaande Gouverneur en Directeur „tavia, op de Memorie van den wel Edele gestrengen Heer Arad Extra ord„e van Iavas Noord oost kust„ Johannes Robbert van de Bergh, nagelaeten aan zijn Ed: successur. als geweesen Gouverneur en Direct den 8: Johannes Siberg, genomen „teur deeser kuste, aan den onder„ geteekende nagelaaten. —. I mij in deesen aanbevoolen ob= Pag: 10 en 11. en aansien van de vorsten, „servantie der heilsaame middelen, door den Heer van der Burgh 6. onder die strekken kunnen, zoo tot standhou, andere geposeert zijnde, dat als de Comp: „ding der goede harmonie en vriendschap met een van hun in oorlog geraakte, tusschen beide de Javasche vorsten en de den ander meester van de Balaas zou„ Comp:e, als tot weeringe van eenige doordie„ de weesen, en wanneer zi beide de han„ borsten; teegen elkanderen te doene onder„den in een sloegen, men waarscheine, „neemingen, zal ik geduurig in het oog elijk te kort zoude schieten, dog daar houden, en na vermoogen tragten op te vol, voor omtrent den presenten Keijzer „gen, en ook voornamentlijk daar op ver en sulthan niet is te vreesen, indien „dagt zijn, bij eenige verandering in Cas van zij maar zoo Jalvers teegen den ander successie; Terwijl ik de vrijheid neem aan worden gehouden, als zij thans zijn, met te merken, dat'er voor eerst geen nauw bijvoeging voor zijn Ed=s gevoelen, dat, zoo band van vriendschap tusschen den keijzer lange men op Iava op hoede is teegen in den sulthan te wagten is, zoo uit onrustige geesten, en het quaad in den hoofde hunner verschillende zeeden en beginne Smoort, de vorsten, geen reeden gewoondens, als de ingewortelde haet en van offensie geeft, dog hem buijten Ialoucio die deselve van tijd tot tijd te „ nauwe vriendschap houd en Comp„s eigen „gen elkanderen vorden, en dus dater eerder, regenten, en onderdaenen reedelijk behan„ Dingsdag den 31„e Januarij 1781: „deldp Copia. pag: 43: op eenige p.
English
Samarang the 9th of February Anno 1782. Samarang the 9th of February Anno 1782. — any unrest could arise between both of them, then that the Company would get into war with them at the same time. The Company, only when the Madurese remains in their Honors interests, can make a peaceful use of their Honors satisfaction; so it is, because those political observations contained useful salutary prescriptions and insights and all serve to maintain peace and tranquility and to make the Company enjoy the fair fruits of blessed Java, approved and understood to recommend to Governor Siberg the one and the other especially for observation, and to recommend his Honor to be especially mindful thereof in case of any change. Page 1 paragraph 12: For the reasons mentioned under 1, it has been, on the proposal of the Governor-General, approved and understood to qualify the Honorable Siberg to make the usual court journey at the most convenient time, and also to instruct his Honor that in case the Emperor, as Mr. van der Burgh presumes, that His Highness is perhaps of the intention on that occasion to make a request to ask, on the Company's behalf, for a woman from elsewhere in marriage for his son, the pangerang Adipattij Anom, or crown prince, and the prince might have set his eye on a daughter of one of the Javanese grandees, except, The Emperor having taken great satisfaction in the marriage proposed by me of his son, the pangerang Adipattij Anom or crown prince, to the daughter of the Pamekasan Regent, Radeen Tommongong Tjacra diningrat, His Highness has already given notice thereof to Your High Honors, by missive, which I had the honor to send over with my humble separate dispatch of the 14th of January last, and to whose further contents I take the liberty to refer. if possible from the Court or the house of Madura, he can then immediately give his consent thereto so far as concerns him, but nonetheless ought to admonish His Highness to submit that request to this Government; yet if he perceives that the Emperor's inclination tends toward having his son marry a foreign princess, be it from Bantam, Palembang, Banjarmasin or Ceylon, in that case to decline the request in the best manner, and if such cannot happen without giving offense, to refer His Highness therewith to this Government in case of succession. However much I also during my presence at Djokjocarta tried to persuade the Sultan, by the strongest arguments, to deliver the subjects of the pangerang Mancoenagara who had defected to him, whom he has refused to deliver up until now, Pages 21 to 4 paragraph 12: Mr. van der Burgh assuming that the Sultan, upon the arrival at Court of the Honorable Siberg, will perhaps allow himself to be told to deliver the subjects of the pangerang Mancoenagara who have defected to him for five or more years, I have orally in the most emphatic manner recommended to the First Resident of Surakarta, van Stralendorff, not only to keep an eye on the pangerang Aria Praboe Amidjoijo, described as a bad and evil subject, though currently keeping himself quiet, and to pay close attention to his actions and conduct, but also, in the event of any excursion to be made by him, to give me notice thereof at the earliest. — Page 15: Furthermore, it is understood to especially recommend to the Honorable Siberg to constantly keep an eye on the pangerang Aria Praboe Amidjoijo, described under 8 as a bad and evil subject, and to pay close attention, as much as possible, to his actions and conduct. —
Dutch transcription
207 Samarang den 9„e Februarij A:o 1782. Samarang den 9„e Februarij Ao 1782. — eenige onlusten tusschen biden zoude kendeld, de omaatschappije, dan als de „nen ontstaan, dan dat de Compagnie madurees in haar Ed„s belangen blijft, met hun tegelijk in oorlog geraats. een gerust gebruik van haar E: genog kan maaken; zoo is dewijl die poli= „ticque aanmerkinge nuttige heilsdeme voorschriften en inzigter behelden en alle strekken tot behoud der ruts en vreede en om de Comp: de billijke vrugten van het geseegent Iava te doen genieten goedgevonden en verstaan den Gouverneur Siberg dat een en ander in het bijsonder ter observantie aan te beveelen, en zijn E: te recomman„ „deeren daar op ook voornamentlijk verdagt te zijn, bij eenige verandering Den keijzer in de door mij gepao„ ag„ 1 12: O m de bij I t: gemelde reeden „poneerde Huwelijk van zijn zoon de „men, is, op de propositie van den Heer den opangerang Adipattij Anom off Gouverneur generaal, goedgevonden kroonprins, met de dogter van den en verstaan den E: siberg te qualifi„ pamacassangs Regent, Radeen Tommon„ „leeren, de gewoone Hoffreijse op de „gong Tjacra diningrat, seel genoegen Convenabelsto tijd te doen, en zijn E: te genoomen hebbende, heeft zijn Hoogheid, ook instrueeren, dat ingevalle den keijzer bereeds daar aan uwe Hoog Edelheeden gelijk den Heer van der Burgh ver„ kennisse gegieven, bij missive, die ik de „meent, dat zijne Hoogheid misschien eer gehad, heb bij mijn submisse oparte van intentie is, bij die geleegentheid van den 14:e Januarij Jongstleeden overtezen„ aansoek doed, om voor zijn zoon, de pan„ „den, en aan welkers verdere inhoud ik „gerang adipattij Anom, of kroonpanis de vrijheid gebruik mij te refereeren. Comp:s weegen van elders een vrouw ten huwelijk te versoeken, en de vorst het oog mogt hebben laaten vallen op een dogter van een der Iavashe grooten Exepto, Hoo sier ik ook bij mijn aanweesen Pag„s 21. tot 4. DeHeer van der Burgh te Djokjocarte getaagt heb den Sulthan, §: 12. onderstellende, dat den Sulthan„ door de sterkstoe beweeg reedenen te persuen, bij de komst den Hoove van den E: Ssiberg, „deeren, om de tot hem overgeloopen onderhoo„sig misschien zal laaten geseggen, om de „rige van den pangerang ManCoenagara ver vijff „n des Jaaren, tot hem opgeloopen die hij tot niog toe heeft geweigert uitte „ onderhoorigen van den pangerang Man„ Den soura Cartas Eerste Resident van Pag„o 15. Voorts is verstaan, den E: siberg stralendorff, heb ik mondelijk op het allen speciaal aantebeveelen, de bij d. 8. als nadruskelijkst. aanbevoolen, om niet alleen een slegt: en quaad subject beschreeven op den als een slegt en quaad subject be„ pangerang Aria Traboe Amidjoijo, „schreeven, dog den zig thans stil houdende steeds in het oog te houden, en op desselvs pangerang Aria Traboe Amidjoijo, het doen en Laeten, zoo veel immers mooge„ oog te houden, en op desselvs doen en laeten „lijk nauwkeurig te letten. — nauwkeurig te letten, maar om bij eenig door denzelven te doene uitstap, mij daar van ook ten eersten kennis te geeven. —. des moogelijk uuit den Hastarm of het huijs van Madura hij dan daar toe Voor zoo verre hem betreft, aanstonds zijne toestemming kan verleenen, maar zijne hoogheid des niet te min diend aan„ te maanen, om die instantie aan deese Regeering voortedraegen, dog zoo hij ont„ „waard dat des Keijzers inclinatie daar heenen strekt, om zijnen zoon te laeten trouwen met eene uithiensche prin= „lesse, het zij van Bantam Palembang, Banjermassing off Ceilon, het verwoek in dien gevalle op de beste wijse te de= „clineeren, en zulks niet zonder aan„ stoot konnende geschieden, zijne Hoog= „heid daarmeede aan deese regeering te des. W Cenagan in Cas van successie. renvoieeren. Lieveren Jng. 45.
English
209 Samarang the 9th of February Anno 1782. Samarang the 9th of February Anno 1782. to surrender, to give back, has this Honorable Coenagara, whom he has refused until now to surrender, to give back and advising His Honor's successor to try whether such will succeed, under the observation that this matter, on the contrary, will sooner or later have unpleasant consequences, since Pangeran Mangku Nagara now also detains all defectors from the Mataram, it is approved and understood to authorize the Honorable Siberg to confer in person with the Sultan about this, and if necessary in a friendly manner to disabuse him of the notion instilled in him by his Grand Vizier Danuredja after his return from here in Anno 1726, as if the Government had decided in his favor, with the declaration that in what passed in that regard between the late Lord Governor-General van Riemsdijk and the said Danuredja, either an erroneous interpretation or translation must have taken place, and furthermore by friendly reasons not only to induce His Highness to let the matter drop merely for the advancement and preservation of peace and harmony, but also to convince him that the slight which Pangeran Mangku Nagara might inflict upon him by similar conduct is, he being a prince, far more sensible to him than the displeasure which Mangku Nagara experiences over not regaining his run-away subjects. The presence of a Java Governor at Court in the event of an unexpected death of one of the two princes in the Upper Lands being very necessary, on the one hand because by his personal presence he adds to the authority of the Company's prestige and luster, and on the other hand, being at hand at such time, he can best judge the circumstances of affairs and take prompter measures to thwart all unlawful and dangerous attempts upon the princely throne, I shall therefore, in case the Company's interests at such a juncture do not forbid my absence from Samarang, proceed with the utmost dispatch thither. Page 2. In order to be able immediately to set everything in order upon the demise of one of the princes, and by resolute measures to prevent the designs of those who are pregnant with desires for the crown, in which aspect, by secret Javanese letter of the 23rd of December 1777 regarding the Mataram, Pangeran Mangku Nagara, Ngabehi and Arya Dipanagara, by the Honorable van der Burgh paragraph 16 it is deemed utmost necessary that a Governor make it a point to be in person at the Court where the death occurs, it is approved and understood to order the Honorable Siberg to act in such a case. For the reasons that it would certainly not be expedient to make Pangeran Mangku Nagara larger and independent of the Emperor, I have already during the short time of my presence on Java sought to decline his successive requests, as appears among other things from my humble separate letters of the 20th of December 1780 and the 15th of March 1781, to which I will also contribute as much as possible in further occurring instances of that nature, without thereby giving him offense or annoyance. Pages 30 and 31. Because, as the Lord van der Burgh remarks in paragraph 15, it would not be expedient to make Pangeran Mangku Nagara greater or independent of the Emperor, and it is nevertheless certain that he will soon come forward with new requests to that end, it is approved, understood and determined to recommend to the Honorable Siberg to conduct himself with respect to Mangku Nagara according to the prescript in the above-mentioned paragraph and, if necessary, to represent to him that it is better for his character and honor to desist from such solicitations, in order not to expose himself to an unpleasant refusal by this Government. Pages 30 31. Page 47. in such a manner thither
Dutch transcription
209 Samarang den 9=e Februarij Ao 1782. — Samarang den 9:e Februarij Ao 1782—: Leeveren, te rug te geeven, heeft dis Eq. Coenagara, die hij tot nog toe heeft gewer„ „ter geen voldoenend beslag erlangen „gert uitteleeveren, te rug te geeven en kunnen, invoege ik bereeds de eer ge„ zijn E: vervanger aanraadende te probeeren „had heb, bij mijn aparte Letteren van off zulkx lusken wil, onder aanmerking, den 5„e September 1781. uwe Hoog Edel, dat deese zaak, bij het Contrarie vroeg „heeden, te melden, en in welke gegeeven of laat onaangenaame gevolgen zal heb„ reedenen uwe Hoog Edelheeden ook bij „ ben, alzoo pangerang Man Coenagara, missive van den 21. daaraan, hebben gelie„ nu ook alle overloopers uit den Mattarm „ven te berusten, weshalven, ik de vrijheid aanhoud, zoo is goedgevonden en verstaan, neeme mij daar aan te gedraegen. den E: Siberg te qualificeeren, de sulthan in persoon daar over te onderhouden, en des noods in het vriendelijke te desabuseeren van het denkbeld, hem door zijn Rijksbe= „stierder Danoeredja, na desselvs retour van hier in Ao 1726. ingeboesemt, als of den Regeering hem in het gelijk hadde gesteld, onder verklaering, dat in het gepasseerde daar omtrent tusschen wijlen den Heere gouverneur generaal van Riems= „dijk en gemelde Danoeredja, of eene ver„ keerde. interpretatie of translatie moet hebben plaets gevonden, en zijne Hoogheid Weiders, door vriendelijke reedenen, niet alleen aan te zetten, om de zaak alleen ter bevordering en Conservatie van de rust en vaerde te Laeten slippen, maar ook te over„ „tuigen, dat de klein agting die pangerang ManCoenagara hem, door een gelijk gedrag kan aandoens, voor hem, als een vorst zijnde vrij gevoeliger is, dan het ongenoegen dat Mangcoenagarra weegens het niet te rug bekoomen zij„ „nen wegloopen onderhoorigen heeft. De presentie van een Javas gouver, Pag„s 2: —. Om bij het overleiden van een „neur, aan het Htoff, bij een onverwagt der vorsten op alles direct order te kon„ sterfgeval van eene der beide vor„„nen stellen, en door Cordaete maatre= „sten in de bovenlanden, zeer noodsaeken„ gulen te prevenieeren de aanslag van „lijk zijnde, eenodeels, wijl hij door zijn de giene, die met begeertens tot de kroon personeel aanweesen het gesag van de beswangert gaan in welk aspect, bij se„ Comp„s aansien en Luijster. bijoet, en an„ Creete Javasche Brieff van den 23„e decem„ „deren deele, als dan bij de hand zijnde, ber. 1777: omtrent de Mattarm voorkoo„ Over de omstandigheeden der zaaken het „men, de pangerang Mancoenagara, best oordeelen en spoediger maat regulen Ingebeij en Aria dipanagara, door den neemen kan, om alle onwestige en gevaar„ eer van der Burgh 4 16: ten uittersten „lijke aanslaeger tot den vorstelijken bodoen noodsaekelijk geagt wordende, dat een te verijdelen, zal ik mij dan ook, ingevale Gouverneur maakt in persoon aan het sComp:s bilangens in zulk eene tijdsctip wij,„ Hoff te zijn, daar het sterf geval exteert, zoo „ne absentie van samarang met ver„ is goedgevonden en verstaan; den E: siberg „bied wij den allerspoedigste naar der „ te gelasten in zulk een geval te heondelen, Imn reedenen dat het zeeker niet Pag:s 30: en 1: Dewijl het zoo als den Heer Oirbaer zoude weesen, den pangerang van der Burgh 1 15. aanmerkt met Mangsoenagara grooten onafhanke,„ dirbaer zoude weesen, pangerang Man„ „lijk van den keijzer te maaken, heb Coenagara grooter of onafhankelijk ik bereeds geduurende den korten tijd „ bijker van den keijzer te maaken, en zijnd: mijns aanweesen op Iava, zijne suacl, nogtans vast steld, dat hij al ras met „sive gedaene versoeken getragt van de nieuwe verzoeken daartoe zal opkomen, hand te wijden als onder anderen blijkt, zoo is goedgevonden en verstaan en ver„ bij mijne submisse aparte letteren van steerm: den s siberg te recommandee„ den 20„e december 1780. en 15. maart 1781 mnet„ren, zig ten opsigte van Mancoena„ dewelke ik ook bij verdere voorkoomen„ gara te gedraegen, naar het voorschrift „de instantien van die natuur, zoo vel bij de bovengemelde T en hem des noods doenlijk is Contribueeren zal, zonder voortehouden, dat het voor zijne Carac= hem daar door aanstoot of ergerns: ter en tlonneur beeter is, van zulke instanties aftesien, ten einde zig bij deese Regeering adon geen onaangenaam te„ te geeven. „fus te exponieren. - Pag:s 30: 31. fag„s 47. zoodaenig „waerts
English
2. Samarang, the 9th of February in the year 1782. Samarang, the 9th of February in the year 1742. ...proceed thither, and there employ all possible means that in such an unexpected event may serve for the preservation of Java's peace and quiet; in the meantime, I await Your High Noble's desired disposition regarding the considerations proposed in my separate letter of the 19th of December past concerning the Sultan, in case he should be afflicted by a serious illness. Page 33. It has further been understood to inform the Governor for his guidance that upon the death of one of the princes, in accordance with the proposed section 17, an entirely new contract must indeed be drawn up with his successor to the throne, without a verbatim repetition of the articles of previous contracts, but that one ought nevertheless in general to reiterate therein such contracts that have gradually paved the way for the Company to its Honorable's present power and authority, considering that these, through long possession, ever more ground... Since the making of an entirely new contract with the princes' successors to the throne in case of successions is useful and serviceable, I shall take the information in that regard as my guidance, and in drawing up those contracts act accordingly, and proceed therein with so much the more circumspection. That in due time and opportunity I shall draft such a new contract in advance, and take the liberty of transmitting the same to Your High Nobles for approval. Pages 34 and 35. And furthermore to remark that, although the articles proposed by Mr. van der Burgh would certainly be plausible if they could be concluded on that footing, this difficulty nevertheless remains, that the dependence of the prince who concludes the same will be considerably greater than that of the one who has remained alive; and since they will therefore each have to be treated somewhat differently, inconveniences could easily arise therefrom, and for that reason to recommend to the Governor to proceed with all circumspection in this matter, and to make it his aim to arrange it in such a manner that the specified terms are distinctly made known in the contract with the new prince, in order to prevent exceptions. The Second Resident at Djokjakarta, Jan Otto van Ingen, having since been transferred from there to Samarang as Fiscal, is in his place as Second Resident... Page 40. Upon the favorable testimony of Mr. van der Burgh regarding the competence of the Junior Merchant and Second Resident... Page 39. Regarding the appointment of princes of the blood as Regents of the Realm, it has been approved and agreed to recommend to the Governor to be vigilant and on guard, in order to prevent the danger that might result therefrom. I shall be on my guard against the appointment of princes of the blood as Regents of the Realm; and even if the princes had their eye on one of their closest relatives, it is nevertheless to be presumed that they could easily be dissuaded from such a choice by demonstrating the detrimental consequences that might result therefrom even for themselves or their successors to the throne, if such a Regent of the Realm should manage to acquire great power and thereby much influence over the subjects. ...resides that the dependence of the prince who concludes the same will be considerably greater than that of the one who has remained alive, and since they will therefore each have to be treated somewhat differently, inconveniences could easily arise therefrom, as well as to recommend to the Governor, for that reason, to proceed with all circumspection in this matter, and to endeavor to arrange it in such a manner that the specified terms are distinctly made known in the contract with the new prince, in order to prevent exceptions. ...resides... to: give new. Page 49.
Dutch transcription
2„ Samarang den 9„e Februarij ao 1782 Samarang den 9„e Februarij Ao 1742. — „waerts vervoegen, en aldaar alle moe, zoodanig als hij voor het meeste be„ gelijke middelen in 't werk stellen, die „lang van de maatschappijo en bewae„ in een zoodaenig onverhoopt toeval „ring van de rust en vreede op Iava dienen kunnen tot Conservatie van na de gesteldheid van tijd en zaeken raad„ Iavas rust en vreede; inmiddens dat saamst sal oordeelen. ik uwe Hoog Edelheeden geberde des „positie blijff afwagten op de desweegen bij mijn aparte schrijven van den 19„e december passato voorgestelde Consideratien omtrent den Sulthan, in Cas dat denselve door eene zwaare ziekte word aangetast. —. Dit maaken van een gehee nieuw Pag„a 33. Nog is verstaan den 8. feberg, Contract met der vorsten troonsop, tot zijn narigt te informeeren, dat bij „volgers, in Cas van successien nuttig het overleiden van een der vorsten, en dienstig zijnde, zal ik mij de infor„ met desselvs troons opvolger, na het „matie dient weegen tot narigt laeten voorgestelde §17. wel een geheel nieuw strekken, en met het inrigten dier Con„ Contract moet worden gemaakt, zon„ „tracten naar de im handelen, en „ daar „der eene woordelijke herkaeling „omtrent zoo veel te meer met alle der artikulen van voorige Contrac„ onsigtigheid te werk te gaan. „tan, maar men egter in het gene„ „raal daar bij diend te herhaelen, zulke Contracten die Langsamer hand de weg voor de Comp:e hebben gebaant, tot haar Ed:s present: magt en vermoogen, gemerkt die door Lange possessie steeds meer grond aan de Dal ik bij tijd en geleegentheid in voor„ Pag„a 34. en 35. En overder te remar„ „raad een zoodaenig nieuw Contract ont„gueeren, dat ofschoon, de door den Heer „werpen, en de vrijheid neemen deselve van der Burgh voor gestelde artiku„ aan uwe Hoog Edelheeden ter appro„alen wanneer men die op dien voet kan aangaan zeekerlijk plausibel zouden „batie overtesenden. —. zijn, daar in nogtans, deese zwaarigheid Den tweede Resident ed Johpo Carta Pag„a 40. op het favorabil getuige = Ian otto van Ingen, zeedert van daar „nis van den Heer van der Burgh, naar Samarang verplaetst zijnde als weegens de bekwaamheid van den fiscaal, is in dit plaets tot tweede Ro„ onderkoopman en tweede Resident esident Seegen de aanstelling van prinsen Pag„o 39. Leegens het aanstetten van van den bloede tot Rijksbestierders, princen van den bloede tot rijksbe= zal ik op hoede zyn; en zoo de voorsten vsrtierders is goedgevonden en verstaan al eene het oog hadden op een hunner den Gouverneur te recommandeeren nadest bestaande, is het egter te stel„ waaksaam en op hoede te zijn, ter „len, dat zij van een zoodaenige ken„ voorkoming van het gevaar, dat daar „se ligtelijk zouden aftebrengen zijn, uit zoude konnen resulteeren. door het betoog van de nadeelige gevolgen, die daar uit zelvs voor hun of Troons op volgers konnen re„ „sulteeren, wanneer een zoodaenig Rijksbestierder zig eene groote magt en daar door veel invloed op de onderdaenen, heeft weeten te verkrijgen. resideert dat de afhankelijkheid van den vorst, die dezelve stuit, vrij grooter zal weesen, als van den geenen, die in het Leeven is gebleeven, en ver„ mits zij dus ieder eenigsints op eene verschillende wijse behandeld zullen moeten worden, daar uit ligtelijk in Convenien„ „ten konnen ontstaan, mitsgaders den 8. Siberg, om die reeden te recomman„ „deeren, hier omtrent met alle omnsigtig„ „heid te werk te gaan, en zijne betrag= „tinge te maaken, om het in diervoegen te schilken, dat de gespecificierde, bij het Contract met den nieuwen vorst, ter vermeiding van Exceptien distinct bekent gesteld worden. - resideert te: nieuwe geeven. paij 49.
English
213 Samarang, the 9th of February, Anno 1702: Samarang, the 9th of February, Anno 1742. Resident of Djokjo Carta appointed the Junior Merchant Abraham Gobius, who will certainly also endeavor to make himself useful there; yet because one is often very poorly provided with subjects whom one can place with complete peace of mind as first Resident at the Courts of the princes, the mentioned van Ingen could nevertheless remain in favorable consideration with Your High Nobilities upon a vacancy of one of the first Resident posts at the courts. At Djokjo Carta, Jan Otto van Ingen, to deal with the native, it has been approved and agreed, regarding the mentioned van Ingen, if he continues to give satisfaction, upon a vacancy of one of the first resident posts at the Courts, to pay special consideration to him. The two clerks who can be spared at Soura Carta have been requested to come to Samarang to render service. Page 43. The two clerks who can be spared at Soura Carta, it is agreed, shall come to Samarang to perform service there; The order for the augmentation of the servants at Djokjo Carta could not be completely fulfilled due to a lack of European personnel; however, the number there has already been increased by: 1 Bookkeeper, 1 Head Surgeon, 1 Under-Surgeon, 1 Bombardier, 1 Cannoneer, 4 Assistants, 1 Locksmith, 1 Bricklayer, 2 Sergeants, 4 Corporals, and 32 Common soldiers; Equality between the Emperor and the Sultan being deemed necessary in all matters, and also observed, in order to bring the servants of Soura Carta and Djokjo Carta also to an equal number, it has been approved and agreed to qualify the Honorable Siberg to augment those at Djokjo Carta with: 1 Bookkeeper, 1 Head Surgeon, 1 Under-Surgeon, 1 Bombardier, 1 Cannoneer, 4 Assistants, 1 Locksmith, 2 Sergeants, 4 Corporals, and 40 Common Soldiers, or together 57 heads, and of those, to send the first-mentioned nine successively thither for the present as unnoticeably as possible, to be followed by the craftsmen and soldiers as soon as they can be spared. which are also to be followed by the still lacking: 2 Sergeants, 4 Corporals, and 8 Common soldiers, and 1 Bricklayer; as soon as an [illegible] relief of 138 comes from Batavia. However, regarding the proposal of Mr. van der Burgh to grant the rank of Major to the head of the militia on Java, who is also Commander at Samarang, now that a Captain is again serving at Sourabaija, it being taken into consideration that although the present constitution of Java would advise such, it nevertheless conflicts with the latest regulation according to which the head... Instead of the Lieutenants Meijer and Ham, who were promoted to Captain-Lieutenants, there have been appointed under the Infantry at Soura Carta and Djokarta, upon my recommendation, as Lieutenants, the capable Johan Christiaan Toorman and Jan Coert, respectively. Page 44. Lieutenant Jan Casper Meijer and Jan Hendrik Ham, having been promoted according to today's resolution to Captain-Lieutenants under the Infantry at Soura Carta and Djokja Carta, it has been approved and agreed to leave it to the Honorable Siberg to propose to this government other capable persons to fill the Lieutenant posts under those two companies rendered vacant thereby; 8 Common 4 Corporals of 1 first page: 51:6
Dutch transcription
213 Samarang den 9„e Februarij Ao 1702: Samarang den 9 Februarij A:o 1742. „sident de Djokjo Carta aangesteld den te Djokjo carta Jan otto van Ingen, onderkoopman Abraham Gobius, om met den Inlander om te gaan, is die zeekerlijk ook tragten zal; zig goed gevonden en verstaan op gem: van aldaar van nut te maaken; dan de„ Ingen, als hij blijft voldoen, bij vacature „wijl omen veel tijds zeer sober is voor van een der eerste resident plaetsen aan „sien van voorwerpen, wien men met de Hoven, in het bijsonder reflectie te slaan. volkomen gerustheid als eerste Resi„ dent aan de Hoven der vorsten plaetsen kan, zoo zoude den gemelde van Ingen egter bij uwe Hoog Edelheeden in eene gunstige reflectie kon= „nen blijven, bij vacature van een der Eerste Residents placksen aan de hooven„ De twee pennisten die te sou„ Pag„a 43. De twee pennisten die te „ra Carta konnen worden gemist, zijn soura Carta konnen worden gemist„ naar Samarang ter dienst preste „ is verstaan naar Samarang de tae„ „ten opkoomen, om daar dienst te doen; „ring gerequireert; Aan de order ter vermeerdering De gelijkheid tusschen den keijzer der dienaeren te djokjo Carta heeft en den sulthan in alles noodig ge„ men uit hoofde van gebrek aan Eu oordeelt, en ook geobserveert worden, „ropeesche manschappen niet Compleet de, zoo is om de dienaeren de soura Car„ konnen voldoen; dog het getal aldaar ta en Djokjo Carta, meede op een egaal getal te brengen; goedgevonden en ver„ bereets vermeerdert met „staan den E siberg te Qualificeeren, 1. Boekhouder, die te dokjoCarta te vermeerderen niet: 1: opper Chirurgijn, 1 Boekhouder 1. onder _„o 1. opper Chirurgijn 1. Bombardier, 1. onder _ 1 Cannonier, 4 handlangers 1: Bombardier 1. kannonier 1. slootemaeker, 2. zergeants 4. handlangers 1. Metselaer, 4 Corporaals, en 1. slootemaeker 32. gemeene militairen; die ook van de nog manqueerende 2. zergeants Dan betreffende het voorstel van den Heer van der Burgh, om het hoofd van de militie op Iara, die ook Com„ „mandant te samarang is, nu 'te Sourabaija weeder een Capitain mi= „liteert, den rang van Majoor toe „tevoegen, in aanmerking genoomen zijnde, dat schoon de teegenwoordige Constitutie van Iava zulks zoude aanraaden, het egter strijd teegen de laat„ „ste bepaaling, volgens dewelk het hoofd In steede van de nog tot Capitain Pag„o 44. De Luitenant Ian Cas„ Luitenants bevorderde Luitenant „per Meijer, en Ian Hendrik Ham„ Meijer en Ham, zijn er onder blijkens resolutie van heeden bevon„ de Infanterij to soura Carta en 3700 „ derd zijnde tot Capitain Lieutenants „jokarta, op mijn voordragt needer onder de Infanterij te soura Carta tot Sieutenants aangesteld, de vaertige en Djokja Carta, zoo is goedgevonden Johan Christiaan Toorman en verstaan aan den E Fberg over te laeten, om ter vervulling van de en Jan Coert respective. — daar door vacant geraakte Luite= „nants plaetsen, onder die beide Com„ „pagnien, andere bekwaame persoo= „nen aan deese regiering voorte= 4. korporaals; en 8. gemeene militairen, en 40. Gemeene Militairen, of te zamen 1: metselaer; staan gevolgd te worden, zoo drae er 57: koppen, en daar van de Neegen een onaamwaardig ontzet van 138:= eerst gemelde voor eerst sucessive als ongevoelig derwaerts te zenden, „tavia komt. om van de Ambagtslieden en mili= „tairen gevolgt te worden, zoo haert 8. gemeene 4. koperaals. van 1 „draegen; vste zij te missen zijn. — prag: 51:6
English
245 Samarang the 9th of February in the year 1782. Samarang the 9th of February in the year 1782. of the militia on Java may hold no higher rank than that of Captain, it was approved and resolved not to proceed with this, but to bring the considerations adduced for it by Mr. van der Burgh under the eye of the Gentlemen Majors and to respectfully request their Right Honorable Lordships to qualify this government to grant that rank to the Head over the Company's militia on Java. Upon receipt of the order to send from time to time in a covert manner to Soura Carta, and there to store in reserve in the lodge, a quantity of handguns, gunpowder, and shot, I was immediately mindful to comply with that order; but because the powder house inside that lodge was not large enough to store more than the quantity of 5 to 6000 lb, it has meanwhile, under the pretext that it was too damp, humid, and suffered from various other defects, been completely renovated at my request by the Emperor and at the same time made much larger, so that now 16000 lb and more can be stored in it; and as this quantity is, in my opinion, not too large or excessive, I would already have sent the same thither, with the required shot, but as the one and the other cannot well be spared here under present circumstances without stripping Samarang and the other coastal posts, I have for the present only enlarged the stock of gunpowder there to 700 lb, and I request that your High Honors will be pleased to provide me as soon as possible with the aforementioned 16000 lb, and proportionately also with the long and round shot for the cannons located in the lodge at Souracarta: 12 pieces of iron cannon of 12 lb 5 pieces of iron cannon of 8 lb 9 pieces of iron cannon of 8 lb 2 pieces of metal cannon of 4 lb 10 pieces of metal cannon of 3 lb 3 pieces of metal cannon of 2 lb which I shall then send thither successively in a covert manner, along with 600 pairs of grenadier muskets and further accessories, with the addition of a good Bombardier, who is then also required there. Page 46. In order to have on hand in times of need a good supply of muskets, with what belongs thereto, in the lodge at Soura Carta, it was decided to instruct the Honorable Siberg to send thither from time to time in a covert manner, and to store in reserve there, a quantity of handguns, gunpowder, and shot, the one and the other as he shall find serviceable and advisable. Of the liberty granted to the former First Regent of Tagal, Pandje Tjacra Nagara, to travel now and then to Java and from there back to Batavia, provided that on each occasion before his departure from... Page 53. To the former First Regent of Tagal, Pandje Tjacra Nagara, who is presently here, it has been resolved to grant liberty to travel now and then to Java and from there back here, provided that on each occasion... Since the last encounter with the sons of the slain Pangeran Rongo in the Demak district, nothing has been heard of them; nevertheless, the Regents of Demak, Tingkelsewoe, Pati, and Joana are continuously vigilant and on guard against the invasions that might very easily be undertaken anew by them. Page 49. To counter the attacks that the five sons of the slain Pangeran Rongo, mentioned in section 26, might venture to make in the Regencies of Demak and Tingkelsewoe, it was approved and resolved to order the Honorable Siberg to have the territories of those districts guarded for as long as until there is certainty that no more evil is to be expected from those disturbers of the peace. Page 53.
Dutch transcription
245 Samarang den 9„e Februarij Ao 1782. — Samarang den 9„e Februarij Ao 1782. van de militie op Iara geen hooger qualiteit mag bekleeden, als die van Capitain zoo is goedgevonden en ver= „staan, daartoe niet te treeden, maar de Consideratien door den Heer van der Burgh daar voor bij gebragt te brengen, onder het Oog van de 1eeren Majoores en hunne Edele Hoog Agt= „baere eerbiedig te versoeken, deese Re„ „geering te qualificeeren, om die Aua„ „liteit aan het Hoofd over Compagnis militie op Iava te moogen geeven. Bij ontvangst der order om van tijd Pag„s 46. om in tijd van nood en ged tot tijd op eene bedekte wijse na sou„voorraad van geweeren, met het geen „ra Carta te zenden, en aldaar in de daar toe behoord in de Logie te sou= Logie in reserve te doen opleggen, na Carta aanhanden te hebben, is bo„ een parthij hand geweeren, Gustruit slooten den E: siberg te recommandee„ en scherp, ben ik al aanstonds verdagt den van tijd tot tijd op een bedekte geweest, om aan die order te voldoen, wijse derwaerts te zenden, en in maar wijl het kruithuijs binnen deserve aldaar te doen opleggen een die Logie miet groot genoeg was, om een parthij hand geweeren, Buskruit en meer dan de quantiteit van 5. â 6000. scherp het een en ander na maate hij lb in te bergen, is het zelve intuschen dienstig en geraeden zal vinden. — ouder voorgeeven, dat het te bedompt, vogtig en aan andere gebreeken meer Laboreerde, door den keijzer op mijn versoek geheel vernieuwd en teffens veel grooter gemaakt, zoo dat 'er thans 16000. lb. en meer in opgelegd kan worden, en deese quantiteit na mijns bedunkens niet te ruim of te veel zijnde, zoude ik het zelve bereeds maar derwaerds hebben gesonden, met het benoodigde scherp, dog het een en ander in de teegenswoordige tijds omstandigheeden alhier niet wel te missen zijnde, zonder zig op samarang en de verdere strand= „Comptoiren te ontbloeten, heb ik den vooraad van Buskauit aldaar vorerst Van de aan den geweesen Eerste Ro„ Pag„o 53. Aan den thains zig hier be„ „gent van Tagal Pandje Tjacra 1880 „ vindende geweesen Eersten Regent van „gardo verleende vrijeid, om zig mu en Tagal Pandje Tjacra Nagara, is ver„ dan naar Iara en van daar weeder staan vrijheid te verleenen, om sig nu en naar Batavia te moogen begeeven mits dan naar Iava en van daar weeder her daartoe telkens voor zijn vertrek van „ waerts te moogen begeeven, mits daartoe„ Sudert de laetste den Contre met Pag„ 49. sat tegengang den aanvallen de zoons van den gesneuvelden pangunag die de § 26. opgenoemde vijff zoonen Rongo in het Damakover, heeft men van den gerneuvelden pang„s Rongo„ van deselve niets vernoomen, egter zig mogten onderstaan in de Regent„ zijn de Regenten van Damak, Sseunkel „ schappen van Damak en Tinkel„ Sewoe, Pattij en Ioana geduurig waak „ sewoe te doen, is goedgevonden en „saam en op hoede teegens de door hun verstaan, den E Siberg aante bevee„ veel ligt op 't nieuw te onderneemen len de gronden van die districten, zoo lange te laaten bewaeken, tot men invasien. - zeekerheid heeft, dat van die rutt= verstoorders geen quaad meer is te wagten. 3 „ metaele d„o „ 2. „ die ik als dan successive op een bedekte wijse, neevens 600. peer grana„ „diere snaphaenen en verder toebehooren naar derwaerds zenden zal; met bijvoeginge van een goed Bombardier, die aldaar dan ook nog verEijscht wordt. 2. „ „ d„o„ 4„ 10. „ „ d„o „ 3„ 9„ „ maar tot 700. lb regroot, en verzoek ik dat uwe Hoog Edelheeden mij met de voorschreeven 16000. lb„ zoo drae moogelijk is gelieven te voorsien, en na eevenreedigheid ook met het Lang en stondscherp voor de in de souracertasche Logie zig bevindende. 12. p„s ijzere Canons van 12. lb maar. telkens./ 5 „ „ d„o „ 8 „ d„o „ 8„ pag„o 53:— zijnp
English
217 Samarang the 9th of February ao 172 Samarang the 9th of February Ao 1742. His High Honour the Governor-General, requesting permission each time before his departure from the Lord Governor-General, and ensuring that he makes no improper use of the licence granted to him, I had noted in the Samarang Political Resolutions of the 14th of June 1781, and informed the Tagal Resident of the matter for his guidance. Considering as noted the decision of Your High Honours to leave the rice field Oeloedjamie, which was ceded in lease to the Captain of the Chinese at Samarang, Ian Than Lecko, for the entire duration of his lifetime, for the present as it stands, I have on the other hand; Page 5. The district of Oeloedjamie having been ceded in lease by resolution of this Board of the 27th of August 1771 to the Captain of the Chinese at Samarang, Ian Lecko, for the entire duration of his lifetime, it has been approved and agreed to leave the matter for the present as it stands, noting hereby that although already at the session of the 24th of October 1775, on the occasion when the leasing of the Javanese Domains was deliberated upon, objections concerning the aforementioned cession had arisen, the ministers were nevertheless, pursuant to the resolution of the session of the 5th of December, authorized to leave that land to the aforementioned Ian Lecko, and since then no further decision regarding this matter has been taken by this government. Recorded in the aforementioned Samarang resolutions of the 14th of June 1781, of the by, Page 60. In accommodation of the Regent of Batang, which regency was first ruined by the war, And acted in the same manner with the disposition of Your High Honours, both to allow no timber to be felled for the present in ten years or until ultimo December 1790 in the Willeris forests, but to leave the same dormant during that time, as well as to excuse the Regents of Paccalongang and Batang for as long from their obligation to deliver 320 and 480 beams per year, not counting the 300 pieces of which the Paccalongang Regents were already relieved in 1778. Page 61. The Helleris timber forests being cleared, and in such a state that the same, according to the opinion of Mr. van der Burgh, might well lie dormant for 20 to 25 years, it has been considered this was taken somewhat broadly to be [illegible], approved and agreed not to allow any felling in the aforementioned forests for the present, in ten years or until ultimo December 1790, and likewise to excuse the Regents of Batang and Paccalongang for as long from their obligation to deliver 320 and 480 beams per year, not counting the 300 pieces of which the Paccalongang regents were already relieved in 1778. However, since the said Regents had already performed their required timber delivery for the past year 1781 upon the receipt of the disposition of Your High Honours, I request that the aforementioned time of exemption may be prolonged until ultimo December 1791. Your High Honours granted to the Regent of Batang on his required rice delivery for the period of 6 years, or until ultimo December 1786, a reduction of fifty coyans per year, and to allow him during that time to suffice with the provision of his contingent of 75 instead of 125 coyans of rice per year, of which the Paccalongang Resident has also been informed. ruined, then afflicted with sickness, subsequently neglected by two bad Regents, is now in decay and destitute of an adequate number of people for agriculture, it has been approved and agreed to grant him on his required rice delivery, for this and the five following years, or until ultimo December 1786, a reduction of fifty coyans per year and, during the period of six years, to allow him to suffice with the provision of his contingent of 75 instead of 125 coyans per year. page 55. Cto6 1
Dutch transcription
217 Samarang den 9„e Februarij ao 172 Samarang den 9„e Februarij A„o 1742. zijn Hoog Edelheid, den Heere Gouver telkens voor zijn vertrek van den „neur Generaal permissie versoeken Heer Gouverneur Generaal per- „de, en hij van de aan hem geacordeer „ missie verzoekende, en hij van de „de Licentie geen misbruik koome te hem geaccordeerde licentie geen mis„ maaken, heb ik bij de samarangsche „ bruik koome te maaken. Politicque Resolutien van den 14:' Junij 1781. aanteekening laaten houden en den Tagalsche Resident van de zaak tot zijn narigt geinformeert. -. Het besluit uwer Hoog Edelhen Pag„ 5. Het Landschap beloedja „den, om het weegens het en pagt: afge„ mie bij resolutie deeser Tafel: van „ftaane Rijst land Oeloedjamie Aan den den 27„e Augustus 1771, aan den Capitain Capitain der Chineesen te samarang der Chineesen te Samarang Ian Than Lecko, geduurende desselvs Lecko voor desselvs gandschen Leeftijd „gantste Leeftijd, voor als nog daar bij in pagt afgestaan weedende, zoo is goed„ te laeten berusten voor genooteerd gevonden en verstaan het daarbij voor houdende, heb ik daarenteegen; als nog te laeten berusten, onder aan„ teekening bij deesen dat schoon reets ter Sittinge van den 24:e October 1775. bij geleegentheid dat gedelibereerd wierd, over de verpagting der Iavase Do= „mainen, bedenkingen over de voor= „schreeven afstant waaren ontstaan, de ministers egter ingevolge het geresol„ „veerde ter sessie van den 5„e december daaraan gequalificeert zijn geworden, dat Land aan gem: Ian Lecko te lac„ „ten, en seedert geen nader besluit daar omtrent bij deese regeering is genomen. Bij de opgemelde Samarangsche Pag„a 60. –. Ter gemoed koming van resolutien van den 14=' Junij 1781 aan den Regent van Batang welk regent„ „teekening laeten houden, van de door,„ schap eerst door den Oorlog gerui= En in zelfder voege ook gehandeld Pag„a 61. De Hellerischi houtbos: met de dispositie uwer Hoog Edel„schen itgekapt, en in die staat zijnde„ „heeden, zoo om voor eerst in thien dat dezelve, na de gedagten van den Jaaren of tot ult:o defbr: 1790. in de Heer van der Burgh, wel 20. ân 25 Jaaren willerische Borschen geen hout ke laen „ ten moogen stil leggen, zoo is gecon„ „ten kappen, maar deselve geduurende „sidereert dit wat ruimer genoomen dien tijd te laeten stil staan, als om de Theins te weesen, goedgevonden en Regenten van Paccalongang en Bating verstaan in de voormelde bosschen, woor ook voor zoo lange te excuseeren van eerst, in thien Jaaren of tot ulte decemb: hunne verpligting tot de Lieverantie 1790. met te laeten kappen, mitsgaders de „van 320. en 480. Balken 'sjaars, ongeree„ Regenten van Batang en Paccalongang „kent de 300. stuks van dewelke de ook zoo lange te excuseeren van hunne Paccalongangshe Regenten in 1778. verpligting tot de Leeverantie van 320. en 480. balken sjaars, ongereekend de al zijn gereleveerd. Dog wijl gemelde Regenten bij den 300. stuks, van dewelke de Paccalongang„ ontvangst uwer Hoog Edelheeden sche regenten in 1778. al zijn gereleveerd. dispositie hunne verpligte Houtsee„ verantie bereeds voor het gepasseerde Iaar 1781. gedaan hebben, zoo versoek ik dat de voorsz: tijd van verijlaeting tot ult„o decemb: 179: mag worde gepotogert. uwe Hoog Edelheeden aan den Regent neerd, daarop met steffe berogt, ver„ van Batang op zijn verpligte Rijst, volgens door twee slegte Regenten ver„ Leeverantie voor den tijd van 6 Jaaren, „ waarloost, thans in verval en ontbloot dan wel tot ult: decCber 1786 verleende of is van een toerijkent getal volk tot „slag van vijftig Codange sjaars, en den „ den Landtbouw, is goed gevonden en ver„ „selven geduurende dien tijd te laaten vol„ staan denselven op zijn verpligte rijst „staan met de besorging voor zijn Con„ Leeverantie, voor dit en de vijff vol- „tingent van 75. in steede van 125: oings gende Jaaren, of tot ultimo de Cbr 1786. Rijst in het Jaar, waarvan ook den te verleenen een afslag van vijftig Corings Paccalongangs Resident is geinfor='sJaars en geduurende den tijd van ses Jaaren, te laaten volstaan, met de besorging voor zijn Contingent van 75. in steede uwe ƒ oneert. „meerd geworden. van 125. Coiangs in het Jaar. pag„o 55:„ Cto6 1
English
319 Samarang the 9th February 1732. Samarang the 9th February 1782. Because the shallowness of the sandbank in front of the Samarang river is increasing from time to time, so that even at high water an ordinary loaded prahu mayang cannot be brought across except with great difficulty, the means of revetting the river on both sides, narrowing the mouth, and extending it with piers would certainly be the only and the best way to remedy the inconvenience, if the long duration, the great labor, the costs, and also the large quantity of beams and planks required for this did not make it difficult again, and if one could at the same time be assured of a good outcome. Page 07: Under the heading of Fortifications, buildings etc., it being remarked by Mr. van der Burgh, section 40, that the increasing shallowness of the Sandbank in front of the Samarang river caused a great inconvenience and could not be remedied except by revetting the river on both sides over a great distance, narrowing the mouth, and extending it with piers, and that this required much labor, cost, and also a considerable quantity of Beams and planks, but that these could well be gathered with the necessary battoors by distributing the burden across the Regencies, if only one could be assured of a good effect; thus it was considered that the latter is always the greatest difficulty that usually accompanies such projects, but the benefit in the event of a good outcome would also be considerable, especially if the supply could take place gradually without great prejudice and with willingness; therefore it is approved and understood to instruct the Honorable Siberg to take this point into closer consideration, and to deliberate with knowledgeable persons on how that work can be undertaken with some prospect of effect, what will be required for it, and in what time the proposed project can be brought to execution. I have taken this point into closer consideration and discussed it with knowledgeable people as to how that work, for which indeed four years' time is allotted, can be laid out with some prospect of effect, and what will be required for it, whereof I have the honor to present to Your Right Excellencies an ample report from the Engineer Fredrik Custman and the Equipment overseer Anthonij Berton, containing in substance: That for the construction of the Piers from the mouth of the river to beyond the sandbank, a distance of 160 Rhineland Rods is required on both sides to reach the depth of 8 to 9 feet. That also to remove the inconvenience, the Samarang River itself on both sides from the seafaring Lodge to the mouth of the River or the beginning of the said piers needs to be revetted, for a length of 435 rods on each side. That the piers to be constructed would be of great disadvantage in times of War, if they were not provided on the outer sides with good Batteries. That considerable repairs for maintenance will have to be done yearly on those Piers and revetments, which, however sufficient that work is made in itself, will nevertheless not be preventable. The one and the other having been demonstrated in substance by the reporters, they also add a Calculation of that which is required for that work, and what must be spent on wages alone, the required iron, and the nails, amounting, apart from the considerable quantity of timbers, the Vessels, the tools, and the Rice for food of the Javanese or Battoors, to Rds 11946: 32. And since it would not be fair to demand of the Regents that they deliver such a considerable quantity of Timbers entirely for nothing, but equity requires that they be accommodated in this respect to some degree, even if it were only with the enjoyment of the kuffel moneys, which I trust Your Right Excellencies will kindly agree to, I take the liberty to specifically note the amount of those Timbers as well as that of the Rice for the Battoors, together with the purchase costs of the required Vessels and further items as: 5600 pieces Beams, long 30 to 35 feet, thick 14 to 15 inches, at 1 rd each, Rds 5600: —: —. 8500 ditto, 20 to 24 feet, 12 to 13 inches, at 1/2 rd each, 4250. —. 1500 ditto, 10 to 25 feet, 10 to 12 inches, at 20 stuivers each, 625: —: — 2000 Dolken, 10 to 20 feet, 8 to 9 inches, at 16 stuivers each, 666. 32. — 11600 large Tinkam planks, at 1 1/4 rds each, 14500. —: — Amounting for the Timbers to Rds 25641. 32. which Carried forward. 160. required. page 57: p
Dutch transcription
319 Samarang den 9„e Februarij 1732. — Samarang den 9„e Februarij 1782. Wijl de droogte van de bank voor Pag„a O7: Onder het hoofdeel der Ves„ de samarangs rivier van tijd tot tijd ting werken, gebouwen enz: door den toeneemt, zoodaenig dat 'er zelve al Heer van der Burgh § 40. gereman„ bij hoog waater geen ordinair belae„„ queert wordende, dat de toeneemende „den prauwmaijang over te krijgen is „ droogte van de Bank voor de sama= dan met groote moeijte, zoo zoude see„„rangsche rivier, een groot in Conve= „kerlijk het middel om de Rivier „nient veroorsaakte en niet te verhelpen aan weerskanten te beshoeijen, de mond zoude zijn, als door de revier aan te vernauwen en met hoofden te ver=weerskanten een groote spatie te be„ „lengen, het eenigste en 't beste zijn ter choeijen, de mond te vernauwen, en verhelping van het in convenient, in „ met hoofden te verlengen, en daartoe „dien anders de Langheid der tijds, de veel moeite kosten, als ook een aansie„ veele moeite, de kosten, als ook de groo„„welijke quantiteit Balken en planken „te quantiteit Balken en planken, die worden verEijscht, dog men die met daartoe verEijcht worden deselve met de noodige battoors wel bij een konde weeder beswaarlijk maakte, en men tef= brengen, door een verdeeling van den „fens sig voor vast van eene goede uit= last over de Regentschappen, als men „slag verseekert houde konden. zig maar van een goed effect versee„ Ik hebbe dit poinct nader in opwee„ kert konde houden, zoo is geconside„ „ging genoomen en met dies kundige Meert het laeste altoos de grootste zwaa„ lieden oplegd, hoedaenig dat werk, waar„ digheid is, waarmeede zulke projecten „toe wel vier Jaaren tijd word verlijkt, doorgaans verseld gaan, maar het nit„ met Eenig Vooruitzigt van Effect bij een goeden uitslag meede aanmer„ kan worden aangelegd, en wat 'er „kelijk soude sijn, bisonder indien den toe benoodigd zal zijn, waar van ik opbreng zonder groote proguditie, en de Eer heb uwe Hoog Edelheeden een met gewilligheid Langsamerland ampel berigt van den Ingenieur Frl„ konde geschieden oversulks goedge= „drik Custman, en den Equipagie vonden en verstaan den E Siberg opsiender Anthonij Berton, aan op te draegen dit poinct nader in tebieden, behelsende in substantie, overweeging te neemen, en met hun„ das ter aanmaaking der Hoofden van „dige persoonen te overleggen, hoe de mond der rivier tot over de bank, „daenig dat werk met eenig voor uit aan Weerskanten eene distantie van zigt van effect kan worden aange„ 160: Rhijnlandsche Roeden word ven „ legt, wat'er toe benoodigt zal zijn, „Eijscht, om tot de diepte van 8. â 9. en in welke tijd het opgegeeven pro= „ject ter uitvoer kan worden gebragt. voeten te koomen. Dat ook ter wegneeming van het inconvenient de samarangsche Rivier selvs aan weerskanten van de zeevaerts Logie tot aan de mond der Rivier of het begin der gemelde hoof„ „den dient te worden beschoeijd, ter weeder zeidorho Lengte van 435 roeden. - Dat de aantemaaken hoofden in tijden van Oorlog tot groot nadeel zouden zijn, indien dezelve niet aan de buiten kanten met goede Batterijen voor„ „sien wierden. — Dat 'ir aan die Hoofden en beschoeijingen Iaarlijks aansienelijke repa„ „ratien tot onderhoud zullen moeten worden gedaan, die hoe sufficant ook dat werk op zig zelvs word gemaakt, egter niet te beletten zullen zijn; Het een en ander door de Berigters in substantie aangetoond zijnde, voegen zij er ook bij eene Calculatie van het geene wat er tot dat werk ver„ „Eijscht, en wat 'er alleen aan arbeidsloon, het benoodigt ijzer en de spijkers dient bekostigd te worden, bedraegende buiten de aansienelijke quanti= „teit houtwerken, de Vaarthuijgen, het gereedschap, en de Rijst tot voesel der Iavaenen of Battoors. . - - - - - - Rd=s 11946: 32. — En dewijl het van de Regenten niet te vergen zoude zijn, om een zoodae„ „nig aansienelijk quantiteit Houtwerken geheel voor niet te Leeveren, maar dat het de billijkheid vordert, dat hun daaromtrent eeniger maate word te gemoete gekoomen, al owas het eeniglijk met het genot der kuffel gel= „den, die ik vertrouw dat uw Hoog Edelheeden wel daarvoor zullen ge„ „lieven te accordeeren, zoo neem ik de vrijheid het bedraegen dier Houtwer= „ken zoo wel, als die van de Rijst voor de Battoors, mitsgaders het inkoops kol„ „tende der benoodigde Vaarthuijgen en wes meer specificq te noteeren als: 5600. —. p„s Baeken lang 30. â„ 35. voeten, dik 14 ân 15. dum, do 1. rd„s Rd„s 5600: —:—. 8500. „ — d„o. . . . „ 20„ 24. „ „ „ 12„ 13. „ „ ½ „. „ 4250. —. 1500. „ _d„o . . „ 10„ 25 „ „ „ 10„ 12: „ „ 20 stver: „ 625: —: — 2000. „ Dolken „ 10 „ 20: „ „ „ 8„ 9. „ „ 16 „. „ 666. 32.- 11600. – „ groote Tinkamsche planken, „n 1¼. rd„o. . . „ 14500. -: - Bedraagende de Houtwerken - - Rd„s 25641. 32. die Transporteerd. 160. „tigt. — paij: 57: p