Inventory 3649
Japan · 402 pages · 195 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
If no further complaints are made, one will soon be forced to release him. New disturbances between those of Amacono or New Sounbaaij, combined with those of Amphoang Sonbiang, Ambenoe, and Amanubang, against Mollo. The emperor's guardian was sent thither with some armed men to stem that fire, and because their village Kaunikie has been burned and many souls have perished, the remainder, consisting of 400 to 500 persons, have retreated to their secure cliff. On the contrary, the fire of discord has this time burst forth in full flame against Amanubang, and principally against their chief, the disgruntled pretender to the crown Tobani, and his brother Adonis, who are still held under civil arrest today. Because the first mentioned has not appeared to this day to fetch his brother Adonis, notwithstanding the repeated and friendly admonitions by the chief, we shall therefore soon be forced to release the said Adonis on bail, left in the lurch by his brother, if nothing further is brought against him; while nevertheless no effort has been spared by the chief to capture the villain Tobani and to smother those disagreements, as well as the newly arisen disturbances between those of Amacono or New Sonnebaaij, combined with those of Amphoang Sorbiang, Ambenoe, and Amanubang, against those of Mollo, in their cradle if possible, or to settle them amicably. In this, he has not succeeded to this day, although we assure Your High Honors that maintaining peace among the native rulers is the unceasing labor and daily concern of the humble and first subscriber of this letter. The first mentioned, having as their head the young emperor named Alphonsus Adrianus, who quietly absenting himself from here some months ago gathered a following of several thousand men, with whom collectively he violently attacked the latter, or the Mollonese. According to the latest reports, this may well drag the greatest part of them to their ruin, since the same, after the loss of many people who have fallen and others who have fled elsewhere, and after their principal village Kaunikie was plundered and burned, have retreated with a number of 400 to 500 souls, among whom are mostly women and children, to their secure cliff and entrenched themselves there. They are hard-pressed because the emperor's guardian Bernardus Nisnonie, who was sent by us with some armed men to halt the progress of that fire, as well as the emissaries, has not been able to master the pretender to the throne Tobani, nor to settle the matters in Amanubang, but rather the fire has burst forth in full fury.
Dutch transcription
31 van geen nadere klagten zal men wel haest ge„ noodzaekt werden die on ontslaen. nieuwe onlusten tusschen die van amacono off nieuw Sounbaaij gecombineert met die van amphoang Sonbiang, ambenoe, en teegen mollo. — den keijzer voogd met Eenig waerds gezonden om dat en wijl hunne negorij kau nikie verbrand is, en veel zielen gesneuvelt. en het overschot bestaende in 4. â 500. koppen op hun vas„ te klip geretireerd zijn. kan weezen. ter Alph: Adrianus, d'laest gende op het lijff gevallen. in teegendeel is het vuur ten Amanoebang, en principaal teegen hun hooft den den needrige en Eerste tekenaer deezes zijn, nog„ mis contenten scroons pretendent Tobani, en tans ditmael het vuur van tweedragt in volle zijne nog heeden in Ciriel arrest gehouden werden, door dien de Eerst gen: tot hun Vlam, is uijtgebarsten, en de Eerst genoemde tot „de broeder Adonis, aftehaelen, niet teegenstaen, hoofd hebbende den Jongen zeij hun hooft hebbende, den Jongen keijzer in naeme „de de Iterative en Vriendelijke aenmaninge Alphonsus Adriaenus, die zig voor Eenige door het opperhoofd, tot heeden niet is opgedaagt, maenden in stille van hier g'apsenteert en dierhalven wel haast zullen genoodzaakt wer een aenhang van Eenige Duijzenden manschap „den, gemelde Adonis door zijn broeder in de =pen gemaakt heeft, met dewelke gezament„ pekel gelaeten, onderhandtasting wanneer =lijk, de Laast gen: off molloneesen geweldadi„ teegen Adonis ingekogt. niets verder ten zijn lasten werd ingebragt, =ger wijse op het Lijff is gevallen, dat moogelijk weeder te moeten ontslaen; Terwijl al Egter volgens de Jongste Berigten wel voor het groot, der handtatting te moeten door 't opperhoofd geene moeijte onbezogt gelae, dat wel haren ondergang „ste gedeelte haeren ondergang zal konnen na ten is, om den booswigt Tobani te bemagtigen den troonspretendent tig sleepen, vermits dezelve na verlies van Tobani heeft men nog nir en die onEenigheeden, zoo wel als de nieuwe kunnen meester werden. veel volk die gesneuvelt; en na Elders verloopen gereetene onlusten tusschen die van amacon ook niet het bijleggen, der zijn, en na dat hunne voornaeme negorij kau nieuw sonnebaaij gecombineert met die „nikie uitgeplundert, en verbrand is, met Een van Amphoang sorbiang, Ambenoe, en Ama„ aantal van 4: â 500. zielen, waer onder meest noebang, teegen die van Mollo was het moge vrouwen en kinderen op haere vaste klip gere„ amanoebang tobanie=lijk in zijn geboorte te smooren; of in der 8 „tireerd zijn; en zig aldaer verschaenst hebben, minne bij te leggen, daar in tot heeden niet te herden door dien den keijzer voogd Bernar„ heeft moogen reugeeren; schoon wij uw hoog gewapend volk zijn der dus Nisnonie die door ons net Eenig gewapend Edelheedens verzeekeren, dat het behartigen vuur te stuijten; maer volk om den voortgang van dat vuur te stuijten; der Vreede onder de Jnlandse regenten de on„ met de kons op het hoofd, zoo wel als de zendelingen /:buijten de geen, en d' zendelingen /:buijten ophoudelijke arbeijd, en dagelijkse sorgen van den die volle uitgebarsten „ 49
English
as appears from the trial documents that shall be sent, so that you may inspect them as it pleases you. is the perpetrator. refuse to confess. of Rotti, in our presence in the meeting of the 9th of this month, condemned to death. and the four others condemned to be banished forever. The death sentence will, after the departure of the ship, for the reasons described, immediately be executed. Finally, the head regent of Termano had to be arrested on the complaints of the Rottinese. Which we hope Your Honors will approve. executed. MalDite, Meo Poko, and Hieuwsaing, sheared, remained here last year, immediately and also interrogated, as appears from the documents on hand; after everything is put in order, and the ship Yet, due to the late arrival of the dispatched from here, shall be executed, proper witnesses, the trial documents Your High Nobilities will favorably, in the hope that Your High Nobilities will please have not yet been put in order, which we shall respectfully send approve our handling in this matter, to Your High Nobilities by the first opportunity, just as we finally had to decide, so that you may inspect them further as it pleases you, upon the continual complaints of the entire island just as one could discern that the aforementioned Loesi Boa, of Rotti, and the regents and Tommegongs ruling there, that Loesiboa is indeed the perpetrator, repeatedly confessed to the crime voluntarily, without pain or bonds, to take into custody the quarrelsome, sick, and heathen head regent Sadok Dauwma, though his adherents could not be brought to any confession known through our respectful letters of last spring, despite using gentle or strong means, Loesiboa by the regent of Termano, Sadok Dauwma, and thus the said Loesi Boa, by the assembled kings and regents of the aforementioned island, along with four of his family and adherents, namely Maag Balo, Kila Nalo, in our presence, in the Council of Justice meeting Musikana Maag, and Oblollo Liang, to also be sent of the 9th of this month, was condemned to death, and the other the instruments mentioned herewith. four were condemned to banishment solely to prevent acts of revenge to Batavia, as appears from the original Malay letters and petition if they should ever return to their land; of the aforementioned islanders themselves, along with the report submitted by the assistant and interpreter there, J: f: Meijer, forwarded on 24 July, which sentence, at the urging of the aforementioned along with the resolution of the 9th of this month, is sent in copy so that you may inspect it as it pleases you, islanders and especially at the request of the Tommegongs of this village Bulba, since along with four of his fellow laid last 35 49
Dutch transcription
hier neven staat blijkens proces papieren die werden. om des behaegende daer in te zien. daeder is. niet bekennen willen. ten van rottij, ten overstaen van ons in de vergadering van den 9. deser ter dood veroordeelt. en de vier overige tot de opzending voor altoos gecondemneert. het dood vonnis zal na 't vertrek van het schip om reeden beschr: ter„ stond ter uijtvoer ge„ Eijndelijk den hooft regent mano, heeft moeten arres ten van de rottineesen. het geen wij hoopen hunne zullen approbeeren. legt werden. MalDite, Meo Poko, en Hieuwsaing, geknipt, voorleeden Jaar, alhier verbleeven, terstond en ook verhoort, blijkens de daar van onderhan„ na dat alles in ordre gebragt, en het schip =den zijnde; Edog door de Laeten aankomst der van hier gedepecheert, ter Executie zal gesteld behoorlijk getuijgen, nog niet in order gebrag„ hoog Edelheeden wel gunstig worden, Jnhoope dat uw hoog Edelheedens on„ nader zullen gezonden= te proces papieren, die wij uw hoog Edelheedens =se behandelinge in desen zullen gelieven per Eerste gelegentheijd in Eerbied zullen overs„ goed te keuren, zoo wel, als dat wij Eijnde„ senden om des behaegende daer in nader te zoo wel als dat men op lijk hebben moeten besluijten op de onophoude„ de geduurige aenklag„=lijke aenklagten van het gantsche Eijland dat Loesiboa wel den ontwaeren, dat voornoemde Loesi Boa, buij„ =ten pijn en banden bij herhaling vrijwillig Rottij, en de daer op Regeerende Regenten de misdaed beleeden heeft, dog dat zijne aen„ en Tommegongs, den bij onse voorjaerige dog dat zijne adherenten hangers; met zagte nog sterke middelen reverente Letteren, bekend gestelden twist„ van Termano, sadok Dauw Ziek en Heijdens hooft regent sadok Dauwma, te gebruijken, Egter tot geen Confessie te Loesiboa door den regen brengen, en dus gerepte Loesi Boa, door de teeren. „no, met nog vier van zijne familie en adle„ 1 gezamentlijke koningen, en Regenten renten in name Maag Balo, Kila Nalo, de werktuigen hier neven genoemd. van voorn: Eiland, ten overstaen van ons, in Musikana Maag, en Oblollo Liang, om al„ de Landen politicque vergadering van den om naer batavia op tezenden meede naer Batavia verzonden te werden, 9. deeser ter dood veroordeelt, en de overige onlangs in verzeekering te neemen, blijks blijk=s maleijdse brieven en verzoek schrift dien hilan origineele maleijdsche brieven en verzoek vier Eenelijk tot voorkominge van wraak„ „ders van den 1: 7ber hier 6 oeffening of wanneer weder op hun Land mog„ neeren gevoegd, zoo wel schrift van meerm: Eijlanders zelve met als het berigt van den te komen tot de opzending gecondemneert zijn tolk J: /: meijer ingedient het ingediend berigt van den adsistent op den 24: Iulij: overgaat. en Tolk aldaer J: f: Meijer nevens de Reso„ welk vonnis, op den aendrang der voorm: items deresol: van den 9. deser lutie van den 9: deezer dient neegen genomen Eilanders en principaal op begeerte der Tom„ „=megongs deezer Negorij Bulba zeedert in Copias overgaande, om daer in des believen„ nevens vier van zijn mee legt Voorleeden =de 35 49
English
whereby it appears that the aforementioned Sadok Dauwmano is a dangerous subject, who has committed many evil deeds and the plundering of the smaller settlements, aided by the four aforementioned, as well as regarding the murder committed against those of Keka and Talaij, of further evildoing, and to bring the island into peace, one is indeed forced to embrace the further request of those people, in order to respectfully beseech Your Right Honourables to banish those disturbers of the common peace; to leave the filling of the vacancy in the settlement Bulba deferred for one year until the execution of punishment; as also Paulus Paa Bessi, full nephew of the deceased Radja of Thie settlement, to whom it has provisionally been entrusted, and to nominate as the former's successor in government his legitimate successor Christoffel Amaloe Moeda, who appears to be a suitable and peaceful person; to further consider that the first-mentioned Sadok Dauwmano is a murderous and imperious, malicious subject, who during the government he held there, has committed many evil deeds, and besides his oppression of the smaller settlements, both in the robbing and stealing of their possessions in cattle as otherwise, aided by the four aforementioned, was indeed the principal author regarding the murder committed against those of Keka and Tallaij two years ago, which having been investigated and sufficiently and fully proven, they would all deserve heavier punishment. Thus, to check further misdeeds and restore peace to the mentioned island, we are indeed forced to embrace the request of the repeatedly mentioned islanders, just as we otherwise consider it utterly necessary, to respectfully propose to Your Right Honourables to banish the aforementioned Sadok Dauwmano, with his 4 accomplices, for their lifetime from here to elsewhere, in order that they may never return to their land, and that it may further graciously please Your Right Honourables, both on their and our humble solicitation, to confirm in the government the successor already mentioned in our humble letter of the preceding year, Christoffel Amaloe Moeda, a suitable and peace-loving person, beloved by his countrymen, to whom, being the next in line, it was provisionally entrusted in our meeting of the 9th of this month, pending the hoped-for approval; as also in place of the deceased Radja of Thie, to let succeed to the government his most competent full nephew named Paulus Paa Bessi, who in the same manner has been recommended to step forward for as long as the administration of his uncle's settlement is entrusted to him. While we request Your Right Honourables to leave the filling of the vacancy in the settlement Bulba deferred for one year, until the execution of punishment upon the criminal Loesi Boa and the disputes in that campong there shall first be settled, at which time the arrangement in that settlement will likewise be provided for and a good, competent regent will be sought. With respect to the other islands, such as Saro and Solor, we have nothing to note, except only that they live in peace and quiet, and of the latter island, that the Sultan of Mananga, the former Sultan of Mananga pardoned by Your Right Honourables, has not yet appeared before us, in order to permit him, according to received authorization, to return again to his former place. Regarding the gold digging, we cannot provide Your Right Honourables with any more favorable report than in the preceding year, because owing to the aforementioned unrest this year, again nothing of that precious mineral has been produced, although nothing has been neglected toward that end. The two-yearly gifts and letters having been duly delivered according to custom to the native regents who arrived, though not all received back. We respectfully report to Your Right Honourables our thanksgiving for the minister sent to us, Johan Fredrik Rousselet, who arrived here from Banda, who was fetched from here in November last by a burgher sloop of that government and has also departed thither; while for the catechist sent to us here, Jonas Raphael. Regarding foreign nations, ships, and vessels, we have the honor to reply that nothing has been seen of them, and upon any encounter or arrival here, we shall strictly regulate ourselves by the high orders of Your Right Honourables contained in the received circular and other letters. With respect to the reception and trade, here are again sent over: 3225 lb wax 21000 lb katjang Among which first-mentioned product the old Radja of Saro, by name Silie Saba, has brought in 2 pikols of wax, and for his share most respectfully comes to request from Your Right Honourables a silver salver.
Dutch transcription
waer bij blijkt dat voorn: Sadok Dauwmano een gevaerlijk subject is. die veel slegte stukken heeft uitgevoert. en plunderej der kleijn dere negorijen. geholpen door de vier evengen: als omtrend de moord aen die van keka, en talaij gepleegt. van meerder kwaeddoen, en om het biland in Vree de te brengen. men welgenoodzaekt is, het nadere versoek dier menschen te Emplee „teeren. om haer hoog Ed: Eerbiedig te smeeken, die stoor„ ders der algemeene rust „ders te relegeeren. in de negory bulba voor een Jaar gesurcheert tot dat de straffoesse te Laeten. als meede Paulus Paa Bessi, volle neeff van het overleeden radja van thie negorij zoo lang gegee die hem provisioneel is En tot des Eerstens op„ volger in de regeering voor te draagen, zijn wet tig op volger Christoffel Amaloe moeda. dat een geschikt, en rups perzoon Eijkent. de nader te beoogen dat den Eerst gem: Cadoz Dauw„ ƒ „mano, Een moord en Hoofzugtig boosaerdig sub„ =fect is, die geduurende de Regeering aldaer gehad, veel slegte stukken heeft uijtgevoerd; en buijten zijne onderdrukking aen de kleijndere zoo met steelen rooren Negorijen, zo in het rooren en steelen laeten ƒ hunner bezittinge in vee als anderzints gehol„ =pen door de vier voorn:; wel de voornaemste autheur geweest is, omtrend de moord aen die van Keka, en Tallaij voor twee Jaaren gepleegt, 't welk onderzogt, en genoegzaem ten volle bewee„ =sen wordende, zij alle swaarder straffe verdie„ dierhalven tot sluijting =nen zouden: Dus tot stuijtinge van verdere Euveldaaden en herstelling der vreede ten ƒ gemelde Eijland, wij wel gedwongen zijn, het verzoek van meermelde Eijlanders te am„ plecteeren /:gelijk wij sulx buijten dat, ten uijttersten noodzaekelijk achten:/ om UW: voor altoos naer bl„gen, den voorn: Sadok Dauwmano, met zij„ =ne 4: meede werktuijgen, voor hun Leeven lang van hier na Elders te relegeeren, ten Eijnde werden. om nooijt weeder naer hun land te moogen zee„ „ren, En dat het uw hoog Edelheedens vorder wel„ =gunstig behaege, zo op haere als onse ootmoedi„ =ge instantie, den bij ons nedrig schrijven van ao p„o reets gen: opvolger Christoffel Amaloe 2 Moeder; Een geschikt en vreede lievend perzoon, 0 bemind van zijne Landsgenooten, in de Re„ =geering, dewelke hem als de naeste daer toe ten eijnde om de regering zijnde, op verhoopte approbatie Provisioneel opgedragen bevestigt te in onse vergadering van den 9. deeter is opge„ „draagen, te bevestigen. als meede in steede van het overleedene Radja van Thie desselfs tot de Regeering die de bestelling zijner bekwaamste volle neeff gen=t Paulus Iaa ven 1s. te laaten succede Begie die in zelver voegen, zoo lang de be„ stellinge zijner Ooms Negorij is aenbevoolen, te laeten optreeden. Terwijl wij uw hoog Edelheedens verzoeken, voor Een Jaer gesurcheert te laeten, tot de straff oeffening over den misdadige Loesi Boa, en de Verschillen in die Campong hoog Edelheedens alder Eerbiedigst voor te droe dog de plaatsvulling de plaetsvulling in de negorij Bulba nog „ning aan Loesiboa, om ende aldaer =ren. 1 37 „ en de verdere zacken, in de negorij zullen afgedaen zijn. wanneer regent zal omgezign werden. Saro, en solor beiden in rust„ van te melden. mananga nog niet is opgedaegt. om hem het Tardouhun „ner H: b: bekend te moe ten opsigten der goud ge verij kunnen wij geen tarorabelder opgaere „le der voorige onlusten. Jaeren zijn aen de regen te behoorlijk afgegee„ niet alle tezug ontv dank betuiging voor de aan Predikant Joh: fred: rous selet, in nortz: van voor gehaalt. die bij aenkomst na de werden. geen vreemde natie nog scheepen, en vaartuigen vernomen. het oude radja van Saro in name Silie Saba, ver zoekt om Een zilver schenk van twee pikols wax =fangen. „aldaer eerst afgedaen sal zijn, als wanneer de beschikking in die Negorij insgelijks bezorgt almede naer een bekwaemen na een goed regent sal uitgezien werden. Ten opzigte der andere Eijlanden als saro & vreede, valt niets daar en soloi valt ons niets te noteeren, dan alleen dat dezelve in vreede leeren, en van't Laetste dat dat den sulthan van Eijland, nog niet tot ons is overgekomen, den door uw hoog Edelheedens gepardonneerden geweesen sulthaen van Mananga, om hem volgens be„ =komene qualificatie te permitteeren weeder na zijn voorige plaets te keeren. Omtrend de Goud Graverij kunnen wij uw hoog Edel„ =fangen en gehandelt =heedens niet Cavonabelder dan ao p„o bedeelen, doen, den aop=s om de wil dewijl door de voorengen: onlusten dit Jaer wederom niets van dat kostbaar mineraal schoon almeede daer toe niets verzuijmt is, hebben opgedaan ƒ De Twee Jaarige de geschenken van twee Geschenken en Brieven, de aengekome„ ne Inlandse Regenten, naer usantie af„ ven. dog de hunne nog gegeven zijnde; gaende hunne die seer ge„ Sterkelijke berigten wij uw hoog Edelh=s dat den van Banda alhier vervallene Predi„ leeden Jaar van hier af =kant Johan fredrik Rougelet, in november Laastleeden door Een burger Chialoupje van dat gouvernement afgehaald, en ook derwaarts vertrokken is;: Terwijl voor de aen ons herw=s ons toegezondene Jonas gezondene Cathechiseermeester Jonas Raphael raphael Vreemde Natien hebben wij de Eer te rescribeeren dat niets van dezelve vernoomen en bij ontmoeting off aenkomst alhier, ons hooge ordre zullen ont stiptelijk aen de Hooge beveelen uwer hoog Edelheedens vervat bij ontfangene Circulaire en andere Brieven zullen reguleeren Met op zigte tot het Ten aspecte van =ring zijn, hier by wederom over, en die bestaan in 3225. lb waxen 21000. „ Catfang Onder welk Eerst gen: product het oude Radja van Tarosilie Saba, 2: picols heeft ingebragt, bord, voor zijn aendeel en daer voor om Een silvere schenkbord van uw hoog Edelheedens Eerbiedigst komt te verzoeken. „tangen =ring Pattij =ken. s 6 39 49
English
41 Raphael Pattij, who performs his duties. And request to be favored on occasion with a capable reader. Humble thanks from the commander for the rank and title of merchant granted to him. As well as the other promoted and improved servants. The corporals Etienne Meijer, and C. Wasserman. The junior assistant E. Johannes for promotion to absolute assistant. Whose contract has expired. On account of their small increase, proposed again for an improvement of ƒ 18. Pattij, who comes to perform his duties with pleasure, render dutiful thanks; and beseech Your Right Noble Honors to kindly provide this office on occasion with a capable Dutch comforter of the sick for the congregation and the work of the Lord, which is very much needed. Among the servants, the commander of Este comes in the first place to express to Your Right Noble Honors his humble gratitude for the rank and title of merchant graciously granted to him, which will encourage him, as an old and faithful servant, to persevere with diligence in his post, and to pursue with all zeal the general peace alongside the interests of the Honorable Company here. Likewise, the servants further favorably promoted and improved by Your Right Noble Honors in 1782 and 1783 come hereby to render their dutiful thanks. Yet with regard to the corporals included among them, Etienne Maijer, of Vallauw, and Christiaan Wasserman, of Hamburg, we bring to Your Right Noble Honors' knowledge that the first-named received an increase from ƒ 13 to 14, and the second from ƒ 14 to 16, thus only one and two guilders under a new contract of five years, as appears from the copy of the documents which we send over again, as the originals were received by the bark De Maria. Therefore we humbly request that it may please Your Right Noble Honors, both on account of the troubled times and because these two servants upon their promotion from soldiers to corporals were granted only a small increase in pay, to increase their pay once again on their current contract, of which almost two years have now expired, to ƒ 18 per month. We respectfully propose Engelbertus Johannesz, of Coupang, who was advanced by Your Right Noble Honors in the year 1778 from gunner at ƒ 9 to junior assistant at ƒ 16 per month, who performs his service with much pleasure at the trade office and whose five-year contract has expired, in order that by Your Right Noble Honors' highest benevolence he may be promoted to absolute assistant with the pay appertaining thereto. 49 43 And the interpreter of Rottij, J. C. Meijer, to obtain the effective quality and pay of assistant, on account of his long service on the islands and writing offices. The soldier J. Bode, who came over to us, deceased. The discharged soldier J. J. Beek. The debauched soldier L. L. Legaert as a sailor, with the bearer of this. Decision of the 9th of this month to take another 4 men from the ship, in addition to the four who remained here from the bark De Maria, for the reasons as described. The natives mentioned alongside, on the promise of being set at liberty next year, remain for another year. Just as we in the same manner request Your Right Noble Honors' favor for Johannes Ferdinand Meijer, of Batavia, who was employed first 4 years on Solor, and now 6 years on Rottij as interpreter with schoolmaster's pay of 6 rixdollars 12 stivers or ƒ 15 Dutch and assistant's rank, and has given much satisfaction both in his interpreter's post and by writing diligently in the secretariat every year at the departure of the Company's vessel, that he also may obtain the effective quality and pay of assistant according to the pleasure of Your Right Noble Honors. The soldier Judocus Bode, of Paderborn, who came over to us, having died in the hospital last month, nevertheless the soldier Jan Jurgen Beek, of Mannheim, who was discharged in his place by Your Right Noble Honors and who could not be persuaded to enter into a new contract, now goes over with the bearer of this, together with the soldier Lars Lourense Legaart, of Copenhagen, who on account of his debauchery was exchanged for a sailor on the small Pallas. While we likewise have not been able to persuade to a new engagement the soldiers Tiberius Wilhelmus van Eek, Johannes van Hek, Michiel Rasch, Hendrik Rasel, and Carel Metscher, all natives of Coupang, but who, solely on the strongest assurance given to them that next year, since their double contract has been fully served, they will be entirely discharged from the service, have agreed to continue for one more year without improvement. Meanwhile, under this article, we respectfully inform Your Right Noble Honors that, both on account of the dark times and because our small garrison, through the desertion of 2 soldiers and 1 gunner, also natives here, and through the death of one European, and the departure of another 2 of the said soldiers by this vessel, is completely 49
Dutch transcription
41 raphael pattij, die zijn dienst waerneemt. En verzoek om bij occagie pees voorleezen beguns tigt te werden. nedrige dankzegging van het opperh=d voor het oppert=d voor de aen hem toegelegte rangenti tul van koopman. als ook de verdere bevor dere en verbeeterde Dienaeren. de Corporaals Etiene meijer, & C: Watserman den Jo adsistent E: Joh=s tot de bevordering van absolut adsittent mitstijds Expiratie om de wille hunner gerin „ge opslag op nieuw tot verbetering van ƒ 18: voor„ „gedraegen. Pattij, die zijn dienst met genoegen komt waer te nemen, schuldpligtig bedanken; en uw hoog Edelheedens smeeken, ons dit Comptoir meede van met een bequaem buro Een bequaam hollands krankbezoeker voor de gemeijnte en 't werk des Heeren, seer benoodigt wel gunstig bij geleegentheijd te voorzien. onder de Dienaeren, komt 't opperhoofd van Este in de Eerste plaets uw hoog Edelheedens zijne ootmoedige Dankbaerheijd te betuijgen, voor de aen hem gratieus toegelegde rang en titul van koopman, het geen hem als een oud en ge„ trouw dienaer zal aanspooren, met vlijd in zijn Post te blijven volharden, en met alle =ijver de algemeene Rust nevens de belangen der E: Maatschappij alhier te betragten. zo meede de door uw hoog Edelheedens in 1782: en 1783. verder favorabel bevorderd en verbee„ „terde Dienaeren, hunne pligt schuldige dank zegging bij deese komen aff te leggen. G 90 de daer onder gehoorent Dog ten opzigte der onder dezelve begreepene Corporaals Etienne maijer, van Vallauw, s Christiaan Wasserman, van Hamburg, ter 9'ser„ =de kennisse brengen dat den Eerst gen: van ƒ 13. tot 14:, en den tweede van ƒ 14: tot 16:, dus maer Een, en twee gulden onder Een nieuw verband van vijff Jaeren, blijkens Copia aftens die wij weder laeten overgaen: / als de origineele P„r de barcq de Maria ontfangen / opslag gekreegen hebben. J Dierhalven needrig insteere dat het uw hoog Edelheedens behaage, zo om de verleegene tijden als dat deese twee dienaaren op hunne bevor„ =dering van soldaeten tot Corpora als maer ben kleijne verhooging in gage is toegelegt; nog„ =maals op hun loopend verband, waer van nu reets bij de twee Jaeren verscheenen is, tot ƒ 18: sind=s in gage te verhoogen. Ootdraegen wij den door uw hoog Edelheedens in A„o 1778: van Busschieter met ƒ 9. tot Jong adsistent met ƒ16: sind=s g'advanceerden Engelbertus Iohannesz:, van Coupang, die met veel genoegen op 't Negotie Comptoir zijn dienst presteert en zijn vijff jarig ver„ „band g'Expireerd is, Eerbiediglijk voor ten om en. Eijnde zoo meede 49 43 En den tolk van rottij J: C: meijer, ter obtine van de Effective qua„ liteijt, en gagie tot adsittent, om d' wille zijner lange dienst op de Eilanden, en schrijff Comptoiren. den tot ons overgeko„ men zold=t J: Bode overleden L: L: Legaert als mat troos, met brenger besluijt van den 9. dee„ „ter om nog 4. man van het schip te ligten, bij de vier die van de barcq d'Maria hier verbleeven zijn; ons werd. — op de belofte van aen „staende Jaer in vrij„ werden, nog voor een Jaer de neevens gen: in boor„ =len. deses over. ten Eijnde door Hoogst derzelver benevolentie tot absoluut adsistent met de daer toe staen„ „de gagie bevordert te werden. gelijk wij in selver voegen uw hoog Edelheed„ gunste verzoeken voor Iohannes Ferdinand=lingen zijn tot geen nieuw Meijer, van Batavia die Eerst 4: op solor, en nu 6. Iaeren op Rottij, als Tolk met school„ meesters gage van rd=s 6: 12: - off ƒ 15. hollands „ en Adsistente Rang, g'Emploijeert, en veel genoegen zo in zijn Tolks post als Jaerlijks met het vertrekt van Comp=s bodem neerstig op 't secretarij te schrijven, gegeven heeft, om almeede de Effective qualiteijt en gagie van Adsistent naar 't welbehaagen uwer hoog Edelheedens te moogen obtineeren. Den tot ons overgekomene soldaat Judocus Bode, van Paterboan voorleeden maand in 't hospitaal gestorven zijnde, gaat nog gaat eeven wel den — tans den door uw hoog Edelheedens in dies verloste sold:t J: J: Beek, plaets verloste Ian Iurgen Bect, van manheijm die tot geen nieuw verband den liederlijke sold=t is te persuadeeren geweest, nevens den soldaet Laars Lourense Legaart, van Coppenhaagen die om zijn liederlijkheijd teegen een mattroos op de kleijne Pallas verwigseld. is, met brenger deses over. „ Terwijl wij almeede tot geen nieuw aen - Engagement over te hae gagement hebben kunnen overhaalen de sol„ „daeten Tiberius Wilhelmus van Eek, Johan, nes van hek, Michiel Rasch, Hendrik Rasel, en Carel Metscher, alle in boorlingen van Coupang, maer die Eenelijk op de sterk, maar continueeren = ste aen hun gedaene verzeekering, van aen„ J staende Jaer, vermits hun dubbeld verband - - =dom gesteld te zullen ten vollen uijtgediend is, ten Eenemaal uijt den dienst ontslaagen te sullen worden, nog Een Jaer sonder verbeetering hebben aen„ „genomen te Continueeren. ondertusschen komen wij uw hoog Edelheed=s onder dit artic: reverentelijk bedeelen dat so om de wille der duijstere tijden, als door dien ons guarnisoentje door desertie van reeden als beschreeven 2: militairen en V. Busschieter, mede in„ „boorlingen alhier, en door het overlijden van Een Europeese, en het vertrek van nog 2: an„ „dere d=o militairen per deesen bodem, ten 8 deses Coppenhaagen Eenemaal en - 49
English
45 most humbly request for the [illegible] among which are the 5 native children, who are included. thanksgiving for the mason, and beg that on occasion this Office may be favorably provided with a [illegible]. We insert the short strength of the servants as appears from their requests which are respectfully presented. the military ensign E: Waneveld and the chief surgeon A: Alhing upon expiration to have their is completely weakened, and dwindled to a small number of only 27 heads, we have been forced to retain another 4 men from the Kleine Pallas, in addition to the 4 who have already been taken from the crew of the Maria, as appears from the Resolution of the 9th of this month, to supplement the garrison, as gunners, subject to the subsequent approval and further orders of Your Right Excellencies, most missing men, for our garrison, which we take the liberty humbly to request, the military personnel lacking in the garrison consisting of 18 privates, among whom are counted the five native apprentice painters mentioned before (who absolutely request their discharge), to be so kind as to send them here next year if possible. We also thank you for the mason sent to us, and urge that Your Right Excellencies may be pleased on occasion to favor this Office with a blacksmith or house locksmith, for which craftsman we have been in the highest degree of need this year. At the conclusion of this main section, the military ensign Evert Waneveld, from Zutphen, and the chief surgeon Anthonij Alhing, from Lausanne in Switzerland, take the liberty humbly to beg Your Right Excellencies, the former within and the latter on account of the ample expiration of his time, to be favorably relieved from here to India's headquarters, with their requests, which we have the honor to present to Your Right Excellencies among the appendices, forwarded herewith, and we insert as of today's date the short strength of all the servants stationed at this Office. 47. The shipment dispatched by the bearer of this consists of personnel assigned to the Office, namely: 67 heads in total, of which 6 of the Administration, as: 1 Junior Merchant and Chief 1 Bookkeeper, Second 1 Sworn Clerk 2 Assistants 8 of the Clergy, as: 1 Native Visitor of the Sick 7 Schoolmasters 2 of the Medical Staff: 1 Chief, and 1 Surgeon 33 of the Militia: 1 Ensign 2 Sergeants 3 Corporals 26 Privates, and 1 Drummer 10 of the Artillery: 1 Cannonier 1 Gunner's Mate, and 8 Gunners 1 of the Navy: 1 Boatswain's Mate 3 of the Artisans: 2 House Carpenters, and 1 Mason 4 Performing Various Duties: 1 Assistant, Interpreter on Rotti 1 Corporal, Interpreter on Savu 1 Corporal, Interpreter on Solor 1 Corporal, Interpreter on Amarasi 67 heads as above Catjang Honey Wax The cargo consists of: 271 2/5 piculs of wax, of which 246 piculs or 30,750 pounds in partial fulfillment of the requisition, along with 300 pounds of honey purchased from the latest harvest; 25 4/5 piculs or 3,225 pounds of wax, and 7 lasts or 21,000 pounds of green catjang brought in as a gift by the Regents, of which 3,000 lbs has been retained here for consumption, thus only 6 lasts or 18,000 lbs has been shipped. Amounting, one thing with another, to a sum of f 18,384:17:8, as the invoice demonstrates. With which we subscribe with the greatest veneration. Below stood: Right Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord, and Noble Stern 49 Lords. Lower: Your Right Excellencies' most humble and obedient servants. Was signed: W: A: van Este, I: Wanjonr, Evert Manneveld, A: Alhing, and L: Kraijenhoff, Clerk. In the margin: Kupang on Timor, the 15th of September 1783. P.S. The rudder of the stranded bark De Maria, which due to its length could not be stowed in the hold of the Kleine Pallas, its officers having declared that they dare not trust it alongside or in the chains and that it would obstruct too much on the deck, we have been forced to take back ashore, until Your Right Excellencies shall be pleased to instruct us how to act therewith. Meanwhile, we also inform you that by this vessel we have permitted to travel over to Batavia, without expense to the Company, the widow of the military ensign J: F: Minte, who died here in the year 1780, named Johanna van Rloon. L: Kraijenhoff Agrees 49 No. 1 To the Right Honorable, Stern, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor-General Along with The Noble Stern Lords Councillors of the Dutch Indies Right Honorable, Stern, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord And Noble Stern Lords However much we on the one hand find ourselves pleased to inform Your Right Excellencies on this occasion that the Honorable Company's bark the Maria, most unexpectedly from the island of Sumba, where the same in the previous year, through the failure of its voyage hither, sought a safe anchorage, safely arrived at this roadstead on the 14th of December last, and delivered its incoming cargo, contrary to all expectation, without any noteworthy deficit, as well as the small vessel the Kleine Pallas happily arrived here on the 13th of February of this year without any bad encounter, yet on the other hand we must, with much sorrow, to Your Right Excellencies To His Right Excellency 49
Dutch transcription
45 verzoeke nedrigst om de nisoentje waer onder de 5. Jn landse kinderen, die ken begreepen. dant zegging voor de =telaar, & smeeken bij geleegentheid dit Comptoir met een ker wel gunstig te Voorsien. Insereeren de korte sterk te der dienaeren om blijkt hunne requesten die Eerbiedig gepresen teert. den vaendrig militair E: Manerelden den opperCh: A: Alhing in„ Expiratie om hunne Eenemaal verzwakt, en tot op Een kleijn ge„ =tal van maar 27: koppen geswolten is, wij in de noodzaeke gebragt zijn, nog 4. man van de kleijne Pallas, bij de 4: die uijt de Equi„ =pagie bereeds van de Maria geligt zijn blij„ =kens Resolutie van den 9. deeter tot supplee„ =ring van de bezetting, als Busschieters op de verloopte approbatie en nadere ordre van uw hoog Edelheed=s aen te houden, Hoogst de„ mancqueerende man welke wij de vreijheid neemen onderdanig„ schappen, voor ons quar„lijk te verzoeken, die aan 't Guarnizoen mancqueerende militairen bestaande in 18: gemeene, waer onder gerekent zijn de vijff Inlandsche hier vooren gem: schilder„ 916 „gasten (:die absoluit om hun ontslag ver„ hun ontslag verzoe=zoeken :/ des mogelijk aenstaende Jaer Wel gunstig dit heen te zenden. ook Bedanken wij voor den aen ons toege„ toegezondene met zondene metselaer, en insteere dat het uw hoog Edelheedens bij occagie dog gelieven Smit of huijsslootemoe mag dit Comptoir met Een smith off huijs„ =slotemaeker, om welk arbeijdsman wij „ter hoogsten dit Jaer verleegen zijn geweest, te begunstigen. tot slot van dit hoofddeel, bevreijmoedi„ =ge zich den vaendrig militair Everte „steeren de eerste binnen Waneveld, van Zutphen, en den opperchi„ en de tweede mitstijds rurgijn Anthonij Alhing, van Lozana ƒ verlossing naer d' hoofd in Switserland, uw hoog Edelheedens onder„ „daniglijk te smeeken /: de Eerste binnen en den tweede mits ruijme tijds Expiratie:/ G om van hier naar Indiaas hoofdplaatse 5 - wel gunstig verlost te werden, gaende hun„ =ne Requesten die wij de Eer hebben, uwloog Edelheedens onder de bijlaegen te presentee„ =ren, hier nevens over, en Insereeren bij der heedigen datum deser de korte sterkte van alle de Die„ =naaren onder hedigen datum ten desen ten Comptoire plaets. 47. Het afgescheepte in brenger deeses bestaat in Comptoire bescheijden, te weeten. 67 koppen in't geheel, waar van 6 van d' Politie als 1. Lit: koopman en opperhoofd 1 Boekhouder „ secunde 1 _o „ Gesw: scriba. _o 1 2 d=o Adsistenten 8 van d' klergie als 1 Inlands krant bezoeker 7 _o Leermeesters 2 van d' Chirurgie 1. opper, en Chirurgijn 33 van d' Militie 1 vaendrig 2. Zergeanten 3 Corporaals 26 gemeene, & 1 Tamboer 10 van d' Arthillerij 1 Cannonier 1 Constapelsmaat, e 8 Busschieters van d' Zeeraert 1 schieman 3 van d' Ambagtslieden 2 huijs limm: & 1 metselaar 4 Diverse Dienst doende 1 adsittent Tolk op rottij „ „ Saro 1 Corporaal 1 „ „ solon „ „ limarassie 67 koppen als boven 1 Catfang Hooning was 't geladene bestaat in 271. 2/5. Tikols wax, waer van 246. pikols off 30'750. ponden ter ge„ =deelte in voldoening van den Eijsch nevens 300. Ponden Hooning van den Jong„ =ste Jnsaam ingekogt 25 4/5. Pikols off 3225. ponden wax, en 7. – Lasten off 21000. ponden groene „Catjang door de Regenten inge„ =schenk aengebragt, waer van 3000. lb. tot Consumptie alhier is aengehouden dus maer afge„ =scheept 6. Lasten of 18000. lb. Bedraagende het Een met het andere Een somma van ƒ18384:17. 8: so als 't factuur komt aan te toonen. Waar meede met de meeste venera„ „tie onderschrijven. /:onderstond:/ Hoog Edele groot Agtbaere wijdgebiedende Heere, en welEdele gestren„ Het =ge „ „ 49 2 ards _o =ge Heeren /:Lager:/ uw hoog Edelheedens on„ =derdanigste en gehoorzaamste dienaeren. /:was getekend:/ W: A: van Este, I: wanjonr, E:vert Manneveld, A: Alhing, en L: kraijenhoff, 9: scriba /:ter zeijde:/ koepang op timor den 15. september 1783. P: S: Het Roer van de gestrande barcq D' Maria dat door dies Lengte niet in het ruijm van de kleene Pallas heeft kunnen geschooten werden, door dies overheeden verklaard zijnde het niet langsboord, of in de rust te durven vertrouwen en op het dek te veel hinderen zouden; is men genoodzaakt geweest wee„ „der aan de wal te neemen, tot dat uw hoog Edelheeden behoegen zullen ons te qualificeeren hoedanig daar mede te handelen. terwijl nog bedeelen dat wij per deesen boodem gepermitteert heb„ „ben om buijten lasten van dE Comp: na batavia te moogen overvaeren de wed: van den alhier in A=o 1780. overleeden vaandrig militair J: f: minte, met name Johanna van Rloon. L: Kraijenhoff Accordeert sube 49 No. 1 Den Hoog Edele Gestrenge groot Agtbaere Wijdgebiedende Heere M„r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal Benevens De Wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indiëë Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbaere wijd gebiedende Heere En Wel Edele Gestrenge Heeren Hoe zeer wij ons aan de Eenekant verblijd vinden, uw hoog Edelheedens bij deze gelegentheijd te bedeelen, dat 'sE Comp=s barcg de Maria op het aller onverwagtst van het Eijland sumda alwaar deselve ao p=o door het mislukken van zijne rheijse na herwaards, Een veijlige Legplaats gezogt heeft, op den 14: December L: L: behou„ „den ter dezer rheede is g'arriveert, en zijne in hebbende Lading te „gens alle verwagting sonder naamwaardige te kort koming uijt =geleverd hebbende, gelijk ook het scheepje de kleijne Pallas den P. 13. febr: deses Jaars gelukkig sonder Eenige quade ontmoeting alhier aangekomen is, zo moeten wij aan de andere kant, met veel smerte uw hoog Aan zijn Hoog Edelheijd Edelheedens 49 s
English
To inform Your Noble Honours that the first-mentioned small vessel, which we had already planned to dispatch over Java to the capital by mid-May at the latest, was, during a fierce storm from the north to north-west that came up very suddenly on the night of 10 April last and persisted with very high, surging seas, immediately torn from its small bower anchor. Having no other spare anchor ready to deploy, it swung around its best bower anchor, which gradually dragged and brought the vessel entirely into the surf and very close to shore, where it lay in this distressing state until the morning of the following day, the 11th. At that time, the storm and sea intensified to such an extent that the small craft broke loose from its last anchor and was dashed against the rocks, becoming a wreck within a few minutes, without anyone being able to render the least assistance, other than rescuing the crew, who were all in mortal fear, man for man along a rope. By God's mercy, this was accomplished, though not without danger to life and some suffered injuries. In the meantime, we have reason to thank Heaven that the small ship the kleijne Pallas, riding on three anchors, successfully weathered that storm, which lasted until noon. And since all efforts made to extract the vessel from between the rocks onto an adjacent sandy beach proved in vain, and after three inspections by skilled carpenters in the presence of committee members from the Council, that small craft was found to be entirely beyond repair—as evidenced by the submitted written report humbly accompanying this letter—we resolved in our meeting on 9 May, after mature deliberation, to publicly sell the vessel to the highest bidder at auction, after first salvaging everything from it that can be re-employed in the service of the Company. This having taken place on the 13th thereafter, it was bought by a certain Chinese for 380 rixdollars, who set fire to it a few days later. We most humbly hope that Your High Noble Honours may favorably approve our conduct in this regard, as well as our provisional acceptance of the written report of Captain Hendrik Spijkerman and his officers concerning the grounding of the aforementioned barque the Maria, as no neglect of duty appeared to us therein. We have referred them to Your High Noble Honours for further accounting, so as to have them cross over to Batavia this coming September on the ship the kleijne Fallas, on which vessel ten crew members from the wrecked craft have been placed back into service. Furthermore, four men along with the ordnance, consisting of ten pieces of iron three-pounders and six bronze swivel guns, have been retained here due to necessity, as evidenced by the resolution of 9 May, likewise subject to the esteemed approval of Your High Noble Honours; meanwhile, a proper inventory has been drawn up of the salvaged equipment, which will be respectfully furnished to Your High Noble Honours in due course. Further informing Your High Noble Honours that on that same night between 10 and 11 April, three of our Chinese trading vessels, fitted out for the most part by the chief on his own account with cash and merchandise to trade for wax for the Company, at the roadstead of Obzoesie at the same time by that
Dutch transcription
51 Edelheedens berigten, dat Eerstgen: bodemptje, die wij reets ge„ =projecteert hadden, om uijtterlijk medio meij over Java na de hooftplaats te laten vertrekken, door een op den 10. April I: L: snagts seer subiet op komende en doorstaande Heerige storm uijt den N. tot N. W: met zeer hoog aanschietende zee, terstond. van zijn tuijanker is afgeslaagen, en geen ander voorraad heb„ =bende om te presenteeren, voor zijn daags anker opswaaijde die gaande weg doordregde, het vaartuijg geheel in de branding en zeer na bij de wal bragt, alwaar deselve tot d' anderen daags morgens den 11. in hen naere toestand heeft geleegen, wanneer de storm en zee zodanig verhefte, dat 't kieltje van zijn laatste anker af- en tegen de klippen geslaagen wierd, en weijnig minu„ „ten tijds tot een wrak geworden is, zonder dat men de minste „hulpe daar aan heeft kunne toebrengen, als alleen de scheepe„ „lingen, die alle in doods angsten waeren, man, voor man, Langst een touw te salveeren, 't welk door Gods goedheijd Egter niet sonder Levensgevaar, en Eenig bekomen ongemak is ge„ =schied, ondertusschen hebben wij reeden den Hemel te danken dat het scheepje de kleijne Pallas voor drie ankers die storm dewelke tot de middag duurde, gelukkig uitgestaan heeft. En vermits alle aangewende moeijte te vergeefs is geweest, om 't vaartuig van tusschen de klippen op een naastleggende Zantstrand te krijgen, en bij driemalige visitatie door kun„ =dige Timmerlieden ten overstaan van gecommitteerde Lee„ „den uijt den Raad, dat kieltje ten Eenemaal irreparabel bevonden zijnde, blijkens ingediend schriftelijk rapport desen nedrig versellende, zo hebben wij na rijpe deliberatie op den 9. meij in onse vergadering geresolveert deselve, na alvoo„ „rens Eerst daar van afgesloopt te hebben, wat ten dienste van DE Comp: weder kan g'Emploijeert werden, publicq aan de meest biedende bij den opslag te verloopen, 't welk den 13. daar aan geschied zijnde, door sekere Chinees voor rd=s 380. — gekogt is, die korte daagen daar na, de brand daar in ge„ =stooken heeft. — wij verhoopen onderdanigst dat uw hoog Edelheed=s onse behandeling daar omtrend gunstig mogen approbeeren, zo wel als dat wij het schriftelijk berigt, van den gezaghebber Hendrik Spijkerman en zijne officieren nopens het stranden voorn: barcg de Maria, alzo geen pligt verzuijm ons daar in voorgekoomen bij Provisie voor voldoende hebben aangenoomen, en hun ter verder verantwoording aan uw hoog Edelh=s gerenvoijeert, oms met het scheepje d' kleijne Fallas in september naastkoomende na Batavia te laten over„ „vaaren, op welken bodem weder in dienst geplaatst zijn: 10. man„ =schappen van het verongelukt kieltje, en 4: man benevens het geschut bestaande in 10: p=s ijzere Drie ponders en 6: metaale draaijbassen om de Noodsaakelijkheijd blijkens resolutie van den 9: meij almede op g'Eerde approbatie uwer hoog Edelheed=s alhier aante houden: terwijl van de geborgene Equipagie een behoorlijke ƒ Jnventaris gemaakt is, dewelke hoogst dezelve nader in Eerbied sal werden gesuppediteerd. Bedeelende uw hoog Edelheed=s al wijders; dat die selvde nagt tusschen den 10: en 11. april 3. onser Chineese handel vaartuigen voor 't grootste gedeelte door het opperhoofd voor Eigen reekening met Contanten en Coopmanschappen uit gerust; om wax voor HE Comp:e te negotieeren, op de rheede van Obzoesie te gelijk door die 6 den
English
53 which severe storm were blown from their anchors onto the shore, with the loss of many goods, and one, with 5 men of its crew, was entirely swallowed by the sea; as well as another which had likewise departed in the month of March to trade in the Belunese regions behind the land of Timor, which was wrecked with its entire cargo, consisting of a considerable quantity of wax and some slaves, of which, according to reports, only three Solorese sailors are said to have saved their lives, who are held as slaves by the Belunese, so that due to these inconveniences we have reason to fear for the complete fulfillment of the Honorable Company's demand, although no means and ways will be left unexamined to that end. Besides the aforementioned misfortune that befell the Honorable Company's bark and private vessels, a padewakang manned with 12 hands was dispatched hither at the same time by the resident of Bima with a letter on the Honorable Company's behalf, and, driven north of Timor, ran aground near Maubara by Batu Boro and was smashed to pieces, from which nothing other than the crew escaped, virtually naked and bare; and having been brought over here, we were so informed by the native burgher David Jansen, who was the head on that wrecked vessel, and we were also informed that the motive of his mission hither was to bring notice that in the beginning of February of this year, four English ships were in the Strait of Pantar, which committed acts of piracy among the natives there and said they intended to go to Timor or to the east. Meanwhile, we have been informed by Corporal and interpreter Gerrit Danielsz, who recently returned from Solor, that on the said island shortly before his departure hither, he heard from the people of Wureh that in the month of April they clearly saw 2 three-masted ships off the mouth of Lobetobi, without displaying their flags. Lastly, it will appear to Your Right Excellencies from an accompanying report of the Mardijker Lean Cs, who last autumn was trading with a vessel to Solor and Alor, that the Papuans, with three large vessels generously manned and combined with some well-equipped Ceramese prahus, were in those regions with the intention to come visit and plunder this post; but as they failed to do so due to the changing of the monsoon, that rabble is said to have sworn to the peoples of the village of Pandai to carry out that intention this year in the calm season. This all being what we have deemed our bounden duty to bring to Your Right Excellencies' esteemed knowledge for the present, we have the honor to be with all high esteem and respect, below stood: Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord, and Noble, Rigorous Lords; lower: Your Right Excellencies' very humble and obedient servants; was signed: W: A: van Este, I: Wanjon, Evert Maneveld, A: Alling, and L: Kraijenhoff, as writer; in the margin: Kupang on Timor, 25 June 1783. Agrees, L: Kraijenhoff L: Kraijenhoff No. 5 To His Right Excellency The Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor-General Together with The Noble, Rigorous Lords Councillors of the Netherlands Indies. Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord and Noble, Rigorous Lords, Having on 25 June last prepared our respectful letters to be sent to Your Right Excellencies with the Macao Portuguese ship that arrived at Dili, since the commander of that vessel, by name Manuel Vicent Rosa Pereira, had made a promise to the first signatory by a letter in his own hand to call at this post on his return, we nevertheless found ourselves deceived in that regard, as he, instead of keeping his word, turned his bow directly offshore and took the ordinary course; thus, having to our regret been deprived of that dispatch, we now have the honor to present the aforementioned letters to Your Right Excellencies with the burgher bark Stad en Lande, which belongs here, and humbly referring to its contents, we hope to supply Your Right Excellencies with the general report of affairs in September next with the small ship the Kleine Pallas. The chief mate and former commander of the bark De Maria, Hendrik Spijkerman, which was wrecked here in the roadstead on 11 April, having made a request to be allowed to cross over to the headquarters with this private vessel, we have granted him this in the hope of Your Right Excellencies' favorable approval. While we subscribe ourselves with veneration, below stood: Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord and Noble, Rigorous Lords; lower: Your Right Excellencies' humble and obedient servants; was signed: W: A: van Este, F: Wanjon, Evert Maneveld, A: Alling, L:d Kraijenhof, member and sworn writer; in the margin: Kupang on Timor, 28 August 1783. Certified, D. van Haak Examined 56 To His Right Excellency The Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor-General Together with The Noble, Rigorous Lords Councillors of the Netherlands Indies. Right Noble, Rigorous, Right Honorable, Far-Ruling Lord, Noble, Rigorous Lords, We have the honor to inform Your Right Excellencies that after the closing of our respectful reply of the 15th of this month, the emissaries dispatched to Mollo by the first signatory in the beginning of this month, the Sonbai second regent Sabotta and the native burgher Theodorus Tjong, have returned with the report that the unrest there has been so far quieted, and
Dutch transcription
53 die swaere storm van hunne ankers op de wal geslaagen zijn, met verlies van veele goederen, en een met 5: man van zijn Equipagie door de zee ten Eenemaal verslonden, mitsg=s Een p ander die na de beloneese Contreijen agter het Land van timor in de maand maart meede ten handel vertrokken, met zijn geheele Lading, bestaande in Een aansienlijk quantiteijt wax en Eenige slaaven verongelukt is, waar van volgens rappor„ „ten, maar drie soloieesen mattroosen het leven afgebragt soude hebben, die door de beloneesen als slaaren worden aan„ =gehouden, zo dat wij door deze in convenienten reeden hebben te vreesen voor de Compleete voldoening van 'sE Comps Eijsch, 16 schoon daar toe geene middelen en wegen sullen werden on„ =bezogt gelaaten. Bij voorsz: ongeluk 'sE Comp=s barcq en particuliere vaar„ =tuigen overgekomen, is ter selver tijd een Paduwakan bemand met 12: koppen door den resident van Bima met missive sE Comps weegen herwaards gezonden, en benoorden Timor verdreeren, omtrend maubara bij Batoe Boro, gestrand, en aan spaanderen geslaagen, waer van niets anders als het volk, genoegzaam naakt en bloot, afgekoomen, en hier over„ p „gebragt zijnde, door den Jnlands burger David Jansen, die als hooft op dat verongelukt vaartuijgh is geweest, sulx J8 berigt geworden, en ons teffens g'informeert, dat de beweeg ƒ reeden zijner sending na herw=s is geweest, om kennis te brengen, dat in 't begin van februarij deses Jaars, vier En„ „gelse scheepen in straat Pappie zijn geweest, die aldaar roverijen onder den Jnlander hebben gepleegt, en gezegt, de wil na Timor ofte om de oost te hebben; onderwijlen is ons door den onlangs van solor terugh gekomene Corporaal en tolk Gerrit Danielsz: berigt geworden, dat hij ten gemelde Eijlan„ „de kort voor zijn vertrek na herwaards, van de woerineesen ge„ =hoord heeft, dat die in de maand april voor de mond van Lobo„ „tobbie 2: drie maste scheepen duijdelijk hebben gezien, zonder vertoon hunner vlaggen. Laastelijk sullende uw hoog Edelheedens uijt een hier bij over„ „gaande Relaas van den mardijker Lean C:s: die gepasseerde najaar met een vaartuig na solor en Alor ten handel is geweest komen te blijken, dat de papoe met drie groote vaartuigen rijkelijk bemand, en geconbineerd met Eenige Ceramse wel ge„ G7 =monteerde praauwen, in die Contreijen zijn geweest, met voor 6 „neemen om dit Comptoir te komen opzoeken en te plunderen, dog door het verloop der moutoir hun sulks mislukt zijnde, zou„ „de dat gespuijs aan de Volkeren van de Negorij Pandaij geswoo„ „ren hebben, dit Jaar in de stille tijd dat voorneemen te werkstelligen. Dit alles zijnde wat wij voor teegens woor pot „dig pligt schuldig g'agt hebben uw hoog Edelheed=s ter g'Eerde kennis te moeten brengen, hebben wij de Eer met alle hoog agting en Eerbied te zijn. /:onderstond:/ Hoog Edele gestrengen groot Agtbaere wijdgebiedende Heer; en wel Edele gestrenge steeren /:Lager:/ uw hoog Edelheedens seer onderdanige en ge„ =hoorzame Dienaeren /:was getekend:/ W: A: van Este, I: wanjon, Evert Manereld, A: Alling, en L: kraijenhoff, 9: scriba /:ter seijde :/ koepang op timor den 25. Junij 1783. de Accordeert L: Kraijenhoff Egj Huba L: Kraijenhoff G No. 5 t Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbaere Wijdgebiedende Heer M=r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal Benevens. De Wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Jndiëe Hoog Edele Gestrenge Groot Agtb: wijd gebiedende heer en wel Edele Gestrenge Heeren Op den 25=en Junij J:o W onde Eerbiedige Letteren in gereetheijd gebragt hebbende om met het op Delie Parriveerde maccaus Portugeese schip aan uw Hoog Edel heedens te Laaten afgaen, vermits het hoofd van dien bodem met naeme Manuel Vicent Rota Perera aan den Eersten te Kenaer bij Eijgenhandige brief belofte haid gedaen van op zijn rethour dit Comptoir te sullen aengie„ „ren zo hebben wij ons egter daar omtrend misleijd gezien, alzo den selven in stelde van woord te houden No. getig Runstorp houden, den Steven direkt buijten am ge zet, ende ordinaire Caurs genoomen heeft= dus van die dispeche tot ons leetweezen ver„ stoken geworden zijnde thans de Eer hebben voormelde Letteren, met de hier thuijshoorende burger barcq, stad en Lande uw Hoog Edelheedens te presenteeren en ons aen dies inhoude ondanig refereerende hoo„ pen wij in Septemb„r naast komende met't scheepje de Kleijne Pallas uw Hoog Edelheedens het generaale verslag van zaaken te suppediteeren Den opperstuurman en gewesen gezagvoerder van de alhier ter Rheede op den 11: April verongelukte Barcq, De Maria, Hendrik Spijkerman, verzoek ge„ daan hebbende om met dit Partikulier bodemp „„je na de hooftplaats te mogen overvaeren heb„ benden wij in hoope uwer Hoog Edelheedens gunsti„ „ge goedkeuring hem sulks toegestaan Terwijl met veneratie ons onderschrijven /:onderstond:/ Hoog Edele Gestrenge groot Agtbaere wijd gebiedende Heer en wel Edele Gestrenge Heeren /:Lager:/ uw Hoog Edelheedens onderda„ „danige en Gehoorzame Dienaeren /:was get=d/ w: A: van Este F: wanson, Evert: Maneveld, A: Alking, L:d Kraijenhof Lid en gesw: Schriba /in margine:/ Koepang op Simors den 28: aug„s 1783: — dedorseert DD. Van Haak zyre) L Nagesien 56 Aan zijn Hoog Edelheijd. Den Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbare Wijd gebiedende Heere M:r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal Benevens D' Wel Edele Gestrengen Heeren Raaden van Nederlands Jndia Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbaere wijdgebiedende Heere WelEdele Gestrenge Heeren Wij hebben de Eer uw Hoog Edelheedens te be„ „deelen dat na het sluijten onser Eerbiedige Reserip„ „tie van den 15: hujus, de door den Eersgetekende in 't begin deeser maand na Mollo gedepecheerde sende„ „lingen, den sonnebaijs 2=de rijxbestierder Sabotta en den Inlands Burger Theodorus Tjong, te rugt gekomen zijn met berigt, dat de onlusten aldaar zo verre gestilt, en 3 En 8
English
and all the warriors have returned home again; that the Young Emperor has given them the strongest assurance of not having had the least evil intention against the Honourable Company, but that he only proceeded to that step in order to chastise and bring into submission his disobedient Tommagoms, who were supported and encouraged by the Mollonese; letting his younger brother named Taffin come down at the same time with the said envoys, bringing along 12 pieces of slaves as a present to the Honourable Company, to assure us that with that undertaking he intended nothing other than to avenge himself to some degree for the insult done to him by his subjects. If one could rely on that assurance, and that no further snake in the grass is hiding, upon which a careful watchful eye will need to be kept, we thus hope that the Amacoonese gold digging, through the clipping of the wings of the said Mollonese, who have been very troublesome to them in that vicinity for some years, will succeed better in the future, and toward which all conceivable means will be employed. Meanwhile, we take the liberty of respectfully presenting here with to Your High Noblenesses the written account of the aforementioned envoys concerning their commission, and inform the Very Same that we have sold the said 12 pieces of slaves, of which 7 are well-aged and 5 children, at public auction for the benefit of the Honourable Company for a sum of Two Hundred and Thirty rix-dollars. With which we subscribe ourselves, with respect and high esteem. Underneath stood: High Noble, Rigorous, Highly Esteemed, Widely Ruling Lord, and Well-Born, Rigorous Lords. Lower: Your High Noblenesses' humble and obedient servants. Was signed: W: A. van Este, I: Wanjon, Evert Maneveld, A: Alling, and L: Kraijenhoff, as scribe. In the margin: Koepang on Timor the 20th of September 1783. As scribe aforementioned Agrees D Kraijenhoff No. 2 Extraordinary Meeting Held Friday the 9th of May Anno 1783. All present After invoking the Lord's Most Holy Name, the Chief informed that he had principally convened the members in order to take a reading of two reports handed over to His Honour yesterday. The first concerning the wrecking or stranding of the Honourable Company's bark De Maria on the 11th of the past month of April, by the commander H: Spijkerman, with his officers; and The second regarding the threefold inspection and the found bad condition of the aforementioned vessel, signed by commissioned members from the Political Council, together with the chief officers of the small ship De Kleine Pallas lying anchored in the roads, in the presence of the aforementioned commander. Which being read out one after the other, were found to be of the following content. To The Honourable Lord! Willem Adriaan van Este titular merchant, and Chief Along with The Council Honourable Lord, and Lords Pursuant to Your Honours' request to serve with a report regarding the striking on the rocks, or stranding, of the Honourable Company's bark De Maria entrusted to the first signer hereof, We must, although to our universal regret, report in all respect. That between the 10th and 11th of the past month of April, at night around half past 1 o'clock, quite contrary to precedent and the common course of the winds in this season of the year here, the wind suddenly sprang around from the southeast with an ordinary breeze to the north-northwest and north-by-west into a heavy storm, which in a moment raised the sea to such an extent, and made the bark pitch so dreadfully, that the mooring cable broke immediately, and the vessel swung before its daily anchor; which, not being able to withstand alone the hollow and higher rushing sea and the dreadful force of the wind, and having no third one to offer, gradually dragged along, in so far as the vessel, which lay on a dead lee shore, already began to strike, and one could no longer stand on the deck without holding on tight. The wind meanwhile becoming ever fiercer, and the sea ever more furious, so that it rose up to the foreyard, and covered the entire bark as it were; and which knocked the second signer down from the forecastle onto the quarterdeck with one blow, so that he lay senseless for some time, and has made the crew so seasick and stunned by the heavy working of the bark and repeated boarding of the seas, that notwithstanding all efforts exerted, it was impossible for us, with the few hands who were on board, as a portion of our small crew lay in the hospital, and the help of the Floresians whom Your Honours sent at the first distress shot capsized in the surf and the vessel was shattered against the rocks, to do anything further for the preservation of the bark, or to get any sails onto the deck, much less to be able to bend anything thereof onto the bowsprit, or to the foreyard; in order, were it possible, to cause the vessel to run aground in a better place, and for
Dutch transcription
58 en al 't krijgsvolk weder na huijs gekeert is. dat den Iongen Keijser hun de kragtigste versekering gedaen heeft van geen de minste quaade intentie teegen DE Comp: gehad te hebben, maer dat hij enkeld tot die stap is overgegaen, om zijne ongehoorzaame Tommagoms, die door de Molloneesen ondersteunt en gestijft wierden, te kastijden en tot onderwerping te brengen Laatende zijne Iongere broeder gen=t Taffin met gedagte sendelingen te gelijk afkoomen /:meede brengende 12: stux slaaven tot Geschenk aen D'E Comp: ( om ons te verzekeren, dat hij met die ondernee„ „ming niet anders bedoelt heeft, als om zig Eeniger maaten, over de hem, door zijne onderdaanen aengedae„ „ne hoon, te wreeken. Bij aldien men op die versekering soude kunne staat maeken, en dat geen adder verder in 't gras schuijlt, waar op een nauwkeurig wakend dog sal dienen gehouden te werden, zo hoopen wij, dat de Ama„ „coonse Goudgraverij, door 't Kortwieken der gemelde Molloneesen, die hun 't zeedert eenige Iaaren daer omtrend zeer hinderlijk zijn geweest, in 't vervolg bee„ „ter sal reusseeren, en waer toe alle bedenkelijke midde„ „len in 't werk sullen gesteld worden. ondertusschen neemen w' de vreijheijd het schriftelijk Relaas van voornoemde sendelingen weegens hunne Commissie, uw Hoog Edelheedens hier nevens Eerbiedig te presentee„ „ren en Bedeelen Hoogst Dezelve, dat w' de gemelde 12: stux slaeven waer van 7: rijkelijk bajaerde en 5: kinderen, bij publicque vendutie ten voordeele van d'E Comp: hebben verkogt voor Een somma van rijx„ „daelders Twee Hondert en Dertig. — Waer mede ons, met Eerbied en Hoog agting onderschrijven. /:onderstond:/ Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbae„ „re wijdgebiedende Heer, en WelEdele Gestrenge Hee„ „ren /:Lager:/ uw Hoog Edelheedens onderdaenige en Gehoorzaeme Dienaeren /:was getekend:/ W: A. van Este, I: wanjon, Evert Maneveld, A: Alling, en L: Kraijenhoff, 9: scriba /:ter seijde:/ Koepang op Timor den 20: September 1783. g: Sciba voornoemde Accordeert D Kraijenhoff No. 2 Extra ordinaire Vergadering Gehouden Vrijdag Den 9: Maij A=o 1783. Alle present Na aanroeping van des Heeren Alderheijligste Naam; bedeelde het opperhoofd, de Leeden principaal ge„ =convoceert te hebben, om Lecture te neemen van de aan J. P zijn E: op gister overhandigd zijnde Tweep=s Berigten. Het Eerste Concerneerende het verongelukken ofte stran„ „den van 'sE Comp=s barcq D' Maria op den 11=e der Verwee„ „kene maand April; door den gezaghebber H: spijker„ =man, met zijne officieren; en 'T tweede nopens de Drie malige visitatie, en de be„ =vondene slegte gesteldheid van voormelde Bodem, door gecommitteerde Leeden uit den Politiecquen Raad, nee„ „vens de opper officieren van het ter rheede g'ankert Leg„ =gend scheepje de kleine Pallas, ten overstaan van voor„ „noemde gezaghebber, getekend. Dewelke d'Een na de andere opgeleezen, van den volgende Jnhoud bevonden wierden. Aan Den E: Heer! Willem Adriaan van Este titulair koopman, en opperhoofd Beneevens op Den Raad E: Heer, en Heeren Ingevolge uwelEd„s requisit, om van Rapport te dienen, weegens het op de klippen slaan, ofte stran„ =den, van de aan den Eerste Teekenaers deezes toever„ „trouwder sE Comp=s Barcq D'Maria, Moeten wij (:hoewel tot ons allerLeedweezen:/ in alle Eerbied Berigten. Dat tusschen den 10, en 11=de, der Jongst verweekene maand April, des nagts omtrend halff 2: uuren /:genoegzaem teegen Exempel en der gemene loop der winden, in dit getijde des Jaers alhier :/ de wind Eensklaps van 't Z: O=t met een gemeene Coelter, tot het N N: W=t en NZ:W: tot een swaeren storm is uit„ =geschooten; die de zee in een ogenblik zoodanig ver„ „hefte, en de barcq zoo vreeselijk deeder stamper, dat terstond het tuijtouw gebrooken is, en het vaartui voor zijn daegs anker op zwaaijden; 't geen teegende holle en hooger aanschietende zee, en de vreeselijke kragt der wind, alleen niet bestand /: en geen der =de om te presenteeren meer hebbende :/ algaend Beneevens weg meede door dregden, in zoo verre het vaartuig /:dat op een botte laager lag:/ reeds begort te stlooten, en men zonder zig wel vast te houden niet meer op 't dek staen konden. De wind in tusschen al heerigers, en de zee al ver„ woedender werdende, dat dezelve tot aen de Fokke raa opliep, en de geheele barcq als het whaere over„ =dekte; en die den tweede Teekenaer met Een slag van de back tot op de Companje needersloeg, dat hij eenige tijd van zig zelve geleegen, en het volk door het zwaere werken der barcq en telkenstee„ =gen boordslaen, zoodanig zee ziek en bedwelmt gemaekt heeft, dat niet teegenstaende alle moeite aangewend, het ons onmoogelijk geweest is, met de weijnige manschappen die binnens boort whaeren, /:als een gedeelte van ons geringe Equipagie in het Hospitaal leggende, en de hulpe van de foloreesen die uwel Ed=s op de Eerste noodschoot heeft toegezon„ =den in de branding omgeslaegen en het vaarthuig teegen de klippen verbreijzelt zijnde :/ verder iets tot behoud der barcq te doen, off Eenige zeijlen op het Dek te krijgen, veel minder iets daer van op de boegspriet, off aen de Fokke raa te kunnen aenslaen; om was het mogelijk het vaarthuig op een beetere plaats te doen stranden, en voor Weg Een 67
English
to save a part of her ruin. Which in itself would also have been very difficult, because 2 days earlier they had been obliged to unhang the rudder in order to fit new pintles into it; and directly after the breaking of the hawser, the bark was driven too close to the breakers and cliffs to be able to swing clear of the latter. Thus we, in distress and mortal agony, commending ourselves into the hands of Providence, retreated to the quarterdeck, looking forward to the daylight with longing, when the weather seemed to worsen even further, and finally our best bower cable also broke, because of which we were thrown against and upon the cliffs with such fury that the masts fell overboard one after the other, the bark ran aground, and along with her rigging is for the most part ruined. We thank the divine Mercy that it pleased Him, through your Honour's attention, to allow all the ship's crew to be saved, though not without danger of life. Wherewith hoping to have fulfilled our duty and your Honour's intention, we call ourselves with all respect. It was subscribed: Honourable Sir and Sirs; lower down: Your Honour's humble and obedient servants; was signed: H: Spijkerman, F: Sebel, and with a small cross, and written beside it: made by Jan Pieterse provisionally boatswain; in the margin: Coepang on Timor this 6 May 1783. To the Honourable Sir Willem Adriaan van Este merchant, and chief at this office with the jurisdiction thereof. Honourable Sir, Upon your Honour's esteemed order, we, the undersigned second and sworn scribe as members from the Political Council on the one side, together with the commander and his chief mate of the vessel lying anchored in the roads, De Kleine Pallas, as nautical experts on the other side, assisted by capable native shipwrights, have jointly proceeded to and on board the Honourable Company's bark De Maria, which on the 11th of this month was struck from her anchors by a heavy storm and driven upon the cliffs near the Chinese Temple, and have properly and with all accuracy inspected the same in the presence of the chief mate Hendrik Spijkerman, who was in command of her, up to 3 times at the lowest water, on the 12th, 18th, and 19th, both inside and outside board, and found: 1. the cliffs protruding through the vessel; 2. the keel in pieces in three places; 3. several floor timbers burst to pieces; 4. the knees mostly all separated from one another; 5. the outer ceiling torn away and shattered in many places; the forecastle, the deck, the quarterdeck or half-deck, likewise the side planking itself, grievously torn and damaged by the breaking and falling overboard of the masts, in short, the bark completely ruined. Which we take the liberty to report, and to add thereto that the small vessel here is irreparable and moreover by no possibility to be gotten out of the cliffs in which it lies enclosed all around, notwithstanding that through your Honour's good order and assistance of the natives all trouble and labour has been applied thereto several times in the presence of us all. In the expectation of having thereby fulfilled our duty and your Honour's esteemed intention, we call ourselves with due respect. It was subscribed: Honourable Sir; lower down: Your Honour's obedient and loyal servants; was signed: I:s Wanjon, L: Kraijenhoff, R: H: Bouma, and C: Hurau; in the margin: Timor in the Castle Concordia the 5 May Anno 1783; lower down stood: in my presence; signed: H: Spijkerman. Which having been discussed, and no remarks of neglect of duty or otherwise appearing against the report of the commander H: Spijkerman, having been eyewitnesses of the most unexpected and fiercest storm, unusual at this season of the year here, it was nevertheless approved to summon the ship's officers of the Kleine Pallas, as seamen, into the meeting, and after reading the report, to ask their most exact opinion thereon and whether to their knowledge anything that could have served for the preservation of that small vessel might have been neglected by its officers. Which was immediately carried out, and answered by the commander H: H: Bouma, assisted by his chief mate Carel Hurau, in both their names as follows: That they, being expressly called to the meeting, must out of duty and conscience testify to your Honour that
Dutch transcription
63 Een gedeelte haarer ruine te bevreijden. — Dat op zig zelve genoomen, almeede zeer moeije =lijk zoude geweest zijn, door dien men 2: daegen te vooren, 't roer om nieuwe bossen daer in te mae„ =zen, hadden moeten afligten; en de barcq direct na het breeken van het luijtouw te na aan de brandingen klippen gedreeven was, om vrij van de Laeste te kunnen omswaaijen. Dus wij in benauwtheid en Doodsangste, ons in de handen der voorzienigheid beveelende, op de Com„ „panje geretireert zijn, den dag met verlangste te ge„ G =moed ziende, wanneer het weer als nog scheen te verslimmeren, ook eijndelijk ons daagstouw quam te breeken, waer door men met zulke verwoedheid teegen, en op de klippen gesmeeten wierd, dat de masten d' Een na den ander overboord gevallen, de barcq gestrand, en neffens haer tEuigagie voor t grootste gedeelte geruineerd is. wij danken de goddelijke Barmhartigheid dat het hem behaagt heeft, door uwel Ed=s attentie al het scheeps volk /:egter niet zonder leevens gevaer:/ te laeten redden. waar meede verhoope aen onse pligt en uwel„ „sdeles intentie voldaen te hebben, noemen wij op uwel Edele g'Eerd bevel, hebben wij ondergeschre„ =vene secunde, en gesw: scriba als Leeden uit den Poli„ =tiecquen Raad ter Eenre; neevens den gezaghebber, en desselfs opperstuurman van het ter rheede gean„ „ =kert Leggend scheepje, De kleijne Pallas als scheeps ƒ kundige ter andere seijde, g'assisteert door bekwae„ ƒ =me Jnlands scheeps Timmerlieden, ons gezament„ =lijk aan en binnen boord van 'sE Comp=s barcq De Maria die den 11. deeser door een swaere storm van zijn ankers geslagen, en bij de Chineese Tempel WelEdele Heer Willem Adriaan van Este koopman, en opperhoofd ten deesen Comp„ 6 =toire met den resorte van dien. Aan Den wel Edelen Heer ons met alle Eerbied. /:onderstond:/ E: Heer, en Heeren /:lager:/ u wel Edeles ootmoedige en gehoorzaeme Dienaeren /:was getekend:/ H: Spijkerman, F: Sebel, en met Een kruijsje, en daar bij geschr: gesteld door Jan Pieterse p=l Schieman /:in W 1 margine:/ Coepang op timor adij 6: meij 1783: ons op 8 s op de klippen gedreeven is, vervoegd, en het zelve ten overstaan van den daar op in gezag geweest zijnde ƒ opperstuurman Hendrik Spijkerman behoorlijk met alle nauwkeurigheid tot 3. maal met het Laagste waeter, op den 12: 18:' en 19. daar aan zoo binnen als buiten boord gevisiteert, en bevonden. 1. de klippen door het vaartuig door geslooten 2 de kiel op drie plaetsen aanstukken 3 Eenige buik stukken, aanstukken gesprongen 4 de haaken meest alle uit malkanderen „ „ 5 de buiten weigering op veele plaetsen afge„ =scheurt, en verbreijselt, de, Bak, het Dek, de Companje, off halff dek, item het Boord zelve, door het breeken, en overboord vallen der masten deerlik gescheurt, en beschadigd, in somma de barcq ten Eenemaal geruineerd. Dat wij de vreijheid neemen te Rapporteeren, en daar neeven te voegen dat het Bodemptje alhier onherstelbaar en boven dien met geen mogelijk„ „heid uit de klippen te krijgen, waar in het zelve ronds om beslooten leijd, niet tegenstaende door u wel Ed: goede order en assistentie van den Jnlan„ =der alle moeijte en arbeid in ons aller tegenwoor„ „digheid, differente maalen daar toe aangewend is, Jn verwagting, daar meede de aan onspligt en „ uwelEd: g'Eerde intentie voldaen te hebben, noemen wij ons met verschuldigde Eerbied. /:onderstond:/ wel Edele Heer /:lager / u wel Edele gehoorzaeme en Trouwschuldige dienaeren /:was get=d:/: I=s wanjon, L: kraijenhoff, R: H: Bouma, en C: Hurau, /:in margine:/: Timor in 't Casteel 6 Concordia den 5. meij A„o 1783. /:Lager stond:/ ten mijnen overstaen /:getekend/ H: Spijkerman. Waar over gesprooken, en geen remarcques van pligt ver„ A =suijm, als andersints, op het Rapport van den gezaghebber A: Spijkerman, Voorzoomende, als oog getuigen geweest zijnde, van de onverwagste en Heerigste storm ongewoon in dit Jaar Caison alhier, wierd al Egter goedgevonden, de scheeps overheeden van de kleine Pallas, als Zeelie, „den, in de vergadering te ontbieden, en na voorleezing van het Berigt op het sercuste hun gevoelen daer over„ en off er moogelik bij hun kennisse iets dat tot behoudenis van dat Bodemptje hadde kunnen dienen, door dies over„ „heeden mogte versuijmt weezen, aftevraegen. Het welk terstond volbragt, en door den gezaghebber H: H: Bouma, geassisteert door zijn opperstuurman H Carel Hurau, in hun beide naem aldus b'andwoord is. Dat zij Expresselik ter vergadering geroepen weezende, pligten Conscientie halven getuigen moetten. U WelEd: Dat No 1 „ 65
English
67 That they had seen nor noticed the slightest sign of neglect in the handling of affairs that were to serve for the preservation of the stranded bark, as the storm had come up most unexpectedly and fiercely in a pitch-dark night, which had immediately made the sea so furious and caused the bark to pitch, roll, and take on water so considerably that the crew could not remain on their feet, much less hoist or set any sail to, if possible, run the vessel aground in a better place, the more difficult because it, immediately with the breaking of its mooring cable, drifted too close to the surf and rocks to be able to swing more freely from the latter. Concluding their answer, adding thereto that they themselves had been in the greatest distress with their little vessel, and have to thank God's goodness alone that their keel rode out the storm at three anchors, while however the fourth had been made ready to be let go in case of need as a sheet anchor lying lower. In which testimony (which appeared to us to correspond in all parts with the truth) as also with the submitted report, added to what had been seen from shore, it was resolved to let the matter rest provisionally, and to refer the commander Spijkerman, together with his mate and boatswain, for further accounting to their Right Excellencies as our lawful authority, and to let them depart for Batavia in September with 5 of his European and 5 Javanese or native sailors, who have already entered into service on the small tallas on 15 April. While upon the second submitted report, it was subsequently presented for consideration by the Chief what should now be undertaken, for the greatest profit of the Company, with the aforesaid completely ruined vessel lying between the rocks, which with all applied effort cannot be moved from its place; the members, being present, as well as the ship's officers, were of the opinion that it is most advantageous to auction the same at public sale and to sell it to the highest bidder, if possible for a reasonable price, as the few planks and timbers that can still be dismantled undamaged can be of no use or service to the Company here, whereas on the other hand the expenses that one will nevertheless be obliged to incur for the hiring of laborers will run so high that little or nothing of the ironwork will remain to make good the costs of the demolition therefrom. Thus, for the reasons just noted, it was unanimously resolved to put the aforesaid small keel, after having stripped it of its rudder and other still usable items, up for auction on next Tuesday the 13th of this month, and to sell it to the highest bidder, as well as the old worn-out boat (the latter according to the authorization of their Right Excellencies). After the transaction of which, there was further tabled by the Chief a submitted account by the Mardijker Nakhoda Lean, together with his jurumudi and jurubatu, recently returned from a trading voyage from the regions of Solor and Alor, which was of the following content: Account given by the Mardijker Nakhoda Lean, assisted by his jurumudi Woerie and jurubatu Salaka, both Solorese, concerning his recently made trading voyage in the regions of Solor and Alor, and his encounters. Firstly, the first-mentioned Nakhoda Lean relates that having departed from here by pass in the month of October of last year with a two-masted prahu for trade, and having spent several days trading on Solor and between those islands and those of Alor, finally having approached around the turn of the New Year up to the settlement of Bernoesa, close to or 2 miles below Pandai, the regent of the last-mentioned settlement informed him there by a messenger: That he should not approach with his vessel, but keep outside the range of some Papuan and Ceramese vessels lying at anchor near his settlement inside the mouth of Bernoesa, if he as well as his crew did not wish to be massacred by those people and have their vessel plundered; Whereupon the Nakhoda deponent, having brought his prahu close up to the shore and placed it in the custody of the chief of Bernoesa, driven by curiosity and loyalty to his masters' interests, in all silence accompanied by no more than a single sailor, after having as much as possible 69
Dutch transcription
67 Dat hun geen de minste blijk van vertuir in de be„ „handeling der zaeken, die tot behoud van de gestrande Barcq dienen moesten bekent, nog gebleeken whaeren, alzoo de storm op het aller onverwagtst, en Heerigst in Een hel donkeren nagt was opgekoomen, die der zee terstond zoo verbolgen gemaakt, en de Barcq zo Con„ =siderabel hadde doen stampen, flingeren, en water overneemen, dat het volk niet op de Beenen zonden staen, veel min eenigzeijl ophaelen, off aenslaen, om was het moogelik dat zieltje op een beetere plaets te doen stranden, te moeijelijker door dien het zelve al terstond met het breeken van zijn tuitouw te na bij de branding, en klippen dreeff; om meer vrij van de Laetste te kunnen swaaijen. Tot slott van hun andwoord, daer nog bijvoegende, dat zijlieden zelfs met hun scheepje in de grootste nood ge„ =weest, en het aan de goedheid gods alleen dankende zijn, dat hunne kiel de storm voor drie ankers afge„ „reeden heeft, terwijl egter het vierde in gereedheid ge„ =bragt was, om des noods als een botte Laeger leggen, „de te laeten vallen. Jn welk getuigen is (:het geen ons in allen deelen met de waerheid quadreedende voorzwam :/ als meede met het ingeleeverd Berigt, gevoegt bij het geen men van de wal gezien hadden, wierd beslooten het bij pro„ wlaeren de Leeden; met zijn bij, als ook de scheeps over„ =heeden van gevoelen, dat het voordeeligsten is, het zelve „ p„r publiecque vendutie op te veijlen, en aen de meest biedende des moogelik voor Een reedelijke prijs te ver„ „koopen, alzoo de weijnige planken; en houtwerken; die 'er nog onbeschadigd afte breeken, voor DE Comp: al„ =hier van geen nut en gebruik kan zijn, daar en tee„ =gen de uitgaeven die men egter tot het huuren van werklieden, genoodzaekt zal weesent, te doen, zoo hoog Terwijle op het tweede ingediend Berigt; door het opperhoofd vervolgens in overweeging gegeeven wierd, wat men nu met voormelde tusschen de klipper leg„ =gende en ten Eenemaal geruineerde vaerthuig, dat met alle aengewende moeite niet van zijn plaetse te krijgen is, ten meeste profijte voor dE Comp: zal aen„ =vangen „visie te laeten berusten, en den gezaghebber spijker„ „man, neevens zijne stuur=en-schieman ter verdere verandwoording aen hunne hoog Edelheeden, als on„ =se wettige overigheid te renvoijeeren, en met 5. van zijn Europeese, en 5. Javaense off Jnlands mattroosen, die bereeds van den 15. april op de kleine Tallas in dienst zijn gegaen, in september na Batavia te lae„ =ten vertrekken. =visie op „ op stok loopen zullen, dat'er van het ijzer werk, weinig; off niet overschieten, zal om de onkosten van het sloo„ =pen daer uit goed te maeken. zo wierd, ons Even genoteerde reedenen Een paa„ „rig geresolveerd voorm: kieltje, na van zijn roer en andere nog bruikbaeredingen ontblood te hebben, op aenstaende Dingsdag den 13=e deezer op vendutie te stellen, en aan de meest biedende, zoo wel als de oude afgevaeren Booth /: de Laetste volgens qualificatie hunner hoog Edelheeden:/ te verkoopen. Na welker afhandeling door het opperhoofd nog ter Tafel gelegt, wierd, Een Jngediend Relaas, door den mardijker Anachoda Lean, neevens zijn Jurmoedie„ en Jurbatoe, onlangs van Een handeltogt uit de Con„ =treijen van Solor; en Alor, geretourneert dat van den volgende Jnhoud was. Relaas gedaan, door den Mardijker Anachoda Lean, geassisteert door zijn Jurmoedie woerie, en Jurba„ „toe, salaka, beide soloreesen, wee„ =gens zijne onlangs gedaene han„ =deltogt, in de Contreijen van solon, en Alor, en zijne ontmoetinge waer op den Anachoda declarant, zijn prauw en tot digt teegen de wal gehaald, en in bewaering van het hoofd van Bernoesa gesteld, door nieuws gie„ =righeid en trouwe voor zijn Meesters belangen, ge„ „dreeren, in alle stilte niet meer dan van Een Er„ =keld mattroos verzeld, na zig zoo veel moogelijk Dat hij met zijn vaerthuig niet nadere, maert 7: zig buiten het berijk van Eenige bij zijn Negorij ge„ ankert leggende Papoeses, en Ceramse vaerthuigen binnen de mond van Bernoesa houden zouden, wilden hij so wel als zijn manschappen, door dat volk niet gemascreerd en hun vaerthuig geplun„ =dert worden; — Eerstelijk; Relateerd den Eerste genoemde Anacho„ =da Leaw; dat hij per passer in der maand october des vergangen Jaere van hier met Een Twee mastes prauw ter negotie vertrokken, Eenige daagen op solor, en 3 tusschen die Eilanden, en die van Alow alhandelen, =de doorgebragt, bindelik om der streck van het nieu =we Jaar tot op de negorij Bernoesa, digt ofte 2: mijl ƒ beneeden Pandij genadert zijnde, hem den Begent van Laast genoemde negorij aldaer door den zen„ =deling de weet deeder aldaer aldaer op s - 69
English
having rigged himself out after the manner of that country, took the path to Pandij along the beach, and knowing he had approached there in the evening hours, by the light of the moon, saw three large and several smaller vessels, and a considerable number of sturdy and strong men at and on the beach, and a great variety of unloaded goods, such as desks, chairs, tables, etc., which made him proceed with great caution to the house of the regent inside Pandij, in order to inform himself closer and better about all this; who, as soon as he noticed the Anachoda, stood up from his seat, and coming towards him, related the following story briefly in substance as follows. That the vessels which the relatant had seen were three large Papuan vessels, packed with a considerable number of men, and the remaining combined Ceram proas were also well-equipped. That the chiefs of the same had related to him, the regent, that they had overrun a village or trading post around Banda, or Ambon; murdered everyone, and plundered; of which they showed the proof by displaying the plundered goods mentioned hereinbefore, as well as by pointing out their native schoolmaster or teacher, who was sitting in irons on board with them. That they had now come to seek out Coepang, in order to plunder it as well, and to murder everyone and burn everything there. Yet that they had already been roaming about in silence for some time, lacking provisions, and a competent guide to show them the way thither, and therefore requested both the one and the other from the regent. That he had answered thereto: that he was well inclined to assist them with some provisions, but was obliged flatly to refuse giving them a guide to Coepang, for the reason that he and his subjects lived on good terms with the Honorable Company. That the said Papuan chiefs had threatened thereupon to set their village on fire and murder everyone in case of an obstinate refusal. Yet that the regent had prevented that strike, both by using gentle means and also by otherwise treating them well and providing them with all necessaries. That they nevertheless, on account of that refusal, had to suffer many indignities in the village from those people. Who swore costly oaths in their manner, in the hearing of the entire village population. That they, as the monsoon was now expired, would come to Coepang this year in the calm season; and sacrifice everything there to their lust for murder, fire, and revenge, and plunder it. The Jurmoedie and Jurbatoe mentioned in the heading of this document testifying that they had also heard and well understood this aforementioned matter in substance, if not word for word, from the people who daily went and came back and forth to the market or pasar: The joint declarants giving as their reason of knowledge as in the text, remaining prepared to confirm their account further if required. Underneath stood: Thus done, and related in truth at Coepang on Timor at the secretariat on the last day of January Anno 1783: in the presence of P: C: Roset, and: J: H: Kraaij, as witnesses. Was signed: with three crosses, and written alongside there: set by Lean, Woerie, and Salaka. From which writing it appeared that an unexpected attack from the sea was now feared, and thus they ought to be thoroughly on their guard and put themselves in a position not to be taken by surprise at night and untimely hours by that rabble of people. Whereupon it was also approved and agreed, since our small garrison has been reduced down to 30 common soldiers on active duty, both through the desertion of 2 soldiers and 1 gunner, natives, and through deaths: to retain here provisionally, until further orders from their High Excellencies, 4 men from the stranded bark De Maria, who have also served on shore as gunners since the 15th of the past month, for reinforcement, together with the ordnance of the frequently mentioned small vessel, consisting of 10 pieces of iron one-pounders and 6 metal swivel guns, to be employed on the battery recently newly thrown up in the Chinese Campong, along the sea beach, and where further required; in the hope that their High Excellencies will please to provide us in the coming year with the missing soldiers and the requested cannons, etc., and graciously approve this our arrangement: Wherewith this meeting, as none of the members had anything further to propose, adjourned in peace. Underneath stood: Thus resolved and decreed at Coepang on Timor, date aforesaid. Was signed: W: A: van Este, Is. Wanjorr, Evert: Manneveld, A: Alling, and L: Kraijenhoff, sworn member and scribe. Introduction and reasons of this meeting described. After the prayer, the Commander opened the meeting by reminding the members that the departure of the small vessel De Kleine Pallas was approaching. No. 17 Tuesday the 9th of September Anno 1733 All present Together with the Regents of the Island Rottij, namely: Andries Pa Feb - Regent of Denka Lodong Dozaing - Ditto of Corbasso Mattheus Pandi Doen, guardian - Ditto of Baka Bolla Mooij - Ditto of Dieuw TJoh Redo - Ditto of Olpauw Belang Kolok - Chief of Keka Lolo Sango - Ditto of Tallaij The emissary - of Termano Ditto - of Olnale Iacob Poeij Doh - Second of Lole The emissary - of Thie Ditto - of Osipeka Ditto - of Rangkouw Ditto - of Bulba The emissaries of the Island Dauw, together with their Tommagons The Chief - of Bokaij Ditto - of Ringgouw Ditto - of Landu Extraordinary Land and Political Council Meeting Held Agrees L Kraijenhoff sworn scribe
Dutch transcription
op de wijse van dat Land toegetakeld te hebben, der weg na Pandij Langst: het strand genoomen, en aldaar in den avond stond genaderd weetende, bij het ligte der mane, drie groote en verscheijde klein, =dere vaerthuigen, en Een Considerabel getal kloeke en sterke manschappen aen, en op het strand veelere„ =hande ontloste goederen, als Bureaux, stoelen, ta„ ==fels, &=a gezien heeft, dat hem met veel omzigtigheid naer het huijs van den regent binnen Pandij deede gaen, om zig nader en beeter op dit alles te Jnfor„ =meeren; Die zoo drae den Anachoda gewaer wer„ =denden, van zijn zit plaats opstond, en hem te ge„ „moed komende, doende het volgende verhaal korte„ =lijk in substantie als hier volgt. Dat de vaerthuigen die den Relatant gezien hadden, drie groote Papoese vaerthuigen, met Een Considerabel getal manschappen opgepropte, en de overige gecombineerde Ceramse prauwen, meede wel gemonteert waeren. Dat de hoofden van dezelve, aan hem regent verhaald, dat zij Een negorij off Comptoir omstreeks tE Banda, off Amboit, afgeloopen; alles vermoord, en geplundert hadden; waer van zij de bewijsen door verthoon der hier vooren genoemde geplunderde goederen, als meede door aanwijsing van hen Jn„ „lands school off Leermeester, die bij hun in de boeijen aanboord zat aantoonde. Dat zij nu gekoomen waeren, oms Coepang op te zoeken, om zulx meede uit te plunderen, daer al„ =les te vermoorden en te verbranden. Dog dat zij reeds Eeniger tijd in stille omgeswor„ 9 =ven gebrek aan Leevensmiddelen, en aen Een be„ =kwame gits hadden om hun dert wegna derwaards aantewijsen, en dierhalven, zoo om het Een als an„ „der aan den regent verzogten. Dat die daar op geandwoord heeft; wel geneegen te zijn hun met Eenige Leevensmiddelen, te as„ =sisteeren, maar 't geeven van hen Leijdsman naer Coepang finaal weigeren moest, om reeden hij en ƒ zijne onderzaaten met de E: Comp: in Een goede verstand houding Leefden. Dat gemelde Papoese hoofden, daer op gedreigd hadden, om bij halsterrige weigeringe hunne ne„ =gorij in den brand te steeken en alles te vermoorden. Dog dat den regent, zoo door zagte middelen te gebruiken, als meede door hun voor het overige wel te tracteeren, en van al het benoodigde te voor„ „zien, die Coup was voorgekoomen. goederen Dat 71 Dat zij Even wel om die weigering veele smaat„ „heeden in de negorij van dat volk hadden moeten seiden. Die met duure den op hunne wijse geswooren hebben, ten aanhooren der geheele negorijs volkeren. Dat zij vermits nu de mousson verloopen zijnde, dit Jaer in de stille tijd naer Coepang koomen; en daer alles aan hun moord vuur en wraak lust opofferen, en uit plunderen zouden. getuigende, de in den hoofden deeze genoemde Jurmoedie, en Jurbatoe, dit voor genooteerde in substantie, zoo niet woondelijk, van de men„ =schen, die daegelijx over en weer over ter mark off passer gegaen en gekomen zijn, zulx meede ver„ O. „noomen, en wel verstaen te hebben: geevende zij gezamentlijke declaranten voor„ =reeden van weetenschap als in den text, bereid blij„ „vende des gerequireerd werdende hun Relaas b nader te sterken. /:onderstond/ Aldus gedaan, en gerelateert na waarheid tot Coepang op timor ter secreta„ =rij adij ult=o Januarij A=o 1783: ten overstaan van P: C: Roset, en: J: H: Kraaij, als getuigen. /:was getekend:/ met drie kruisjes, & daar ne„ „vens geschr: gesteld door Lean; woerie, & salaka. uit welk geschrift kwam te blijken, dat men thans van den Zeekant voor onverwagte in vallen bedugt, en dus wel ter deegen op zijn hoede weeten, en zig in staat stellen mogten, om niet bij nagt en onteijden door dat gespuijs van volk overvallen te werden. over zulx almeede goedgevonden en verstaen, /:vermits ons guarnisoentje, zoo door desertie van 2: militairen, en 1. butschieter, in boorlingen, als door siterfgevallen tot op 30. Gemeene dienst doen„ „de vermindert is:/ om 4: man van de gestrande barcq D'Maria, dewelke almeede van den 15. der gepasseer„ „de maand als Buychieters aen de wal hebben dienst gedaen, tot suvleering, neevens het geschut van meermelde Poodemptje, bestaande in 10. stux ijzere Een ponders, en 6: metaale draaijbassen, bij pro„ „visitie tot nader order hunner hoog Edelheeden al„ =hier aentehouden, om op de onlangs nieuw opge„ „worpene Batterij in de Chineese Campong, langs het zee strand en daer verder benoodigd is, g'Emploij =eert te werden; Jn hoope hoogst deselve ons aen„ =staende Jaer; van de mancqueerende militaire, en versogt werdende Canons, &=a zullen behoegen uit te „ „- 1 73 Nagetien L: Kruijenhof Inleijding en rheede deezer te voorzien, en deeze onserschikking gratieuselik appro„ =beeren: waar meede deeze bij Een komste als geen der leeden iets verder te proponneeren hebbende, in vreede scheiden /:onderstond:/ Aldus geresolveert en g'arresteert tot Coepang op timor dato voorsz: /:was getekend:/ W: A: van Este, I=s Wanjorr, Evert: Manneveld, A: Alling, en L: kraijenhoff, Liden gesw: scriba. bij eenkomste beschreeven. Na den Gebeede opende 't opperhoofd de ver„ =gadering met aen de Leeden indagtig te maeken, dat het vertrek van 'T scheepje D' kleijne Pallas sterk _„o - - - - - - - Andries Pa Feb - - - - - Regent van Denka Lodong Dozaing - - - - Corbasso Mattheus Pandi Doen, voogd _„o „ Baka Bolla Mooij- Dieuw __„o „ TJoh Redo - - - - - - - _„o „ olpauw Belang Kolok - - - - Hoofd „ Keka Lolo Sango _„o „ Tallaij Den sendeling - - - - - - - - „ Termano _„o - - - - - - - - „ Olnale Iacob Poeij Doh - - - Tweede Lole Den sendeling - - - - - - - „ Thie „ osipeka Rangkouw Bulba De sendelingen van 't Eijland - - - - - Dauw mitsgaders Hunne Tommagons 'T Hoofd - - - - - - - - - - - „ Bokaij _„o - - - - - - - „ _„o - - - - - - - - „ Dingsdag Den 9=e September A„o 1733 Alle Present Beneevens de Regenten van 'T Eijland Rottij met Naemen Extra=ordinaire Land, en Politiecque vergadering Gehouden Accordeert L Kraijenheff g: sluiba naderde No. 17 „ „ 0 „ „ op
English
to speak about domestic and internal affairs. The Amanoebangs Tobani matters have until today remained unsettled for reasons as in the text. could not be apprehended. no further complaints having been brought in, one According to the report of 4 Chinese who were stripped naked there, and their gathered settlement of Kannikie burned, many people killed, and the retreated Amphoang Sorbiang, Amanoebang Tobanh. The chief communicates Young Emperor A: Adrianus combined with those of approached, therefore it was time to proceed according to custom with the respectful reply to Their High Noble Lordships' most respected letters of 24 December of the past year and the general report of affairs to be added to it, but before proceeding thereto, had expressly convened this meeting to speak extensively with one another, both about the pending unrest among the Timorese Regents and their peoples within the country, and from outside about the still unsettled matters at the island of Rottij, and further domestic affairs. Beginning with the Amanoebang troubles noted in our reverent outgoing letters of last spring; the Honorable President communicated that the complaining Regent of Amanatung had indeed, at his request, departed for his destroyed land to fetch further witnesses and evidence against those of Amanoebang Tobani, and the remaining consisting of 4 to 500. his brother Adonis, who is still held under civil arrest, but notwithstanding being continually urged thereto, had not yet returned, so that the settlement of this dispute had to remain unsettled until today; and that, although the claimant to the throne Tobani has not yet been no effort was left unsought by His Honor to have the claimant to the throne Tobani apprehended, the same could nevertheless not yet be captured, against whose brother Adonis and we will therefore at last be forced, one wants to release Adonis who seems abandoned by his brother Tobani, and against whom no further evidence as an accomplice in the destruction of Amanatung's large settlement has been brought in, to keep him in arrest no longer, but to release him again under sureties. Whereupon the chief, in addition to what His Honor had already successively communicated, made further known to the assembled members the new unrest of the young Emperor of Amacono or new Pamiebaaij, Alphonsus Adrianus, who some months ago, out of discontent against his Emperor-guardian, absented himself from here, retreated to his Amacono subjects, combined there with those of Amphoang, Porbiang, Ambenoe, and Amanoebang Tobani, formed a faction of as many as twenty thousand Timorese, with whom he violently fell upon those of Mollo, plundered and burned their principal settlement Kauniki, so that the aforementioned Mollonese Regent, after the loss of many people who were killed, retreated with a number of souls on their fortified rock still 4 to 500 heads /:though for the largest part women and children:/ to their fortified rock, and entrenched themselves there, that according to the read report of the 6th of this month signed by four Chinese traders /:who were sent inland by His Honor several months ago on credit with Company's linens, cash, etc., to trade, but were there stripped naked by the enemies of Mollo and leaving behind their gathered 120 pikols of release him. from 120 him
Dutch transcription
om over s' lands en huijsse„ lijke zaeken te spreeken. D' Amanoebangs tobani Hittoriaalen zijn tot heeden onafgedagn om reeden als in den text. kunnen opgeligten. nis geen verdere klagten ingebragt zijnde men Volg=s relaas van 4: Chinee„ sen die aldaer nakend uijt„ geschuld, & hunne insaem rij kannikie verbrand is, veel volk gesneuvelt, en de geretireerd zijn Amphoang Sorbiang, Ama noebang Tobanh. het opperhoofd Communiceerd Jongen Keijzer A: Adrianus gecombineerd met die van naderde, dierhalven tijd, om aen 't Eerbiedige beant„ „woorden Hunner Hoog Edelheedens hoogst gerespec„ „teerde Letteren van den 24: December A=o p=o en het daer bij te doene Generaele verslag van zaeken na den gebruij„ „ke te treeden, dog alvoorens daer toe over te gaen, deese vergadering Expresselijk belegd hadde, ons met malkan„ „deren, zoo over de hangende onlusten onder d' Timoreese Regenten en haere volkeren binnen s'Lands, als van buijten over de nog onafgedaene Historiaelen ten Eijlan, „de Rottij, En verdere huijsselijke zaeken breedvoerig te spreeken. Begin maekende met de bij onse voorjaerige reve„ „rente afgaende Letteren genoteerde Amanoebangse moeijelijkheeden; Communiceerde den E: preses dat den klagende Regent van Amanatung wel op ver„ „zoek na zijn verdistrueerde Land ter nadere afhaal van getuijgen en bewijsen teegen die van Amanoebang Tobani, en den nog in Civilen arrest gehouden werden overige bestaende in 4: â 500. de broeder Adonis vertrokken, niet teegenstaende daer toe on ophoudelijk aengemaend is Egter nog niet te rugh gekomen was, het belissen deeser oneenigheijd dus tot heeden onaefgedaen hadde moeten blijven; En dat, al d'troons pretendent toba hoewel door zijn E: geen moeijte onbezogt gelaeten is, oms nu heeft men nog niet den Throons pretendent Tobani te laeten op ligten den zelve Echter nog niet hadde kunnen bemagtigd, teegen wiens broeder Ado en wij dierhalven laast zullen genoodzaekt werden, wil men Adonis die door zijn Broeder Tobani schijnt verlaeten, en teegen wien geen nadere bewijzen als meede pligtige in de vernoesting van Amanatungs groote Negorij nader ingebragt zijn, niet langer hem wel haest zal moeten in arrest houden, onder landtasting weder te moe„ „ten ontslaan. waer na 't opperhoofd aen de vergaderde Leeden de nieuwe onlusten van den bij het geen zijn E: bereeds succesive meede gedeelt had; nader te kennen gaff; hoe dat den Jongen Keijzer van Amacono off nieuw Pamiebaaij Alphonsus Adrianus Eenige maenden gelee„ „den, zig uijt misnoegheijd teegen zijnen keijzer voogd van hier g'absenteerd, bij zijne Amaconer onder„ „daenen geweeken, aldaer met die van Amphoang Porbiang, Ambenoe, en Amanoebang Tobani„ gecombineerd, Een aenhang van wel Twintig duijzent Timoreesen gemaekt, met dewelke hij geweldadiger, teegen mollo welker nego „ wijze die van Mollo op het Lijff gevallen, hunne voor„ =naeme Negorij Kauniki uijtgeplundert en verbrand heeft zo dat voorm: Molloneesen Regent na verlies zielen op hunne vatteklip van veel volk die gesneuveld zijn, met Een aantal van nog 4: â 500 koppen /:dog voor 't grootste gedeelte vrou„ „wen en Kinderen :/ na hunne vaste klip geretireert, en aldaer zig verschanst hebben, dat volgens opgeleezen werdend Relaas van den 6: deser door vier Chineesen landelaars onderteekend /: die door zijn E: over Eenige maenden, met Comp:s Lijwaten, Contanten &=a op Crediet binnens Land ter Negotie uijtgezonden, dog aldaer door de vijanden van Mollo nakend uijtge„ „schud en met agterlaeting van hun ingezamelde meede 120: pikols ontslaen. van 120 hem
English
120 piculs of wax, and 150 piculs of sandalwood, along with well over 1000 rijksdaalders in remaining trade goods, having fled from there, had arrived here safely; that they will likely not hold out there for long, but will indeed be forced—since that Regent, for reasons described, has been deserted by his people, who for the most part have fled to Oekussi and elsewhere to save their lives—to surrender at discretion to their enemies, the more so because the armed men sent by the Emperor-Regent to the assistance of Mollo, as well as the emissaries from the chief who went thither from time to time to quench the progress of that fire if possible and to lure the young Emperor to Erws, have returned empty-handed, crestfallen, and without any grounded information as to where these difficulties originated. The Honorable President submitting to the members for consideration what should be observed regarding this matter, they were of the same opinion as His Honor: that both because of our slight force and the few European citizens and Mardijkers, so as not to bring them to the slaughter against a wild mob of Timorese as has indeed been seen before, or to embroil the Honorable Company, which thus far remains out of the fray, in an outright war, it was best to hold to the gentlest means, and by having emissaries go back and forth, to see if the matter might be amicably settled and resolved if possible. Meanwhile, under the heading of Timorese affairs, it was further submitted to the assembly for consideration by the chief, and jointly resolved, that in place of Daniel Bartholomeus, the Raja of Amphoang who passed away in January last, and in the hope of the approval of Their Right Excellencies, the deceased's brother, Bartholomeus, provisionally be placed in the government, since the former's son is still far too young to be entrusted with the administration of his lands. Subsequently, the Rottingese Regents who were present and sitting in the anteroom having been requested to enter by the messenger, and each of them having been assigned a seat, the matters concerning the island of Rotti were brought to the table, first of all the murder committed on Bulba's Regent Soloe Toepa; and through the second, Timotheus Wanjon, were laid upon the table the obtained legal documents—though not yet copied in order due to the late arrival of the proper witnesses—charged against the murderer Loesie Boa and his accomplices named Pali Dite, Mae Dite, Meo Poko, and Nieuw Saing, who were accused by him alone, alongside the confession of the said Loesie Boa himself, read out by the scribe, the contents of which were clearly and plainly made known to the assembled Regents in the Malay language; and to them, as the high judicature legally competent over their peoples, asked [illegible]
Dutch transcription
Sandelhout, in de Hteek gelaeten hebben. met nog 1000: rd=s aen res„ tant negotie. denkelijk zal mollos re laest aen zijn vijander zig onverrigter zaeken terug gekoomen. re oorzaeken deezer ge„ schillen te brengen. het opperh=d geeft aan de wat in die zaek best te doen is. — en de zagste middelen als de beste geoordeelt schuldigd, als hier nee „ven te zien. En bevonde dat Eene Loesi boa den moordenaer is. tapyte gebragt. het radja van Amphoang overleeden en zijn broeder reeden hier neven staat. 120. pikols wap, sn 150. pik=s 120: Pikols wax, en 150: Pikols zandelhout, met nog ruijm 1000 Ed„s aan restand Negotie Goederen van daer gevlugt, alhier behouden aengekoomen waeren; het denkelijk aldaer niet lang uijthouden, maer wel genoodzaekt zullen worden vermits dien Regent =gent om reeden beschr: wel van zijn volk verlaeten is, dewelke meest naer oE„ koesi en Elders verloopen zijn, om hun leeven te be„ „houden, zig op genade en ongenade aan hunne rijander de keijzer voogd ter adsis, over te geven, te meer de door den Keijzer voogd ter assistentie van Mollo afgezondene gewaapende en de zendelingen om de manschappen, zo wel als de zendelingen van 't opper„ Pr zaeken bij te leggen zijn hoofd die van tijd tot tijd na derwaerds geweest; om was het mogelijk den voortgang van dat vuur te sluijten; en den Jongen Keijzer na Erws te lotken, overrigter zaeke zonder narigt der wae met de kous op 't hoefd, en zonder Eenige gegronde narigt waer uijt deese, moeijlijkheeden haeren oorspronk neemen te rugt gekomen zijn. Gevende den E: preses aen de Leeden in bedenking wat Leeden in overweeging men omtrent deze zaak diende in agt te neemen, zo waere dezelve met zijn E: van gevoelen, dat zo om de wille onser geringe magt, als om de weijnige Europeese, Burgers en Mardijkers, gelijk wel eens meer gezien is, d'vier meede pligtige be teegen Een woeste hoop Timoreesen niet ten slagtbank te brengen off D E Comp: die tot nog toe, buijten het spel is, in geen finaele Oorlog te witkelen; het beste was, de Lagste middelen te blijven bij de land houden, en met het om reeden genoteert staet, over en weder gaan laaten van sendelingen in der minne de zaak des moogelijk zien te sluijten en bij te leggen. Terwijl onder het articul van Timoreese zaeken, door het opperhoofd nog aen de vergadering in overwee„ =ging gegeeven, en gezamentlijk beslooten wierd, om in steede van den in Jann: I: L:o overleeden Radja in de plaets aengesteld om van Amphoang Daniel Bartholomeus, op ver„ hoopte aprobatie Hunner Hoog Edelheedens provisi„ „onneel in de Regeering te stellen, des overleeden„ Broeder Bartholomeus vermits des Eerstens zoon nog veel te Jong is, om het bestier zijner Landen toe te vertrouwen. — vervolgens de aenweesig en in de voorzaal zitten„ „de Rottineese Regenten, door de Bode binnen ver„ „zogt, en Een ijgelijk derzelve zitplaetse aengeweesen Rottij, en de daer opgepleeg zijnde, de zaekelijkheeden Concerneerende het Eijland de moord aen bulbaesre Rottij, Eerstelijk de aen Bulbas Regent Soloe gent Folo Toepa, heeft ten Ioepa, gepleegde moordt ten tapijte gebragt, en door den secunde Timotheus Wanjon ter Tafel gelegt, de Jngewonne dog door de laete aenkomst der behoorlijk getuijgen nog niet in order gecopi„ „eerde Proces Papieren ten lasten van den moorde„ „naer Loesie Boa en zijne, door hem alleen be„ schuldigt werdende, meede pligtige in name Pali Dite, MaE Dite Meo Poko, en Nieuw Saing, nevens de confessie van hem Loesie Boa zelve, door den scriba opgeleezen, waer van den Jnhoud aen de vergaderde Regenten in de Maleijdsche taale duijdelijk en klaer te verstaen gegeven; en aen hun als de hooge Judicatuure over haere volkeren, in regten Competeerende,, Terwijl gevraagt moeten overgaen. =tentie. „ - 79
English
The regents having been asked what punishment they judged the said Loesie Boa and his abovementioned accomplices deserved to receive, as that murderous deed was fully proven against him, he was convicted of it, and it was repeatedly confessed by him: They judged, as did the assembled members, that Loesie Boa deserved a severe death penalty, and the 4 others, who could not be fully convicted of their crime, had merely deserved banishment. Wherefore the aforesaid Loesie Boa was condemned by the jointly assembled Regents in our presence, as he is condemned hereby, to serve as an example and deterrent to others, to be beheaded with the axe, and his dead torso dragged on a hurdle and thrown into a pit behind Coupang, along with his head being put on display on a stake; as this was found to be proper for the maintenance of justice; which sentence, at the express request of the aforesaid assembled islanders, and principally at the urging of the present Bulbanese Tommagoms, will be put into execution immediately after the ship has departed and everything is put in order. While mercy was granted to Regeur, and the 4 others were condemned to banishment forever, solely to prevent the exercise of revenge if they should return to their land. Which matter being concluded and handed over by the Chief to the secretary to be read aloud: the two pieces of Malay letters received from Rottij by his Honour in the past month of May, and at that time made known to the members, signed by some Regents of the aforesaid island, together with a petition in the same manner from the first of this month, and a report submitted beforehand by the interpreter there, Iohannes Ferdinand Meijer, to the Chief and Council on 24 July, containing bitter complaints against the head Regent of Termano, by name Padok Duurmano, and against four of his family and adherents, by name Maag Balo, Kila Balo, Musikana Maag, and CElolo Liang, amounting in substance to this: That the aforesaid head Regent Padok Daurmano, since the government or administration of his negorij Termano was entrusted to him, has practiced many wicked acts, both in violently oppressing, murdering, robbing, stealing, and causing the plundering of the smaller negorij there; moreover being a brutal and mean subject who, outside of his faction, cannot live in peace with none of his countrymen within his own negorij itself, much less with the remaining campongs, but on the contrary, with his abovementioned adherents, were the principal instigators and firebrands regarding the cruel murder committed against those of Keka and Tallaij in the year 1780 and the disturbers of the general peace on the aforesaid island, as is established by the aforementioned documents, as well
Dutch transcription
wat straff Loesiboa En zijne meedemakkers verdienen oordeelen die dat Loesiboa ten opgezonden werden. Loesiboat ter dood ver„ =oordeelt. welk vonnis zoo drae de toinm: zal ter uijtvoer gebragt werden. gratie voor regeur, en de overige alleen tot de op zending gecondemneerd. het opperh=d leg 2: maleijd Als in den text. inhoudende heerige klag „ten tegen ter manos hoofd regent d: dauwmano, en 4: van zijne famielie. en Een berigt van den tolk I: f: meijer, aldaer ter „se brieven, en Een verzoek schrift door de regenten van de regenten worden gevraagt gevraagt zijnde wat straffe zij oordeelde gen: Loesie Boa als die moord: daed teegen hem ten vollen beweesen, daer van overtuijgd, en bij herhaaling door hem beleeden nevens zijne boovengen: meede pligti„ =gediende aengedaen te werden:— 6 Oordeelden dezelve zo wel als de vergaderde Leeden sterven, en de anderen 4: moegen: Loesie Boa Een zwaere doodstraffe, en de 4: overige die van hun misdaat niet ten vollen over„ „tuijgt kunnende werden, Eenelijk de opsending ver„ dient hadden. rottij. tafel. Wierd over zulx voorn: Loesie Boa, door de geza„ „mentlijke vergaderde Regenten ten overstaen van ons gecondemneert, gelijk hij gecondemneert word bij deesen, om ten Exempel en afschrik van anderen, met de bijl onthoofd, en zijn Doode romp op Een hor„ „de gesleept en agter Coupang in Een put geworpen, mitsgaders zijn kop op een staek ten toon gesteld te worden; want zulx tot handhaeving der Justitie alzoo bevonden wierd te behooren; welk vonnis mogelijk op verzoek van op Expresse verzoek van voorn: vergaderde Eijlanders, en principaal op den aendrang der aanweezig zijnde Bulbaneese Tommagoms, terstond na dat het schip vertrokken en alles in order gebragt ter Executie sal wer„ „den gesteld Terwijl gratie voor Regeur geprefereerd, en de 4: ver „rige Eenelijk tot voorkominge van wraak oeffening, wanneer weeder op hun land komen mogte tot de op„ „sending voor altoos gecondemneert wierden. welke zaak afgehandelt en door 't opperhoofd aen den scriba ter opleezing overhandigt zijnde, de door zijn E: Jn de s=o verweeke maend Meij van Rottij ontfan„ „gene, en te dier tijd aen de Leeden bekent gemaekte, Twee pees Maleijdse brieven, door Eenige Regenten van voorn: Eijland onderteekend, neevens Een ver„ „zoek schrift in selver voegen van den Eersten deser maend, en, Een berigt door den Tolk aldaer Iohannes Ferdinand Meijer, aen 't opperhoofd en Raad van den 24. Iulij bevoorens ingedient, inhoudende bittere klagten teegen den hoofd Regent van Termano in name Padok Duurmano, en teegen vier van zijne Familie en adlerenten met naeme Maag Balo, Kila Balo, Musikana Maag, en CElolo Liang, in substantie hier op uijtkomende. — Dat voorn: hoofd Regent Padok Daurmano, zee„ „dert de regeering of het bestier zijner Negorij Ter„ „mano is opgedraegen, veel slegte stukken, zoo in het geweldadig onderdrukken moorden, rooven, stee„ „len, en plunderen Laeten, van de kleijndere Negorij aldaer geoeffent heeft, boevendien Een brutaal en gemeen subject, die buijten zijnen aenhang met niemand zijner Landsgenooten binnen zijn Eijgen Negorij zelve, veel min met de overige Campongs in vreeden Leeven kan, maer in teegendeel met zijn hier bovengen: adlerenten de voornaemste aenstookers, en stookebranden omtrend de gepleegde cruelle moord aen die van Keka en Tallaij, in A=o 1780 en de Htoorders van de algemeene rust ten voorn: Eijland geweest zijn, gelijk bij meergem: schriftuure consteerd, zo wel scriba als Te S 81
English
Continuation whereupon the matter was discussed at length with the regents, and it was asked again for good measure, as set down here adjacent, the answer to which by one of the oldest tommagons confirmed: to propose sending these oppressors away forever, in order to banish them elsewhere. both of whom shall be provisionally placed in government and proposed to the Honorable Gentlemen for confirmation. and Paulus Pa Besie, for the village of Thie, who proposed as successor for the village of Termano. the decision thereof was made known to the regents, which request one is indeed compelled to embrace, namely that the chiefs of the aforesaid villages come to request that the said Sadok with his 4 accomplices be apprehended and sent away forever to India's Capital. Whereupon the matter was discussed at length with the assembled Rotenese regents and tommagons, and both they and the attending interpreter I. F. Meijer, through whom we, beyond his submitted report, were more than fully informed of everything and convinced of the truth by daily experience, were nevertheless asked once more whether the complaints contained in their letters and petition were all well-founded and agreed with the truth. One of the oldest tommagons arose from their midst, who declared in the name of all that only after having suffered many mistreatments from their head regent, the aforesaid Padok Dauwmano, and his faction, considerably worse than is recorded in their submitted letters and petition, had they decided to address the Chief and Council regarding these their grievances, in order, if possible, to find relief there and through the apprehension and sending away of these violent oppressors, even as they once more most strongly renewed their urgent request that it might please the Council to send their and the country's enemies away from here to Batavia, and on their behalf most respectfully to beseech the Noble High Indian Government there to banish these Rotenese disturbers of the public peace elsewhere forever, so that they might never return to their land. Whereupon the regents were guided into the antechamber for a moment, and the Chief asked the members what could be done in this matter so as not to give displeasure to the repeatedly mentioned chiefs. They agreed with His Honor herein that, for the sake of peace, the request of the repeatedly mentioned islanders ought to be embraced if one wished to bring the island of Rotti into peace; and that acting to the contrary, should those rogues ever regain a footing there, would expose it as a target of their revenge, in fire and flame, and to the shedding of more human blood. Therefore, the regents having been requested to come inside again and the decision of the Council having been made known, they thanked for this arrangement. And they subsequently nominated as the successor in the government of Termano the one next entitled to the crown, Christoffel Amaloe Moeda, and for the village of Thie, in place of the regent thereof who recently passed away, his full nephew Paulus Pa Besie, being the most capable for the administration, as two peace-loving and suitable persons beloved by their countrymen and of whom they had good expectations, to be provisionally placed by us in the administration. Against which no reasons to the contrary appeared, it was likewise approved for and to see made 83
Dutch transcription
Vervolg waer over met die regen ten in het breede gesprooken. en ten overvloede gevraagd werd als hier neeven is 't andwoord derzelve door Een der oudste tomma, gons best: weldenaers voor altoos voortedraegen, om naer Elders te relegeeren. welke beijde provisioneel in de regeering gesteld en E: E: E: ter bevestigen zullen voorgesteld werden. en Paulus Pa Besie, Voor de negorij thie die tot opvolger voordrae„ de negorij termano. werd het besluijt daer van aan de regenten bekent welke Jnstantie men wel zaakt is te Emplecteeren als dat voorn Negorijs hoefden daer bij komen te ver„ „zoeken, genoemde Sadok met zijn 4: meede werktuij„ „gen te apprehendeeren, en naer Indias Hoofdplaetse voor altoos te verzenden. Waer over met de vergaderde Rottineese Regenten en Tommagoms in 't breede gesprooken, en hun zo wel als den present zijnde Tolk I: F: Meijer, door wien wij buijten zijn ingediend berigt, meer dan ten volle van alles onderregt, en door de dagelijkse ondervin„ „ding van de waerheijd overtuijgt waeren, al Egter nogmaals afgevraagt zijnde, off de bij hun brieven en versoek schrift vervatte klagten, alle gegrond en met de waerheijd over Een quamen; stond Een der ouderste Tommagongs uijt 't midde van hun op dewelke uijt aller naam verklaerden dat zij niet dan na veele mishandelingen van haeren heoft Regent den voorn: Padok Dauwmano en zijn aanhang geleeden te hebben, vrijslimmer als bij hunne overgegeevene brieven en verzoek schrift genoteerd staat, beslooten hadden zig aen het opperhoofd en Raad in deese hunne beswaernisse te addresseeren, om was het mogelijk daer, en door de apprehen„ nader verzoek om die ge„sie en opsending van deese geweldenaars verligting te vin„ te verzenden; en H: H: E:=den, Gelijk sij andermaal ten sterksten hun Jnstantie quamen te renoveeren dat het den Raad dog behaegen mogt, hunne en 's lands vijanden van hier naer Batavia te senden, en de Edele Hooge Indiasche Regeering hunnent weegen aldaer Eerbiedigst te smeeken deese Rottineese algemeene ruststoorders voor altoos en om nooijt weder op hun Land te komen naer Elders te relegeeren. waer op de Regenten voor Een ogenblik in de voorzaal geleijd, en door het opperhoofd aende Leeden gevraagd wierd; wat men om geen ongenoegen aen meerm: loofden te geven, in deese zaak doen kon„ „den kwamen Dezelve met zijn E: hier in over Een, om der vreede wille genood„ dat het verzoek van meermelde Eijlanders dienden geamplecteert te werden, wilde men 't Eijland Rot„ „tij in vreede brengen, en in teegendeel te werk gaen„ „de wanneer die snaaken aldaer weder mogte voet aenland krijgen, niet ten doelwit van hunnen wraak, in vuur en vlam, en aen het vergieten van meerder menschen bloed blood stellen, Dier„ „halven de Regenten weeder binnen verzogt en 't besluijt van den Raad bekent gemaekt zijnde, bedankten zij lieden voor deese schitking, En droe„ „gen vervolgens tot de opvolger in de Regeering van gen Chr: Am: Moeda, voor Termano voor, den naast tot de kroon geregtigt zijnde Christoffel Amaloe Moeda, en voor de Ne„ „gorij Hie, in plaats van den Jongst daer overleede„ „ne Regent desselfs, tot het bestier bequaamste volle Neeff Paulus Pa Besie, als Twee vreede lie„ „vende en geschikte perzoonen van hunne Lands„ „genooten bemind, En van wie zij goede verwagting hadden, om provisioneel in het bestier door ons ge„ „steld te werden, waer teegen geene reeden tot het Contrarie voorkwaamen almeede goedgevonden voor en te Zien gemaakt 83
English
filling in the negorij Bulba may remain vacant for another year, and first punish Loesiboa and resolve the pending disputes; when a decision on filling the place will be made and a capable person proposed to Their High Noble Indias. Concerning domestic matters, and there the article of the servants: it was unanimously resolved to keep another 4 men from the small Pallas, on account of the disturbances from outside and within and because our garrison has melted down to a small number of 27 heads of commoners, as well as to retain the next-noted from the crew of the stranded bark Maria for the reasons described, in the hope that Their High Nobles will favorably approve this. And it is understood to grant their request in this, and humbly to beseech Their High Noble Indias in our outgoing letter favorably to confirm the aforementioned Christoffel Amaloe Moeda and Paulus Pa Besie in the government that has been entrusted to them for so long, as well as to leave the filling of the place of another Regent in the Negorij Bulba suspended for another year, until the criminal Loesie Boa has received the reward of his misdeed and the unrest in that negorij is settled; when a capable Regent will likewise be sought in order to be respectfully proposed to the Honorable High Indies Government. Matters concerning the native population having been settled herewith, the head of the post presented domestic matters for the members' consideration, and concerning the article of the servants it was unanimously resolved, on account of the bad rumors both inside and outside the country, and because our small garrison—through the desertion of two soldiers and one gunner, as well as through the departure of two European shield-bearers and the death of yet a third—has melted down to a small number of only [illegible] heads of commoners serving on duty, to retain here as gunners, for the replenishment of the garrison, another 4 men from the small Pallas (which nevertheless retains its full crew with which it departed from Batavia), in addition to the 4 men who were taken from the crew of the Maria, in the hope that Their High Nobles will be pleased to approve this our general arrangement; as well as that we decide to retain, from the recovered equipment goods of the aforementioned bark Maria for the service of the warehouses as well as otherwise, a broken mast, likewise topmast, and a suitable lower and upper shroud, together with some old cordage and the suffocated sails, for the erection of a flagpole within the Castle, all to be seen according to the note to be transmitted among the appendices with the inventory; While finally it was further deemed necessary to let the various papers cited in this Resolution also be transmitted for the honored disposal of Their High Nobles, this session, as none of the members had anything further to propose, was herewith concluded in peace. L: Kraijenhoff, sworn clerk Agrees. No. 23 Short summary, both of the Honorable Company's servants stationed here and of the on-hand metal and iron cannon, likewise muskets, cutlasses, live ammunition, gunpowder, and the following vessels of various charters, as on this trading station today are in actual existence the following servants: Civil administration up to 1st Assistant inclusive: 6 total heads, 3 Europeans, 3 native children and sepoys; thereof 1 head of the post, 1 second, 1 sworn clerk, 1 bookkeeper, and 2 provisional assistants. Ecclesiastical: 8 total heads, 1 native comforter of the sick, and 7 schoolmasters. Medical: 2 total heads, 2 Europeans; 1 head surgeon and 1 under-surgeon. Artillery: 10 total heads, 8 Europeans, 2 native; 1 gunner, 1 gunner's mate, and 8 gunners. Militia: 33 total heads, 22 Europeans, 11 native; 1 ensign, 2 sergeants, 3 corporals, 26 soldiers, and 1 drummer. Seafaring: 1 total head, 1 boatswain. Trades: 3 total heads, 3 Europeans; 2 ship's carpenters and 1 bricklayer. Various serving: 4 total heads; thereof 1 Assistant as interpreter on Rotti, 3 Corporals as interpreters: 1 on Solo, 1 on Vep Avo, 1 on Amarasi. Amounting together: 67 total heads; 42 Europeans, 25 native children and sepoys. According to the last regulation: 69. Or now more: —. Less: 2. 6 pieces metal and iron mortars 37 pieces cannon, various 18 iron cannon, sorted 235 muskets 23 grenadier cutlasses 1010 live round and bar shot of various calibers 1716 grape shot 10000 musket balls 3983 lb powder Barks: — Shallops: — Champans: — Lighters: — Prams: — Fishing boat: — 1 boat Pencalangs: — Orembaais: — Coepang on Timor, the 26th September Anno 1783. Agrees. L Kraijenhoff, sworn clerk No. 8 To the Right Honorable Sir, Willem Adriaan van Este, Under-merchant and head of this trading station and its jurisdiction. Right Honorable Sir, In compliance with the standing order of Their High Nobles, the Honorable High Indies Government, dated 18 July Anno 1771, we the undersigned, upon your Honor's verbal order, have properly examined and checked the most recently closed pay books of this trading station for the year 1782/3 to discover whether any estates of the Company's deceased servants were administered by the curator ad lites in the past financial year, and we have the honor to inform your Honor that we have found none of the same under his administration. With which, with due respect and true high esteem, we honor ourselves to call ourselves, Right Honorable Sir, Your Honor's humble servants, E: Manneveld, and A: Alling. In the margin: Coepang on Timor, the 1st of July Anno 1783. Agrees. L: Kraijenhoff
Dutch transcription
vulling in de negorij bul =ba nog voor een Jaer open blyven mag en Eerst Loesiboa afte straffen en de hangende ver te doen. wanneer men tot plaets vulling zal besluiten en een bequaamperzoon daer toe h: E: E: voorstellen. omtrend huijsselijke zaeken & daer het artic=l der dienaeren. werd eenparig best: nog 4: man van d' kl: pallas om reeden der onlusten van buijten en binnen & dat onse bezetting tot op een kleyn getal van 27. kop te ligten.— om het neevens genoteerde uit de Equip: van de ge„ Strande barcq d' Maria om reeden besz: komen aen te houden. op hoope hunne h: E: zulx wel gunstig zullen gelie. en verstaen is hun verzoek in deesen te bewilligen, oms Hunne Hoog Edelheedens bij ons af te gaene brieff onderdaniglijk te smeekend; Evengenoemd Christoffel Amaloe Moeda en Paulus Pa Besie, in de Regeering, die hun zo lang wierd op ge„ zo wel als dat de plaats „draegen, wel gunstig te bevestigen, als de plaats vullig van een ander Regent in de Negorij Bulba nog Een Jaer gesurcheert te laeten, tot dat den mis„ „daadige Loesie Boa Loon zijner Euveldaad ontfan„ schillen in die Campongap=gen, en de onlust in die Negorij afgedaen; wan„ „neer almeede naer Een bequaeme Regent sal omge„ „zien worden, ten Eijnde de Edele Hooge Indiasche Regeering Eerbiediglijk voor te draagen. Hier meede de zaeken Concerneerende den In„ =lander afgedaen weesende, door het opperhoofd aen de Leeden het Huijshoudelijke in overweeging gegeven, en omtrend 't artikel der Dienaeren Eenpaerig„ „lijk beslooten werd, om de wille der quade gerugten so binnen als buijten s'lands, en om dat ons guarnisoentje door de sertie van Twee Militairen en Een Bosschieter, als door het vertrek van Twee pen gemeene gesmolten is. Eurepeese schildergasten, en 't overlijden van nog Een derde tot op Een kleijn getal van maer koppen gemeene Dienst doende gesmolten is om nog 4: man van de kleijne Pallas, die evenwel zijn volle Equipagie waer meede van Batavia vertrokken is behoud, bij de 4: man die uijt de manschappen van de Maria geligt zijn, alhier tot suppleering van 't guarnisoen als Bosschieters aen te houden, in hoope /:onderstond:/ Aldus Geresolveert en G'arresteert tot Coepang op Timor dato voorsz: /:was getekend:/ W: A: van Este, I=s Wanjon, Evert Manneveld, A: Alhing, en L: Kraijenhoff, Lid en gesw: scriba dat Hunne Hoog Edelheedens deese onse algemeene schikking zullen behaegen goed te keuren, als dat wij tot het oprigten van Een vlagestok binnen het Casteel, Een afgebrooken mast Jtem steng en Een bequaam onder en bovenwand, neevens Eenig zoo wel als dat wij besluijte oud Touwwerk en de verstikte zeijlen uijt de op„ gevischte Equipagie Goederen van meerm: Barcq de Maria tot dienst der Pakhuijsen als anderzints komen aen te houden, alles volgens de bij den In„ „ventaris onder de bijlaagen over te gaene notitie te zien; Terwijl men tot slot alverder noodig oordeelde, de bij deese Resolutie aengehaalde Diverse Papieren ter G'eerde dispositie Humer Hoog Edelheedens al„ „meede te laeten overgaen, naam deese zitting als „geen der Leeden iets verder te proponeeren hebbende hier meede in vreede Een Eijnde. — O L: Kraijenhoff g: Slubak dat Accordeert ven te approbeeren. 85 L N=o 23 „ van de Politie tot I=t a Adsistent Jnclusive „kerkelijk - - - - - - - - - - „ Genees kunde - - - - - - - - „ Arthillerij - - - - - - - - „ Militie - - - - - - - - - - - „ Zeevaert - - - - - - - - - - - „ Ambagten - - - - - - - - - - „ Diverse dienst doende - - - - -- Te samen bedragende volgens de laeste bepaling off Nu meerder Minder 3: 3: 2: 1: 67: 42: 25: 6 p„s MMetaale en ijzere mortieren 37„ _„o Canon Diverse 18 „ ijzere Canon in zoort 235 „ snaphaenen 23„ Houwers Granadiers 1010 „ scherp Lang, en rond Diverse Call: 1716 „ Draat Koogels 10000„ snaphaan koogels Barcken Chialoupen Chiampangs Ligters schouwen V: Booth 1: schuijt 3983 lb kruijt — Pantjallings oranbaijs Coepang op Timor Den 26' September Ao 1783 Accordeert 6: 3: 3: — Daer van 1: opperhoofd, 1 secunde 1: gesar: scriba 1: Boekhouder, en 2: P=o Adsistente„ „ „ 1: Jnlands krankbezoeker, en 7: Leermeesters 1: opper, en 1: onderchirurgijns 1: Canonnier 1: Constapels maat, en 8: Busschieters 1: vaendrig, 2: Zergeants, 3: Corporaal, 26: Zoldaaten, en 1: Tamboer — — 1: schieman 3: —: — 2: l„s timmerlieden, en 1 Metzelaar — Iaer van 1: Adsistent als Tolk op rottij 3: Corporaals als tolken 1. op selo vep avo, op amarasen 8: 2: — —. — 33: 22: 11: — —. 8. — Korte Samen Tretking, zoo der alhier Bescheijdene sE Comp„s Dienaars, als het aenhanden zijnde Metaallen ijzere Canon, Jtem snaphaenen, Houwers, scherp, kruijt, en de volgende vaertuijgen van Diverse Charters als op dit Comptoir zijn op heeden in waere weesen de volgende Dienaeren koppen te waer onder Inlandse Mahomettanen samen Europeesen Kinderen en Zipaijs „ 69: - —: 2:. —: — - 4. 1: 10: 2. 8: 1: ƒ 87 Op gesuber L Kraijenhoff No. 8 Aan Den Wel Edelen Heer Willem Adriaan van Este Lit: Koopman en opperhoofd deeses Comp„ „toirs en den Resorte van dien Wel Edelen Heer In voldoening aan de Permanente ordre Hunner Hoog Edel„ „heedens, de Edele Hooge Indiasche Regering de dato 18: Julij A=o 1771. hebben wij ondergeteekende op uwel Edele mondeling be„ „vel de Iongste Geslotene Zoldij Boeken deses Comptoirs de A=o 1782/3 behoorlijk G'Examineerd en nagegaen om te ontwaeren of 'er ook nalaeten=schappen van Compagnies overleedene Dienae„ „ren door den Curator Adlites in het gepasseerde Boekjaar G'ad„ zoo hebben wij de Eer uwelEd: te berigten dat wij geene der, „selve onder zijne Administratie hebben bevonden. Waer mede wij met verschuldigt Respect en waere Hoog Agting, ons verEeren tenoemen. „miniestreerd waeren. /:onderstond:/ Wel Edelen Heer /:Lager:/ uwel Ed: D: W:r ootmoedige Dienaeren /:was geteekend:/ E: Manneveld, en A: Alling, /:in margine:/ Coepang op Timor Adij P=mo Iulij A=o 1783. 8 D: Knaijs Jonhoff 63 Accordeert
English
To the Honorable Willem Adriaan van Este Merchant and Head of this Office and its Jurisdiction Honorable Sir In compliance with the orders received from Their High Mightinesses dated 18 March 1774 and your honor's verbal order, we the undersigned commissioners have with the requisite accuracy compared the Muster Rolls as of the last day of June with the pay books of this office closed under that date, and found them to agree in every part. Wherewith hoping to have satisfied your honor's esteemed intention, we remain with due respect. underneath stood: Honorable Sir lower: your honor's obedient and humble servants was signed: E: Manneveld, and A: Alling, in the margin: Coepang on Timor 1 July 1783. Agrees L: Kraijerhoff Checked L: Kraijenhoff 5 No. 33 91 Checked L: Kraijenhoff European Merchandise cases Genever 1783 brought by the small vessel de kleijne Pallas from Batavia 12 pieces Cutlasses 1780 brought by the small vessel de Hoop from Batavia 212 lb Copper in sheets, whereof 118 lb 1774 brought by the small vessel de Jonge Petrus Albertus 63 lb 1775 31 lb 1781 brought by the small vessel De Hoop 569 7/8 lb Lead in pigs and ingots, namely 37½ lb 1780 brought by the small vessel D' Hoop 532 lb 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas 6 cans Linseed Oil 1782 brought by the bark De Maria 621 1/4 lb Sheet Lead, whereof 412½ lb 1782 brought by the bark D' Maria 208¾ lb 1783 brought by the small vessel kleijne Pallas 82 bottles Red wine 1782 brought by the bark D' Maria 88 lb Lock plates 1780 brought by the small vessel D' Hoop 1392 9/10 lb Nails of various sorts, namely 1126 2/40 lb 1781 brought by the small vessel D' Hoop 148½ lb 1782 brought by the bark D' Maria 123¾ lb 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas 35 lb Steel, whereof 10 lb 1780 brought by the small vessel D' Hoop 25 lb 1783 brought by the small vessel kleijne Pallas 196 bottles Wine French white 1782 brought by the bark D' Maria 329 3/10 lb Iron in hoops 1780 brought by the small vessel Hoop 1309 3/8 lb Iron in bars, whereof 384 3/8 lb 1781 brought by the small vessel D' Hoop 492 5/8 lb 1783 brought by the small vessel kleijne Pallas In compliance with the esteemed resolution of Their High Mightinesses dated 18 June 1768 and 19 October 1781, the linens and other merchandise remaining as balance at the closing of the books on the last day of August 1783 are hereby made known, indicating in what year and by what vessel brought, to wit: No. 34 2 Coromandel Linens 3 pieces Cotton blankets Large 1780 brought by the small vessel D' Hoop. 68½ pieces Guineas common bleached, whereof 28½ pieces 1782 brought by the bark D' Maria 40 pieces 1783 brought by the small vessel kleijne Pallas 11 pieces Men's shirts 1781 brought by the small vessel D' Hoop 9 pieces Men's stockings 1781 brought by the small vessel D' Hoop 77 pieces Salempores broad blue First Sort 1782 brought by the bark Maria 480 pieces Salempores broad blue Second Sort, whereof 240 pieces 1782 brought by the bark D' Maria 240 pieces 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas 428 pieces Salempores broad blue Third sort, namely 28 pieces 1782 400 pieces 1783 brought by the aforementioned vessels 145 pieces Salempores common bleached, whereof 65 pieces 1782 80 pieces 1783 brought by the aforementioned vessels Surat Merchandise 44 pieces Cotton blankets Large, whereof 4 pieces 1780 40 pieces 1781 brought by the small vessel D' Hoop from Batavia 1240 1/3 flag bunting 1783 by the small vessel D' Kleijne Pallas 297 balls Tape, namely 97 balls 1782 by the bark D' Maria 200 balls 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas Bengal Merchandise 100 pieces Gunny bags Long 52 pieces Rumals yarn or Handkerchiefs 1781 brought by the small vessel D' Hoop Cape Products 300 1/20 cans white wine brought by the small vessel D' kleijne Pallas this year Malacca Products 273 3/8 lb Tin bancas 1780 brought by the small vessel D' Hoop from Batavia Javanese Products 190 3/4 lb Cotton yarn Letter E or dispensary sort, whereof 68¼ lb 1782 brought by the bark D' Maria 122½ lb 1783 brought by the small vessel kleijne Pallas lb Rice brought by the small vessel kleijne Pallas lb Straw sacks small 1781 brought by the small vessel D' Hoop 15 bundles Binding rattans brought this year by the small vessel D' kleijne Pallas 3983 lb Gunpowder, whereof 1983 lb 1777 by the small vessel D' Jonge Petrus Albertus, 1000 lb 1781 by the small vessel Hoop 1000 lb 1783 by the small vessel kleijne Pallas 650¾ lb Coffee Beans brought this year by the small vessel kleijne Pallas 646 7/8 lb pepper, whereof 128¼ lb 1782 brought by the bark D' Maria 542½ lb 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas 97 pairs shoes Men's brought this year by the small vessel Kleijne Pallas 1 case Distilled waters Native 1782 brought by the bark D' Maria 581 7/8 lb Sugar candy, namely 130 1/4 lb 1782 brought by the bark D' Maria 431 2/3 lb 1783 brought by the small vessel Kleijne Pallas 530 3/8 lb Powdered sugar 98 ¾ lb 1782 431 2/3 lb 1783 brought by the aforementioned vessels Batavian Products brought 240 33
Dutch transcription
Aan Den WelEdelen Heer Willem Adriaan van Este Lit: Koopman en opperhoofd deses Comp„ „toirs en den Resorte van dien WelEdelen Heer In nakoming der ontfangene ordres Haere Hoog Edelhedens, van den 18. Maart A=o 1774: en uwelEd: mondeling bevel, heb„ „ben wij ondergescreevene Gecommitteerdens, met de nodige accuratesse Geconfionteert de Monster Rollen, onder ult=mo Junij met de onder dien datum gesl: zoldij Boeken deeses Comptoirs en deselve in allen deele daar mede accordeerende bevonden. Waer mede verhopen aen de G'Eerde Intentie van UWelEd: vol„ „daen te hebben noemen wij ons met verschuldig den Eerbied. - /:onderstond:/ WelEdelen Heer /:Lager:/ uwelEd: D: W: en ootmoe„ „dige Dienaeren /:was geteekend:/ E: Manneveld, en A: Alling, /in margine:/ Coepang op Timor Adij P=mo Iulij A=o 1783.— Accordeert L: Kraijerhoff Nagest L: Kraijenhoff 5 No. 33 91 Nagetien L: Kraijenhoff Europeese Coopmanschappen -keld: Genever A=o 1783 p=r het scheepje de kleijne Pallas van Batavia aengeb: 12: — pees Hangstooten 1780 „ „ _„o de Hoop van Batavia aengebragt 212 — lb Kooper in plaaten, waar van 118: lb: A=o 1774. met het scheepje de Jonge Petrus Albertus aengebragt 63 „ „ 1775 31 „ „ 1781 met het scheepje De Hoop aengebragt 569 72 lb Loot in zeugenen schuijten, als 37½ lb Ao 1780 p=r het scheepje D' Hoep zijn aengebragt 532 „ „ 1783 „ „ _„o „ Kleijne Tallas - _„o 6: — k=n Olij Lijn „ 1782 „ de Barcq De Maria - - - _„o 62174 lb Plat Lood waar van 412½ lb: A=o 1782 p=r de Barcq D' Maria 208¾ „ „ 1783 „ het scheepje „ kleijne Pallas G aangebragt 82 — bot„s Roode wijn „ 1782 „ de Barcq D' Maria aengebrugt 88: — lb Sloot plaaten A=o 1780 p=r het scheepje D' Hoop aengebragt Spijkers in zoort, als 1392 9/10 „ 1126 2/40 lb: A=o 1781 p=r het scheepje D' Hoop aengebragt 148:½ „ „ 1782 „ de Barcq D' Maria - - - - 123¾ „ „ 1783 „ het scheepje „ Kleijne Tallas 35: — lb. Staal daer van 10 lb Ao 1780 p=r het scheepje D' Hoop 25 „ „ 1783 „ _„o „ kleijne Pallas '} zijn aengebragt „ 196 —. bott„s wijn Franse witte Ao 1782 p=r de Barcq D' Maria aengebragt 329 3/10: lb ijzer aen Hoepen „ 1780 „ het scheepje „ Hoop 1309 3/8 _„o „ slaven, waer van „ 384 37/8 lb Ao 1781 p=r het scheepje D' Hoop 4925 „ „ 1783 „ „ „ „ kleijne Pallas '} aengebragt In voldoening aen het G'Eerd besluijt hunner Hoog Edelheedens d: 8: 18: Iunij A=o 1768 en 19 october 1781 zo stelle alhier de Lijnwaaten en andere Coopmanschappen bekend die onder ult=o augustus 1783 bij het sluijten der Boeken p=r restant zijn gebleeven, met aanwij„ in wat Jaer en niet wat Bodem aengebragt te weeten. — - No: 34 2 Cormandelse Lijnwaeten 480 — „ 44 297 — bollen Leep als 3 — pees Deekens gecatt=le Groote A=o 1780 p=r het scheepje D' Hoop aengebragt. 68½ „ Guinees gem: gebl=t waar van 28½ p„s AA=o 1782: p=r de Barcq D' Maria 40 „ „ 1783 „ het scheepje „ kleijne Pallas '} aangebragt. 11. — „ Manshembden Ao 1781 p=r het scheepje D' Hoop aengebragt 9 — p=s Manskoussen „ „ „ „ _„o „ _„ _„ 77 — pees Salempoeris br: bl: Eerste Zoort Ao 1782. p=r de Barcq Maria _„o „ „ Tweede „ waer van 240: p„s Ao 1782 p=r de Barcq D' Maria 240 „ „ 1783. „ het scheepje „ Kleijne Pallas 'Taengebragt „ Salempoeris Orbl: Derde zoort, als 28 p„s Ao 1782 400 „ „ 1783 'T Evengem: Bodems aengebragt 145 — „ Salempoeris gem: gebl: daer van 65 p„s Ao 1782 80 „ „ 1783 'T met voorengem: Bodems aengebragt Zourats Coopmanschappen =pees Deekens gecattoeneerde Groot waer van 4: p„s Ao 1780 40 „ „ 1781 3 p=r het scheepje D' Hoop van Batavia aengebragt 12406:1/3 vlaggedoek A=o 1783. p=r het scheepje D' Kleijne Pallas — 97 bollen Ao 1782 p=r de Barcq. D' Maria 200 „ „ 1783 „ het scheepj „ Kleijne Pallas Gaengebragt Bengaalse Coopmanschappen 100 — pees Goenijs Lange - - - - 52 — „ Roemaals gaerne off Neusd: J Ao1781 p=r het scheepje D' Hoop aengebragt Caabze Producten 300 1/20 kann: witte wijn p=r het scheepje D' kleijne Pallas, deses Jaer aengebragt Malacse Producten 273 3/8 „ Thin. bancas Ao 1780: p=r het scheepje D' Hoop van batavia aengebragt Javaese Producten 190 134 lb Cattoene gaeren L=ra E off dispens zoort daer van 68¼ lb Ao 1782: p=r de Barcq D' Maria 122½ „ „ 1783: „ het - scheepje. „ kleijne Pallas ' aengebragt „ Ryst „ _„ „ „ _„ „ _„o _„ „ Stroosakken kleijne Ao 1781 p=r het scheepje D' Hoop 650:¾: 646 7/8 15 - bossen, Bindrattings deses Jaers p=r het scheepje D' kleijne Pallas aengebragt 3983: — lb Buskruijt, daer van 1983 lb A=o 1777 p=r het scheepje D:' Jonge Petrus Albertus, 1000. „ „ 1781 „ „ „ „ Hoop - 1000 „ „ 1783 „ „ „ „ kleijne Pallas Coffij Boonen p=r het „ „ _„o _„o dit Jaer aengebragt peeper, waer van 128¼ lb Ao 1782 p=r de Barcq D' Maria 542½ „ „ 1783 „ het scheepje „ Kleijne Pallas 's aengebragt -paeren schoenen Mans „ „ _„o „ _„o 97 _„ dit Jaer aengebragt 1: – kelder Gedestileerde waeteren Inl=s A=o p=o p=r de Barcq D'Maria — 581: 78 lb Zuijker tandij, als 130 1/4 lb Ao 1782 p=r de Barcq D' Maria 431 2/3 „ „ 1783 „ het scheepje „ Kleijne Pallas T aengebragt 530: 31/8 „ Zuijker poeder 98 ¾ lb Ao 1782. 431 2/3 „ „ 1783 EEven gem: bodems aengebragt Bataviase Producten aengebragt 428. „ ƒ. 240: — „ 33 _„o _„o _„o
English
94 Amboina and Banda Products At the closing of the trade books at the end of August Ao 1783, the remainders, merchandises, cash, and other goods at this office amounted to a sum of ƒ106775:11:— as is specified here, firstly the 25 9/20 lb Cloves 26 1/20 lb Cloves whereof 1 3/10 lb Ao 1782 brought by the bark De Maria 24¾ lb Ao 1783 brought by the small vessel De kleine Pallas 88 7/8 lb Nutmegs brought Ao 1782 by the bark Maria 5 9/20 lb Ao 1782 29 4/5 lb Ao 1783 brought by the above-mentioned vessels Ceylon Products Mace whereof 1 5/8 lb Ao 1780 brought by the small vessel De Hoop 5 lb Ao 1782 brought by the bark Maria 5 lb Ao 1783 brought by the small vessel De kleine Pallas 616½ lb Elephant Tusks, whereof 368 lb Ao 1782 brought by the bark De Maria 248½ lb Ao 1783 brought by the small vessel De kleine Pallas 11 3/8 lb Cinnamon as underwritten Timor In the Castle Concordia the last day of August Ao 1783 was signed: W: A: van Este, and I: Wanjon, Cash Rixdollars 26716:36:8 or ƒ52899:3:8 whereof In Silver Milled Ducatons - - - - - - ƒ37022: 5:— In Rupees ditto - - - - - - - - - - ƒ15360: —: — at petty cash - - - - - - - - - - - ƒ 516:18:8 ƒ 52899:3:8 Homeland Merchandises 1 Case of Gin - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 14: 9:8 12 pieces of Padlocks - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 3: 8:— 2 pieces of Walking canes with gold knobs - - - - - - - - - ƒ 60: 3: 8 1 piece of ditto with Silver ditto - - - - - - - - - - - - ƒ 9:15:8 212 lb copper sheets - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 202: 9:— 569½ lb Lead in pigs and boat-shaped ingots - - - - - - - - - - ƒ 53: 4:8 6 jugs of Linseed oil - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 53: 8: 8 20 jugs of Native mineral oil or petroleum - - - - - - - - - - ƒ 6: 7:8 621 ¼ lb sheet lead - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 34: 5:8 88 lb Lock plates - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 24: 4: 8 329 3/10 lb iron in Hoops - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 121:13:8 5309 3/8 lb ditto in Bars - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 1152: 5:8 ƒ 2065: 5:— 1392 13/40 lb Nails of various sorts - - - - - - - - - - - - - ƒ 188: 6:— 196 bottles of French white wine - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 91:19:— 82 bottles of Red wine - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 42: 14: — 35 lb Steel - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 6:11:— Medicines - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 150: 8:— Carried over ƒ55114:16:8 L: Kraijenhoff J G Kuisel Agrees Robet No. 38 Carried over - - - - ƒ55114:16: 8 Coromandel Merchandises 2 pieces of Large quilted blankets - - - - - - - - ƒ 13: 7:— 68 ½ pieces of Guineas ordinary bleached - - - - - - ƒ 603:13:— 11 pieces of Men's shirts - - - - - - - - - - - - ƒ 16: 2:8 9 pieces of Men's coarse stockings - - - - - - - - ƒ 12: 2:— 77 pieces of Salempores broad bleached first sort - - ƒ 496: 3:8 480 pieces of ditto ditto ditto second sort - - - - - ƒ 3036: 5: 8 428 pieces of ditto ditto ditto third sort - - - - - - ƒ 2656: 14: 8 145 pieces of ditto ordinary bleached - - - - - - - - ƒ 711:10:8 ƒ 7545:18:8 Surat Merchandises 44 pieces of Large quilted blankets - - - - - - - - ƒ 252:10:— 297 balls of Soap - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 31: 1:— ƒ 313:18:— Bunting - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 80: 7:— Bengal Merchandises 100 pieces of Long gunnies - - - - - - - - - - - - ƒ 21:14:— 52 pieces of Yarn handkerchiefs or neckerchiefs - - - ƒ 403: 8:8 ƒ 425: 2: 8 Instruments: Fishhooks 1653 pieces of Fishhooks of various sorts - - - - - - ƒ 10:19:— Vessels 1 boat - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 921:13:8 1 small boat - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 257: 8:— ƒ 1179: 1: 8 Spices of Various Sorts 25 1/20 lb Mace - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 3: 2:— 88 1/8 lb Nutmegs - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 9: 7:— 11 5/8 lb Cinnamon - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 13: 7: 8 26 1/20 lb Cloves - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 880: 5:— 670¾ lb Pepper - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 81:11:— ƒ 118: 6:8 Carried over ƒ65577:8:8 Miscellaneous Merchandises Brought over ƒ65577:8:8 3138 7/80 cans of Arak - - - - - - - - - - - - - - ƒ 714:17:— 15 bundles of Rattan bindings - - - - - - - - - - ƒ 2: 8:8 3983 lb Gunpowder - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 801: 2:8 6000 lb Green mung beans - - - - - - - - - - - - ƒ 99: —:— 190 ¾ lb Javanese cotton yarn - - - - - - - - - - ƒ 49: 4:— 646 7/8 lb Coffee beans - - - - - - - - - - - - - ƒ 65:18:8 616½ lb Elephant tusks - - - - - - - - - - - - - - ƒ 811:15:8 1 case of Native distilled waters - - - - - - - - ƒ 24: 4:8 97 pairs of Men's shoes - - - - - - - - - - - - - ƒ 80:19:8 240 pieces of Small straw mattresses - - - - - - ƒ 24: 5:— 273 3/8 lb Tin banjas - - - - - - - - - - - - - - ƒ 68:11:8 250 lb Honey - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 129: 4:— 124860 2/3 lb Rice - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 2463: 1: 8 300 19/20 cans of Cape white wine - - - - - - - - ƒ 85: 6:— 581 1/8 lb Sugar candy - - - - - - - - - - - - - - ƒ 75: 3: — 530 3/8 lb Powder sugar - - - - - - - - - - - - - ƒ 38:11:— 25875 lb Wax - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 13444: 4: — ƒ 18977:16:— Slaves 45 pieces of Male and female slaves - - - - - - - ƒ 2452: 18:— Artillery Stores 1 gun carriage wheel of 1 lb - - - - - - - - - - ƒ 19: 6:— 1 iron-mounted gun carriage with wheels of 18 lb - ƒ 313: 7:8 3 ditto of 3 lb - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 969: 8:— 1 ditto of 1 lb - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 57: 2: 8 5 gun carriages of 4 lb - - - - - - - - - - - - - ƒ 73: 9:— 6 ditto of 2 lb - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 24: 9: 8 22 ditto of 4 lb - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 94:14:— 14 ditto of 2 lb - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 60: 6:8 6 ditto of 2 lb - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 30: 12: — ditto of ½ lb ditto of ¾ lb ditto of 1 lb - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 1642:15:— Carried over ƒ87008: 2:8
Dutch transcription
94 Amboineese en Bandaneese Producten Bij het Sluijten der Negotie Boeken onder 25 9/20. Nagsten 26 1/20: lb Nagulen waer van 1 3/10. lb Ao 1782 p=r de Barcq D' Maria 24¾ „ „ 1783 „ het scheepje „ kleijne Tallas 'G aengebragt 88 7/8 „ Nooten A 1782 „ de Barcq „ Maria aengebragt 5 9/20 lb Ao 1782 29 4/5 „ „ 1783 7 p=s boven gem: Bodems aengebragt Ceijlonse Producten „ Foelij daer van 15/8 lb Ao 1780 p=r het scheepje D: Hoop 5 „ „ 1782 „ de Barcq „ Maria aengebragt 5 „ „ 1783: „ het scheepje „ kleijne Pallas 616:½: „ Eliphants Tanden, waer van 368: lb Ao 1782 p=r de Barcq D Maria 248½ „ „ 1783 „ het scheepje „ kleijne Pallas 'G aengebragt 11. 3/8 „ Canneel als /:onderstond:/ Timor In 't Casteel Concordia Mij ult=o Aug„s A=o 1783 //:was getekend:/ W: A: van Este, en I: Wanjon, Contanten Rijxd„s 26716:36:8 off ƒ52899:3:8 waar van Aan Ducatons Zilvere Gecartelde. - - - - - - ƒ37022: 5:— „ Ropias bij kleijne Cassa „ 516:18:8 ƒ 52899:3:8 Vaderlandse Koopmanschappen — Keld=s Genever - - - 12 — pees Hangslooten - 2 — „ Handrottings met goude knoopen - 1. — „ _„o „ Zilvere _„ 212 — lb kopere inplaeten 569½ „ Loot in Zeugen en schuijten - - - - - - - - „ 53: 4:8 6 — k=n olij Lijn- 20 - „ „ Nativ: serra off aerdolij - - - - - - - - „ 6: 7:8 621 ¼ lb platlood - - - - - 88 — lb Slootplaeten 329 3/10 lb ijzer aen Hoepen - - - 5309 3/8 „ _„o „ Staeven -- 1392 13/40 „ Spijkers in Zoort - - - - - - - - - - - - - - - „ 188: 6:— 196 - bott„s wijn franse witte - - - - - - - - - - - - - - „ 91:19:— 82 - bott=s Roode wijn - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 42: 14: — 35 — „ Staal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 6:11:— _„o. . . . . . - - - - - - - - - „ 15360: —: —: Medicamenten- Transporteere over Diverse 150: 8:— t - - - - - - - - „ 1152: 5:8 „ 2065: 5:— – – – - – - - „ 3: 8:— – – – – – – - - - - „ 60: 3: 8 53: 8: 8 --„ 9:15:8 - - - „ 202: 9:— „ 24: 4: 8 - - - - - - „ 121:13:8 ulto Augustus A=o 1783 beliepen, de Restanten, Koopmanschappen, Contanten en andere Goederen ten desen Comptoire Een Somma van ƒ106775:11:— Gelijk hier werd gespecificeerd, voor Eerst de L: Kraijenhoff J g KuiseL Accordeert ƒ55114:16:8 No. 38 1 - 2 - - . .... -- ƒ - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 14: 9:8 - - - - - - - - - „ 34: 5:8 ge Robet No. 38 P=r Transport - - - - ƒ55114:16: 8 Diverse Koopmanschappen Pr Transport ƒ65577:8:8 25 1/20 „ foelij Cormandelse Koopmanschappen pees Deekens Gecattoeneerde Groote - - - - - - - - ƒ 13: 7:— 68 ½ „ Guinees Gem: Gebl=t . . . „ 603:13:— 11 - „ Manshembden - - - - - - - - - - - - - - - - „ 16: 2:8 - - - - - - - - - „ 12: 2:— 9 — p=s Manskoussen Grove - 77 — p=s Salempoeris brbl: Eerste zoort - - - - - „ 496: 3:8 „ _„ „ „ Tweede „. „ 3036: 5: 8 480 _„ „ „ derde „. „ 2656: 14: 8 _o „ Gem: Gebl=t. . . . . . . . „ 711:10:8 „ 7545:18:8: 428 145 Zouratse Koopmanschappen 44 — pees Deekens Gecatt=le Groote - - 297 - bollen Zeep - - - Vlaggedoek - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 80: 7:— Bengaalse koopmanschappen ƒ 21:14:— 100 pees Guenijs Lange - 52 — „ Roemaals Gaarne off Neusdoeken. „ 403: 8:8 „ 425: 2: 8: Specerijen in Zoort Instrument Zeeguls 1653 — pees Zeeguls in zoort Vaarthuijgen ƒ 921:13:8. „ 257:8:—„ 1179:1:8 Transporteere ƒ65577:8:8: 88 1/8 „ Nooten 11 5/8 lb Canneel - - - - - - - - - -- 26 1/20 „ Nagulen - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ boot schuijt ƒ 3: 2:— 9: 7:— - - - - - - - - - - - - „ 13: 7: 8 - 670¾ „ peeper - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 81:11:—„ 118: 6:8 - - - - - - – – – - - - - - - - - „ 10:19:— -- - - - . . . - „ 880: 5:— 1 — Arthillerij Goed „ affuijt rad van 1 lb _„o met raders van 18 - - - - - „ 313: 7:8 „ „ beslaege affuijten 1 — „ 5 „ rampaarden „ 4 „ - - - - - - - - „ 73: 9:— Draage Voort Transporteere ƒ87008: 2:8 – – – – – – - – ƒ 19: 6:— 3 „ - - - - - - - „ 969:: 8:— 1„ „ 57: 2: 8 „ 2 „ - - - - - - „ 24: 9: 8 -- - - - - - - „ 94:14:— -. . . „ 2452: 18:— 38:11:— „ 18977:16:— LijffEijgenen. 45 — pees Loo mans als vrouwe slaeven 300 19/20 R=n wijn Caabze witte 530 3/8„ 581 1/8 lb Zuijker Candij - - - - - - - - - - - - - - - - „ 75: 3: —. _„ poeder - - - -- 25875 „ wax - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 13444: 4: — – – – – – – - – – „ 85: 6:— - - - - - - - ƒ 252:10:— „ 31: 1:–„ 313:18:— 3138 7/80 R=n Aracq ƒ 714:17:— 15: — bossen bindrottings 3983 — lb buskruijt 6000 - „ Cattjang Groene - - - - -„ 99: —:— 190 ¾ „ Cattoene Gaeren Iavaes L=ra boff: dis p=s z=t „ 49:: 4:— 646 7/8 „ Coffij boonen - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 65:18:8 616½ „ Eliphants sanden . . . . . . . . . . „ 811:15:8 1. — keld=rs Gedestileerde Waeteren Inlands - - - - - - - . - „ 24: 4:8 97 — paeren schoenen mans - - - - - - - - - - - - - - - - „ 80:19:8 240 — pees stroozakken kleijne - - - - - . - - . . . . . - „ 24: 5:— 273 3/8 lb Thinbanjas - - - - - 250 — lb Hooning. - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 129: 4:— 124860 2/3 „ Rijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . - - . . . „ 2463: 1: 8 - - - - - - - - - - - - „ 801: 2:8 - - - - - - - - - - - - - „ 2: 8:8 - - - - - - - - - „ 68:11:8 3 „ „ 6 — „ - . . . . . - - - - - -- - - - - -- - -- -- - - 22 „ 14 — „ 6 — „ „ „ „ „ „ 4 „ 2 2 „ „ „ „ „ ½„ - - - - „ 30: 12: — ¾„ 1„ „ „ „ - - - - - „ 60: 6:8 ƒ1642:15:— --- -- - --„ - - .. 99 1 — „ 1 — „
English
No. 38 101 V Brought forward - - - - ƒ 87008: 2: 8 Carried forward - - - - ƒ 1642:15:— H Brought forward ƒ 96169: 4: 8 Carried forward - - - - - - - ƒ 10: 6:— 173 — pieces block wheels - - - - - - - - - - - - - - „ 174: 9:— „ 24: 9: 8 2 — „ iron-mounted mortar beds of 6 inches - - „ 81:12:— 18:10: 8 - . . . „ 1:12: 8 „ 2141: 8: 8 „ 5 — „ ditto „ 2 „ - 200 — „ linchpins - - - - - - „ 105: —:— 32 — „ rungs - - - - - - - - - - - - - - - ditto „ 3 „ - - - - - - - - - - - - „ 45: 13: 8 Scales and Weights 8:14: 8 1 — piece copper balance with 1 copper pan . . ƒ 1 — „ iron ditto „ 2 ditto ditto - - „ 54: 6: 8 63 — „ bronze pound weights . . . . . . . . . . . . „ 454:11: 8 1 — „ ditto mark ditto . . . . . - - - - - „ 3: 2: 8 2 — „ wooden pans - - - - - - - - - - - - - - - „ 12:11:— „ 533: 6:— Various Cannons 4 — pieces bronze cannons of 2 lb . . . . . . . . ƒ 1014:17:— 15 — pieces bronze tail-pieces of 1 „ - - - - - - „ 1460: 10: 8 „ „ ditto small pieces - - - - - - „ 923:10: 8 2 — „ ditto field pieces of 3 lb - - - - - „ 955:—: 8 3 — „ ditto cannons ditto ditto „ 1 „ - - - - - - - „ 368: 1: 8 18 — „ iron cannons of assorted types . . . . . . . . - „ 1464:14:— „ 6486: 7: 8 „ 1 „ - - - - - „ 299:13: 8 Gunner's Stores 2 — pieces rammers - - – – – – – – – – ƒ —: 4:— 7 — „ cannon ladles of 1 lb - - - - - - - - - - „ 3 — „ cartridge 1 — „ ditto ditto „ 3¾ „ - - - - - - - - - „ 1: 10: 8 1 — „ ditto ditto „ ½ „ - Carried forward . . . . . ƒ 10: 6:— 6: —:— 1:—: 8 Brought forward - ƒ 96169: 4: 8 - - - „ 1:11:— Miscellaneous Goods – pieces capstan to haul up vessels . . 48: 14: 8 1 — „ chest - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 29:19:— 2 — „ bronze bells - - - - - - - - - - - - „ 136: 9:— 1 — „ fire engine with its accessories . . . . . „ 1484:15: 8 1699:18:— Cooper's Tools 2 — pieces punches - - - - - - - - - - - - - - ƒ 2: 9:— 5 — „ leveled rice measures - - - - - - - - - - - - - „ 4: 5: 8 1 — „ wooden compass 1 — „ cooper's plane - - - - - - - - - - - - - - - - „ —: 13:— 27 — „ ditto adzes - - - - - - - - - - - - - - - - „ 22: 5:— ditto setting hammers - - - - - - - - - - - - - „ 4: 5: 8 Carried forward - - - - - - ƒ 34: 3: — . . . . . - - - - - „ —: 5:— Brought forward - - - - - ƒ 98113: 17:— 244: 14: 8 pieces cartridge ladle of 3 lb - - - - - - - - - - - „ —:16: 8 ditto 4 — „ powder measures „ 1½ „ - - - - - - - - - - „ 4: 5:— 10 — „ crowbars - - - - - shears - - - - - - - - - - - - - - - „ —:16: 8 1 — „ bullet mold of 8 lb - - - - - - - - - - „ —: 8: 8 4 — „ ditto ditto „ 1 „ - - - - - - - - - - „ 2: 14: 8 960 — lb Persian red earth - - - - - - - - - - - „ —: 17: 8 1 — „ copper bullet mold - - - - - - - - - - - „ 14: 5: 8 — 1/3 sheets cork - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2 — reams Chinese cartridge paper - - - - - - - - - - „ 60: 11: 8 „ ditto tubes - - - - - - - - „ 1:11:— 30 — „ copper priming irons - - - - - - - - - - - - „ 2:—: 8 75 — „ lantern horn panes - - - - - - - - - - - „ 9:11: 8 3 — „ pig tails - - - - - - - - - - - - - „ —:18: 8 25 — „ linstocks - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ —:14:— 10 — „ sulfur - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2: 9:— 15 — pieces paintbrushes - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 8: 5:— 4 — „ purse casks - - - . . . - . - . - - - „ 20: 2:— 1¼ reams cartridge paper - - - - - - - - - - - - - „ 5: 11: 8 75 — lb saltpeter - - - - - - - - - - - - - - - - „ 12: 13: 8 5 — „ load hooks - - - - - - - - - - - - - - - - „ —:10:— 164 — „ filled hand grenades - - - - - - - - - - - . . „ 53: 5: 8 – – – - – – – – – - - - - - „ 27: 1: 8 6 — „ carriages of assorted types - ditto of 10 lb - - - - - - - - - - „ 13: 1:— ditto „ 8 „ - - - - - - - - - - - - „ 34: 5: 8 1 — „ — 3 — „ 6 — „ — - - - -- - - O 1 1 175 „ 6 1 4 — „ - ditto „ 3 - - - - - - - - - - „ 2 — „ 4:19: 8
Dutch transcription
No. 38 101 V Transport - - - - ƒ 87008: 2: 8 Door voordragt - - - - ƒ 1642:15:— H Transport ƒ96169:4:8 Door voordragt - - - - - - - ƒ 10: 6:— 173 — pees bloks wielen - - - - - - - - - - - - - - „ 174: 9:— „ 24: 9: 8 2 - „ beslaege mortieren stoelen van 6 d=m - - „ 81:12:— 18:10:8 - . . . „ 1:12:8„ 2141: 8:8 „ 5 — „ _ o „ 2„ - 200 - „ Lentsen - - - - - - „ 105: —:— 32 — „ speijlen - - - - - - - - - - - - - - - _„o „ 3 „ - - - - - - - - - - - - „ 45: 13: 8 Balansen en Gewigten 8:14:8 1 — pees koper balans met l koopere schaelen. . ƒ 1 - „ ijzere _„o „ 2 _„o _„o - - „ 54: 6:8 63 —. „ metaale ponds Gewigten. . . . . . . . . . . . „ 454:11:8 _„o marcq _„. . . . . . - - - - - „ 3: 2:8 1 — „ - „ houte schaelen - - - - - - - - - - - - - - - „ 12:11:—„ 533: 6:— 2 Cannon Divers 4 — p=s metaele Cannons van 2 lb. . . . . . . . . ƒ 1014:17:— 15: — pees metaale staartstukken van 1 „ - - - - - - „ 1460: 10:8 „ „ _„o stukjes kleijne - - - - - - „ 923:10:8 2 - „ _„o veldslaegen van 3 lb - - - - - „ 955:—:8 3 - „ _„o Cannons _„o _„o „ 1 „ - - - - - - - „ 368: 1: 8 18 - „ Yzere cannons in Zoort. . . . . . . . - „ 1464:14:—„ 6486: 7:8 „ 1. „ - - - - - „ 299:13: 8 Constapels Goed 2 — pees aenzetters - - – – – – – – – – ƒ —:4:– 7 - „ Cannon Leepels van 1 lb - - - - - - - - - - „ 3 - „ Cardoes 1 - „ _„o _„o „ 3¾ „ - - - - - - - - - „ 1: 10: 8 1 - „ _„o _„ „ ½ „ - Draage voort. . . . . ƒ 10:6:— 6: —:— 1:—:8 Transporteere - ƒ96169: 4: 8 - - - „ 1:11:— Diverse Goederen –pees kapstaender om vaarthuijg op te haelen. . 48: 14: 8 1 — „ kist - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 29:19:— 2 - „ metaele klocken - - - - - - - - - - - - „ 136:9:— 1 — „ brandspuijt met zijn toebehooren. . . . . „ 1484:15:8 1699:18:— Dieppens Poed 2 — pees Deurslaegen - - - - - - - - - - - - - - -ƒ 2:9:— - 5 — „ Glijkte rijst maeten - - - - - - - - - - - - - „ 4: 5: 8 1 — „ houte passer- 1 — „ Kuijpers schaeff - - - - - - - - - - - - - - - - „ —: 13:— 27 — „ _„o dissels - - - - - - - - - - - - - - - - „ 22: 5:— _„o Zetthaemers - - - - - - - - - - - - - „ 4: 5:8 Draage voort - - - - - - ƒ 34: 3: — .... . . - - - - - „ —: 5:— Transporteere - - - - - ƒ 98113: 17:— 244: 14:8 pees Cardoes Liepel van 3 lb - - - - - - - - - - - „ —:16:8 _„o 4 - „ kruijt maeten „ 1½ „ - - - - - - - - - - „ 4: 5:— 10 — „ koevoeten - - - - - schair - - - - - - - - - - - - - - - „ —:16:8 1 — „ koegel mal van 8 lb - - - - - - - - - - „ —: 8: 8 4 - „ _„o _„o „ 1 „ - - - - - - - - - - „ 2: 14: 8 960 — lb persiaans roodaerde - - - - - - - - - - - „ —: 17:8 1 - „ koper koegel vorm - - - - - - - - - - - „ 14: 5: 8 —1/3 blaeden keurk - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2 — r=m Chineese Cardoes papier - - - - - - - - - - „ 60: 11:8„ _„o buijsen - - - - - - - - „ 1:11:— 30 — „ Laadpriemen Kopere - - - - - - - - - - - - „ 2:—:8 75 — „ Lanthaarns Hoorns - - - - - - - - - - - „ 9:11:8 3 - „ verkens staerten - - - - - - - - - - - - - „ —:18:8 25 — „ Sunters - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ —:14:— 10 — „ Swavel - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2: 9:— 15 — pees verffquasten - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 8: 5:— 4 - „ beurs vaetjes - - - . . . - . - . - - - „ 20: 2:— 1¼ r=m patroon papier - - - - - - - - - - - - - „ 5: 11:8 75 — lb Salpeeter - - - - - - - - - - - - - - - - „ 12: 13: 8 5 - „ Last Haeken - - - - - - - - - - - - - - - - „ —:10:— 164 —. „ Gevulde Handgranaten - - - - - - - - - - -. . „ 53: 5:8 – – – - – – – – – - - - - - „ 27: 1:8 6 — „ Rampaarden in zoort - _„o van 10 lb - - - - - - - - - - „ 13: 1:— _„ „ 8 „ - - - - - - - - - - - - „ 34: 5: 8 1 – „ — 3 - „ 6 — „ — - - - -- - - O 1 1 175 „ 6 1 4 — „ - _ „ „ 3 - - - - - - - - - - „ 2 - „ 4:19:8
English
No. 38 Brought forward ƒ 98113:17:— G Brought forward - - - - ƒ 100486:14:— Printed Books, Dutch 2 — pieces copper funnels - - - - - - - - - - - - - - - „ 3: 8: 8 1 - „ wooden steward's pump - - - - - - - - - - - - „ 1:13:8 2:16:—„ 42: 1:— ditto 1 — „ Copper — Carried forward - - - - „ 34:3:— Equipage Goods 1 — piece winding tackle block - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 3: 3:— 7 - „ lines assorted, Dutch - - - - - - - - - - „ 21: —:— 3 - „ binnacle compasses - - - - - - - - - - - - - „ 9:14:8 1 3/8 barrel tar - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 61:—: 8 4 — pieces night glasses of ½ hour - - - - - - - - - - - „ 1: 7:— 2 „ gun winding tackle blocks - . . . . . . . . . . . „ 9: 3: 8 13 - „ tar brushes - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:12:— 1 - „ kedge anchor - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 233: 9: 8 1 - „ block with sheaves of 8 to 9 inches - - - - - - - „ 2:16:— 1 - „ sounding line - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 8: 3:— 2 - „ heavy ropes of 13 inches - - - - - - - - - - „ 1392:14: 8 4 — „ sheaves for gun winding tackle blocks . . . . . . . . . . . „ —:16:8 1 - „ tarred tarpaulin - - - - - - - - - - - - - - - „ 32:13:8 25 - „ single sheaves with blocks and pins - - . „ 6: 7:8 1 1/8 hide pump leather - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 36: 6:8 1 - „ runner block of 12 inches - - - - - - - - - - - „ 3: 11:8 13 — lb soot - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2: 10:— 55 — pieces blocks assorted, single - - - - - - - - - - - „ 21: 9:— 35 - „ sail needles - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:14:— 2 - „ anchor stocks - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 16: 8:— 2 — pieces iron grapnels - - - - - - - - - - - - - - - - „ 44:19:8 27 — „ sail yarn, Dutch - - - - - - - - - - - - - „ 14:10:— 17 — „ hooks and thimbles - - - - - - - - - - - - - „ 3: 9:— 3 - „ tar buckets - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:11:— 10 — „ deadeyes assorted - - - - - - - - - - - - - - - „ 3: 1:— 6 — „ sailcloth, Dutch - - - - - - - - - - - - „ 257: 1:— 4 - „ sail palms - - - - - - - - - - - - - - - - - „ —: 8:— 2 - „ coir hawsers - - - - - - - - - - - - - - - - „ 24: 9:8 4 — pieces marlinspikes - - - - - - - - - - - - - - - - „ —: 8:— 2 - rolls Muscovy canvas - - - - - - - - - - - - - - - - „ 50:12:— 1 — „ iron hawser - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 61: 4:— Carried forward ƒ 100406:14:— „ 2380:16:— 3: 1:— Material Goods 1300 — pieces floor tiles or flagstones, large of 16 inches - - - - - - - „ 341: 9:— ½ barrel cement - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 3: 17:8 12250 — pieces roof tiles - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 247:7:8 25 — „ mill planks of 1½ inches - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 25:10:— 12 — „ Tinkang planks, large - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 41: 6:— 800 — „ roof rafters - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 316: 4:— 7 - „ beams, Glondong of 17 feet - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 13: 11:— 24 — „ Panjang Limas, 5 inches thick - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 77:2:8 16 — „ beams, Glondong of 15 feet - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 31: —:— 191 - „ Chinese planks - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 43: 17:– Carried forward - - - - - - ƒ 1141: 4:8 Carried forward - - - - - ƒ 100767: 16: 8 81:19:— 43: 11:— 3: 3:— 25: 17:8 6: 6:— 3: 17:— 38: 4:— 2 — pieces catechisms, small . . . . . . . . . . . . - 10 — „ grammars - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 5 — „ psalm books in quarto - - Printed Books, Malay 50 — pieces New Testaments - - ƒ 125:13:— 17 — „ psalm books in quarto „ 15: 18:— ƒ 141:11:— Ink Materials 30 — lb gall nuts . . . . . . . . . . ƒ 17:2:8 15 — „ gum arabic - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 5:12:— 2½ „ copper red - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ -:1:- Surveyor's Tools 1 — piece astrolabe - - - - - - - - - - - - - - - - -- ƒ 103 Mandore's Goods 6 — „ large baskets - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 6:11:8 10 — „ medium ditto - - - - - - - - - - - - - - - „ 5: 12:— 50 — „ ballast ditto - - - - - - - - - - - - - - - - „ 10:12:— 3 - „ common spades - - - - - - - - - - - - - - - „ 4:12:— 3 - „ pointed ditto - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 4:11:8 E ditto - - - - - - - - - - - ƒ -- 1 1461
Dutch transcription
No. 38 Pr Transport ƒ 98113:17:— G P=r Transport - - - - ƒ100486: 14:— Gedrukte Boeken Hollands 2 — pees koopere tregters - - - - - - - - - - - - - - - „ 3: 8: 8 1 - „ houte botteliers pomp - - - - - - - - - - - - „ 1:13:8 2:16:—„ 42: 1:— _„o 1 — „ Koper — Door voordragt. - - - - „ 34:3:— Equipagie Goed 1 — pees Geijn blok - - - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 3: 3:— 7 - „ Lijnen in zoort hollands - - - - - - - - - - „ 21: —:— 3 - „ Nagthuijs Compassen - - - - - - - - - - - - - „ 9:14:8 1 3/8 Vatt Theer - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 61:—: 8 4 — pees Nagtglasse van ½ uur - - - - - - - - - - - „ 1: 7:— 2 „ schut Geijnblokken. - . . . . . . . . . . . „ 9: 3: 8: 13 - „ Theer quasten - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:12:— 1: — „ werp anker - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 233: 9: 8 1 - „ blok met scheijven van 8 â 9 d=m - - - - - - - „ 1 - „ Lood Lijn - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 8: 3:— 2 - „ swaer touwen van 13 d=m - - - - - - - - - - „ 1392:14: 8 4 — „ scheijven van schutgeijnblokken. . . . . . . . . . . „ —:16:8 1 - „ Geteerde presenning - - - - - - - - - - - - - - - „ 32:13:8 25 - „ Enkelde scheijven met blokken en Naegels. - - . „ 6: 7:8 1 1/8 huijd pompleer - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 36: 6:8 1. - „ mantelblok van 12 d=m - - - - - - - - - - - „ 3: 11:8: 13 — lb roeth - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2: 10:— 55 — pees blokken in Zoort Enkelde - - - - - - - - - - - „ 21: 9:— 35 - „ Zeijl Naelden - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:14:— 2 - „ Ankerstokken - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 16: 8:— 2 — p„s izere Dreggen - - - - - - - - - - - - - - - - „ 44:19:8 27 — „ Zeijlgaeren hollands - - - - - - - - - - - „ 14:10:— 17 — „ Haeken en koussen - - - - - - - - - - - - - „ 3: 9:— 3 - „ Theer Putsen - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2:11:— 3: 1:—. 10 — „ Iuffers in Zoort - - - - - - - - - - - - - - - „ 6 — „ Zeildoek hollands - - - - - - - - - - - - „ 257: 1:— 4 - „ Zeijlplaeten - - - - - - - - - - - - - - - - - „ —: 8:— 2 - „ Caijer Trossen - - - - - - - - - - - - - - - - „ 24: 9:8 4 — p„s marelpriemen - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2 - rollen muscovisdoek - - - - - - - - - - - - - - - - „ 50:12:— 1 — „ izertross - - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 61: 4:— —: 8:— Transporteere ƒ100406:14:— „ 2380:16:— 3: 1:— Materiaal Goederen 1300. —- pees Estrikken off vloersteenen Groote van 16 d=m. - 341: 9:— _½ Vatt Zeement - - - - - - - - 3: 17:8 -- „ 12250 — pees Dakpannen- - - - - - - - „ 247:7:8 - - -- 25 — „ moleplanken van 1½ d=m – - - - - - - - - - „ 25:10:— 12 — „ Tinkanse planken Groote - - – - – - - - - „ 41: 6:— 800 — „ Dak Ribben - - - - - - - - - - - - - – – – „ 316: 4:— 7 - „ balken Glondong van 17 V=t - - - - - - - - - „ 13: 11:— 24. — „ pandjang Limas „ 5 d=m dik - - - - - - - „ 77:2:8 16 — „ balken Glondong „ 15 v=t- - - - - - - - „ 31: —:— 191 - „ Chineese planken - - - - - - - - - - Draage voort. - - - - - - ƒ 1141: 4:8 Transporteere - - - - - ƒ 100767: 16: 8: – – – – – – „ 43: 17:– 81:19:— 43: 11:— . - „ 3: 3:—„ 25: 17:8 6: 6:— 3: 17:—„ 38: 4:— 2 — pees Cathechismussen kleijne. . . . . . . . . . . . - Spraakkonsten - - - - - - - - - - - - - - - - -„ psalmboeken in quarto-- Gedrukte Boeken Malleijds 50 — pees Nieuwe testamenten- - 125:13:— ƒ 17 — „ psaem boeken in quarto. 15: 18:—„ „ 141:11:— Inkt Stoffen 17:2:8 30 — lb Gal Nooten. . . . . . . . . . ƒ - 5:12:— 15 — „ Gom arabisch - - - - - - - - - - - - - - - - - - „ 2½ „ koper rood Landmeeters Gereedschappen 1 — p„s astralabium - - - - - - - - - - - - - - - - -- Mandadoors Goed 6:11:8 6 — „ Groote manden - - - - - - - - - - - - - - - - ƒ 10 — „ middelbaere _„o - - - - - - - - - - - - - - - „ 5: 12:— 50 — „ ballast 10:12:— _„o - - - - - - - - - - - - - - - - „ 3 - „ Gemeene Spaeden - - - - - - - - - - - - - - - „ 4:12:— – – – – – – – – – „ 4:11:8 „ 3 - „ spitse _oo. - - - E _„o - - - - - - - - - - - „ ƒ 10 — „ 5 — „ „ -- „ -:1:- 103 -- 1 1461