VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3676

Japan · 816 pages · 179 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3676_0609 view scan ↗

English

525. and other princes situated around Malacca, having deserved the indignation of all right-thinking people, and especially of the Netherlanders, I, under God's blessing, shall cause the said princes to return to their bounden duties and the fulfillment of their engagements with the Dutch Company, and in particular to punish the Prince of Riouw for his hostile attack. I trust that Your Majesty will perceive the fairness of this undertaking, and as a faithful ally of the Company will cooperate by giving the strictest orders that none of your subjects presume in any way whatsoever to grant help or assistance to my enemy, since in such case the same would share in the lot of war, and be treated as open enemies. The Resident on behalf of the Dutch Company at Your Majesty's court will present this to you, under assurance of my special esteem and friendship, and will convey Your Majesty's reply to me at a favorable opportunity, as time does not permit me to remain waiting for it before the river. It was subscribed: Written on board the National Warship Utrecht, sailing in Strait Banca, the 16th of May 1784. It was signed: J:b P:r van Braam. Honorable Sir! The letter together with the goods sent by Your Honor to Mr. van Braam have been delivered, as well as the grapnel to the lighter De Vos, but I still have the rope, and shall deliver it to the pantjalling De Snoek if Banca does not arrive, as the Commander said that if necessity required it, His Honor still had a cable for the lighter. I also told the Commander that my lighter will not sail and is leaky, and that I am also in no condition, in case of battle, to offer any defense, since I have no more than eight swivel guns of three-quarter pound, among which are two whose swivels are bent and completely unusable; whereupon His Honor said that in that case he did not need me and would prepare the letters that I could take with me to Batavia. The Commander at first took over the Moors whom Your Honor sent after on the yacht, but returned them again, because there was no one on board with His Honor who could understand them; that other one, together with his boy, I have handed back over to the yacht. In the meantime I shall remain here and await Your Honor's further orders. Wherewith I have the honor to call myself with respect, It was subscribed: Honorable Sir. Lower down: Your Honor's humble servant. It was signed: Hendrik Volkhart. In the margin: The Sousang, the 24th of May 1784. On this day, the 25th of May 1784. Appeared before me, Matthijs Kuijper, Bookkeeper in the service of the Honorable Company here, and authorized for the making and passing of this document by the Merchant and Head of this factory, the Honorable Mr. Gijsbert Hemmy, present the afternamed witnesses, Matthijs Visbergen, sailor in the service of the Honorable Company, and as such stationed on the lighter De Zomer, who declared the following: That he, the appearer, with a letter from the Commander of the aforementioned vessel [illegible]

Dutch transcription

525. en andere omstreeks Malacca geleegene vorsten, de verontwaardi„ „ging van alle weldenkende Menschen, en bijzonderlijk van de Nee„ „derlanders verdiend hebbende, Ik dezelve Vorsten, onder Godes Zeegen, tot hunne schuldige pligten, en de vervulling hunner verbinten is„ „sen met de Neederlandse Comp: te rug zal doen keeren, en in't bijzonder den Vorst van Riouw, voor zijnen Vijandelijken aanval te Straffen. Jk vertrouwe dat Uw E: Majesteijd, de billijkheijd deezer ondernee¬ „ming zult beseffen, en als een getrouw sondgenoot van de Comp: zult meede werken, door de strikste beveelen te geeven, dat geene van desselfs onderdaenen zig verstouten op eenigerhande manieren hulpe of bijstand aan mijnen vijand te verleenen, wijl dezelve in zodanig geval, in het Lot des Oorlogs zoude deelen, en als open„ „baare vijanden behandeld worden. Den Resident van weegens de Neederlandse Compt bij UwE: Ma¬ „jesteijd, zal uw deeze, onder verzeekering mijner bijzondere agting Ten Vriendschap aanbieden, en zal mij uwer Majesteijds antwoord, bij goede geleegentheijd wel doen toekoomen, alzo de tijd mij niet toelaat, daar na voor de Rivier te blijven wagten. /:Onderstond:/ Geschreeven aan Boord van 's Lands Oorlogschip Utrecht Zeijlende in straat Banca den 16=e Maij 1764. /:was geteekend:/ J:b P=r van Adraam. Wel Edele Heer! De brief beneevens de goederen van UwelEd: aan de Heer van Sadraam gezonden zijn bezorgt als meede de Dregaan de Ligter de Vos maar het touw heb ik nog; en zal het aan de Pantjalling de Snoek afgeeven als Banca niet binnen komt, alzo de Comman„ „dant zeij indien de nood het vereijschte zijn Ed: dan nog wel Een Cabel voor de Ligter had. Jk heb ook aan den Commandant gezegt dat mijn Ligter niet wil Zeijlen en lek is, en ook niet in staat ben, om in Cas van batail„ „tie eenige defensie te doen, alzo ik niet meer als Agt bassen van Drie quart pond heb, onder welke nog twee die de Mikken krom en geheel onbruijkbaar zijn, waar op zijn Ed: zeij dat hij mijn als dan niet nodig had en de brieven klaar zouwmaaken die ik meede kon neemen na Batavia. De Mooren die UwelEd: met het Jagt na gezonden hebt, heeft de Commandant eerst overgenoomen maar weeder afgegeeven, om dat er bij zijn Ed: geen een aan boord was die dezelve verstaan kon; die andere beneevens zijn Jongen heb ik weeder aan 't Jagt overgegee¬ „ven, intusschen zal ik hier blijven en UwelEd: ordres verder afwag¬ Waar meede ik d'Eer heb, mij met agting te noemen /:onderstond:/ WelEdele Heer /:Lager/ UwelEd: D: W: Dienaar /:was „geteekend:/ Hendr:k Volkhart /:in margine:/ De Sousang den 24 Meij 1734. „ten. Op Heeden den 25e: Meij 1784. Compareerde voor mij Matthijs Kuijper, Boekhouder in dienst der E: Comp:e alhier, en tot het maken en passeeren deezes G'authoriseert, door den Koopman en opperhoofd deezes Comptoirs D' E: Heer M:r: Gijsbert Hem mij present de naten: getuijgen Matthijs Visbergen Mattroos in dienst der E: Comp:e: en als Zodanig bescheijden op d' Ligter d' Zomer dewelke verklaarde dit navolgende. Dat hij Comparant met een brief van den Gezaghebber van voorm:t: bodemtje de n na Schip, et te ng estr: n te a e„ „ „ wet„ te te oor Hol„ nof ffen. gee„ hier p:s ge„ „ „ ver¬ wer - e

NL-HaNA_1.04.02_3676_0610 view scan ↗

English

craft had gone upriver in a Soussang proa. That he, the Appearer, having approached Palembang, was brought to the house of the Shahbandar of the Javanese by the Soussang people; that having asked to go to the roads, he received in reply that they had to inform the Shahbandar of their arrival with him. That subsequently pushing off from there, one of the Soussang people had said to him, we must go to the other side. That he, the Appearer, had replied, I have no orders to do so; that the Soussang people, refusing to listen to him, had crossed over to the house, according to report, of Khemaas Tommongong. That subsequently having arrived there, he was asked by an old man, without knowing his name, where he came from, the name of the vessel, and of him, the Appearer; that he had replied from the Soussang and the lighter mentioned in the heading of this document. That subsequently the old man had asked what was the reason why he, the Appearer, came upriver; he had answered, I have a letter for the Honorable Lord Chief. That the aforementioned Palembanger, demanding the letter from him, asked how the address read. That he, the Appearer, had given him as an answer, I may not deliver the letter to anyone other than the Lord Chief, to whom it is addressed. Whereupon he had been told that it was well. That he, the Appearer, had subsequently crossed over to the Lodge, and of this occurrence had delivered his dutiful report to the Lord Chief. All of which aforementioned having been read to him, the Appearer, and explained word for word, he, the Appearer, acknowledges the contents of this to be the pure truth, and being so required, to maintain it further. Below stood: Thus passed in the Netherlands Office at Palembang on the date aforesaid. Was signed: Matthijs Visbergen. Lower: Which I witness. Was signed: M:s Kuijper. In the margin: In our presence. Was signed: A:s A:s Lokman, and P:r V:n D' Weeteringebuijs. On this day, the 27th of May 1784 Appeared before me, Matthijs Kuijper, Bookkeeper in the service of the Honorable Company here, and authorized to draw up and pass this document by the Merchant and Chief of this Office, the Honorable Mr. Gijsbert Hemmij, present the after-named witnesses, Sie Mardjit, inhabitant of the Songiauwer, now aged circa 20 years; who, in support of the truth, declared to be true and truthful the following. That he, the Appearer, on the 7th of the past month of April, as a hireling of one Hadji Adzier, also an inhabitant of the Songiauwer, had pushed off in the morning from this Lodge with a proa pantjalling navigated by the aforementioned Hadji, and laden with tin, rice, vegetables, and other small items, under the supervision of two Europeans. That about two miles from here at Pulau Combara, a rowing proa came alongside and was turned away by the Europeans; That the next morning, again five rowing proas had come at a certain distance near the vessel and had followed it to Pulau Soetrie, where on the morning thereafter, the Second Minister, Kheranga Japoetra, had come alongside in a rowing proa, asking to come aboard. That the European thereupon had answered, if Keranga has anything to say or to order, then come in person alone, without your large retinue. That Keranga, replying thereto, I come to do no harm but to do good, had come aboard. That Keranga had thereupon said to the Appearer and the other natives, if you lay down the krises, no harm will come to you. That he, the Appearer, and his shipmates, seeing that the vessel was surrounded by more than thirty rowing proas, out of great fear had all surrendered their krises to him, Keranga. That thereupon the entire retinue of Kheranga overwhelmed the vessel and ran amok. That

Dutch transcription

bodemtje in een sousangse prauw na boven was gegaan. Dat hij Comparant Palembang genadert zijnde door de sousangers bij den Sabandhaar der Javaene aan huijs gebragt was, dat hij nae de reede ge„ „vraagd hebbende ten antwoord had ontfange. Dat zijlieden van hunne komst met hem den Sabandhaar kennis moesten geeven. Dat vervolgens daar van daan afsteekende een van de Sousangers hem gezegd had, wij moeten na de overkunt gaan. Dat hij Comparant gerepliceert had, ik heb daar geen ordres toe, dat zij sonsangers nae hem niet willende luijsteren overgestooken waeren na het Huijs /:volgens zegge:/ van Khemaas Tommongong. Dat vervolgens daar gekoomen zijnde hem door een oud man zonder dies naam te weeten was afgevraagd waar hij van daan kwam de naam van het vaartuijgen van hem Comparant, dat hij gerepliceert had van de sou„ „sang en in hoofde deezes vermelde Ligten. Dat vervolgens den Oude man gevraagd had, wat de oorzaak was, waarom hij Comparant boven kwam, hij g'antwoord had ik heb een brief aan 't E: Heer opperhoofd. Dat den eevengem: Palembanger de brief hem afvraegende en hoe het addres luijdende. Dat hij Comparant hem ten antwoord had gegeeven de brief mag ik aan geen andere afgeeven als aan 't Heer opperhoofd aan denwelke dezelve g'addresseert is. Waar op hem gezegd was geworden dat 't goed was. Dat hij Comparant vervolgens na de Logie was overgestooken, en van dit voorgevallene zijn verschuldig rapport aan 't Heer opperhoofd had afgelegd. Alle welke voorsz: hem Comparant voorgeleesen, en van woord tot woord te verstaan gegeeven zijnde, bekend hij Comparant den inhoud deezes de zuijvere waarheijd te zijn, en zulks gerequireert werdende nader ge¬ „stand te doen. /:Onderstond:/ Aldus Gepasseert in 't N=ts Comptoir tot Palembang dato voorsz: /:was geteekend:/ Matthijs Visbergen /:Lager:/ 't welk ik getuijge /:was geteekend:/ M:s Kuijper /:in margine:) ter onzer presentie //:was geteekend:/ A:s A:s Lokman, en P:r V:n D' Weeteringebuijs. Op Heeden den 27e: Meij 1784 Compareerde voor mij Matthijs Kuijper, Boekhouder in dienst e der E: Comp:e alhier, en tot het maaken en passeeren deezes G'authori¬ seert door den Koopman en Opperhoofd deezes Comptoirs DE Heer M:r Gijsbert Hem mij present de naten: getuijgen sie Mardjit in„ „woonder in de songrauwer, thans oud circa 20 Jaeren; dewelke tot voor„ stand der Waarheijd verklaarde waar ende Waaragtig te weesen dit navolgende. Dat hij Comparant op den 7e: der gepasseerde mr: April, als Huurling van eenen Haazie Adzier meede inwoonder in de songiauwer, met een prauwpantjalling gevoert door eevengem: Hadzie, en belaeden met Thin, Rijst, groentens, en andere kleenigheedens onder opzigt van twee Europeese, des s morgens van deeze Logie was afgestooken. Dat omtrend twee meijlen van hier bij poeloe Combara een schepprauw op zij van boord gekoomen, en door de Europeese afgeweesen was geworden; Dat 'sanderen morgen weederom vijf schepprauwen op zeekere distan„ „tie bij het vaartuijg waeren gekoomen, en het zelve gevolgd hadden, tot Poeloe Soetrie, alwaar 's morgens daar aan, met een schepprauw aan boord was gekoomen de tweede Minister Kheranga Japoetra, vraegende om over te koomen. Dat den Europees daarop g'antwoord, had, als keranga wat te zeggen of te bestellen heeft; komt dan alleen in perzoon, zonder uw grootgevolg. Dat Keranga, daar op repliceerende, ik koome om geen quaad maar om goed te doen, over was gekoomen. Dat Keranga daar op teegens den Comparant en de overige Inlanders gezegd had als gijlieden de krisse aflegd zal uw geen quaad overkoomen. Dat hij Comparant, en zijne meedemaats ziende, dat het vaartuijg, door meer als dertig schepprauwen om singeld te zijn, uijt groote vreese hun„ „ne krisse alle aan hem Keranga hadden overgegeeven. Dat daar op het geheele gevolg van Kheranga het vaartuijg overrompeld„ en Amok gemaakt hadden. Dat

NL-HaNA_1.04.02_3676_0611 view scan ↗

English

527. Vessel Sech Said That a European had gone down into it to fetch his weapon While the other European at the front of the forecastle, having been stabbed at, had jumped overboard, and was run through with an assegai in the water by the people of Kheranga. That he, the Deponent, had thereupon also taken flight overboard into the water and had swum to shore, having heard several shots during his swimming. That he, the Deponent, traveling overland through the wilderness, having arrived here within this Lodge, had reported what had occurred to the Honorable Head. All that is stated above having been clearly explained to him, the Deponent, he confesses the contents hereof to contain the pure truth, and if required, to confirm it further. beneath stood: Thus related and declared in the Netherlands Office at Palembang on the date aforesaid; was signed: A Native Character, inscribed by sie Mardjit; lower: to which I testify; was signed: M:r Kuijper; in the margin: in our presence; was signed: A:n A:s Lokman, and P:k van d' Weeteringebuijs. Secret To his Honor The High Noble Most Honorable Lord M:r Willem Arnold Alting Governor General together with The Honorable Gentlemen Councillors of Netherlands India High Noble Most Honorable Lord, Honorable Gentlemen! My last respectful letters to Your High Honors were dated 3 November with the bark De Arend. Whereupon on the 16th following there appeared before these banks the small vessel De Cornelia Adriana, and subsequently on the 23rd before this Lodge. I found myself honored therewith by Your High Honors' most esteemed public and Secret Missives dated 30 July and 1 October, addressed to both former residents, with and besides several other papers, all found to be in order according to the Register annexed thereto. Wishing to bring the gift to the Court for the King, the Prime Minister refused me this, on behalf of his Sovereign, with the declaration that His Highness was not accustomed to accept a present from Your High Honors without a letter, and was not inclined to proceed to the acceptance thereof. The humble undersigned thereupon assured the Minister That His Highness should please not assume that any indifference or other intentions on the part of Your High Honors were associated with this. That the gift, of which I had already informed His Highness beforehand, being merely a token of Your High Honors' gratitude for the credit granted by the King, truly removed of itself all obstacles of suspicion. That possibly Your High Honors, having considered the modest nature of this gift and solely the brotherly and generous intention behind it, and thus in order to avoid all the expenses of a ceremonial acceptance, had deemed it best to have the same delivered through the humble undersigned as Your High Honors' Envoy to this Court, together with Your High Honors' expressions of gratitude and assurance of continued cordiality for the King. I subsequently requested of the Minister, who knew nothing else to offer in response other than tradasa that, an audience with the King, in order to be able to elucidate this to His Highness personally. After an eight-day deliberation, finally being received at the Court, I had the honor to fulfill Your High Honors' most esteemed commands, having presented the gift to His Highness in the name of Your High Honors, following the prior assurance mentioned hereinbefore, along with the appropriate accompanying assurances. His Highness, despite appearing exceptionally friendly that day, thanked Your High Honors to that extent for the same most gracious intention, but gave me to understand that he would leave this gift unopened until it should have pleased Your High Honors to send a letter accompanying it to the King. I assured the Sovereign thereupon that I would observe my required report to Your High Honors. That it appeared to me, however, that His Highness thereby rather exposed himself to the suspicion of harboring disdain, mistrust, and insincerity, than being able to persuade Your High Honors of the contrary thereby. Subsequently His Highness changed the discourse, and asked the humble undersigned when the Country's fleet was expected here from Riouw. Knowing this as little as His Highness, the answer was likewise uncertain, and my request subsequently was that His Highness would please not trouble himself about that arrival, but would have the goodness to have a good cargo of tin prepared provisionally for the small vessel, as well as to give the necessary orders that the promised quantities be fulfilled this year, to which the Sovereign promised me he would apply himself, and for the rest the audience ended with the friendliness with which it had begun. For the rest I shall have the honor to conduct myself submissively in all respects according to the high commands of Your High Honors, and with the dispatch of the small vessel De Cornelia Adriana, which is currently being unloaded, most humbly to offer to Your High Honors, with all reverence, my formal reply and further reports. While wishing Jehovah's safe keeping and protection over the precious and high persons of Your High Honors, and the same's most wise governance, I remain with all deference and humility. beneath stood: High Noble Most Honorable Lord, and Honorable Gentlemen; lower: Your High Honors' Humble and faithful Servant; was signed: G:t Hemmij; in the margin: Salembang the 5th of December 1784. Agrees. Pemms

Dutch transcription

527. Vaartuijg Sech Said Dat een Europees daar op na beneeden was gegaan om zijn geweer te haele Terwijl den anderen Europees voor op de bak, en na hem gestooken zijnde overboord was gesprongen, en door het volk van Kheranga in het waeter met een Assagaij was doorstooken. Dat hij Comparant daar op meede de vlugt over boord in 't waetergenoo¬ „men en aan de wal gezwommen was, hebbende geduurende zijn Zwemmen eenige schooten gehoord. ƒ Dat hij Comparant over Land door de wildernisse, dit heen koomende binnen deeze Logie verscheenen zijnde het voorgevallene gerappor¬ „teerd had aan 't E: Heer opperhoofd. - Alle 't geene voorsz: staat hem Comparant duijdelijk te verstaan gegeeven zijnde bekend hij den inhoud deezes te behelsen de Zuijvere waarheijd te zijn, en zulks gerequireerd werdende het nadergestand te doen. /:onderstond:/ Aldus gerelateerd en verklaard in 't N=t Comptoir tot Palembang dato voorsz: /:was geteekend:/ Een Jnlands Carakter, om„ „schreeven gesteld bij sie Mardjit /:Lager:/ 't welk ik getuijge /:was ge„ „teekend:/ M:r Kuijper /:in margine :/ ter onzer presentie :/ was getee„ „kend:/ A:n A:s Lokman, en P:k van d' Weeteringebuijs. Secreet Aan zijn Edelheijd Den Hoog Edelen Groot Agtbaaren Heer M:r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal beneevens De wel Edele Heeren Raaden van Neederlandsch Jndia Hoog Edel Groot Agtbaar Heer, Wel Edele Heeren! Mijne laatste eerbiedige aan Uw Hoog Edelheedens zijn geweest de dato 3e: November met de bark den Arend: Waarop den 16e: daar aan voor deeze banken verscheen het scheepje De Cornelia Adriana en vervolgens den 23e: voor deeze Logie. Jk heb mij daar bij vereerd gevonden met uw Hoog Edelheedens zeer ge¬ „venereerde gemeene en Secreete Missives de datis 30:e Julij en 1Octo„ „ber aan beijde eerste residenten gerigt met en beneevens verscheij„ „dene andere papieren, alle volgens daar bij g'anexeerd Register accoord bevonden. Het geschenk aan den Koning ten Hove willende brengen, refuseer¬ „de den Eersten Minister mij zulks, uijt naam van zijnen Vorst, met betuijging dat zijn Hoogheijd niet gewoon was, een present van uw Hoog Edelheedens te accepteeren zonder een brief, en tot de acceptatie daar van, niet geneegen was over te gaan. De needrige teekenaar verzeekerde daar op den Minister Dat zijn Hoogheijd niet geliefde te veronderstellen, hier meede eeni„ „ge onverschilligheijd of andere inzigten van Hunne Hoog Edelhee„ „dens gepaart gingen. Dat het geschenk, waar van ik zijn Hoogheijd reeds te vooren verwit„ „tigd had, alleen een blijk Hunner Hoog Edelheedens erkentlijk„ „heijd zijnde weegens het verleende Crediet des Konings, immers per„ „se alle obstakels van verdenkinge wegnam. 5 e e Dat mooglijk Hunne Hoog Edelheedens, de geringheijd van dit geschenk en alleen maar de broederlijke en gulhertige intentie daar meede in 't oog gehad hebbende, en dus om alle onkosten van een ceremonieele acceptatie te eviteeren, best g'oordeeld hadden, door den needrigen teekenaar als Hunne Hoog Edelheedens Gezant aan dit Hof het zelve met en beneevens Hunner Hoog Edelheedens dankbetuijging en verzeekering van Voortduurende Per Een Jnlandsch hartlijkheijd n „ Heer om e van had oord ge„ ng ik resentie ienst N hore „ et twee auw worden; Aan„ rauw , hartlijkheijd voor den Koning, te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. Nae eene Agtdaegige deliberatie eijndelijk aan het Hofg'accep„ „teerd zijnde; heb ik d'Eer gehad, Uw Hoog Edelheedens zeer gevene„ „reerde beveele te volbrengen, zijn Hoogheijd, nae voorafgaande en hier voorm: verzeekering, het geschenk uijt naam Uwer Hoog Edel„ „heedens met de daar bij g'acroseerde gepaste verzeekeringe overhan¬ „zigt. Zijn Hoogheijd niet teegenstaande dien dag bijzonders vriendelijk zig vertoonende, bedankte uw Hoog Edelheedens in zo verre voor„ Hoogst derzelve gratieuse intentie, dog gaf mij te kennen dit ge„ „schenk ongeopent te zullen laeten blijven, tot dat het uw Hoog Edelheedens zoude hebben behaagd een brief ten geleijde daar van aan den Koning te Zenden. ƒ Ik verzeekerde den Vorst daar op mijn verschuldig rapport bij uw Hoog Edelheedens te zullen observeeren. Dat het mij egter toescheen, dat zijn Hoogheijd zig hier door eerder aan verdenking van minagting, Wantrouwentheijd en geene opregt¬ „heijd voedende exponeerde, als Hunne Hoog Edelheedens van het teegendeel hier door te kunnen persuadeeren. Vervolgens veranderde zijn Hoogheijd van discours, en vroegden needrigen teekenaar, wanneer 's Lands vloot alhier verwagt wierd van Riouw: dit zo min als zijn Hoogheijd weetende, was het antwoord meede onzeeker, en mijn verzoek vervolgens dat zijn Hoogheijd over die komst zig niet geliefde te inquiteeren, maar de goedheijd wil„ „de hebben, om bij provisie eene goede laeding Thin voor het scheep„ „je in gereedheyd te laeten brengen, mitsgaders de nodige Ordres geeven dat aan de beloofde quantiteijte in dit Jaar voldaan wier„ „den, waar toe den vorst mij beloofde werkzaam te zullen zijn, en voor het overige de audientie met zijne begonne vriendelijk„ „heijd eijnde. Voor het overige zal ik d'Eer hebben, mij in alle opzigte submis¬ „lijk te gevraegen aan de Hooge beveele Uwer Hoog Edelheedens en met de depeche van het scheepje de Cornelia Adriana, het welk thans gelost word, Uw Hoog Edelheedens in alle referen¬ „tie mijne formeele b'antwoordinge en verdere rapporte on„ „derdanigst te offereeren. Terwijl ik over de dierbaere en hooge perzoonen Uwer Hoog Edelheedens, en Hoogst derzelver Hoogwijze bestieringe Jehovas veij„ „lige hoede en bescherming toewenschende, met alle ontzagen Oot„ „moet ben. /:onderstond:/ Hoog Edel Groot Agtbaar Heer, en Wel Edele Hee„ „ren /:Lager:/ uw Hoog Edelheedens Onderdanige en getrouwe Dienaar /:was geteekend:/ G:t Hemmij /:in margine:/ Salem„ „bang den 5:e December 1784. Accordeert. Pemms

NL-HaNA_1.04.02_3676_0613 view scan ↗

English

1529. To His Excellency The Right Honorable, Strict, Highly Esteemed Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor-General, Together with The Honorable, Highly Esteemed Lords Councillors of the Dutch Indies Honorable, Strict, Highly Esteemed, Valiant, and Far-Ruling Lord, and Lords. By our collective missive we had the honor to inform Your Right Honorable regarding the state of trade and whatever was worthy of note this year among domestic arrangements; we now take the liberty to disclose more fully what relates further thereto and contributed toward a desired outcome of our endeavors, first testifying our humble thanks for the favorable approval with which His Excellency has been pleased to endorse our conduct of the previous year. However much, after the determination in 1783, one had already flattered oneself for the future with a peaceful and profitable trade, everything was in confusion upon the arrival of the ship Ouwerkerk. Governor Tango in Yedo had been appointed as Accountant, succeeded by the Governor of Sado, and Governor Suruga no Kami had passed away. Nagasaki was governed by Burgomasters, the Emperor's Steward, the Accountants, Repair Masters, and the secretaries of the deceased Governor. There were as many minds as there were heads; all servants complained, not knowing whom best to please, and looked forward with grief to the arrival of the new Governor. To the two requests presented regarding the increase of prices and the exemption of the Chief Merchants from performing the bowing ritual, there was no answer, whereas in our previous missive we had presented these matters to Your Right Honorable as unfailing, and this in large part gave occasion to the dispatching of two ships with such a cargo as could possibly be gathered. It was a sensible regret to us to have been misled on such a journey; the precarious condition of the ship Ouwerkerk, the heavy disaster that befell the second ship, which was possibly unable to continue the journey, and the constant pumping of sugar water, although now ceasing, gave nothing but the most distressing prospect. In this state of affairs, our confidants sent to the secretaries of the deceased Governor, asking advice on how to act, but received in answer that as soon as the new Governor learned of their master's death, he had ordered by letter not to meddle with the disposal of the foreigners' affairs nor with the copper before his arrival, and to pay the servants only half of their customary wages, from which they could deduce no good consequences; but they advised us to act fearlessly in everything, and that it would not be unserviceable to defer the unloading of the ship until his arrival, which would give him and the Nagasaki Regents much pause for thought. This being all the advantage that our separate correspondence brought us, it gave us little comfort, as we were moreover obliged to wait with the unloading until the ship could be protected against all unforeseen disasters of storms and downdrafts by a sufficient underlayer of copper. A start was made, however, with private provisions and rice, but the men worked so slowly that they were still busy therewith on the 26th, when the chief mate reported that the banjoses on board had been holding up the unloading for two hours, for which reason we deemed it serviceable to stop rather than burden the Company longer with useless expenses of coolie wages on the island and for the sampans. Since the rudder, as the most necessary matter, had to be repaired first, it had been brought ashore on the 22nd and set up before the gate, where it was dismantled by our carpenters, assisted during the first three days by six Japanese, the cracked sternpost partly cut out, and restored to condition by two heavy beams from our stock, fastened into and around the sternpost with iron bolts and straps. Meanwhile, reports were heard daily of the expected Governor; according to the account of the interpreters, he was a most passionate and obstinate man, and in Sado, without the Emperor's prior knowledge, had caused three miners to be beheaded, fully following his own notions. He was a great friend of the hated Governor Nagato, with whose sister Governor Tango had been married, but whom he had sent back home, which caused the gravest bitterness. In Yedo, he had refused to take any advice from Tango, but kept only to the suggestions of Nagato, whose servants he took into his service, and chose two banjoses as secretaries; which news caused the greatest dismay among the inhabitants, as upon the departure of Nagato they had depicted his hateful actions in their letters to Yedo in the sharpest terms; and this dismay increased further when his orders reached the Treasury to only [illegible]

Dutch transcription

1529. Aan Zijn Edelheyd Den Hoog Edelen, Gestrenge, Groot Agtbaare Heer Mr Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal, Beneevens, De Wel Edele Groot Agtbaare Heeren Raaden van Nederlands India Wel Edele Gestrenge, Groot Agtbaare, Manhafte, en Weedgebiedende Heer, en Heeren. Byj gemeene schrijvens hadden wij de eer uw Hoog Edele Groot Agtb: den staat van den handel, en het geen onder de huysselyke schik„ „kingen in dit Jaar eenige opmerking verdiende te bedeelen, thans neemen wij de vvryheid, het geen daarop nadere relatie heeft, en tot een teur van Lieven gewensihte dat en Ed wierd woond idove wil¬ Scheep„ dres wier¬ in, 491 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. „ z„ E Naate dan Antwaerige deliberatie eijndelijk aan het Hof g'accep„ gewenschte uijtslag onser pogingen meede werk te omstandiger te ontrouwen, ovooraf onse needrige dank betuygenden, voor de geneegene goedkeuring, met welke Hoogst deselve onse voorjaarige behan¬ delingen gelieven te avereeren Hoe zeer men na de bepaling in 1783, reede had zig voor het overvolg, met een vreedige en voordeelige handel te vlyen, wwas bij de komst van het schip Ouwerkerk, alles in confusie de Gouverneur Tanga in Tedo tot Reekenmeester aangesteld, door den Gouverneur van sado opgevolgd, en de Gouver„ „neur Surruga na Cami overleede, Nangazackij wierd bestierd door Burgermeesters, s'Keysers Rentmees¬ ter, de Reekenmeesters, Reparatiemeesters, en secretarissen van den overleedene Gouverneur, men vond zoo veele hoofden soo veele zinnen, alle be¬ „diendens beklaagden zig, niet weetenden wien best genoege te geeven, en saagen met smerk de komst van den nieuwen Gouverneur te gemoed, op de twee voorgedraage versoeken weegens de verhoging der prysen, en het ontslaan der opperhoofden van het vioeteeren, was geen antwoord, daar wij bij onse Noorigen, deede zaaken Uw Hoog Edele Groote Agtb: als onfailbaar hadden voorgesteld, en dit ten grootste deele aanleading gaf tot het afsende 303 van 4935 589. (531. van twee scheepen, met zulk een lading als men met mogelykheid kon bij een zaamelen, was het ons een sensibel leedweese op zulk eene reise te zyn misleid, de haggelyke toestand van het schip Ouwerkerk, de zware ramp het tweede schip overkoome, 't geen mogelyk niet in staat was de reise te vervolgen, en het geduurig pompen van Zuykerwaater, schoon thans ophoudende, gaf niet dan een allerverdrietigst vooruytsigt, in deese toestand sonden onse vertrouwde na de secretarissen van den overleede Gouverneur, de raadvraagenden hoedanig te handelen dog kreegen in antwoord, dat zoo ras de nieuwe Gouverneur, de dood van haar meester verstond, hij bij een brief gelast had, zig voor zyn komst, nog miet F de beschikking over de zaaken der vreemdelingen, nog met het kooper te bemoeijen, en de Bediendens alleen de helft haarer gewoone gage, te voldoen, te 6 waaruijt zij geene goede gevolgen konden aplei„ „den, maar ons raaden, in alles onbeschroomd te handelen, en het niet ondienstig zouzijn G het lossen van het schip tot zijn komst te staaven, t geen bij hem en de Nangasackische Regenten veel nadenken zou verwekken, dit teur van ieven P adat de 6 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. „t „7 E„ Naezebrenae deliberatie eijndelijk aan het Hofg'accep„ al het voordeel zijnde dat onse aparte corresponden ti ons toebragt, gaf ons weinig troost, als buyten dien verpligt zinden met het lossen te wagten, tot men door een genoegsaame onderlaag van Kooper het schip & voor alle t' invoorsiene rampen van stormen en Valwinden kon beschutten. Men- begon egter met particuliere provisie goederen en ryst, dog het volk werkt zoo traeg, dat men daarmeede den 26 nog beesig was, toen de opperstuurman bedeelde dat de Banjoosen aan boord sints twee uuren het lossen teegehielden, waarom dienstig verdeelden, liever op te houden, als de Companie langer met nitteloose ongelden van coeliloonen, op het Eiland, en de Chiampangs te beswaaren, daar het roer nu als het aller¬ noodsaakelijkst eerst moest hersteld, was het den 22' aan land gebragt, en & voor de poort opge¬ rigt, waar het door onse timmerlieden, met be¬ hulp in de eerste drie dagen van ses Japanders, gesloopt, de gescheurde standaart ten deele uytgekapt, en door twee swaare balken uijt onsen Voorraad met ysere bouwten en beugels in en om de standaart vastgeklonken, weeder wierd in F 2„ 2 533. in staat gebragt. Intussen hoorde men dagelijks rapporten van den Verwagt wordende Gouverneur, volgens relaas der Tolken was hij een allerdriftigst en eigensinnig mensch, en had in sade buyten 1' kysers voor kennis drie mijnwerkers het hoofd doen afslaan, ten vollen zyne eigene begrippen opvolgende, hij was een groot Vriend van den gehaaten Gouverneur Nagotto, en met wiens suster de Gouverneur Tango was getrouwt ge„ „weest, dog die hij hem wweeder had te huys gesonden dat de swaarste verbittering & verwekte, in sedo had hij geen raad van Tango & willen neemen, maar zig alleen aan de inblazingen van Nagotto gehouden, wiens bediendens hij in dienst nam, en twee banjoosen tot secretarissen & verkoor, welke teiding onder de ingeseetenen de grootste & verslagenheid gaf, als bij het vvertrek van Nagotto zijne hatelijke handelingen bij haare brieven na Cede ten scherpste hebbenden af„ „geschildert, en welke verslagenheid nog toenam, toen zyne orders aan de Geldkamer, om alleen 8 eur van Lieven de leden de 495. 34 E

NL-HaNA_1.04.02_3676_0618 view scan ↗

English

cordiality for the King, to have delivered. I then requested the Minister, who knew nothing else than tradasa to bring against it, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness personally about it. After further deliberation, it was finally accepted at Court to pay half the salary of the servants. It was carried out, and everyone was thereby unable to pay his debts, for which two days in the year are designated, namely one before their feast of the dead, and one before their new year, after which time one may not demand payment. The merchants immediately refused credit, and the artisans to work, which completely changed the happy condition of Nangazacki under the Governors Tango and Kurruga for the worse. Finally the Governor arrived on 13 September. On the 16th they were summoned to the Government against the following day and then admitted to an audience, but on mats in the inner gallery, having the interpreters on both sides, and the Governor, Burgomaster, and Treasurers before us, where a written document was read to us and translated by the interpreters, containing the following questions: Question 1. Why one had not proceeded, according to annual custom, with the unloading of the ship at the desire of the Burgomasters. Answer 1. Because one never unloaded a ship that did not receive proper ballast, for which up to 2500 picols of copper were provided annually, which could not take place due to the prohibition of the Governor, and we did not want to expose the ship without sufficient weight to the frequent gale-force winds that prevail here. Question 2. Why we had complained that our requests of the previous year had not been met and wished to await the arrival of the Governor. Answer 2. Because the Company could not continue the trade on the old footing, and relying on the statements of the Burgomasters, we flattered ourselves to obtain a favorable report upon the arrival of His Honor, in order thus to be able to proceed with peace of mind in our work. Question 3. Whether, if the price increase was not granted, we had orders from the Government to return with the ship without trading. Answer 3. That the Government, relying on our assurance, found no difficulty in giving credence to the promises of Governor Tango, and therefore had given us no orders for such a departure, but that we, if this contrary to expectation took place, would hold a meeting with the servants present on the island, and take a resolution as to what we then ought to do for the interest of the Company. cordiality for the King, to have delivered. I then requested the Minister, who knew nothing else than tradasa to bring against it, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness personally about it. Next to the long deliberation finally accepted at Court. Question 4. Why the Company, after the settlement since recent years, remained with so much money in advance at the money chamber, which seemed to intend some purpose. Answer 4. That the Company in 1779 upon the arrival of two ships, due to the non-acceptance of the money from the deceased Chief Duurkoop, in settlement of the required ducatons money falling short for the payment of the return cargo, the Money Chamber had refused to accept a promissory note, on the pretext that this indeed took place upon the wrecking of a ship, which obliged us not only to surrender our goods among those of the Company at very low prices, but even to pay for the Camphor up to ff 27:- the picol, to prevent both of which in the future, we took care that the Company was always some money in advance. Question 5. Why in some years so few merchandises were brought. Answer 5. That we always calculated the fund for the trade and expenses according to the projected conveyance, and the dispatched merchandises upon the arrival of the second ship could amply suffice for that purpose. Question 6. Why one did not fulfill the demands for Taffachelassen and ray skins which the Emperor desired annually. Answer 6. That all offices on the Coast of Chormandel had been devastated in the heavy war which we had waged for three years, the weaving-mills burnt down, and the weavers fled, which caused the entire trade to come to a standstill, but one had hope, within two years, with the continuation of the voyage to this Empire, to be able to bring the required quantities of Ray skins and Taffachelassen. Question 7. Why the Company complained about heavy losses on its trade, since all Japanese were assured that it must derive great profit from the voyage to this Empire, and was very powerful. Answer 7. That the Company was in such a lamentable condition that it had found itself obliged to take refuge in our High Government in the Netherlands, with the request to assist it for the continuation of trade with fourteen million guilders, being about one hundred thousand Mankokfs, of which His Honor would send the printed papers, to be translated by the interpreters.

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning, te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. „1 N „rerige deliberatie eijndelijk aan het Hof g'accep„ de halve gage der bediendens te voldoen, wierd ter uytvoer gebragt, een ider was daardoor buijten staat zyne schulden te & voldoen, waar ƒ toe twee dagen in het Jaar bepaald zyn, als een & voor haar doodefeest, en een & voor haar nieuwe Jaar, na 'twelke teid men niet mag maanen, de kooplieden weigerden terstond crediet, en de ambagtslieden om te wwerken, 't geen de ge„ lukkige toestand van Nangazacki, onder de . Gouverneurs Fango, en Kurruga, geheel van ƒ gedaan te deed ter anderen. Eindelyk arriveerde de Gouverneur op den 13: Septb:r den 16e wierden zij teege den &vol„ „gende dog in het Gouvernement ontboode en toen ter audientie g'atmitteerd, dog op de binne gal„ „derij opmatten, hebbenden de tolken aan weederzeide, en den Gouverneur Burgermeester, Renten Reekenmeesters &voor ons, waar ons een geschrift voorgeleese en door de tolken vertaald wierd de volgende vraagen bevastende PS Waarom men na Jaarlyks Wyl men nimmer een schip loste met gebruyk het lossen van het dat geen behoorlyjke ballast in kreeg schip op het begeeren der Burger¬ „meesters niet was Voortgegaan waar e 8 NV. 1. A1. 497 535. waar toe Jaarlyks, tot 2500 picols kooper & wierden verstrekt, 't geen door het verbod van den Gouverneur niet kon plaats heb„ ben, en wij het schip sonder ge„ noegsaame zwaarte aan de meenigi „vuldige stormwinden, die hier heerschen niet wilden zwaagen A: 2. V: 2 Wyl de Companie op den ouden Waarom wij geklaagt hadden ƒ dat aan onse versoeken van het voet, de handel niet kon voortsetten voorige Jaar niet was voldaan en wij op de gesegdens der Bur„ en de komst van den Gouverneur germeesters ons vliden bij LEdles komst een gunstige teiding Ter„ wilden afwagten e3 „langen om dus met gerustheid in ons werk te kunnen voortgaan K 73 N: 3. N: 3 Dat de Regeering op onse Ver„ Of wij in dien de prijs verhooging niet wierd in gewilligd order van seekering berustende geen zwarig„ de Regeering hadden, om zonder heid vond aan de beloften van den handel te dryven met het Gouverneur Tango geloop te slaan, en ons daarom geene orders tot schip te rug te keeren sulk een vertrek had gegeeven, dog dat wij, indien dit teege ver„en wagting plaats had, met de op het Eiland zijnde bediendens zouden Vergadering houden, en een besluyt 3 ulle teur van neemen Zodat een uwe de te 610 „. 6 ieven hartlijkheijd voor den Koning, te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. Neven 't ter aenge deliberatie eijndelijk aan het Hof g'accep„ No: 4 Dat de Companie in 1779 bij de konst Waarom de Companie na de afreekening sints korte Jaaren van twee scheepen door het niet zoo veel geld bij de geldkamer accepteeren der gelden & van het overleede opperhoofd Duurkoop, te vooren bleeft 't geen eenig oogmerk schien te bedoelen in verevening der gevorderde Du„ „catons geld tot afbetaling van het retour te kort koomende, de Geldkamer gewygerd had een schuldbrief aan te neemen, op voor¬ wendsel dat dit bij het verongeluk¬ ken van een schip wel plaats had, 't geen ons verpligte onse goederen onder die van de Companie niet alleen tot zeer laage prysen af te staan, maar zelf de Camfur tot ff 27:— het picol te voldoen, om welk een en ander in het vervolg voor te koomen, wij sorg droegen dat de Companie steeds eenig geld te voore stond. Waarom in eenige Jaaren Dat wij het fonds voor den handel zoo Weinige Coopmanschappen en ongelden steeds bereekenden na den geprojecteerden vervoer, wierden aangebragt en neemen, owat ons als dan voor s1 Companies belang te doen stond 6e A: 4: P. A: 5. 499 537. V: 6 Dat alle Comptoiren op de Cust Waarom men aan de Eisschen van Taffanhelassen en roggevellen Chormandel in de zwaare oorkog, die wij sints drie Jaaren gevoerd die den Keyser Jaarlyks begeerde, niet voldeed hadden verweest, de Weeveryen afgebrand, en de weevers verloope waaren, 't geen de geheele handel deed stil staan, dog men hoope had, binne twee Jaaren, bij het Con¬ tinueeren van den &vaart op dit Ryk, de gevorderde quantiteite Roggevellen en Taffachelassen te kunnen aanbrengen A: 7. N: 7: Dat de Companie in zulk een be„ Waarom de Companie over de swaare schaade op haaren han klagelijke toestand was, dat zij zig verpligt gevonden had tot onse del klaagden, daar alle Japan Hooge Overigheid in Neederland te ders versoekerd waaren, dat zij uyt den vaart op dit Ryk moeten toevlugt neemen, met versoeke groot voordeel trok, en zeer haar tot voortsetting van den handel, met Veerthien milhoenen magtig & was guldens, zynde circa honderd duy¬ „send Mankokfs, te adsisteeren waarvan ZW Edle de gedrukte papie¬ ren zoú toesenden, om door de teur van en de afgesonde Coopmanschappen by dekomst van het tweede schip daartoe ruijm konden toeryken. A: C. Tolken ieven 6 v 0 l

NL-HaNA_1.04.02_3676_0622 view scan ↗

English

to order cordiality for the King. I then requested the Minister, who knew nothing else to counter with except tradasa that, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness on this in person. finally accepted at Court. Having written everything down, they went thither, and recounted after the lapse of two days how they had presented this most emphatically to His Honour and moved him to deliberate with the Governor on what was to be done in this matter for the general good; that they were summoned again and instructed by His Honour to inform us that the Governor had consulted on our representations with the Burgomasters, Accountants, and Money Chamber servants, and His Honour requested us to consider the large number of junks arrived this year, and the large quantity of sugar brought by them, which caused the price throughout the entire Realm to fall so markedly that the Money Chamber anticipated a small profit thereon; that one absolutely could not agree to our demand of 7 guilders per picol, but would allow an increase of three mas or 6 guilders and 5 mas above the usual prices. I pointed out to them that the supply by the Chinese had no relation to the goods of the Company, since they make prices annually, whereas, our prices once being fixed, we were bound each time to be satisfied therewith and enjoyed no price increase, even though the Chinese brought little of such articles as are most needed here; that at this time the Company in Muscat and in the entire Gulf of Persia was selling sugar at from 13 Rds to 13 3/4 Rds the picol, and the loading of the Japanese vessels had even operated to the prejudice of the Persian vessel, which remained waiting for cargo. Next, treating of the excessive increase in the prices of the manufactures, I represented to them that the Governor and the Nagasaki Regents ought to consider how shameful it was for the first-named, after having given such solemn assurances to the Government of India, to return with blushing cheeks, and to have to blame himself in some respects for the loss suffered by the Company through the dispatch of two ships; that the Government had immediately sent the samples of the required manufactures to the Netherlands on account of their price increase, with the request that they might be manufactured as quickly as possible according to those colours and quality, which could only be effected by an increase in the purchase prices; that the taffachelass currently fetched up to 14 Rds at public auction in Batavia, and, like the Patna chintz, far surpassed the Japanese prices; yea, that in order to meet the demand of the Japanese, amid a general lack of money, one had even been obliged to buy up the ducatoons with a 5 percent agio, which was done solely to continue trade in peace and to convince this nation that if it, on its part, made room for fairness, the Government was likewise inclined to contribute everything to give them satisfaction. All of which having been presented by him to the Burgomaster Tannemon, and by the latter to the Governor and Money Chamber servants, the first-named found himself honoured on the 29th with a visit from that Burgomaster, which lasted more than four hours, and in which all the aforesaid was treated once again. But having been shown that morning by our confidant an order from court to concede for a period of fifteen years the prices which the Company had demanded in the previous year, with the exception of the sugar, which was fixed at most at 6 guilders and 8 mas the picol, he found himself strengthened to act with confidence, and declining his offer of 6 guilders and 6 mas, first to concede, as if out of special indulgence, to 6 guilders and 9 mas, and after much resistance to 6 guilders and 8 mas, with the declaration that this was the utmost the Company could agree to, and this price reduction exposed him in Batavia to a heavy accountability. All further attempts being fruitless, His Honour proposed so to arrange the prices of the other goods that the Money Chamber would accept the sugar at 6 guilders and 8 mas; but refusing this absolutely, he granted at his instance, in order to obtain these prices, to offer a document to the Governor, which His Honour promised to support to the best of his ability through his good offices. Speaking further of the trade of the Chinese, he submitted to His Honour for consideration whether, on account of the injury inflicted upon the Money Chamber by the Lord of Satsuma buying up the tripang for the use of the Loochooans, it would not be agreeable to the Japanese to receive them from the Company. Which proposal was readily accepted, with the declaration that no greater service could be rendered to Nagasaki at this time. Having long suspected this, I showed him that the Government favoured the trade of the Chinese to Batavia as much as possible, and this article was one of the principal items in the return cargo of the junks, so that one would be obliged, trading with them on an equal footing, to value them at the highest rate; that if it nevertheless pleased His Honour to grant him a sample of each sort upon his return to Batavia, determining therewith the required quantity and the prices.

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. velik van het Hofd'accep„ alles opgeschreeve hebbenden, gingen zij derwaards, en verhaalden na verloop van twee dagen hoe zij sulks op het nadrukkelijkst EEdle hadden voorgehouden en hem bewoogen, zig met den Gouverneur te beraade wat ten algemeene beste in deese zaak te doen stond, dat zij weeder ontbooden en door L Edle gelast waaren ons kennis te geeven, dat den Gouverneur met de Burgermeesters, Reekenmeesters en Geldkamer bedien= dens op onse vertoogen had geraadpleegd, en LEdle ons versogt te overweegen het groot getal Jonken dit Jaar aangekoomen, en de groote quantiteit zuijker G G 3 „ H t geen de pris door het ge¬ door hun aangebragt, ƒ J „ „heele Ryk zoo merkelyjk deed daalen, dat de Geld„ kamer daarop een geringe Winst te gemoed sag, dat men volstrekt in onsen Eisch van p 7: - per picol, niet kon bewilligen, maar boove de gewoone prijsen een verhooging van drie maasen off 3/6: 5: - Lou toestaan, hield hen voor, dat de aanvoer der Chineesen, op de goederen van de Companie geen betrekking had, e wijl zij Jaarlyks prysmaaken, daar onse prisen eens bepaald zynden, wij telkens verbonde waaren daarin genoege te neemen, en geen prys verhoging genooten, schoon de Chineesen van sodanige ar„ ticulen die hier het meest benoodigd zyn, weinig aanbragten, dat de Companie in deese teid tot Musquette, en in de geheele gelf van Persia de suijker, 503 589. suijker van Rd:s 13. tot Rd:s 13¾ het picol afstond/) en het belaaden der Japanse scheepen zelfs 6 tot prejudice van het persise schip gestrekt had, 't geen op laading bleef wagten. Vervolgens deleerenden over de excessive verhoging van de prysen der Manufactuuren, stelde hen voor, dat de Gouverneur, en de Nan„ „gasackise Regenten behoorden te overweegen, hoe schandelijk het voor den Eerstgeteekende was, na aan de Regeering van India zulke plegtige ƒ verseekeringen gedaan te hebben, met beschaamde kaaken te rug te keeren, en zig selve in Sommige opsigten te moeten weiten, de schaade die de Com¬ „panie door het senden van twee scheepen leed: dat de Regeering de monsters der gevorderde manufactuuren om derselver prys verhooging 6 terstond na Neederland had gesonde, met versoek dat zij ten spoedigste na die Cauleuren en daugd 1 o mogten werden aangemaakt, 't geen niet dan door een & verhoging van de inkoopsprijsen was te bewerken, dat de Taffachelassen thans op Batavia bij publique Verkoop tot Rds 14: -haalden, en soo wel als de Chitze Patnase, verre de Japanse prijsen surpasseerden, Jaa dat men om aan den teur van Eisch 540. ieven 16 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. O:O:onditeinvelijk aan het Hof g'accep„ Eisch der Capanders te a Coedoen, bij algemeen geld gebrek, zelfs verpligt geweest &was, de ducatons met 5 P:r C:to op geld te moeten in koopen, 't geen alleen geschiede om den handel in vreede voort te setten, en deese Natie te overtuygen, dat in dien zij aan haar kant de billijkheid plaats gaff, de Re¬ geering meede geneege was alles te contribueeren om haar genoege te geeven al het welke door hem den Burgermeester Tannemon, en door deese den Gouverneur en Geldkamer bediendens zinde voor„ „gehouden, vond den eerste teekenaar sig den 29 met een besoek van dien Burgermeester overeerd, dat ruym vier uuren duarde, en waarin al het voolsmelde nogmaals wierd verhandeld, dog hem deese ogtend door onse vertrouweling een order uijt sede zynde vert „toond om de prysen die de Comparie in het voorige Jaar gevorderd had voor een teid van vyftien Jaaren te avergunnen, excepto de Luijker, die ten hoogste op H6:8: het picol was bepaald, vond hij zig gesterkt om met gerustheid te handelen, en desselfs aanbod Jan P 6: 6:- declineerende, eerst als uijt eene bysom dere toegeevenheid tot ƒ 6: 9:- en na veele teegen„ stribbelingen tot ƒ 6: 8:- te treeden, onder verkla¬ ring, dat dit het uyterste was waarin de Compari kon bewilligen, en deese prijsvermindering hem op 505 543. op Batavia aan een swaare Verantwoording blood stelde, alle & verdere pogingen vrugteloos zinden, proponeerde & Edle de prysen der andere goederen zodanig te schikken, dat de Geldkamer de suyker tot ƒ 6: 8:- aannam, dog dit volstrekt afslaande, vergunde op zyne instantie ter erlanging deeser kryten een geschrift den Gouverneur aan te bieden teur van t' geen LEdle beloofde door zyne goede bemiddeling na vermooge t' appiieeren. Verders over den handel der Chineesen spreeken¬ „den, gaf hij L Edse in bedenking, of het om den afbruik die de Landsheer van Satsuma ten dienste der Lagueers de Geldkamer door het opkoopen der tri„ „pangs toebragt, den Japander niet aangenaam zou zyn, die van de Companie t' ontfangen, welke voorslag met gepoetigheid wierd aanvaard, onder betuyging dat Nangazackij in deese teid geen grooter dienst kon geschieden, dit reeds lang &vermoedende, vertoonde hem, dat de Regeering den Vaart der Chineesen op Batavia na vermoge begunstigde, en dit articul een der voornaamste in het retour der Jonken was, dat men dus verpligt zou zyn, met hen op een gelyke &voet handelenden, die ten duurste aan te slaan, dat in dien het LEdse egter behaaijde hem een monster van ider soort bij zyn retour na Batavia te verleenen, daarbij bepaalenden de gevorderde quantiteit; en de prysen de 2 16 Gieven

NL-HaNA_1.04.02_3676_0626 view scan ↗

English

to have cordiality delivered to the King. I subsequently requested the Minister, who could bring forward nothing other than tradaa dat, for an audience with the King, in order to elucidate His Highness on the matter personally. [illegible] accepted at Court prices from the Money Chamber, proportionate to their sale, according to what was alleged to have been taught to him the previous year under the Papenberg by the Chinese, and of which the statement showed he would not fail to propose such to Your Right Honorable and Worshipful, as well as to the Japanese, giving great pleasure if our trade were peacefully continued, when he held himself assured that all means of procurement would be employed in the work, requesting further that if the Company lacked any money this year to satisfy the return cargo, a bill of debt be granted to us for it following the example of previous years. After having drawn up the aforementioned document, His Honor departed to immediately present the various matters to the Governor. Since the dispatching of trepang is now a matter of the greatest prospect, and if one is well served, through the opportunity to obtain them either at Batavia, from Malacca, or from elsewhere, opens a new trade to this Empire that could alter the entire course of affairs and partially restore our condition, we request Your Right Honorable and Worshipful in all reverence that, for the procurement according to the samples received, the utmost supervision may take place. After having deliberated with one another about the prices, they sent the chief interpreter Kosak back to him on 3 October, to demonstrate that although the Regents and Money Chamber officials fully understood the validity of his statements, the unexpected arrival of so many junks with such substantial cargoes caused the sugar to fall to an extraordinarily low price, which would increase if the merchants in Pacca and Miaco obtained knowledge of the increase on the Company's sugar, on the supposition that the ships would subsequently bring double cargoes, wherefore one could absolutely not proceed to grant the demanded HC: 8:, and sent him back with orders to submit to Their Honors that the Company throughout the whole of the Indies relinquished with substantial profits as much sugar as Java could supply, and sent the same hither only because no other cargo was to be found for a proper freighting of the ships for this Empire; that if the Regents of Nangazachij absolutely refused to grant the demanded price, they should state their determined price for which the sugar would be relinquished to them this year, as being unable to do otherwise; but that he protested most strongly against such a manner of trading, and did not depart from his established determination, already considering himself sufficiently accountable by being unauthorized to enter into a reduction of 2 maasen per picol; that if they persisted in their decision, he requested a written statement thereof to present to the Government upon return, on whose deliberations it would then depend whether to continue the navigation to this Empire with vigor in the future or not; but at the same time to tell Their Honors plainly in his name that, when the Money Chamber enjoyed ƒ 71: 5: 8: 6. per picol just as in the previous year, the refusal of such a minor price increase was the clearest possible proof of the most arbitrary manner of trading, which deserved nothing but indignation and contempt; while upon his denial and inquiry as to how he had knowledge of this, he testified that he owed an account of his conduct neither to him nor to the Nangazacki Government, being able upon further investigation to suffice with a declaration of having learned this from the deceased Dispencier van Eps. Receiving no answer, he received a visit on the 6th from the four principal Money Chamber officials, who, coming to the matter after some Japanese preludes, showed how the great supply of sugar through the arrival of so many junks caused its price to fall to such a low point that they were not able to satisfy us with more than the offer of the Burgomaster Tannemou; that the prices of the other goods would meet with little difficulty, but regarding these, it had been deferred to them to act according to the circumstances of affairs; that in the months of December and January.

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradaa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. dite invelijk aan het Hof g'accep„ 8 prijsen van de Geldkamer, eevenreedig met haar verkoop, volgens het geen voorgaff, hem in het ovoorige Jaar onder de Papenberg, door de Chineesen onderrigt te zign, en waarvan de opgaaf vertoonde, hij niet zou nalaaten zulks Uw Hoog Edele Groot Agtb: als den Japander, zoo onse handel vreedig wierd voortgeset, daarmeede groot genoege geevenden, voor te draagen, owanneer hij zig verseekerd hield, dat alle middelen ter bemagtiging Londen worden in het werk gesteld, versoekende voorts dat indien de Companie dit Jaar eenig geld tot voldoening van het retour ontbrak, ons daarvoor na het voorbeeld vvan vroegere Jaaren een schuldbrief wierd ver„ „leend: Na het voormelde geschrift te hebben op„ „gemaakt vertrok L Edse om terstond het een en ander den Gouverneur voor te draagen: Daar het aansenden van tripangs nu een saak van het grootste uijsigt is, en indien men wel word bediend, door de geleegenheid om ze 't zij op Batavia, van Malacca, of van elders terlangen, als een nieu¬ „ven handel op dit Ryk opend, die het geheel beloop van gedaan te kan doen verkeeren, en onsen staat ten deele herstellen, versoeken wij Uw Hoog Edele Groot 5074 545. Groot Agtb: in alle eerbied, dat ter bemagtigingt na de bekome monsters het uyjterste toesigt mag plaats hebben. Na sig over de prysen met elkander te hebben beraaden, sonden hij den 3 october de op„ „pertolk Kosak weeder bij hem, om te vertooren dat schoon de Regente en Geldkamer bediendens de gegrondheid zyner gesegdens ten volle begreepen de onverwagte komst van zoo veele Jonken met zulke aansienlyke ladingen de suyker tot een buyten gemeene laage prys died daalen, t' geen zou toeneemen indien de kooplieden in Pacca en Miaco, van de Verhoging op s' Comp:s suyker kennis kreegen, in veronderstelling dat de scheepen in het vervolg dubbelde ladingen zouden aan „brengen, waarom men tot vergunning van de gevorderde H C: 8: Volstrekt niet kon overgaan, sond hem te rug, met order HEdles voor te houden, dat de Comparie door geheel India, soo veel suijker als Jara Kon leeveren met aanzienlyke voordeelen afstond, en deselve alleen herwaards sond, wijder geen andere lasding tot een be„ teur van rieven 8 9 : 1 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. dlemtiteinselijk aan het Hof g'accep„ behoorlyke bevragting der scheepen voor dit Ryk was te vinden, dat indien de Regenten van Nangazachij velstrekt wijgerden de gevor¬ „derde prijs te overgannen, zij haar bepaarde prijs moesten opgeeven, waar voor hen dit Jaar, als niet anders kunnenden, de suyker souden af„ staan, dog dat hij ten sterkste teege zulk een handelweise protesteerde, en van zijne ge¬ „maakte bepaaling niet aftrad, zig reeds ver„ „antwoordelyk genoeg stellende, door onbevoegd tot een vermindering van 2 maasen per picol te treeden, dat in dien zij bij haar beslugt vol harden hij daarvan een geschrift versogt; om het bij retour de Regeering aan te bieden, van wier beraadslagingen het als dan aphing, in het vervolg de vaart op dit Ryk, al op niet, met nadruk voort te setten, dog H. Edles teffens uijt zijn naam onbewimpelt aan te seggen, dat wanneer de Geldkamer eeve als in het voorige Jaer ƒ 71: 5: 8: 6. voor het picol genoot, het wed„ „geren van zulk een geringe prgsverhooginge, de ¾ 1 509 1547. de allen duydelykste blyk, eener willekeurigste handelweise was, die niet dan verontwaardiging en veragting verdiende, terwyl op desselfs ont„ kenning en navorsing, hoedanig hier van kennis had, betuygde, nog hem nog de Nangazackise Re„ „geering, verantwoording van zyn gedrag te zyn & verschuldigd: kunnende bij nader ondersoek volstaan met eene verklaring, zulks door den overleedene Dispencier van Eps te hebben vvernoomen. Geen antwoord erlangende, ontfing hij den 6: het besoek van de vier eerste Geldkamer„ bediendens, die na eenige Japanse peeludiums ter zaake koomenden, overwtonden, hoe de groote toevoer van suyker door de komst van zoo viele Jonken, dies prys tot sulk een laagte deed daalen, dat zij niet vermoogend waaren ons meerder als het aanbod van den Burgermeester Tannemou voldoen dat de prijsen der andere goederen woinig zwarig„ „heid zouden entmoeten, dog omtrend deese, aan hen gedefereert &was, na omstandigheeden van zaaken te handelen, dat in de maanden December en teur van rieven Januarij af„ harden 16

NL-HaNA_1.04.02_3676_0630 view scan ↗

English

to have cordial greetings conveyed to the King. I subsequently requested the Minister, who knew of nothing else to bring against it than tradasa dat, for an audience with the King, in order to be able to elucidate this personally to His Highness. amicably accepted at the Court January another ten junks would appear with considerable cargoes, which, together with what had already been received, amounted to more than the entire Empire could consume, so that with such a price increase they could expect nothing but a loss; that in Japan one could now be sufficiently supplied with sugar from China, and that here only European fabrics and other goods were desired which the junks did not bring, so that it was desirable that, instead of sugar, an article could be found to fill its place; whereupon he answered in reply that, as he had been informed from good authority that the sugar brought by the Chinese had much similarity with ours, it might be Java sugar, the more so because the canassers corresponded with ours, and the Chinese are accustomed to stow sugar in bales; that the stagnation of trade caused by the war having produced general unemployment, no sufficient return freights for the junks were to be found at Batavia, which obliged them to content themselves partly with the transport of sugar; but that, now peace had been restored, trade resumed its usual course, and with the appearance of ships from Europe they would not lack suitable cargoes, one here therefore had no reason to fear a large supply by the Chinese in the future. That instead of disputing with us over this slight price increase, they should pay attention to the indulgence of the Company, which, although presently in a disordered condition, lacking ships, men, money, and trade goods, had nevertheless allowed itself to be persuaded, and to the prejudice of other factories, not only to dispatch two ships with suitable cargoes, but even to proceed to the purchase of some articles above the selling price; that one could not expect such manufactures from the Netherlands until after the lapse of three years, as they were contracted for according to their previous year's requisitions and samples sent thither; that the weavings on the Coast of Coromandel being restored, one could only after two years sufficiently provide them with Taffachelasse, and there were thus no articles to be found that could serve to reduce the sugar cargo, unless, in accordance with what had been proposed to the Reporting Burgomaster, they offered such reasonable prices for the tripangs that the Government would thereby be enabled to purchase them at Batavia from the Chinese, or else to requisition them from elsewhere; that they ought to pay attention to the small quantity of sugar for sale this year, as the greatest part of the entire import was spoiled and undeliverable; and granting the demanded price now, to come forward with their objections in the following year, if the outcome did not meet his assurance, and the large supply of sugar by the junks was stopped by the restoration of peace. Notwithstanding all representations, being unable to agree, he nevertheless remained waiting for a favorable outcome upon their private assurance to do everything to give him satisfaction, when he was visited the following morning at daybreak by his confidant, who was sent by his father to give notice as quickly as possible that the officers of the treasury had in the evening reported their experience to the Governor, which had incited him to such anger that he ordered the Burgomaster Jannemon, if they did not consent to his offer, to leave the sugar at the previous price or else at our choice to transport it back to Batavia; and that the only means to prevent this blow was to invite the aforementioned Burgomaster immediately to his presence, in order to see once more whether an agreement could be reached. Following which advice, His Honor let him sweat in silence, to come before noon, but bringing two other interpreters, as not trusting Rosemon and Shuby; just as His Honor also, accompanied by the Interpreters Timbi and Enos, kept his word, and after a brief account of what had happened the previous evening, renewed his offer, demonstrating that since the establishment of the Treasury, the highest price of sugar occurred in the 1st and 9th year of the Nengo Kyōhō, or in 1716 and 1724, being f 6: 5: — per picol; that they now, at a time when Japan was overstocked with it from all sides, offering one maas per picol more, the Company had no reason to complain of their manner of dealing, and it was most advisable for us to acquiesce in his offer, as expecting nothing good from the arbitrariness of the Governor, whose obstinate manner of dealing His Honor himself had already experienced up to four times, after many objections, both concerning the disadvantage of

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde Zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. OO: mte eijnselijk aan het Hof g'accep„ Januarij weeder tien Jonken met aansienlyke ladingen zouden opdagen, 't geen met het reeds ontfangene, meer bedroeg, dan het geheele Ryken kon slijten, dus hen bij sulk een prijs verhoging niet dan overlies voorhanden was, dat men in Japan thans genoegsaam uijt China met suij¬ „ker kon werden geriefd, en men hier alleen Eur „ropeese stoffagien en andere saaken begeerde die de Jonken niet aanbragten, dus het te wenschen was, dat men in steede van Suyker, een articul kon uyt den sien em dies plaats te vullen, waarop hij in aantwoord diende, dat daar hem van goeder hand berigt was, hoe de zuijker door de Chineese aangevoerd, veel overeenkomst had met de onse, het Cavase Lugker zyn kon, te mees, door de E Canassers met de onsen overeenkwaamen, en de Chineesen gewoon zijn de suyker in baalen op te stuwen, dat het stremmen van den handel door den oorlog eene algemeene werkeloosheid veroorsaakt hebbende, er geene genoegsaame retouren voor de Jonken op Batavia te vinden & waaren e as 51 589. zwaaren 't geen hen verpligte, zig gedeeltelyk met de vervoer van suyker te ergenoegen, dog dat, nu de vreede was hersteld, de handel weeder zzyn gewoone loopnam, en bij het opdaagen van scheepen uijt Europa, het hen aan geene geprote laadingen zou ontbreeken, men hier teer van in het vervolg voor den grooten toevoer door de Chineesen niet had te schroomen: Dat zij in steede van met ons ever deese geringe prys ver= „hooging te tisten op de toegeevenheid van de ƒ Companie moesten agtslaan, die schoon thans in een verwarde toestand, aan scheepen, volk, geld, en handelwaaren gebrek hebbende, zig egter had laaten overreeden, en ten pre„ judice van andere Comptooren, niet alleen twee scheepen met geschikte ladingen af te senden, maar zelfs tot den inkoop van Zommige articulen boove de verkoops prys te treeden, dat men niet dan na verloope van drie Jaaren zalke manufactaure, uyjt Neederland rieven had 16 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister;, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. het Hof gaccep„ had te wagten, als op haare Voorjaarige en na derwaards gesondene monsters wierden aanbesteed, dat de weeveryen op de Cust Chermandel hersteld zijnden, men eerst na twee Jaaren hen genoegsaam van Taffachelasse, kon voorsien, en er dus geene articulen te vinden waaren, die ter vermindering der suykerlading konden stukken, ten waare zij na het gepropo¬ neerde aan den Rapporteur Burgermeester, zulke billijke prijsen voor de tripangs booden, dat de Regeering daardoor in staat geraakte die op Batavia teegen de Chineesen in te koopen, dan wel van elders te vorderen, dat zij op de geringe quantitteit suyker ter verkospe, dit Jaar behoorden te letten, zyl het protste ge„ doekte van den geheelen aanbreng bedorven, en onleeverbaar was, en thans de gevorderde prys vergunnenden, met haare zwaarigheeden in het volgende Jaar op te koomen, indien de uijtkomst aan zine Verseekering niet voldeed, en de groote aanvoer van suyker met de Conken, door d2 513 589. 1551. door het herstel van de Vreede wierd gestrant, In weerwil van alle vertoogen niet kunnen den over„ eenkoomen, bleef hij egter op haare in insaame Verseekering van alles te sullen doen om hem genoege te geeven, op een gunstige uytslag wagtes, toen hij de volgende ogtend met den dag door zyn vertrouwde wierd besogt, die door zyn vader was, afgesonde, om ten spoedigste kennis te geeven, dat de bediendens van de goedkamer in den avond den Gouverneur van haar weedervaaren verslag doenden, dit hem in zulk een gramschap had en t stooken, dat hij den Burgermeester Jan nemon gelaste, indien men in zyn aanbod met bewilligde, de suyker op de voorige pris, dan wel aan onse keuse te laaten die weeder na Batavia te verveeren, en dat het eenigste middel om die slag voortekoomen, was, voormelde Burgermeester terstond bij zig te versoeken, om nogmaals te sien een accoord te treffen, welke raad opvolgende, L Edse hem in stilte liet 9 zweeten, nog voordemiddag te koomen, dog twee teur van rieven andere G en 16 hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. minvelijk aan het Hof g'accep„ andere tolken te sullen meede brengen, als zig op Rosemon en SJubi niet vertrouwende, door gelyk L Edle ook de Tolken Timbi en Enos in ver„ d geseld, zyn woord hield, en na een kort relaas van het geen de voorige arend was gepasseerd, zyn aan bod vernieuwde, vertoonende, dat Lints de opregting van de Geldkamer, de hoogste prijs der Suijker in het 1e: en 9e: Jaar der Nengo Kgefoo of in 1716 en 1724. voor kwam, zinde ƒ 6: 5: — per picol, dat zij thans, in een teid - 3 waarin Japan van alle Kanten daarmeede wierd G overkoopt, een maas per picol meerder biedende, ƒ de Companie geen reede had doer haare handelen weise te klaagen, en het voor ons raadsaamst was in zyn aanbod te berusten, als van de Willekeurigheid van den Gouverneur, owien sei¬ gensinnige handelweise & Edle zelfs reeds tot Viermaalen had ondervonden, niets goeds verwage tende, na veele beswarinissen, zoo over het noderl van

NL-HaNA_1.04.02_3676_0635 view scan ↗

English

515 553. of the Company, as well as having raised his own shame once more, His Honour consented to an increase of 2 Condryns; thus he found himself obliged, seeing no way out of matters due to the advancing time, and fearing the consequences of the Governor's threats, to choose the most prudent course, and to agree to the offer of ƒ 6: 6: 2: —, being an increase of ƒ —: 4: 2: — per picol; on the condition that the demanded price on all the remaining goods be met, and that a stamped and signed certificate of this price determination for the sugar be granted to us for our accountability at Batavia, whereupon on the 8th we were summoned to the Government House, and having been admitted to an audience with the Governor, His Honour informed us that upon the Company's complaints regarding the disadvantage to trade, it had been resolved to grant the stipulated prices for a period of fifteen years, NB cordiality to be ordered for the King. I then requested the Minister, who knew nothing else to bring against it than tradasa dat, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness personally thereon. accepted at the Court, to grant, but the order regarding the inspection of the opperhoofden, as it depended on the Emperor and Councilors of the Realm, had not yet been revoked, whereupon we left the room, exited the government house after the Japanese manner, and after putting on our compliment mantles, coming back inside, expressed our thanks to His Honour for the favour shown to the Company, with the request to be pleased to cooperate through his benevolent mediation toward the relief from the searching of our persons. We trust that Your High Noble Great Respectabilities will gather from the course of these negotiations that they have left nothing unattempted to succeed in obtaining the demanded prices, since the grievances of the Treasury are reasonable, and the granted price is the highest that the Company ever enjoyed from them, we endeavoured in vain to achieve our goal by pressing more strongly, although 517 555. although this did not fully succeed, we nevertheless have the greatest reason to rejoice in this general price increase, doubtful in the previous year, but now brought to completion, as serving, with a regular trade and ample supply of manufactures from the Netherlands and India, to place the state of this factory in a fairer light, and to support the Company in its heavy pressing burdens. Regarding the sea cucumbers, some proposals were subsequently raised from time to time, which he answered as being indifferent, to show that not us, but them, was being served by this accommodation, this continued until 20 October, when they came to him with the prices that the Treasury was disposed to pay for each sorting, after comparison with what was paid by the Chinese, he rejected the same, requesting if one wished to consider this as an article of trade for the Company, whereupon the cordiality to be ordered for the King. I then requested the Minister, who knew nothing else to bring against it than tradasa dat, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness personally thereon. accepted from the Court, Treasury on our side also sought its advantage, to let that matter rest, that one had to consider how, the purchase being open to everyone at Batavia, and their transport being the principal item in the return cargo of the junks, the Chinese immediately after departure collect a new supply for the following year, and that the unavoidable necessity, and the divergent interests of the participants, through the intervention of the Company, would cause their price to rise to such an extraordinary height, that one could expect nothing but loss on that trade: After the lapse of two days they brought further prices, which he also rejected, pointing out to them that this request was made only to favour the value of the Chinese to this Realm, that having been outwitted in the purchase by the servants of Satsuma at Matsumae, and not having enough protection to oppose the doings of the father-in-law of the Crown Prince, they needed a means of salvation, since the large export of copper, through the multitude of imported gold and silver, could not be sustained, now 519 555. 1 now that the Chinese, according to information upon which he could comfortably rely, offered to deliver the one and the other at lower than usual prices, consoling themselves for that loss for the sake of the greater allowance of copper, having since his departure in the previous year until the arrival of this ship, exported with 14 junks alone a quantity of more than twenty thousand Picols, that through the absence of the previous junks, the remaining copper had increased, which currently permitted such a considerable export, but this must before long come to a standstill, unless one had constantly stalled us with lies and the exhaustion of the mines served as a pretext to thwart the Company's trade, that if the Treasury obtained sea cucumbers from us, it must consider this as the greatest good fortune it could ever hope for, and giving the same prices as it enjoyed from the Chinese, must keep itself satisfied with the profits on the import of the junks, which upon the cessation of that shipping, the small amount that one wished to us

Dutch transcription

515 553. — van de Companie, als zijne eigene schande nogmaals geoppert te hebben, bewilligde LEdle in een verhooging van 2 Condryns; dus hij zig verpligt vond, door de verinschietende teid F geen uijtkomst van saaken siende, en de ge„ teur van „volgen der bedrijgingen van den Gouverneur dag„ „tende, de voorsigtigste Leide te kiesen, en in het aanbod van ƒ 6: 6: 2: — zynde een verhooging ƒ van p—: 4: 2:-: per picol, te stemmen; op voorwaar„ de, dat de gevorderde prijs op alle de overige goe¬ 3 6 „deren voldaan, en ons ter onser verantwoording op Batavia, van deese p rys 6epaling voor de saykar een gesiapt en geteekend bewysschrijft wierd Verleend, waarop wij den 8 in het Gouvernement ontbooden, en bij den Gouverneur ter audientie g'admitteerd zijnden, EEdle ons kennisgaf, dat men op de klegten der Companie over het nadeel op den handel, had beslooten, voor een zerd van vijftien Jaaren de bepaalde prysen te rievan Vergunnen 10 C6 del NB hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. velik aan het Hof g'accep„ vergunnen, dog de order het visitatie der op per„ „hoofden, als van den keyder en Ryksraaden afhangende, nog niet was ingetrokken, waar op het vertrek verlieten, na de Japanse Wiise uijt het gouvernement gingen, en na het omhangen onser Compliment mantels, weeder binne koo„ „menden, t VEde voor de gunst de Companie beweesen onse dank betuijgden, met versoek door zyne geneegene bemiddeling tot ontheffing van het kriteeren onser persoonen te willen meede werken. Wij vertrouwen dat Uw Hoog Edele Groot Agtb: uijt het beloop deeser onderhandelingen zullen beoogen, dat zij niets hebben onbesogt gelaaten om in het obtineeren der gevorderde prysen te slaagen, daar de beswaarenissen van de Goedkamer billyk zyn, en de vergun¬ „ de pryjs, de hoogste is die de Companie immer van haar genoot, poogden wij vrugteloos door storker aan te dringen ons doel te beryken schoon 8 517 555. schoon dit niet ten velle gelukte, hebben wij egter de grootste reeden ons met deese alge„ „meene prijs verhorging, in het Noorige Jaar twijffelagtig, dog thans tot stand gebragt, 69 te verheugen, als bij een reguliere handel en teur van O ruime aanbreng van manufactuuren uijt Neer „derland, en India, strekkende, om den staat van dit Comptoor in een schoonder ligt te stellen, en de Companie in haare zwaar drutkende las¬ 6 „ten te steunen 16 Omtrend de tripangs wierden & vervolgens van teid tot teid eenige voorslaagen geoppert, die als onverschillig beantwoorde, om te toonen dat niet ons, maar hen, door deese believing dienst geschiede, dit continueerde tot den 20 october, toen zij bij hem kwaamen, met de prysen die de Geldkamer gesind was voor ider sorteering te &voldoen, na Vergelyking met het betaalde door de Chineesen, verwierp hij deselven, versoe¬ kende indien man dit als een articul van negotie voor de Companie wilde aanmerker, waarop de rieven geld. op per„ de hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde Zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. lik van het Hof g'accep„ Geldhamer aan onse zeide, meede haar voordeel sogt, die zaak te laaten berusten, dat men moest overweegen, hoe de inkoop een ieder op Batavia vrij staande, en derselver vervoer het Voornaamste in het retour der Jonken ozynde, de Chineesen ter„ „stond na het vertrek, een nieuwe Voorraad voor het volgende Jaar in zaamelen, en dat de onvermij¬ „delyke benodigheid, en de verschillende belangens der participanten, door de inkruijking van de Companie, derselver Joijs zulk een buijten gewoone hoogte zou doen stijgen, dat men op die n handel„ niet dan nadeel te gemoed sag: Na herloop van twee dagen bregten zy nadere pryjsen, die hij meede afsloeg hen vertoonende, dat dit aansoek alleen geschiede om de waart der Chineesen op dit Ryk te begunstigen, dat men door de bediendens van Satsuma, te Matsmaij, in den inkoop verkloekt, en geen protectie genoeg hebbende, om zig toegs de gedoentens van de schoonvader van den Kroonprins te versetten, een middel tot retding nordig had, wijl de groote vervoer van kooper, door de meenigte van het aangebragte goud en zilver, geen stand kon houden, nu 519 555. 1 nu de Chineesen, na onderrigtingen, waarop hij met gerustheid kone Vertrouwen, aanborden, het een en ander tot laagere dan de gewoone prij¬ „sen te leeveren, zig dat Verlies om de meerdere vergunning van het Kooper getroostende, zyn de zists zyjn & Vertrek in het voorige Jaar tot Heeer van de komst & van dit schip, alleen met 14 Jonken verveerd, een quantiteit van meer van twintig duysend Picols, dat door het wegblyven der voorige Jonken, het restant kooper was vermeerderd, 't geen thans zulk een aansienlyke vervoer toeliet, dog dit eer lang moest stil staan, ten zij men ons steeds met leugens had op gehouden en het uijtpusten der mynen tot een voorwendsel strekte om s' Companies handel te dwarsboomen, dat indien de Geldkamer van ons tripangs ob¬ tineerde, zij dit moest aanmerken als het grootst geluk dat zzij immer kon hoopen, en de a „selve prijsen geevende als zij van de Chineesen genoot, sig voldaan moest houden met de voordeelen - op den aanvoer der Jonken, die bij het op watteeren dier vaart, het geringe dat men ens wilde rieven af„ 98 de N 86

NL-HaNA_1.04.02_3676_0640 view scan ↗

English

cordiality to be delivered for the King. I subsequently requested of the Minister, who knew nothing else to bring against it than tradasa dat, an audience with the King, in order to be able to elucidate this to His Highness personally. accepted by the Court extort, would doubly request. Finally, after having deliberated among themselves, they brought in answer the following day that the Treasury, after consideration of all the aforementioned, agreed to pay the Company the same prices as it enjoyed from the Chinese, provided that the tripangs corresponded with the samples which they simultaneously presented, consisting of ten sorts which he will have the honor to offer to Your Right Honourable Excellencies upon a safe return to Batavia, in the hope that, this trade being established, by answering the beneficial objective, it may revive the golden age. They found the prices as follows: Tripangs 1st Sort the Picol at F 18:—:— 2nd Sort the Picol at F 40:—:— 3rd Sort the Picol at F 42:—:— 4th Sort the Picol at F 50:—:— 5th Sort the Picol at F 58:—:— 6th Sort the Picol at F 60:—:— 7th Sort the Picol at F 72:2:— 8th Sort the Picol at F 73:4:— 9th Sort the Picol at F 76:6:— 10th Sort the Picol at F 81:2:— There 521 559 Where Your Right Honourable Excellencies, with respect to the reduced price of the Camphor, please to note that if this one thail per picol was to serve as compensation for the underweight, such brings no advantage to the Company, we take the liberty to answer that the Company must never imagine being able to suffice with the permitted write-off of 3 Per Cent, because the loss, both through penetration into the new porous wood of the tubs and through volatilization and the heating in the hold of the ships, is too considerable and is confirmed annually by experience; that the small underweight in 1783, in comparison with that of previous years, is not to be attributed to greater oversight or more accurate handling, but to the threat of absolutely transporting no Camphor except with a larger allowance, which indeed was granted regarding that small quantity, but cannot be expected for a considerable parcel as in this year; and that if one 16. cordiality to be delivered for the King. I subsequently requested of the Minister, who knew nothing else to bring against it than tradaa dat, an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness personally on the matter. accepted by the Court 1:3 sets the found underweight at Batavia at the highest at Per Cent, which is rare, and deducts from the same the permitted write-off of up to 3 Per Cent, this one thail per picol above the remaining 4 Per Cent still gives an advance of 1/3 Per Cent, so that this price reduction, in our opinion, really serves to advantage, and on the transport of this year amounts to a considerable sum of more than 666 thails. The objections of Your Honours, in earlier letters, as if some illicit trade were being carried on in this article, are not unfounded, as we must conclude from the complaints of the supplier about the poor sale in recent years, due to the small delivery to the Company and the stagnation of private transport, offering us a quantity of Catt: 50000; but which he, upon our refusal and inquiry regarding that private transport, perceiving his mistake, denied and blamed on a poor translation by the interpreter, we take the liberty to respectfully propose to the same 523 1619. 561. letters to make the ship's officers, upon return to Batavia, to remove this well-founded presumption, swear to the number of Camphor tubs received on board, because taking them over here in the Roads, where the ship lies under our eye, being not feasible, must take place immediately after departure under the Papenberg. After manifold attempts to find an equivalent for that which was deducted this year on the fixed price increase of sugar in 1783, we have the pleasure to inform Your Right Honourable Excellencies to have succeeded so far that the Treasury has contracted with the First Signatory to accept annually twelve thousand pounds of cloves against the usual prices, as appears from the copy of the translation of that obligation, inserted among the enclosures. Regarding the continuation of the trade with three ships in two years, conforming to what was reported by the general letter, we thank Your Honours for the favorable consent to constantly insert a paragraph in incoming letters regarding the copper, from which C6

Dutch transcription

haortlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister; die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. Ahaan het Hof g'accep„ afdringen, dubbeld souden versoeken Eindelyk na zig onderling te hebben beraaden, bragt men de volgende dag in antwoord, dat de Geld kamer na overweeging van al het voorgemelde, aannam de Comparce deselve prijsen te weldoen, als agij van de Chineesen genoot, mits de tripangs met de monsters, welke zzij teffens aanborden, over„ een kwaamen, bestaande in tien soorten die hij de eer zal hebben bij behouwde retour op Batavia Uw Hoog Edele Groot Agtb: t' offreeren, in hoope dat deese handel tot stand koomende, door aan het heilsaam oog„ merk te beantwoorden, den gulden teid mag doen herleeven vyonden de prysen als Volgt Tripangs 1: Zoort het Picol à F 18:—. — 2: „ „ „ „ „ 40: —: —. „ „ „ 42: —: —:. „ „ „ 50: —: —: „ „ „ 58: —. . — „ „ „ 60: —: „ „ „ 72:2:— „ . „ „ 73: 4: —. „ „ „ 76: 6: — „ „ 81: 2: — Daar 6: „ 7: „ 3: „ „ 4: „ „ 5: „ „ „ 1 „ 8:e „ „ 9: „ 10: „ „ 521 559 Jaar Uw Hoog Edele Groot Agtb:, ten opsigte van de verminderde prijs der Camfus gelieven aan te merken, dat indien dit eene thail per picol moest strekken tot gemoedkooming der minwig ter zulks de Companie geen advantage teebrengt, neemen wij de vriyheid in aantwoord te dienen, dat teur van de Companie Lignimmer moet voorstellen, met de vergunde afschryving van 3 Pr C:t te kunnen ƒ volstaan, wijl het verlies zoo door indringing in het nieuwe poreuse hout der balies, als door het &varvlieger en het broeijen d ruym der scheepen, te aanmerkelyk is, en Jaarlyks door de ondervinding word bevestigd: dat het gering minwigt in 1783, in vergelyking met dat van Noo„ J „rige Jaaren, niet aan een meerder toesigt of accurater behandeling is te krijten, maar aan de bedryging om volstrekt geen Campur te ver„ voeren, dan met een ruijmer doorslag, t' geen wel omtrend die geringe quantiteit wierd ingev willigd, maar op geen aansienlyke partij als in dit Jaar te &wagten is, en dat indien men rieven het elyk de leeven her 16. hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradaa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde Zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. van het Hof g'accep„ 1:3 het bevende minwigt op Batavia al ten hoogste steld op P. Ct. V. t' geen zeldsaam is, en van het zelve de vergunde afscheijving tot 3 P: C=t aftrekt dit eene thail per picol; boove de resteerende 4 P: C:t &s nog een advans geeft van 1/3 PC:t v„m dus deeke prijs vermindering na ons gevoele reël tot voordeel strekt, en op den vervoer van dit Jaar een aan¬ „merkelijke somma van ruym 666 thailen beloopt. De bedenkingen van uw Hoog Edelheedens, bij vroegere beieven, als of in dit articul eenige morshandel wierd geplaegd, niet ongegrond zyn 1 den, gelijk wij moeten opmaaken uijt de klagten van den leverancier, over de slegte Vertier in de laaste Jaaren, door de gezinge leverancie aan de Companie, en het stilstaan van den particulieren & vervoer, ons aanbiedende een quantsteit van Catt: 50000, Dog t' geen hij op onse weigering en navorssing weegens die par¬ G J „ticuliere vervoer na Vermeede zyn misslag bespeurende, ontkende, en op een Kwaade ver„ =taaling van den tolk schorf, neemen wij de arigheid Hoogst dezelve in alle eerbied voor 523 1619. 561. rieven te dragen, de scheeps overheeden bij retour op Batavia, tot wegneeming deeser gegronde presumptie, het getal der Camfus balies binne boord ontfangen, te doen beedigen, wijl het over„ neemen hier ter Rheede, daar het schip onder ons oog legt niet doenlyk oyande, terstond na het vertrek onder den Papenberg, moet plaats vinden Na veelvuldige poogingen om een equiralent te vinden voor het geen dit Jaar op de bepaalde prijsverhooging der suyker in 1783 is afgekort, hebben wij het genoege Uw: Hoog Edele Groot Agtb:r te bedeelen in soo veere te zijn geslaagt, dat de Geldkamer met den Eersten teekenaar heeft gecontracteerd, Jaarlyks twalf duysend ponden garioffel nagulen teege de gewoone p zij„ sen t'accepteeren, blijkens het afschrift van het translaat dier verbintenis, onder de bylaagen g'insereert. Weegens het voortsatten van den handel met drie scheepen in twee Jaaren ons aan het ver„ „melde by gemeene brief onder Aggedraagenden, bedonken wij Uw Hoog Edelheedens voor de gunstige bewilliging om weegens het kooper bij aankoomende brieven steeds een periode t' insereeren, waar teur van uyt 1 C6

NL-HaNA_1.04.02_3676_0644 view scan ↗

English

cordiality for the King. I then requested the Minister, who knew nothing else to bring against it than tradasa dat, for an audience with the King, in order to be able to elucidate His Highness thereon in person. accepted by the Court might appear from its small vent and large remainder, in order to make such use thereof, according to the finding of affairs, by showing it to trusted persons as would best quadrate with the Company's interest. To obtain a return present for the sent horses, we have, to keep the memory alive, continuously shown our well-founded hope, without however obtaining any promise, which remains recommended to time, while regarding the favorable feeling of Your Right Honourable Great Respectabilities, concerning the advantage to be expected from the transport of Japanese, we shall only remark that there seems little hope of succeeding therein during the life of this Emperor, as he has been exhausted by pleasures from his early youth, and removed from the direction of affairs according to the custom of the country by the appointment of the Councilors of the Realm, whereby his faculties are also too weak according to faithful reports; that the only prospect of the Japanese who lament their condition, which they consider unfortunate, remains fixed upon the Crown Prince, betrothed to the daughter of the Lord of Satsuma, trusting that this one, through the inductions of his father-in-law, a Prince whose knowledge and lust for action are highly praised and described as very favorable to our nation, receiving a better education, upon his coming to the Government will understand the benefit springing from the intercourse with Foreigners, and by revoking the Prohibition against leaving the country, give a direction to make a people so respectable in many respects share in the general advantages of mankind. Having flattered ourselves that through the favorable intercession of the Governor of Tango we would be relieved of the shameful search, this has not taken place, although according to what was mentioned in the daily register under 27 October, hope was given to us of succeeding therein before long, since obtaining two such important matters as the price increase, and this at once, conflicted with the Japanese customs, so we still look forward to the good result of that promise. To inquire once again whether this Empire could not provide an article that might serve with profit in return, the first signer, upon approval of Your Right Honours, had contracted with the money chamber that the Company, in the following year, above the Siamese sapanwood specified in their Demand of 30,000 piculs, would send it against the increased price, for which they would deliver tree wax in return, after a sample promised to him for conveyance, which costing them 22 taels the picul, would be granted to the Company with the tubs at 10 taels or 8 rixdollars 16 stuivers, because the greater profit on the sapanwood doubly sweetened this concession, but the money chamber meeting some opposition herein through the envy of one of the Bookkeepers, and this plan, although favored by the Governor, still remaining undecided, he will, to balance the trade, share the result, along with what was decided upon the demanded price increase of the Ray skins, in the report to be submitted on trade. Having mentioned the most essential that occurred in this fatal trading time, we take the liberty to implore the favorable approval of Your Right Honourable Great Respectabilities upon our actions, to recommend ourselves to the same powerful protection, and after wishing heaven's most precious blessings, to call ourselves with due respect, Right Honourable Stern Great Respectable Far-ruling Lord and Lords Your Right Honourable Great Respectabilities' humble and very obedient Servants Japan at the Factory Nagasaki the 25 Nov: Anno 1784 V Setringh Romberg Memorandum for Mr. Hendrik Casper Romberg, Senior Merchant and Chief of the Company's trade and further affairs in the Empire of Japan. Upon my departure in the previous year, I had the pleasure of handing Your Honour a Memorandum containing such points as, according to the circumstances of the time, could serve to promote the Company's interests; now that I find myself obliged according to Their High Honours' much respected orders to fulfill that again, I shall set down in a few words my thoughts regarding the most essential. Since the Noble High Indian Government has been pleased to agree to always have a passage inserted in the general letter, dealing with the small vent of bar copper and the large remainder in the Company's warehouses, Your Honour must constantly keep in mind that it is only arranged in such a way, in case the Japanese made a request for a larger conveyance just as in 1782, to extricate oneself by showing the same to trusted Interpreters; both because of the little appearance that the sale at the Western Factories, although advancing again through the cessation of the war, will require a larger supply within a few years, and out of obligation not to bind the Company definitely to any proposals upon which the pleasure of the High Government must first be awaited: For although the voyage of the Chinese remarkably increased this year due to the promised and obtained price increase on their goods, not

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Jk verzogt vervolgens den Minister; die niets anders alstradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. Ahaan het Hof g'accep„ uyt dies geringe vertier en groot restant mogt blyken, om daarvan na bevinding van zaaken bij vertooning aan vertrouwden zulk een gebruyk te maaken als best met 's Companies intrest zou quadreers, Ter erlanging van een Contrapresent voor de aangesondene paarden, hebben wij om het aandenken te verleerendigen, de telken onse gegronde hoop vertoond, sonder egter eenige toesegging t'erlangen t' geen den teid blyft aanbevoele, terwijl wij omtrend het gunstig geveele van uw Hoog Edele Groot Agtb:, noopens het voordeel uijt den &vervoer van Japanders te wogten, alleen sullen aanmerken, dat er wei¬ nig hoop scheind, bij het leeve van deesen Kyser daar in te slaagen, als van zijn vreege Jeugd door Vermaaken uitgeput, en na s'lands weise door beschifting der ƒ Ryksraaden van het bestier der zaaken verwijdert, — waardoe ook zzyne vermoogens na getrouwe rapporter te swak zijn: dat het eenig uytsigt der Capanders die haar toestand, welke zij als ongelukking beschouwen beklaagen, op den Kromprins, aan de dogter van in den Landsheer van Tetsuma verloofdn gevestigd bliyft vertrouwenden dat deese door de indueties van zyn schoonveder, een Prins wiens kennis, en woet „lust hoog geroemd, en als onse natie seer genoeg beschreeve word, eene boetere opreeding eelangenda bij zijn komst aan de Regeering, het nut uijt den ommegang met V Vreemdelingen spruyjtende zal be„ 525 563. rieven bedeffen, en door intrekking van het Verbod op het verlaaten van het land, een leiding geeven om een volk zoo agterswaardig in veele opsigten, in de algemee¬ ne voordeelen van het menschdom te doen deelen. Ons gevleid hebbenden door de gunstige be„ „middeling van den Gouverneur Tango van het schandelijk visiteeren te worden ontheft, heeft zulks geen plaats gevonden, schoon ons volgens teur van het vermelde bij het dagregister onder den 27: October hoope gegeeve word, daarin eer lang te slaagen, wijl het obtineeren van twee zulke gewigtige Laa 6, ken als de pris verhooging, en dit in eene heid, met de Japanse costumen streed, dus wij als nog de goede uijtslag dier belofte te gemoed sien. Om nogmaals t'onderstaan of dit Ryk geen articul opleeverde dat met voordeel in retour Non dienen, had den Eertte teekenaar op approbatie van Uw Hoog Edelheedens met de geldkamer gecon„ tracteerd, dat de Companie in het & volgende Jaar, boove het sapanhout Siams bij haar Eisch bepaald Patt:o 30000, teege de verhoogde prijs zou aansenden:/ waarvoor zij in ratour sou leeveren boomwax, na een monster hem ter vervoer toegesegt, die haar p:s 22:- het picol kostende, de Comparie met de balies tot R 10: - of Rd:s 8: 16: - sou werden Vergund, wyl het meerdere voordeel op het Sapanhout, dit toegift dubbeld versoete, dog de geldkamer door de afgunst van een der Reekenmeesters hierin eenige teegen¬ „streeving ontmoetende, en dit ontwerp schoon door mogt bij voor de d 2 trand gen hoop denken ders „ - die we van blyft van t g genda den sal lang 5 Japan ten Comptoire Nangazackij den 25 Nov: hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. hvan het Hof g'accep„ door den Gouverneur begunstigd, nog onbesluit eg gende zal hij; tot vereevening van het schagfwerk, den uijt„ „slag, neevens het beslootene op de gevorderde prys„ „verhooging der Roggevellen, bij het in te diene rapport van den handel bedeelen. Het sakelykste in deese fataale handelteid voorgevalle, vermeld hebbenden, neemen wij de vry¬ „„heid, de gunstige approbatie van Uw Hoog Edele Groot Agtb:, op onse behandelingen t' implozeeren, ons in derselver vermoogende bescherming te beveelen, en na toewensing van s'heemels dierbaars te Lee¬ geningen onsn met verschuldigde eerbied te noemen. Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbaare Wydgebiedende Heer En Heeren UW Hoog Edele Groot Agtbarheeders onderdaanige en zeer gehoorsaame Dienaaren A:o 1784 V Setringh onberg 527 565. Memorie voor den Heer Hendrik Casper Romberg, rieven op par koopman,en opperhoofd & van 's Comp:s handel, en verdere omslag, in het Keijserrijk Iapan. By myn Vertrek in het voorige Jaar had ik het genoege Uw Edle ter hand te stellen een Memorie, zodanige poincten bevattende, als na teids omstandigheeden konteur van den strekken ter bevordering & van s' Comp:s belangens; Nu ik mij na Haar Hoog Edelheedens veel gerespec„ „teerde orders verpligt kind, daaraan weeder te voldoen, zal ik in weinige woorden mijne gedagten ten opsig te van het zakelyjkste ter needer stellen. Daar de Edele Hoog Indiade Regeering wel heeft gelieven te bewilligen, bij gemeene brief steeds een periode te doen invloeijen, deelende op de geringe vertier van het staafkooper, en het groot reskant in s' Comp:s pakhuysen, diend Uw Ed: bestendig in het oog te houden dat deselve alleen dus danig word ingerugt, om in gevalle den Japander, tot eene meerdere Vervoer, eeve als in 1782, aansoek deed, door het vertoonen derselve aan vertrouwde Tolken, zig te redden; zoo om de weinige schein dat het debiet op de Westersche Comptoiren schoon door het ophouden van den oorlog weeder schot neemende, binne eenige Jaaren, een grooter aanbreng vorderd, als uijt verpligting om de Companie niet bepaaldelijk tot eenige voorsleegen te verbinden waarop vooraf het goedvinden der Hooge Regeering moet werden ingewagt: Want of schoon de Vaart der Chineesen, door de toegesegde en erlangde prysverhoo¬ „ging op haare goederen dit Jaar merkelyk toenam, niet „ post „ aze N6

NL-HaNA_1.04.02_3676_0648 view scan ↗

English

cordiality for the King to be conveyed. I subsequently requested of the Minister, who knew nothing else to counter with than that it was custom, an audience with the King, in order to be able to elucidate this personally to His Highness, which was accepted by the Court. Not so much for the large supply of medicines in return, as indeed for the collection of the bar copper, which has accumulated for some years due to the absence of the fixed number of junks, for which they brought a considerable quantity of gold and silver. This cannot be maintained if the Money Chamber, outwitted by the servants of Satsuma at Matsumae in the purchase of trepang and medicines, finds no opportunity to obtain those desired from elsewhere. Being fully aware of this, it gave rise to the negotiations disclosed in detail by secret letter, regarding which I do not doubt we shall succeed through the powerful influence of Their Right Noble Excellencies. For this opens a new trade with this Realm, which can revive the golden age of which only a faint memory now remains, and once set in motion, serves as a means to compel them, if necessary, to a larger delivery of bar copper, which is less desired by the Chinese than trepang. The smashing of two sampans in the storm of 14 September having entirely destroyed the project for a treaty with the Japanese, it is most advisable for the present to continue on the old footing, and to have two new ones built for the following year. An application for this can be made again after the lapse of two to three years, while during that time the Company enjoys the use of those vessels, and remains exempt from the payment of the offered 400 florins for rental wages. The reason why an exemption from kneeling has not yet been obtained for the Opperhoofd and his company is attributed to the impossibility of obtaining two matters of so much weight at the same time, namely the price increase of the goods and this. Your Honour should, in this case, through the mediation of the Chief Interpreter Rosak, remind the former Governor Tango of his promise in an obliging manner, in the hope that the good prospect with which we are flattered may be verified through his powerful intercession, and that in the future one may never again be subjected to undergoing such indignities. Having restored the Company's trade through the stipulated price increase for a period of fifteen years and the obligation of the Money Chamber to accept twelve thousand pounds of round cloves annually, and having laid the foundation for further perfection in the plan for the supply of trepang, I shall, trusting that Your Honour will leave no means untried to gain the honor of having the Company enjoy such an advantage, comport myself according to what was stated in the previous memorandum regarding what further relates to this Factory. And after having wished Your Honour a praiseworthy administration, accompanied by continuous prosperity and lasting contentment, I remain with all respect, Sir, Your Honour's Dutiful Servant, D. Sinnen Japan, at the Factory of Nagasaki, 25 November 1784. Copy of Separate Letters from the Honorable Governor and Director of Java's Northeast Coast to Their Right Noble Excellencies at Batavia. Semarang, 4 September 1784. Page 1. To Batavia, To His Right Noble Excellency, The Right Noble, Stern, and High Honorable Gentleman, Master Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Honorable Stern Gentlemen, Councilors of the Dutch Indies, etc., etc., etc. Right Noble, Stern, and High Honorable Gentleman, and Right Honorable Stern Gentlemen! I have already had the honor to give notice to Your Right Noble Excellencies, by my submissive Separate Letters of 24 of the past month of July, of my return from Java's Eastern Salient, and shall now also endeavor to fulfill my duty and obligation by giving Your Right Noble Excellencies a brief and substantive report of such matters that occurred to me principally, both on the journey and during my stay in the Eastern Salient as well as at Surabaya, and which I deem necessary to bring to the knowledge and under the notice of Your Right Noble Excellencies. But before I proceed to this, I must first formally answer, with the addition of some other matters, the points which as yet remain from the respected letters.

Dutch transcription

hartlijkheijd voor den Koning, te laeten bestellen. Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als tradasa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. hot Hofdaccep„ niet zoo zear om de groote voorraad van drogeryen in retour, als & wel tot afhaal van het staafkooper, door het wegblyven van het bepaald getal Jonken zints eenige Jaaren verzamelt, waartoe zij een aansienlijke quantiteit goud en silver aan bragten kan dit niet bestand zijn, indien de Geldkamer door de Bediendens van Tassuma, tot Matsmaij in den inkoop van tripangs en drogerijen verkloekt, geen geleegenheid vind die van elders verlangen, t't geen haar ten volle bewust zijnde aanleiding gaf, tot de onderhandelinge bij secrete brief omstandig ontrouwd, waar omtrend niet twiffel door de vermoogende in vloed van Haar Hoog Edelheedens te slaagen, wijl sulks een nieuwen handel op dit Rijk opend, de gulde teid waarvan thans alleen een flauwe herinnering overblijft kan doen herleeven, en eens in trein gebragt, een middel strekt om, des benoodigt hen tot een grooter leverancie van staefkooper, bij de Chineesen min dan tripangs gewild, te constringeeren. Het Verbrysselen van twee schiampangs in de storm van den 14 Sept: het geheel project tot een verdrag met den Japander verwietigd hebbende, is het raadsaamst Vooreerst op den ouden Voet te blyven voortgaan, en twee nieuwen voor het volgende Jaar te doen aanbouwen, kunnende na Verloop van twee à drie Jaaren daar toe weeder aanzoek doen, terwijl de Companie in die teit het genot dier vaartuijgen heeft, en van de vol¬ „doening der aangeboodene of 400:-. & voor huur loon blijft ontheeve. De reede warom als nog voor de opperhoofd en s gem ontslag van het &isiefeeren is erlangd, aan te onmoogen lijkheid toegeschreeve werdende om twee saaken van zoo veel gewigt als de prijs verhooging der goederen, en dit, te gelyk te obtineeren, dient Uw Edse in Ceso, door O. 2 be„ 529 561. Iapan ten Comptoire Nangasackij, den 25 November bemiddeling van den oppertolk Rosak, den geweesene Gouverneur Tango, zijne belofte op aan & verpligtende weise te herinneren, in hoope dat het goede uytsigt Waarmeede men ons vleud, door zzijn vermoogende voorspraak mag werden bewaarheid, en men zig in het vervolgt nimmer weeder aan het ondergaan van dus da¬ „nige laagheeden mag bloot stellen. Door de bepaalde prijs verhooging voor een teid van Vijftien Jaaren, en het verband van de Geldkamer cteur van om Jaarlyks twalf duysend ponden gartoffel Nagulen te accepteeren, s' Comp:s handel hersteld, en in het ont„ werp ter aanvoer van tripangs den grond ter verdere volmaking gelegt hebbende, zal ik, in vertrouwe dat 16. uw Edle geene middelen zult onbeproefd laaten om zig de eer te & verwerven, de Companie van sulk een voordeel te doen gaudeeren, omtrend het geen verder tot dit Comptoir relatie heeft, mij aan het vermelde bij voor rige memorie gedragten, en na UwEdse een roemwaardig bestier, verseld met een aanhoudende welstand, en be„ „sendig Vergenoege te hebben toegewenscht, met alle agting verblijve. Mun Heer UEdlos Dienstwillige Dienaar D: Sinnen rieven z gen kooper ke een 6rag /en mer den inkoop enheid ten Volle delinge omtrend aa w0 en ans en Hrakt van pangs in verdrag raadsaamst en twee en; die de Vol„ loon d en Pijem mooge „ van Zoo dit, door 1784 C toe de el 3 Ik verzogt vervolgens den Minister, die niets anders als trada sa dat daarop wist in te brengen, om audientie bij den Koning, ten eijnde zijn Hoogheijd perzoonlijk daar van te kunnen elucideeren. hartlijkheijd voor den Koning te laeten bestellen. hann het Hot g'accep„ Copia Aparte Brieven van Den Heere Gouverneur en Directeur van Java's Noord-oost-Cust, Aan Hune Hoog Edelheedens Batavia Te. 569 marang den 4:e September 1734. Pag: 1. s Aan zijn Hoog Edelheid! Hoog Edel, gestrenge groot Achtbaeren Heere „Willem Arnold Alting, erneur Generaal, en De Wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Neederlandsch India, enz: enz: enz: 10. Edel Gestrenge, Groot Achtbaeren Heere, en Wel Edele Gestrenge Heeren! bereeds de Eere gehad uw Hoog Edelheeden bij mijne sparte Letteren van den 24. der gepasseerde maand„ eisse te geeven van mijne te rug komste uit Iavas „en sal thans aan mijn pligt en gehoudenisse ook trag„ ntwoorden, met uw Hoog Edelheeden een kort: en verslag te doen, van zulke zaeken die mij ten princ„ op de reijze als geduurende mijne op onthoud m# oek dan wel te sourabaija sijn voorgekoomen, en dig oordeele ter kennisse en onder het oog uwer Hoog te moeten brengen, doch een ik hier toe treede, moet ens met bijvoeginge van eenige andere zaeken for„ „twoorden, de poincten die voor als nog uit de ge„ respecteerde ia „ 563 Samarang den 4=e September 1784. Pag: 1. s Batavia Aan zijn Hoog Edelheid! Den Hoog Edel, gestrenge groot Achtbaeren Heere M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en De Wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Neederlandsch India, enz: Hoog Edel Gestrenge, Groot Achtbaeren Heere, en Wel Edele Gestrenge Heeren! Ik hebbe bereeds de Eere gehad uw Hoog Edelheeden bij mijne „submisse Aparte Letteren van den 24. der gepasseerde maand„ Iulij kennisse te geeven van mijne te rug komste uit Iavas Oosthoek, en sal thans aan mijn pligt en gehoudenisse ook trag„ „ten te beantwoorden, met uw Hoog Edelheeden een kort: en zaekelijk verslag te doen, van zulke zaeken die mij ten princi„ paele, zoo op de reijze als geduurende mijne op onthoud me den oosthoek dan wel te sourabaija sijn voorgekoomen, en die ik noodig oordeele ter kennisse en onder het oog uwer Hoog Edelheeden te moeten brengen, doch eer ik hier toe treede, moet ik alvoorens met bijvoeginge van eenige andere zaeken for„ „meel beantwoorden, de poincten die voor als nog uit de ge„ enz: enz: respecteerde „

NL-HaNA_1.04.02_3676_0656 view scan ↗

English

Samarang the 4th of September Anno 1734, respected letters of Your High Excellencies of the 22nd of March, 4 and 19 May last, have thus far had to be deferred, both until their seizure could be obtained and because of the hindrance to my voyage; and I trust in the first place, with regard to the article of ships and vessels, that with the loading and dispatches of the ships Overduijn, Ritthem, and Europa, which have successively already returned to the main settlement, the expectations of Your High Excellencies will have been satisfactorily fulfilled. This, however, could not take place regarding the Wackerheid, for the reason that it has not yet appeared. With respect to the ship De Bovenkerkenpolder, which recently arrived here, and those that were still to follow for the collection of rice, the orders for their speedy loading and dispatches will likewise be carried out as far as possible. However, since there are currently no noteworthy remnants of the previous year's crop on hand anywhere at the trading posts, and the rice from the new crop is only just beginning to come in successively, of which there is also as yet little in store, I trust that Your High Excellencies will most favorably permit that if the keels that are to be laden therewith happen to stay on Java somewhat longer than usual, for the reason that the farmer is only now busy pounding his harvested paddy; whilst I most respectfully note that I have issued orders, upon the appearance of the ship De Vriendschap expected from Banda, to supply it in the eastern quarter with as much rice as it can carry. Although the rice crop—notwithstanding the general apprehension that arose for it in the spring on account of the drought existing at that time—has turned out better in some places than could have been expected because of the rains that subsequently fell from time to time, it has nevertheless not succeeded very favorably in the Paccalongang region and also in some districts in the eastern quarter, and in general it is not as abundant as in the past year, although I can nevertheless assure Your High Excellencies that the quantity harvested and still being gathered will be sufficient to furnish the necessities both for the main settlement and for those to the west of the Indies and the eastern trading posts; whilst use will be made of the authorization of Your High Excellencies to have the rice for Batavia transported on private vessels for freight in case of a lack of shipping space, just as has already been done successively in the past spring with the purchased one thousand lasts, and regarding which I trust that the High intention will have been fulfilled. The interdiction on the export of rice and paddy, not only to Johor and Riouw, but also to other places from where the same could be carried thither, and thus to the entire opposite coast, having been publicly proclaimed and posted everywhere along the coast here, that prohibition will also remain in force for as long until Your High Excellencies shall be pleased to dispose otherwise in that regard, although I must note here that not only does this interdiction result in considerable detriment to the resident Javanese merchants, but it is furthermore to be feared that, if it remains in force, it will also cause an unwelcome diminution in the forthcoming farming out of the Company's domains and toll-gates along Java; in the meantime, the closest supervision is maintained here and also at the subordinate trading posts to ensure that no rice or paddy is transported to the opposite coast other than what the crews of those departing vessels need for their own consumption on the voyage. Pursuant to the permission granted by Your High Excellencies for the private transport of rice to Malacca and Palembang, insofar as it was judged necessary there for their own consumption, the public was already informed and encouraged thereof in the early spring, with orders, however, to those who are inclined to sail thither to appear with their vessels in the roadstead of Samarang by the end of this month of August, in order to undertake the voyage to the aforementioned places armed and in combination, under the convoy of two small galleys—which I had constructed for that purpose and subsequently for cruising against the pirates along this coast, and with which they are busy here fitting out with sails and tackle and the further necessities—in order to

Dutch transcription

Samarang den 4:e September A„o 1734, respecteerde missives uwer Hoog Edelheeden, van den 22:e Maart, 4 en 19. meij Iongstleeden, zoo tot de verkrijginge van derselvers beslag, als door de verhinderinge mijner reijze, dus verre hebben moeten worden uitgesteld, en vertrouw ik in de eerste plaats ten aansien van het artikul van Scheepen en Vaartuijgen, dat met de belaeding en depeches der successive na de Hoofd=plaats bereeds te rug gekeerde schee„ Jen overduijn, Ritthem en Europa aan de verwagting uwer Hoog Edelheeden tot genoegen sal zijn voldaan, 't geen egter omtrent de Wackerheid geen plaats heeft konnen vinden, om reedenen het selve voor als nog niet is koomen opdaegen. — Met opsigt van het alhier onlangs gearriveerd schip de Bovenker„ „kenpolder, en de geenen die tot den afhaal van Rijst nog stonden te volgen, sal insgelijks aan de orders tot derselvers spoedige belaeding en depeches zoo veel doenlijk is worden voldaen, dog thans nergens op de Comptoiren eenige naamwaardige Restanten van het voorjaarig gewasch meer aanhanden sijnde, en de Rijst uit het nieuwe gewasch eerst successive beginnende intekoomen, waarvan 'er ook voor als nog weinig in voorraad is, vertrouw ik dat uw Hoog Edelheeden gunstigst sullen gelieven te passeeren, bij aldien de kielen die daar meede moeten be„ „laeden worden, wat langer dan ordinair op Iava koo„ „men te vertoeven, om reeden dat den Landman nu eerst bee„ sig is sijn ingezamelde Padij te stampen, terwijl ik eerbie„ „digst noteere dat ik orders gesteld heb, om bij opdaeging van het van Banda 971 Samarang den 4:e September A„o 1734 Pag: 3. Banda verwagt wordend' schip De vriendschap het selve in den oost„ „hoek soo veel Rijst in te geeven, als zal konnen vervoeren. — Het Rijst gewasch, niet teegenstaande de algemeene bedugting die er daar voor in het voorjaar kwam te resulteeren weegens de toen ter tijd Exteerende droogte op sommige plaatsen beeter mit„ gevallen zijnde, door de vervolgens van tijd tot tijd gevallen reegens, als men had kunnen verwagten, is het egter daar meede in het Paccalongangse, en ook sommige districten in den oosthoek niet seer favorabel geslaagd, en in 't algemeen met zoo opulent dan in het gepasseerde Iaar, schoon ik uw Hoog Edelheeden egter verzeekeren kan, dat de ingezamelde en nog geoogst wor„ „dende quantiteit voldoende zijn zal om het benoodigde soo voor de Hoofdplaats als die voor de west van Indie en de ooster„ „sche comptoiren, te konnen fourneeren; terwijl 'er van de qualificatie uwer Hoog Edelheeden, om bij gebrek aan scheeps ruijmte, de Rijst voor Batavia met particuliere vaartuijgen op vragt te laaten vervoeren, gebruik sal worden gemaakt, invoege ook al bereeds successive in 't gepasseerde voor Jaar met de ingekogte Een Duijzend Lasten is geschied, en waar omtrent ik vertrouwe dat aan de Hooge intentie zal zijn voldaan. — De Interdictie op den uitvoer van Rijst en Padij met alleen naar Iohor en Riouw, maar ook na andere plaetsen van waar dezelve na derwaards soude kunnen worden gebragt, en dus na de geheele overwal, hier ter kuste alomme gepubliceerd en geaffigeerd sijnde, sal dat verbod ook voor soo Lange blijven stand Samarang den 4=' September Ao 1734, stand houden, tot dat uwe Hoog Edelheeden dien aan gaande anders sullen gelieven te disponeeren, schoon ik hier bij aanmerken moet, dat niet alleen die interdictie de Ingezeetene JIavasche Handelaars merkelijk tot nadeel strekt, maar het daar en boven te dugten is, dat dezelve ook, indien blijft stand houden, eene onaangenaame dimunitie geeven zal, in de aanstaande verpagting van Compagnies Domainen en Rollen langs Iava; ondertusschen word hier en ook op de onderhoorige Comp„ „toiren een aller genauwst toesigt gehouden dat 'er anders geen Rijst nog Padij na de overwal word vervoerd dan wat de Equipagie dien vertrekkende vaartuijgen tot eijgen Consumptie op den Reijze noodig hebben. Ingevolge de door uwe Hoog Edelheeden gegeeven permissie tot den particulieren vervoer van Rijst naar Malacca en Palembang, in soo verre als men tot eigen Consumptie aldaar oordeelde benoodigd te zijn is de gemeente al in het vroege voor Iaar daar van geinformeert en aangemoedigd geworden, met order egter aan de geenen die geneegen zijn derwaarts te steevenen, met hunne vaartuijgen teegens ultimo deeser maand augustus ter samarangsche rheede te verscheinen, ten einde gewapend en ge„ „combineerd, onder Convooij van twee Galeijtjes, die ik daar toe en vervolgens ter bekruijssinge teegens de zee Roovers Langs deese kuste heb laaten opbouwen, en waar meede men hier bee„ „sig is dezelve van zeijl en traijl en het verder benoodigde te voorsien, de Keijze na de opgemelde plaetsen aan te neemen, om o

NL-HaNA_1.04.02_3676_0659 view scan ↗

English

873 f Samarang the 4th of September Anno 1784, page 5. — in order thereby, as much as possible, to prevent the Johorites and other enemies of the Company from providing themselves with that food so highly necessary to them by seizing single private vessels departing laden with rice; but since the native in general is averse to all such arrangements and dispositions, notwithstanding that one tries to convince them of the good intention that is thereby aimed at, with the concurrent promise of the payment ordered by Your Right Excellencies to the Malacca ministers of 80 to 85 Rds per Coyang there, the natives nevertheless do not seem inclined to it, as thus far no one from the subordinate trading posts has yet come forward, wherefore I have judged it necessary to have to prolong the time of departure until the end of September next, by which time the Samarang Captain of the Chinese Tan Lecko intends to project 2 to 3 of his vessels for Malacca, and when perhaps others will then also be inclined thereto. In the meantime, I have caused the necessary instruction to be drafted for such persons and the commanders of the galleys, a copy of which I take the liberty to present herewith, in the hope of Your Right Excellencies' approval, and as necessity will also require, besides placing 1 to 2 European sailors on the private vessels, also to provide each of the small galleys with 12 to 14 European seafaring hands besides the natives, and over them a vigilant and capable person ought to be appointed as commander, possessing the rank of second mate, so I take the liberty to propose to Your Right Excellencies the quartermaster Jacob Grijsen of Hardersleben stationed here, with the urgent request that he, as a man who possesses the necessary qualifications and at the same time knows how to deal with the natives, may be appointed by Your Right Excellencies and favored with a commission. — Since it is apparent that the fairway along Java will become very unsafe due to the prohibited export of rice, paddy, and other provisions to places across the straits, especially when the Johorites and their adherents, being cornered by the arrival of the national squadron, will try by all possible means to seize their opportunities to attack and attempt to capture the vessels laden with rice along Java, wherefore it has been considered this year to have the Java cruisers perform the patrolling early in the spring, together with the two Company small galleys also serving for that purpose; and since experience has taught that these two last-mentioned are very suitable for it, I have given orders to have two more such small hulls constructed in the Rembang district for the greater security of the Java fairway, both to the east and west of Samarang, which aforementioned construction I hope will be approved by Your Right Excellencies, the more so because through the back-and-forth patrolling 875 Samarang the 4th of September Anno 1784. page 7. patrolling of the two first mentioned, the pirates have as yet dared to undertake few or no attempts this year. — As well the envoy of the King of Bantam has been allowed to enjoy the purchase of cotton yarns permitted by Your Right Excellencies up to the quantity determined in 1781, as the Ngabehi and Head over the Palembang merchant vessels Darpo Tjeta of the purchase on Java of two vessels, each of 60 to 70 feet, but the latter having only made use of the purchase at Rembang and at the settlement of Sarang of two pantjallangs of 18 and 9 lasts for the sum of Rds 700:- and 275. respectively, I give Your Right Excellencies notice thereof with respectful notation, at the same time that they are to take in 40 Coyangs of rice here, in order, with the permitted direct export of 30 Coyangs from the capital, to serve in reduction of the 400 Coyangs from Java, 150 do from Batavia, and 150 do from Cheribon which Your Right Excellencies have permitted to transport thither. — The Sultan at Banjarmasin has, in accordance with the authorization of Your Right Excellencies, been written to by the former Surabaya chief Van der Niepoort regarding the permission for the collection of 50 Coyangs of rice, with notification that the same would be delivered at market price and charged to Banjarmasin, to serve in reduction of what is credited to him by the Company on account of delivered pepper, and in prevention that no wrong ways

Dutch transcription

873 ƒ Samarang den 4=e September A„o 1734, pag: 5. — om daar door soo veel doenlijk is voor te koomen, dat sig de Ichorreezen en andere Compagnies vijanden, door het l weg neemen van enkelde te vertrekken met Rijst belaeden particuliere vaartuijgen, niet van dat bij hun allerhoogst benoo„ „digd voedsel voorsien; dog dewijl den Inlander in 't algemeen voor alle zoort gelijke inrigtingen en beschikkingen avers is, niet teegenstaande men hum van het goede oogmerk dat 'er daar bedoeld word tragt te overtuijgen met inbloo„ „ving teffens van de door uwe Hoog Edelheeden aan de Malacsche ministers geordonneerde betaaling van 80 â 85. Rd=s voor de Coijang aldaar, scheinen de Inlanders. egter niet toe te inclineeren, alsoo 'er sig tot dus verre nog niemand van de onderhoorige Comptoiren komt op te doen, oversulx ik noodig geoordeeld heb, om de tijd van 't vertrek tot ultimo September aanstaande te moeten probongeeren, teegens welke tijd den Samarangse Capitain der Chineese Tan Lecko van voorneemen is 2 â 3. sijner vaartuijgen voor Malacca te Projecteeren en Wanneer als dan ook veelligt andere daar toe sullen inclineeren, Intusschen dat ik voor de sulke en de gezagvoerders der galeijen de noodige Instructie heb doen ontworpen, welkers afschrift de vrijheid neem in deesen aantebieden, in hoope van uw Hoog Edelheedens goedkeuringe, en alzoo het ook de noodsaekelijkheid vorderen zal, om behal„ „ven de op de particuliere vaartuijgen te plaatsen 1. a 2 Euro= peesche mattroosen, ook de galleijtjes ieder met 12 â 14 koppen dien= Samarang den 4: september A„o 1784, dier zeevaarende buijten de Inlanders te voorsien, en over dezelve wel een vigilant en bekwaam subject als gesagvoer„ „der diend gesteld te worden, die de qualiteit besib van onder„ stuurman, soo neem ik de vrijheid uw. Hoog Edelheeden vaar toe voor te draegen, den hier bescheiden quartiermeester Iacob Grijsen van Hardersleben met instantie dat den„ „selven daar toe, als een man die de benoodigde vereijschtens besit en teffens met den Inlander weet ontegaan door uwe Hoog Edelheeden mag aangesteld en met een acte begunstigd worden. — Dewijl het apparent is, dat het vaarwaeter langs Iava door de ver„ „booden uitvoer van Rijst, Padij in andere Leevensmiddelen na de overwalsche plaetsen, seer onveilig worden zal, voor al wannieer de Iohorreeser en hunne adherenten door de komste van 's Lands Esquader in 't naauw gebragt wordende, op alle moogelijke wijze hunne kansen sullen tragten waarteneemen, om de Langs Iava met Rijst belaeden vaartuijgen te attacqueeren en tragten te over„ „meesteren wesweegen men in dit Jaar bedagt is geweest, om de Ia„ „„asche kruijssers al vroeg in het voor Jaar de bekruijssinge te laeten doen, met en beneevens de daar toe meede dienende twee Compagnies „geleert. galeijtjes, en wijl de ondervinding heeft dat deese twee laats gemelde daar toe seer geschikt zijn, heb ik orders gegeeven om nog twee soort„ gelijke kieltjes in 't Rembangse te doen aanmaeken ter meerdere beveileging van het Iavas vaarwaeter, soo om de oost als west van Samarang, en welk gemelde aanbouw ik hoop dat door uw Hoog Edelhee„ „den zal worden goedgekeurd, te meer wijl door het over en weer „kruijssen 375 Samarang den 4:e September A„o 1734. pag 7. „kruijssen der twee eerst gemelden, de zeerovers voor als nog in dit Iaar weinig of geene coupen hebben durven onderneemen. — 3oo wel den sendeling van den koning van Bantam, heeft men van de door uwe Hoog Edelheeden toegestaane Inkoop van Cattoene „gaarens tot de in 1781. bepaalde quantiteit, laeten gaudeeren, als den Ingebeij en Hoofd over de Palembangse Handel vaartuijgen Darpo Tjeta van den inkoop op Iava van twee vaartuijgen ieder van 60 â 70. voeten, doch deese eeniglijk gebruiks gemaakt hebbende van den Inkoop te Rembang en op de Negorij en Sarang van twee pantjal„ „langs groot 18 en 9. Lasten voor de somma van Rd=s 700:- en 275. respective geeve ik uw Hoog Edelheeden daar van kennisse onder eerbiedige notitie teffens dat dezelve alhier 40. Coijangs Rijst staan in te neemen, om met de gepermitteerde directe uitvoer van 30 foij=s van de Hoofd=plaats in mindering te strekken van de 400 Coijangs van Iava, 150 _o „ Batavia, en 150 _:o „ Cheribon die uw Hoog Edelh: toegestaan hebben derwaerds te moogen transporteeren. — Den Sulthan te Banjermassing is Conform de qualificatie uwer Hoog 6 Edelheeden door het geweesen sourabaijas opperhoofd van der Nie„ poort aangeschreeven van de permissie tot den afhaal van 50: Coijangs Rijst, met berigt dat dezelve teegens maaks prijs soude worden afgegeeven en Ranjermassing aangereekend, om te strek„ „ken in mindering van het geene hij weegens geleeverde peeper bij de Compagnie te vooren staat, en ter praevenientie, dat 'er geen verkeerde weegen

NL-HaNA_1.04.02_3676_0662 view scan ↗

English

Samarang, the 4th of September Anno 1784. Roads was also embarked upon, with the reminder at the same time that this assistance, notwithstanding the prohibited export of rice, occurred out of a special consideration for His Highness in the firm trust that the same should serve solely for the benefit of his own necessity, and that neither Riouw nor its adherents would obtain any supply of it; yet that prince has as yet made no use of it, and apparently will not do so for the present either, because the Passourouang Commandant van Reijck has offered that prince the 60 coyangs, which he had caused to be transported thither in his vessel, at market price and the further conditions: The preliminary peace terms between England and the Dutch Republic, sent hither by Your High Excellencies, having been made known by circular to the subordinate outer stations, 4 copies thereof were also sent on directly by the Sourabaija servants to the ministers at Macasser, to be communicated as soon as possible to the further eastern governments; whilst I express my thanks to Your High Excellencies both for the dispatch of those preliminaries and for the account, also sent for perusal, provided at Malacca by the emissary Daing Nipattij, alongside the copy letter of the ministers there written to Your High Excellencies under date of 20 February last, concerning the state in which Malacca found itself at that time regarding the unrest with the ill-disposed Riouw Regent Radja Hadjie; while I heartily wish that affairs since the arrival of the State's Squadron may through Heaven's help have changed for the best; Under Samarang, the 4th of September Anno 1784, page 9. Further noting that the requisitorial letter from the Honorable Council of Justice of the Castle of Batavia has been delivered to that of the Samarang Council, and that the requisition has also been directly satisfied, some of the framing timbers demanded by Your High Excellencies for the Cheribon station have already been sent thither, which are to be followed as soon as possible by the remainder and the requested prau mayangs, the 4 pieces of framing timbers, which were delivered at Tagal by the ship Europa in the past year, having already long since been sent to the Cheribon Resident. In the hope that with regard to Money matters a noteworthy relief of cash and among it also copper doits from the Netherlands will soon be brought in, whereby Java may also once be delivered from the straitened circumstances of having to manage from its own resources, as has occurred for a considerable time, I request Your High Excellencies upon their arrival, and especially of doits, to be pleased to supply us therewith as soon as possible; for although the scarcity thereof has not been so great for some time, and the Sultan also, after the assistance rendered in that regard, made no further mention of striking pitjes, it is nevertheless to be feared that with a long delay of relief one will soon again fall into embarrassment, just as one will already be in the coming month regarding silver and gold coin, when one will then have to pay the beach revenues for the princes. Samarang, the 4th of September Anno 1784, pay, and the treasury will thereby be entirely depleted of cash; whilst Your High Excellencies' interdiction against the private export of Japanese pitjes from the capital to Java has been published and posted both here at Samarang and everywhere at the stations, and everyone whom it concerns has been instructed to watch against violations. Concerning fortification works and buildings, the alterations to the works at Banjoewangie planned by the Engineer Tilon will, according to the supreme pleasure of Your High Excellencies, remain postponed until a more convenient time, whilst Commandant Kaijzel has been granted authorization to carry out the renewal, deemed necessary by him, of the inexpensive palisade around the fort, with the recommendation to burden the developing native population thereby as little as possible. Expressing my thanks for Your High Excellencies' authorization to have the battery planned by the Engineer Pilon for the cover of the Samarang river constructed partly without expense to the Company, I most respectfully note that one will not be able to make progress with this work before and until one is assured that the project for removing the inconvenience of the shallows before the river will be of good effect, and because the necessary materials must first be gathered for that purpose, it may well run into the coming year before one can begin with it, by reason of the fact that nothing can be carried out on this work during the west monsoon. The

Dutch transcription

Samarang den 4=e September A„o 1784. Weegen meede wierd ingeslaegen met voorhouding teffens dat deese adsistentie ongeagt den verbooden uitvoer van Rijst, uit een bisonder Consideratie voor zijn Hoogheid geschiede in vast vertrouwen, deselve en dat alleen soude dienen ten behoeve van zijn eigen benoodigdheid, nog Riouw nog desselvs adherenten 'er eenig toevoer van bekoomen, dog dien vorst heeft daar van voor als nog geen gebruik gemaakt, en apparent voor„ eerst ook niet doen sal, uit hoofde dat den Passourouangse Com„ „mandant van Reijck de 60 Coij=s die denselven met zijn vaartuijg derwaerds had laeten vervoeren aan dien vorst teegens maaks prijs en de verdere voorwaarden heeft laeten aanbieden: De door uwe Hoog Edelheeden herwaerds overgesonden vreedens prae„ „liminairen tusschen Engeland en de Neederlandsche Republicq cir„ „culair na de onderhoorige buijten comptoiren bekend gemaakt sijnde, sijn ook daar van direct door de sourabaijasche bediendens 4. Exemplaaren aan de ministers te Macasser voortgesonden, om soo draa doenlijk is na de verdere oostersche gouvernementen te worden meede gedeeld, Inmiddens dat ik uwe Hoog Edelheeden dank betuijg soo voor de toesending van die praeliminairen als het ter speculatie ook overgesonden Relaas, te Malacca verleend, door den sendeling Daing Nipattij, neevens de Copij brieff der ministers aldaer aan uwe Hoog Edelheedens in dato 20: februarij I: E: geschreeven, behebsen„ „de den toestant waar in sig Malacca toen ter tijd omtrent de onlusten met den kwaad gesinden Riouws Regent Radja Hadjie bevond; terwijl ik hartelijk wensche dat de zaeken seedert de komste van 's Lands Esquader door 's Heemels hulpe ten besten sullen veranderd zijn; Onder Samarang den 4: September A„o 1704, pag: 9. Onder notitie wijders dat de requisitoriaele brieff van den ƒ 940 Achtbaren Raad van Iustitie des Casteels Batavia aan die der Samarangsche Raadis afgegeeven, en dat ook direct aan het requisiet voldaan is geworden, sijn 'er ook bereeds eenige vande door uwe Hoog Edelheeden voor 't Comptoir Cheribon gevorderde Raamhouten naar derwaerds gesonden, die door de overige ende meede geEijschte prauwmaijangs soo drae doenlijk zijn zal 'staan gevolgd te worden, sijnde de 4: pees Raamhouten, die in het ge„ passeerde Jaar door het schip Europa te Tagal waaren afgegeeven, bereeds Lange aan den Cheribonse Resident toegesonden. — In hoope dat 'er omtrent Geld zaaken eerlang een naamwaardig ontset van Contanten en daar onder ook koopere duijten uit Neederland sal worden aan„ „gebragt waar door ook Java eens uit de bekrompen omstandigheeden, van sig uit eigen boesem te moeten redden, gelijk seedert een geruimen tijd geschied is, gered word, versoek ik uwe Hoog Edelheeden bij aan„ ƒ breng daar van en speciaal van duijten soo spoedig doenlijk is daar meede te moogen voorsien, want schoon de schaarsheid: daar van wel seedert eenigen tijd niet zoo groot is, en den sulthan ook na de daar omtrent gedaane adsistentie geen gewagmeer tot het slaan van Pitjes heeft gemaakt is het egter te dugten dat men bij een Lang uit blijven van ontzet weederom haast in verleegentheid zal geraeken, zoo als men al in de aanstaan„ de maand ook van zilver en goude munt zijn zal, wanneer men als dan de strand gelden voor de vorsten zal moeten voldoen. Samarang den 4: September A„o 1784, voldoen, in de kas daar door geheel van Contanten ontbloot weesen zal; middelerwijl dat de interdictie uwer Hoog Edelheden teegens den particulieren iitvoer van Iapansche Pitjes van de hoofd plaets naar Java, soo wel hier te samarang als alomme op de Comptoiren gepubliceerd en geaffigeerd, mitsg=s een ieder die het incumbeert gerecommandeert is teegens de overtreedinge te waaken. — Fortificatie werken en gebouwen, concerneerende, sullen de door den Ingenieur Tilon geprojecteerde veranderingen aan de werken te Banjoewangie, na het Hooge goedvinden uwer Hoog Edelheeden tot geleegener tijd, uitgesteld blijven, intusschen dat den Comman„ „dant kaijzel qualificatie is verleend, om de door hem nodig ge„ „oordeelde vernieuwing van het wenig kostende paalwerk rond„ „som het fort, te laeten gevolg neemen, met recommandatie, om den opluijkenden Inlander daar door soo min moogelijk te beswaeren. 0 Voor de qualificatie uwer Hoog Edelheeden om de insgelijks voor den Inganieur Pilon geprojecteerde Batterij, tot dekking der samarangsche rivier, gedeeltelijk buijten Lasten van de Comp:e te laaten Extrueeren, mijn dank betuijgende noteer ik eerbiedigst dat men met det werk geen eerder voortgang zal kunnen maaken, voor en al 'eer men verseekert is, dat het project ter weg, neeming van het in convenient der droogtens voor de rivier van goed effect zijn zal, en om dat daar toe alvoorens de noodige maleriaelen die„ „nen bij een versameld te worden, sal het daar meede eer men 'er aan beginnen kan wel tot in het aanstaande Jaar aanloopen, iit hoofde dat 'er aan dit werk in de Westmousson niets kan worden uitgevoerd. — De E

NL-HaNA_1.04.02_3676_0665 view scan ↗

English

573 Samarang, 4 September Anno 1784. page 11 As the further points appearing under the Main Head will be dealt with in the report of my journey to the eastern corner, I nevertheless find myself obliged to give Your High Nobilities notice of the unpleasant report that reached me some time ago regarding the condition of the interior buildings in the Soerakarta lodge or fort, consisting of the following: The Chief Palm having given me notice, first in private, and subsequently also alongside the Second Resident Schwencke on behalf of the Company to the Council of Policy here by letter of 2 April transmitted under Letter A, that the dragoons' barracks on the east side had collapsed due to the sinking of the foundation, shortly before which date this building, whose lower floor constitutes the horse stables, had been heard to crack loudly, whereby there was thus still time left to save men and horses; and that due to this partial collapse, new cracks from top to bottom had appeared throughout the entire barracks, in addition to the old ones that had previously already been discovered in it; and that according to the report of the commissioners, the military lieutenants Van Harrar and Haze, annexed by the said Residents to their letter, that building was entirely irreparable, the Residents requesting authorization to be permitted to demolish the entire building; and because the aforementioned commissioners also make known in their report the poor condition in which the residence of the second Resident found itself, as well as the barracks of the infantry, together with the smith's shop and the main gate, I judged it best, for a close Samarang, 4 September Anno 1784. and exact examination of the cause of the collapse, both of the aforesaid dragoons' barracks and the condition of the further buildings, to commission thither the former engineer and currently superannuated titular captain Frans Anthonij van Haak and the master gunpowder millwright Christoffel Ohle, with orders at the same time to the former to make a calculation of the costs that would be required for the improvements of the buildings, and specifically to bring them into that neat order and sufficient state as that in which the Yogyakarta lodge and its interior buildings were constructed by him; which commissioners then also reviewed and inspected everything, and found matters to be such as their accompanying report dictates, from which will principally appear to Your High Nobilities: That besides the cracks in the fortress walls originating from the foundation, the inner rampart wall at all 8 corners of the points is significantly cracked, the cause of which is: the pressure of the earth and the poor masonry. That the kitchens, water closet, etc. under the galleries against the rampart wall are dilapidated and the partition walls are almost all cracked off from the rampart wall due to lack of sufficient bond. That the side walls under the main gate which form the passage of the fortress wall are cracked off diagonally from bottom to top, and also the arches of the stairs ascending to the rampart are heavily cracked, caused by the sinking of the foundation. That the powder house is leaky and excessively damp, because the rainwater penetrating through the rampart wall where that magazine is built causes that defect, and it is thus wholly unfit for storing the gunpowder, which must be demolished entirely and built up anew, standing clear of the rampart wall; That the hospital likewise has the defect of resting with three sides of the storey upon the rampart wall, and therefore makes the lower part into a dark and very damp cellar into which neither light nor air can enter, and whose noxious vapours rise through the ceiling into the upper storey and are detrimental to the patients; for the improvement of which the rampart, as much as will be necessary, ought to be recessed, in order to obtain a space between the rampart and the hospital where air and wind can circulate, and then further to build an adjacent room for an assistant surgeon. That on the warehouse there were no particular defects, other than that it is too small for the storage of the provisions and goods, and therefore on the opposite side of the curtains another small new warehouse ought to be built. That on the smith's shop one of the gables is bowed inward at half height, the upper part hanging forward, caused by the ignorance of the workmen and the poor supervision, which upper part, in order to prevent accidents, must be demolished and bricked up again. That the First Resident's residence is a building with a very rustic and massive appearance, seeming very strong, but of an unpleasing and poor layout, and that it has many leaks, through which the

Dutch transcription

573 Samarang den 4=e September A„o 1784. pag: 11 De verder onder het Hoofddeel voorkomende poincten, bij het verslag mijner reijze na den oosthoek sullende worden verhandeld, vind ik mij egter verpligt uwe Hoog Edelheeden te moeten kennisse geeven van het onaangenaam berigt, dat mij voor eenigen tijd omtrent de gesteldheid der binnen gebouwen in de soura cartasche Loge of fort„ voorgekoomen is bestaande in 't volgende: Het opperhoofd Palm mij eerst in 't particulier, en vervolgens ook neevens den Tweeden Resident Schwencke Comp=s weegen aan den Raad van Politie alhier bij brieff van den 2=e April onder L=a A: overgaande kennisse gegeeven hebbende, dat de dragonders Baracq, aan de oost zijde door het insakken van het fondament, was ingestorb even bevooren dato men dit gebouw, welkers onderste Etage de stallingen der paarden uitmaaks, sterk had hooren kraeken, waar door er alsoo nog tijd overig was om menschen ende paarden te souveeren en dat door deese gedeeltelijke instorting, aan de geheele Baracq nieuwe scheuren van booven tot beneeden toe ontstaan waaren, behalven de oude, die'er bevoorens be„ reeds aan ontdekt geweest zijn, en dat dat gebouwe volgens het door de gemelde Residenten teffens bij Hun brieff geannexeerd berigt van gecommitteerdens, de Luitenants Militair van Harrar en Haze, geheel inreparabel was verzoekende de Residenten qualificatie om het geheel gebouw te moogen afbreeken; en om dat gecommitteer„ „dens voormeld ook nog bij hun berigt te kennen geeven, de slegte gesteldheid, waar in sig de wooning van den tweeden Resident, mitsgaders de Banacquen der Infanterij, beneevens de smits Winkel en de groote Poort bevonden, heb ik het best geoordeeld, om, ten genaauwe Samarang den 4=e September A„o 1784. genaauwe en Exacte Examinatie der oorzaeke van de instorting, soo wel van de voorschreeven dragonders Baracq als de gesteldheid der ver„ „dere gebouwen derwaerds te Committeeren den geweesen Ingenieur en thans gegageerd Capitain titulair frans Anthonij van Haak en den Baas der kruit moolen maeker Christoffel ohle met order teffens aan den Eersten om eene Calculatie te maeken van de kosten die 'er tot verbeeteringen der gebouwen soude worden verEijscht, en dat wel om dezelve in die nette order en sufficientie staat te brengen, als waarin de Djokjo Cartasche Logie en derselver binnen gem: gebouwen door hem g'extrueerd zijn geworden welke gecommitteerdens dan ook alles hebben nagegaan, gevisiteert en de zaeken zoodaenig hebben bevonden, als hunne deese versellend berigt dicteert, waar uit uw Hoog Edelheeden ten Hoofdsaekelijksten Consteeren zal: Dat behalven de scheuren in de vestings muuren uit het fondament oorspronkelijk, de binnen wal muur aan alle 8: hoeken der punten merkelijk is gescheurd, waar van de oorzaek is: de persing der aarde en het slegte metzelwerk. Dat de Combuijsen, waeter hotk en &:a onder de Gaalderijen teegens de wal muur, vervallen en de scheimuuren meest alle van de Walmuuw afgescheird zijn weegens manquement aan genogtoeme pand. — Dat de zij nuuren onder de groote poort die de doorgang formeeren van de vesting nuuw schuijns van onder tot boven toe afgescheurd, en ook de boogen der trappen na de wal opgaande swaar ge„ „scheurd zijn, veroorsaakt door de sakking van het fondament. Dat het kruit huijs lek en overmatigd vogt is, om dat het reegen water 381 Samarang den 4=e september A„o 1784, pag: 13. water door de wal muur, waar dat maguazijn gebouwd is daingende dat defect veroorzaakt, en dus tot berging van het Buskruijt x ten eenemaal onbekwaam, welke ten eenemaal moet afgebrooken, en vrij van de Wal muur afstaande weeder nieuw opgetrokken worden; Dat het Hospitaal insgelijks het gebrek heeft van met drie zijde der verdieping op de walmuur te staan, en daarom het onderste tot een duijstere en seer vogtige kelder maakt, daar geen ligt nog lugt in kan, en welkers kwaade dampen door de soldering in de bovenste verdieping optrekken, in de Lijdens nadeelig zijn, ter welkers verbee„ „tering de wal soo veel noodig zijn zal diend ingetrokken te wor„ „den, om tusschen de wal en het Hospitaal eene ruijmte te krijgen daar lugt en wind doorspeelen kan en 'er dan nog een kamer voor een ondermeester bij aantebouwen. — Dat aan het Pakhuijs geen bezondere gebreeken waaren, als dat het selve tot Berging der provisien en goederen te klein is en 'er daarom aan de overzeijde van de Gordijnen nog een klein nieuwe Pakhuijs diend gebouwd te worden. Dat aan de smits winkel een der geevels op de halve hoogte na bin„ „nen geboogen, hangende het bovenste voor over door de onkunde der werkslieden en de slegte opsigt veroorsaakt, welk boovenste ge„ deelte ter voorkominge van ongelukken moet afgebrooken en weeder opgemetseld worden. - Dat des Eersten Residents wooning van Eeer rusticque en masive uiterlijk seer sterk schemende gebouw is, maar van eene onsmae„ kelijke en slegte indeeling, en dat veele Leckagien heeft, waar door het E „

NL-HaNA_1.04.02_3676_0668 view scan ↗

English

Samarang the 4=e September A„o 1784, the roof must be taken down and improved, with the construction of pantries and other necessary rooms that are still lacking. That the residence of the second Resident is of a completely inferior construction, having as yet no ceiling, window frames, nor doors, nor window shutters, lacking all the necessary ironwork, and furthermore that the outbuildings have not yet been raised, having the defect of being too low in floor and storey, dark and stuffy, with one gable now having been erected completely crooked and having bowed outward at the height of the ceiling beams, wherefore the same must be demolished and rebuilt, as well as the house itself be raised 3. feet higher, with the raising of the floor, doors, and windows, along with the roof being made more sufficient, and the outbuildings raised with a partition wall up to the slave quarters. That the officers' residences of the Infantry and those of the Cavalry labor under the same defects as those of the second Resident, except that the gables of these buildings are to be preserved, otherwise undergoing the same improvements. That the church is in a reasonable state, but is still without a ceiling, and needs to be provided with a small gallery against the driving in of rain and wind. That the residence of the comforter of the sick is not yet ceiled, and must still be provided with more windows: That the Infantry Barracks on the upper floor is in a reasonable state, but below needs to undergo a complete change, in the manner the report dictates. That 385 Samarang the 4=e September A„o 1734, pag: 15. That the Dragoons' Barracks and stables, of which a part has collapsed due to the poor condition of the foundation, cannot be repaired with any advantage, and therefore must be completely demolished and rebuilt, in the manner according to the proposal. That furthermore the remaining buildings also require various improvements, the reporters further stating that all the aforementioned defects are caused by the poor quality of the walls, which in themselves are otherwise thick enough, in the erection of which there was a lack of the necessary supervision and oversight, and the Javanese workmen consequently had the opportunity to employ inferior lime for the masonry, whereby the walls in the course of time became subject to bulging and collapsing, besides which on all the buildings the ironwork was severely spared, and the ceiling beams placed too far apart from each other, and furthermore that the siraps on the roofs were made too thin and too light, which cause leaks. Upon receiving this Report, I have repeatedly, through the Soura Carta chief, Palm, had it amicably proposed to the Emperor, for whose account and expense that Lodge was built, the necessity that existed to have a part of the buildings demolished and reconstructed straighter and stronger, and to have the necessary improvements made to the rest, pointing out at the same time both his Highness's own interests and safety, as well as those of the Comp:e, which made this all the more necessary, and however much I had in the beginning flattered myself with a favorable Samarang the 4:e September 1784. favorable answer from that prince, he nevertheless likewise replied in friendly terms that, however willingly he would agree to this, he nevertheless could and would resolve to do nothing more than merely provide the necessary Battoons, refusing however to furnish the necessary materials and labor wages; saying that he had previously caused these to be supplied in ample measure to the former chief Van Stralendorff for that purpose; from the amply noted above it will have appeared to Your High Noblenesses in what situation the buildings in the Surakarta Lodge find themselves, whose principal defects one could not thoroughly discover before the inferior lime used for them, having first come to complete drying, caused the foundations to sink and the walls to bulge; And since the Emperor cannot be persuaded to the renewal and improvement of those buildings according to the plan designed thereof by the skilled Engineer van Haak mentioned herein, which I take the liberty to present to Your High Noblenesses under their L=ra W: and H. for speculation, and since it would nevertheless also be entirely unadvisable to leave the Lodge in that situation in which it presently finds itself, I therefore request to be armed with Your High Noblenesses' disposition, in what manner the required costs, which according to the statement and Calculation attached to the report by the frequently mentioned van Haak are set at Rd=s 21740: 12: —, can be found, as I know of no other means than that the estates, both of the late deceased First Soura Carta's

Dutch transcription

Samarang den 4=e september A„o 1784, het dak moet afgenoomen en verbeeterd worden, met aanma„ „king van dispensen en andere noodige vertrekken die er nog manqueeren. — Dat het woonhuijs van den twee den Resident van een gantsch gemeene bouwing is hebbende nog geene besoldering, venster Raamen nog Deuren nog verster blaeden manqueerende al het benoodigde ijzer„ werk mitsgaders dat de Pedakken nog niet opgetrokken zijn, hebbende het defect van te laag van vloer en verdieping, duijster en bedompt te zijn, zijnde de eene geevel nuuw geheel scheeff opgetrokken, en heeft sig op de hoogte van de solder Balken met een bogt na buijten gezet, waarom het selve moet afgebrooken en vernieuwd als ook het huijs selvs 3. voeten hooger opgetrokken worden met verhooging van de vloer deuren en vensters, mitsgaders het dak sufficienter gemaekt en de sedakken met een prieping tot de slaeve verteken opgetrokken worden. — Dat de officiers wooningen van de Infanterij en die der Cavallerij aan de dezelvde gebreeken Laboreeren als die van den tweeden Resident uijtgesonderd dat de geevels van deese gebruwen behouden blijven, anders deselfde verbeeteringe ondergaan. — Dat de kerk sig in eene reedelijken staat bevind, maar is nog onbesolderd, en diend voor het inslaan van Reegen en wind met een klein galderij voorsien te worden. — Dat de krankbesoekers wooning nog niet besoldert is, en moet nog van meer vensters worden voorsien: Dat de Infanterijs Baracq op de bovenste verdieping in een reedelijk staat is, maar beneeden een geheele verandering diend te ondergaan, invoege het berigt dicteert. — Dat 385 Samarang den 4=e September A„o 1734, pag: 15. — Dat de Dragonders Baracq en stallingen waar van 'en een gedeelte door de slegte Constitutie van het findament, is ingestort, met geen voordeel te repareeren is, daarom geheel moet afgebroo„ „ken en vernieuwd worden, invoege na den voorstel. — Dat voorts de overige gebouwen meede verscheiden verbeeteringen vereischen zeggende de berigters weiders, dat alle de voorschreeven defecten veroorsaakt worden door de slegte gesteldheid van de anders op zig zelvs dik genoeg zijnde muuren bij welkers opregtinge het aan de noodige op en toesigt ontbrooken heeft en de Iavaansche werklieden oversulx geleegendheid gehad hebben om tot het metzelwerk ondeugende kack te emploijeeren Waar door de muuren bij vervolg van tijd aan uitwijkinge en instortinge onderheevig geraakt zijn behalven dat aan alle de gebouwen het ijzerwerk seer gespaard, en de solder balken te wijs van elkanderen gelegd, mitsgaders dat de Chirappen op de dakken te dunen te ligt aangemaakt zijn, die Leccagien veroorsaaken. — Bij het ontvangen van dit Rapport, heb ik een en andermaal door het soura Cartas opperhoofd, Palm, den keijzer, voor wiens reekening en kosten die Logie is gebouwd, in 't vriendelijke laeten voorstellen de noodsaekelijkheid die 'er was om een gedeelte der gebouwen te doen afbreeken en regter en sterker te Extruceeren mitsgaders aan de overige de noodige verbeeteringen te laeten geschieden onder te kennen geeven teffens zoo wel van zijn Hoogheids eigen belangen en veiligheid, als die van de Comp:e welke sulx om zoo veel te nood saekelijker maekte, en hoe seer ik mij ook in den beginne met een toestemmend Samarang den 4:e September 1784. toestemmend antwoord van dien vorst gevleid had, soo heeft denselven eegter insgelijks in vriendelijke termen gerepliceerd, dat hoe gaan„ „ne ook hier in wilde accordeeren egter daar toe niet anders konde en soude besluijten, dan 'er eenelijk de noodige Battoons toe te verleenen, met weigeringe egter tot het fourneeren vande noodige mate „riaelen en arbeids loonen; zeggende die bevoorens aan het geweesen opperhoofd Van Stralendorff in eene ruijme maete daar toe te hebben laeten verstrekken, uit het bovengemelde ampel genoteerde sal het uwe Hoog Edelheeden zijn gebleeken in welke situatie de ge„ „bouwen in de souracartasche Logie zig bevinden, en welkers hoofd= „saekelijke gebreeken men niet grondig heeft konnen ontdekken, voor dat de daar toe gebruikte ondeugende kalk eerst tot volkoomen uitdrooging gekoomen zijnde, de fondamenten aan het sakken en de muuren tot iitwijkinge heeft gebragt; En dewijl den keijzer niet te persuadeeren is, tot vernieuwinge en verbeeteringe, dier gebouwen na het daar van door de in deezen vermelden kundigen Ingenieur van Haak ontworpen plan, die ik de vrijheid neem uwe Hoog Edelheeden onder hun L=ra W: en H. ter speculatie aantebieden, en daar het egter ook gantsch niet raadsaam soude zijn, om de Logie in die situatie te laeten als waarin dezelve zig thans bevind, soo versoek ik met uwe Hoog Edelheeden dispositie te moogen worden gemunnieert, inhoedaeniger voege het met de verEijscht wordende kosten, die volgens de aan het berigt gevoegde opgaeve en Calculatie van den meermelden van Haak tot Rd=s 21740: 12: — gesteld worden, sal konnen worden gevonden, daar ik geen ander middel toe weet, als dat de nalatenschappen, soo van wijlen den overleedenen Eerste Soura Cartas

NL-HaNA_1.04.02_3676_0671 view scan ↗

English

585 Samarang the 4th September Anno 1784, page 17 to hold Soura Carta's Resident van Stralendorff, as well as the estate of the also deceased Engineer Sustman, accountable for this, because the design and construction of the entire lodge with its outbuildings was carried out by the latter, and everything under the direction and supervision of the former whenever the Engineer Sustman had no opportunity to be continuously present at Soura Carta due to other duties in the service on Java. On this occasion, I also take the liberty most respectfully to bring to the attention of Your High Mightinesses that, whereas necessity requires that the First Resident at Soura Carta be provided with a residence outside the lodge, in order to be able to entertain the Emperor and his family therein from time to time, and also to serve both for the entertainment of the natives and for the reception of the Javanese Governor when the same makes the journey thither, for all of which the house in the lodge is neither situated nor suitable; for which reason the Resident Palm also took over from the estate of his predecessor a house and outbuildings constructed by the same in a garden, for the sum of 7000 rixdollars. However, as the said building likewise does not fulfill the purpose, and moreover, since it stands opposite the Emperor's dalem or residence, it gives no pleasure to the Emperor's court, wherefore His Highness has made me the proposal to be allowed to have that building demolished, and in return to have another larger building, fulfilling the purpose, with the necessary outbuildings, constructed for His Highness's account on a suitable plain or terrain situated opposite the lodge; and because the Chief Palm has agreed to the proposal of the prince and I also find no objections to acquiesce in the proposal, I therefore request that Your High Mightinesses be pleased to consent thereto, and at the same time also to decide that henceforth the First Residents at Souracarta shall be obliged to take over from one another the residence to be constructed by the Emperor with its appurtenances, for the 7000 rixdollars paid out by the present Resident Palm to the estate of his predecessor van Stralendorff, which request I trust Your High Mightinesses will kindly grant, the more so because the Emperor has not only promised to have the house with the entire premises constructed firmly, solidly, and completely answering the intention, but also because this prince will be granted much pleasure by the demolition of the present Resident's residence, whereby I may at the same time hope to be able to dispose His Highness to assist in the required improvements to the buildings inside the lodge. The Soura Carta Chief Palm having made me the proposal to be permitted to demand the Company's 20th penny from Europeans and Chinese upon the sale and conveyance of the brick dwelling houses built by them there, and still being built from time to time, on certain plains ceded to the Company by the Emperor according to granted title deeds, for the payment of which they were disposed there in order to be so much the more secure in their possession, for which I likewise solicit the approval of Your High Mightinesses. Regarding native affairs, I thank Your High Mightinesses for the authorization to make the alterations to the draft contract for the succession to the throne of the Javanese princes, if necessity requires such and no time should remain to await the further orders of Your High Mightinesses thereto, while I assure Your High Mightinesses that I shall undertake nothing in this regard except in case of the highest necessity, and in everything observe as much as possible the Company's interests and the preservation of peace and quiet on Java. Pursuant to the approval of Your High Mightinesses, the number of muskets and sidearms previously requested by the respective Company Regents along this coast have been issued against payment, and I have made the Regents at Sourabaija and those at Grissel content with half of the number requested by them; and because the present stock of carbines did not permit their delivery, I have postponed those who had likewise made requests for them until there shall first be a sufficient supply of them. Having received upon my return from the Eastern Quarter the sirih box set with diamonds sent hither by Your High Mightinesses for the Emperor, although no missive from Your High Mightinesses accompanied it, in order to avoid any delay

Dutch transcription

585 Samarang den 4=e September A„o 1784, pag: 17: Soura Cartas Resident van Stralendorff, als die van den meede overleedenen Ingenieur Sustman, daar voor aanspreekelijk te houden, om dat den aanleg en Extructie van de geheele Logie met der„ selver binnen gebouwen door den laast gemelden, en alles onder de directie en toezigt van den eerst gemelden is geschied wanneer den Ingenieur sustman door andere beesigheeden in den dienst op Iava geen geleegendheid had gedurig te souraCarta prasent te zijn. — Bij deese geleegendheid neem ik ook de vrijheid uwe Hoog Edelheeden Eerbiedigst onder het oog te brengen, dat dewijl het de noodsaekelijk heid vorderd, dat den Eersten Resident te soura carta voorsien is van een wooning buiten de Logie, om 'er nu en dan den keijzer en desselvs familje in te kunnen reguleeren, en om teffens te die„ „nen, soo tot de tractasies der Inlanders, als tot receptie van de Javasche Gouverneur Wanneer dezelve de reijse naar derwaerds doen, tot welk een en andere het Huijs in de Logie niet gesitueert nog geschikt is, om welke reeden den Resident Palm, dan ook uit den boedel van sijnen pradecesseur heeft overgenoomen en door denselven in een. s thuijn opgebouwd Huijs en opstallen, voor de somma van rd„s 7000 —. doch wijl deto gebouw meede aan het oogmerk niet voldoet, en daaren boven het selve over des keijzers dalm off wooning staande geen agre„ „ment aan des keijzers Hofhouding geefs wesweegen sijn Hoogheid mij de propositie heeft gedaan, om dat gebouw te mogen laaten afbree„ 1 ken, en daar en teegen een ander grooter en aan het oogmerk voldoen„ de perceel met de noodige bij gebouwen voor zijn Hoogheids. Reekening te doen Extrueeren op een daar toe geschikt vlak over de 0 Samarang den 4:e' September A„o 1784, de Logie geleegen plain of terreim en om dat het opperhoofd Palm in de propositie van den vorst heeft bewilligd en ik er ook geene bedenkingen in vinde om in het voorstel genoegen te neemen, soo insteere ik dat 'er uwe Hoog Edelheeden in gelieven te Con„ „senteeren, en teffens ook te besluijten, dat voortaan de Earste Residenten te Souracarta gehouden zullen zijn, om het door den keijzer te Extrueeren wooning met dies ab= en=dependentie van elkanderen over te neemen, voor de door den praesenten Resident Palm aan de Boodel van zijnen praedecesseur van Stralendorff uit„ gekeerde 7000: — rd=s, en welke instantie ik vertrouwe dat uwe Hoog Edelhee„ wel sullen gelieven te bewilligen, te meer, om dat den keijser niet alleen beloofd heeft het Huijs met den geheelen omslag, hegt sterk en aan de intentie volkoomen beantwoordende te laeten vervaardigen, maar wijl dien vorst ook met de afbraeke van de teegenswoordige resi„ „ents wooning veel plaisier geschieden zal, waar door ik teffens hoopen mag, om sijn Hoogheid tot adsistentie in de vereijscht wor„ dende verbeeteringe aan de gebouwen binnen de Logie te zullen kunnen disponneeren. Het soura Cartas opperhoofd Palm, mij het voorstel gedaan hebbende om van de Europeesen en Chineesen bij verkoop en te doene opdragten van de door hun aldaar op seekere door den keijzer, volgens verleende grond brieven aan de Comp: afgestaane pleinen, aangebouwde en nog van tijd tot tijd aangebouwd wordende steene woonhuijsen te moogen vor„ „deren 's Comp=s 20=te penning, ter welkers voldoening men aldaar ge„ „neegen was om daar door soo veel te seekerder in hunne possessie E te 387 Samarang den 4=e September A„o 1734. pag: 19: - te zijn, waar toe ik insgelijks de bewilliging uwer Hoog Edelheeden besolliciteere. Met opsigt tot rea Inlandsche zaaken, bedank uwe Hoog Edelheeden voor de qua„ „lificatie tot de te maaken veranderingen in het Consept Contract voor de troons op volgens der Iavasche vorsten indien sulx de nood „saekelijkheid verEijscht en dat 'er geen tijd mogte koomen over te schieten daar toe de nadere ordres uw Hoog Edelheeden afte„ „wagten terwijl ik uwe Hoog Edelheeden verzeekere daar om„ „trens niets buiten de hoogste noodsaekelijkheid te sullen ondernee„ „men, en in alles soo veel doenlijk is sComp„s belangens, en de Conservatie der rust en vreede op Iava te betragten. — Aan de Respective Compagnies Regenten langs deese kuste sijn ingevolge de bewilliging uwer Hoog Edelheeden, het door hun bevoorens versogte getal snaphaanen en zeidgeweeren teegens be„ baaling afgegeeven en heb ik de Regenten te sourabaija en die te Grissel met de helfte van het door hun gevraagd getal, laeten volstaan; en om dat den praesenten voorraad der Carbijns de afgaeve niet heeft gepermitteerd heb ik de sulke die insgelijks daarom versoekt hadden gedaen uitgesteld, tot dat men 'er eerst genoegsaam daar van Sal weesen voorsien. De door uwe Hoog Edelheeden voor den keijzer naar herwaerds overgesonden sar met Bdribjanten omzet, bij mijn te rug komste uit den Oosthoek ontvangen hebbende, heb ik, schoon en sig geen missive van uwe Hoog Edelheeden bij bevond, om er geen op ont„ „oud 0

NL-HaNA_1.04.02_3676_0674 view scan ↗

English

Samarang the 4 September Ao 1784, also to be directly made, with the addition of the gold works made here, forwarded both for the sultan and for both the crown princes, and the one and the other offered to Their High Nobilities with a polite letter in the name of your High Nobilities as a present for the assistance rendered to the Company in the recent war between England and the Netherlands Republic, both those rulers, as well as their crown princes, testifying in their received answers to be very honoured with those presents, with the request to express their grateful acknowledgement for them to your High Nobilities and the Company; as I most respectfully do hereby for and with them, and likewise also for the Panumbahan of Madura, to whom, during my presence at Sourabaija, in the presence of the departed and present commanders of the eastern corner, van der Niepoort and Barkey, I handed over with my own hand in your High Nobilities' name on behalf of the company the 2 pieces of gold presentation saucers also made here, and with which His Highness was very pleased, expressing that this would be an everlasting remembrance for him and his descendants; while I hope to have acted in this matter with the forwarding of those gifts in accordance with the intention of your High Nobilities, and since the charging of the aforementioned star from the Main Place to this government apparently occurred erroneously, as I believe that this debit item does not pertain to Java, I take the liberty to have the same charged back at f 4950: —:— and 583 Samarang the 4th September A:o 1784, page 21. and thus also to let the charging take place of the gold works made here, consisting of those for the sultan: 1 piece large presentation saucer - - - - weighing 4 3/16 catties 1 piece spittoon - - - - - - - - weighing 19 1/4 ditto 1 piece Sirih box with its little spoon . . . weighing 11 13/16 ditto 1 large suasa tobacco box - - - - weighing 6 1/16 ditto for the crown prince of the emperor: 1 large sword hilt with the mountings for the crown prince of the sultan: 1 presentation saucer - - - - - - weighing 34 reals 1 suasa tobacco box - - - - - weighing 6 3/4 ditto For the Panumbahan of Madura: 2 presentation saucers - weighing 68 1/2 reals. as will appear more specifically to your High Nobilities, this accompanying return amounts for the aforementioned gold works together to f 9356: —:—. Pursuant to your High Nobilities' authorization, I had the head of Djocjocarta, van Rhijn, deliver to the sultan from the artillery exchanged from the lodge there for a heavier calibre: 12 pieces of iron cannons of 3 lb. to the sultan, in order thereby to satisfy the request previously made in that regard by His Highness, instead of the muskets of his auxiliary troops that remained at the Main Place, whereby I had a compliment made to that ruler, as if on my own initiative, that according to information an error of lesser servants had taken place in the delivery at the armoury at Batavia, and His Highness has Samarang the 4th September Ao 1784, acquiesced completely therein, and expressed his thanks for the aforementioned cannons. That the mission of Daing Soepoe to Bali was handled well and served to your High Nobilities' satisfaction, is of great satisfaction to me, and I shall make use of your High Nobilities' authorization to reward that emissary for his performed good services with a small gift as soon as the same returns here. Before I depart from this main section, I find myself obliged to inform your High Nobilities of the emperor's request as well as that of the crown prince to undertake a pleasure trip of the latter to Samarang, and although I had initially sought to decline this politely, I nevertheless permitted it upon their highnesses' renewed inclination shown thereto, provided, however, that just as in Anno 1781, he appears here without much pomp and circumstance, as I indeed expect the same with his wife here towards mid-October next, to lodge for some 8 or 10 days in the Governor's country house, with a fine view on the road of Bodjong. Since your High Nobilities, with approval of the assistance rendered here under the article of Foreign Nations to the small English ship named Pallas, are pleased to note that since the sovereign is obliged to allow the English Nation free navigation in the eastern seas, necessity now so much the more requires that their ships be kept away from the Javanese shores, and that upon accidental arrival one ought to grant them no other accommodation or assistance than that which according to the duty of humanity one cannot refuse or withhold, I have that remark

Dutch transcription

Samarang den 4 september A„o 1784, houd meede te maaken direct met bijvoeginge van de alhier aan„ „gemaakte goudwerken, soo voor den sulthan, als beide de kroon„ princen voortgezonden, en het een en ander aan Hun Hoog Eedeslheeden bij een beleefde brieff it naam van uw Hoog Edelheeden tot een pua„ „sent voor de beweezen adsistentie aan de Compagnie in den Iongsten oorlog tusschen Engeland en de Neederlandsche Republicq, aangeboo„ „en, betuijgende beide die vorsten, soo wel als derselver kroonprincen„ in hunne bekoomen antwoorden, met die praesenten zeer vereerd te zijn, met verzoek om aan uwe Hoog Edelheeden en de Comp=e daar voor hunne dank erkentenisse te willen betuijgen; soo als ik voor en met hun bij deezen aller eerbiedigst doe, en insgelijks ook voor den Panumbahan van Madura, aan Wien ik bij mijn aanweezen te sourabaija eigenhandig in praesentie van de afgegaane en teegenswoordigen gezaghebbers des oosthoek van der Niepoort en Barkeij de ook hier aangemaakte 2. p=s Goude schenk=pierings, uit uwe Hoog Edelheedens naam van weegens de maatschappij, heb overgegeeven, en waarmeede zijn Hoog„ heid zeer in zijn schik was, onder uitlaetinge dat dit voor hem en sijne nakomelingen tot eene altoos duurende gedagtenisse zijn zoude terwijl ik hoope in deesen met de voortsending van die geschenken na de intentie uwer Hoog Edelheeden te zullen hebben gehandeld, en dewijl de aanreekening der opgemelde star van de Hoofd plaats na dit gouvernement, apparent abusivelijk sal zijn geschied, alsoo ik vermeen dat deese last post Java niet Competeert, soo gebruij„ „ke de vrijheid deselve weder te laten te rug reekenen met ƒ 4950: —:— en t 583 Samarang den 4:e' September A:o 1784, pag: 21. en soo ook de aanreekening te laeten geschieden van de hier aangemaakte goudwerken bestaande in die voor den sulthan 1: p„s groote schenkpiaring - - - - swaar 4 3/16 caelen 1: „ quispedoor - - - - - - -. - „. 19¼ d:o 1: „ Sierie Bakje met dies Leepeltje. . . „. 11 13/16 d:o 1 „ groote sawasse Tobaksdoos - - - - „ - 6 1/16 d:o voor den kroonprins van den keijzer 1 groote deegen gevest met het beslag voor den kroonprins van den sulthan. 1. schenk piering - - - - - - swaar 34: realen 1. Sawasse Tabaks doos - - - - - „ 6¾ d:o Voor den Panumbahan van Madura Swaar 68½ realen. 2. schenk pierings.- 1 - invoege uw Hoog Edelheeden nader specificq blijken zal, is 't deese versellend Rendement bedr: de voorsz: goudwerken te samen ƒ9356: —: Ingevolge de qualificatie uwer Hoog Edelheeden hab ik door het Djoc„ JoCartas opperhoofd van Rhijn van het teegens swaarder caliber uijt de Logie aldaar verwisselde geschut. 12 p„s ijzere Canons van 3. lb. aan den sulthan laeten afgeeven ten einde daar door te voldoen aan het desweegen bevoorens door zijn Hoogheid gedaan versoek, in steede van de ter Hoofdplaetse verblee„ ven geweeren zijner Hulp troupes, waar bij ik dien vorst, als uit eigen beweeging een Complimentje heb laeten maeken, dat na informatie in de afgaeve ter waepenkamer ter Batavia een abiis van mindere bediendens heeft plaats gehad, en heeft zijn Hoogheid daarin Samarang den 4:' September A„o 1784, daar in volkomen berustende, sijn dank betuijgd voor de gemelde Canons„ Dat de besending van Dain soepoe naar Balie wel behandeld; en tot genoegen uwere Hoog Edelheeden heeft gestrekt, is mij seer ##z tot satisfactie en zal ik van de qualificatie uwer Hoog Edelheeden, om dien zendeling voor sijn gedaene goede diensten nog met een smal geschenktje te beloonen gebruik maeken,; soo drae denselve weder he serenden Alvoorens ik van dit Hoofddeel scheide, vind ik mij verpligt uw Hoog Edelheeden te moeten kennisse geeven van des keijzers versoek zoo wel als die van den kroonprins tot het doen van een pringtogtje van den laastgemelden naar Samarang en hoe wel ik dit eerst beleefdelijk getragt had afte wenken, heb ik sulx egter op hunne hoogheedens andermaal daar toe betoonde geneegendheid gepermitteerd, mits egter even als in Anno 1781. alhier sonder veel statie en omslag verschei„ „nende, gelijk ik denselven dan ook met desselvs vrouw teegens medio 8ber: aanstaande hier verwagt, om voor een dag 8e off 10: en 's Gouver„ „neurs buijten huijs zigtrijk op de weg van Bodjong te Logeeren. Dewijl uw Hoog Edelh:, met approbatie van de alhier onder 't artikul van. Vreemde Natien, beweesen adsistentie aan het Engels scheepje hee Pallas. gelieven aantemerken, dat vermits den souverain verpligt is, de En„ gelsche Natie de vrije vaart in de oostersche zeen toetestaan de noodsae„ kelijkheid tans soo veel te meer verEijscht, hun scheepen van de Javasche stranden te verwijderen, en dat men hun bij toevallige aankomst geen ander gerieff off bijstant behoord te bewijsen, als die men volgens de pligt der mensch lievendheid niet kan weigeren off onthouden, heb ik die aan„ merking l

NL-HaNA_1.04.02_3676_0677 view scan ↗

English

591 Samarang the 4th of September Anno 1784. page 23. circular notice for observation be sent to the subordinate outer stations, and this shall likewise serve as a guideline at this Head Station on upcoming occasions. Regarding the servants, I give your High Mightinesses thanks, both for the permission granted to Captain Bernard de Chasteauvieux to remain serving here in the garrison instead of the deceased Captain Lieutenant Ries, as well as for the favorable promise to provide the garrisons on Java, which have been so greatly weakened, with the necessary European military personnel upon the arrival of any noteworthy relief from the Netherlands; and I take the liberty to urge this all the more since, during my presence in the Eastern Salient, I found it necessary to grant discharge to the Netherlands to those soldiers there, as well as to those at the other stations on Java, whose terms of service have long expired and who had already repeatedly and persistently petitioned for it, whose numbers now exceed expectations and amount to more than one hundred men; Meanwhile expressing gratitude to your High Mightinesses for the provisional dispatch, on three different occasions aside from the Company sepoys, of 135 European soldiers with their officers and non-commissioned officers, while here no effort is spared in the upbringing of the children in the poorhouse and among the congregation to become soldiers, sailors, and craftsmen, for which annually those Samarang the 4th of September Anno 1784, who have reached the required age are employed, and there are also some to be found here who strive to qualify themselves in their profession. Furthermore, in order to give your High Mightinesses a brief report of the matters that occurred to me on my journey to Java's Eastern Salient, I first take the liberty, while presenting the journal kept during that journey, to specifically express my thanks to your High Mightinesses, both for the graciously and favorably granted dismissal and discharge to the Netherlands, following my proposal, of the senior merchant and former commander of Sourabaija Van der Neepoort, who is apparently at Batavia with his family, as well as for the appointment of the Resident of Grissee, Barkey, who was chosen as commander over Java's Eastern Salient in place of his successor Fockens, who passed away prior to assuming that office, to whom, during my presence at Sourabaija, proper transfer of the Company's cash, goods, effects, and so forth was made by the aforementioned honorable Van der Nepoort, and who has also satisfactorily provided the required securities for accountability below. Although I would very reluctantly trouble your High Mightinesses with reports concerning the renewal and improvement of some of the fortification works and buildings, I nonetheless deem myself obliged to bring to your attention the principal defects and shortcomings from which I found them to be suffering, in order that your High Mightinesses may dispose of their repairs as you see fit; Samarang the 4th of September Anno 1784. page 25. The Resident's house at Japara, already being quite an old building, is practically uninhabitable because the beams and other woodwork have from time to time been greatly gnawed and devoured by white ants, so that even the former Resident Van Panhuys was compelled not only to have a timber house erected at a certain distance from there, namely on the other side of the intervening hill, but also to have the front gallery of the old house demolished because it threatened to collapse. Thus, the entire old Resident's house ought to be demolished and a new one built; however, this could be done without disadvantage to the Company if your High Mightinesses would be pleased to grant authorization to have the construction done at the expense of the Company, in such manner as has occurred more often on Java, under the obligation, however, of the Residents that they pay 10 percent of the cost annually in rent, whereby the Company would recover the disbursed capital in the span of ten years, and, having acquired the house free and clear, it could subsequently be inhabited by the Residents in exchange for its maintenance. The small fort at the Joana station, aside from the fact that it suffers very severely from water during the west monsoon due to its low elevation, is, despite being kept clean, in a very defective state, because the rampart walls as well as the faces of the north

Dutch transcription

591 Samarang den 4:e September A„o 1784. pag: 23. merking ter observantie, Circulair na de onderhoorige buijten Comptoiren laeten maeken en sal dit insgelijks ten deesen Hoofd Comptoire bij voorkomende geleegendheeden tot een rigtsnoerstrekken. — Belangende de Dienaeren, sig ik uw Hoog Edelheeden dank, soo voor de permis„ sie aan den Capitain Bernard de Chasteauvieux om alhier in 't guarnisoen; in steede van den overleeden Capitain Luijtenant Ries te moogen blijven militeeren, als voor de gunstige toesegginge, om, bij eenig unt Neederland te bekoomen naamwaardig ontset, de soo seer op Iava verswakte guarnisoenen met de noodige Europeese militairen te voorsien; en neem ik de vrijheid, hier op, om soo veel te meer aantedringen vermits ik bij mijn aan weesen in den Oosthoek noodsaekelijk gevonden heb, om de sulken van die krijgers aldaar, en ook die op de verdere Comp„ „toiren op Java, welkers tijd ruijm is g'expireert en die bereeds te meermaelen daarom bij aanhoudendheid verzoek hadden gedaan, hunne verlossing naar Neederland te accordeeren, en welkers getal nu al boven verwagting tot over de Honderd stuks uuitmaeken; Intusschen uwe Hoog Edelheeden dankbetuijgende voor de buijten de Compagnie Sipaijs in drie differente keeren provisio„ neele toesending van 135. koppen Europeese krijgers met derselvers officieren gonder officieren, terwil er alhier geen sorge word gepaard, voor den aankeweek der kinderen in het armhuijs en onder de gemeente tot soldaeten, mattroosen en Ambagts-Lieden, waartoe e Jaarlijks de sulke die E Samarang den 4:e September A„o 1734, die tot de verEijschte Iaaren gekoomen zijn, g'emploijeert worden, en 'er hier ook al te vinden zijn, die sig beijveren om sig in hun mitje bekwaam te maaken. — Om voorts aan uwe Hoog Edelheeden een kort verslag te doen van de zaaken, die mij op mijne reijse naar Javas oosthoek voorgekoomen sijn, neem ik alvoorens onder aanbieding van het op die reijse gehou„ den Dag Register, de vrijheid uw Hoog Edelheeden speciaal dank te betuijgen, soo voor het op mijn gedaane voordragt gratieuselijk en favorabel toegestaan ontslag en verlossing naar Neederland van den sig apparent beneevens familie te Batavia sig bevindende opper„ „koopman en geweesen sourabaijas gesaghebber van der Neepoort als voor de aanstelling van den in steede van desselvs voor de aanvaardinge van dien dienst overleedenen successeur Fockens tot gezaghebber over Ja„ vas oosthoek g'Eligeerd Grissees Resident Barkeij, aan wien bij mijn aan„ „weesen te sourabaija, door den opgemelden E: Van der Nepoort behoorlijk transport van 's Comp:s Contanten, goederen Effecten, en Wesmeer gedaan is,en die ok voor de pantwoording na de ondere de verEijsche borgen tot genoegen heeft gesteld. — Schoon ik uw Hoog Edelheeden zeer ongaarne met berigten soude willen lastig vallen, welke betrekking hebben tot vernieuw inge en verbeeteringe van sommige der Fortificatie werken en Gebouwen, zoo meen ik egter gehouden te sijn, om onder het oog van Hoogst deselve te moeten brengen de Hoofdsaekelijkste defecten en gebreeken waar aan ik deselve Laboreerende bevonden heb ten einde over dies verbeeteringen door uw Samarang den 4=e September A:o 1734.. pag: 25. uw Hoog Edelheeden na Hoogst derselver goedvinden kan worden gedisponeerd; De Residents wooning te Japara bereeds een tamelijke oud gebouw sijnde, is om dat de Balken en verdere Houtwerken van tijd tot tijd door de witte mieren grootelijkst: doorknaagt en verteerd sijn genoegsaam niet meer te bewoonen, waar door selvs den ge„ „weesen Resident van Panhuijs in de noodsaekelijkheid s geweest niet alleen op een seekere distantie van daar en wel op de andere zijde van de tusschen beide staande Berg een planke wooning te doen oprigten maar daar en booven ook de voorste gaanderij van het oude huijs te moeten laaten afbreeken om dat deselve dreigde in te storten, dus de geheele oude Residents wooning diend afgebrooken en'er een nieuwe aangebouwd te worden, egter soude dit buiten nadeel van de Comp:e kunnen geschieden, indien uwe Hoog Edelheeden qualifica„ „tie geliefden te verleenen om invoege op Java meer plaets gevon„ „den heeft, den aanbouw voor reekening van de Comp: te laeten geschie„ „den onder gehoudenisse egter der Residenteer dat zij van het kostende Iaarlijks 10. percens aan huur betaalen, waar door alsoo de Comp:e in de tijd van Thien Jaaren weederom aan het uitgeschooten Capitaal geraakt en het Huijs vrij krijgende vervolgens het selve door de Residenten voor het onderhoud kan worden bewoont. — Hat fortje ten Comptoire Joana behalven dat het selve door dies laage stand in de west mousson zeer veel van het waater te lijden heeft, bevind sig, niet teegenstaande sindelijk gehouden word m een seer de„ fecte staat, door dat de wal muuwren, soo wel, als de faces van de Noord ƒ

← previousnext →