VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3705

Japan · 294 pages · 139 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3705_0147 view scan ↗

English

Samarang the 1st March Anno 1785: Samarang the 1st March Anno 1785: page 111. thus in total from the Fort to the Residence of the Prince 895: to 900: paces; since the undersigned was somewhat impeded in this operation, this measurement can be repeated secretly and on several occasions by the carpenter appointed there or another trusted person in order to know it more accurately. The four-inch hand mortars available at Djocjo Carba being too small to fire incendiary balls, it would be necessary to provide this fort with two or more mortars of 6. or 7. inches with the necessary bombs and incendiary balls, as well as with a capable pyrotechnician to make pyrotechnic materials that cannot be preserved for long, and to drill the artillerymen who are stationed there. Regarding the project that Your Honorable, Severe, Respected Lordship has been pleased to communicate to me concerning the construction of 3 small forts along the road to Djocpo Carta, the undersigned has the honor to present the following considerations to Your Honorable, Severe, Great Respected Lordship, namely: in the construction of those forts, care should be taken to place them at such a distance from each other that the marches from one to the other do not become too difficult, which will be achieved if the first fort is placed between Jamboe and Singit, about 6½ hours from Penarang, the second between Getfang and Magelaan at Padjamang, about 5 hours from the first, and the third between Boedjong and Traijen on the land named Ramanie, 5 hours from Padjamang and 6 from Djosjocarta. Since these forts will have to serve as cover for the transport of ammunition, and especially during a forced retreat, it is of the utmost importance to choose a site that is somewhat elevated above the surrounding landscape in order to command the open field thereby and cover detachments. Furthermore, without confining oneself to the large meadow, which can very easily be relocated, one should erect those small forts in the vicinity of rivers that continually supply water, and of small woods to provide the garrison with water and firewood. As far as the undersigned has examined the three above-mentioned sites, those advantages will be found in them; however, if Their High Mightinesses resolve to construct those forts, it will be necessary to inspect those sites with greater attention in order to find the most advantageous situation. To clarify this project, the undersigned has the honor to present to Your Honorable, Severe, Respected Lordship herewith a small map under No. 2, on which the roads from Samarang to Souracarta and Djocpocarta are delineated. During his presence at Djosjocarta, the undersigned cast an eye on the dragoons' stable and barracks currently in progress, and other necessary arrangements for the completion of the lodge. The dragoons' stable is nearly under roof and can be completed shortly, since nothing is lacking except the flooring of the stable and the loft. Since the already-made platforms for the cannons were far too small to use the artillery currently there, the undersigned had them made wider and longer; the parapet around the fort has been provided with a good banquette. Furthermore, the undersigned surveyed the plot where the residence of the Commander, of the Bookkeeper, and of the Surgeon are to be, in order to be able to draft the necessary plans for the construction thereof, as well as for the drawbridges still to be made, which plans he will have the honor to present to Your Honorable, Severe, Respected Lordship. Hoping hereby to have fulfilled the orders of Your Honorable, Severe, Respected Lordship, I take the liberty to call myself with the utmost respect, Titles, lower, Your Honorable, Severe, Respected Lordship's humble and obedient servant, was signed J: B: Silon, in the margin Samarang the 25th February Anno 1785: please turn over

Dutch transcription

Samarang den 1„e Maart A„o 1785:— Samarang den 1„e Maart A:o 1785: pag: 111. dus in het geheel van het Fort af tot de Wooning van de forst 895: â 900: Schreeden; dewijl den ondergeteekende in dese operatie Eenigsints belemmert geweest is kan deesen meeting door de aldaar bescheijden Timmerman of een andere Ver„ „trouwde Persoon in het geheijm en op diverse reprisen her„ „haalt worden om deselve accurater te weeten. De hand„ „mortieren van Vier duijm dat men op Djocjo Carba heeft, te kleijn zijnde om brand koegels te schieten, zoude het noodig zijn deese fort met twee of meer mortieren van 6. of 7. d„ms met de noodige bomben en brandkoogels te voorsien, gelijk van Eene bequaame vuurwerker en vuurstoffen die niet lang bewaart kunnen worden te maaken, en de arthilleris „ten die daar bescheijden zijn te Exerceeren. —. Aangaande het project dat uw Ed: Gesta: Agtb: hebt gelieven mij te bedeelen weegens het aanleg van 3. fortjes langs de weg na Djocpo Carta heeft de ondergeteekende de Eere uw Ed: Gestr: groot Achhtb de volgende Consideratien te presenteeren te weeten; bij aanleg van die forten zal men in agt neemen deselve van malkander te plaatsen op zoo Eene distantie dat de marches van de Eene na de andere niet te Swaar vallen, Waar in men zal reusseeren indien de Eerste fort tussen Jamboe ende Singit, Circa 6½. uur van Penarang geplaatst word, de Tweede tussen Getfang ende Magelaan op Padjamang Circa 5. uuren van de eerste ende derde tussen Boedjong en Traijen op het land ge„ „naamt Ramanie 5. uuren van Padjamang en 6. van Djosjocarta, dewijl deese forten zullen moeten dienen tot dekking voor die Transport van Ammunitien, en voornaamentlijk bij eene gedwongen retraite, is het van de uijterste belang Eene plaatse die Eenigsints booven de nabij landschap verheeven is, te kiesen om daar door de vlakken veld te Commandeeren ende Compamen„ „ven te dekken; verder zal man, sonder zig te bepaalen Op de groote wij /: die zeer gemakkelijk verplaats kan worden:/ die fortjes opregten in de nabijheijd van Rivieren die altoos water geeven, en van kleijne boschadjes om de Guarnisoen van Water en brandhout te voorsien. —. Voor soo verre als de ondergeteekende de drie booven genoemde plaatsen geExamineerd heeft, zal men die avantagies in deselve vinden, Egter indien Haar Hoog Edelheedens Resolveerden om die forten te Extrueeren, zal het noodig sijn die plaatsen met meer attentie na te sien, om de avantageneste Tituatie te soeken; tot opheldering van dit projec=t heeft de onderget„e de Eere uw Ed: Gestr: Achtb: hier neevens Een Caartje onder N„o 2. te presenteeren alwaar de weegen van Samarang na Souracarta en Djocpocarta gestee„ „kont sijn. —. Bij sijn aanweesen op Djosjocarta heeft de ondergeteekende het oog op de thans onderhande sijnde Dragonders stal en Barac„ „que en andere noodige schikking tot voltooijing van de logie laaten gran. —. De Dragonders stal is omtrent onder dak en kan in't kort voltooijt worden, dewijl 'er niets aanmankeert, als de vloering van de Stal ende Solder. — Dewijl de reets gemaakte beddingen voor de Canons veel te kleijn waa„ „den om het thans daar sijnde geschut te gebruijken, heeft den onderget„ deselve Ruijmer en langer laaten maaten de borst weering Rondom het fort, is van Eene goede bankette voorsien geworden. —. Verder heeft den onderget„ het bestek alwaar de wooning van het opper„ „hoofd, van de Boekhouder en van de Chirurgijn Opgenoomen, om de nodige Plans tot den opbouw van deselve te kunnen formeeren, gelijk van de nog te maaken vall bruggen, welke plannen d'Ere hebben zal uw Ed: Gestr: Agtb: te prescnteeren. —: Hier meede verhoopende aan uw Ed: Gest: Agtb: orders voldaan te hebben, nieme de vrijheijd mij met de uiterste Eerbied te noemen, /:onderst: / Titul:/ /:lager:/ uw Ed: Gestr Agtb: onderdanige en Geh: dienaar /:was get:/ J: B: Silon, /:in margine:/ Samarang den 25: februarij A:o 1785:— verte

NL-HaNA_1.04.02_3705_0148 view scan ↗

English

Samarang the 14th of March Anno 1735. — Samarang the 14th of March Anno 1785. page 113. Batavia. To his High Excellency. The High Noble, Stern, Highly Respected Gentleman! Master Willem Arnold Alting, Governor General, and the Honorable Stern Gentlemen Councillors of the Dutch Indies, etc. etc. etc. High Noble, Stern, Highly Respected Gentleman, and Honorable Stern Gentlemen! With respectful reference to my last humble letter of the 5th of March last, I find myself obliged hereby to give Your High Excellencies due notice that recently here on the coast at the negorij Calioentoe, situated east of Rembang, a certain Chinese junk has arrived, coming from Canton and intending to go to Mampawa, whose master came to pretend that owing to heavy weather and leakage he had been unable to make the voyage, having been forced to call at Java, but since that vessel could not remain at the aforementioned negorij, he was turned away there, and care was also taken that none of the crew came ashore or that any trade was conducted. He subsequently departed from there and arrived at Grissee, where the officials immediately had the same inspected by express deputies, who found its cargo to consist solely of some coarse porcelain bowls and plates, a quantity of Chinese lanterns, and principally brown earthen water pots, as is clearly evident from the report itself, which I have the honor to append hereto in copy. The aforementioned junk, which is manned by only 47 souls and 5 passengers, was found to be in such a condition that it absolutely must be repaired before it can proceed further on its voyage, as it is not only very leaky, but also its rudder is splintered lengthwise at the top over a width of 4 to 5 duim. On that account I have granted the same permission to have those repairs carried out at Grissee, yet at the same time instructed the Resident there to take careful care that none of the goods are sold in a clandestine manner, nor that any of the crew absent themselves, the head of the Chinese there having intervened as guarantor in that regard. But since the master of that junk subsequently made a request to obtain the necessary permission to be allowed to sell some of his coarse porcelain to the amount of 600 Spanish rixdollars, because he Samarang the 14th of March Anno 1725. Samarang the 14th of March Anno 1785. page 115. otherwise, being entirely destitute of money, found himself unable to pay the costs of a necessary repair, as he could find credit with no one, I have, in satisfaction of his petition, permitted him this, provided that the sale should not exceed the aforementioned sum of 600 Spanish reals, the intention being to enable the said master thereby to pay his incurred expenses for all such repairs as shall be necessary to allow him to put to sea again without fear of danger. I take the liberty with respect to that vessel to request Your High Excellencies' prompt decision, whether to give the master leave, after the repair of his vessel, to continue the voyage to Mampauwa, or whether that junk, as soon as the monsoon permits, shall have to be transported under convoy to Batavia, in such manner as took place in the year 1780 regarding a Chinese junk that likewise ended up stranded in the Eastern Salient. Furthermore, I have the honor hereby respectfully to present to Your High Excellencies the petition of the merchant and Resident at Tagal, Godfried Carel Gockinga, entreating Your High Excellencies' favorable license to make a short excursion to the capital of the Indies along with his wife. The English snow the Elisabeth, which made great efforts to beat against the westerly winds, was finally obliged, after it was already west of Joana, to turn back, and it still lies there in the roads with the intention of awaiting a favorable opportunity to continue its voyage. Lastly, I take the liberty of requesting Your High Excellencies' most favorable permission to make a short excursion to Batavia with my wife, and to be allowed to take advantage of that leave during this year, when the condition of Java, the convenient time, and the state of affairs come to permit it, and that upon my departure from here and during my absence I may, for that period, place the management of affairs into the hands of the senior merchant and chief administrator here, Jacobus van Santen, so that through this license I may be able and permitted to fulfill a mutual, heartfelt sigh and desire to meet His High Excellency the Governor General, Master Willem Arnold Alting, in person, and at the same time to have the joyful pleasure of seeing Your High Excellencies to give a verbal assurance of the true respect and high esteem with which I have the honor to be. Under the title, lower down: Your High Excellencies' humble and obedient servant. Was signed: J. Siberg. In the margin: Samarang, the 14th of March 1785.

Dutch transcription

Samarang den 14:' Maart A:o 1735. — Samarang den 14„e Maart A„o 1785:—. pag: 113. Batavia. Aan zijn Hoog Edelheijd. Den Hoog Edel, Gestrenge, Groot Achtbaaren Heere! M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en de wel Edele Gestrenge, Heeren Raaden van Neederlands Indië, en 3: en 3: en 5: Hoog Edel, Gestrenge, Groot, Achtbaaren Heere. en WelEdele Gestrenge Heeren! Onder Eerbiedige referte aan mijne laaste nedrige van den 5. Maart Jl: vinde ik mij verpligt uw Hoog Edelhee„ „dens bij deese de verschuldigde kennisse te geeven, dat on„ „langs hier ter Custe op de Negorij Calioentoe geleegen t'oos„ „ten Rembang is aangekoomen seekere Chineese Jonk koomende van Canton en de wil hebbende naar Mampawa welkers voerden kwam voor te geeven door swaar weder en lekkagie de rheijse niet te hebben kunnen krijgen naar Genoodzaakt te zijn geweest Iava aan te doen, dog vermits dien kiel op de voorschreeven Negorij geen verblijf konde houden, wierd hij aldaar afgeweesen en ook teffens gesorgt, dat 'er niemand: van de scheepelin„ „gen aan land kwam of dat 'er eenige handel gedreven wier, hij is vervolgens van daar vertrokken en te grissee aangekoo„ „men, alwaar de bediendens deselve direct door Expresse gecommit„ „teerdens hebben, doen visiteeren, welke desselfs laading be„ „vonden hebben te bestaan eenlijk in eenige grove porcelijne kommen en borden, een parthij Chineese Lanthaarns en te„ principaale in bruijne aarde Waeter potten, zoo als zulx wi„ „dent blijkt uijt het berigt zelfs, dat ik de eere hebbe deese in Copia bij te voegen. —. De voorsz: Ionk die eenlijk bemand is met 47. Coppen en 5: passagiers, is in soodanig een staat bevonden, dat deselve absolut moet werden gerepareerd alvoorens hij zijne rheijse verder kan voortzetten, als zijnde niet alleen zeer lek, maar ook zijn roer aan de bovenkanten ter langse van 4. â 5: d=m breed afgeschilverd: Ik hebbe uit hoofde van dien aan den„ „selven verleend de permissie om die reparatie te Grissee te laaten gevolg neemen, dog ook teffens den Resident aldaar gelast een nauwkeurige zorg te dragen dat geene van de goederen op een Clandestine wijse verdebiteerd worden, nog geene van de Equipagie zig koomen te absenteeren, hebbende het hoofd der Chineesen aldaar zig desweegen als Cautionaris geinterponeerd: Dan dewijl de voerder van die Jonk vervol„ „gens versoek heeft gedaan, ter erlanging van de noodige permissie om eenige van zijne grove porcelijnen te mogen verkoopen tot een bedraagen van rd„s sp„s 600:— wijl hij „gen. ander Samarang den 14„' Maart A„o 1725.—. Samarang den 14„e Maart A„o 1785:—: pag: 115:—. anderzints, als ten eenemaal van geld ontbloot zijnde, zig buijten vermoogen bevond de kosten tot een noodzaekelijke re„ „paratie te konnen voldoen alsoo hij bij niemand Credit konde vinden heb ik hem zulx in voldoening zijner instantie gepermitteerd, mits dat die verkoop niet kwaame te Sur„ „passeeren de voorschreeven Somma van Pp„r reaalen 600: —. ten zijnde hem voerder daar door in de moogelijkheijd te stellen tot 't voldoen zijner te maekene ongelden, voor al„ „sulke reparatien, als noodzaakelijk zullen zijn, om hem zonder bedugting voor gevaar weeder zea te laaten kiesen. — Jk neeme de vrijheijd ten opsigte van dat vaartuig te versoeken uw Hoog Edelheedens spoedige dispositie, 't sij om den voerder vrijheijd te geeven naar Vertimmering van zijn bodem de rheijse naar Mampauwa voorttezette, dan wel of die Jonk, zoo dra het de mousson permitteerd, onder Confooij naar Batavia zal moeten worden ge„ „transporteerd, invoegen zulx in den Jaare 1780: / omtrend eene meede in den oosthoek vervallen geraakte Chineese Ionk heeft plaats gevonden. — Jk heb overigens d' Eere uw Hoog Edelheedens bij deesen Eerbiedig aan te presenteeren het Request van den koop„ „man en Resident te Tagal Godfried Carel Gockinga Suppliceerende uw Hoog Edelheedens gunstige licentie om neevens desselfs huijsvrouw en Springtogtje naar Indiasch hoofdplaats te doen. — De Engelschen Snaauw de Elisabeth die veel moeite gedaan heeft om het teegen de weste winden op te haalen, is Eijndelijk ge= „noodzaakt geweest naar dat hij reeds bewesten Ioand was, terug te keeren, soo als denselven ook nog aldaar ter rheede legt met intentie om en goede geleegentheijd ter voorkzetting zijner rheijse aftewagten. —. Laastelijk gebruik ik de vrijheijd van uw Hoog Edelheedens te versoeken hoogst derselver gunstige permissie, om neevens huijs„ „nouw Een Springtogtje naar Batavia te doen, en van die limitatie in dit Jaar te moogen profiteeren, Wanneer de Constitutie van Iava, de bequaame tijd en gesteldheijd van zaaken sulx koomen toe te laaten en dat ik Voorts bij vertrek van hier en Geduuren„ „de mijn afweesendheijd voor zoo lange de Maneance van zaaken stellen mag in handen van den oppercoopman en hoofd administra„ „teur alhier Jacobus van Santen, ten Eijnde door dese licentie te kunnen en moogen voldoen, aan eene Weederzijdse hartelijke zucht en Verlangst omme zijn Hoog Edelheijdt den heere Gouverneur Generaal M„r Willem Arnold Alting, persconeel te ontmoeten en om teffens het blijde genoegen te kunnen hebben van uw Hoog Edelheedens te zien een mondelinge verzeekering te geeven van de waare Eerbied en hoog agting, waar meede ik de Eere hebbe te zijn. /:ond:/ Titul:/ lager:/ uw Hoog Ed„es onderdanige en Gehoorz: dienaar /:Was geteek„d/ J„b Siberg /:in margine:/ Damarang den 14. Maart 1785:—. De 8

NL-HaNA_1.04.02_3705_0150 view scan ↗

English

Samarang, 14 March Anno 1785. page 117. Respectful Report To the Senior Merchant Anthonij Barkeij; Authority of Java's East Coast, together with the Council at Sourabaija Honourable, Prudent, Discreet. In dutiful compliance with your Honour's much-respected order of the 17th of this month, we, the undersigned, proceeded on board the Chinese junk anchored below the minaret, coming from Canton, destined for Mampauwa, and after exact examination of its condition, cargo, and crew, found its rudder at the upper side sheared off to the length of four feet and width of 4 to 5 inches, the said vessel having thereby become leaky; its cargo consisting, besides some coarse porcelain saucers and Chinese lanterns, principally of brown earthen pots, and manned by 47 heads as seafarers and 5 passengers; herewith hoping to have fulfilled your Honour's esteemed order, we have the honour to call ourselves with the greatest respect and awe. underneath title: lower: your Honour's dutiful servants was signed: M: Meurp, C: de Harits, and I: P: wolmer in the margin: Grissee, 19 February Anno 1785. still lower: Agrees was signed: W:m Kerkman First Clerk Because of the heavy rains that have persisted for some time, the small fort at Oenarang named de Herstelder having collapsed in many places, I sent the engineer Ian Baptist Pilon directly thither to take ocular inspection and on that account to serve with a report in writing. And the same having recently returned from there, he reported by way of serving: That this small fort has the shape of a square earthen entrenchment and is situated in a low ground, partially surrounded by a small river which can swell very high. High Noble, Severe, Great, Honourable Lord. Right Honourable Severe Lords! To His High Nobility! The High Noble, Severe, Great Honourable Lord. Mr Willem Arnold: Alting; Governor General, and the Right Honourable Severe Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc. etc. etc. Batavia: Samarang, 19 April Anno 1785. turn over Samarang, 19 April Anno 1785. Samarang, 19 April Anno 1785. page 119. That the masonry of this small fort had been erected upon an earthen entrenchment, which was constructed during the Chinese War. The foot of that earthen entrenchment was faced with a small wall 1 foot thick up to the height of the escarpment, above which the wall acquired a thickness of 3½ feet, and so forth to the top with a batter to 2 feet thickness at the height of 16 feet. And that on this account the causes of the collapses that occurred at the southwest point during the rainy monsoon must be easy to find. The extraordinary rains fallen this year penetrated to the bottom parts of the walls, whereby the earth of the old entrenchment swelled up, as it were, and caused the small wall with which it was faced to give way, whereby the upper part of the wall lost its support. The plan annexed hereto shows how large that collapse has been under Letter B, and the engineer Pilon assures me that it will not be long before the entire small fort collapses successively, since during the accurate survey which he performed in the presence of the Chief Regent of Samarang, he was able clearly to perceive that all the other walls have given way, and that even in some places the foot of the wall is already so exposed that one can pierce straight through with a stick to the inner earthen entrenchments. The interior buildings were also in a very bad state and heavily damaged by white ants. And since indeed, considering the miserable condition of all the buildings and likewise the disadvantageous situation of the small fort itself, one can expect little benefit from the repairs that would have to be done to it, and which would cost as much as the construction of a new fort, and moreover the maintenance and repair thereof must be done by the Chief Regent here at no expense to the Company, so the undersigned is of the opinion that it would be much more advantageous to build a new small fort on a better and best-suited location and also of greater defence than the old one: the plan that is transmitted along with this will distinctly show your High Honours that the projected new fort is much better situated to command the surrounding fields and all the villages of Oenarang, the specifications having already been marked out by the Adipattij and his subjects ordered to level the ground and make the building materials ready, and since all this is being done at no expense to the Company, I have instructed the said Samarang Chief Regent

Dutch transcription

Samarang den 14: Maart A„o 1785:—. pag: 117. Eerbiedig Berigt Aan den Oppercoopman Anthonij Barkeij; Gezaghebber van Javas Oosthoek beneevens den Raad te Sourabaija e Erentfeste, Voorzienige, Discreete. Jn schuldpligtige opvolging uwer Ed: veel gerespecteerde ordre van den 17: hujus, hebben wij Ondergeteekendens ons Vervoegt, aan boord van de onder mienare geaukerde Chineese Jonk, koomende van Canton, gedestineerd naar Mampauwa en na Exacte Examinatie van dies gesteldheijd, lading en Mar„ „schappen, bevonden sijn Roek aan de bovenkant ter length van Vier voeten en breedte van 4 à 5: d„m afgeschildert sijnde gem: vaartuig daar door lak gevorden. bestaande desselfs Lading, behalven eenige grove postelijne pierings, en Chineese Lanthaarns ten prinsi„ „paalsten in truijne aarde potten, on bomand met 47: koppen als Zeevaarende en 5: passagiers; Hier meede verhoopende aan uw Ed: g'eerde ordre voldaan te hebben, hebben wij d Eere ons met de meeste Eerbied en ontsag te noemen. /:ondrast/ Titul:/ lager:/ uw Ed: Pligt schuldige Dienaaren /: was geteekend:/ M: Meurp, C: de Harits en I: P: wolmer /:in margine:/ Grissee den 19: febr: A„o 1785. /: nog lager:/ Accordeert /:was geteekend:/ W:„m Kerkman FC„s —. Door de zeedert eenige tijd aangehouden hebbnde sware regens het Fortje te Oenarang genaamt de Herstelder op veele plaatsen ingestort zijnde heb ik den Jngenieure Ian Bap„ „tist Pilon direct derwaards gezonden tot 't neemen van Oculaire inspectie en desweegens te dienen van berigt in Scriptis. — En denzelven onlangs van daar geretourneerd zijnde heeft hij van Rapport dienende opgegeeven. — Dat dit fortje de gedaante heeft van een vierkantige Hterre schans en in een laagte geleegen is, gedeeltelijk omvingt door een kleijne Rivier welke zeer hoog kem oprewlen ' e anen. Hoog Edel, Gestrenge, Groot, Achtbaare Heere. Wel Edele Gestrenge Heeren! Aan zijn Hoog Edelheijd! Den hoog Edel, Gestrenge, Groot Achtbaaren Heere. M„r Willem Arnold: Alting; Gouverneur Generaal, en de Wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Neederlands India, enz: enz: en Z:. Batavia: Samarang den 19:e April A.:o 1785. verte C Dat Samarang den 19:' April A„o 1785:—: Samarang den 19 April A:o 1785. pag: 119. Dat de muurwerken van dit fortje waaren opgetrokken geweest op eene aarde Verschansing, welke in de Chineese Oorlog g'Extrueert is. De voet van die aarde verschan„ „sing is met een muurtje 1: wet dik bekleed geweest tot op de hoogte van het Exaulement, booven welke de muur den; dikto van 3½. voeten gekreegen heeft. en zoo voort tot de top met „ doceering tot 2. voet dikte op de hoogte van 16: voeten. — En dat uijt dien hoofde de oorsaaken van de instoatingen die aan de Zuijd west punt in de reegen Mousson ge„ „schied zijn, ligt te vinden moeten weesen. — De buijten gewoone reegens van dit Jaar gevallen, zijn tot de onderste gedeeltens van de muuren doorgedaan= „gen, waar door de aarde van de oude schans als opgeswol„ „len is en het kleene muurtje, waar meede deselve, bekleed was doen uijtwijken waar door 't bovengedeelte van de muur zijn steun verlooren heeft. 't hier aanexe plan voort aan hoe groot die instorting geweest is onder L„a B. en den Jngenieur Pilon verseekert mij dat het niet lang duuren zal of het geheele fortje zal Successivelijk instorten dewijl bij de accurate Op= „neem die hij in presentie van den hoofd Regent van Samarang gedaan heeft, duijdelijk heeft kunnen ontwaaren dat alle de andere muuren uijtgeweeken zijn, en dat zelfs op eenige plaatsen de voet van de muur al zoo ontbloot is, dat men 'er met een stok door en door tot de binnen aarde Schansen dringen kan: De binnen gebouwen waaren ook in een zeer slegte Staat en door de witte mieron Sterk beschaedigt. — En dewijl men inderdaad aangesien de miserabele toe= „stand van alle de gebouwen en teffens de desaantageuse situatie van het fortje zelfs, weijnig voordeel kan ver„ „wagten van de reparatien welke daar aan zoude moeten werden gedaan, en die zoo veel zoude kosten als dan aanbouw van een Nieuw Fort en bovendien het onderhoud en reparatie daar van door den Hoofd Regent alhier buij= „ten kosten van de Comp„e moet worden gedaan, Soo is van gevoelen den ondergeteekende dat het veel voordeeliger Souda zijn een Nieuw Foatje op een beetere en best geschikte plaats en ook van meerder defendie als, het oude aan te bouwen: het Plan dat neevens deesen overgaat zal uw Hoog Edelheedens distinct aanwijsen dat het gepropectteerde Nieuws fort veel beeter geleegen is om de rondom leggende velden en alle de negorijen van Oenarang, te Commandeeren zijnde het bestek door den Adipattij bereeds afgestooken en aan zijne onderdanen opgedraagen om het terrein te applaneeren en de bouw matteriaalen in Gereedheijd te brengen en vermits het een en ander geschied buijten lasten van de Compagnie hebbe ik den gemelden Samarangs hoofd regent de - E in

NL-HaNA_1.04.02_3705_0152 view scan ↗

English

Samarang the 19th of April, Anno 1785. Samarang the 19th of April, Anno 1785 — page 121. in his zealous inclination not wishing to be an obstacle to proceeding at once with the renewal according to the plan, but making a direct beginning with the same in the hope of Your High Noblenesses' revered approval, while I furthermore subscribe this with deep awe, respect, and high esteem as, below: Titles; lower: Your High Noblenesses' humble and very obedient servant, was signed: Cls Siberg; in the margin: Samarang the 19th of April, Anno 1785. — In compliance with Your Honorable, Valiant and Respected's order, the undersigned has betaken himself to the post of Omarang to inspect the collapsed little fort De Herstelder there, whereupon he has the honor to attach hereto a map for Your Honorable, Valiant and Respected showing the situation and dilapidated state of the same, and to report the following. — This little fort has the shape of a square redoubt on level ground and is situated in a hollow; partially surrounded by a small river which swells very high in the bad monsoon. The masonry works of this little fort were erected on an earthen entrenchment that was constructed during the Chinese War. The foot of that earthen entrenchment was revetted with a small wall 1 foot thick up to the height of the embankment, above which the wall acquired a thickness of 3½ feet and so forth to the top with a batter to 2 feet thickness at a height of 16 feet. — Right Honorable, Valiant and Respected Sir! To The Right Honorable, Valiant and Respected Sir! Johannes Siberg, Extraordinary Councilor of the Netherlands Indies, as well as Governor and Director on and along Java's Northeast Coast. — overleaf: After Samarang the 19th of April, Anno 1785. — Samarang the 19th of April, Anno 1785. — page 123. After this brief description, the causes of the collapse that occurred at the southwest point in this bad monsoon are easy to find, namely: — The extraordinary rain that fell this year penetrated to the lowest part of the wall, causing the earth of the old redoubt to swell up and forcing the small wall with which it was revetted to give way, whereby the upper part of the wall lost its support; the annexed plan shows how great the collapse was, under letter B. Furthermore, the humble draftsman takes the liberty to assure Your Honorable, Valiant and Respected that it will not be long before the entire little fort will successively collapse, since during the accurate inspection he made in the presence of the Kyai Adipati of Samarang, he clearly observed that all the other walls have given way; even in some places the foot of the wall is already so exposed that one can penetrate through and through with a stick to the inner earthen redoubt; the internal buildings of this little fort are in a very bad condition and heavily damaged by the white ants. Considering the condition of all the buildings and also the disadvantageous situation of the fort, the undersigned takes the liberty to point out to Your Honorable, Valiant and Respected that little benefit can be expected from the repairs it would have to undergo, which would cost almost as much effort as the construction of a new fort; since the maintenance and repair of this little fort must be performed by the Kyai Adipati of Samarang without expense to the Honorable Company, it will be much more advantageous to build a new little fort in a more suitable place and of better defense than the old one. The plan I have the honor to present to Your Honorable, Valiant and Respected will sufficiently demonstrate that the projected new fort is much better situated to command the surrounding fields and the entire settlement of Samarang. The ground plan upon which it shall be built has already been pegged out by the Adipati and assigned to his subjects to level the ground and prepare the building materials. — The undersigned hopes hereby to have fulfilled Your Honorable, Valiant and Respected's intention, and takes the liberty to sign himself with the utmost respect, stood below: Titles; lower: Your Honorable, Valiant and Respected's very humble and obedient servant, was signed: J. B. Pilon; in the margin: Samarang the 6th of April, Anno 1785. — settlement 7 S first

Dutch transcription

Samarang den 19:e April A„o 1785:. Samarang den 19:e April A:o 1785 — pag: 121. in sijn ijverige geneegentheyd om ten Eerste met de vernieuwing volgens het plan te werk te gaan niet hinderlijk willen weesen, maar 't selve direct een begin doen neemen in hoope van uw Hoog Edelheeden gevenereer„ „de approbatie terwijl ik overigens deese met diep ontsag, Eerbied en hoog agting onderschrijve als /:onderst:/ Titul : / lager:/ uw Hoog Edelheedens onderdanige en zeer gehoorzaame Dienaar /:Was geteekent:/ C=ls Siberg /:in margine:/ Samarang den 19:e April A„o 1785:— In voldoening van uw Ed: Gestr: Achtb: order heeft den ondergeteekende Sig na de post Omarang vervoegt om aldaar het ingestorte fortje de herstelder te inspectee„ „ren, waar op hij de Eere heeft uw Ed: Gestr: Achtb: hier bij Eene Caart te voegen ter aantooning van de situatie en vervallen staat van het selve en het volgende te berigten. —. Dit fortje heeft de gedaante van eene vierkantige Hterre Schans en is in eene laagte geleegen; gedeeltelijk omringt door Eene kleijne Rivier dewelke heel hoog op= „swelt in de quaade omousson. De muur werker van dit fortje zijn opgetrokken geweest op Eene aarde verschonsing dewelke in de Chinae Oorlog g'Extrueerd geweest is. de voet van die aarde verschansing is met Eene muurtje 1. voet dik bekleed geweest tot op de hoogte van het Exaulement boven dewelke de muur de dikte van 3½. voeten ge„ „kreegen heeft en zoo voort tot de Top met Eene doeceering tot 2: voet dikte op de hoogte van 16: voeten. — Wel Edele Gestrenge Achtbaaren Heer! Aan Den WelEdele Gestrengen Achtbaaren Heer! Johannes Siberg, Raad Extra ordinair van Needer= „lands Jndia, mitsgaders Gouverneur en Directeur op en langs Javas= Noord-oost Cust. —. verte: Na Samarang den 19„e April A„o 1785:—. Samarang den 19„e April A„o 1785:—. pag: 123. Na deese korte beschrijving zijn de oorsaaken van de instor„ „ting die aan de zuid west punt in deese quaade mousson geschied is, Ligt te vinden te weeten. —. De Extra ordinaire Reegen die van dit Iaar gevallen is, heeft tot de onderste gedeelte van de muur ingedrongen waar door de aarde van de oude schans sig opgeswollen heeft en het kleijne muur„ „tje waar meede deselve bekleed geweest is, doer uijtwijken waar: door het bovengedeelte van de muur zijn steun verlooren heeft; de hier annexe plantoont aan hoe groot de instorting geweest is, onder lettera B- verders neemt de needrige Teekenaar de vrijheijd uw Ed: gestr: Actb: te assumeeren dat het niet lang duuren sal of het heel fortje sal successivelijk instorten dewijl bij de accurate inspectie die hij in presentie van de keij depattij van Samarang gedaan heeft, duijdelijk ontwaart heeft dat alle d' andere muuren uijtgeweeken zijn, selfs op Eenige plaatsen is de voet van de muur al soo ontbloot dat men 'er met een stok door in door tot de binnen aarde schanse d'ringen kan, de binnen gebouwen van dit fortje zijn in een seer Slegte staat en door de witte mueren sterk beschaa „digt aangesien de toestand van alle de gebouwen en teffens de desavan tageuse situatie van het fort, neemt de ondergetee„ „kende de vrijheijd uw Ed: Gesr: Achtb: te vertoonen dat men weijnig voordeel kan e wagten van de reparatien die het selve zoude moeten ondergaan, en dewelke bij na zoo veel =moeite zoude kosten als den aanbouw van Eene nieuwe fort; dewijl het onderhoud en Reparatie van dit fortje door de keij depattij van Samarang buijten kosten van d Ed' Comp„e gedaan moet worden zal het veel voordeeliger zijn Eene nieuwe fortje op Eene beetere geschikte plaatse en van beeter defensie als het oude te bouwen, de Plan die ik de Eere heb ouw Ed: Gestr: Achtb: te presenteeren, zal genoeg aan wijsen dat de geprojecteerde nieuwe fort veel beeter geleegen is om de Rondom leggende Velden ende heel negorij van Senarang te Commandeeren: t bestek waar op deselve gebouwt zal worden is reeds door de kedepattij afgestooken en aan zijn Onderdaenen op= „gedragen om het terrein te applaneeren en de bouw materiaelen gereed te maaken. —. Den ondergeteekende verhoopt hier meede aan uw Ed: Gestr: Achtb: intentie voldaan te hebben, neemt de vrijheijd: sig met de uijterste ontzag te trekenen /:onder„ „stond:/: Titul: / lager:/ uw Ed: G str: Achtb: Zeer onderdanige en Gehoorsaame Dienaar /:was get„d:/ J: B: Pilon /:in margine:/ Samarang den 6: April A:o 17785: —. negorij 7 S ste.

NL-HaNA_1.04.02_3705_0154 view scan ↗

English

Samarang, the 28th of April A„o 1735. — Samarang, the 28th of April A„o 1725. — Batavia. page 125. : To His High Excellency The High Noble Rigorous Right Honorable Mister M„r Willem Arnold Alting, Governor General, and the Right Honourable Rigorous Lords Councillors, of the Netherlands East Indies. and so forth, and so forth, and so forth. High Noble, Rigorous, Right Honorable Lord. Right Honourable Rigorous Lords, The mould for a bark of 90. feet, which must be built at Rembang, having only recently been received a few days ago, people are currently busy preparing to lay the same on the stocks: but since the completion of that small keel will easily run into the year 1786, the more so because currently, besides the cutter recently requested, one also has a small vessel of 110. feet in hand, and one vessel after another must occasionally wait entirely, I have therefore, in order to provide for this according to capacity and to assist the Company in its distress for lack of ships and vessels in a timely manner, conferred with the Resident at Rembang, Ian Boers, concerning a certain bark belonging to him in ownership; this vessel is long, over 93., broad 30., and deep 14. feet, with a continuous deck besides the half deck which shall have a height of about 1½. feet, in order to obtain a decent height in the cabin; furthermore, built very solid and strong, and already advanced up to the beginning of the second deck, high 5. feet and 7. inches under the beams, proportioned according to the enclosed note; and when one third of the hold is taken off for the cable tier and water hole, item quarters for the crew, provision stock, sail room, and powder magazine, the bark would be able to carry four-pounder cannons, and still leave a space for a cargo of more than one hundred and fifty coyans; the Resident, upon the proposal made by me to that end, being very inclined to cede that bark for the exact same price as the construction of such a vessel usually costs the Company to purchase; and since I am of the opinion that the Company would thereby be particularly accommodated because of the great shortage of vessels, without suffering any disadvantage in any respect, I therefore take the liberty to most respectfully solicit your High Excellencies' prompt disposition regarding this, and how to proceed further with the work; for if the authorization for taking over that vessel for the Honourable Company ensues, the same could, built according to intention, be launched by the month of July, concerning which I shall therefore await your High Excellencies' prompt Samarang, the 28th of April A„o 1785. — Samarang, the 28th of April A:o 1785. page 127. prompt answer, also taking humble note that this bark was built or begun by the Resident at Rembang, Boers, at a time when no more than two chaloups were on the stocks for the Company, and that he, as well as his predecessors, found himself obliged and indeed compelled, unless he wished to see the carpenters scatter and subsequently, when much work arose for the Company, none be found, to build privately and thereby keep the men at the yard; while I can assure your High Excellencies that this can serve only to advantage, as one would otherwise, because of the considerable construction of large and small vessels in the entire Rembang district, often be in great distress for lack of carpenters. I furthermore take the liberty to humbly recommend to your High Excellencies the petitions of the titular merchant M„r Anthonij Swencke, and the junior merchant Egbert Arend de Wilde, the first-mentioned being Second Resident at the Court of the Emperor at Souracarta, and the latter Second Warehouse Master at Samarang, requesting, in accordance with the petition submitted herewith, through the benevolent goodness of your High Excellencies, to be permitted to exchange offices, provided that the first-mentioned may be assigned the office of Second Warehouse Master, retaining however his rank as titular merchant, though with a reduction of his emoluments as Resident at Souracarta, and provided that the second-mentioned may be favorably appointed Resident in his stead, with the same rank, title, and emoluments as his predecessor; and whereas this in no way tends to the disadvantage of the Company, and the junior merchant De Wilde appears extraordinarily inclined to advance his fortune if possible at the courts, may your Excellencies allow me to support this request of theirs with my own, and respectfully urge that it may please the same to graciously agree thereto. Furthermore, I present to your High Excellencies two more petitions, namely: One from the chief mate and equipment supervisor Anthonij Berton, and One from the boatswain Gerrit de Gelder, the first-mentioned requesting, on account of ample expiration of time, to be discharged from his service with the title and rank of old skipper, and the latter, to step into that post as second mate and equipment supervisor; and since both these persons have always given very much satisfaction in the service and have shown much zeal and vigilance, I request your High Excellencies to graciously grant these requests of theirs. I have the high honor to remain with all high esteem and respect, /:was written underneath:/ Title: /:lower down:/ your High Excellencies' humble and most obedient servant /:was signed:/ I„s Siberg, /:in the margin:/ Samarang, the 28th of April 1785. —.

Dutch transcription

Samarang den 28:e April A„o 1735. — Samarang den 28: April A„o 1725. — Batavia. pag: 125. : Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edel Gestrenge Groot Achtbaaren Heere M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en de WelEdele Gestrenge Heeren Raaden, van Neederlands India. en Z: enz: enz:—. Hoog Edel, Gestrenge, Groot Achtbaaren Heer. Wel Edele Gestrenge Heeren, Het mal voor een Bark van 90. voet, welke te Rembang, moet werden aangebouwt nu Jongst over Eenige daagen eerst ontfangen zijnde, is men thans beesig klaarigheijd te maaken om dezelve op Staapel te zetten: dan vermits het met de Voltooijing van dat kieltje wel tot in den Jaare 1786. zal aanloopen, te meer daar men thans ook nog buijten de Jong= „ste g'Eijschte kotter een scheepje van 110. voeten onder handen heeft, en het eene na het andere nu en dan Volstrakt wagten moet, zoo hebbe ik om hierin, naar vermoogen te voorsien, en de Comp„e in haare verleegentheijd aan scheepen en vaarthuij„ „gen op een tijdige wijse te adsisteeren, den Resident te Rembang: Ian Boers, onderhouden, over seekere Barcq, hem in Eijgendom toebehoorende; dit vaarthuijg is lang, ruim 93. breed 30. en diep 14. voeten, met Een doorgaan„ „de dek buijten het halve dek dat circa 1½. voet hoogte hebben zal„ om een ordentelijke hoogte in de kamer te krijgen, voorts zeer hegt en sterk getemmert, en bereeds tot hiet begin van t tweede dek, hoog 5. voeten en 7. d=m, onder de Balken, gevordert, ge= „proportioneert na inleggende Notitie en wanneer een derde van het ruijm, voor Cabel- en water-gat, item logies voor het volk, provisie stok, zeijl kooij en kruijtkamer 'er van afgenoomen worden, zoude de Barcq vier ponders Canons kunnen voeren, en dan nog, een ruijmte ter belaading van meerder dan Hon= „dert vijftig Coijangs overschieten; zijnde hij Resident, op mijne daartoe gedaane propositie, seer geneegen, om die Barcq afte staan, teegen eeven soodanige prijs, als den opbouw van een diergelijke vaartuijg; de Comp„e gewoonlijk in= „koops-komt te kosten; en vermits ik van gevoelen ben, dat de Comp:„e daar meede, weegens het groot gebrek aan vaarthuijgen bisonder soude worden. geriefft, sonder daar bij in eenige opsigte; nadeel te lijden, soo neeme ik de vrijheijd, dien aangaande, Eerbiedigst, te besolliciteeren, uw Hoog Edelheedens spoedige dispositie, en hoedanig in het werk verder voor te vaan„ want de qualificatie, tot den overneem van dat vaarthuijg voor de EComp„e, gevolg hebbende zoo zoude het zelve, na de intentie opgebouwt, teegens de maand Iulij, kunnen afloopen, waar omtrent ik dierhalven, uw Hoog Edelheedens. Bercq spoedig Samarang den 28:e April A„o 1785. — Samarang den 28:' April A:o 1785. e pag: 127. spoedig antwoord zal blijven te gemoed zien, onder hunble notitie teffens, dat deese Bark door den Resident te Rembang Boers, getimmert of begonnen is, in een tijd, dat 'er niet meer„ dan twee Chialoupen voor de Comp=e, op stapel stonden, en dat hij zig zoo wel als zijne voorsaaten, verpligt vond, en wel genood: „zaakt wierd, wilde hij niet zien dat de Timmerlieden, ver= „loopende naderhand als 'er voor de Comp=e veel te doen kwam te vallen, geene te krijgen zoude zijn, particulier te Timmeren en daar door het volk aan de werff te houden, Terwijl ik uw Hoog Edelheedens verzeekeren kan, dat zulx niet anders dan, tot voordeel strekken kan, wijl men andersints, door de Considerabele aanbouw, van groote en kleijne vaarthuijgen in het geheele Rembangse distrect, dikwils seer verleegen, om Timmerlieden zoude zijn. - —. Ik neeme voorts nedrig de vrijheijd, uw Hoog Edelheedens, gunstig voor te draagen, de instantien van den koopman titu„ „laca M„r Anthonij Swencke, en den ondercoopman Egbert Arend de Wilde, eerstgemelde Tweede resident aan het Hof van den keijzer te Souracarta, en laastgenoemde tweede pakhuijsmeester te Samarang, versoekende volgens 't bij deen overgaand Request, door de gunstige goedheijd uwer Hoog Edelheedens in diensten te moogen verwisselen, mitsgaders dat den eerstge= „noemde mag worden toegevoegd, den dienst als tweede pakhuijs „meester, met behoud egter, van zijn Rang als koopman titulair, dog vermindering zijner Emolumenten, als resident te Souracarta, mitsgaders dat den Tweede genoemde, in dies steelden gunstig als Resident mag werden benoemd, met deselfde rang, Titul en Emolumenten, als zijn voorsaat, en deweijle zulx geensints is strekkende tot nadeel van de Maatschappij, en den onderCoopman De Wilde Extra ord„e geneegen schijnt, zijn fortuin des moogelijk aan de hooven te pousseeren, soo vergunne uw Edelheedens mij dat ik dit hun verzoek met het mijne appuijeeren, en Eerbiedig in steere dat het hoogst deselve gelievr te behaagen, daar inne gunstiglijk te accordeeren. —. Overigens presentere ik uw Hoog Edelheedens, aan nog twee Re„ „questen, als Een van den opperstuurman en Equipagie opsiender Anthonij Berton, en Een van den bootsman Gerrit de Gelder Eerstgemelde versoek doende om mits ruijme tijds Expiratie, met den titul en rang van oud schipper, uijt sijn dienst ontslagen te worden en den laastgenoemde, om in die dienst, als onderstuurman en Equipagie opsiender op te treeden, en Vermits beijde dese persoonen altoos zeer vel genoegen in den dienst gegeeven, en veel iever en vigilantie getoond hebben soo versoeke ik: uw Hoog Edelheedens in deese hunne versoeken gratieus te bewilligen. Ik heb d.' hooge Eere met alle hoog agting en Eerbied te blijven /:on= „derstond:/ Titul: /: lager/: uw Hoog Edelheeden onderdanige en zeer ge= „hoorsaamen dienaar /:was geteekent:/ I„s Siberg, /:in margine:/ Samarang den 28: April 1785. —. te verb

NL-HaNA_1.04.02_3705_0156 view scan ↗

English

page 129. Samarang the 28th of April Anno 1785. Template of a certain bark under construction on the stocks at Rembang, belonging to the Resident there, Jan Boers: The Bark is long 93 feet Broad in the middle 18 feet Is wide at its waterline 18 feet Depth in its hold 30 feet Depth between decks from beam to beam 14 feet The bulwark high above deck 5 feet 9 inches The railing high 1 foot 3 inches Stem above thick 11 inches, below 1 foot 7 inches Sternpost thick 1 foot 2 inches Floortimbers on the keel thick 9½ inches Broad 1 foot 1 inch Thick 8½ inches Broad 1½ inches Camber of the deck beams 2½ inches Clamp thick 3 inches The shelf clamps between decks thick 4½ inches The lower wales thick 2 feet 8 inches Broad 2 inches Upper wales thick 1 foot Broad 8 inches The sheerstrake broad 10 inches The raft timber thick 9 inches The shelf clamps in the hold thick 3½ inches Thickness of the beams in the hold 8½ inches Thickness of the beams of the upper deck 7 inches Broad 5 inches Above the upper wale thick 3½ inches Its keel high 3 inches The keelson broad 1 foot 4½ inches In the cabin thick 5½ inches Broad 7 inches The hull planks under the wales 3 inches The planks of the sheerstrake ditto 2 inches Broad 3½ inches Samarang the 29th of August Anno 1785. High Noble, Right Honourable, Right Worshipful Lord, Honourable Lords! To his High Nobility! The High Noble, Right Honourable, Right Worshipful Lord, Master Willem Arnold Alting, Governor General, and the Honourable Lords, Councillors of the Netherlands Indies, etc. etc. etc. Batavia. Samarang the 29th of August Anno 1785. After having had the high honour on the 7th of this month of taking my leave from your High Nobilities in order to return to Java on the ship the Batavier, I arrived on the 25th following, together with my family in good health, at Samarang. I take the liberty to give your High Nobilities due notice thereof, with expressions of gratitude for the high honour and token of affection shown during my stay at the Capital, and while respectfully recommending myself for the continuation thereof, it further serves for your High Nobilities' information that upon my return I found Java in a continuous state of quiet and peace. The separate letter from your High Nobilities of the 9th of this month, with which I found myself honoured upon my return here, I have duly received and immediately encouraged the Javanese merchants to transport rice to Batavia, through which the scarcity there among the inhabitants will likely soon cease; yet since the crop has not turned out so plentifully, and the harvest comes in late, and in some places the rice is actually still standing in the field, and this, together with private export to the Capital, likewise Malacca and Palembang, slightly delays the delivery to the Company, I hope that a less speedy dispatch of the Company's ships will find excuse with your High Nobilities, under the assurance, however, of contributing everything thereto that is ever possible. The assistance ordered by your High Nobilities to the king of Banjarmassing against those of Passir and Cottij, I have not yet been able to execute further, according to the tenor of your highest command, than to circularly forbid the transport of rice and other provisions to Passir and Cottij, since no one among the private merchants at Samarang can be persuaded to sail to Banjarmassing in this season to transport the gunpowder, lead, and further war ammunition granted by your High Nobilities to Banjar's monarch at his request. I have therefore requested these matters, as well as the further dispatch of vessels and crew, from the Commander in the Eastern Quarter, with orders to report to me beforehand whether this could take place in an easy manner and without significant prejudice; and as soon as his answer is received, I shall respectfully give notice thereof to your High Nobilities, as I also take the liberty to enclose herewith a translated copy of two letters, No. 1 and 2, written by the king of Banjarmassing, the first to me, and the second to the Commander in the Eastern Quarter, wherein his Highness likewise makes known the fear of his enemies, with the request not to assist them with any rice, but on the contrary to detain them and hand them over into the hands of Justice, as all Riau-routed enemies of the Company. The first request having been answered, but the latter not being in accordance with your High Nobilities' order, I therefore request your High Nobilities' further disposition regarding this, further mentioning that according to the rumours here, the enemy advancing against Banjarmassing will undertake nothing evil against the Company, but on the contrary intends to place the Banjarese crown rightfully belonging to him upon the head of a certain Banjar prince named Pangeran Amir, who formerly took flight to Passir out of fear of the present Banjarmassing king's vengeance. Meanwhile, those of Passir and Cottij are already at Laut-poelo with circa 80 vessels, and thus in the vicinity of Banjarmassing, even as the king of Banjar secures himself against them and puts himself in posture to ward off the enemy.

Dutch transcription

pag: 129. Samarang den 28. e April A:o 1785. — Mal van seekere te Rembang op stapel staande Bark, toebehoorende aan den Resident aldaar Jan Boers — 18. d„o 18. „ 30. „ 14. „ „ 5. „ 9: „ 1. „ 3. „ 1. „ 7. „ 1. „ 2. „ 9½. „ 1. „ 1. „ . . . . . . . . . 8½. „ Na dat ik op den 7. deeser de hooge Eere had van uw Hoog Edelheeden afscheid te neemen om met 't schip de Batavier naar Iava te retourneeren ben ik den 25. daaraan neevens de mijne welvaarende op Samarang; gearriveerd, Ik neeme de Vrijheid uw Hoog Edelheeden daar van de verschuldigde bekendmaking te doen onder dankbetuijging voor de hooge Eere en blijke van toege- „neegentheijd geduurende mijn verblijft op de Hooffdplaats bewee= „sen en terwijl ik mij in de Continuatie derselver Eerbiediglijk aanbeveelen soo diend verders tot uw Hoog Edelheedens narigt dat ik Iava bij mijn Rethour in Een aanhoudende Rust en vreedige toestand bevonden hebbe. —. De aparte brieff uwer Hoog Edelheeden van den 9 - deeser 1½. „ 2½. „ 3. „ 4½„ - - - - . - . 2. „ 8. „ . . . . . . . . . . 2. „ Hoog Edel, Gestrenge Groot, Achtbaeren Heere, Wel Edele Gestrenge Heeren! Aan zijn Hoog Edelheijd! Den Hoog Edel Gestrenge Groot Achtbaaren Heere, M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en de WelEdele Gestrenge Heeren, Raaden van Needer= „lands Indië, enz: enz: enz:—. Samarang den 29. Augustus A„o 1785. — Batavia. breet in 't midde- Is wijdh op sijn uijtwaetering. - - - - Hol in sijn Ruijm. hol tusse deks van balk op balk. .. 't boord hoog bove dek- - De leuning hoog voorsteeve boove dik 11. duijm onder Agter Steeve dik. . . . . . . . Buik stukke op de kiel dik. .. . . breedt Dik - Breedt. . . . . . - - Bogt der dek balke Cimweegers dik. . . . . . . . De balk weegers tusse deks dik. . . . . De onderste berghoute dik.. Breedt. . . . boove berghoute dik breedt De breegang breed. . . . . . - - - - 't Raahout dik De Balk weegers in het ruijm dik . . . . . . 3½„ Dikte der balken in 't ruijm. . - - - - - - - - - 8½. „ dikte der balkee van 't bove dek - - - - - - - 7. „ breedt. . . . . . . . . - boove 't boove berghout dik - - - - - - - - - - - zijn kiel hoog - - - - - - - - het zaadthoud breed. . . . . . . . - - -. 1. „ 4½. „ In de kamer dik . - - - - - - -- Breedt. . . . . . . . . . . . . . 7. „ De huijdplanke onderbergh. . . - - - - - - - 3. „ De planke van de breegang. . - - - d„o. . . 2. „ De Barg is lang. . . . . . . . 93. d„/o Breedt. . . . . . . - - ... verte waar .. . .. - - . . 1. „ .- - - - . . . . . 8. „ - 10. „ 9. „ 5. „ - 3½. „ 3. „ . 5½. „ . . . . . . ... .„ — 3½„ Samarang den 29:e Augustus A„o 1785. —. Samarang den 29:e Augustus A„o 1785. — pai:o 131. waar meede ik mij bij terug komst alhier verEert vonde hebbe ik wel ontfangen en daar op direct de Iavase handelaars geani= „meert tot den vervoer van Rijst naar Batavia, waar door den„ „kelijk de schaarsheijd aldaar onder de Jngeseetene spoedig Cesseeren zal dan daar het gewasch niet soo ruijm uijtgevallen is, en den oogst laat inkomt mitsgaders op sommige plaatsen de Rijst nog actueel op het veld staat, en dit een en ander gevoegd bij den par„ „ticulieren uijtvoer naar de Hoofdplaats item Malakka en Pa„ lembang, de leeverancie aan de Compagnie een weijnig Ver„ traagd soo hoope ik dat een min spoedige depeche van 's Compag„ „nies scheepen verschooning bij uw Hoog Edelheeden vinden zal: onder verseekering Egter van daar toe alles te zullen Con= „tribueeren wat maar immer moogelijk is. — De door uwe Hoog Edelheeden geordonneerde adsistentie aan den koning van Banjermassing teegens die van passir en Cottij hebbe ik na den teneur van hoogst derzelver bevel, nog niet verder ter uijtvoer kunnen brengen, dan Circulair den vervoer van in Cottij Rijst en andere leevensmiddelen na Sassir ^ te verbieden, nademaal niemand onder de particuliere handelaars te Samarang, te persuadeeren is, om in dit Iaar getijde na Banjermassing te vaaren, ter overbrenging van het door uw Hoog Edelheeden aan Banjers vorst op sijn versoek geaccordeerde kruijt, lood en verdere ammunitie van Oorlog: Ik hebbe dierhalven dit een een ander mitsgaders de verdere afsending van Vaar„ „thuijgen en manschappen den Gezaghebber in den oosthoek gedemandeert, met ordre van mij alvoorens te berigten off zulx op eene faciele wijse en sonder merkelijke prejuditie konde geschieden, en zoo dra zijn antwoord ingekoomen is, zal ik uw Hoog Edelheeden daar van Eerbiedig kennisse te geven, soo als ik de vrijheijd neeme hier neevens te voegen Copia Translaat van twee brieven N„o 1. en 2. door den koning van Banjermassing geschreven de Eerste aan mij, en de tweede aan den Gesaghebber in den Oosthoek, waar bij zijn Hoogheijd insgelijks te kennen geeft, de vreese voor sijne vijanden, met versoek van deselve met geen Rijst te adsisteeren, maar daar en teegens aantehouden en in handen van de Iustitie, overtegeeven, als alle Riouw reesen geslaagen vijan= „den van de Compagnie; zijnde aan het Eerste verzoek is beantwoord, dog het laaste niet met uw Hoog Edelheeden ordre overEenkomstig weesende, soo versoeke ik desweegens uw Hoog Edelheeden nadere dispositie onder verdere aanhaaling, dat volgens de gerugten alhier den vijand welke teegens Banjermassing optrkt niets kwaads teegens de Compagnie zal onderneemen maar daaren teegens in 't oog heeft om seekere Banjers pains pangerang Amir genaamd, dewelke uijt vreese voor de wraaksugt van den presente Banjermassings koning de vlugt na passis wel eer genoo= „men heeft den hem wettig Competeerende Banjareese kroon op 't hoofd te setten: Intussen bevinde sig die van passer en Cotte met Circa 80. vaarthuijgen bereeds te Laut-poelo en dus in de nabijheijd van Banjermassing soo als den koning van Banjar sig daar en teegens verseekert en in postuur steld om den vijand af te waeren, gedemandeert. invoegen

NL-HaNA_1.04.02_3705_0158 view scan ↗

English

Samarang the 29th August 1785. Samarang the 29th August Anno 1735 - page 133. as your High Nobilities will observe from two reports granted at Sourabaija and sent to me by Commander Barkeij, respectfully accompanying these under Numbers 3 and 4. The ship 't Slot ter Hoge will, pursuant to your High Nobilities' order, upon its appearance here, be laden with products, and dispatched back to the capital as soon as ever possible. Also, the 25 pieces of mill planks of 2 inches for and on behalf of the office of Pontiana will, pursuant to your High Nobilities' order, be sent thither at the first occurring suitable private opportunity. For the sent copy letter from the ousted Riouw regent Radja Alie written to me, I convey many thanks to your High Nobilities and also note in that regard that the contents are not as satisfactory as I might otherwise have wished; however, I hope and expect that the report of the emissary Batoe Apie concerning his completed commission to Succadana will give greater satisfaction to your High Nobilities, and regarding which I shall respectfully await the further report. I furthermore have the honor, with true and due high esteem, to subscribe myself as beneath was written Title lower your High Nobilities' humble and very obedient servant was signed J. Siberg, in the margin Samarang the 29th August 1785. I hereby come, Brother, to report, praying most earnestly many times: that in case there are any Bugis residing at Passir or at Cottij who might betake themselves to Samarang or elsewhere, with the intention of buying up rice there, but are not provided with a Company certificate from Banjermassing, Brother please do not in any such case provide them with rice; the more so as I have already sent one of my Mantris to Batavia to wait upon his High Nobility the Lord Governor-General and the Lords Councilors of the Indies, and likewise to request that no rice may be given to the aforesaid Bugis of Passir or Cottij; but that they rather be detained and put into the stocks of the Honorable Company's Justice; since all the Bugis who were defeated at Riouw and are enemies of the Honorable Company have gathered together at Passir and at Cottij with the intention to attack Banjermassing, wherefore I, Brother, also once again most amicably request the above, and flatter myself with the hope that Brother will be pleased to grant this beneath was written Written in the Year of the Flight of Mahomet 1199 lower translated by me was signed F. J. Rothenbuhler sworn translator. After the usual preamble. Copy Translation of a Malay Letter, written by the Sultan of Banjermassing to the Right Honorable and worshipful Lord Johannes Siberg, Councilor of the Netherlands Indies, as well as Governor and Director on and along Java's Northeast Coast, etc., etc., etc., received at Tagal, the 19th August 1785. turn over turn over

Dutch transcription

Samarang den 29:' Augustus 1785. —. Samarang den 29: Augustus A:o 1735 - pag: 133. invoegen uw Hoog Edelheeden zal. Consteeren uijt twee Relan„ „sen op Sourabaija verleend en mij door den Gezaghebber Barkeij toe„ „gesonden mitsgaders deese onder N„o 3. en 4. Eerbiedig versellende. —. 't schip 't slot ter Hoge zal ingevolge uw Hoog Edelheeden ordre bij verschijning alhier, met producten beladen, en soo dra immer mogelijk wederom naar de Hoofdplaats gedepecheerd worden. — Ook zullen den 25. p„s moole planken van 2. d„m voor en ten behoeven van 't Comptoir Pontiana ingevolge uw Hoog Edelheeden ordre bij Eerst voor= „koomende bekwaame particuliere geleegentheijd na derwaards ver„ „sonden worden. —. Voor de toegesondene Copia Brieff van den verdreevene Riouws regent Radja alie aan mij geschreeven betuijge ik uw Hoog Edelheeden veelmaals dank en merke daar omtrent mede aan dat den inhoud niet soo voldoende is, als ik andersints hadden moogen wensche, Egter hooppe en verwagte ik, dat het Relaas van den sendeling Batoe Apie weegens zijne volbragte Commissie na Succadana meerder genoegen aan uw Hoog Edelheeden geeven, en waar omtrend ik het nader verslag Eerbiediglijk verbijden zal. — Ik verEere mij overigens met waare en verschuldige hoogaegting te onderschrijve als /:onderstond:/ Titul /:lager:/ uw hoog Edelheedens onderdanige en seer gehoorsaame Dienaar /:was geteekent:/ I=s Siberg, /:in margine:/ Samarang den 29. Augustus 1785. — Ik koome Broeder hier meede te berigten, dat se hoogst denselven veelmaals bidde: dat bij aldien 'er eenige Boegineesen, welke te passir of te Cottij woonagtig zijn hun na Samarang ofte Elders mogte be= „geeven, met voorneemen om aldaar Rijst op te koopen, dog niet voor= „sien zijn van Een Compagnies bewijs, van Banjermassing, Baoeder hun En al sulken geval, geensints van Rijst gelieve te voorsien; te meer daar ik reeds Een mijner Mantries naar Batavia hebbe gesonden, om zijn Hoog Edelheijd den heer Gouverneur Generaal en de heeren Haa „den van Indiin, op tewagten en meede te versoeken, dat aan opgedagte Boegineesen van Passir ofte Cottij geen Rijst mag werden gegeven; maar dat men deselve veel ter aanhoude en in 't blok van 's E Comp=s Iustitie zette; vermits alle de Boegineesen, welke te Riouw geslaagen en vijan= „den van de EComp. e zijn, hun te passir en te Cottij hebben bij een Ver= „samelt, wat voorneemen om Banjermassing te Attacqueeren, als waaromme ik Broeder ook nogmaals om het boovenstaande op het vriendelijkste versoeke, en mij vlije met de hoop dat Broeder zulx wel zal gelieven intewilligen /:onderstond:/ Geschreeven in 't Iaar der vlugt van Mahomet 1199: /:lager:/ getrans= „lateerd door mij /:was geteekent:/ F=k I„b Rothenbukker gesw: Translateur. — Na Gewoone Voorreeden. Copia Translaat Maleijse Brieff, geschreeven door den Sulthan van Ban= „Jermassing, Aan den welEdele Gestrenge heere Iohannes Siberg, Raad van needer= „lands Jndie, mitsgaders Gouverneur en Directeur op en langs Iavas noord oost Cust, &: W: W: ontfangen te Tagal, den 19. Augustus 1785. verte - verte

NL-HaNA_1.04.02_3705_0159 view scan ↗

English

Samarang the 29th of August Anno 1785. Samarang the 29th of August Anno 1785. page 135. Copy Translation Malay letter written by the Sultan at Banjarmasin, To the Commander at Surabaya Mr. Barkey, received the 14th of August 1785. After the customary compliments. I request my Brother the Commander, if any Bugis should arrive at Surabaya with my Brother, who belong at Pasir or Kota, to buy rice, that my Brother the Commander would have the goodness not to permit them to do so, unless they are provided with the Company's pass from Banjarmasin, but to detain all such persons with their vessels. To make this request to the Governor General and the Council of the Indies, I have sent a mantri to Batavia. The reason why I make this request is that the Bugis from Riau have joined with those of Pasir and Kota to wage war against Banjarmasin; therefore, I request my Brother once more for his well-intentioned assistance. Was written beneath: translated by me according to the statement of the Malay Inche Bakar. Was signed: Hk. van Ligten, F. Lower: Agrees. Signed: Hk. van Ligten, Translator. The deponents state that according to their presented Surabaya pass of the 22nd of September 1784, they departed for Pasir, and on their return journey from there suffered a shortage of rice and water; they were therefore compelled to call at Pulau Laut, and having entered the river there now 13 days ago, they found a multitude of vessels there, mostly padewakangs and penjajaps, as many as 30 in number, all armed and manned with Bugis; also that a party of those Bugis boarded the deponents' vessel and by force seized and took from the deponents' vessel the following, namely: 1 brass swivel gun, 2 pikes, 12 catties of gunpowder, 60 bullets, 2 flags, and 1 compass, 1 chest containing 80 round Reals, 2 krises, and other clothing of linen goods. Furthermore, the deponents state that those Bugis were equipped and sent out from Pasir by the Raja or ruler of Tana Grogot to wage war against Banjarmasin, and that they remain there awaiting the orders of the Dutch at Banjarmasin, without, Being prepared to swear to this given statement at all times. Was written beneath: Bawean the 16th of July 1785. Lower stood: the marks set by Malim Karianje, Bappa Ardie, and Savet. Still lower: Witnessed by me. Signed: Hk. Fredriks. In the margin: present as witnesses to us. And signed: C. Negele and Jan Soostberg. Beneath: agrees with the original. Was signed: As. Barkey. more Copy Statement of the Juragan Malim Karianje, and his Jurutulis Bappa Ardie and Saoet, all Malays and inhabitants of Sumenep, arrived here on the 8th of this month and departed for their place of residence, on this day the 16th of July. turn turn over Samarang the 29th of August Anno 1785. Samarang the 29th of August Anno 1785. page 137. The deponents state, for the pure truth, that the first named sailed from Banjarmasin about a short month ago, and the last named three days thereafter. That the river there was closed with an iron chain, which was slackened whenever vessels had to go out or in, and one then passed over it. That the first had paid 1½ Spanish Rixdollars for that crossing, and the last, 3 days thereafter, 25 Spanish Rixdollars for himself to the Javanese Syahbandar. That inside that chain, a large battery was being constructed upon a raft, on which there were already 4 heavy and a multitude of small cannon, besides many people and all kinds of weapons of war, while they were still working on it day and night. That all these preparations were being made upon a rumor circulating there, namely: that Pangeran Amir, along with other prominent natives, was preparing himself at Pulau Laut, and was gathering a large force of Bugis vessels and people from Pasir to come and besiege Banjarmasin. That the Company's ship had arrived there shortly before the first deponent's departure and had come close to the fortress. Furthermore, that the Resident of Banjarmasin had detained the first deponent for nine days and would not permit any vessel to depart, although the four of them had obtained their pass together just before; and he, the first deponent, made haste out of fear merely to get ahead, for which he finally received permission and immediately made use of it, while the others still had various matters to attend to. That the last deponent, with his two aforementioned companions, had also finally gotten ready and wished to depart, he the last deponent being in front, but had only just crossed over the chain, Copy Statement of the Chinese Ong Tiang and Nio Goan, residing here. when it was raised for the two following Sumenep vessels, as an order had immediately arrived from the Sultan of Banjarmasin not to let anyone pass out. That they wished to have him, the last deponent, return upon that and shouted those orders to him; however, having already made some distance and becoming afraid, he made haste to get away. Lastly, both deponents declare that they had kept to the west, and had not observed a single vessel, friend or foe, near the Banjarmasin coast. Was written beneath: Thus related at the Dutch Office at Sumenep on the 14th of August Anno 1785. Lower: the characters set by the deponents. Beneath: witnessed by me. Signed: A. van Hemert. Lower: Agrees. Was signed: A. Barkey. chain to cross

Dutch transcription

Samarang den 29=e Augustus A„o 1785. Samarang den 29:' Augustus A„o 1785. — pag: 135. Copia Translaat Maleijasche brieff geschreeven door den sulthan te Banjermassing, Aan den Gesaghebber te Sourabaija M=r Barkeij, ontfangen den 14. Aug=s 1785. —. Na gewoone Complimenten. — Ik versoeke mijn Broeder opperhoofd, zoo er Boegineesen bij mijn Broeder te sourabaija mogten aankoomen, die te passir of Cotte thuijs gehooren; om rijst in te koopen, dat mij Broeder Opperhoofd de goedheijd gelieft te hebben, hun zulx niet te per= „mitteeren, zoo ze niet van 's Comp:s passeer van Baryjermassing voorsien zijn, maar de zulke met vaarthuijgen al aanhouden, Tot het doen van dit verzoek bij den heer Gouverneur Generaal, en de Raaden van Indie, heb ik een mantrie naar Batavia geson„ „den. De reden waarom ik dit versoek doet, is om dat de boeginee„ „sen die van Riouw zijn, zig met die van passir en Cotte te saamen vermengt hebben, om banjer te beoorloogen, derhalven versoeke ik mijn Broeder om zijn welmeenende hulpe nogmaals /:on= „derstond:/ getranslateert door mij /:volgens opgave van den ma„ „leijer Jntje Baker /:was geteekent./ I„k van Ligten, F: /:lager:/ Aa„ „cordeert /:geteekent:/ H„k van Ligten, Translateur- — De Relatanten verhaalen, dat sij na luid hun vertoonde sourabaijsche pas, van den 22: September 1784. na passir zijn vertrokken, en niet hun terug reijse van daar gebrek hebben gehad aan rijst en water dierhalven genoodzaakt waaren geweest, Laut poelo te moeten aan- „den, en daar in de rivier /:nu 13. dagen geleeden:/ gekoomen zijnde, vonden zij aldaar Een menigte vaarthuijgen, de meeste zijn pa= „duiakangs en pajajaps, en dat wel in de 30. stuks, alle gearmeerd en bemand met boegineesen, ook dat 'er een parthij van die boe„ „gineesen bij de Relatanten binnen boord gekoomen zijn, en hebben met geweld uit hun Relatants vaartuig geligt, en afgenoomen de onder„ „volgende, als. 1. koopere draaijbas, 2. pieken, 12. kattjes kruijt, 60. kogels, 2. vlag= „gen, en 1. kompas, 1: kist, daar in 80. Ronde Reaalen, 2: kritsen en andere kleederagien aan linnen goed. Verders: verhaalen de Relatanten, dat die Boegineesen, door den Radja of vorst van Trawe uijt passio was uijtgerust en gesonden gewor= „den, om Bunjermassing te beoorloogen, en dat zij daar de orders van de Hollanders te Banjermassing, blijven verwagten, sonder, Bereijd sijnde deese hun gegeevene Relaas ten allen tijde te willen beEedigen /:onderstond:/ Baviaan den 16. Iulij 1785. /:lager stond:/ de merken gesteld door M:alim karianje, Bappa Ardie, en Savet, /:nog lager:/ In kennisse van mij /:geteek:/ H:k Fredriks /:in margine:/ ons present als getuijgen:/ en geteekent:/ C: Negele en Jan Soostberg, /:daar onder:/ accordeert met het origineel:/ /was geteekent:) A=s Barkeij. — meer Copia Relaas van den Juragan Malim karianje, en desselfs Jurehatoes Bappa Andie„ en saoet, alle maleijers en inwoonders van sumanap, alhier aangekoomen den 8. deeser en na hun woonplaats vertrokken, op hee„ „den den 16. Julij. — vrt verte Samarang den 29:' Augustus A„o 1785. — Samarang den 29:e Augustus A„o 1785. pag: 137. De Relatanten verhaalen, voor de zuijvere waarheid, dat den Eerste nu omtrend Een klijne maand, en den laastgenoemde drie dragen daar aan van Banjer zijn geseijlt. —. Dat de rivier aldaar was geslooten met een ijzere ketting, die bot ge„ „geven wiert wanneer er vaarthuijgen uit of in moesten, en men dan daar over voer. Dat den Eerste voor die overvaart 1½. rd„s sp„s had betaald, en den laaste 3. dagen daar aan voor zig zelfs 25. rd„s sp„s aan den Javaanschen Bandhar. Dat binnen die ketting, een groote Batterij op een vlot gemaakt wierd, waar op zig reets 4. swaare, en Een menigte klijne stukken bevonden, neevens veel volk, en allerhande krijgsgeweer, terwijl naen dag en nagt daar nog dan arbeiden. —. Dat al diesen toestel vervaardigt wierd, op een gerugt daar daar liep, namentlijk: dat pangerang Amir met nog andere Voor„ „naame Jnlanders zig op laut poelo vervaardigde, en een groote magt van Boegineesen vaartuijgen en volk van passir bij een Ver= „gaderde om Banjer te koomen beleegeren. — Dat het Comp=s schip kort voor den Eerste zijn vertrek aldaar was gearriveert, en digt bij 't Fortres was gekoomen. — Voorts dat den Resident van Banjer den Eerste Relatant neegen dagen had opgehouden, en niet wilde permitteeren dat 'er Een vaarthuijg vertrekken zoude, schoon zij bereets met hun vieren te gelijk hun pas eeven bevooren gemaakt hadden, en hij eerste Relatant uit vrees spoed maakte om maar voor te koomen, waar toe hij eijndelijk „verlof bequam en daar terstond gebruijk van maakte, terwijl de andere nog 't een en ander te verrigten hadden. — Dat den laaste Relatant met zijne eevengenoemde twee makkers eijndelijk ook klaar waaren gekoomen, en vertrekken wilde hij laaste relatant het voorste zijnde, maar eeven over de ket„ Copia Relaas, van de alhier woonagtigen Chineesen ong Tiang en Nio Goan. „ting was geraakt, wanneer die voor de twee volgende sumap„ „se vaarthuijgen opgehaeld wierd, wij er op stonds ordre was gekoo„ „men van den sulthan van Banjer om niemand buijten te laaten passeeren. Dat men hem laaste Relatant daar op weder te rug wilde hebben, en die orders toeriep, dog reets een end weegs gevordert zijnde, en bang wordende, maakte hij spoed dat weg kwam. —. Laastelijk verklaaren de Relatanten beide dat zij zig om de west hadden gehouden, en niet een enkeld vaartuijg van vriend of vijand onder de Baujermassingse wal hebben vernoomen. — /onderstond:/ Aldus gerelateerd ten nederlands Comptoire Sumanap op den 14. Augustus A:o 1785. /:lager:/ de Carasters die gesteld zijn, door de Relatanten /:daar onder:) mij present /:ge„ „teekart:) A: van Hemert /: lager:/ Accordeert /:was geteekend:/ A„ Barkeij. — „ting over te

NL-HaNA_1.04.02_3705_0161 view scan ↗

English

Samarang the 9th of September Anno 1785. Samarang the 9th of September Anno 1785. Batavia page 139. To His High Nobility! The Right Noble, Stern, and Highly Honorable Lord, Mr Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Noble, Stern Lords Councilors of the Dutch Indies, etc. etc. etc. Right Noble, Stern, and Highly Honorable Lord, Right Noble and Stern Lords, Having, by haste, omitted in my separate letter of the 29th of August last to inform Your High Nobilities regarding the decease of the Raden Ayu, consort of the lawful Crown Prince of Surakarta and eldest daughter of the present Regent of Pamekasan, I therefore request a favorable pardon for that negligence; and now, in accordance with my dutiful obligation, respectfully communicating this, I further note that this death occurred on the 11th of August last, after the deceased had for some time prior, and indeed continually since her delivery, suffered from a consumption illness; as also that this caused great sorrow and consternation at court, particularly with the Crown Prince, who bore her a hearty love and at first could not be comforted. The young son born of that marriage is still alive and is being raised by the Emperor and Empress with all attentive tenderness, and I hope this young scion may remain alive for many years to come to preserve the alliance with the house of Madura and that of the Emperor, which otherwise, however necessary it is to be regarded for the latter, would soon be destroyed, since the Emperor, being very superstitious, now reflects less upon this and consequently will not easily resolve to have his son the Crown Prince enter into a second marriage with this or that person from the Madurese house, even if a worthy subject were to be found among them. Both the Emperor and Crown Prince politely notified me of this decease, and likewise dispatched their letters of notification to the Sultan, the Panembahan of Madura, and the Raden Tumenggung of Pamekasan; the corpse being further laid in state with all possible princely splendor and ceremony, to be buried subsequently in a new grave in the Mataram, the customary burial place of the Javanese princes, as soon as the same shall be completed. For the rest, I remain with true respect and high esteem, Titles. Lower: Your High Nobilities' humble and very obedient servant. Was signed: J. Siberg. In the margin: Samarang the 9th of September 1785. page 141. Samarang the 16th of September Anno 1785. Batavia. To His High Nobility! The Right Noble, Stern, and Highly Honorable Lord, Mr Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Noble, Stern Lords Councilors of the Dutch Indies, etc. etc. etc. Right Noble, Stern, and Highly Honorable Lord, Right Noble and Stern Lords, Both letters of Your High Nobilities, of the 26th of August and the 1st of September 1785, have duly come to my hands. For the favorable disposition of Your High Nobilities to retain a portion of the rice, both from the contingents and through purchase, for dispatch to Batavia in the coming spring, I am most obliged, as I am thereby enabled to provide for the more ample convenience of the Batavian inhabitants, for which the private traders here have already been most strongly encouraged. Meanwhile, the ships already present here will be laden with the rice at hand, and will this autumn convey to Your High Nobilities, namely: the Eenparigheid, Koyangs 200 the Resolutie, above the sugar cargo, Koyangs 250 the Batavier, Koyangs 350 the Prinses van Oranje, Koyangs 500 the De Pauw, Koyangs 400 the 't Lam, Koyangs 400 Koyangs 2100. Added to this that which has already been sent from the Oosthoek with the ship the Tempel van Makassar: 704 and that which by calculation can still be transported with the ships still expected from the Great East, the Vriendschap and the Zilveren Leeuw of Banda, as well as the small ship De Vrede of Ternate, if these three ships are fit for the loading of rice and one does not have to act just as with the ship 't Huis te Krooswijk arrived from Ternate, which on account of heavy leakage is being freighted with timber; and on account of this uncertainty I propose for the aforementioned three ships only: 200 amounting together to Koyangs 3000. While under this article I also find myself obliged, to my regret, to report to Your High Nobilities how it is being experienced more and more on Java that the harvest and collection of rice this year is not nearly as favorable as one might otherwise have wished, and that Samarang the 16th of September Anno 1785.

Dutch transcription

Samarang den 9:e September A:o 1785. —. Samarang den 9=e September A=o 1735. Batavia pag: 139. Aan zijn Hoog Edelheijd! Den Hoog Edel Gestrenge, Groot Achtbaaren Heere, M„r Willem Arold Atting, Gouverneur Generaal, en de welEdele Gestrengd Heeren Raaden van Neederlands Indie" en z: enz: enz: Hoog Edel Gestrenge Groot Achtbaaren Heere, WelEdele Gestrenge Heeren, Bij mijne Aparte briev, van den 29: Augustus J: l: door overhaa „sting versuijmd hebbende uw Hoog Edelheeden konnisse te gevin„ weegens het overleijden van de Raden aijoe vrouwe van den wettige kroonprins van Souracarta en oudste dogter van den teegenwoordige Regent van Pamacassang, soo versoeke ik: voor die nalaatigheijd een gunstige verschooning en thans volgens schuldige = gehoudenisse hier van Eerbiedig Communicatie doende soo noteere verders dat dit sterfgeval op den 11:' Augustus ll: voorgevallen is, na dat den overleedene eenige tijd bevoorens en wel seedert haare bevalling Con„ „tinueel aan zen teering siekte gesutkeld hadde, mitsgaders dat zulx ten hoven Een groote droefheijd en verslagarstheijd heeft veroorsaakt Voornaamentlik bij den kroonpains die haar Een hartelijke liefde toedroeg en in den beginne niet te troosten was, het zoontije uijt dat Huwelijk verwekt is nog in 't leeven en word bij den keijzer en keijsterin„ „ne met alle oplettende teederheijd opgevoed, en dese Jonge spruijt hoope ik dat nog lange Iaaren in 't leeven blijven mag om de Verbintenisse„ met huijs van Madura en dat des keijzers te behouden het welk anderzints hoe zeer zulkx voor den laaste des noodzaakelijk aantemerke sij wel daa soude vernetijgt weesen daar den keijzer seer bijgeloovig thans minder hier op Roflectie slaat en als een gevolg daar van niet ligtelijk sal besluijten om zijn zoon den kroongprins een Tweede huwelijk net deesen of geene uijt het madureese huijs te doen aangaan alwaare het selfs dat er al een waardig voorwerp onder te vinden mogten weesen:—. Den keijzer en kroonpprins beide hebben mij van dit overleijden be„ „leefdelijk kennisse gegeeven en soo ook hunne brieven van Communi„ „catie aan den sulthan; den panumbahan van Madura en den Rabeen Tammongong van Pamacassang, laaten afgaan zijnde voorts het lijk met alle moogelijke vorstelijke pragt, en statie bijgeset, om vervolgens in een nieuw Graff in de Mattarin de gewoonde begraafplaats der Iavase vorsten begraave te worden, zoo daa het zelve zal weesen vol„ „tooijt. — /overigens: Porbijve ik met waare Eerbied en hoog agting /: onderstend:/ Titul. / lager:/ uw Hoog Edelheedens onderdanige en zeer gehoor= „saame Dienaar /:was geteekend:/ I„s Siberg, /: in margine:/ Sama„ „vang den 9„e September 1785. — toedroeg verte en pug: 141: ƒ Samarang den 16:' September A„o 1785. — Batavia. Aan zijn Hoog Edelheijd! Den Hoog Edel, Gestrenge, Groot Achtbaaren Heere. Mr: Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en de wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Neederlands Indie, enz: en z: enz:—. Hoog Edel Gestrenge Groot Achtbaaren Heere WelEdele Gestrenge Heeren; Beide de Brieven uwer Hoog Edelheeden, van den 26 Aug=s en primo september 1785. zijn mij ter Eeren wel geworden. Voor de gunstige dispositie uwer Hoog Edelheeden, om een gedeelte van de Rijst, soo uijt de Contingenten als over inkoop aan te houden ter versending naar Batavia in 't aanstaande voorjaar ben ik ten hoogsten verpligt als daar door in staat gestelt wordende tot den ruijmer geriff der Bataviashe Jnge„ „seetenen, waar toe de particuliere handelaars alhier bereets ten sterkste geanimeert zijn. In tussen zullen de zig reets alhier bevindende scheepen met de aanhandin zijnde Rijst belaaden worden, en in dit najaar tot bedraagende te saamen Coijang 3000:— terwijl ik mij verpligt vinde uw Hoog Edelheeden onder dit artikul tot mijn leedweesen ook nog te moeten melden hoe dat op Iava meerder en meerder ondervonden word dat den oogst en Jnsaam van Rijst in dit Jaar maar gansch soo favorabel niet is dan men andersints wel hadde moge wensche, en dat - - - „ 704:— „ 200: — Samarang den 16. September A„o 1785. —. uw Hoog Edelheeden overbrengen, als d' Eenparigheijd Coij„s 200: „Resolutie boven de zuijker lading „ 250. „ Batavier -- „ 350. - - „ 500. „ Princes van orange - - - de Pauw, „ 400. -- . 't Lam. - - - . . . . „ 400: Coij„s 2100:—. - hier by gevoegd het reede versondene uit den oosthoek met 't schip den Tempel van Maccasser om het geene na Calculatie nog zal kunnen vervoerd wor= „den met de uijt de groote oost nog verwagt wordende schee„ „pen de vriendschap en de zilvere Leeuw van Bande mitsgaders 't scheepje De vreede van Ternaten, soo deese drie scheepen ter belading van Rijst bekwaam zijn en men niet eeven als net 't van Ternaten gearriveerde schip 't huijs te krooswijk handelen moet dat uijt hoofde van swaare lekkeigie met houtwerken word bevraagt en uijt: hoofde deeser onseekerheid: stelle voor eevengenoemde drie scheepen maar uw hier - 1

NL-HaNA_1.04.02_3705_0163 view scan ↗

English

Samarang the 16th of September Anno 1785. page 143: because of this, rice here rises in price from time to time, and moreover cannot abundantly be obtained for private individuals; Your High Nobilities can nevertheless depend with tranquility upon the fulfillment of the contingents, at least I flatter myself with the certain hope that they will come in properly; yet whether I shall be capable of meeting the 2000 Coyangs that Your High Nobilities have moreover been pleased to demand by purchase, I cannot yet state positively; nevertheless I shall do everything possible to satisfy Your High Nobilities' wishes, as I also wished to be able to do regarding the purchase price of up to 23 Rds. per Coyang, for which I hoped to effect the purchase, whereas now, because of the increasing dearness of the rice, I find myself obliged to make an increase of 2 Rds. and thus to pay 25 Rds. for the Coyang, which I hope Your High Nobilities will favorably be pleased to approve in consideration of the circumstances. Expressing my gratitude to Your High Nobilities for the forwarded translated report concerning the accomplished mission from Batoe Apie to Succadana, I am sorry that it did not answer the intended purpose as desired, but being on the contrary so little satisfactory, I shall, in accordance with Your High Nobilities' esteemed directive, for the present, and until further orders, desist from all further applications to Radja Alie. When I had the honor to receive Your High Nobilities' secret letter of the 26th of August with the order to assist the King of Banjermassing against his enemies from Passir and Cotte, with the two galleys available here, as well as 100 head of sepoys under an alert officer, I immediately made all the necessary preparations to comply with this order, and moreover also armed two Company pantjallangs, as these were deemed necessary in this expedition, both to increase the force and especially to serve for the transport of the sepoys, who, together with the remaining projected crew mentioned in the respectfully enclosed note, could not find sufficient accommodation on the two galleys; this small fleet, with the already drafted signal and sailing orders, as well as an ample instruction for the head of the expedition, would have departed from here to Banjermassing within four days' time, if Your High Nobilities' further secret letter of the first of September, received yesterday evening, had not been received by me in time, upon which I also immediately ceased all further arrangements and abandoned this expedition for the assistance of Banjermassing; while I thank Your High Nobilities for the given reasons that moved Your High Nobilities to proceed to this decision, which are enclosed in the received copy of the letter written by the Senior Merchant and First Resident at Soura Carta, Willem Adriaan Palm, to His High Nobility the Lord Governor-General, as well as the 3rd Article of that of the year 1747 with Samarang the 16th of September Anno 1785. of

Dutch transcription

Samarang den 16„e September A:o 1785. — pag: 143: hier door de Rijst alhier van tijd tot tijd in prijs stijgd, mits„ „gaders niet opuilent voor particuliere te bekoomen is: op de valdoe „ning der Continganten kunnen uw Hoog Edelheeden sig Egter met gerustheijd verlaaten ten minsten Jk vlije mij met de seekere hoop dat die Rigtig zullen inkoomen, dan af ik wel in staat zal weesen om de 2000: Coijangs die uw Hoog Edelheedens boven„ dien over Inkoop hebben gelieven te Eijsschen te voldoen, kan ik nog niet positieff verklaaren, Egter zal ik alles aanwenden wat moogelijk is, om uw Hoog Edelheeden gewegen te geeven invoegen ik meede wenschte te kunnen doen omtrend de In= „koops paijs tot rd=s 23: —. de Coijang, waar voor ik gekoopt hebben den inkoop te zullen Effectueeren, daar ik thans weegens de toe„ „neemende duurte van de Rijst, mij verpligt vinden, tot Een ver„ hooging van Rd„s 2. – en dus voor de Coijang rd=s 25. – te betalen, het geene ik hoope, dat uw Hoog Edelheeden uijt aanmerking Gunstig der omstandigheeden zullen gelieven te passeeren. —. Voor het toegesonde Getranslateerde Relaas weegens de volbragte Commissie van Batoe Apie naar Succadana uw Hoog Edelheeden dank betuijgende, doed het mij leed, dat daar meede niet naar wensch aan het oogmerk beantwoord is, maar daar en teegens soo woijnig vol„ „doende zynde, zoo zal ik ingevolge uw Hoog Edelheeden g'Eerde Dispositie voorEerst, en tot nader order, van alle verdere aansoek bij Radja Alie afsien. — Toon ik de Eere had te ontfangen uw Hoog Edelheeden secree„ „te brief van den 26. Augustuss met de order, om den koning van Banjermassing teegens zijne vijanden van passir en Cotte te adsisteeren, met de twee alhier aanhanden zijnde, galeijen, mits„ gaders 100. koppen sipaijors onder een wakker offelier soo hebbe ike direct alle de noodige toetereijdselen gemaakt, om aan dit bevel te voldoen en boven, dien nog gearmeerd twee Compagnies pantjallangs dewijl die in dese Expeditie als noodzaakelijk wierde geagt, soo om de magt te vergrooten, als bevonder om te dienen tot Transport der Sipaijers, dewelke met en beneevens de overige geprojecteerde man= „schappen, vermeld bij de in Eerbied hier neevens gaande notitie, geen genoegsaame lijfberging op de Twee galeijen konde vinde„ dit vlootje, soude met de bereeds ontworpene seijn, en seijlaas ordre, mitsgaders Een ampele Instructie, voor het hoofd der Expeditie binnen vier dagen tijd, van hier na Banjer „massing vertrokken weesen, soo en ingevalle uw Hoog Edel= „heeden nadere secreete brieff van den Eerste September giste, „ren avond ontfangen, nog niet in tijds bij mij ontfangen was, en waar op ik dan ook oogenblikkelijk alle verdere beschikkingen gestaakt, en van deese Expeditie tot adsistentie van Banjermassing afgesien hebbe, Terwijl ik uw Hoog Edel„ „heeden, dankbetuijgen voor de gegeevene Rederen, den uw Hoog Edelheeden bewoogen hebbe, om tot dit besluijt overtegaan, en opgesloo= „ten leggen in de ontfangene Copia brieff, door den oppercoopman en Eerste Rasident te Soura Carta, willem Adriaan palm, aan zijn Hoog Edelheid den heere gouverneur Generaal geschreeven, mitsgaders het 3. Articul van het in den Jaare 1747. met Samarang den 16. e September A„o 1735. van

NL-HaNA_1.04.02_3705_0164 view scan ↗

English

Samarang, the 16th of September, Anno 1785 page 145. Contract concluded with the Banjarese Court. Pursuant to Your High Nobilities' order, I have, under a suitable pretext, exchanged and delivered to the envoy of the present King of Banjar—who intended to depart under the convoy of the small fleet and is therefore still present here—the letter for his King which Your High Nobilities were pleased to send me for that purpose, in place of the one he had previously received in person while at Batavia, while the first one is enclosed herewith and returned, with respectful mention that I found myself to some degree obliged to inform the said envoy of the reasons why the assistance to his monarch did not proceed, since he had already received a promise at Batavia and had seen at Samarang all the preparations that were made, adding however that the Company was all the more obliged and compelled to decide upon this on account of the unfavorable tidings from the Strait of Malacca regarding the affair at Salangor, reports of which have arrived here, and that since new disturbances from the Bugis were also feared, our forces had to be employed elsewhere, and one could also now not expect that that same nation, which the King of Banjarmassing describes as Siak people and likewise enemies of the Company, will now come to trouble his King; with this answer he appeared to be satisfied and somewhat contented, intending at the same time Samarang, the 16th of September, Anno 1785 to depart for Banjarmassing within four to five days; in order now to further comply with Your High Nobilities' esteemed intention, I have directly ordered here quietly and written to Sourabaija to lift again the prohibition on exporting foodstuffs to Passir, Cotte, and Lautpoelo, except for the item of rice, which remains prohibited on account of the previous order and for the sake of our own needs; and furthermore authorized the aforementioned Resident Palm to reply to the letter written to him from Passir in such manner as the instruction of Your High Nobilities' secret letter dictates, of which and of the further necessary enclosures I have simultaneously sent him a copy for his contemplation, with further instructions to ensure the delivery of the letter to Passir in a covert manner, and to furnish me with his considerations as to how and in what manner the Residents at Banjermassing had best conduct themselves, in order to make useful use thereof in my writing to Banjermassing to the First Resident, who I believe ought in this matter to proceed with statesmanship and deliberation so as to prevent all unpleasant incidents; as soon as these papers have arrived and my letter to Banjar is ready, I shall send it, together with two other letters received from Your High Nobilities for that office, to Sourabaija, to be dispatched directly from there to Banjarmassing with a vessel that I have ordered the commander Barkey to charter and keep in readiness, and by that means endeavor to ensure that these dispatches arrive at Banjarmassing.

Dutch transcription

Samarang den 16: September A„o 1785— pag: 145. —. 't Banjersche Htof geslooten Contract. Den sendeling van den teegenswoordige Banjers koning die van voorneemen was onder Convooij van het vlootje te vertrekken en sig oversulx nog alhier aanweesend bevind, hebbe ik ingevolge uw Hoog Edelheeden ordre onder een geschikt pretext in verwisse„ „ling afgegeeven, de Brieff voor zijn koning, die uw Hoog Edel= „heeden mij ten dien zijnde hebben gelieven te senden, in steede van den geene welke hij bevoorens op Batavia zijnde eijgen= „handig ontfangen had, terwijl de Eerste hier nevens ingeslooten weeder terug gaat, onder Eerbiedige melding, dat ik mij Eeniger maaten verpligt gevonden hebben, om den gemelde sendeling te informeeren, van de reedenen, waaromme de assistentie aan zijn vorst geen voortgang nam daar hij reets op Batavia toesegging ontfangen en op Samarang gesien had, alle de gemaak„ „te toedereijdselen, met bijvoeging Egter, dat de Compagnie hier toe nog almeerder verpligt en genoodsaakt was te besluijten uijt hoofde der nadeelige tijding uijt straat Malakka weegens de Jwal ter Slanganoor, waar van de berigten alhier zijn inge= „koomen, en dat dewijl men teffens voor nieuwe Onlusten der Boogineesen vreesde, men onse magt Elders moest gebruijk„ en men als nu ook niet konde verwagten, dat die selve natie de„ „welke de koning van Bangermassingbeschrijfft, Tiouwreese en meede vijanden van de Compagnie te zijn, als nu zijn koning zullen koomen ontrusten; met dit antwoord scheen hij te vreeden, en Eenigsints vergenoegd, voornemende teffens Samarang den 16„e September Ao 1735 — Om binnen vier â vijf dagen na Banjermassing te vertrekken, om nu al verders aan uw Hoog Edelheeden g'Eerde Intentie te voldoen, soo hebbe ik direct alhier onder de handgelast en sourabaija aangeschreeven, om het verbod van geen leevensmiddelen, na Passir, Cotte, en Lautpoelo uittevoeren, weeder op te heffen buijten het articul van Rijst, het welk uijt hoofde der voorige ordre, en om de wille van Eijgen benoodigtheijd blijft geinterdiceert en voorts den voormelde Resident Palm gequalificeert, om op de brieff aan hem van passir geschreeven sodanig te antwoorden, als het voorschrift uwer Hoog Edelheeden secreete brief dicteert, waar van en van de verdere noodige bijlaagen, ik hem teffens Copia ter speculatie toegesonden hebbe, niet last verders, om de brieff naar Passir, op Een bedekte wijse addres te be„ „sorgen, en mij te dienen van zijne Consideratien, hoedanig, en in wat voe„ „gen, de Residenten te Banjermassing, sig best zullen te gedraagen hebben, ten Eijnde daarvan zen nuttig gebruijk te maaken, in mijn schrijvens na Banjermassing aan den Eerste Resident, dewelke Jk vermeene, dat in deese met staatkunde en overleg zal behooren te werk te gaan, om alle onaangenaame voorvallen te preveneeren, soo dra deese panpieren ingekoomen, en mijn brieff naar Banjer in ge= „reedheijd is; zal ik die niet en beneevens twee andere brieven, van uw Hoog Edelheeden voor dat Comptoir ontfangen, na sourabaija senden, om van daar met Een vaarthuijg, het geene ik den gesagheb„ „ber Barkeij gelast hebbe, in te huuren en in gereetheijd te houden, direct na Banjermassing te worden voortgesonden, en langs dien weg tragten te sorgen, dat dese depeche op Banjermassing aankon„ om „men

NL-HaNA_1.04.02_3705_0165 view scan ↗

English

Samarang the 16th of September Anno 1785. page 147. one for the appearance there of the aforementioned emissary, whom I will also endeavor to arrest under some pretext or other, in order to postpone his journey for another day and two to three longer, while for the rest, in concluding this matter, I express my thanks to Your High Nobilities for the received copy of the drafted though unsent letter to the Radja of Laut poelo, and remain in the hope that my actions thus far may carry Your High Nobilities' approval. Having received by the ship 't Huijs te krooswijk, which arrived from Ternaten and is presently lying loading at Grissee, the separate letter from the Governor, Mr. Alexander Cornabe, I take the liberty to send a copy thereof and of the annexes belonging thereto to Your High Nobilities. From both of these it will appear to Your High Nobilities that a certain European sailor named Coenraad Takelenburg, who was taken captive by the Magindanauers in Anno 1777 on the overwhelmed Company bark the Ida, recently arrived at Quandang and was sent back thither by the Emperor of Julloe, to whom I had made a request to that end and had written a very friendly letter accompanied by a modest little gift, on the occasion that His Highness's emissary, mentioned in our general letters of the 14th of August 1782, was in Samarang and returned homewards again. Mr. Cornabe would attempt to make good use of this favorable disposition of the Emperor of Julloe against the Magindanauers, against whom the prince was very embittered, and furthermore endeavor to make closer inquiry into the account given at Quanlang by the just-mentioned Takelenburg, that the notorious pirate Hadjie Oemar of Magindando had departed with 50 proas for the coast of Celebes up to Ceram, and that also a Magindanau king had set sail with 70 proas for the coast of Java in order to call at Palembang, together with having met two swift proas bound for Java. All these reports appear confused and very uncertain to us, at least the last one regarding the expedition of the Magindaniers via Java to Palembang, as one might assume almost with certainty that it is hardly possible for that nation to venture so far from home with their vessels, or to place themselves in a position to undertake a voyage that would consume several months. The Banjoewangie Commander Kaijsel, having communicated in a letter to the Administrator in the Eastern Salient dated 27th of August last the return of his emissaries from Balie Karang Assam, who was very satisfied with the good reception accorded to him there by the Gustijs, this emissary had at the same time related that the said Gustijs were busy preparing the vessel for conveying to Batavia a letter and some counter-gifts to Your High Nobilities, so that from this, as well as from the letter written in courteous terms by the frequently mentioned petty princes to Commander Kaijsel, the translation of which is enclosed herewith, it appears that through the conviction Samarang the 16th of September Anno 1785

Dutch transcription

Samarang den 16„e September A„o 1785. — pag: 147. „men voor de verschijning aldaer van den voornoemde sendeling, die ik teffens onder dit of geene pretext, zal tragten te arriveeren, om zijne Reijs nog Een dag en twee â drie langer op te schouten, terwijl ik overigens ten besluijte deese Materie, uw Hoog Edelheeden dank „segge voor de ontfangene Copia, ontworpene dog niet versondene brief aan het Radja van Laut poelo, en in de hoope verseere, dat mijne verrigtinge tot dus verre, de goedkeuring uwer Hoog Edel„ „heeden moogen wegdragen. Met het van Ternaten gearriveerde en thans te Grissee in lading leggende schip 't Huijs te krooswijk, ontvangen hebbende Den apar„ „te brieff van den heer Gouverneur Alexander Cornabe, soo neeme ik de vrijheijd, Copia daarvan en van de daartoe gehoorende Bijlaagen, aan uw Hoog Edelheeden te senden, uit het een en ander zal uw Hoog Edelheeden koomen te blijken, dat seekere Europeese mattroos genaamd Coenraad Takelenburg, in A„o 1777: op de overweldigde Compagnies barcq, de Ida door de magindanauers gevangen genoomen was, Jongst op quandang gearriveert en na derwaards terug gesonden is, door den koijzer van Julloe aan wien ik ten dien Eijnde versoek gedaan en Een seer vriendelijke brieff verseld, van Een smal geschenkje geschreeven had, bij geleegentheijd. dat zijn Hoogheijds sendeling, vermeld bij onse gemeene schrijvens van den 14. Augustus 1782: sig op samarang bevond, en weede, „rom thuyswaards keerde; van deese goede dispositie des keijzers van Julloe soude de heer Cornabe Een goed gebruijk tragten te maaken, teegens de Magindanauers wien de vorst seer verbit„ „tert was, en voorts nader ondersoek tragten te doen, na het verhaal door Evengemelde Takelenburg te quanlang gegeeven, dat de berugte Rover Hadjie Oemar van magindando met 50. praauwen soude ver„ „trokken weesen, na de Cust van Celebes tot aan Ceram, en dat ook Een magin danausch koning met 70. prauwen na de kust van Java om palembang aantedoen, afgestooken was, mitsgaders twee snelle de wil, na Iava hebbende prauwen ontmoet had; alle deese berigten koomen wij verwart, en seer onseeker voor, ten minsten het laaste of de Eipeditie der magindaniers, over Iava na palembang, daar men bijna met seekerheijd soude moogen veronderstellen, dat het die natie niet wel mogelijk is, om met hunne vaar= „huijgen soo verre van huijs te gaan, of sig in staat te stellen ter onser„ „neeming van eene Reijse, waar meede verscheijdene maanden soude verloopen.- —. Den Banjoewangies Commandant Kaijsel, bij Een brief aan den gesaghebber in den oosthoek, de dato 27. Aug=s Jl: bedeeld hebbende de terug komste zijner zendelingen, van Balie karang assam, die seer voldaan was over het goed onthaal, hem door de Glestijs aldaar aangedaan, had dien sendeling teffens verhaald dat gemelde Gustijs bewig waaren, met het in gereedheijd brengen van den vaarthuijg. ter overbreng naar Batavia, van Een brief en, Eenige Contra geschenken, aan uw Hoog Edelheeden, soo dat hier uijt, zoo wel als uijt de door meermelde vorstjes, aan den kom„ „mandant kaijsel in huese termen geschreevene brieff, waar van het Translaat deese versteld blijkt, dat men door de overtuiginge Samarang den 16: September A„o 1785 — „tert den

NL-HaNA_1.04.02_3705_0166 view scan ↗

English

Samarang the 16th September Ao 1785. Samarang the 16th September Ao 1785. page 149. of the emissaries and other well-disposed Javanese traders, now settled on Bali in a different mindset than before, when some time ago someone managed to spread the rumor there that the Company intended to attack the Balinese islands hostilely; and although I believe that for the time being no disadvantageous designs are to be expected from that quarter, I have nevertheless ordered the Governor in the Eastern Salient to instruct the Banyuwangi Commander to keep a constant watch on their disposition toward the Company. Concluding with the section on Servants, I now take the liberty of making use of Your High Excellencies' favorable permission, and most respectfully solicit the vacant post of Junior Merchant and Secretary of Police at Samarang for the Titular Junior Merchant and Sworn Translator here, Fredrik Jacob Rothenbuhler, requesting that Your High Excellencies graciously confirm him in that service of Secretary, which he has already discharged for some time to satisfaction, and favorably nominate him to the Lords and Masters for obtaining the actual rank. To fill the post of Sworn Translator in the Javanese language at Samarang, I propose to Your High Excellencies the Assistant Willem Wardenaar, as he is advanced in that language and has made himself proficient therein, and that he may further be confirmed as such under promotion to Bookkeeper. The military ensign Frans Nicolaas, who had been stationed at Passourouang, having passed away on the 4th of this month, I respectfully request that Sergeant and local Postholder Cloment de Harrits, serving at the Grisse office, may be appointed in his place; regardless of the fact that according to the regulation established for the Servants on Java, no ensign was to be stationed at Passourouang, and the deceased Nicolaas was promoted to ensign in Ao 1782 out of special favor; since Captain-Lieutenant Reijke at Passourouang, becoming old and frail, might well be provided with another officer for assistance to become acquainted with that district and help keep guard against piracy and other invasions, which not infrequently occur at Passourouang and in the nearly inaccessible mountains around there. On the occasion that the Samarang Garrison passed in review and performed their maneuvers on the 30th of August last, in accordance with the drafted plan respectfully transmitted herewith, I have, in place of Lieutenant and former Town Major Fransois van Boekhold, who is currently stationed as Commander at Salatiga, appointed provisionally as military ensign the Sergeant Frans Koop, of Mecheln, who has already acted as adjutant for some time; and as he is a very knowledgeable, capable, and vigilant soldier, I request that Your High Excellencies approve this provisional appointment and please confirm him as military ensign, as he is hereby most respectfully nominated for it. Frans Jk C Samarang the 16th September Ao 1785. Samarang the 16th September Ao 1785. - page 151. 1 fifer, 100 privates I remain further with all respect and high esteem, was undersigned, Title, lower, Your High Excellencies' humble and very obedient Servant, was signed, Js Siberg, in the margin, Samarang the 16th September 1785. Brief strength of the vessels and men, and expedition projected to Banjermassing; namely Vessels. The pantjallang D' uijtkyk, The Anna Maria of Sourabaija, ditto Galewet De valk, ditto De kraaij, Men 125 military heads, namely 1 Captain, 1 Ensign, 2 Sergeants, 1 Corporal 3 Privates. 117 Sepoys, among whom: 1 Captain 2 Lieutenants 1 Ensign 4 Sergeants 6 Corporals 2 Drummers 2 Second Mates, 4 Quartermasters, 24 Sailors 56 Natives, namely 4 Pilots 4 Surobatos 48 Sailors 14 Artillerymen, of which 2 Bombardiers 6 Gunners 6 Assistants 2 Medical staff; 227 heads in total. was undersigned, Samarang the 16th September Ao 1785. was signed, Js Siberg. 86 seafaring heads, to wit: turn over turn over

Dutch transcription

Samarang den 16: September A:o 1785. —. Samarang den 16:' September A„o 1785. — pag: 149. der zendelingen, en andere welgesinde Iavase handelaars, thans op Balie in Een ander denkbeeld verseekt, dan bevoorens, wanneer men aldaar voor Eeniger tijd had weeten uijt te Strooijen dat de Compagnie van voorneemens was, de Balijse Eijlanden vij= „andelijk te attacqueeren, en of schoon ik vermeen dat men voor Eerst van die Gustus geene nadeelige ogmerken te wagten heeft, soo hebbe ik Egter den gezaghebber in den oosthoek gelast, om den Banjewangies Commandant te recommandeeren, van steeds op hunne gesindheijd teegens de Compagnie te letten, — Met het articul van Dienaaren besluijtende, weenie ik thans de vrijheijd van uw Hoog Edelheeden gunstige permissie gebruijk te maaken, en de vacante dienst van onderCoopman en secretaris van politie te Samarang Eerbiedrigste te besollititeeren voor den tit„ ondercoopman en geswooren Translateur alhier Fredrik Jacob Rothenbuhler, net versoek dat uw Hoog Edelheeden hem in die dienst van secretaris, die hij nu reets Eenige tijd tot ge= „woegen waargenoomen heeft, goedgunstig bevestige, en ter obtenue van de Effective qualiteijt de heeren en meesters favorabel gelieve voor te draagen. —. Ter plaatsvulling van den dienst van geswoorene Translateur in de Javaanse taal te samarang, draage ik uw Hoog Edelheeden voor den Adsistent Willem Wardenaar, als in die taal gevenseert en sig daar toe bekwaam gemaakt hebbende, en dat hij voorts onder bevordering tot Boekhouder als zodanig mag worden bevestigt. Den te passourouang bescheijden geweest zijnde vaandrig militair Frans Nicolaas, op den 4. deeser overleeden zijnde soo versoeke ik Eerbiediglijk dat in zijn plaats mag worden aangesteld den ten Comptoire grissee dienst doende zergeant en posthouder aldaar Cloment de Harrits, ongeagt volgens de gemaakte bepaaling voor de Dienaaren op Iava geene vaandrig op passourouang moest bescheiden weesen, en den overleedene Nicolaas uijt een bisondere gratie in A:o 1782: tot vaandrig is bevordert, geworden, aangesien den Capitain luijtenant Reijke te passourouang, oud en Cadicq wordende, wel met een ander officier ter adsistentie mag worden voorsien, om in dat district bekent te raaken, en de wagt te helpen houden teegens Rooverije en andere invasies, die niet seldsaam te passourouang en in de daar omstreeks bijna ongenaakbaare gebergtens voor„ „vallen. Bij geleegentheijd dat het samarangse Guarnisoen op den 30. Augustus J:b: de Revult passeere en hunne maneur= „vres verrigten, ingevolge het geformeerde en hier neevens in Eerbied Overgaande plan, hebbe in plaats van den thans als Comman= „dant te salatiga bescheijdene luijtenant en geweesen onderma„ „por Fransois van Boekhold, voor 't froud tot vaandrig militair aangesteld, den sergeant en reets eenige tijd als adju„ „dant gefungeert hebbende frans koop, van Mecheln in dewijl bij een seer kundig bekwaam en vigilant krijgsman is, soo versoe„ „ke ik dat uw Hoog Edelheeden deese p„l aanstelling appro= „beere en hemales vaandrig militair gelieve te bevestigen als daar toe bij deesen op 't Eerbiedigste voorgedraagen wordende. Frans Jk C Samarang den 16„e September A„o 1785. —. Samarang den 16:' September A„o 1785. - pag 151. 1. pijper, 100: gemeene Jk verblijve voorts met alle Eerbied en hoog agting /:onderstond:/ Titul /:lager:/ uw Hoog Edelheeden onderdanige en zeer ge„ „hoorsaame Dienaar /: was geteekend:/ J=s Siberg, /: in mar„ „gine:/ Samarang den 16: September 1725. — Korte sterkte der vaarthuijgen en Manschappen, en expe= „ditie naar Banjermassing geprojecteerd; als Vaarthuijgen. De pantjallang D' uijtkyk, D Anna Maria van Sourabaija, d„o „ Galewet De valk, „ d„o De kraaij, Manschappen 125. koppen Militairen, als 1. Capitain, 1. vaandrig, 2. sergeants, 1. Corporaal 3. gemeene. 117. Sipaijers, waar onder. 1. Capitain 2. luijtenants 1. vaandrig. 4. sergeants 6. Corporaals 2. „ Tamboers 2. onderstuurlieden, 4. quartiermeesters, 24. mattroosen 56: Inlanders, als 4. lootsen 4. Surobatos. 48. mattroosen. 14 koppen Arthillaristen daar van 2. bombardiers 6. Cannoniers — 6. Handlangers. 2. koppen van de Chirurgie; 227. koppen te zaamen. /:onderstond:/ Samarang den 16. September Ao 1785. /:was geteekent:/ I=s /Siberg- — 86. koppen zeevaarende, te weeten. verte vrte

NL-HaNA_1.04.02_3705_0168 view scan ↗

English

Samarang, the 16th of September, Anno 1725. Samarang, the 16th of September, Anno 1785. Page 153. Copy of a Separate Letter written by the Governor and Director of Ternate, A. Cornabe, to the Right Honourable, Rigorous, and Esteemed Sir Johannes Siberg, dated Ternate in Castle Orange, the 22nd of July, 1785. While the ship 't Huis te Krooswijck, which had already been ready to sail by the middle of this month, had to wait for the letters and gifts of the Moluccan princes for Their High Excellencies, there has reached me in the meantime from the Resident of Quandang a letter written to him by the emperor of Julloe, together with the return of a sailor who was held captive for a long time by the Magindanauers, from the Company's barque the Ida captured by them in Anno 1777, named Coenraad Takelenburg, and of twelve Gorontalans abducted by the said pirates in Anno 1782. The Sultan's letter, a translated copy of which is incorporated herein, contains his expressed inclination to comply with the requisition made known to him by Your Right Honourable, Rigorous, and Esteemed self for the return of a certain European named Tambour, and the person named here is one who was formerly a drummer and for this reason received that nickname from his mates; His Highness further makes known that he would gladly renew the broken friendship and intercourse with the Dutch, but has no opportunity at hand to send the reclaimed European to Samarang or to Batavia as a token of his benevolence. The account given by the said Takelenburg at Quandang, a copy of which accompanies this, contains, besides a succinct tale of what transpired during the capture of the aforementioned barque, an advice given to him at Culloc that the notorious pirate Hadjie Oemar of Magindanao was said to have departed with 50 prahus for the coast of Celebes as far as Ceram; and that a Magindanauan king had also set out with 70 prahus for the coast of Java to call at Palembang, and had encountered two swift prahus with the intention of going to Java, and that the people of Julloe were very embittered against the said pirate. What of this may be true is known to God, but I have judged that the uncertain reports given by a common man, who has investigated nothing, should not be withheld from the knowledge of Your Right Honourable, Rigorous, and Esteemed self; and I can assure Your Honour that in the past month of May marauders with four large vessels were indeed seen on the northwest coast of Celebes and around Manado, but were also immediately chased away by a single cora-cora manned by Ternatean Alfurs, and for this reason could not have been Magindanauers. I shall try to make the best use of the good disposition of the people of Julloe for the Company, and seek as much as possible to get at the truth or falsehood of what has been related; but since the narrator would gladly serve as a gunner at this main factory and seems disinclined to wander at sea any longer, I shall—presumably very much in accordance with the intention of my humane high superiors, among whom I may also count Your Right Honourable, Rigorous, and Esteemed self—keep him here accordingly. I have the high honour to be, with deep respect and submission, at the bottom was written: Title, lower down: Your Right Honourable, Rigorous, and Esteemed self's most humble servant, was signed: Alex. Cornabe, in the margin: Ternate in Castle Orange, the 22nd of July, 1785. Samarang, the 16th of September, Anno 1785. Samarang, the 16th of September, Anno 1725 - page 155. Copy Translation of a Letter, written by Meihamat Alimoedin, Sultan of Julloe, to the Resident of Quandang. To the side stood a seal in red. Furthermore, this letter is sent as a token of true friendship and inclination, along with greetings from Paduka Sri Sultan Michamad Alimoedien, son of the late Sultan Muchamat Moeidjoedien who ruled the realm of Julloe and subordinate lands, who hopes and wishes that the bookkeeper commanding at Quandang may receive this letter in good health and spend many years in good health and prosperity. This having been said beforehand, Paduka Sri Sultan lets brother the bookkeeper know that the noble lord of Samarang, Johannes Siberg, has sent a letter to Paduka Sri Sultan through Jusuf Assanje, in which he makes a request for a European named Tamboer, whom the passing Magindanauers delivered here, and who has been in the service of the brother of Paduka Sri Sultan, from whom he requested him, intending to send him to the noble lord Johannes Siberg and to show His High Excellency the Lord Governor at Batavia the true inclination and friendship of Paduka Sri Sultan. However, for various reasons that stand in his way, Sri Paduka Sri Sultan cannot send the said Dutchman to Samarang, as the noble lord himself knows, and therefore Paduka Sri Sultan informs the lord bookkeeper that the noble lord has requested that Tamboer. Having nothing to send as any token, Paduka Sri Sultan greets the lord bookkeeper many times. For the aforementioned reason, Paduka Sri Sultan has placed the said Dutchman delivered by the Magindanauers into good hands to be properly transported and delivered by an orang kaya named Haga and his treasurer named Broedien by two prahus. At the bottom was written: Written the 24th of May, 1199. Lower down: For the translation, signed: J. D. Schierstein, sworn translator. Underneath that: Agrees, was signed: I. H. Bax, provisional secretary. Turn over.

Dutch transcription

Samarang den 16:e September A:o 1725. Samarang den 16„e September A=o 1785: — pap: 153. Copia Aparte Brief geschreeven door den Ternaatsen Gouverneur, en Directeur A: Cornabe, aan den welEdele Gestrenge Achtbaaren Heer Iohannes Siberg, gedateerd Ternaten in 't Casteel de oranje den 22„e Iulij 1785. — Dit met Medio deeser bereeds zeijl rhie geweest zijnde schip 't huis te Krooswijck op de brieven en Geschenken van de Molukse vorsten voor Hunne Hoog Edelheeden moeten detoeven, is mij intussen van quandangs Resident toegekoomen, eene aan hem door den keijzer van Julloe geschreeven missive, onder terug sending van eenen bij de Ma„ „gindanauers lange tijd gevangen gehouden Matroos, van de de door hen A„o 1777: overweldigde Comp=s Bark de Ida; met naame Coenraad Takelenburg, en van twaalf door gen=d Roovers A„o 1782. ontvoerde Gorontaalders. Des sulthans brief waar van Copia Translaat deesen inlijve houd in sijne te kennen gegeeven geneegentheijd om aan uw Ed: gestr: groot Agtb: hem bekend gemaakt, Requisit om terug gave van seekere Eidropees Tambour, gen=d en de hier agter genoemde is die voor heen Tambour is geweest, en hierom van sijne makkers die bijnaam gekreegen heeft; geevende zijn Hoogheijd wijders te kennen, dat gaarne de afgebrooken vriendschap en ommegang, met de Hollanders verniewen wil, en geen geleegent „heijt aan de hand heeft om den terug g'Eijschten Europees naar Samarang of naar Batavia ten teeken sijner welenenendheijd Het door gemelde Takelenburg te quandang gegeeven relaas, waar van Copia deesen versellende is, hehelst, buijten een sucient verhaal wan het gepasseerde bij de verovering van de Bark voornoemd, een hem te Culloc gegeeven advis dat de berugte Rover Hadjie Oemar van Magindanao met 50. prauw en soude vertrokken weesen, na de Cust van Calebes tot aan Ceram, dat ook een magindanausch ko= „ning met 70. prauwen, na de kust van Java, om Palembang te senden. — E aantedoen afgesteeken was, en twee snellen den wil na Java hebben „de prauwen ontmoet hadde, en de Jullakkers tegen meermelde rover seer verbitterd waaren. Wat hier van sij is Gode bekend, maar ik heb geoordeelt, de door een gemeen man, die niets heeft nagevorst gegeeven onseekere narigten der kennisse van uw Ed: gestr: groot Achtbaare niet te mogen onthou„ „den; konnende ik hoogstdenselven verseekeren dat in de maand Meij ver„ „weeken aan de noord westCust van Celebes, en omstreeks Manado wel stroo„ „pers met vier groote vaarthuijgen gesien, maar ook aanstonds door een enkele met Ternaatse alfoeren bemande Corra Coura verjaagd sijn „geworden en hier om geen Magindanauers konnen geweest zijn, Ik sal van de goede dispositie der Jullokkers, het beste gebruijk voor de Compagnie sien te maaken, en soo veel mogelijk agter de waarheid of onwaarheijd, van het gerelateerde tragten te geraaken; dan dewijl de relatant gaarne als Cannonier sijn dienst aan dit hoofd Comp: „toir presteeren wil, en ongeneegen schijnt, om meer op Zel te swer= „ven, sal ik dien groote elende uijtgestaan hebbende man, denke= „lijk seer na de intentie van mijne menslievende hooge gebieders„ waar onder uwelEd: gestr: groot Agtbaare meede tellen mag te willen sijn, en hem dienvolgens hier aanhouden. Ik heb de hooge Eere met dippe eerbied en submissie te sijn /:onder„ „stond:/ Titul :/ lager:/ uwelEdele gestrenge groot Achtbaare ootmoedigste dienaar. /:was geteekent:/ Alex: Cornabe /:in mar= „gine. / Ternaten in 't Casteel Oranje den 22: Julij 1785. — te - Samarang den 16:' September A=o 1785. — Samarang den 16„e September A„o 1725 - pag: 155. Copia Translaat van Een Brief, geschreeven door Mei„ „hamat Alimoedin, sulthan van Julloe, aan Quandangs Resident. Ter zeide stond Een Cachet in 't rood- Wijders woerd deese brief tot een teeken van waare vriendschap en geneegentheijd neevens groete gevonden van paduka sirie sulthan Michamad Alimoedien zoon van den overleeden sulthan Muchamat Moei„ „djoedien dewelke geregeerd heeft het zullokse rijk en onderhoorige landen dewelke hoopt en wenscht dat den op quandang gezagvoerende boek. „houder dien brief van goeden welstand mag ontfangen, en lange Jaa„ „ren in goeden welstand en voorspoed doorbrenge. Dit vooraf gesegt zijnde laat paduka sirie sulthan Broeder de Boekhouder weeten, dat de Edele heer van Samarang Johannes Siberg aan Paduka Sirie Sulthan door Jusuf assanje een brieff gesonden heeft waar bij versoek doed om Een Europees Tamboer genaamd, dewelke de voorbij vaarende magindanauers hier hebben afgegeeven, en dewelke bij de broeder van Paduka sirie sulthan in dienst is geweest, van wie denzelven heeft afgevraagd, van meening zijnde heur aan de Edele heer Iohannes Siberg te zenden, en zijn Hoog Edel„ „heid de Heer Gouverneur te Batavia te toonen de waaragtige ge„ „neegentheijd en vrindschap van Paduka Sirie Sulthan: Egter sirie paduka sirie sulthan om verscheijdene oorzaaken die hem in de weg zijn, gen„ hollander niet na Samarang zenden, gelijk de Edelheer zelfs bekend is, en dierhalven geeft paduka Sirie sulthan de heer Boekhouder te kennen dat de Edele heer die Tamboer versogt heeft.— Niets tot Eenig teeken hebbende te zenden groet Paduka sirie sulthan de heer Boekhouder veelmaals Om voorsz: reeden heeft Paduka Sirie sul„ „than gend door de Margindanauers afgegeeven hollanden in goede handen bezorgd om door een orang kaja Haga gen„l en zijn schatbewaarder Broedien gen„d per twee prauwen behoorlijk en, afgegeeven te worden overgevoerd /:onderstond:/ Geschreeven den 24. Meij 1199. /:lager:/ voor 't Translaat /:geteekent:/ J D: Schierstein, gesw: Frans„ /:daar onder:/ Accordeert /:was geteekent:/ I: H: Bax. p„ SercCretaais. verte

NL-HaNA_1.04.02_3705_0170 view scan ↗

English

Samarang the 16th of September Anno 1785. Copy Today, the thirtieth of April, Anno 1785. Appeared before me Jacob Schoe, bookkeeper and provisional resident of Quandang, present the witnesses named hereafter. The sailor Coenraad Takelenburg of Nimweegen, 33 years old, being of the Reformed Religion, who declared as the pure and sincere truth to be true, that he, the deponent, according to his best recollection, departed from Manado on the 6th of May 1777 or 1778 in the evening with the bark the Ida in order to sail to Ternate, and that very same night came into the mouth of the Strait of Banka, where by Manado's Resident the Honorable Hemmekam, together with the soldier Sulpantier and also some citizens, a letter was sent to the master Niels Vries, with the notice that the Magindanauers were certainly in the Sangors, and thus he, the master, had to be very careful, adding that if the said enemies were at Banka and he saw no chance of getting through, he should return to Manado in good time; after which the former Quandang Resident the Honorable Wolff, together with two mates and also some of the principal shipmates, among whom the deponent also found himself, strongly urged their master to put everything in order in time for battle, since some of them had been in action with the Magindanauwers before; however, the said master would not take any good advice from De Wolff, nor from the mates, nor from the seamen, but replied: if we do not keep a land breeze, we shall bring all the heavy pieces up from the hold tomorrow from under the rice, as well as set up the netting and get the hand grenades and musket cartridges at hand. The deponent further declared that in the same night they had approached before Liekoepang, and on the 7th of the same month at daybreak a gong was sounded, upon which it was thought to be at Liekoepang, but with sunrise they discovered it to be quite the contrary, because the lookout from above called out that he saw several prahus coming around the corner of the islands, which after a short time were recognized as using oars, and thus it was determined for certain that they had to be Magindanauers. Upon the sight of these prahus, which were 22 in number and all bore down on the bark, the frequently mentioned master first ordered preparations to be made to fight, there being no more than 5 metal cannons, of which three were one-pounders and 2 four-pounders, in readiness; further, whatever stood in the way was thrown overboard, as well as a large quantity of rice, in order to haul up the heavy artillery; however, before everything was ready, the enemy was near, live cartridges and most of the gunpowder were still obstructed, and also because of the paduakangs of the frequently mentioned Honorable Wolff, which lay moored alongside, the cannon on the starboard side could not be used against the enemy; so that it was not long before—because the leaders, Niels Vries being dead, the mate Albert Gree and the Honorable Wolff mortally wounded, and several of the common crew had fallen—the Magindanauers were masters of the vessel, and thus those who were able were forced to flee; however, of them, the mate Ian Delet, together with 22 among whom was a Chinese, were taken prisoner by the aforementioned enemy, severely bound, and furthermore forced to sail the captured bark with a good 100 men of the Magindanauers to the enemy's country, where he, the deponent, together with his comrades, after having endured much, only arrived 2½ months later; the mate Delet having died there after the passage of a month, and many of his comrades, some to the Manillas and others to this coast, escaped in small vessels; however, because the deponent could drum a little and was closely guarded, he had no opportunity to get away until after the passage of 7 years, when he was transported here with four prahus by the Ciellock emperor along with twelve Gorontalo people. Furthermore, he declared that the said Wolff later went onto one of the paduakangs, and after he had killed his son, struck down another 13 Magindanauers before they brought him down; and Samarang the 16th of September Anno 1785. page 157. was

Dutch transcription

Samarang den 16: September A:o 1785. —. Copia Heeden den Dertigsten April, Anno 1785. Compareerde voor mij Iacob Schoe boekhouder en p„l quandangs Resident, present de naetenoemene getuijgen. — Den Mattroos Coenraad Takelenburg van Nimweegen oud 33. Jaarven zijnde gereformeerd van Religie, dewelke voor de suijvere en opregte waarheid verklaarde waaragtig te zijn, dat hij Relatant volgens zijn best onthouden den 6. Maij 1777. of 1778: 's avonds met de barcq de Ida van Manado is vertrokken omme naar Ternaton te steveen nog dezelfden nagt in de mond van straat Banka kwamen, alwaar door Manados Resident D E: Hemmekam met den soldaat sulpan„ „tier en nog Eanige Burgers, Een brief aan den gesagvoer der. Niels vries wierd gesonden, met berigt, dat, de Magindanauers voorseeker in de sangors waaren, en dus hij gesagvoerder wel voorsigtig moeste weesen, met bijvoeging, zoo wanneer gerepte vijanden die Banka waaren en geen kans zag er door te koomen, bij tijds te rug weeder naar Manado zoude keeren; waarna den geweesen quandangs Resident D: WWolff neevens twee stuurlieden en nog Eenige der voor„ „naamste scheepelingen waar onder den Relatant zig meede bevond, han gesagvoerder sterke aanspoorden van alles bij tijns in slaggeden te brengen door dien zijl: eenige met de Magindanauwers meer waaren slaags geweest; dog gerepten gezagvoerder liet sig, nog door De wolf nog door stuurlieden of door zeevaarenden niets ten besten raaden maar repliceerden zoowe geen landwind houden, zullen we morgen al de swaare stukken uijt het ruijm van onder de reijs haalen als ook de vinkenetten opzetten en de hand granaden neevens de snaphaan pattroonen bij de hand krijgen. —. Den relatant verklaarde verders dat ze in de zelfde nagt nog tot voor Liekoepang zijn genadert en dan 7. dito met het aanbreeken van den Dageraad op een gom wierd geslaagen waar op gedagt wierd het te liekoepang te weesen, dog vernaamen het met sons opgang heel Contrarie, wijl den uijtkijk van boven riep verscheijde prauwen om de hoek van de Eijlanden te sien koomen, die na Een korten toijd bekend wierden Riemen te gebruijken, en dus voor vast wierd gesteld Magindanauers moesten zijn. — Op het gesigt van deese prauwen die 22. in't getal en miet hen alle op de Barcq afkwaamen, wierd eerst door meermelde gezagvoer= „der gerecommandeerd klaarigheijd tot slaan te maaken, zijnde niet meer dan 5: metaale, waar van drie Een, en 2. vier ponders Canons in gereedheijd; voorts wierd wat in de weeg stond over Boord gesmee„ „ten als meede een groote quantiteijt Rijst, om het swaare geschut boven te haalen; egter voor dat alles klaar was, was den vijand nabij, scherpe pattroonen en het meeste Buskruijt was nog bolem„ „mert en ook door de paduakangs van meermelde D E: wolff die op zij vast laegen, konde te stuurboord sij, het Canon niet op de vijand gebruijkt worden; zoo dat het niet lang duurde /: door dien de hoofden Nils vries dood, den stuurman Albert Gree in de E: Wolf op de dood gekwetst en verscheijde van het gemeen gevallen waaren:/ of den Magindanauers was meester van 't vaartuig en dus genoodsaakt die maar konde te vlugten; edog wierde van hen, den stuurman Ian Delet neevens 22: waar onder een Chinees was, door meermelde vijand gevangen staengelijk geknefelt en voorts ge= „deongen om de veroverde Barcq met nog een groote 100: koppen Ma= „gindanauers naar des vijands land te voeren, alwaar hij relatant neevens makkers na veel uijtgestaan te hebben 2½. maand naderhand eerst aankwamen; zijnde den stuurman Delet aldaar na verloop van een maand gestorven en veele zijner makkers, eenige naar de Manillas en andere naar dese kust met kleijne vaartuijgen het ontkomen; edog heeft den Relatant door dien wat Trommelen kon, in sterk op hem gepast wierd, geen occagie gehad weg te komen, als na verloop van 7. Jaaren, door den Ciellockse keijser met nog twaalf gorontaalders, met vier prauwen is dit heen getrans= „porteerd. — Voorts verklaarde hij nog dat de 2: wolf naderhand op Een van de paduakangs is gegaan, en na dat hij zijn zoon had gedood, nog 13. Magien„ „danauers heeft naergevelt voor datze han ter neder hadden; en Samarang den 16: September A=o 1785. —. pag: 157. wierd

NL-HaNA_1.04.02_3705_0171 view scan ↗

English

Samarang the 16th September Anno 1735. Samarang the 16th September Anno 1725. page 159. the Brorees Makarie who was present had killed 7 of the enemy, which latter took the enemy alive as a prisoner; which he, the deponent, heard from the mouth of the enemy while he was in Magindanao. Lastly, the deponent also testified that the Haji Aemar had departed from Magindanao with a force of fifty prahus to go on a raid towards the Coast of Celebes as far as Ceram; as well as a large seventy prahus under the command of a Magindanao king were said to have crossed over to the Javanese coast in order to make for Palembang; which he, the deponent, heard at Julloo, and even on the voyage hither encountered two swift prahus that intended to go to Java; he also further declared that the people of Julloo are likewise embittered against the aforementioned predatory rabble, because they robbed more than 100 people of Julloo, who were engaged in trade in Magindanao, of their goods and also murdered them, nothing further. Wherewith he, the deponent, concluded this given statement of his, stating for reason of knowledge as is expressed in the text, being prepared, if required, to confirm the same under solemn oath. At the bottom stood: Thus done and related at Quandang in Fortress Leijden on the date aforesaid. Was signed: Coenraat Takelenburg. In our presence as witnesses, signed: S. W. V. Gorcum and Marten Schuts. Lower down: Which I attest, signed: Jacob Schae. Below that: Agrees, was signed: J. H. Bax, provisional secretary. After the usual compliments. Having well received Brother's letter together with the sent to us: 20 bottles of arrack, 2 curled pellet kris handles, and 2 pellet kris sheaths, we thank Brother greatly for that courteous shipment and the true tokens of friendship given therewith. However, as for Brother's request concerning the procuring for Brother of a slave boy and a ditto maid, we will not only fulfill it, but also show ourselves as such regarding Brother's request about his run-away boy and maid, who Brother mentions are at Patamon, since we, having summoned Gusti Made Jalantik of Buleleng to come here concerning this matter, have already received information from the same that those 2 run-away slaves of yours are indeed there, and for which reason we also directly gave orders to the said Gusti Jalantik in the presence of Brother's envoys Nakhoda Pagar and Inche Boean to have them apprehended and handed over to the said Brother's envoys for further delivery to Brother, as we likewise do to him herewith with the boy and maid requested by Brother; in return, however, we take the liberty to request Brother that Brother kindly be pleased to accommodate us once again with a pair of curled pellet kris handles and a pair of pellet kris sheaths; the same must be handsome, since we wish to have them serve for our Copy Translation of a Malay letter written by the Gusti Moera Made, King at Bali Karangasem, and his brother Gusti Made, to Lieutenant Lodewijk Kaijzel, Commander at Ban- yuwangi, presented at Surabaya the 4th September 1785. over turn over Samarang the 16th September 1735. Samarang the 10th October Anno 1785. own use. They may cost as much as they like, and we are therefore inclined to reimburse Brother for them. May your Honour please do his best regarding this our request; if there is anything else that Brother might need from here, we request not to conceal this, but to state it freely to us, so that we may likewise give proof therein that we are not disinclined to do Brother all reciprocal services. At the bottom stood: Written at Karangasem on Bali on Wednesday the 15th before the light Sha'ban 1799 or the 20th July 1785. Lower down: Translated by me, was signed: Hk. van Ligten, sworn translator. Below that: Agrees, was signed: Hk. van Ligten, sworn translator. Batavia To His High Nobleness, The High Noble, Right Honourable Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Honourable, Noble Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc. etc. etc. High Noble, Right Honourable Lord and Right Honourable Lords! I present herewith to Your High Noblenesses a letter from the Emperor, wherein His Highness urgently requests that his brother by the name of Pangeran Dono Boyo and nephew Mas Caretti may return at the first opportunity from the Cape of Good Hope, where they are in exile, to Java to their families, and which request I take the liberty to support with my recommendation, since the Emperor assures me that there is nothing to fear regarding their bad conduct on Java, and they were both banished innocently: the first, or Pangeran Dono Boyo, on suspicion as if he had killed the Emperor's other brother Pangeran Blitar by means of unknown medicines that were found in his sirih box, in which however he had no part, as Continuation there page 161.

Dutch transcription

Samarang den 16„e September A„o 1735. — Samarang den 16=e September A:o 1725. — pag: 159. den bij ken zijnde Brorees Makarie zoude 7. van den vijand gemold hebben, welke laatsgenoemde den vijand heeft levendig gevangen meede genoomen; het welke hij resatant uijt vijands mond, te magindanao zijnde gehoort heeft. —. Laastelijk heeft den Relatant nog getuijgt, dat den Hadjie aemar: met een magt van vijftig prauwen van Magindanao was vortrokken omme na de Cust van Celebes tot naar Ceram op den roof te gaan; als ook Een groote seventig prauwen onder Commando van een Ma„ „gindanause koning naar de Iavasche kust zoude zijn overge„ „stoken om palembang aantedoen;: het welke hij relatant te Julloo gehoord heeft, en zelfs op de reijs hier na toe Twee snelle prauwen die de wil naar Java hadden, ontmoed heeft; als meede nog verklaard hij, dat de Jullockers ook verbittert zijn op voorgemelde Roof= „gespuijs, door dien ze meer dan 100. Cullakkers die zig met nego= „tieeren ophielden te Magindanausch van hun goedje ontrooft, en teffens vermoord hebben, zonder meer: —. Waar meede hij Relatant deese zijne gegeevene eijndigende voor reeden van weetenschap gaf, als in den text staat uijtgedrukt, be„ „reid zijnde des gerequireerd wordende met solemneele Eede te kunnen geloof staven. —. /:onderstond:/ Aldus gedaan en gerelateert te quandang in 't Fortres Leijden dato voorsz: /:was get:/ Coenraat Takelen, „burg, ter zijde ons present /:geteekent:) S: W: V: Gorcum en Marten schuts /:lager:/ quod Attestor /:geteekent:/ Iacob Schae /: daar onder/ Accordeert /:was geteekent:/ I: H: Bax, p:l sec=s —. Na Gewoone Serme. Broeders Missive beneevens de ons toegesondene, 20. Bottels Arak. 2. gekringde pellet krisse koppe, en 2. pallet krisse scheede wel ontfangen hebbende bedanken wij Broeder zeer voor die beleefde toezending en daar bij gegeevene waare vriend= „schaps blijke. wat Egter broeders versoek aangaande het besorgen aan broeder van een slave Jonge en een dito meid aanbetreft, zullen wij niet alleen voldoen, maar ook als zoodanig toonen aangaande broeders versoek omtrent desselfs gedroste Jonge en Meid, die broeder meld dat zig te Patamon bevinden alsoo wij dien aangaande Gustie Made Ialantik van Boeleling hier hebbende doen opkomen, van deselve ook bereeds informatie hebben bekoomen, dat die 2. van uwE gedroste slaaven, daar werkelijk zijn, en waarom wij ook directelijk aan dien Gusti Salantik in presentie van broeders zendelingen Anachoda Pagar en Jntje Boean order gegee„ „ven hebben om se te laaten opvatten en aan gemelde broeders zendelingen over te geeven ter verdere besorging aan broeder zoo als wij in diervoege ook aan hem doen bij deese met de door broeder versogte Jonge en meid, daar en teegen Egter gebruijken wij de vrij= „heijd broeder te versoeken, dat broeder dog de goedheijd gelieft te hebben, ons andermaal met Een paar gekringde pellet krisse koppe en een paar pellet krissee scheedegereeft, deselve moeten fraaij sijn, alsoo wij die willen laaten dienen tot ons Copia Translaat Maleidsche Brief„ geschreeven door den Gusti Moera Made koning te Balij karang Assam, en desselfs Broeder Gusti Made, Aan den luijtenant Lodewijk kaijzel Commandant te Ban„ „pewangie, vertoond te sourabaija den 4. September 1785. — yger verte Samarang den 16„e September 1735—. Samarang den 10: October A„o 1785. eijgen gebruijk zij moogen kosten zoo veel zij willen, zoo zijn wij daarom geneegen die broeder te restitueeren. — uw Ed: gelieve sijn best omtrent dit ons verzoek te doen; Is het dat broeder iets of wat verder van hier nodig mogte hebben, versoeken wij dit niet te verbergen, maar ons vrijelijk op te geeven, op dat wij daarinne insgelijks blijken geeven kunnen dat wij ook niet ongeneegen zijn broeder alle weeder dienste te doen. —. /:onderstond:/ Geschreeven op karang Assam op Balij op Woens= „dag den 15. vor het ligt sabban 1799 ofte den 20. Julij 1785. /:lager:/ Getranslateerd door mij /:was geteekent:/ H=k van Ligten gesw: Transl: /:daar onder:/ Accordeert /:was geteekent:/ H=k van Ligten g: Fr — Batavia Aan Bijn Hoog Edelheijd. Den Hoog Edel Gestrenge, Groot Achtbaaren Haere! M=r Willem Arnold Alling; Gouverneur Generaal, en de WelEdele Gebtrenge Heeren Raaden van Neederlands Indie. enz: enz: enz: Hoog Edel Gestrenge Groot Achtbaaren Heere en WelEdele Gestrenge Heeren! Ik presenteere Uw Hoog Edelheeden hier neevens ten Brieff van den Keijzer, waar bij zijn Hoogheijd Iar Jnstantig versoekt dat zijne Broeder in naame pangerang Donno boijo en Neeve Maas Caretti bij Eerste geleegentheijd van Cabo de Goede Hoop alwaar sij sig in ballingschap bevinden naar Iava tot hunne families moogen terugkeeren, en welk versoek Jk de vrijheijd neeme met mijn voorspraak te apuijeeren aangesien den keijzer mij verseekert, dat men voor hun kwaad gedrag op Iava niets te vreesen heeft, en sij beijde onschuldig verbannen zijn: den Eerste of pangerang Donno boijo, op suspitie als of hij des keijzers andere broeder pangerang Blitar soude hebben om 't lee„ „ven gebragt, door middel van onbekende modicijanen die men in sijn Sampat sirie vond, dog waar aan hij agter geen deel heeft gehadkt, soo als C=te daar pag 161.

NL-HaNA_1.04.02_3705_0173 view scan ↗

English

Samarang the 10th of October Anno 1785. Samarang the 10th of October Anno 1785. was discovered thereafter, and also that the accusations had been brought against him by the Emperor's courtiers in a false and malicious manner. The second, or Maas Caretti, is the son of the late Pangeran Riouw, who during his lifetime rose up against the Emperor, and was for that reason removed from Java and subsequently sent into exile to the Cape, where he fathered Maas Caretti, so that the latter is guilty of no evil deeds, having never been to Java. On the other hand, however, according to rumors, he is said to have managed to hide himself aboard a ship that was on its departure for Europe, and having arrived in the Netherlands, to have had the honor of waiting upon His Highness the Lord Prince of Orange, and thereafter to have been sent back to the Cape again by the Lords Masters. Having furthermore been separately requested by His Highness the Emperor in the most reasonable manner to be accommodated on behalf of the Company at the usual selling prices with 100 pieces of Carbines, 100 Grenadier Muskets, and 100 pairs of Pistols, all of the best and serviceable kinds, I take the liberty to submit the request of His Highness to Your Right Excellencies and at the same time to request a favorable disposition thereon, as these weapons can be entrusted to a well-intentioned ally of the Company who is devoted to it with all his heart, and since our current stock of weapons does not permit the requested fulfillment, I therefore urge that the same, if His Highness's request is granted, may be sent hither. I have the high honor respectfully to call myself with all high esteem, below stood, Titles, lower, Your Right Excellencies' humble, very obedient, and faithfully bound Servant, was signed, J. Siberg, in the margin, Samarang the 18th of October Anno 1785. Agrees, F. D. Rothenbuhler so page 163. Copy Separate Letters and Enclosures From the Lord Johannes Siberg Governor and Director of Java's Northeast Coast To Their Right Excellencies At Batavia Since the 26th of October until the 10th of December Anno 1785. for the Netherlands from To Samarang the 26th of October 1785. as I to Your Right Excellencies Batavia. To His Right Excellency, the Right Honorable, Mighty, and Highly Esteemed Lord, Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Honorable and Mighty Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc. Right Honorable, Mighty, and Highly Esteemed Lord, and Right Honorable and Mighty Lords. In my Separate Letter of the 16th of September respectfully gave notice of my conduct and actions taken in pursuance of Your Highest's orders concerning the affairs of Banjarmassing; since that time, the Senior Merchant First Resident at Souracarta has forwarded to me his reflections on how and in what manner the Resident at Banjarmassing might best conduct himself in the delicate circumstances, with the addition of a genealogical register of the Banjarese Princes, which Page 1. Samarang the 26th of October 1785. Batavia. To His Right Excellency, the Right Honorable, Mighty, and Highly Esteemed Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Right Honorable and Mighty Lords Councillors of the Netherlands Indies, etc., etc., etc. Right Honorable, Mighty, and Highly Esteemed Lord, Right Honorable and Mighty Lords. In my Separate Letter of the 16th of September last, I respectfully gave Your Right Excellencies notice of my conduct and actions taken in pursuance of Your Highest's respected orders concerning the affairs of Banjermassing; since that time, the Senior Merchant Palm, First Resident at Souracarta, has forwarded to me his reflections on how and in what manner the Resident at Banjermassing might best conduct himself in the delicate circumstances there, with the addition at the same time of a genealogical register of the Banjarese Princes, which Page 1.

Dutch transcription

Samarang den 10:e October A„o 1785. — Samarang den 10:e October A„o 1785. — daar na wierd ontdekt, en ook de beschuldiging door der keijzers Hovelingen op een valse en kwaaddaardige wijse teegens hem inge„ „bragt waaren - de tweede of Maas Caretti is Den zoon van wijlen pange„ „rang Riouw, die in zijn leeven teegens den keijzer heeft opgestaan, en daaromme van Java verwijderd, en vervolgens in ballingschap na de Caab versonden zijnde, Maas Caretti aldaar heeft overgewonnen, soo dat dese aan geene Euweldaaden schuldig is, als nimmer op Iava geweest zijnde, dog daar en teegens soude hij volgens de gerugten sig in Een schip dat op sijn vertrek naar Europa lag hebben weeten te versteeken en in Neederland gekoomen zijnde de Eere hebbe gehad van zijn Hoogheid den heere prince van Orange op te wagten, en daar na weeder door de heerenen Meesters na de Caab terug gesonden zijn. Door zijn Hoogheijd den keijzer nog afzonderlijk op 't aller rendelijkste verzogt geworden zijnde om 's Comp„s weegen teegens de gewoone uite= „koops prijsen, gerieft te moogen worden met 100. p„s Carbijns, 100: „ Granadiers Geweeren, en 100. paaren Pistoolen. alle van de beste en deugdsaame zoorten, soo neeme ik de vrijheijd het verzoek van zijn Hoogheijd: aan uw Hoog Edelheeden voortedraagen en daar op teffens een toestemmende dispositie te versoeken, daar deese Waapenen aan een welgeintentioneerden Bondgenoot van de Compagnie die denselven met al zijn hart toegedaan is, kunnen worden toevertrouwd en dewijl onse soodere voorraad van waapenen de versogte voldoening niet permitteeren, zoo Justeere ik dat deselve wanneer zijn Hoogheijds versoek word ingewilligd na herwaards moogen gesonden worden. Jk heb de hooge eere mij reverentelijk met alle hoogagting te noemen /:onderstond:/ Titul:/ lager:/ uw Hoog Edelheedens onderdanige zeer gehoorsame en trouwschuldige Dienaar /:was getekent.:/ J„b Siberg /: in margine:/ Samarang den 18. October A„o 1785. — Accordeert J„ D Rothenbuhler zoo pag: 163. Copia Aparte Brieven en Bijlaagen Den zeere Johannes Siberg Gouverneur en Directeur van Javas Noord oost kust Hunne Hoog Edelheeden F Batavia Seedert den 26: october tot den 10: December A=o 1785: voor Neederland van Aan arang den 26„' October 1735. - of ik uw Hoog Edelheeden tavia. Aan zijn Hoog Edelheid! Hoog Edele Gestrenge, Groot Achtbaren Heere, Willem Arnold Alting, uverneur Generaal, en de Wel Edele ge„ „strenge Heeren Raaden van Nee„ „derlandsch Indië; en 3:' en 3:' en Z:s Edel, Gestrenge, Groot-Achtbaren Heer, en Wel Edele Gestrenge Heeren. ine Aparte Brieff van den 16„e September „„ Eerbiediglijk kennisse van mijn gehoudene verrigtinge in opvolging van Hoogst Derselver Ordres, omtrend de affaires Concerneerende assing, seedert die tijd heeft den opperkoopman te Resident te Souracarta mij toegesonden, zijne s, hoedanig en in wat voegen den Resident massing, sig in de neetelige omstandighee„ best zoude kunnen gedraegen, met bijvoeging i geslagt Register der Banjareese Vorsten, hots Pag„a 1. -. Samarang den 26:' October 1735. — Batavia. Aan zijn Hoog Edelheid! Den Hoog Edele Gestrenge, Groot Achtbaren Heere, M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en de Wel Edele ge„ „strenge Heeren Raaden van Nee„ „derlandsch Indië; en 3:' en 3:' en Z: Hoog Edel, Gestrenge, Groot Altbaren Heer, Wel Edele Gestrenge Heeren. Bij mijne Aparte Bauiff van den 16e September gaf ik uw Hoog Edelheeden Iongst leeden ^ Eerbiediglijk kennisse van mijn gehoudene gedrag en verrigtinge in opvolging van Hoogst Derselver gerespecteerde Ordres, omtrend de affaires Concerneerende Banjermassing, seedert die tijd heeft den opperkoopman Palm Eerste Resident te Souracarta mij toegesonden, zijne Consideratien, hoedanig en in wat voegen den Resident te Banjermassing, sig in de neetelige omstandighee„ „den, aldaar best zoude kunnen gedraegen, met bijvoeging teffens van een geslagt Register der Banjareese Vorsten, hot Pag„na. 1. -

NL-HaNA_1.04.02_3705_0179 view scan ↗

English

Samarang, 26 October 1785. Samarang, 26 October 1785. page 3. which indicates the lawful pretension to the crown of Pangerang Amir; having subsequently been enabled by these papers to confer with the Banjarmasin Resident concerning one thing and another, I immediately wrote a secret letter to him, which was forwarded with all speed on 20 September last, and which I send herewith for Your High Excellencies' respected perusal alongside the aforementioned papers from Senior Merchant Palm, with the addition also of a copy of the letter sent on the same date by the said Senior Merchant Palm to Daing Tjerawe at Passier, and of my letter to the Sultan of Banjarmasin, dispatched four days thereafter with his envoy. I hope to have acted herein in accordance with Your High Excellencies' respected intentions, and since there were no private outer-island vessels available on Java for forwarding the letters to Banjarmasin and Passier, I further hope that Your High Excellencies will be pleased to approve the chartering at Sourabaija of two fast-sailing native vessels, with the request that the expenses, one half of which was paid upon their departure according to agreement, and the other half remains to be settled upon their return, may be written off to the account of the main establishment. During the meetings held concerning Java on 26 July last, Your High Excellencies were pleased to grant permission upon my proposal that the Military Ensign Johan Jurgen Otto Mehl, who was sent here in the service of the Marine School to provide instruction, but was found unqualified for that purpose, should remain in the said school to receive instruction there; however, as he makes no use of this and, by withdrawing himself from the instruction so very necessary for him, shows no inclination toward that for which Your High Excellencies had been pleased to designate him, I take the liberty, as he can otherwise very well be spared on Java as an ensign, to allow him on this occasion to return to Batavia. On this occasion I also let depart from here the two cadets who were stationed here, mentioned in Your High Excellencies' above-mentioned meeting and referred to in your letter of 2 August last, Pierre Andre Desloges and the Knight Augustin Du Carlet, to perform their duties at the main establishment and there await their further advancement, to which end I recommend them to Your High Excellencies' favor and protection, as they are not unworthy of it. Pursuant to Your High Excellencies' request by separate letter page 5. Samarang, 26 October 1785. Samarang, 26 October 1785. letter of 20 September last, I have the honor to report that the necessary information was demanded from the Sourabaija officials concerning the person of Jan ten Kinte, who was known in their books under the name of Jan van der Kinder, with authorization at the same time to allow this person, if he should be so inclined, to come here in order to obtain his discharge from here to Batavia, and subsequently to be able to repatriate from there; but the officials of Sourabaija replied thereto that this person was sent here in the month of September of the past year 1784 to be placed in the home for the disabled at Samarang, as being incapable of being of any further use or service to the Company; as he indeed, according to the Samarang pay-books, actually arrived here in the month of September 1784, but, residing provisionally in the hospital for treatment, he happened to pass away intestate within the same on 17 November thereafter without leaving anything behind. I remain with true respect and obedience, Your High Excellencies' humble and very obedient servant, signed, J. Siberg, in the margin: Samarang, 26 October 1785. In view of the circumstances in which you presently find yourself at Banjarmasin on account of the hostilities feared there by those of Passier and Cotte against the Banjarmasin Sultan, I find myself obliged to give you such disclosure of affairs as is known to me regarding that matter, and which may possibly be of some use and service to you in the political conduct with the aforesaid Sultan. To proceed herein in good order, herewith goes No. 1. An extract from Their High Excellencies' secret letter of 9 August 1785, whereby I am notified that the Kingdom of Banjarmasin is about to be hostiley attacked by those of Passir and Cotte, with orders to offer assistance from Java with vessels and men, although not bound or obligated thereto, to the Banjarmasin Prince, who invokes and cites to his advantage the 2nd Article of the contract concluded with him in the year 1747, see Appendix Letter A, and moreover with such other articles as are requested in his own letter under Appendix Letter A. No. 2. An extract from my secret letter to Their High Excellencies dated 29 August 1785, serving in reply to the above, citing also how far accompanied by Copy of a Secret Letter written by the Right Honorable and Venerable Mr. Johannes Siberg, Councillor of the Dutch Indies, and Governor and Director on and along Java's Northeast Coast; to the Junior Merchant and First Resident at Banjarmasin, Barend van der Worm, dated Samarang, 20 September 1785. 67 the

Dutch transcription

Samarang den 26:' October 1785. — Samarang den 26: October 1785. — pag„a 3. het welk de wettige kroons praetentie van pangerang Amir aanwijst: door deese pamipieren vervolgens in staat gesteld geworden zijnde, om den Banjermassings Resident over het een en ander te onderhouden, soo hebbe ik daarop direct een secreete Brieff aan hem ge„ „schreeven, die den 20„e September Iongstleeden met alle spoed voortgevonden is, en dewelke ik uw Hoog Edelheeden neevens de voornoemde pampieren van den Opperkoopman Palm, bij deese ter geEerde speculatie toezande, met bij= „voeging teffens van Copia der op eevengenoemde datum meede afgesondene Brieff door gemelde opperkoopman Palm aan Daing Tjerawe te Passier, en van mijn schrij„ „vens aan den sulthan van Bangermassing met zijne sendeling den vierde dag daar aan gedepecheert. Ik hoope van in deese na de geEerde Intentie van uw Hoog Edelheeden te zullen hebben gehandelt, en dewijl 'er geene particuliere overwalsche Vaarthuijgen op Iava voorhanden waaren ter voortsending der Brieven na Banjermassing en passier, soo hoopde ik al verders, dat uw Hoog Edelheeden het zullen gelieven te passeeren, het inhuuren te sourabaija van twee wel= „bezeilde Inlandsche vaarthuijgen, met verzoek van de on= „kosten die volgens accoord, de Eene helfte bij hun vertrek betaald, en de weederhelft bij rethour nog staat voldaan te worden ten Lasten van de Hoofdplaets mag worden afgeschreeven. — Onder de gehoudene Besoignes over Iava op den 26=e Julij Jongst Leeden geliefde uw Hoog Edelheeden op mijne voordragt te permitteeren, dat den Vaandrig militair Johan Iurgen Otto Mehl, die ten dienste van het Maaine School tot het geeven van onderwijs na herwaards gezonden, dog daartoe niet bekwaam bevonden is, in het gemelde school verbleeff, om aldaar onderwijs te genieten, dan daar hij hier van geen gebruijk maakt, en het voor hem soo hoognoodig Onderwijs onttrekkende blijken gieft van geene geneegentheid te hebben, tot dat geene waar toe uw= Hoog Edelheeden hem hadden gelieven te projecteeren, soo neeme ik de vrijheid daar hij anders op Iava als vaandrig seer wel gemist kan worden, hem bij deese geleegendheid weederom naar Batavia te Lae„ „ten te rug keeren. —. Ook laate ik bij deese occagie van hier vertrekken, de onder eevengenoemde uw Hoog Edelheeden besoigne voor„ „koomende, en bij Hoogst Derzelver schrijvens van den 2=e Aug„s I: L: vermelde twee alhier bescheiden geweest zijn„ „de Cadetten, Pierre Andre Desloges, en den Ridder Augus= „tin Du Carlet om op de Hoofdplaats hunne dienste te presteeren, en aldaar hun Verder advancement aftewagten waar toe ik deselve als zulks niet onwaardig zijnde, in uw Hoog Edelheedens gunst en protectie aanbeveele. — Ingevolge uwer Hoog Edelheeden Requisiet bij Aparte Onder brieff pag„a 5. Samarang den 26„e October 1785: —. Samarang den 26„e October 1785. —. brieff van den 20„e September Iongst Leeden, hebbe ik de Eere te dienen van Berigt, dat van de sourabaijase be„ „diendens de noodige Informatie gevordert is, noopens den persoon van Ian ten Kinte, die bij hunne boe„ „ken bekend stond onder de naam van Ian van der kinder, met qualificatie teffens om deese persoon, des geneegen zijnde, herwaards te laaten overkoomen, ten einde van hier zijne verlossing naar Batavia te Brlangen, en vervolgens van daar te kunnen repatrieeren: dan de bediendens van sourabaija hebben daarop geantwoord dat deese persoon in de maand September des gepasseer„ „de Iaars 1784: na herwaards was gezonden, om in het proveniers Huijs te samarang te werden geplaetst, als onbequaam om de Compagnie langer van eenige nut of dienst te kunnen zijn: zoo als hij dan ook uijtwij- „sens de Samarangse zoldij-Boeken in de maand Sep„ „tember 184. Weesentlijk alhier is aangekoomen, dog bij pro„ „visie in het Hospitaal ter geneesing logeerende op den 17. November daar aan binnen hetzelve sonder iets na„ „telaaten ab= intestato is komen te overleijden. — Ik verblijve met waare Eerbied en gehoorsaamheid /:onderstond:/ Pitul / lager:/ uwer Hoog Edelheedens onderdanige en heer gehoor„ „zaeme dienaar /:was geteekent:/ I„s Siberg /:in margine:/ Samarang den 26„e october 1785. —. Uit hoofde der omstandigheeden, waar inne uwE: sig thans te Banjermassing bevind, weegens de aldaar ge„ „vreesd wordende vijandelijkheeden, door die van Passier en Cotte teegens den Banjers sulthan, soo vinde ik mij verpligt uwE: desweegens soodanige opening van zaeken te geeven als ten dien belange bij mij bekend zijn, en moo= „gelijk uwE: in het staat kundig gedrag met den voorsz: sulthan, van Eenige nut, en dienst zal kunnen weesen. —. Om hier inne na de ordre te werk te gaan, soo gaat deese N„o 1. Een Extract uit Hun Hoog Edelheeden secreete brief van den 9„e Aug„so 1785. waar bij mij kennis Gegeeven word, als dat het Rijk van Banjermassing, vijandelijk staat geat= „tacqueerd te worden, door die van Passir en Cotte, met Last om afschoon daar toe niet gehouden of verpligt, den Banjers Vorst, die tot zijn voordeel inroept en aanhaalt het 2„e Articul uit het met hem geslootene Contract van den Jaare 1747. vide Bijlaag L„a A. van Iava adsis= „tentie te bieden, met vaartuijgen en manschappen, en boven dien met nog soodanige andere artikulen, als bij zijn Hoog „rieds brieff sub Bijlaag L:a A: versogt worden. N„o 2. e Een Extract uijt mijne secreete brief aan Hun Hoog Edelheeden in dato 29:e Augustus 1785. in antwoord dienen„ „de van bovenstaande, onder aanhaeling teffens, voor hoe vaare verseld van Copia secreete Missive, geschreeven door den wel Edelen gestrengen Heer Iohannes Siberg, Raad van Neederlands Indie, en Gouverneur en Directeur op en Langs Iava's N„o O„t kust; Aan den onderkoopman en Eerste Resident te Banjermassing Barend van der Worm, gebateert Samarang den 20„e September 1785. - 67 de

NL-HaNA_1.04.02_3705_0181 view scan ↗

English

Samarang, 26 October 1785. Samarang, 26 October 1785. the orders were first executed and what was rumored on Java concerning the enemy feared at Banjermassing, the appendices further relevant to this being found under La C, D: D:, P: and A. No 3: An Extract from Their High Noble Lands secret Letter of 26 August 1785, whereby the very same approve a certain proposal made by me to His High Nobility for the assistance of Banjer's king in a private Letter dated 19 Augs 1785, vide appendix La I. As a consequence of this Command, I hastened to dispatch as quickly as possible thither the force designated for the assistance of Banjermassing, and mentioned in detail in a Note, vide appendix La A, when most unexpectedly I received from Batavia Their High Noble Lands further secret letter dated 1 7ber 1785, vide Extract. No 4. Whereby the very same order the Expedition to be halted, and this on the basis of the information received from the Senior Merchant and First Resident at Souracasta Willem Adriaan Palm, in a letter, vide appendix La I. and K., written by him to His High Nobility in the interim while the undersigned was on the journey hither from Batavia to Samarang, since the disturbances take their origin from a family dispute between the king of Banjermassing and the legitimate claimant to the crown Pangerang Amit, with which the Company, by virtue of the third Article of the aforementioned Contract of the Year 1747 among the appendices La L, does not need to meddle; with further orders to demand back from the envoy the letter in his possession, vide appendix Lra M, in which assistance was promised, and in return to deliver another among the appendices La N, whereby Their High Noble Lands in a friendly manner, for reasons alleged therein, excuse themselves from that help; at the same time revoking the previous orders against the export of foodstuffs to Passir and Cotte, and excusing the dispatch of the already drafted Letter to the Radja of Lauwt poeloe, vide Appendix La O; further authorizing the aforementioned Senior Merchant Palm to answer the letter to the Radja of Prauwe to be found herebefore under the Appendices La K. In Response to this Letter of Their High Noble Lands, No 5. Extract Secret Letter of 16 September 1785, served with such an Answer as the contents dictate, and as a consequence of which the Expedition to Banjermassing now does not proceed; while in the meantime the repeatedly mentioned Senior Merchant Palm answered the letter from Daijn Poerawe in such manner as the Copy under the appendices sub La S dictates, and furthermore delivered it under covert address, and having subsequently provided me with his Considerations as to how and in what manner Your Honour could best conduct yourself in this thorny matter so as to prevent unpleasantries that may result from this Banjarese family war, I hereby send Your Honour these reflections of his under No 6. in order to make such political use thereof, and of the genealogical Tree of the Banjarese princes added hereto under the appendices sub 4, as Your Honour deems to be useful and practicable for the interests of the Company; and since it might occasionally happen that the citations in my aforementioned secret letter of the 16th instant, vide No 5, could have some influence on the favorable disposition of the Banjer sultan, so that this would serve to reassure His Highness's envoy present here, I also propose to Your Honour to inform the prince at an appropriate time have I vide there when paij 1. +

Dutch transcription

Samarang den 26„' October 1785. — Samarang den 26„e Octover 1785. — de ordres voor eerst waaren geExcuteert en wat op Iava omtrent den te Banjermassing gevreesde vijand wierd gespargeerd, zijnde de bijlaagen hier toe verders betrekkelijk te vinden onder L„a C, D: D:, P: en A. N„o 3: Een Extract uit Hun Hoog Edelheeden secreet Brief van den 26„e Augustus 1785. waar bij hoogst dezelve komen te approbeeren, seeker voorstel door mij tot adsistentie van Banjers koning aan zijn Hoog Edelheid gedaan bij een particuliere Brief de dato 19. Aug„s 1785. vide bijlaag L„a I Als een gevolg van dit Bevel, haeste ik mij, om de magt tot adsistentie van Banjermassing geschikt, en in 't breese vermeld bij een Notitie vide bijlaag L„a A: ten spoedigste na derwaards te depecheeren, wanneer ik op het onver„ „wagtste van Batavia ontving Hun Hoog Edelheeden nader secreete brief de dato 1„e 7ber: 1785. vide Extract. N:o 4. Waar bij Hoogst deselve gelasten, om de Expeditie te staeken en zulx op fundament der bekomene Informatie van den opperkoopman en Eerste Resident te Souracasta Willem Adriaan Palm, bij een brief vide bijlaag L„a I. en K. door hem aan zijn Hoog Edelheid geschreeven in de tusschen tijd dat zig den ondergeteekende op de herwaards reise van Batavia na Samarang bevond, aangesien de onlusten hunne oorsprong neemen, uit een familie kwist tussen den koning van Banjermassing en den wettige kroons pretendent pangerang Amit, waar meede sig de Comp„e uit kragte van het derde Artikul van het voorengemeld Contract van den Jaare 1747. onder de bijlaegen L„a L: niet behoeft te bemoeijen met ordre verders om van den sendeling afte Eijschen de onder hem berustende brieff vide bijlaag L„ra M. waar bij adsistentie was beloofd, en daar en teegens aftegeeven een ander onder de bijlaagen L=a N: waar bij Hun Hoog Edelheeden sig op een vriendelijke wijse om reeden daar bij geallequeerd van die hulp Excuseeren te gelijk intrekkende de voorige, orders teegens den uijt= „voer van Leevensmiddelen na Passir en Cotté, en de„ bereets ontworpene Brieff aan het Radja van Lauwt poeloe vide Bijlaag L„a O: van de afsending Excuseerende met qualificatie verders aan Gemelde Opper= „koopman Palm om de brief aan het Radja van Prauwe hier vooren onder de Bijlaagen L„a K: te vinden te beantwoorden. - In Rescriptie van deese Hun Hoog Edelheeden Brieff N„o 5. Extract Secreete Brief van den 16„e September 1785. — soodanig van Antwoord gediend als den inhoud dic= „teerd, en waar van als den gevolg de Expeditie naar Banjermassing als nu geen voortgang neemt terwijl intussen meermelde opperkoopman Palm de brieff van Daijn Poerawe zoodanig, beantwoord heeft als Copia onder de bijlaagen sub L„a S: dicteert, en die voorts bedek= „telijk address bezorgt, mitsgaders mij vervolgens gebient hebbende van zijne Consideratien, hoedanig en in wat voegen uwE sig in deese neetelige zaak best zoude kunnen koomen te Gedraegen tot voorkooming van onaangenaamheden, welke uit deese Banjareese familie oorlog kan voortvloeijen, zoo zen„ „de ik uwE: deese zijne bedenking onder N„o 6. ten zijnde daar van en van het deese onder de bijlaagen sub 4: gevoegde geslagt Boom, der Banjareese vorsten een sooda„ „nig staat kundig gebruijk te maaken, als uw E: oordeeld voor de belangens van de Comp„e nuttig en uitvoerelijk te zijn, en dewijl het somwijlen soude kunnen gebeuren dat de aangehaalde bij mijne hier voorwaards gemelde secreete brief van den 16: deser vide N„o 5. Eenige invloed op de gunstige gedagten van den Banjers sulthan soude kunnen hebben; invoegen zulx ter geruststelling van zijn Hooghiede alhier aanweesende zonde„ „ling soo stelle ik uwE: teffens voor om den vorst ter gepaster tijd hebbe ik vide daar wanneer paij 1. +

NL-HaNA_1.04.02_3705_0182 view scan ↗

English

page 9. Samarang the 26th October Anno 1785. Samarang the 26th October 1785. When he complains about the declined assistance, to make known how the Company, although otherwise entirely inclined thereto, is presently wholly unable, in view of the reports from Malacca concerning the war that has recently flared up again at Selangor, whither our force must now march, and that since most of these enemies are expelled Riau Bugis, it was also assumed for that reason that, since that nation is currently elsewhere, the King of Banjar now does not have as much to fear from them as he pretends in his letter written to me, and which letter is marked hereinbefore among the enclosures with the Letter O: D. The faint sketch I have before me regarding the situation at Banjarmassing renders me unable to be more detailed in this matter, or to prescribe to you more extensive considerations or instructions; however, I hope that this explanation, regarding the whole course of these affairs together with the added reflections, will not be wholly useless, but joined with a diplomatic and resolute conduct will enable you to prevent and ward off all disadvantages at Banjarmassing, as well as to protect and preserve the Company's interests there from unpleasant events. The Sultan's envoy, mentioned several times hereinbefore, I have detained here for a few days so that he may only depart the day after tomorrow with my letter to the Sultan, see enclosure Letter R, in order that this letter may come into your hands before his appearance at Cooti, which letter, for greater speed, departs from here overland to Sourabaija, to be sent on from there directly to Banjarmassing with a vessel lying in readiness on my order by the Commander of the Eastern Salient; and in order to give the Sultan no suspicion regarding this expedition, the bearer has been ordered to proceed covertly in delivering and handing it over and to use all possible caution. And herewith concluding this, I commend you and the Company's interests to God's gracious protection and remain, after friendly greetings, with respect, was written underneath, your servant and good friend, was signed, J:s Siberg, in the margin, Samarang the 20th September 1785: The Resident must make use of this circumstance and also the 3rd Article of the contract, and with an appropriate seriousness, without showing the slightest fearfulness, must insist upon it. Secondly, By good and faithful spies, must sound out the Banjar grandees as to which side they incline, whether to the present monarch, or indeed to Pangeran Amir. Thirdly, To investigate and assess the power of the Banjarese under the guise of wishing to support them with counsel and deed. Firstly, Pursuant to your Right Honorable, Highly Esteemed, and Venerable requisition to provide my humble considerations on how, and in what manner, the Resident of Banjarmassing will best behave in these thorny circumstances, since Their High Noble Excellencies, having perceived the illegitimacy of the Monarch's request for assistance from the Company against the Bugis, concealing the true reason that causes him to fear an attack on his realm by the legitimate monarch of the land, the fled Pangeran Amir, son of Sultan Mohamat, so serves thereon briefly that. Copy of a private letter, written by the Senior Merchant and First Resident at Souracarta Willem Adriaan Palm, to the Right Honorable, Highly Esteemed Johannes Siberg, Councillor of the Netherlands Indies, and Governor and Director on and along Java's Northeast Coast, and so forth, dated Souracarta the 17th September 1785.

Dutch transcription

pag„a 9. Samarang den 26:' October A:o 1785. — Samarang den 26:' October 1785. —. Wanneer hij sig over de geExcuseerde adsistentie beklaagd te kennen te geeven, hoe dat de Comp=e of schoon anders allensints ge„ „neegen daartoe theins geheellijk buijten staat is, uijt hoofde der be„ „rigten van Malakka weegens de Iongst op nieuw opgekoomen oor„ „log te Slanganoor werwaards als nu onse magt moet heene trekken, en dat dewijl onder deese vijanden sig meest verdreevene Riouw= „reesen bevinden, men uijt dien hoofde ook veronderstelde dat daar die natie sig thans Elders bevind den Banjers koning als nu voor hun niet soo veel dan hij bij zijn brief aan mij geschreeven voorgeeft te vreeren heeft, en welke brief hier vooren onder de bijlaagen met L„a O: D, gequitteerd is. — De flauwe schets, die ik voor mij hebbe weegens de toestand tot Banjer„ „massing steld mij buijten staat om in deese breedvoeriger te zijn, off uwE: ampeler Consideratien of Instructien voor te schrijven, Egter hoope ik dat deese toeligting, weegens 't geheele beloop, deeser affaires mitsgaders daar bij gevoegde bedenkinge niet geheel noodeloos weesen maar gevoegd bij een startkundig en Cordaat gedrag uwE: in staat stellen zal, om alle ondeijlen te Banjermassing voortekoomen en afteweeren, mitsg„s s Comp„s belangens al„ „daar voor onaangenaame gebeurtenisse te beschermen en te behoeden. -. Des sulthans sendeling hier vooren meermalen genoemd hebbe ik Eenige dagen alhier opgehouden om Eerst op overmorgen met mijn brief aan den sulthan vide bijlaag L„a R: te kunnen vertrekken, ten einde voor zijne verscheijning â Cooti uwE deese brief in hands koome dewelke om de meerdere spoed van hier over den landweg naar sourabaija af„ „gaat, om van daar direft met een door den Gesaghebber en den oosthoek op mijn ordre in Gereedheijd leggend vaartuijg na Banjermassing te worden voortgesonden, en om aan den sulthan geen argwaan wegens deese Expeditie te geeven, soo is den brenger gelast, om in het bestellen en overhandigd bedektelijk te werk te gaan en alle moogelijke omsigtigheijd te gebruijken. —. En hier meede deese besluijtende beveele ik uwE, en 's Comp„s belangens in godes genaedige bescherming en verblijve na vriendelijke groete met agting /:onderstond:/ uwE. Dienaar en goede vriend /:was geteekend:/ J:s Seberg /:in margine:/ Samarang den 20„e September 1785: — Den Resident, deese omstandigheid en ook het 3„e Articul van het Contract zig ten nutte moet maaken, en met Een gepoote Ernst. zonder de minste Vreesagtigheid te toonen, daarop moet blijven staan. Sweedens Door goede en Getrouwe spions de Banjersche grooten moet ondertasten aan wat kant zij overhellen het zij aan den Ieegenswoordigen vorst, of wel aan pangerang Amir Derdens De magt van de Banjareesen onder waen van haer niet raad en daad te willen ondersteunen na te gaan en te consantenren Eerstelijk Ingevolgd uwel Ed Gestr. groot Achtb: gelerde Requiart om te dienen van mijne geringe Consideratien hoedanig, en op wat wijse den Resident van Banjermassing, zig in deese neetelige omstandigheeden best zal te gedraegen heb„ „den, daar Haar Hoog Edelheedens bespeurt hebbende de on„ „regtmaetigheid van des Vorsten versoek om assistentie van de Compagnie teegens de Boegineeren, met verswijging van de waere reeden, die hem bevreesd doen zijn, voor een aanval in zijn Rijk van den wettigen vorst van het Land den gevlugten pangerang Amir, zoon van Sulthan Mohamat, zoo diene daarop kortelijk dat. Copia Particuliere Brieff, geschreeven door den opperkoopman en Eerste Resi„ „dent te Souracarta Willem Adriaan Palm, Aan den Wel Edelen Gestrenge Achtbaare Heer Iohannes Siberg, Raad van Neederlands Indie, en Gouver„ „neur en Directeur op en Langs Iavas Noord oostCust, en z: 3:, gedakert Soura „Carta den 17„e September 1785. — vrt niet .

← previousnext →