Inventory 3738
Japan · 625 pages · 347 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Samarang the 1st of July Anno 1786. Samarang the 1st of July Anno 1786. Page 341: in order to jointly promote the cultivation thereby; he approved of this and was very pleased with it. He said further: The Honourable Company has the authority throughout my entire country over the pepper, to purchase it as they please, to send their servants throughout the entire country to inspect the gardens, to improve them and to have new ones laid out, to which I shall lend a helping hand and also send servants. I also mentioned that during the shipment he could send 2 servants to observe how many pikols the Honourable Company might export; this was agreeable to him. He added that the pepper could be increased to three times the quantity through good organization and orders. The prince purchases from the inhabitant, or has purchased, 11 to 12 gantings, and indeed more, for a Spanish dollar, and 36 to 48 at the most make a pikol, so that the pikol barely costs him 4 dollars, or 3½, and at present one buys 14 gantings for a dollar. I urged the prince to pay a lower price for the inferior pepper, in accordance with the letter of instructions from Your Right Honourable Respected, as stated by Vanderworm. The prince was well inclined to this after I had argued that a spoiled commodity could not fetch the price of a good one, especially with a merchant. However, the suspicious grandees requested to defer this, assuming that this would set a precedent for later times. The prince requested me to abandon this and keep silent until the arrangement was made, since they would have to bring all the pepper to the Honourable Company anyway, at which point further provision could be made for it; because those people preferred to make the pepper as clean as could ever be desired rather than receiving less. May Your Right Honourable Respected please understand that these are traders or buyers, and not planters. Furthermore, the prince leaves everything to the Honourable Company to lease out or even to retain, such as diamonds, gold, birds' nests, wax, rattan, and suchlike. Of the latter there is an abundance; if the inhabitants only know that they have a market for it, it costs them nothing but the fetching or cutting, and the prince pays upriver 1½ to 2 dollars per 100 bundles, and downriver 3 to 3½ for private individuals. He receives one dollar export duty from every 100 bundles, and this has been so from olden times; therefore he requests that this and the pepper may remain reserved for the royal house. This request was made later, for he gave me as his reason that one might reproach him with having disadvantaged the royal house in its revenue. To establish tolls on the rivers and in other places, this and the levying of import duties, he leaves all of this to the Company, provided that the Company grants him a share of the lease, whether it increases or decreases; this the prince leaves to the goodness of the Company, in order to have a livelihood thereby. Caijotange or Boemiekantjana and Dakon, some villages from here along the river toward the mountains, the prince requests to be allowed to keep for himself alone, both to command them and to have services from them, and further income. Banjermassing, or actually Patas and Old Banjermassing, which constitutes so to speak one village, the prince requests to be regarded as a free place, exempted from gifts and tributes and services for the Honourable Company, for the reason that it commands too much esteem for the royal house and has been its residence from olden times. My thoughts are that it seems to me that the prince is afraid of them, for many scoundrels and scurvy folk live there, and one ought to be mindful of this people. 2
Dutch transcription
Samarang den 1„e Julij Ao 1786. — Samarang den 1„e Julij A:o 1786. pag„o 341: om daardoor gezaemender hand de voortplanting te bevorderen: dit keurde hij goed, en was sier 'er meede in zijn schik. Hij zegde verders, de EComp„e heeft het gezag in omijn geheels land, over den peeper, hem in te koopen, na behaegen, haare dienaeren te zenden door 't geheele land, om de thuijnen te bezien, te verbeeteren en nieuw te laeten aanleggen, waar toe ik behulpsaeme hand zal bieden en dienaeren meede zenden, ook haalde ik aan, dat hij bij 't afscheepen 2. dienaeren konde zenden om te ontwae„ „ren hoe veel pikels de EComp„e mogt uitvoeren, dit was pes; nog thij bij dat den peeper tot 3. dubbelde kwantiteit konde vermeerderd worden, door goede inrigting en orders. Den vorst koopt van den inwoonder, of heeft ingekogt 11. â 12. gantings, en wel meer voor een spaansche wat, en 36 â 48. op 't hoogst bedraagd een pikol, dus hem de pikkes pauwlijks op 4. matten te staan komt, of 3½. , en tee„ „genwoordig koopt men 14. gantings voor een mat. Ik heb den vorst aangeweest den slegten peeper minder paijs te geeven, gelijk aanschrijven van A. H. E. , volgens zeggen van vanderworm, de vorst was dit wel genee„ „gen, na ik ingebragt had, dat een bedorvene zaak den prijs, van eene goede niet haalen konde, en vooraff bij een koopman, dog de mistrouwe grooten verzogten van beeter over onderstelden dat dit een gevolg zoude neemen op laeten tijden, versogt mij den vorst daarvan afteriens en stil te swijgen, tot de schikking gemaakt, wanneer se dog alle den peeper bij de E: Comp: moesten brengen„ en wanneer daarin nader konde voorsien worden; went zij lieden wilden den peeper liever zoo schoon maeken als maar begeert wierd, dan minder geeven. uwelEd gestr. agtb: gelieven te begrijpen, dat dit Negotianten of inkoopers zijn, en geene planters. vervolgens laat den voost alles aan de EComp„e op te pepagten off selvs aan te houden, als Diamanten, goud, voo„ „gelnesten, wax, Rotting, en wat dies meer van deese laesten geeft het in overvloed, wanneer den inwoonders maar weet, dat zo afgong hebben, kost het hem niets als het haalen of kappen, en de vorst betaalt booven voor 't 100. bossh 1½. â 2: matten, en in laag 3. â 0½. voor particuliere. Hij heeft van ieder 100. Bossh een mat uitvoer, en dit is van ouds geweest, derhalven versoekt hij dat dit en de peeper aan 't vorstelijke huijs mogt verblijven. dit verzoek geschiede laeten, want hij gaff mij daar van de reeden te kennen, dat men hem zoude kunne voorwerpen, het vorstelijke huijs benadeelt te hebben van desselvs inkoomen. Tollen in de Rivieren en andere plaetsen te leggen, dit en ingaande regten te ligten, dit alles laat hij aan d'Comp: over, mits de Comp: hem een deel van de pagt laat toekoomen, het zij dat 't vermeerderd of verminderd: dit dit dees laat den vorst aan de goedheid van de Comp: off„ om daar door een bestaan te hebben. Caijotange of Boemiekantjana en Dakon, eenige dorpen van hier langs het Rivier na 't gebergte versoekt den vorst voor zig alleen te moogen houden, zoo wel om hun te gebieden als dienster van te hebben, en verder inkoomen: panjermassing of Eijgentlijk Patas en oud Banjermas„ „sing 't welk om te zeggen een dorp uitmacht, ver„ „zoekt den vorst dat aangemerkt word als een vrije plaets, verschoonen van gaeven en giften, diensten voor de EComp„e om reeden dat te veel agting voor 't vorstelijk Huijs en van ouds 't verblijf geweest. Mijno gedagten zijn dat mij dunkt dat den vorst bevreest voor deselve is, want daar woonen veele Canalyen en schorvig goed, en men diend daarop bedagt te zijn dik volk 2
English
page 343 Samarang the 1st of July Anno 1786: Samarang the 1st of July Anno 1786— not to give the people too much rein, as they might indeed cause some damage. My opinion is that they may well be free, yet kept sharply under watch, and if the Honorable Company insists upon it, the prince will surely concede; for where would we obtain proas if they were unwilling to help us? Yet this can all be settled gradually. Leases and tolls are not included under this freedom. In all other places situated upcountry, both to the east and to the west of here, the Honorable Company shares authority with the prince, just as along the great river or Olij Iongij, where many villages lie. The prince cedes and leaves to the Honorable Company, to collect all revenues and to act as it pleases, Passier, P.r Lout with its dependencies, Tabanio with its coast; yet he requests, at a further meeting, to be a partner in the lease of this last place, giving as his reason that if the Honorable Company settles there and collects the lease, this place would rise and Banjermassing decline; Cottij ringen and Pamboang with their dependencies. The prince further expresses himself: from east to west, I surrender my lands along the coast. The prince also requests that if it should happen that the Honorable Company ought to administer justice over a Banjarese, it may take place and be executed according to the laws or customs of the land, or according to the Quran; yet disputes between Banjarese and Banjarese should be left to him. If the prince or his children or grandchildren should commit any breach against the Honorable Company, he requests that the investigation, decision, and punishment not be left to the Resident or Head stationed here, but rather to the High Government. He requests that the Honorable Company may permit all the chiefs to appear at court twice a year. For the construction of forts, bentings, or lodge houses, making or improving roads and rivers for the general welfare, felling and delivering timber, the Company may demand and employ as much as is necessary and can be reasonably provided. The prince agrees that the Honorable Company may establish a lodge or fort at Tabanio and old Banjermassing, and requests it accordingly. The prince humbly proposes whether it would not be best to have the first Resident or Head here reside at Boemikintjania; for many reasons, he added, this would be good. This is also my opinion: because he would be at hand and could always speak with the prince and arrange this and that. The prince further added that he would consider it a pleasure to assist the Honorable Company with arrangements and establishment, as well as to promote and have delivered the required products, and to help advance the true prosperity of his land. Gold and diamonds, he said, the Company will at first derive little profit from, as these were little sought after; but I suspect that he is fearful for his own. The prince requests that the Chinese junks may continue to bring their wares here, in order thereby to promote trade, provided it does not tend to the disadvantage of the Company. I once again conferred with the prince concerning the great and heavy expenses that the Honorable Company incurs on his behalf under these circumstances, and will yet incur in the future, without enjoying any income for the time being; whereto the prince replied that all this was very well known to him, but that the High Honorable Company
Dutch transcription
pag„s 343 Samarang den 1„e Julij Ao 1786: Samarang den 1„e Julij Ao 1786— volkje den teugel niet te lang te vieren, zo zou„ „den wel eenig schaade verwekken, mijn gevoelen is dat ze wel vrij kunnen zijn, dog scherp in 't oog gehouden worden, dan wel wanneer de EComp„e daarop staat zal de vorst wel toegeeven; want waar zoude wij prau„ „wen bekoomen, wanneer ons deese niet wilden helpen. dog dit kan langsaemen hand alles geschikt worden. on„ „der deese vrijheid zijn pagten en thollen niet begreepen. In alle ander plaetsen boven in 't Land geleegen, zoo wel ten vosten als ten westen van hier, heeft de Ed: Comp: het gezag met den vorst te zaamen gelijk het groote rivier of olij Iongij, waar veele dorpen leggen. Den vorst laat aan de E: Comp„e over, en staat af„ om alle revenuen te trekken en te handelen na behaegen, passier, P„r Lout, met dies onderhoorigheeden, Tabanjauw met dies strant, dog verzoekt hij bij een nader t'zamen komst, deelgenoot in de pacht van deese laaste plaatst te weesen, reeden geevende; dat wanneer de EComp„e aldaar ge„ zieten en de pacht, deese plaets zoude op koomen en Banjermans„ „sing vervallen: Cottij ringen en Pamboang met dies on„ „derhoorigheeden. De vorst drukt zig verder ouit van Oost na 't west, geeff ik mijne Landen Lange Ilestrant over. Ook verzoekt den vorst wanneer het mogt gebeuren, dat de Ed: Comp„e mogt staaf oeffenen. Over een Banjarees het pa de wetten off gebruijken van 't Land of volgens den Alko„ „ran geschieden, en ter uitvoer mogt gebragt worden; dog verschillen tusschen Banjareeren en wanjerreeren aan hem over gelaaten worden. wanneer den vorst of zijn kinder of kinds kinderen iets teegens de EComp„e mogte verbreeken, verzoekt hij het onderzoeken, beslissen en bestraffe niet op te laaten aan den hier leggende Resident of Hoofd, maar wel door de hooge Regeering Verzoekt dat de EComp„e mag toestaan dat des Jaars 2 maas alle de hoofden ten hoove verschijnen. Tot het opbouwen van forten, Bentings, of Logies huijsen, weegen en Rivieren te maaken of verbeeteren tot het algemeen wel„ „wreesen houtwerken te kappen en aan te brengen, kan de Comp„e zoo veel noodig en met schik kan gegeeven worden Eijsschen en gebruijken. De vorst stemd toe dat de EComp„e op Tabaniouw en oud Banjermassing een Logie of fort zet, en verzoekt daarom Den vorst draagd onder gunstig welduijden voor of het niet best was den eersten Resident of Hoofd alhier op Boemiekin„ „tjania te laaten verblijven, om veele reeden voegde hij er bij zoude dit goed weesen. Dit is ook mijn gevoelen: om dat hij bij de hand, en altoos met den vorst kan spreeken dn 't een en 't ander reegelen. De vorst voegde er verder bij, dat hij 't zig een vermaak„ zoude reekenen de E Comp„e schikking en inrigting te helpen, teffens de te Eijsschende producten, bevorderen, en laaten Aanbrengen, en het weezentlijke welvaaren van zijn Land te helpen bevorderen. zoud en diamanten; zegde hy zal de Comp: voor eerst met veel voordeel van hebben, ons dat dit maar weinig gesogt werd; dog ik veronderstel dat hij bevreest voor de zijne. - Den vorst verzoekt dat de Chineesen Jonken, moogen Conti„ „nueeren, hunne waaren alhier aantebrengen, om daar door den handel te bevorderen, mits het niet tot nadeel van de sComp„s strekt. Ik heb den vorst nog eens onderhouden oper de groote en swaare onkosten, die de EComp„e zijnent weegen maakt in deese om„ „standigheeden, en nog in 't aanstaande zal maeken, zou„ „der voor eerst eenig inkoomen te genieten; waarop de vorst repliceerde, dit hem alles zeer wel bekent; maar dat de Hooge. EComp„e
English
Samarang the 1st of July Anno 1746 — Samarang the 1st of July 1786—. page 345 Honorable Company pleased to take into consideration, firstly his own inability, secondly the good prospects that the Honorable Company had in the future to make a profit on all land products and count on being the sole master thereof, and more other advantages that the Company could in time obtain. Yea, he requested, even if the Honorable Company could present or gift him the rifles, weapons and ammunition, at least to be pleased to charge them at Company price, or indeed less than usually sold to him, and pleased not to withhold or deduct this debt all at once or in one year, but rather gradually. All the prince's intentions and sayings are good and appear advantageous for the Honorable Company; yea, when he speaks with me about these matters, tears spring to his eyes out of cordiality. Yet with all this, I make a difficulty and this consists in the word of leenroerig, or the ceremonial surrender of his land to the Honorable Company and the taking over. The prince has indeed clearly told me that he would surrender his land to the Company, although at that time and still I speak defective Malay, and at our conversation no one was present, so that the prince with the greatest patience had to explain a matter to me up to 3, 4, even 5 times before I understood him. But it appears to me as if the prince was not thinking of this ceremonial, although I have already wished to make him understand it, when the prince expressed himself during two conversations: that if the contract could be concluded or brought to an end in such a manner, to say: through my negotiation with him, without a great personage coming over from Batavia, whereby the Honorable Company could save many expenses and prevent difficulties, that he would be well pleased with that. I proposed to him that this was hardly possible on account of many ceremonial matters, and what more of the like; from this I infer that he is not thinking of it, or does not gladly wish to do it, or is not inclined to it at all, or indeed dreads that ceremonial and the costs. Yet, under favorable interpretation, a middle way could be found, in my humble opinion; what does this ceremonial matter, he has his land and keeps it, even if the ceremonial is carried out, and this would in my humble opinion not do much to the matter; the name of slave is itself enough to seek one's freedom, even if one has it ever so well! One could state at the heading, as I take the liberty to present a sketch herewith, when this is elaborated, improved and changed with powerful words, and even more added, it seems to me as good as this ceremonial, but as I already said in my previous writing, I am no statesman, and therefore request forgiveness if I should be in error in this. If the prince perchance might not have understood or comprehended me, or I the prince, regarding this negotiation, I nevertheless hope that nothing will have been transacted to the disadvantage of the Company, and request Your Right Honorable to improve and add to this, or if the prince should afterwards complain of not having meant or said it so; for they are indeed subject to change, I request that this not be blamed on me. If he does not want to come around, the Company must merely threaten him with the expenses and recalling their people, yea, completely abandoning Banjermassing; yet this I presuppose when it comes to the utmost, for a threat before the time creates mistrust.
Dutch transcription
Samarang den 1„e Julij Ao 1746 — Samarang den 1„e Julij 1786—. pag„:. 345 EComp„e geliefd in overweeging te neemen, voor eerst zijn ligen onvermoogen, tweedens de goede vooruijtsigten, die de EComp„e had in 't aanstaande, om op alle Land pro„ „ducten te winnen en staat te maeken van daarvan alleen meester te weezen, en meer andere voordeelen die de Comp„e zoude met 'er tijd kunnen opdoen Ia hij versogt, zelvs in„ „dien de EComp„e hem de geweeren, waepens en Ammunitie present off schenken konde, deselve ten minsten geliefde aan te reekenen sComp. s prijs, of den wel minder als na gewoonte aan hem verkogt wierd, en deese schuld niet op eenmaal off in een Iaar geliefden aftehouden of te korten, maar wel Langsamer hand. Alle des vorsten meening in gezegtens zijn goed en voor de EComp„e schijnen zij voordeelig, Ja wanneer hij met mij Over deese zaaken spreekt schieten hem uit hartelijk„ „heid de traanen in de vogen; bij dit dog alles maak ik eene swaarigheid en deese bestaat in het woord van Leeu„ „roerig, of den Ceremonieesen afstand van zijn Land aan de EComp„e en de overnam. Den vorst heeft mij wel duijdelijk gezegt, zijn Land aan de Comp„e over te geeven. hoewel ik te dier tijd en nog gebrekkig maleids spreekt, en bij onse te zaamen spraak niemand teegenwoordig, zoo dat den vorst met de grootste geduld mij wel eene zaak tot 3. âp 4 wel 5. maal heeft moeten beduijden, voor ik hem begreep. Dan het schijnt mij toe als of de vorst op dit Ceremonieel niet dagt, hoe wel ik het hem al reeds heb willen doen beprijpen, wanneer den vorst zig bij 2. saeme spraeken Quitbiet: dat wanneer het Contract op diergelijke wijse konde geslooten worden, of ten einde gebragt, te zeggen: door mijne onderhandeling niet hem„ zonder eene groote persoonagie van Batavia over te koo„ „men, waar door de EComp: veele onkosten konde spaa„ „den en moeijlijkheeden voorkoomen; dat hij daar meede wel te vreeden zijn zoude. Ik stelde hem voor dat dit niet wel moogelijk was weegens veele Ceremonieele zacken, en wpat dies meer; uit dit maeke ik op dat hij daarop niet dentst, of niet, gaarne doen wil, of in 't geheel daar toe niet geneegen off wel teegens dat Ceremonieeln en kosten aanziet. Dog onder gunstig welduiden, daar zoude een middel weg gevonden worden, na mijn gerin„ „ge gevoelen, wat doet 'er dit Ceremonieel aan, hij heeft zijl Land en houd het, al word het Ceremonieel vol„ „bragt, en dit zoude na mijn geringe gevoelen ten zaak niet veel doen, de naam van slaaff is zelvs genoeg om zijn vrijheid te zoeken, al heeft men 't nog zoo wel! men zoude aan t hoofd konnen stellen, zoo als ik de vrijheid gebruijk hier bij een schits te pro„ „senteeren, wanneer dit uitgewerkt, verbeeterd en ver„ anderd met kragtige woorden, en nog meer bij gevoegd dunkt mij zoo goed als dit Ceremonieel, dog ik reeds in mijn voorigen gezigt, ik ben geen staat man, en verzoekt dierhalve om vergeffenis, wanneer ik hier in fout mogt hebben. Wanneer de vorst altemits mij niet mogt verstaan off begreepen hebben, of ik den vorst niet omtrent deese onderhandeling, zoo hoop ik dog dat niets tot nadeel van de Comp: zal verhandeld zijn, en verzoeke uwelEd: gestr: Agtb: dit te verbeeteren en bij te voegen, of zoo zig de vorst madien mogt beklaegen van dit zoo niet gemeent off niet gezegt te hebben; want ze zijn wel van verandering, verzoek/ ik dit mij niet te wijten. wanneer hij zig niet wil laaten vinden moet de Comp. hem maar drijgen, met de onkosten, en haar volk te rug te ontbieden, Ia geheel Banjermassing te ver„ „laaten; dog dit veronderstel wanneer op 't uijterste gekoomen, want bedrijging voor den tijd maakt mis„ ƒ - „trouwen.
English
Samarang, 1 July A:o 1736 — Samarang, 1 July 1786 The seal of the Banjer prince, pressed into yellow sealing wax. — trust. We are necessary for the Prince, and among which some pangerangs and mantries are also included. I also forgot: the Prince obligates himself, whenever the East India Company might enter into war either around or in his land, to help and support both by water and by land as is proper in all respects. Thus I came from the Prince and his son the panumbahan; I made them understand the few and narrow articles as best I could, and they were approved. The old man, or Prince, added further that if the Dyaks could be brought so far, through mutual consent, authority, and power, that they paid a capitation tax of one mat per man every year, of which the Honorable Company could enjoy half and the princely house half, he demonstrated the possibility by a couple of vessels. After the Prince read the old treaty, he asked me whether the 6th article could not also be inserted into the new one, and requested it. I approved this very well, although it goes without saying that when we are also lords and masters, and particularly of the shores and sea, no foreigners may be permitted to trade. With this I shall conclude this, as I know nothing more to cite; and I request that my errors of writing and lettering be overlooked, commend myself to Your Right Honorable's favorable remembrance, and give myself the honor to call myself with all respect. was written below: Title lower: Your Right Honorable's dutiful servant was signed: C. Hoffman, in the margin was written: Boemiekantjana, 20 June Anno 1786. — Contract of friendship and alliance, between the illustrious Dutch East India Company on the one part, and the soesoehoenang Nata Alam, and his eldest son, co-regent of the Banjer realm Celeman. In the name and by special order of His High Excellency the Governor-General Willem Arnold Alting, and the Right Honorable Lords Councilors of the Dutch Indies at Batavia, representing the highest sovereign territory on behalf of the General United Dutch Chartered East India Company in these lands, through the Lord Johannes Siberg, Councilor of the Dutch Indies as well as Governor and Director over the affairs and places on and along Java's North-East Coast and plenipotentiary to this establishment of friendship and alliance. Copy. Provisionally a part of the draft of a contract, between the Company and the Prince and his family at Banjer, namely: This above seal of the Banjer Prince demonstrates that what I have said or written agrees with his intention. For the rest, I have the honor to call myself with all respect was written below: Title lower Your Right Honorable's dutiful servant was signed: C. Hoffman in the margin was written: Boemiekantjana, 20 June 1786. — Right Honorable Sir. Copy To the Right Honorable Lord Johannes Siberg, Extraordinary Councilor of the Dutch Indies, and Governor and Director of Java's North-East Coast etc. translation. Here was page 347:
Dutch transcription
Samarang den 1„e Julij A:o 1736 — Samarang den 1„e Julij 1786„ 't Cachet van den Banjers vorst, in geel zeegel sacq gedrukt. —. „trouwen. wij zijn voor den Vorst noodsackelijk, en waar„ onder eenige pangerangs en mantries meede begreepen. Nog hebbe vergeeten; den vorst verpligt zig, wanneer de o: Comp„e oorlog mogt bekoomen of om of in zijn Land zoo wel te waater als te Land, te helpen en te ondersten„ „nen gelijk behoord in allen deelen. zoo Boom ik van den vorst en zijn zoon den panumbahan„ ik heb hun de weinige en bekrompene artikule, zoo goed ik. konde doen begrijpen, en wierden goed gekeurt,. de duijallent den ouden, of vorst voegde 'er nog bij wanneer men de konde zo verbrengen, door weeder zeidsche toestem„ „ming gezag en magt, dat deselve alle Jaar een kop„ „geld van een mat de man betaalden waar van de EComp: de helft en het vorstelijke huijs de helft genieten konde, hij toonde de moogelijkheid aan door een paar vaartuige. Na de vorst het oude tractaat geleeven, vroeg hij mij of het 6„e Artikul niet ook in het nieuw konde gevoegd wor„ „den, en versogt daarom. Ik keurde dit heel goed, hoewes het van zelvs spreekt, wanneer wij meede heer en meesters zijn, en wel voornamentlijk van de stranden en zee dat 'er geene vreemden moogen en gepermitteerd hamdels„ Hier meede zal ik deese sluijten, terwijl ik niets meer weet aan te haalen; en versoek mijne schrijf en letter fouten over het hoofd te zien, beveele mij in duwel Edele gestr: agtb gunstig aandenken en greffe mij de eene van mij met alle ontsag. tie noemen. /:onderstond:/ Titul /:lager:/ uwel Edele gestrenge achtboeren pligtschuldige dienaer /:was: geteekent:/ C„l Hoffman, /in margine stond:/ Boe„ „miekantjana, den 20„e Iunij Anno 1786. — Contract van varend en Bondgenoodschap, tusschen de doorlugtige Neederlandse Oostindische Comp„e ter eener en den soesoehoenang Nata Alam, en desselvs oudsten zoon meede Regent van 't panjersche rijk Celeman. uit naam en op speciaele last van zijn Hoog Edelheid den Heere gouverneur generaas A„ Willem Arnold Alting, en de welEdele gestrenge Heeren Raaden van Neederlands India te Batavia representeerende het hoogste souveraine Gebied van weegen de Generaal vereenigde Neederlandsche geoctroijeerde Oostindische Comp„e in deese Landen, door den Heer Iohannes Siberg, Raad van Neederlandsche Indie mitsgaders gouverneur en directeur over de zaaken en plaetsen op en Langs Javas Noord= oost-kust en plonipo „tentaris tot deese vriend en Bond genoodschaps stande„ Copia. Bij provisio een gedeelte van het opstel van een Contract, tusschen de Comp: en den vorst en zijne familie te Banjes, als: Dit boven staande zeegel van den Banjerse vorst, soort aan, dat mijn gezegge of geschreevene, met zijne Inten„ „tee ovr een komt. voor't overige hebbe de eere van mij met alle ontsag te „noemen /:onderstond:/ Titul /lager/ uwelEd: gestr: achtb: pligtschuldige, dienaer /:was geteekent:/ C: Hoffman„ /in margine stond:/ Boemiekantjana, den 20„e Juni 1786. — Wel Edele gestrenge Agtbaren Heer. Copia Aan de wel Edelen gest: Sagb: Hleer Iohannes Siberg, Raad Eijtra ordinair van Neederlands Jndio, en gouverneur en directeur van Javas N„o d:t Kust V: B: verte „linge. Hier stond poag„s 347:
English
Samarang the 1st of July A:o 176 Samarang the 1st of July Ao 1726 — page 249 concluded, arrested and established. Whereas His High Excellency the Lord Governor General and the Right Honorable Severe Lords Councillors of the Indies at Batavia have seen fit to accept the offer of the Banjarese Realm and co-regency from the soesoehoenang Nata Maur in his son the panumbahan Saleman, arising from the cause that, after the prince and his entire family stood in the greatest danger of losing both their lives and possessions through the approach of pangerang Amir with a strong force; stripped of weapons and ammunition and troops to confront and withstand the enemy, as has become apparent; thus the prince has frequently and without fail requested help from the Company; although the same was not obliged to do so according to old treaties and engagements, yet the Company saw fit, out of good friendship as well as foreseeing that the entire Banjarese Realm would be ruined, the one rising up against the other, whereby the good inhabitants would have been the sacrifice, to assist and support the prince and his family with all might, and therefore spared nor shrank from any expenses, yea exposed its people and vessels to the greatest danger, as appeared both at sea and on land; the Company having then also taken on the affairs of the princes as its own, as shown by having vessels with people arrive, and some more were ready on Java to sail over with 400 land troops; thus the Company has had the fortune to defeat and repel the enemy. The prince and his son, foreseeing that the tranquility in the realm was nevertheless not yet restored, the country stood to be brought into disorder and corruption, and the good inhabitants stood to be scattered here and there, as further appeared, and also the prince and their family, both for the present and in the future, were not safe if the Honorable Company might depart from Banger and not take on the realm; yet endeavoring to maintain himself and their children and grandchildren on the throne, and especially sulthan Adam; the Honorable Company has therefore agreed with the soesoehoenang and his son upon these following articles. Article 7. The Honorable Company obligates itself to guard and protect the shores along the entire panjerese Realm against all invasions and hostilities, whether against whatever nation or Article 41. There shall then from now on and for all days reside a sincere friendship and harmony between the subjects of the Illustrious Dutch East India Company and the peoples of hanjer, to faithfully assist one another in word and deed in all kinds of need and perplexity, to best promote each other and ward off harm, just as if they were one people. The soesoesoenang and his son the panumbahan confirm with solemn oath to comply with and follow the above and subsequent articles exactly and with all willingness, and it shall apply to their children and grandchildren for all times. Article 141. The Honorable Company obligates itself to maintain and protect and treat well the prince, his son the panumbahan, sulthan Adam, and their children and grandchildren upon the crown. Note 4 People Article V. 1
Dutch transcription
Samarang den 1„e Julij A:o 176 Samarang den 1„en Julij Ao 1726 — pag„a 249 „linge, gearresteerd en vast gesteld. Nademaal zijn Hoog Edelheid den Heer Gouv: Generaal en de wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Indie te Batavia hebben goedgevonden, de Aanbieding van 't Banjersche Rijk en meede Regeering te acceptieren van den soesoehoenang Nata Maur in zijn zoon den panumbahan Saleman spruijtende ter oorzaak, dat na den vorst en zijne geheele familie in 't grootste gevaar gestaan, zoo wel hun Leeven als goederen te verliesen, door het aannaederen van pangerang Amir met eene sterke magt: ontbloot van waapens en Ammunitie en krijgsvolk om den vijand teegen te gaan, en te staans, gelijk gebleeken; zoo heeft den vorst dikwils en niet nagelaaten niet om hulp aan de Comp: te verzoeken, hoewel dezelve volgens oude Tractaeten en verbinte„ „nissen niet verpligt was dit te doen, zoo heeft de Comp: dog goed gevonden om de goede vriendschap zoo wel als dat dezelve voorzag het geheele Banjersche Rijk zoude verruineert worden, de eene teegens de anderen opstaan, waar door de goede ingeseetene het slagt offer zouden geweest zijn, den vorst en zijne familie met alle magt: bij te staan en te ondersteunen, en derhalven ook geene onkosten gespaart nog ontsien, Ia haar volk en vaarthuige bloot gesteld voor 't grootste gevaar, gelijk ge„ „bleeken zoo wel ter zee als te Land, heeft dan ook de Comp=e der vorsten zaaken zig aangenoomen als desselvs eigen, blij„ „kens dat nog vaarthuige met volk laaten aangekoomen en nog eenige op Iava gereed waaren met 400: Land„ trouppen over te steevenen; zoo heeft de Comp: het geluk gehad van den vijand te verslaegen en te verdrijven. Den vorst en zijn zoon voormit ziende dat dog daardoor de rust in 't rijk nog niet hersteld, het Land in dis order Art:o 7. D's E: Comp„s verbind zig„ de stranden, langs het geheele panjersche Rijk te bewaeken, en te beschutten teegens alle invallen en vijandelijkheeden, het zij teegens wat natie off Art: 41. Daar zal dan van nu, en ten allen daegen een opregte vriend„ „schap, en Harmonie resideeren, tusschen de onderdaenen van de Doorluchtige Neederlandsche Oostindische Comp„e en de volkeren van hanjer, om malkander in allerlij noot, en verleegendheid getrouwlijk met Raad en daad bij te staan, elkander best te bevorderen en schaaden aftewee„ „ken, even als of zij een volk waaren. Den soesoesoenang en zijn zoon den panumbahan bekragt met solemneele Eede, dit bovenstaande en agter: vol„ „gende exact en met alle gewilligheid na te koomen, en op te volgen, en zal plaets vinden voor hun kinderen en kindskinderen tot allen tijden. Art„o. 141. D's Ed: Comp„e verpligt zig den vorst zijn zoon den panum„ „bahan, sulthan Adam, en derselver kinderen en kindskin„ „deren op den Kroon staande te houden, en te mainctinee„ „ren, en wel te behndelen. en bedorven stond te gemeeken, en de goede ingezee„ „ten hier en daar verstrooijt stonden te worden, gelijk na„ „der gebleeken, ook de vorst in derselver familie zoo wel voor het teegenwoordige als in 't aanstaande niet vijlig„ wanneer de EComp„e van Banger mogt vertrekken, en zig het rijk niet aanneeme: Egter zig en derselver kinde„ „ren en kindskinderen, en wel voor aff sulthan Adam tragtende staande te houden op den Troon; zoo is deEComp: met den soesoehoenang en zijn zoon, op deese agter vol„ gende artioulen over seen gekoomen. Nots: 4 Volkers Art„n V. 1
English
Samarang the 17th of July Anno 1736- Samarang the 1st of July Anno 1786. page: 351. peoples with ships, vessels, and men, and to that end always to have some cruise at sea or along the beaches, in order to detain all vessels and examine whether they are provided with a pass from the Company; also, whenever any enemy on land should arise, whether foreign or native, who would disturb the general peace, the Honourable Company shall, jointly with the prince, expel and ward off the enemy or whomever it may be, both by water and by land, for the well-being of the Country and the people. — Whenever a sultan or successor to the throne or panembahan might be appointed or chosen, notice thereof must be given to the Honourable Company and its approval requested; likewise, whenever a Regent might be appointed or made or deposed and another put in his place, the reasons shall be stated therewith, and notice thereof given and approval requested from the Company in advance. This is not to increase the authority of the Company, but to help maintain good order, so that everything may be dealt with in peace and tranquility, together with fairness. Article 17. Article 174. Furthermore, the Honourable Company obligates itself to approve and support the Rajas, pangerans, gustis, and mantris who might be appointed or nominated by the prince and his son to command or govern one or another place or district, provided they act with fairness. Article 1744. The prince and his son cede to the Honourable Company the places situated along the coast from the east to the west, namely Pasir with its dependencies, Pulau Laut, and what lies thereabouts. Tabanio with the beach belonging thereto, further Kotawaringin, Pembuang, and what belongs thereto, to deal therewith as their own, draw the revenues, and govern with fairness. All Products that the land produces must, without exception, all be delivered to the Honourable Company, of which some may be bought and sold for a fixed price, and others at discretion, which can always be regulated hereafter, and concerning which the parties shall mutually agree with fairness. Article 10. The pepper, which is the principal product and from which the inhabitants as well as the princely house and the Honourable Company derive advantage, the Honourable Company shall cause to be purchased where and how it judges or pleases best, and also for such a reasonable price as can be given to the inhabitant. The servants of the Honourable Company may go everywhere throughout the entire Country and indicate where it is best to establish gardens to promote its propagation, advance money to the planter, assist and instruct him, and transport, or cause to be transported, the pepper from there directly to its nearest lying places. The Honourable Company obligates itself to pay the Spanish dollar to the princely house for every picul at all times; to which end the prince may always place a couple of faithful servants at the shipping, whether this might happen at Patas or elsewhere, in order to prevent all misunderstanding and discontent. Likewise, whereas one Spanish dollar has always been paid to the princely house for every 100 bundles of rattans, the Honourable Company shall maintain this at all times, except for those which the Honourable Company might export for its own use or require, and from the rest, above this payment for the prince, set a moderate toll to the benefit of the general treasury. — Article 27. 1 Article 9 -
Dutch transcription
Samarang den 17 Julij A:o 1736- Samarang den 1„e Julij A:o 1786. pag„: 351. volkeren met scheepen, vaartuigen en volkeren, en tot dien einde altoos eenige in zee, off omtrent de stranden te laaten kruijssen, om alle vaarthuigen aan te houden, en ondersoeken, of zij versien van een sComp„s pas; ook wan„ „neer 'er te land den een of den anderen vijand zig mogt koomen op oven, 't zij vreemd, of ingeseeten die de algemeene rust, wilde stooren, zal de EComp„e met den vorst gesne„ „mender hand de vijand of wie het mogt weesen, zoo wel te waeter als te land verdrijven en afweeren tot wel zijn van Land en volk. — Wanneer 'er een suilthan of troons opvolger of panui„ „bahan omogt aangesteld of verkooren worden moet daarvan aan de EComp„e kennis gegeeven, en aan derselver goed„ „keuring gevraagd worden, zoo ook wanneer er een Rijke„ „bestierder mogt werden gemaakt of aangesteld of afgeret en een ander in des eersten plaats, zal van dit laeste de reeden daar bij gemeld, en daarvan voor af aan de Comp„e kennis gegeeven en goedkeuring gevraagt worden. Dit is niet om sComp„s gezag te vermeerderen, maar om de goede order meede helpen te onderhouden, dat alles in rust en vreede teffend na billikheid mogt gehandeld worden. Aat„a 17. Art„j 174. Verder overpligt zig de E: Comp„e, de Radjas, pangerangh Gurties en mantries, die van den vorst, en zijn zoon mogten geplaetst worden of voorgedraegen, om den eenen„ of anderen plaets, of district, te Commandeeren, of te ge„ „bieden, deselve goed te keuren, en te onderstennen, mits zij na billijkheid handelen. Art„y 1744. Den vorst en zijn zoon staan de aan stand geleegene plaet„ „sen, aan de EComp:e aff van 't oost na 't west, of wel pas„ „sier met dies onderhoorigheeden P„l Laut, en wat daar omstreeks legt. Tabanjauw met het daar bij behoo= Alle Producten, die het land voortbrengt, moeten zonder uit naam alle aan de Ed: Comp„e geleeverd worden, waar van eenige voor een bepaalden prijs, en andere na wil„ „keur kunnen gekogt en verkogt, welk na dit altoos kan gereegeld worden, en waar omtrent men of en weer na bil„ „lijkheid over een koomen zal. Art„a X. De peeper wel het voornaamste product, en waar door de Ingeseeten zoo wel als het vorstelijke huijs, en de EComp„s voordeel bij hebben, zal de EComp„e laaten inkoopen waar, en hoe dezelve 't best oordeelt, of behaagt; en ook voor„ zulk een biblijken prijs, als hem den inwoonder maar gee„ „ven kan. De E: Comp„s dienaeren kunnen Over al door 't ge„ „heele Land gaan, en aantoonen, waar het best, tinnen aan te leggen, om deesselvs voortplanting te bevoorderen, geld aant den planter voor te schieten, te helpen, en te onderrigten, en den peeper van daar met eenen na derselve naast leg„ „gende plaetsen te vervoeren, of te laeten vervoeren. D' E: Comp„e verpligt zig van ieder pikel ten alle daegen aan 't vorstelijk huijs den sp„r m:t te betaalen; tot welkers einde den voorst altoos Een paar getrouwe dienaeren ken bij 't af„ „scheepen stellen, het zij dit op Patas, dan wel elders mogt gechie„ „den, om alle misverstand en ongenoegen voortekoomen. zoo ook terwijl aan 't vorstelijk huijs altoos is betaald ge„ „worden voor ieder 100: Borschen Rtottings een spaarmat, zal dit de Ed: Comp„e ten aller tijden onderhouden, behalven welke de EComp„e voor haar gebruijk mogt ditvoeren, of onoodig hebben, en van den rest nog boven deeze mat voor den vorst, een gema„ tigde pagt stellen, ter voordeel der algemeene Banderij. — „kende strand, vervolgens Cotteringen, Pamboang, en wat daar bij behoord, om daar meede te handelen als haar eigen de Jnkoomen trekken en tegeeren na billijkheid. „rende. Ant„o 27. 1 Aat„a 1X -
English
Samarang the 1st of July 1786, Samarang the 1st of July 1786. — page 359. Article XI The Honorable Company has and possesses all leases and tolls called koo of all products and places that are fitting and equitable, which shall be publicly auctioned annually, or every 2 or 3 years, at general lease auctions to the highest bidder, for which the Honorable Company may appoint its own servants or Chinese, and of which revenue the prince shall enjoy a share following the determination of the High Government: among which Tabanio is also counted, for otherwise this place would increase and Tatas or Banjermassing diminish. Article XII Boemiekantjana or Caijotangie and Doekon the prince requests to retain for himself and his House, and to consider Banjermassing or Tatas as a free place, out of regard for their affection toward the princely house and antiquity; indeed, in all other places in the Upper Lands as well as situated toward the beach to the east and west, as well as the great River, or olij songij, the Honorable Company shares authority together with the prince. Article XIII. The prince submits for all disputes over which judgment must be rendered, whether between the Company's servants and Banjarese, the punishment from the Company according to the law of the Quran shall be administered to the latter. Disputes between Banjarese shall be left to the prince. If the prince or his children, among whom the pangerangs of the blood are included, should commit any breach against the Honorable Company, the prince requested not to leave the investigation or decision to the Resident or Chief stationed here, but rather to the High Government or its commissioners. Article XV. In case the prince, for legitimate reasons, desired to send this or that prince, or grandee, into exile, be it to Ceylon or elsewhere to a place of the Company, the prince, submitting a request for this to the Honorable Company, shall state the reasons, and at the same time be bound to provide annually a certain sum of money for his maintenance, according to his rank, and the Honorable Company shall grant him free passage and assign a place. Article XIV. Article XX. Pursuant thereto, the Sultan Ratoe Anom also promises to reject all European nations who might wish to come here to trade, or who might be sent by them, without any exception, and not to permit them to bring, buy, sell, or trade any goods here, as well as to prevent any of their subjects from conducting even the slightest trade with the same, and the guilty parties caught doing so shall be punished as violators of this Contract. —. Article XXX The Honorable Company may build forts or Bentings wherever it might deem fit for its own security, as well as for the protection of the Land. Article XVI. Every year the Chiefs of all places throughout the entire Land must come to Court 2 times, at the 2 festivals: if the Honorable Company has nothing against it. Article XVII. Requests that the Chinese Junks may be permitted to come trade. Article XVIII. The prince or the people of the Realm are obliged, whenever the Honorable Company might desire to build, to help work, cut, and deliver upon request for forts, sluices, roads, Rivers, etc. —. Samarang the 1st of July Anno 1786. Samarang the 11th of July 1786 — Article XXI. provisional. The Honorable Company obliges itself to support and help the prince introduce good order throughout the entire Realm, and especially primarily among the Dayaks to cause them to obey and pay their tribute, in which the Honorable Company has a share, as befits good subjects. — Extract from the letter written by and to His Excellency as mentioned above, dated Boemiekantjana the 20th of June Anno 1786. — I have also forgotten, under favorable interpretation, to request and propose that the forthcoming Contract should be translated into Malay after it has been augmented and corrected by Your High Noble Lands, and that if possible, a Malay translator might come along at the same time, because I am not able to make the prince understand all these points as is proper. I have also forgotten to mention: I have deliberately made no mention of the Buginese in the draft of the treaty, and it seems to me that this may well be left out and only the name of Pangeran Amir be used. I found myself honored yesterday with Your High Noble Lands' very esteemed Separate dispatch of the 3rd of this month, containing your Considerations regarding the plan of Expedition to Mampauwe and Succadana, together with the disposition followed thereupon and authorization granted to me, in view of the great weight and importance involved in a speedy execution, to let it proceed yet this autumn, in everything arranged according to the design and proposal made in this regard by the Pontianak Resident Stuart, and appearing more broadly in his letters and papers received back, where High Noble Valiant Right Honorable Lord, and Noble Valiant Lords! To His High Nobility. The High Noble Valiant Right Honorable Lord, Willem Arnold Alting, Governor General, and the Noble Valiant Lords Councilors of Netherlands India, etc. etc. etc. Batavia from By page 355.
Dutch transcription
Samarang den 1„e Julij 1786, Samarang den 1„e Julij 1786. — pag„a 359. Art„ XI D'E EComp„e heeft, en bezit alle pachten, en tollen koo genaamd van alle producten, en plaatsen, die maar voegelijk en billijk zijn welke Jaarlijks, off aan de 2. off 3. Jaaren, bij algemeene verpagten uit geveild worden aan de meest biedende, waar„ toe de EComp„e derselven dienaers kan stellen, dan Chineeren, en van welk inkoomen den vorst een deel geniet na vaststel„ „ling der Hooge Regeering: waar onder Tabaniauw mee„ „de gereekent, want anders deese plaets zoude toe neemen, en Tatas of Banjermassing verminderen. Arti XII Boemiekantjana off Caijotangie en Doekon versoekt den vorst voor zig, en zijn Huijs te houden en Banjermassing of Tavas als een vrije plaats aan te merken, uit reguard van hunne geneegendheid tot het vorstelijke huijs, en onder„ „dom, Ia alle andere plaetsen in de Bovenlanden zoo wel, als na het strand geleegen ten oosten en westen, gelijk het groote Rivier, of olij songij, heeft de EComp„e het gesug met den vorst tezamen. Acto. XIII. Den vorst draagd voor alle verschillen, over welke staaf ge„ „deffent moet worden, het zij tussche sComp„s dienaeren en Banjareeren zal de straffe van de Comp„e na de wet van Alcoran gedaan worden aan de laesten. verschillen tusschen Banjareere, aan den vorst overgelaeten worden. Wanneer den vorst of zijne kinderen, onder welk de pange„ „langs begreepen van den bloede, iets teegens de EComp„e moge „ten verbreeken, versogt den vorst het onderzoek, off beslisten niet aan den hier leggende Resident of Hoofd over te laaten, maar wes aan de hooge Regeering, off derselver gecommitteerde Art„ XV. Ingevalle den vorst om wettige reeden deesen off geenen prins, of grooten, in ballingschap begeerde te zenden, het Art„a XIV. Art„: XX. Ingevolge van dien belooven den sulthan Ratoe Anom ook alle Europeesen natie, die alhier ten handel mogten willen koomen, ofte die door haar mogten worden uijt„ „gezonden, alle geene uitgesondert te zullen afwijsen en niet te permitteeren, dat deselve alhier eenige goederen aan brengen, inkoopen, verkoopen, of verhandelen, mits„ „gaders ook beletten, dat eenige van haare onderdaenen met deselve eenige, de minste handel drijven, en zullen de schul„ digers, die daarop geattrappeert worden, als overtreeders van dit Contract gestraft worden. —. Art: XXX De E: Comp: kan forten of Bentings bouwen, waar deselve het mogt goedvinden tot vijligheid voor haar zelver, als ook dat dekking van 't Land. zij na Ceijlon, off eldert een plaets van de Comp„e zal de vorst daarom bij de EComp„e verzoek doende, de reeden op geeven, en teffens gehouden zijn Jaarlijks den zeekere som geld te fourneeren tot seevens onderhoud, na maete van zijn Carachter en de EComp„e zal denselven wrij transport verlienen, en een plaets aanwijsen. Artt. XVI. Alle Jaaren moeten de Hoofden van alle plaetsen uit het geheele Land 2. maal ten Hoove koomen, op de 2: feesten: indien de E. Comp„e daar niets teegen heeft. Act: X 144. Verzoekt de Chineesen Ionken mag toegestaan worden„ te koomen handelen. Ant. X VIII. Den vorst off het volk van 't Rijk is verpligt, wanneer de E: Comp„e mogt begeeren te bouwen, aan forten, sluijsen, wee„ „gen, Revieren, etc: te helpen werken, kappen, en aanbrengen na begeerte. —. zij: Art„a ƒ „ Samarang den 1„en Julij Ao 1736. Samarang den 11„en Julij 1736 — Art: X XI. provisio. D'E EComp„e verpligt, zig den vorst te ondersteunen en te helpen in 't geheele Rijk de goede ordres in te voeren, en wel voornaementlijk bij de Daijakkers om deselve te doen gelijk goede onderdoenen gebeurd, gehoorzaemen, en te betaelen hun tribut, waarvan de EComp„e deel heeft. — Extract uit de brieff geschreeven door en aan Hoogstdenselven als meergemeld, gedateert Roemie„ kantjana den 20:e Junij Ao 1736. — Ik heb nog vergeeten onder gunstige welduijding te verzoeken, en voor te draegen, dat het Contract aan„ „staande diend in 't maleids over gezet te worden, na O't door Huine Hoog Edelheedens, vermeerderd en verbeeterd is, en dat wanneer het moogelijk, met eenen, een Maleidse translateur meede mogt komen, want ik niet in staat den vorst alle deese poincten gelijk behoord te doen begrijpen. Nog hebbe vergeeten aan te haalen. Ik heb met voorbedagd in 't opstel van 't tractaat niet gerept van de Boggi= „neeren, en mij dunkt dat dit wel mag weg blijven en alleen pangerang Amir zijn naam gebruijken. Ik hebbe mij op gisteren verbert gevonden, met uw Hoog Edelheeden seer geagte Aparte missive, van den 3„en deeser inhoudende hoogst derselver Consideratien, ons„ „trent het plan van Expeditio, naar Mampauwe en succadana, mitsgaders daarop gevolgde dispositie en Aan mij verleende qualificatie, om het selve uithoofde van het groot gewigt, en aanbelangt dat 'er in een spoo„ dige Executie opgeslooten legd, nog in dit na Jaar te laeten voortgang neemen, in alles geschikt, na de ontwerpi en voorstelling desweegens, door den pontianas Reco„ „dent stuart gemaakt, en breeder voorkomende, bij zijne weeder te rug ontfangene Brieven en pampieren, waar Hoog Edele Gestrenge Groot Agtbaren Heer, en wel Edele Gestrenge Heeren! Aan zijn Hoog Edelheid. Den Hoog Edel gestrenge Groot Achtb„r Heer, A: Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal en de welEdele Gestrenge Heeren Raaden van Neederlandsch Indië, enz: en 3. enr. Batavia van Bij pag„a 355.
English
Samarang the 11th of July 1786. Samarang the 11th of July Anno 1786 page 357 of which I shall present the copies to Your High Excellencies on a subsequent occasion. With all zeal and diligence I shall endeavor to fulfill this commissioned task with such accuracy and possible speed, as I, from the fortunate outcome of matters, reasonably hope will be to the satisfaction of Your High Excellencies. Apart from what Java is now to furnish, I continue to expect from Your High Excellencies the 100 soldiers projected for this place, but as this number serves for the expedition and would otherwise just barely suffice to reinforce the in all respects weakened garrison of Java, of which a considerable force is already at Banjermassing, I therefore request Your High Excellencies, if at all possible, that Java may yet obtain further reinforcements for itself, the more so as there are several soldiers here and elsewhere at the outer trading posts whose term of enlistment has expired, and it being impossible to dissuade them from pursuing their discharge to the Netherlands, the garrison will thereby once again be noticeably reduced. Furthermore, another two vessels of 115 feet each, provided with everything for 6 months, and properly manned by European and native sailors as well as European soldiers, named the Negotie and the Meuwtje; the latter, instead of a bark, I judge will be of greater service and utility than the lesser vessel, both on account of the heavier ordnance and the greater accommodation space, which, according to the estimated allocation for the transport of the troops respectfully attached hereto, would not turn out so ample. And then lastly, another pantjallang instead of the large galley requested by Stuart, both for their own use and for the transport of what has been requisitioned, and with the said pantjallang, which is expected here, the goods for Sultan Sarieff are to be dispatched to Pontiana 14 days before the little fleet departs from here, in order to direct affairs in everything, and also by having two vessels cruise on reconnaissance from Pontiana in the fairway, to ensure that Succadana and Mampauw are attacked at the same time. The aforementioned pantjallang I think will serve Stuart just as well as the requested large galley to attend the expedition against Mampauw in company with Sultan Sarief and Sambas, though I shall nevertheless consult him beforehand according to the intention of Your High Excellencies, even though I am of the opinion that he ought to follow the plan originally drafted, and thus should not proceed to Succadana, since his presence at Mampauw is indeed necessary upon reaching the objective, I judge in order to. Samarang the 11th of July Anno 1786 Samarang the 11th of July 1786. page 359: in order to install Pangerang Caviim there in the government in the name of the Company upon the best and most favorable conditions: A raised gunting belonging to me, which has already made the voyage there and back, lies ready to depart thither early the day after tomorrow, by which time I hope to have the papers for Pontiana in readiness, with the assurance also from the master that he will be back again within 50 days, so that I may hope for the reply from Stuart before the departure of the pantjallang, both regarding the point just mentioned and concerning what I shall further submit to him for consideration pursuant to the esteemed orders of Your High Excellencies, as to how best to deal with Succadana after its conquest, whether to destroy it or to place a trusted Regent there, further with orders to forward the necessary instructions regarding this to the Commander of the fleet upon his appearance off the latitude of Succadana, so that if and when the aforementioned express vessel does not arrive here in time through adversity or otherwise, he will not be left without them; from the contents of Stuart's papers one might assume that his opinion and sentiment tend toward the former, namely the complete destruction of Succadana, and this I respectfully deem also to be the most advisable, in order thereby to prevent anyone from conceiving the desire at the outset to restore that den of intrigue, which is after all always dangerous for Riouw, the more so since one cannot rely on any foreign prince or Regent, whomever one might choose and appoint. To prevent all discord and confusion, I shall, in accordance with Your High Excellencies' order, appoint Captain at Sea Martens as head of the expedition, as he certainly comes into consideration first for this, and furthermore draft such instructional documents for him as I may in any case flatter myself will fulfill the intention of Your High Excellencies, and by virtue of which he shall also remain bound, particularly when making the landing, to take in all respects the counsel and advice of the other chiefs, both of the naval forces and the militia, who shall be employed for this purpose and all ranked according to seniority, and in particular he must also avail himself of the expertise of Sarief's brother, Sarief Mohamath, who is presently here, and the Malay Batoo Apio, as both are fully acquainted with the fairway, and the former moreover with the conditions of the country, and who for that purpose are holding themselves ready here to depart with the fleet, and will serve the Company in this matter with full zeal and sincere goodwill. Respectfully.
Dutch transcription
Samarang den 11=en Julij 1786. Samarang den 11„en Julij A:o 1786 — pang: 357 van ik uw Hoog Edelheeden, bij een volgende geleegend„ „heid, de Copijen zal koomen aantebieden. Met alle iver en vlijd zal ik aan deese opgedragene Com„ „missio, soodaenige en met die Accuraterse mitsgeders moogelijke spoed, tragten te voldoen, als ik uijt den ge„ „lukkige ditslag van zaeken, met eenige grond verhoope„ tot genoegen van uw hoog Edelheeden, te zullen zijn. — Buijten het geene Iava nu staat te fourneeren, blijve ik van uw Hoog Edelheeden te gemoed sien de na herwaerds geprojecteerden 100. militaire, maar dewijl dit getal voor de Expeditie diend, en anders maar eeven soude toereijkens, tot versterking van het allenzints verswakt Iavas quar„ „misoen, waar van zig bereeds den aansienelijke magt te Banjermassing bevind, soo versoeke ik uw hoog Edel„ „heeden, wanneer immers moogelyk is, dat Iava als nog, een nader secours voor zijg selvs, erlangen mag, te meer daar: hier en Elders op de buijten Comptoiren, sig ver„ „scheidene militaire bevinden, welkers verband geleepireert is, en met geen moogelijkheid te diverteeren zijnde van hunne verlossing na Neederland aftesien, het guarnisoen, daar door al weeder merkelijk zal verminderen. Voorts nog twee scheepjes van 115. voeten ieder van alles voor 6: maanden voorsien, en na behooren van Europeese en Inlandsc Zeevaerende, item Europeese militaire bemant, genaamt de Negotie en 't Meuwtje; de Laeste, in steede van een Bark oordeele ik, dat van meerden dienst en nut weezen zal dan den minder vaarthuig, soo weegens het swaarder ge„ „schut, als de meerdere Lijfberging, het geene na den in eer„ „bied hier neevens gaande Calculative verdeeling, tot Trans„ „port der manschappen, niet soo ruijm soude uitkoomen. En dan Laestelijk nog een pantjalsang in plaets van de door stuart versogte groote galeij, soo tot gebruijk van hen selos„ als tot Transport van het geEijschte, en met evengemelde pantjallang, alhier te gemoed gesien wordende goederen, voor sulthan Sarieff, om 14. daegen bevoorens het vlootje van hier vertrekt, na pontiana te worden gedepecheert, om de zaeken in alles, en door teffens twee vaarthuigen op kontschap van pontiana in 't vaarwaeter te doen kruijsen, daar heenen te dirigeeren dat succadana en Mampauw, te gelijken tijd worde geattacqueert. Het Even gem: pantjallang denke ik dat het stuart eeven soo wel zal kunnen stellen, dan met de gerequireerde groote Galeij, oms daar meede in geselschap van sulthan Sarief en Sarnbas, de Expeditie teegens Mampauwe bij te woonen, „dog waar omtrent ik hem egter na de intentio uwerhoog Edelheeden, alvoorens onderhouden zal, ofschoon ik in de ge„ „dagten verseeren, dat hij het eerst ontworpene plan, behoort te volgen, en sig oversulx niet na Succadana soude moeten begeeven, dewijl sijne presentie of teegenswoordigheid, te Rampauw wel noodig is, bij bereiking van het doelwit„ oordeele om. Samarang den 11„en Julij: A:o 1736 Samarang den 11„e Julij 1786. -. pag„o 359: om aldaar op de beste en favorabelste Conditie pann„ „gerang Caviim, uit naam van de Comp„e in de Regee„ „ring te stellen: Een opgeboeijde gonting, aan mij toebo„ hoorende, en die bereeds de heer en terug reijse gedaan heeft, legd gereed, om op overmorgen vroeg, wanneer ik hoopd de papieren voor pontiana in gereetheid te hebben, na der „waerds te vertrekken, met de verseekering teffens van den gezagvoerder, om binnen, de 50. Etmaelen, weederom te rug te weesen, soo dat ik hoope mag, op het antwoord van stuart voor het vertrek van de pantjalling, soo de„ Aansien van het eeven genoemde poinct, als ter belangen van het geene ik hem verders, ter geEerde orders uwer Hoog Edelheeden, in Consideratie geeven zal, hoedaenig best na de overmeestering, met succadana te handelen het zij het selve te verwoesten, dan wel aldaar een vertrouwd Regent, te plaetsen, met Last verders, om den Comman„ „dant van de vloot, bij zijn verscheining op de hoogte van Suicadana, desweegens de noodige Instructien, te lae„ „ten toekoomen, om soo en wanneer voorm: Expresse„ door teegenspoed als andersints niet tijdig genoeg alhier komt op te draegen, daarvan niet onstroken te weesen; uit den Inhoud, der papieren van stuart, soude omen moogen veronderstelle, dat zijne meening en gevoelen, op het eerste, namentlijk de geheele verwoes„ „ting van Succadana, antkomt, en dit oordeele ik in Eerbied geregd, ook het Raadsaamst te weesen, om daar door voortekoomen, dat niemand voor berst, de Lust be„ „kruijpe, tot herstelling van dat konkelnerk, dat dog atoos gevaarlijk voor Riouw is, te meer daar men op geene Overwalsche vorst off Regent, wien men ook al soude wil„ „len verkiesen en aanstellen, eenige staat maeken kan. Om alle onEenigheid en verwarring voortekoomen, zal ik ingevolge uw hoog Edelheeden ordre, den Capitain ter zeo Mar„ „tens, als daar toe seekerlijk het eerst in Consideratien koo„ „mende, tot Hoofd der Expecitie benoemen, en voorts voor hem soodaenige Instructive pampieren, ontwerpen, als ik in allen gevallen mij vleijen mag, aan de Intentie uw hoog Edelheeden, te zullen voldoen, en uit kragte van dewelke, hij dan ook gehouden, zal blijven, om bijzonderlijk, bij het doen der Landing, in allen opsigte, de Raad en het advies, in„ te neemen, van de andere hoofden, soo der zeevaart als militie„ die daartoe zullen geEmploijeert, en alle na rang staan geschikt te worden, mitsgaders in 't bisonder sig ook zal moeten bedienen, van de kundigheid, van Sariefs broeder, den sig alhier bevindende Sarief Mohamath in den Maleijer Batoo apio, als beide het vaarwaeter, en de Eerste boven dien„ de lands gesteldheid, ten Vollen bekent, en die ten dien einde„ sig alhier gereethouden, om met de vloot te vertrekken, en de Comp„e in deesen, vol iever en met opregte welmeenende „heid dienen zullen. Eerbied. -
English
page 361. Samarang the 11th July Anno 1708. Samarang the 11th July Anno 1786 The cash up to Rds 8000. in Spanish reals and Rds 2000. in copper duiten, planned for the service of the Expedition, will come in very handy, as the Samarang cash office is so poorly supplied that I even most respectfully urge Your High Mightinesses for a speedy settlement of Rds 50,000.-, in order not to fall into the greatest embarrassment before the funds on assignment are made available, which also amount to no more than what must be supplied to the rulers at the end of August for the customary annual beach fees. To the First officer commanding the fleet, I shall give orders to accurately survey, as and when time and opportunity permit, the beaches, islands, bays, and rivers of Mampauwe and Succadang, and from these, as far as possible, form an accurate map at the requisition of Your High Mightinesses, for which purpose I shall also at the same time provide him with one of the pupils of the Naval School, in order to better answer the intention in this matter. Lastly, I request of Your High Mightinesses a speedy and complete fulfillment of the separate requisition respectfully attached hereto, consisting of such goods as are not sufficiently on hand here and are most necessarily required for the planned Expedition. On Java everything, both along the shores and in the uplands, is in peace and quiet; only, to my regret, I must inform Your High Mightinesses of the severe illness of pangerang Mancoinagara at Soura Carta; regarding which I received the report by a letter from the chief Palm of the 7th of this month, containing in substance that the said prince had suffered a severe attack of vomiting and diarrhea the past night, so that there seemed little hope of recovery, with a request to be provided with the necessary orders on how to act in that unexpected event; by a second letter of the 8th thereafter Palm writes that the prince had rested a little the previous night, but in the early morning collapsed again anew; and that therefore his illness was even more critical. Thereupon, directly and with all possible speed, I gave the aforementioned chief Palm the necessary instructions, in such manner and form as will appear to Your High Mightinesses' agreeable approval, as I hope, from the copy of the letter respectfully attached. I request to refer to that for the sake of brevity, and if any change should be made, to be furnished with Your High Mightinesses' wiser orders. While I otherwise have the honor, with respect and true Samarang the 11th July 1786 Samarang the 11th July Anno 1786. page 363. true high esteem, to remain. was written below: Title was read: Your High Mightinesses' humble and very obedient servant was signed: J: Siberg, in the margin was written: Samarang the 11th July Anno 1786. below that was written: P S: After closing this, I received a report from Sourabaija that on the 4th of this month a number of 7 large paduakangs and some small sampans appeared on the North side of the Island of Madura, without however being willing to come ashore to show their passes; but that the following night they undertook a landing with their vessels at the village Sepoelo, with whose inhabitants they thereupon engaged in combat, in which about 20 heads on their side were killed, but from the village people no more than three; whereupon these pirates set fire to the village and plundered all the goods from it, without it being possible on that occasion to discover of what nation these scoundrels were; the more so because upon their departure from there, at the approach of the panumbahan's auxiliary troops, they took their wounded comrades with them, setting their course from there northwards and subsequently sailing along the Javanese shore, where along the way, at the latitude of Sidaijoe, they took away another three or four vessels, and finally at the corner of Auwer Auwer, situated under the regency of Touban, came into battle with vessels of the pangerang or prince of the Island of Bawean, who according to his annual custom had come up to Samarang, but was now returning home again, and they stayed by him from afternoon until evening, when, at the approach of some vessels sent by the Toubanese Regent to the assistance of the pangerang, they retreated and went to anchor at a good distance out to sea; after, however, having first captured and taken away two of the pangerang's vessels; it being apparent that the pangerang with his remaining three vessels would also have fallen into their hands, had the Touban Regent not come to their aid in time. Having learned this, I thereupon immediately dispatched from here one pantjalling, 2 galiots, and 1 small galley, along with some cruiser vessels, being as many as are on hand here, in order to seek out the aforementioned pirates, and if possible destroy them, or at least force them to leave the Javanese waters and betake themselves elsewhere; just as the commander in the Eastern Salient, as soon as he received report of their attack, vessels
Dutch transcription
pap:. 361. Samarang den „ 11„e Julij Ao 1708. Samarang den 11„en Julij A„o 1786 — De Contanten tot Rd„s 8000. –. aan spaans en Rd„s 2000. aan koopere duijten, ten dienste van de Expeditie geprojec„ „teert, zullen seer wel te pas koomen, daar de sama„ „dangse geldkamen, soo sooben is voorsien, dat ik uw Hoog Edelheeden selvs, op het aller Eerbiedigste Insteeren, ons Een spoedige voldoening, van rd„s 50'000:-, ten einde niet in de grootste verleegendheid te geraeken, voor en al eer, dat de gelden op assignatie, worden gesteld, en dewelke ook al nniet meerder monteeren, dan het geene onder uEt„o Aug:t aan de vorsten moet worden gefourneert voor de gewoonelijke Jaarlijksche strand gelden. Aan den Eerste officier, op de vloot commandeerende, zal ik ordre geeven, om soo en wanneer tijd en gelee„ „gentheid het toelaat de stranden, Eibanden, Baaijen en Rivieren van Mampauwe en Succadang, nauwkeurig opteneemen, en daarvan na moogelijkheid, een accuraete kaart, ter Requisitie uwer Hoog Edelheeden, te formeeren, ten welken einde ik hem ook teffens, met een der Leer„ „lingen van 't Marine school, zal voorsien, om aan de In„ „tentie in deesen, nog te beiter te kunnen beantwoorden. Laestelijk verzoeke ik van uw hoog Edelheeden om en spoe„ „dige en Compleete voldoening, op de in Eerbied hier neevens gaande Aparte Eijsch, bestaande in soodienige goederen, als alhier niet genoegsaam aanhanden zijn, en tot de beraamde Expeditie, hoogst noodsakelijk gerequered oide„ Op Java is alles, soo aan de stranden als in de boven „landen in rust en vreede, eeniglijk moet ik uw hoog: Edelheeden tot mijn leedweezen bedeelen, de swaare zichte. van pangerang Mancoinagara te soura Carta; waarvan ik bij een Brieff van 't opperhoofd palm van den 7. deerer het narigt Ontving behelsende, in substantie dat gem: prins de gepasseerde nagt Een swaar toeval van broe„ „king en afgang had gekreegen, soodaenig dat er wed „nig: hoope van opkomst scheen, met verzoek van met de noodige ordris te moogen worden gemunieert, hoe„ „daenig sig in dat onverhoopt geval te gedraegen; bij een tweede brieff van den 8„e daar aan schrijfft palm dat de prins de voorgaande nagt wat had gerust, maar in de vroege morgen stond weederom op nieuws ingestort; en dat oversulx zijne ziekte nog eeren bedenkelijk was Ik hebbe daarop direct en niet alle moogelijke spoed het voorsz: opperhoofd palm de noodige Instructie gegeeven soodaenig, en in voegen als bij de in Eerbied versellende Copia brieff uw hoog Edelheeden, soo ik ver„ „hoopen, tot genoegelijke approbatie blijken zal. Ik versoeke mij daar aan kortheids halve te moogen gedraegen en soo en eenige verandering behoort gemaakt te worden, met uwer Hoog Edelheedens wijsere ordres te moogen wor„ „den geiunieert — Terwijl ik mij Overigens verEere met Eerbied en waars. Samarang den 11„en Julij 1786 — Samarang den 11en Julij A:o 1786. — pag„a 363. Waare hoog agting te blijven. /:onderstond:/ Titul /: las„ „gen:/ uwer Hoog Edelheedens onderdanige en zeern ge„ „hoorzaemen dienaer /:was. geteekent:/ J: Siberg, /: in„ „marginestond:/ Samarang den 11„en Iulij A:o 176. -. /: daar„ onderstond:/ P S: Na het sluijten deeses ontving ik be„ „rigt van sourabaija: dat op den 4„e deesen een getal van 7. groote paduakangs en eenige kleine sjampangs„ sig aan de Noord-kant van 't Eijland Madura hadden vertoont; zonder Eegter aan de wal te willen koomen ter vertooning hunner pasien; dog dat sij 's nagts daar op„ met hunne vaarthuigen Eene Landing bij de Negorij sepoelo hadden ondernoomen, met welke inwoonders zij daarop in gevegt waaren geraakt, waar bij van hunne kant Een getal van Circa: 20. koppen kwam te sneuvelen; dog van 't Negorijs volk niet meer dan drie; waarop deese Roovers de Negorij in Brand hadden gestooken, en al het goed daar uit geroofd; zonder dat men Egter bij die geleegendheid hadde kunnen ont„ „dekken van wat Natie dit gespuijs waaren; te meer wijl sij bij hun vertrek van daar op het aannoederen van 's panumbahans stulp troaper. hunne gekwest meede makkers, met hun meede naemen, stellende hun „nen Cours van daar Noord wertwaerds aan en zeilden vervolgens langs den Iavasche wal, alwaar zij onder„ „weege, op de hoogte van Sidaijoe, nog drie âj vier: vaar„ „thingen, weg naamen, en Eindelijk bij den hoek van Huwer Auwer, geleegen onder het regentschap van Tou„ „ban, met vaarthuigen van den pangerang op prins van het Eijland de Baeiaan, die volgens zijne Iaar „lijkesde gewoonte na Samarang was opgekoomen, dog thans weeder na Huijs keerde, in gevegt rachten, en den„ „selven van 'somiddags aff tot 's Avonds toe, bij bleeven wanneer sij op aannaedering van eenige door den Tou„ „banis Regent tot bijstand van den pangerang afgezonden vaarthuigen, te rug geweeken, en Een goeden afstand van't daar in zee ten Anken gingen; na Egter alvoorens twee van '1 pangerange vaarthuigen vermeesterd en meede ge „noomen te hebben; zijnde het apparent dat den pan„ „gerang met zijne overige drie vaarthuigen meede in hunne handen soude zijn gevallen, indien de Toubans Regent hun niet in tijds had bij gesprongen. — Ik dit Verneemende, hebbe daarop ten Eersten Een pantjalling 2. galwetten, en 1. kleine galeij, neevens eenige kruijssers- vaartuigen, zijnde soo veel als men alhier aan handen heeft, van hier geExpedieert, ten einde de gem: Roovers op te zoeken, en des moogelijk te vernielen, of ten minsten te noodzaeken, het Iavaesche vaarwaater te verlaeten en sig naar elders te begeeven; soo als den gezaghebber in den Oosthoek, zoo drao hij berigt van hunnen aanval „thuigen
English
Samarang the 11th July 1786. Page 365. had received on the Island of Madura, has also sent after this rabble the cruiser vessels available there, along with some small native pencalangs; while in the meantime I have strictly recommended to the Residents everywhere to be well on their guard, and also to encourage the Regents subordinate to them to cast a watchful eye upon the beaches, and to keep everything in readiness, so that in case of any undertaking by the pirates, the same may be countered directly with the required force. I considered myself obligated to give Your High Mightinesses notice of all this; as it appears to me that these pirates are not of that rabble which customarily comes yearly to disturb the Javanese waters, but of a foreign nation, namely the Maguindanaos, because there are no examples of pirates ever having dared to attack a settlement by force of arms, and that on Madura of all places; whose inhabitants have at all times been considered by the pirates as brave people against whom they are no match; this opinion is given some weight by the report of the European Jacob Tekkelenburg, who was held prisoner by the king of Kulloo, in whose narrative, included with my submissions of 16th September of the past year, one might gather that the navigation to Palembang and elsewhere is not unknown to the Maguindanaos; which is also confirmed by the natives here, who say that the Maguindanaos usually extend their piracies along the Borneo coast as far as Banjarmasin, and from there as far as Palembang, which is quite probable, since these pirates, according to a certain Madurese who was taken prisoner by them near the settlement of Sepoeloe, but afterwards escaped again by flight, are over 1000 heads strong, and were commanded by a son of Raja Alam, along with three other princes of Prindano, which, according to my thoughts, must be taken for Maguindanao, all the more because I have afterwards also learned that the present king there is called by the name of Raja Alam, which to my knowledge is borne by none of the foreign rulers around here. But be that as it may, I shall nevertheless employ everything possible to thwart them in their further intentions, and if possible, to drive them away from here; for which I hope that the aforementioned force sent by me against them, joined with that of Surabaya, will be sufficient; of whose actions, however, I have as yet received no news; presumably they are still busy pursuing the pirates, who apparently upon their approach will have moved a little away from the Javanese coast; but as soon as I receive any further reports thereof, I shall by no means fail to give Your High Mightinesses due notice thereof. Samarang the 11th July in the year 1786. Page 367. Total to be furnished on Java, heads: 178. Distribution of the military for transport over the ships and other vessels, above the number of sailors, artillerymen, etc., currently serving on them. European: 1 captain, 1 lieutenant, 3 ensigns, 6 sergeants, 8 corporals, 100 privates, total 119. Sepoys: 1 ensign, 1 sergeant, 2 corporals, 4 lance corporals, 50 privates, total 58. Madurese: 1 captain, 2 lieutenants, 3 ensigns, 6 sergeants, 8 corporals, 150 privates, total 170. Sumenepers: 1 captain, 2 lieutenants, 3 ensigns, 6 sergeants, 8 corporals, 150 privates, total 170. Total: 4 captains, 5 lieutenants, 10 ensigns, 20 sergeants, 28 corporals, 450 privates, total 517. Artillerymen: On the cutter the Patriot: 40 heads. On the two pencalangs: 16. On the small ship the Negotie: 2. Ditto the Meeuwtje: 1. Galleys: [illegible] Total: 528. Project of manpower and vessels which are to be furnished by Java for the expedition, also arranged for the preparation of the rations for [illegible] months. Seafarers: On the pencalang the Spion of Samarang: 1, 1, 10, 10, total 22. Ditto the Dankbaarheid of Surabaya: 1, 1, 10, 10, total 22. Galley the Havik of Samarang: 1, 1, 10, 10, total 22. Ditto the Kraai of Samarang: 1, 1, 10, 10, total 22. 12 cruising pencalangs, among which 10 of Surabaya, being of the best and sturdiest build: 80. Ditto: 100. Ditto: 100. On the 2 pencalangs, each 40 men: 80. On the 12 cruising perahu mayangs, each 14 heads: 168. This distribution, for now calculative, will be regulated further with the ship authorities; nevertheless, I judge that there will be sufficient transport capacity. Samarang the 11th July 1786. Signed: J. Siberg.
Dutch transcription
Samarang den 11=en Julij 1746 — Samarang den 11„en Julij 1786. . pag:o 365. op het Eijland Madura hadde ontvangen, meede de aldaar aan handen zijnde kruijssers vaarthuigen, „neevens eenige kleine Inlandsche pantjallings, dit gespuijs heeft agter na gezonden; Terwijl ik in„ „middens de Residenten alomme op het stipste hebben aanbevoolen, om wel op hunne hoede te zijn, en de onder hun sorteerende Regenten meede aantespooren, om op de stranden den waakzaam oog te vertigens, en alles in ge„ „reedheid te houden, ten einde ingevalle van eenige onder„ „neeming der heervovers, dezelve direct met de verEijsch„ „te kragt, te kunnen te keer gaan. Ik hebbe mij ver„ „pligt geagt, uw Hoog Edelheeden van dit Een en ander„ kennisse te moeten geeven; wijl het mij toescheint, dat deese Roovers niet van dat gespuijs zijn, welke het Iavasche vaarwaeter na gewoonte Iaarlijks koomen te ontrusten, maar van den vreemde Natie, en dat wel van de Mangindanauwers, wijl en geene voorbeelden zijn, dat zig de zeeroovers ooijt verstout hebben, om gewaepender hand, eene Nogorij te attacqueeren, en dat nog wel op Madura; welks inwoonders ten allen tijven, door de zeervovers, als dappere Lieden, teegens welke sij niet bestand zijn, ontoien werden; dit gevoelen word eenige kragt bij gezet, door het berigt van den bij den koning van Kulloo gevangen gegeeten hebbende Europees Iacob Tekkelenburg, in't wiens Verhaal; overvat bij mijne submissen van den 16:e Septembr A:o p„o men soude moogen opmaeken dat de Mangindanauw, de vaart naar palembang en elders, niet onbekend is; het geene door de Inlanders alhier meede bevestigd werd, als zeggende: dat de Mangindanauwers gemeenelijk langs de Borneose Cust tot aan Banjermassing, en daarvan daan, tot Aan palembang toe, hunne Roverijen uitstrekten, 't geen al vrij waarscheinelijk is, door dien deese roovers volgend het zeggen van een seekere Madurees, welke door hun bij de Negorij Sepoeloe was gevangen genoomen, dog het naderhand door de vlugt weederom ontkoomen is, ruijm 1000. –. koppen sterk zijn, en gecommandeert wierden, door een zoon van Radja Ham, neevens nog drie prinsen van prindano, 't welk men neevens mijn gedagten, voor Mangindano moet neemen, te meer wijl ik na„ „derhand ook vernoomen hebbe, dat den teegenswoordige koning Aldaar met de Naam van Radja Alam genoemd werd, die mijns weetens, door geene den over„ „walsche vorsten, hier omstreeks, gevoerd werd, Dan het zij hier meede geleegen, soo het wil; Ik zal egter alles wat mogelijk is, aanwenden, om hun in haare verdere voorneemens, te leur te stellen, en des moogelijk, van hier te verdrijven; waartoe ik hoope, dat de opgedagte door mij hun teegen gezondene magt, gevoegd bij die van sourabaija, toereijkende genoeg zal zijn; van Verhaal Welkens Samarang den 11„en Julij A„o 1736. Samarang den 11„en Julij Ao 1736: ende pag„a 367. te samen op Java te fourneen, kopp: 178. Verdeeling der Militaire tot transport over de „lan, afson„ Eshra Bom, kan, hand. te samen Vuurn: „ diers mins, geos„ derlijk welkers verrigtingen ik egter voor als nog, geen tijdang hebbe ontvangen, denkelijk sullen sij nog al beesig weesen, om de Roovers, die zig apparent op hunne aannoedering, Een weinig van de Ia„ „vasche kust zullen hebben verwijderd, na te spooren; dog soo dra ik eenige nadere berigten daar van Ontvang, zal ik geenzints in gebreeke blijven uw Hoog Edelheeden de verschuldigde kennisse daar van te geeven. —. 24. 120. 144. 4: 4: 64: 160. . . 232. Capi„ zien, vaan, serge Corpo, heme, tesamen thin den ige ante melte en e ij Militaire. Europeese J bilema ndonat vaan doijpaijens room. 1. 1. 3. 6. 8. 100. 19 Sipaijers- - Radureeren- Sumanappers .. 1. . -. 1. 2. 4. 50. 58 . -. 1. 2. 3. 6. 8. 150. 170. - - -. 1. 2. 3. 6 8. 150. 170. 4. 5. 10. 20. 28. 450. Arthilleristen op de Cotter „ d' twee pantjallings - - „ 't scheepje de Negotia - - - - - - - 1 1. —. 2. d„o 't Meeuwtje - - - - - - . . . . . . . . -. . 1. - - - - 1. Galeijen - - - - - - - - „vaarende, arthilleresten &„o daar op actueel dienst doende. op de Coster de patriot- - - -- 8„ 't scheepje de Negotie „ „ d„o 't Meeuwtje - - „ de 2: pantjallangs, ieder 40. man - - „ „ 12. kruijs prauwmaijangs ieder 14. koppen. . . . . „ 168: 528. weezen zal. — /:onderstond:/ Samarang den 11:e Julij 1786. /:was geteekent:/ J: Siberg. scheepen en andere vaarthuigen, booven het getal der zee„ Deese verdeeling voor eerst Calculatief zal naeder met de scheeps overhee„ „den, worden gereguleert, egter oordeele ik dat er toerijkende transport geleegend„ . . kopp: 40. 1. 2. 10. 16 Project van Manschappen en vaarthui„ „gen, dewelke ten behoeven der Expe„ „ditie, door Iava staan gefourneert te worden, teffens ingerigt, tot het opmaeken der Randsoenen voor '/ maanden Mederudrian Aethoogn te Samen heben an „ sei, s te lijk el Beevaarende. 1: 1: 10. 10: 22. op de pantjallang de speon van Samarang „ „ d„o de Dankbaarheid van Sourabaija - -. 1. 1. 10 10 22. 1. 1. 10 10 22. „ „ Galeij de Havik. - van samarang „ „ d„o „ Kraaij3 „ 12. kruijspantjal„s waar onder 10: van sourabaija, als van de beste en stevigste maaksels zijnde 1. 1. 10 10 22. - -„ 80. - . „ „ d„o - - -. „ 100. „ 100. verze. 29. - -. 4. 8. 12. - 4 8 12. 1. 1. 2. 517. -
English
Samarang the 11th of Julij 1786 Samarang the 11th of Julij 1786 page 369 Copy, Separate Requisition of such goods as are deemed to be highly necessary for undertaking the Expedition, and the fulfillment of which, as nothing thereof is on hand or can be spared, is very respectfully requested from His High Excellency, the High Noble Right Honourable Lord Willem Arnold Alting, Governor-General, together with the Honourable Councilors of the Netherlands Indies, consisting of the following, in Equipage goods. 18 that is 8 pieces of kedge anchors, weighing 1000 to 1300 lb. 10 ten pieces of iron grapnels 5 to 600 lb. 5 five pieces of boat or sloop grapnels 3 three pieces of Dutch cable ropes of 12 inches 3 three pieces of Dutch cable ropes 11 inches 3 three pieces of Dutch cable ropes 10 inches 10 Ten pieces of Lead Lines, 50 fifty pounds of sail yarn, 6 six pieces of hand Lanterns, 10 Ten pieces of half-hour glasses, 18 Ten bundles of old Rope, 6 six pieces of sea charts, of the navigation routes in the Expedition. Provisions. 6 six barrels of salt pork, 2 two barrels of Frisian Butter, 4 four Leaguers of French wine, 6 six leaguers of Cape wine, 4 four whole aams of olive oil, 40 Forty Leaguers of Arrack. Artillery goods: 26 twenty-six pair of iron Cannons of 2 lb. 16 sixteen pair of iron Cannons of 3 lb. Copy of a Letter written by the Honourable and Strict Right Honourable Lord Johannes Siberg, Councilor of the Netherlands Indies, as well as Governor and Director along and on Java's North-East Coast, to the Senior Merchant and First Resident at Souracarta Willem Adriaan Palm, dated Samarang the 9th of Julij 1786. I shall, in accordance with your Honour's letter of the 7th of this month, demand from the lower armory 50 that is fifty pair of Blunderbusses with their iron brackets, just as received in the past year. 500 five hundred pieces of cartridge pouches, brought in by the French troops, and of which a sample rests with His High Excellency. Crew. 2 two competent mates, 2 two ditto Surgeons; Furthermore, it is still respectfully requested for the speedy fulfillment of the remaining goods on the formal or principal Requisition of December past, since there is an actual shortage of many articles, there being, among others, not a Single jug of arrack in stock, so that one was obliged to purchase Eight leaguers, without yet having been able to satisfy the necessities on the Requisitions of a part of the Outer Offices. Signed underneath: Samarang the 11th of Juli in the year 1786 signed J. Siberg
Dutch transcription
Samarang den 11=en Julij 1786— Samarang den 11„en Julij 1786— pag: 369:— Copia, Aparte Eijsch van soodaenige goederen als geoordeelt worden, hoog benoodigt te zijn, tot het doen van Expeditie, en welkers voldoening alsoo men daar van niet aan„ „handen ofte te missen heeft, seer Eerbiedig word, versogt, van zijn Hoog Edelheid; den Hoog Edel groot Actb: Heer A„r Willem Arnold: Alting, Gouverneur generaal, beneevens de Wel Edele Heeren Raaden van Neederlands Jndie bestaande het een en andere, in Equipagie goederen. 18:/ zege/ Agtb stuks werp ankers, wergende 1000. ân 1300 lb. 10: „ thien stuks ijzere dreggen „ 5. â 600. lb. 5: „ / vijff stuks Boots of schuijts dreggen:) 3: „ drie stuks Cabel touwen holl:s van 12. d„m 3: „ drie stuks Cabeltouwen hollands „ 11. „ 3: „ drie stuks Cabettorwen hollands „. 10. „ 10: . Thien stuks Lood Lijnen, 50: „ vijftig ponden zeil gaarn, 6 „ ses stuks hand Lanthaarns, 10: „ Tien stuks half uurs glaesen, 18: „ Thien worsten oud Touw, 6 s„m / ses stuks zeekaarten, van het vaarwaeters in Expeditie. Provisien. 6: „ ses vaaten zout spek, 2: „ twee vaeten vriese Booter, 4: „ vier Leggers fransche wijn, 6. /:„. / ses leggers Caabsche wijn, 4: „ vier heele aamen olijven olie, 40: „ Veertig Leggers Arak. Aathillerij goederen: 26 „ ses en twintig peer ijzere Canons van 2. lb. 16./ sestien peer ijsere Canons van 3. lb. Copia Brieff geschreeven door den wel Edelen E gestrenge Agtbaren Heer Johannes siber of Raad van Neederlands Indie; mitsgaders Gouverneur en directeur op en Langs Javas Noord: oostkust, aan den opperkoopman en Eerste Resident te souracarta Willem Adriaan Palm, gedateert Samarang den 9„e Iulij 1786. Ik zal op uwelEd: breff van den 7:en deeser bij nedera„ Swaepenkamer Vorderen 50. /zege:/ vijftig opeer Donderbussen met hun ijsere stoelen eeven als in ao passato ontvangen. 500: „ vijff honderd stuks pattroontasschen, door de fransche trou„ „per aangebragt, en waar van een monster onder zijn Hoog Edelheid berustende is. Manschappen. 2. „ twee bekwaame stuurlieden, 2: „ / twee _„o Chirurgijns; Voorts word nnog Eerbiedig versogt, om de spoedige voldoening van de resteerende goede„ „ren op den formeele off principaalen Eijsch van December passato, dewijl men aan veele artikulen actueel gebrek heeft zijnde onder an„ „deren geen Enkelde kan arrak in voorraad, soo dat men verpligt is geweest, tot den inkoop van Agt leggers, sonder nog een gedeelte van de Buijteng Comptoiren het noodige op haare Eijschen te hebben kunnen voldoen. /onderstond:/ Samarang den 11:e Juli A„o 706 /mt get/ J. Siberg„ waepen ƒ
English
Samarang the 11th of July 1786 — Samarang the 11th of July Anno 1786 — page 371. opportunity to reply, serving this now only to supply the considerations and orders requested of me on how to conduct oneself in the event of the unexpected demise of Pangeran Mangkunegara, whose condition according to your description appears very critical to me, but which I hope and wish may yet fortunately turn for the better, for the interest of the Company, as long as the Lord Sultan remains alive, since our prince can reasonably be kept thereby to restrain the Djokjakarta Court, should it be so inclined, from extravagant actions; but to the matter: first, it serves for your information that the lands which Mangkunegara possesses belong to the Emperor, and having been given to the first man as an appanage for his lifetime, they must, upon his decease, revert again to the Emperor. From various letters formerly exchanged with the late Stralendorff it will have appeared to you how the Pangeran, through persistent requests, was always intent upon disposing of those lands and his further temporary possessions by last will, and how I have always tried to persuade him of the impropriety of disposing of the former, so that he acquiesced in this, with the assurance that the Company would always care for him and his children, and leaving him the freedom, furthermore, to dispose freely of his other movable property belonging to him in ownership; whether this latter has now taken place, and whether he has appointed separate persons for the execution of his last will, I do not know, but in case this does not occur and such a testamentary disposition should not be found in his estate, then according to Javanese customs and usages, the Emperor could act as administrator while enjoying 10 percent; you are aware of how the princes usually conduct themselves on such an occasion, and that this happens not infrequently to the great annoyance, grief, and resentment of the lawful heirs, and for that reason and because one is obliged according to repeated promises to care for them, as well as not giving them any cause to take refuge with those of the Mataram, it would, in my opinion, be very good, which I nevertheless submit to your further consideration, that the Emperor, renouncing this right, should defer the liquidation of the estate to you, something which will likely be to the complete satisfaction of the heirs, as they will place more trust in you than in their own nation; should this result, then I advise you immediately to inventory the estate properly and most accurately in the presence of the heirs and with two witnesses, and to keep all goods of any value under your control in safe custody until such time as the estate can be sorted, separated, and divided, regarding which, if matters should turn out as aforesaid, I will give you further instructions on the method of proceeding, noting that all goods without distinction as they appear on the inventory must also be appraised by two knowledgeable persons in the presence of the heirs, as this is highly necessary for the division in order to determine from it the value of what each one's share amounts to when the goods are divided in kind, as is customary among the Javanese. The family of Mangkunegara is not fully known to me, so that I cannot judge their livelihood either, but in so far as there are found among them some of his sons and daughters who have no revenues, you will have to direct matters regarding these with the Emperor so that they receive a decent maintenance, in fulfillment of the assurances and promises frequently made by the Company to Mangkunegara always to care for his own. In haste I close this with my heartfelt greetings and the assurance of remaining with true esteem. Underneath was written: title, lower: your obedient servant and friend, was signed: Jacob Siberg, in the margin stood: Samarang the 9th of July 1786. - Batavia To His Excellency, The Right Honorable, Most High and Mighty, Highly Esteemed Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, and the Honorable High and Mighty Lords Councillors of the Netherlands Indies; etc., etc., etc. Right Honorable, Most High and Mighty, Highly Esteemed Lord, and Honorable High and Mighty Lords. Finding myself honored with Your Excellencies' respected letter of the 21st of July last, I will take all that is proposed therein with regard to the forthcoming enterprise against Mampawa and Succadana as my guidance, and await all that Your Excellencies have pleased to project toward this place for the service of this expedition. By my cruising vessel, which departed for Pontianak on the 14th of July last, and which I expect back within three weeks or so, I have given notice to Resident Stuart of Your Excellencies' qualification, to proceed either with the expected pencalang in company with Sultan page 373 Syarif overleaf:
Dutch transcription
Samarang den 117 Julij 1786 — Samarang den 11:e Julij A=o 1706 — pag:a. 371. geleegentheid antwoorden, dienende, deese thans Eenig „lijk tot suppediteering der van mij vercogte Considera„ „tien en beveelen hoedaenig sig te gedraegen, bij onver„ „hoopt afsterven van pangerang Man Coenagara wient toestant na wEd: beschrijving mij seer Caitecq voorkomt dog die ik hoope en wensche, dat nog gelukig zal ten goede veranderen, om het belang van de Comp:e, soo lange den Heer sulthan in Leeven blijft, daar deede, onse prins met grond kan gehouden worden, om 't djokjo„ „hartas Hoff daartoe geneegen zijnde van buijten spoorige bedrijven aftehouden dan ter zaeken: soo diend Eerstelijk tot uwE: informatie, als dat de Landerijen, welke Man„ „coenagara in besit heeft aan den keijser behooren, en aan de Eerste maan gegeeven zijnde, tot een appanasie voor zijn Leeftijd, dee zeuselker bij zijn Laaftijd, oversulke bij zijn overlijden weeder aan den keijper moeten overgaan. out verscheidene wel eer met wijlen stralendorff gewisseld brieven sal wE: gebleeken weesen, hoe den pangerang door aan„ „houdende verzoeke 'er steeds op uijt is geweest, om bij uitterste wille over die Landerijen, en zijne verdere tijdelijke bezitting te disponeeren, en hoe dat ik hem van de onEijgene beschikking over het Eerste altoos hebbe tragten te optuigen, soo dat hij daarinne heeft berust, met verseekering, dat de Comp„e steeds voor hem en zijne kinderen soude sagen, en vrijheid lae„ „ting, verders om op zijne andere roerende goederen, hem in eigendom behoorende vrijelijk te moogen disponeeren, of dit laeste nu is geschied, en of hij aparte persoonen, tot de uitvoering van zijn uijterste wille aangesteld heeft, weete ik niet maar bij aldien, dit geen plaats vind en soodaenige testamentaire dispositie in zijne boedel niet mogte gevon„ „den worden, dan soude na de Iavasche gewoontens a ge„ „bruijkelijkheeden, sig den keijser als administrateur on„ der het genot van 10. p=r C:o kunnen gedraegen: het is uw E bekend hoedaenig de vorsten sig doorgaans bij die gelee„ „gendheid gedraegen, en dat dit niet seldsaam tot groot Ergernisse, verdriet en balloorigheid van de wettige Erven ge„ „schied, en daarom en om dat men volgens herhaalde belof„ „ten verpligt is voor dezelve te maaken, mitsgaders hun geen aanleiding geeven moet om toevlugt tot die van de Mattarin te neemen, soo soude het mijner bedunkens seer goed weesen, het gunt ik egter uwE. nader in overwee„ „ging geeven, dat den keijper van dit regt afstaande de boedel redding aan uuE differeerde iets het welk den ke„ „lijk tot volkoomene genoegen der Erfgenaamen weeren zal, daar zij dog meerder vertrouwe in Uw E. dan int haare eigene natoe stellen zullen mag dit gevolg niemen dan zoo raade ik uE: ons ten eersten ten overstaan der Erfge„ „naamens met twee getuigen den boedel behoorlijk en op 't naauwkeurigste te Infentarisseeren mitsgaders alle goederen van eenige waarde in bewaarder hand onder sig te houden tot soo lange den boedel kan worden geschift, ge„ scheide en de verdeeld, waar omtrent ik uwE: indien de zacken in voegen voorsz: soodaenig mag koomen ditte vallen nadere voorschriften van de wijser hoe te behandelen geeven zal, on„ „den notitie, dat alle goederen sonder onderscheid soo als die bij Inventaris voorkoomen, door twee kundige persoonen mee„ „de ten overstaan der Erve moeten worden getaxeert alsoo zulx hoogst noodig is bij de verdeeling om daar uit de waarde van het geene een reders aandeel bedraagd optemaaken wanneer de goederen in Effecte soo als bij de Iavaanen gebruijkelijk is verdeeld worden. de familie van Mancoenagara is bij mij niet ten vollen bekend, soo dat ik ook niet kan oordeelen over heur worden bestaan, dog voor zoo verre daar onder gevonden „ van zijne zoons en dogters welke geene revenuen hebbe, zoo zal uuE. het omtrent deese bij den keijser daar heenen bekend; moeten 1 Samarang den 11:e Julij Ao 1768. Samarang den 2„en Augustus 1706. — moeten dirigeeren dat deselve een behoorlijk onderhoud genieten in naarkooming van de meer„ „maelen door de Comp„e aan Mancoenagara be„ „tuijging en gedaane beloften van voor de zijne altoos te zullen sorge draegen. In haast sluijte ik deese onder mijne hartelijke groete ens de verseekering van met waare agting te blij„ „ven. /onderstond:/ titus /:lager:/ uwE: gehoorzaeme dienaer en vriend /:was geteekent:/ J„b Siberg /: ins: „margine stond :/ Samarang den 9=e Iulij 1786. - Batavia Aan zijn Hoog Edelheid. Den Hoog Edel, Gestrenge, broot Abtharen Heere, M„r Willem Arnola Alting, Gouverneur generaal, en de wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nee„ „derlandsch= Indie; en 3. en3. enz: Hoog Edel, gestrenge, Groot, Agtbare, Heerr„ en wel Edele gestrenge Heeren. Mbij verbert vindende met uw Hoog Edelheeden specte brieff, van den 21„e Julij Jal, zoo zal ik, al het geene daar bij, in opsigt der aanstaande onderneeming, teegens Main„ „paeuw i Succadana, woord voorgesteld, mij tot marigt lae„ „ten strekken, en afwagten, alle het gunt uw Hoog Edelhei„ „den, ten dienste deeser Expeditie naar herwaerds hebben gelieven te projecteeren. Met mijn honting, den 14: Julij J: L, naar pontiang. Ver„ „trokken, en die ik binnen een week of drie, weeder te rug verwagte, hebbe ik den Resident Stuart, kennisse gegeeven, van uw Hoog Edelheeden qualificatie, om off met de ver„ „wagt wordende pantjallang, in geselschap van Sulthan pag„o 373 Sarieff verte:
English
Samarang the 2nd August 1786 Samarang the 2nd August 1786 page 175 Sarieff, and those of Sambas, to attend the Expedition against Mampauwa, or rather to proceed to Succadana, with orders at the same time to promptly communicate his decision to me regarding this matter, as well as his considerations concerning Succadana, adding the reasons why I deemed it best to destroy that place upon its capture and bring it into an irreparable state; and should it perchance unexpectedly happen that the aforementioned gonting as express boat did not appear back here in time, whereby the Commander of the fleet would be deprived of the necessary instructions, I have subsequently, in order to provide therein, given the aforementioned commander such further orders as the accompanying extract letter to him dictates, and which I hope may be approved by Your High Noblenesses. The bark De Verwagting now being projected by Your High Noblenesses also for the upcoming Expedition, mainly to serve for the transport of the men, I have already written to the authority in the Oosthoek to send that vessel here to obtain further orders, which little keel shall furthermore, after the end of the Expedition and upon its return here in the coming spring, be made ready to resume the voyage to Ternaten, for which purpose I shall also continue to await a competent naval officer from Batavia to place upon her. The orders granted to Solo's First Resident Palm, in case of Pangerang Mancoenagoro passing away, having been approved and sanctioned by Your High Noblenesses, shall serve for the future as guidance and observance; I say for the future, because the aforementioned pangerang has meanwhile recovered from his illness to such an extent that for the present one has no danger to fear. Of the Mangindanau pirate rovers, regarding whom Your High Noblenesses were pleased to approve my previous conduct, nothing further has been heard since their action with the pangerang or prince of the Island of Bawean; except that they subsequently sailed northwards, without the vessels sent out after them being able to find them anywhere or hear anything of them, just as nothing more was perceived of them in the Oosthoek after their departure from the island of Madura, except that 2 or 3 days thereafter some heavy gunfire was heard deep at sea, from which it was presumed that they had been in action there with one vessel or another coming from the east, and very likely with the Portuguese ship coming from Timor and bound for Macao. Samarang the 2nd August 1786. Samarang the 2nd August A:o 1786. page 377. which a few days earlier had come to anchor off one of the Sumanap islands, and whose master had made a request to the Sumanap Resident to be assisted with provisions, of which he had a great shortage; which shortage was even so great that without assistance he could not even reach Sourabaija, and since Resident van Hemert thereupon assisted that stranger with two bags of rice, with which he intended to sail further to Sourabaija, but meanwhile has not appeared there; it is in my opinion quite probable that one misfortune or another has befallen him, unless one would assume that the two bags of rice were sufficient to continue his voyage further, which however seems improbable to me, because according to further writings of the aforementioned van Hemert to the authority in the Oosthoek, matters were in a very poor state on that vessel; but be that as it may, this much is certain, that the rovers, having been deterred by the encounter with the Madurese on the Island of Madura and with the pangerang of the Island of Bawean, wherein they certainly made no great gains either, as can be seen from the accompanying copy of the account given here by the Madurese Bappa Baria, possessed neither the courage nor bravery to undertake anything further, but upon the approach of our vessels put out to sea, in order, as I guess, to try their fortune around the west of Samarang as well, of which however nothing has been heard thus far, and wherein I also hope that they may be prevented by the powerful assistance of Heaven, the more so because I find myself unable to provide properly therein, partly on account of the few vessels one presently has at hand on Java, and partly because those that still remain had to be kept in readiness for the service of the impending Expedition to Succadana. Nevertheless, I have dispatched one of the galleys, alongside a pantjalang and some small cruiser vessels, to continue cruising west of Samarang, in order to check the repeatedly mentioned rovers as much as possible in the event of any enterprise. Now a few days ago, I received report from the authority in the Oosthoek Barkey, that the former First Regent of Tagal Tjakra Nagara, presently known by the name of Toemongong Hadjee, according to writings of the Banjoewangi Commander Kaijzel, had arrived at Bali Boeleling with a sloop and two gontings, with a request given by a letter to the Gusti
Dutch transcription
Samarang den 2„en Augustus 1706 Samarang den 2„' Augustus 1736 pag: 175: Sarieff, en die van Sambas, de Expeditie tergens Mam„ „pauwa bij te woonen, dan wel zig naar succadana te begeeven, met ordre teffens, om mij daar omtrent, zijn besluijt spoedig te bedeelen, zoo meede zijne Consideratien Omtrent succadana, met bijvoeging der reedenen, waar„ „omme ik oordeelde, het best te weesen, om die plaets, aan de apmeestering, te verwoesten, en in den onherstelbaare staat te brengen; en ons dat het somwijlen onverhoopt teende gebeuren, dat voorm: honting als expresse, niet bij tijde al„ „hier te rug verscheen, waar door den Commandant van de vloot, van de noodige instructie zoude weeden ontstooken, soo hebbe ik vervolgens, om daar innen te voorzien den gem: stuant, al verders soodaenige orders gegeeven, als: neevens„ „gaande Extract brieff aan denselven, dicteert, en ik verhoope mag;, door uw Hoog Edelheedens te zullen worden ge„ „approbeert. - De Barcq de verwagting, voor uw Hoog Edelheeden, als nu, meede tot de aanstaande Expeditie, geprojucteert zijn„ „de, ten einde voornamentlijk te dienen, tot transport den Manshappen, soo hebbe ik bereeds, den gezaghebber in den Oosthoek, aangeschreevens, om dat vaarthuig na her„ „waerds optewijsen ter erlanging van nadere ordres zullende dat kieltje voorts, na het eindige der Expeditie, en bij reslour alhier, in het aanstaanden voorjaar, in gereedheid gebragt worden, om de reijse naar Ternaten te kunnen vervatten, waar toe ik dan ook een bekwaam zee officier, om op dezelve te plaetsen, van Batavia zal blijven te gemoed De verleende ordres aan den solo's Eerste Resident palm, in kas van pangerang ManCoenagarau oprlijden, door dus Hoog Edelheeden goedgekeurt en geapprobeert zijnde, zoo zullen dezelve, voor 't vervolg dienen, tot narigt en observantie; ik segge voor 't vervolg, dewijl gem: pange„ „rang, middelerwijben, weeder van zijne ziehte, tot zoo verre hersteld is, dat omen voor eerst, geen gevaar heeft te vreesen. Van de Mangindanauwsche Roovers, waar omtrent uw Hoog Edelheeden, mijn voorige gehoudene gedrag, heb„ „ben gelieven te appaobeeren, heeft men seedert hunne Actie, met den pangerang of prin, van 't Eijland de Bari„ „aan, niets verder vernoomen; als dat zij vervolgens noord„ „waerds zijn gesteevent, sonder dat de op hun uitgeson„ „dene vaarthuigen, hun ergens hebben kunnen vinden„ off iets van hun verneemen, zoo als men in den Oosthoek„ na hun vertrek van het eiland Madura, ook niets meer, van hun ontwaard heeft, als eenelijk, dat men 2. g 3. daegen daar na, eenige swaare schooten, diep in Zeen„ heeft gehoort, waar uit men presumeerde, dat zij al„ „daan met het een of ander, dit de vostkoomend vanrthuig„ in Actie zijn geweest, en vveel ligt met den van Timor koomend, en na Macaa, gedestineerd portaiguesh schip„ zien. waar dat E Samarang den 2„en Augustus 1736. Samarang den 2„' Augustus A:o 176. pag„a 377. dat eenige daagen bevoorens, onder een der Suma„ „najosste Eijlanden, was ten anker gekoomen, en waar van den voerder, aan den Sumanaps Resident, had„ verzoek gedaan, om niet Leevensmiddelen, waar aan hij groot gebrek had, te moogens geadsisteert werden; welk gebrek, zelvs zoo groot was, dat zonder adsistentie, niet eens tot sourabaijda, konde koomen, en dewijl den Resident van Hemert, dien meemdeling daarop, met twee zakken rijst, heeft geadsisteert, waar meede hij voor„ „neemens was, verder naar sourabaija te steevene, dog intusschen aldaar niet verscheenen is; zoo is het omijnes bedunkens, al vrij waarschijnelijk, dat hem het een off ander ongeluk, is opgekoomen, ten waare dan, dat men wilde onderstellen, dat de twee zakken rijst, toerijkende zijn geweest, om zijne reijse verder te kunnen voortoeste, het geene mij egter onwaarschijnelijk voorkomt, wijl het volgens nader schrijvens, van gem: van Hemert aan den gezaghebber in den vosthoek, op dien bodem, maar seer: slegt gesteld was; dan het zij hier meede, geleegen zoo het wil, dit is egter zeeker, dat de Roovers, door de ont„ gmonting met de Madureesche, op 't Eiland Madura„ en met de pangerang, van het Eijland Baviaan, waar bij zij zeekerlijk ook geen zijde hebben gesponnen; als afgeschrikt, zoo als te sien is, uit de neevens gaande Copia, van het door den Madurees Bappa Baria, alhier gegeeven relaas, geen moed of dapperheid genoeg hebbens bezeeten, om iets verder te onderneemen, maar op het Aannaederen onzer vaarthuigen, zel-waards in zijn ge„ „stooken, om na ik gisse, hun fortuijn ook eens, om de„ west van Samarang, te beproeven, waar van men egter tot nog toe, niets vernoomen heeft, en waarinne ik ook hoope dat zij door de kragtdaedige bijstand der Heemeli, moogen verhinderd worden, te meer, wijl ik mij niet in staat winde, daar inne na behooren te kunnen voorsien, Eens„ deels, om de wille der weinige vaarthuigen, welke men op Iava, thans aan handens heeft, en ten anderen, om dat men de geene die er nog zijn, ten dienste der ophanden zijnde Expeditie na Succadana, diende ins gereedheid te houden, Eg„ „ter hebbe ik een der galeijen, neevens een pantjalbang, en Eenige kleine kruijssers: Vaarthuigen afgesonden, om be„ „werten Samarang te blijven kruijssen, ten Eijnde de meerm: Roovers, ingevalle van eenige onderneeming, soo veel moogelijk, te keer te gaan. Nu eenige daegen geleeden, hebbe ik van den gezagheb„ „ber in den Oosthoek Barkerj, berigt ontvangen, dat des geweesend Eerste Regents te Tagal Tjakra Nagara, thans bekend, onder den naam van Toonmongong Hadjoe, vol„ „gens schrijvens van den Banjoewangies Commandant Kaijsel, met een Chialoup en twee gontinge, te Balie Boeleling was aangekoomen, met verzoek bij eens Brieff aan den Guste gegeeven ƒ :
English
Samarang, the 2nd of August 1786 page 379. Samarang, the 2nd of August 1786. at Carrang Assam, in order to be allowed to settle there again with his residence, which, however, had been rejected by that Gusti, with the further notification that he, the commanding officer, had immediately ordered the Banjoewangie Commandant Kaijpoel without loss of time to dispatch an envoy to that tommongong and to ask him firmly whether he had been provided with a proper pass to Bali; and if not, to command him then to return directly back to Java, if he did not otherwise wish to risk exposing himself to the displeasure of Your High Nobles; whilst he at the same time demanded of the said Commandant that on that occasion a fitting compliment be paid to the Balinese Gusti for the refusal of the request, further urging him in no way to permit that Tommongong to settle on one of the Balinese islands; and whereas I must assume that the said Tommongong will not have been provided by Your High Nobles with a pass to Bali, far less have requested permission to settle there with his residence, I have not only approved this course of action of the Honorable Barkey, but also hope that it will fully accord with the intentions of Your High Nobles; the more so since I, deferring to better judgment, am of the opinion that the stay of the aforementioned Tommongong on Bali should by no means be tolerated, because being a bold and enterprising fellow, it is to be expected that he will not fail to ingratiate himself into the favor of the Balinese princes and to incite them to some enterprise or other against the Company's interests, in order thereby to be able to fish in troubled waters; at the very least I maintain that he will let slip no opportunity to carry on smuggling trade with Java, for which he would then, beyond all dispute, find good occasion, both through his kinship with the house of Madura and several of the Javanese regents, and through his expertise in the waterways around here. It seems, however, that the Gusti at Carrang Assam has no ear to listen to his proposals, but already anticipates, as it were, that the Company would not gladly see that Tommongong settle on Bali; which is why he also refused his request, stating that he does not intend to break the friendship with the Company for his sake, with whom his ancestors had already lived in good harmony for a long time; so that it will further become evident to Your High Nobles from the enclosed copy of the translation of a Malay letter written by Gusti Ngoera Madie Jalantig at Bali Koeleling to the commander in the Eastern Salient a few days after receiving the aforementioned report from the Banjoewangie Commandant Samarang, the 2nd of August in the year 1786. Samarang, the 2nd of August in the year 1786. page 381. Commandant himself about this incident, whose envoys on that occasion also brought along a letter from Gusti Ngoera Madie at Carrang Assam and Ngoera Kanginan for Your High Nobles, which I take the liberty of presenting to Your High Nobles alongside this. I am therefore of the opinion that the said Tommongong, seeing his designs thwarted by this rejection from the Balinese Gusti, will find himself compelled to return from there again in shame, if he should not otherwise see fit to choose another foreign place for his domicile; for if he has had no permission from Your High Nobles to sail to Bali, which I cannot imagine, he will be timid about appearing again on Java or Batavia, and thus might well choose Bencoolen as his place of residence; should it, however, happen that he came back to Batavia, I then insist that Your High Nobles may be pleased to forbid him forever from any further voyage, to whatever place it might be, even not to Java, in order thereby to prevent the harmful consequences which might in time arise from the wandering about of this restless fellow. Because of the discharge to the Netherlands, and the subsequent departure for Batavia, of the titular merchant, former Receiver of the Domains and Cashier Ruitgert Reijnier Keijper, this office now being vacant, I respectfully take the liberty to nominate to fill the vacancy the junior merchant Abraham Lodewijk Palm, and that he in that case may be succeeded again as paymaster by the junior merchant Willaam Constantijn Copis van Cattenburg, who is currently out of employment here, and to recommend the aforementioned persons to that end to Your High Nobles' favorable protection. And whereas Your High Nobles, upon the request made for that purpose, have been pleased to discharge the junior merchant and First Resident at Banjermassing, Barend van der Worm, as such, I take the liberty to recommend to Your High Nobles for that service the bookkeeper residing here and former Resident of Lampong Toulang Bouwang, Leonardus Lambertus Matthijsen; a man who, after careful examination, appears to me to possess the required qualities to reside at Banjermassing in these times, both to assist Captain Hoffman and to be at the same time of use and service to the Company in what further concerns office matters and intercourse with the natives, and is therefore also worthy of Your High Nobles' favor, for which reason I can recommend him with frank confidence. Furthermore, I present to Your High Nobles herewith received copies
Dutch transcription
Samarang den 2: Augustus 1786— pag„ra 379. Samarang den 2„e Augusteus 1706. de te Carrang Assam, om zig aldaar met 'er woon, te moo„ „gen weederzetten, 't geen egter door dien Gustij van de hand geweesen, onder kennis geeving verders, dat hij ge„ „zaghebber, den Banjoewangies Commandant Kaijpoel, daarop direct gelast had, oms zonder tijd verzuijm, Een zendeling na dien tommongong te depecheeren, en hem Cordaat te doen afvraegen, off hij van eene behoorlijke pas, naar Balij, voorzien was. gns zoo niet, hem als dan te gelasten, om sig direct werder na Iava, te begeeven, indien hij zig anders niet, aan het ongenoegen Huwer Hoog Edelheeden, wilde tragtens bloot te stellen, terwijl hij teffens gemelde Commandant, gedemandeert heeft, om bij die geleegendheid, een gepast Compliment, aan den halijs busto te doen maeken, op de weigering van het persoek met Instantie verders, om in geenen deelen, te willen permitteeren; dat zig die Toumongong op den der kalijse Eijlanden, ten needer zet; en dewijl ik onderstellen moet„ dat gem: Tommongong, door uw hoog Edelheeden, van geen pas naar Balij zal weesen voorsien, ver minder per„ „missio hebbe verlangt, om zig aldaar met er woon ter Reeden te desten, zoor hebbe ik die handelwijse, van de E: Barkeij, niet alleen goedgekeurd, maar hoope ook, dat dezelve volkomen met de intentie uwer hoog Edel: „heeden zal over Eenkomen, te meer nog, daar ik, met on„ derwerping aans beetere gevoelens van gedagtenben, dato het verblijff van aneermelde Tommongong op Balij„ geensinte behoorde te werden getollereerd, wijl hij een stout en onderneemende quant zijnde, het te weesen staat, dat hij niet zal nalaeten, om zig in de gunst der Balijsche vorsten, te dringen, en hun tot de een of andere Onderneeming, teegens s Comp:s belangens opterokenen, om dus doende, in troubel waeten, te kunnen vissen, ten minsten stelle ik vast, dat hij geene geleegendheid zal laaten voorbij gaan, om op Iava smotkel handel te drijven, waar toe hij als den, buijten alle tergenspraak, goede Ocragie soude vinden, soo door zijne ver„ „maagshapping, met het huijs van Madura, en verscheidene der Iavasche Regenten, als door zijne bedreevendheid, in de vaarwar„ ters hier omstreeks. Het scheint egter dat de Gustij te Canang: =arsam, geene ooren heeft, om oia zijne voorslaegen te Luijkteren, maar reeds als voorzeet, dat de Comp„e niet gaarne zoude zien, dat dien Tommongong, sig op Balie, neederzetten: als Waaromme hij hem dan ook, zijn verzoek heeft afgeslac„ „gen, als zeggende niet voorneemens te zijn, om de vriend„ „schap met de Comp:e, om sijnent wille te breeken, waarmeede sijne voorzaeten, reeds seedert lango, in een goede harmonie hadde geleeft; invoegen uw Hoog Edelheeden nader zal koo„ „men te blijken, uit de inleggende Copia Translaat maleids brieff, den Guirtij N goera Madie Jalantig, te Balij koeleling aans den gezaghebber in den Oosthoek, eenige daegen na het Ontvangers, van het voorengedagt berigt, van den Bangoewongies het Commandent Samarang den 2:e Augustus A:o 176.— Samarang den 2„en Augustus A:o 1786.— Jong:s 381. Commandant zelvs, over dit voorval geschreeven, welkers zendelingen, bij die geleegendheid, ook een krieff van Gustij Agoera Madie te Carrang Avam en Ngoera kanginan; voor uw Hoog Edelheeden, meede bragten, welk ik de vrijheid neeme„ uw Hoog Edelheeden, bezeiden deeser, aante bieden; Ik ben dierhalven van gevoelen, dat de gem: Tommongong, door deese afweijsing van den Balijs Iustij, zijne ontwerpen vverijdeld ziende, zig genoodzaakt zal vinden, om weeder met schaante, van daar te rug te keeren, soo hij andersints niet mogte goedvinden, om eene andere vreemde plaet, tot zijn domici„ „lium te verkiesen; want zoo hij geene permissie van uw Hoog Edelheeden heeft gehad, om naar Balij te steevenen dat ik niet denken kan, zal hij beschroomd zijn, om weeder op Iara of batavia, te verscheinen, en dus wel eens Banca„ „hoeloe, tot zijn verblijfplaets, kunnen kiesen; Indien het eg„ „ten mogte koomen te gebeuren, dat hij te Batavia weeder te rug kwam, zoo insteere ik, dat uw Hoog Edelheeden, als dan gelieven goed te vinden, hem voor altoos, de verdere vaart te verbieden, het zij na wat plaets, het ook zoude moo„ „gen weezen, zelvs ook niet na Iava, ten linde daar door voortekoomen, de schaedelijke gevolgen, welke ouit het rondswerven, van deese onrustige paap, in der tijd soude kunnen ontslaan. — Voor het ontslag naar Neederland, en het daarop gevolgde vertrek naar Batavia, van den koopman titulair, geweesene Ontfanger der aomijeren en kassier Ruitgert Reijnier keijper, deese dienst als nu vaceerende, soo gebruijke ik eerblediglijk de vrijheid, ter plaetsvulling voor te draegen, den onder„ koopman Abraham Lodewijk Palm, en dat deese in dien„ gevalle, weederom als: zoldij Boekhouder, mag worden opge„ „volgd, door den alhier buijten amplooij zijnde Onderkoopeman„ willaam Constantijn Copis van Cattenburg, en voorm„e parrong„ ten dien Eijnden, in uw Hoog Edelheedens gunstige protezee„ aan te beveelen En dewijl van Uw Hoog Edelheeden op het daartoe gedaane versoek, den onderkoopman en Eerste Resident te Banjermas„ „sing Barend van der worm, als zoodaenig hebbe gelieve te ontstaan, zoo neeme ik de vrijheid, uw Hoog Edelheeden, tot die dienst, aante beveelen, den zig alhier bevindende hoekhouder en geweesene Resident van Lampong Toulang Bouwang, Leonardus Lambertus Matthijsen; een man die mij na een nauwkeurig ondersoek, toescheint de verbijochte hoedaenigheeden te bevitten, om in deese tijd, op Banjermassing te resideeren, soo tot adsistentie van Capitain Hoffman, als om de Comp„e teffens van nut en dienst te weezen, in het geene verders de Comptoire zae„ „kent, en den Ommegang met den Inlander betreft, en daar„ omme dan ook uw Hoog Edelheedens gunste waardig, waar„ Omme ik hem met een rrijmoedige gerestheid kan aan beveelen. Voorts presenteere ik Uw Hoog Edelheeden, hier neevens, Ontfangen Copia
English
page 383 Samarang the 2nd August 1786 Samarang the 2nd August 1786 Copy of two letters received on the 27th July last from Captain Hoffman of Banjermassing, with his further considerations attached thereto regarding some points occurring in the draft contract supplied to him, with a respectful request that we may refer to the contents of those papers, and the few remarks made by me thereupon following hereafter, in the manner I have presented the same to the said Captain Hoffman in a letter dispatched to him the day before yesterday with the galley De Valk, which vessel I judged should no longer be detained in expectation of Your High Noblenesses' disposition, since at Banjermassing one is entirely devoid of vessels, and moreover in any case a further opportunity for writing will soon be at hand with the sloop De Eensgezindheid, which Your High Noblenesses have been pleased to plan thither again, to be detained there with and alongside the Constantia and the Voorzigtigheid if such were deemed useful and necessary for security and safety; I have also informed the said Captain Hoffman and the first resident Van der Worm of this, Your High Noblenesses' disposition, with orders to make use of this qualification after mature mutual consultation, and in that case to transport the 170000 lb of pepper already at hand and unloaded into the Voorzigtigheid to the capital on freight with private vessels. The description that Captain Hoffman gives of the diamond mines, inspected by him on the occasion of the recent hunting party, indicates, so far as it appears to me, not to be of very advantageous interest for the Company, and thus one will not be able to count on it heavily, unless it is found hereafter that through better administration and management this precious product yields a greater quantity, which I do not hold to be improbable, taking into account that Banjer in earlier years still delivered considerable quantities to the Company and offered them for sale elsewhere. After all that is cited by Hoffman regarding the destitute state of the Sultan, I can no longer doubt whether such actually exists. With Hoffman's considerations regarding the restitution of the expenses incurred, I not only respectfully agree, but am also of the same opinion that one has now already advanced too far with the matter to retreat, and also that according to my humble opinion it would not have been politically prudent if, after driving off the Buginese, one had withdrawn again, or were now to recall the land and sea forces present there, since having now chosen sides, one would expose both the Company and the Sultan to the most unpleasant consequences, with the fear, at the same time, of seeing everything lost without obtaining the least compensation, or even being able to arrange Banjermassing affairs on the footing as they were before the rupture. From the letter of Hoffman it will appear to Your High Noblenesses that the Sultan seeks to attach both the foremost and the lowest of his subjects to himself, and that Hoffman himself also works toward that with success; I hope that one will make more progress therein from time to time, since a general consent is a principal requisite to prevent dissatisfaction when the plan, as must strictly happen, becomes generally known. However much I might wish that Hoffman could count with some certainty on the future revenues of Banjermassing, I nevertheless judge with him that such cannot initially be done so satisfactorily, but must mostly be left to time, and that in the meantime one should be mindful of the best alteration, renewal, and improvement regarding this, where with a well-ordered and honest administration accompanied by retrenchment, the expenses will not become so great, or the Company will in my opinion, in the first years, if not advance, at least fall little behind. Since Pangeran Amir is considered to be an object who is most feared, I shall inquire after him here most carefully among the various arriving and departing foreigners, and at the same time seek to enter into correspondence with him, with the intention, if possible, to incline him to peaceful thoughts, and to encourage him to make use of the favorable intentions that exist to provide him with a livelihood in Batavia in a satisfactory manner, regarding which however the Sultan, however willingly he embraced this proposal, requests from Your High Noblenesses to be met halfway therein on the Company's part. As for the article of the boundary demarcation; I have written to Hoffman that the considerations of the Senior Merchant Palm should not be regarded as the basis according to which one must proceed in this, but that this point remained entrusted to his deliberation and disposal, while I am of the opinion with him that one must follow reasonable equity and take it as a rule, so as not to become odious through an excessive covetousness; I also agree with him that the possession of far-extended lands indeed brings an increased burden, but precisely not always a profit, and that it in any case
Dutch transcription
pag: 383: Samarang den 2„e Augustus 1726 — Samarang den 2„e Augustus 1786 — Copia van twee brieven op den 27:' Julij J:s, van Capitain Hoffman van Banjermassang ontvangen, met zijne daar bij gevoegde nadere Consideratien; omtrent eenige poincten, bij het aan hem gesuppediteert Concept Contract voorkomende, met eerbiedig verzoek, van wij Aan den inhoude, van die papieren, en mij daarop gemaakte; weinige aanmerkinge, hier Onder volgende, te moogen gedraegen, invoege ik dezelve Aan gem: Capitain Hoffman, hebbe voorgesteld, bij een brieff voor Eongisteren aan hem, met de Galeij de valk, afgecon„ „den, welk vaarthuig ik oordeelde niet langer te moogen aan„ „houden, ter afwagting van Uw Hoog Edelheeden dispositie, dewijl omen op Banjermasting, geheel van vaarthuigen is ont„ „bloot, en 'er teffens in allen gevallen weeder nader schrijfge„ „leegendheid, aan handen komt, met de Chialoup de Eensge„ „zindheid, die uw Hoog Edelheeden, weeder na derwaerds, heb„ „ben gelieven te projecteeren, om aldaar met en beneevens de Constantia in de voorzigtigheid, te werden aangehouden, soo zulks tot seekerheid en vijligheid nuttig en noodsackelijk „deese wierd geoordeeld; Ik hebbe van „ uw Hoog Edelheeden dispo„ „sitie, dan ook aan gem: Capitains Hofman, en den eerste Rero„ „dent van der worm, kennisse gegeeven, miet ordre, om van deede Qualificatie na een onderling rijp overleg gebruijk te maaken, en ons als dan in dien gevallen, de bereeds aan„ handens zijnde, en ins de voorzigtigheid afgelaedene 170000 lb peeper met partic: vaartiugen, op vragt n d hoofplat te kanpateren De beschrijving die Capitain Hoffman geeft, van de Dia„ „mant: meijnen, bij geleegendheid van den nadere Jagt par„ „thij, door hem in oogenschein genoomen, denoteert voor soo verre mij zulks toeschemt, van geen seer voordeelig be„ „lang, voor de Comp:e te weezen, en dus zal men daar op, al geen groote reekening kunnen maeken, soo met na dato word bevonden, dat door een beeter bestier en behandeling, dit kostbaar product, een meerder hoeveelheid opleevert, het geene ik niet voor Onwaarscheinelik houde, ii't aanmerking dat kanjer in vroegere Jaaren, nog al aan„ „sienelijke parthijen, aan de Comp„e leeverde, en elders ten verkoop aanbragt. — Na al het geene wat door Hoffman, omtrent de zeEdelvooe staat van den sulthan, word aangehaald, kan ik niet lan„ „ger in twijffel trekken, of wel zulks dadelijk subsisteerd. — Met Hoffmans Consideratien ter restitutie der gemaekte Onkosten, Conformeere ik mij niet alleen Eerbiedig, maar ben teffens van het zelvde gevoelen, dat men thans be„ „reeds te verre, met de zaak is gevorderd, om te rug te treeden ook dat het na mijne geringe gevoelens, niet staat kundig zoude gehandeld weeren, wanneer men na het verdrijven der Bougineeren, weeder was afgetrokken, of als nog de aldaar zijnde Land en zee magt rappellier„ „de, daar omen nu parthij gekooren, hebbende, beide de Comp:e en den sulthan, voor de aller onaangenaamste ge„ Volgen De pai„s 365. Samarang den 2„e Augustus Ao 1706 — Samarang den 2„en Augustus 1786. „volgen, soude blootstellen, met de vreer, teffens, van alles verlooren te sien gaan, sonder uitrigt van de minste schaedeloos stelling, off zelvs de hanjermastingse zaaken te kunnen schikken, op den voet, soo als die voor de repture was. duit de kreeff van Hoffman zal uw Hoog Edelheeden blijken, dat den sulthan, soo wel de voornaamste als de geringste zijnen onderdaenen, aan zig tragt te attacheeren, en dat Hofman zelvs daaraan, ook met vrugt arbeid; Jk hoope dat men daar inne, van tijd tot tijd, meerder vor„ „dering zal maeken, dewijl een algemeene toestemming, een voornaam requissit is, tot voorkoming van misnoegd„ „heid, wanneer het plan, zoo als volstrekt, dient te ge„ „schieden, algemeen bekend ward. Hoe zier ik wel wenschte, dat Hofman, met eenige see„ „kerheid reekening houde maeken, op de aanstaande zor„ „komsten van Banjermassang, soo oordeele ik egter met hem, dat zulks voor eerst, niet soo voldoende kan ge„ „schieden, maar veel al aan den tijd, moet worden over„ „gelaaten, en dat men intusschen, op de beste verandering, vernieuwing en verbeetering, daar omtrent, diend verdagt te weesen, wanneer bij een welgeschikte en met afleg gepaard gaande Eerlijke huijshouding, de Onkosten al niet zoo groot zullen koomen te staan, of de maatshaspoij, zal na mijn gedagten, in de Eerste Jaaren, zoo oniet voor= „waards, ten minsten weinig agter dutteeren. Daar pangerang Amir beschouwd word, een voorwerp te zijn, die het meest gevreest word, zoo zal ik alhier bij die verscheidene aff en aanvaarende Vreemdelingen, mij op 't nauwkeurigste, na hem informeeren, en teffens met denselven in Correspondentie tragten te geraeken, met het voorneemen, om hem des moogelijk zijnde, tot vreediga gedagten te neijgen, en te amineeren, om gebruik te maeken, van de gunstige oogmerken, die men heeft„ om voor hem op een voldoende wijze, een bestaan op Batavia te besorgen, dog waar omtrent den sulthan, hoe geneegen hij ook dit voorstel amplecteerde, van uw hoog Edelheeden versoekt, om voor de helfte, daar inne sComp„s weegen„ te gemoed gekoomen te worden. wat het artikus van grens scheiding betreft; Jn hebbe Hoffman aangeschreeven, dat de Consideratien van den opperkoopman palm, met aangemerkt wierde, als de Basis, waar na in deese moest worde te werk ge„ „gaan, maar dat dit poinct aan zijne overweeginge en beschikking bleeff gedemandeerd, terwijl ik met denselven van gevoelen ben, dat men de reedelijke billijkheid, moet opvolgen, en tot een reegel neemen, om door een alteverre gaande begeerlijkheid niet hatelijk te worden; Ook ben ik met hem eens, dat de besitting van weid uitgestrekte Landen, wel een vermeerderde omslag, maar zuist altijd geen voordeel aanbrengt, en dat het in allen =waerds gevallen
English
page 307 Samarang the 2nd of August Anno 1786. it is best to leave the searching for gold and diamonds to the native, in such manner that if and whenever the Company should wish to be served therewith, one would be obliged to deliver them against moderate payment, and furthermore that one can and ought to be satisfied with the possession of Tabanio, with its upper lands along the river, together with the control of the entire beach, as far as it extends along the realm, since from both of these articles the greatest revenues will likely have to flow. Regarding Passir and Pulau Laut, to which the sultan would still lay claim; as long as the Company's circumstances are not in an advantageous state, it is ill-advised to make both those places submit to the Company, and thus best to keep in mind, in case it might occasionally be of use in time. Concerning the points of consideration which Hoffman presents in a separate paper, to be moderated and altered in the draft contract if possible; to my humble understanding, such can to mutual satisfaction be accommodated to some extent, but however that may be, a formal cession of Bangen must take place, so that the Company will be the owner, and not depend on the sultan's arbitrary disposal for the future, and thereafter in my opinion all that is desired can be ceded to him as a Lord, including according to the proposal of Hoffman also the article of the gold and diamond mines; the other articles are not of so much importance, but as for the coffee: the Company can obtain this to satisfaction from elsewhere, but the pepper not, and if one encourages the former, which is harvested so easily, the other of so much weight falls away, and thus to my mind necessity would demand, if the contract is not to be completely broken, to pass over this article tacitly; and secretly to direct it thither, that the coffee cultivation never becomes of any significance; while for the rest I must still urge that all figurative ways of speaking do not belong in contracts, wherein one must act clearly, plainly, understandably, and in good faith, in order to prevent all cavils and difficulties in the future; the princes of Java, whom I consider not inferior to the sultan of Banjarmassing, make no difficulty in this regard, and it seems to me that His Highness ought also to place trust in the Company's well-meaning negotiation and contracting; I have presented all this to Hoffman, and I do not doubt but that he, when the direct and positive disposition of Your High Nobilities regarding this subject arrives, will be able to convince the sultan of the necessity in this, sufficiently and to satisfaction. Lastly, I respectfully present to Your High Nobilities the required copies of the respected letter of the 3rd of July last returned original letters from the First Resident Stuart, and further have the honor, with deep sentiments of true high esteem and respect, to remain submissively. Below stood: title. Lower: Your High Nobilities' humble and very obedient servant. Was signed: J: Siberg. In the margin stood: Samarang the 2nd of August 1786. Extract from the secret letter written by the honorable, valiant, and esteemed Johannes Siberg, Councillor of the Dutch Indies, as well as Governor and Director on and along Java's Northeast Coast, to the Junior Merchant and First Resident at Pontianak Walter Marcus Stuart, dated Samarang the 14th of July Anno 1786. As necessity highly requires that two small vessels, projected by you on reconnaissance to give notice of the approach of the fleet, be kept in the fairway, so that the attack can take place at the same time against Mempawah and Sukadana, I trust that you will devote all possible attention to that matter, as I shall give notice hereof to the Head of the Expedition, to the end that those vessels are not detained or captured, and why I would also have wished that a certain signal or mark for distinguishing the same had been given by you; but to remedy this now, I order you to provide the skippers or juragans with a white flag, which they must hoist up and down three times, and which signal shall in like manner be answered by the Commander of the fleet according to the instruction to be given to him, in proof that they are the Company's ships and vessels that are expected. In the letter of Your High Nobilities of the 13th of July last, it is given into consideration, firstly, the necessity or lack of necessity of
Dutch transcription
pag„o 307 Samarang den 2„e Augustus A:o 1786. Samarang den 2„e Augustus A:o 1706 — zijn de notulen hier voan den 20:e paten de brief deese niet worde ge„ gevallen, best is, om het zoeken van goud en diamanten, aan den Inlander over te laaten, indier voegen, dat zoo en wan„ „neer de Comp„e daar van zoude wille gediende weesen, men verpligt was, die teegens modiecque betaeling, te Leeveren, en voorts dat men sig kan en behoord te vergenoegen, met de possessie van Tabenjouw, met desselvs boven landen, lange de rivier, mitsgaders de behiering, van het geheele strand, voor soo verre het zig, langs het rijk uitbreie, alsoo van beide deese artikulen, wel de meeste Jnkomsten, zullen moeten afvloeijen. Betreffende passier en p„lo Lauwt, daar den sulthan nog pretentie op soude hebben; soo lange sComp:s Omstandigheeden, in geen voordeeligen staat zijn, is het ongeraaden, beide die plaetsen, Aan de Comp:e te doen submitteeren, en dus best om in geheu„ „gen gehoude te worden, om off het somwijlen in den tijd, mit te passe koomen. Omtrent de poincten van Consideratien, die Hoffman bij een apart papier, voordraegd, om des moogelijk zijnde, bij het Consept Contract, te worden gemodereert en gealtereert; na mijn gering begrip, kan zulks tot weederzeids genoegen, eenig„ „sints plaets gegeeven worden, dan hoe het ook zij, daar diend, een formeele afstand, van Bangen, te geschieden, zat de Comp. e eigenaar weezen, en niet afhangen, van des pilthans wilbekeu„ „rige beschikkinge voor het vervolg, en daar na kan mijnes bedunkens aan denzelven als zeen Heer al het begeerde, en daar onder na het voorstel van Hoffwan, ook het artikil der goud en diamant meijnen, worden afgestaan; de overie articilen zijn niet van zoo veel belang, maar wat de Coffij behoft„ deese kan de Comp„e na genoegen van elders bekoomen, dog de peeper niet, en soo men het eerste, dat zoo gemak„ „kelijk word geoogst, amimeert, vervalt het andere van soo veel gewigt, en dus zoude het na mijn gedagten, de noodzaekelijkheid Eijsschen, om soo het Contract, van geen tutroeijen gewaagt, als dan dit artikul, stelswijgend te „passeeren; en het daar heenen onder de hand te derigeeren„ dat de Coffij Culture, nimmer van eenige opmerking worde„ terwijl ik overigens nog moet aanwerken, dat alle figuur„ „lijke spreekwijso, bij geen Contracten te passe koomen, waar„ inno men duijdelijk klaar en verstaanbaar, ter goeder trouwo handelen moet, om alle Capties en difficulterten, in 't vervolg, Voortekoomen; de vorsten van Java, die ik niet minder reekene, dan den sulthan te Banjermassing, maeken geene swaarigheid desweegens, en mij dunkt, dat zijn Hoogheid, ook vertrouwen, op 'sComp„s welmeenende onderhandeling en Contractatien, behoort te stellen; Jk hebbe Hoffman, dit een en ander voorgehouden, en ik twijffel okmit, off hij zal, wanneer de directe en positive de partie dispositie uwer Hoog Edelheeden, omtrent dit onderwerp, inkomt, den sulthan, van de noodsaekelijkheid in deesen, volgoende en na genoegen; kunnen overtuigen. — Laastelijk praesenteere ik uw Hoog Edelheeden eer bie„ N=t dan deee aphis „dig aan, de gerequireerde afschriften, der alhier bij ge„ „respecteerd schrijven, van den 3:e Julij J: b: van hoogst denselven vinden; waarom agter E zijn te Te schreeven. Samarang den 2„e Augustus 1726. Samarang den 2„en Augustus A„o 1736: pag:s 389 „schreeven, ook weegen de om eenigeuldig werk. —. 'te rug ontvangen Origineele brieven, van den Eersten Resivent stuart, en geeve mij voorts de Eere, met dispe„ gevoelens van waare hoog agting en eerbied, sub= „mis te blijvens. /:onderstond:/ situl. /:lager /: uwer hoog Eaelheeden onderdanige en zeer gehoorzaemen dienaer /:was geteekent:/ J: Siberg /:inmargine stond:/ Sama„ „rang den 2:e Augustus 1786. — „secreete Extract uit de „ Brieff geschreeven door den wel Edelen gestrenge Achtbaeren Heer Johannes Siberg, Raad van Needer„ „landsch Indië, mitsgaders Gouverneur en directeur op en Langs Iavas N:o otkust, Aan den onderkoopman en Eersten resident te pontiana walter Marcus Stuart, ged:t Samarang den 14„e Julij A:o 1786-. Daar het de noodzaekelijkheid ten hoogsten verbijcht, om twee kleine vaarthuigen, door UE. op kondschap gepro„ „jecteert, oms van de aannaedering der vloot kennisse te geeven, in 't vaarwaeter gehouden worden, zal de Attacque op een geleijke tijd, teegens Mampauwe en Succadaman, kunnen geschieden, soo vertrouwe ik dat uE daar omtrent„ alle moogelijke attentie vestigen zult, zullende ik aan 't Hoofd der Expeditie, hier van kennisse geeven, ten einde die vaarthuigen niet aangehouden of opgebragt worden, en Waarom ik dan ook wel had gewenscht, dat seeker signael of kenteeken, ter onderscheiding derselven, door WE: was opgegeeven, dog ons dit nu te redverseeren, soo gelaste ik uwE:, om de voerders of Juragaus te voorsien, met een witte vlag, die zij drie maal moeten op en needer leijsen, en welke Leuse in geleijken voegen, door den Commandant van de 2loot, volgens de aan hem te gegeevene Jnstructie, zal worden beantwoord, ten bewijse, dat het 'sComp:s scheepen en vaarthuigen zijn, die verwagt worden. Bij de brieff H. H. E: van den 13„e Iulij J: L:, word in opweer„ „ging gegeeven, Eerstelijk, de al of met noodsaekelijkheid 0 vte van
English
Samarang the 2nd of August 1786. Samarang the 2nd of August 1786 page 391: of that presence in the action against Mampauwe, and whether it was not in any case more advisable that your honour proceeded to Succadana, and secondly, how to deal with that nest of schemers after the capture, whether to surrender the same to destruction, or provisionally entrust its governance to a loyal and competent Regent; both of these points your honour will find answered by me to Their High Excellencies in such a manner that, although submitted for consideration, it is nevertheless left to your honour; but as the latter, namely the manner in which to act regarding Succadana, ought to be known to the Commander of the fleet, your honour must therefore supply me with your thoughts on this as soon as possible, for which I think the pantjalling now returning with the conveyance of this letter is very suitable, since the master has promised and undertaken to be able to make the journey there and back within 40 days, which I hope all the more so that it may again serve for the transport of troops; nevertheless, taking into consideration the uncertainties of a timely return due to adversities and other inconveniences of the vessel, I hereby order your honour to send your considerations by way of Instructions directly to the Commander of the fleet, so as to proceed accordingly upon the capture of Succadana, while I shall inform him as necessary regarding the receipt of such orders to be given by your honour. Copy of the report given by the Madurese Bappa Baris, inhabitant of the Dessa Frandjak, situated on the north side of the Island of Madura, at Samarang on the 15th of July 1786. The deponent relates that on the 4th of this month, very early in the morning, 7 large paduahangs and 2 sjampangs had appeared before the Negorij Sepoeloe, situated near the deponent's Negorij Prantjak, and had come to anchor there; immediately sending a tjiampang manned by five heads to the shore, in order to request the inhabitants to provide them with drinking water, as they had a great shortage thereof; but the inhabitants, suspecting some mischief from this, had immediately refused this request, under the pretext that they were not provided with any water themselves, but had to fetch it from far off in the mountains. That these five persons having thereupon returned to their vessels, not long thereafter 4 of their vessels had undertaken a landing, the crew aboard them proceeding directly both to the Negorij Prantjak and to the adjacent Negorij Sepoelo; both of which they had set on fire, and plundered everything from them that seemed worth their trouble and brought it on board; without being hindered in this in the slightest by the inhabitants, because the same, along with their wives and children, had taken to flight in order to escape the fury of the
Dutch transcription
Samarang den 2„e Augustus 1786. Samarang den 2„en Augustus 1786 pag„o 391: van diE teegenswoordigheid, in de Actie teegens Mam„ „pauwe, en off het in allen gevallen, niet raadsaamer was, dat WE sig na Succadana begaff, en ten tweede, hoedaenig met dat konkelnest, na de overmeestering„ ten handelen, het zij van het selve aan de perwoesting af„ te geeven, den wel bij provisie ter bestiering op te draegen, aan een getrouw en bekwaam Regent; beide deese poincten, zal uE: door mij aan H: H. E. soo wel beantwoord vinden, als dat zulks of schoon onaeden in bedenking gegeeven wordende aan uE Egter word overgelaeten; dan als oot laeste nempo de wijze hoedaenig omtrent succadana te handelen, bij den Commandant van de vloot behoord bekend te weesen, soo moet uE mij ten Eerste nader sijne gedagten suppe„ „diteeren, waar toe ik denke dat de thans ter overbren„ „ging van deese Brieff, weeder retourneerende, pantjalling seer geschikt is, dewijl den voerder beloofd en aangenoo„ „men heeft, van de heen en te rug reijse, binnen 40. dagen, te zullen kunnen doen, het geen ik te meer hoope, om andermaal tot transport van manschappen te kunnen dienen, Egter in overwieging neemende, de onseekerheiden van een tijdig rethour, door teegenspoeden en andere In„ „convenienten van 't vaarthuig, soo gelast ik uE, om desselvs Consideratien bij wijze van Instructien, aan den Commandant van de vloot, direct te doen geworden, om daar na, bij de opmeestering van succadana; te werk te gaan, zullende ik hem weegens den ontfangst„ van soodaenige door UE te geeven ordres, die het noods„ „ge Informeeren. Copia Relaas gegeeven door den Ma„ „durees Bappa Baris, inwoonder van Den Relatent verhaald. dat op den 4„e deeser, smor„ „gens heel vroeg zig 7. groote paduahangs en 2. 'sjam„ „pangs voor de Negorij sepoeloe „ geleegen naar zijn Re„ „latants Negorij prantjak, hadden vertoond en aldaar ten Anker waaren gekoomen; zendende direct een Tjiampang bemand met vijff koppen, na de wat, ten eijnde de inwoonders te versoeken hun van drink„ „waeter te willen voorzien, alsoo zij groot gebrek daar„ aan hadden; dog de inwoonders eenig kwaad vermoeden hier uit opvattende, hadden dit versoek direct van de hand geweesen, onder voorgaeven: dat zij zelvs van geen waeter voorzien waeren, maar het zelve verre uit het gebergte moesten afhaelen. Dat deese vijff persoonen daarop weeder naar hunne vaar„ „thingen te rug gekeerd zijnde, niet lange daar na 4. van derselver vaarthuigen, eene sanding hadden ondernoomen, begeevende zig de daarop zijnde man„ „schappen direct zoo na de Negorij prantjak als na de daar naast aan geleegene Negorij sepoelo; welke zij beide in brand hadden gestorken, en daaruit alles wat hun de moeijte waardig scheen, weg gerooft en na boord gebragt; zonder dat zij daar inne in het minste door de Inwoonders verhindert wierden, wijl zig dezelve met hunne vrouwen en kinderen op de vlugt hadden begeeven, ten einde dezelve voor de woede de Dessa Frandjak, geleegen aan de noord kant van het Eiland Ma„ „dura, te samarang op den 15:e Julij 1786- de. 8 der vo
English
Samarang the 2nd of August 1736- Samarang the 2nd of August 1706. page 393. to secure the robbers in the mountains. That he, the informant, knowing nothing of what had happened, had at that moment arrived ashore from Sidaijoe in a vessel, and being about to go home, was suddenly captured by some of these robbers and brought aboard, from where he had seen: that the fled inhabitants of those two villages, after having brought their wives and children to safety, not long thereafter returned with all men, well-armed, to the robbers, who were still busy looting, and immediately engaged with them in a fierce fight, in which the robbers according to his, the informant's, estimation had lost more than 20 men, besides the wounded, while on the side of the Madurese no more than 3 or 4 men were killed, and some wounded; That the robbers, seeing that they could not hold out long against the attack of the Madurese, who were inflamed with rage over the wrong done to them by the robbers and were as if raging, the more so because the inhabitants from other villages situated thereabouts also came rushing thither from all sides; had therefore begun to retreat and returned to their vessels, dragging all their wounded comrades along with them, so as not to let them fall into the hands of the Madurese; That the robbers having thereupon set sail from there, they subsequently set their course along the Javanese coast, after having first taken several small vessels off Tidaijoo, until they arrived off Auwar Auwar, situated under the regency of Touban; where he, the informant, on a certain evening, had managed to take his chance so well that, without anyone paying any attention to him, he unexpectedly jumped into the sea, subsequently swimming toward the shore, where he immediately went to the Tommongong, who subsequently sent him to Rembang, from where he was further brought hither, he, the informant, having learned the day after his arrival at Touban: that the pirates had been in a fight with the pangerang of the island of Baviaan, from whom they had captured two vessels and likely would have taken the pangerang himself too, had not the Regent of Touban immediately sent some vessels to his assistance, at whose approach the robbers retreated and headed out to sea. The informant further relates that this scum of robbers seems to be of a foreign nation, entirely unknown to him, the informant, as they are not dressed like the other natives hereabouts, namely Buginese, Malays, or Javanese, but like the Arab priests or roughly like the Moors here; besides which their language resembled neither Buginese nor Malay or Javanese, although to some of them the Malay language was also not unknown, as he, the informant, was also often by them in this language addressed,
Dutch transcription
Samarang den 2„e Augustus 1736- Samarang den 2„en Augustus 1706. pag„a 393. der Roovers in het gebergte te beveiligen. Dat hij Relatant niet van het voorgevallene watende, op dit oogenblik van sidaijoe, met een vaarthuig aan de wal was gekoomen, en zig thans naar huijs wilde begeeven, eensklaps door eenige deezer Roovers was gevangen genoomen en na boord gebragt gewor„ „den van waar hij gesien had: dat de gevlugte inwoon„ „ders dier beide negorijen, naar hunne vrouwen en kinderen in veiligheid te hebben gebragt, niet lange daarna, met alle man, wel gewapend, weeder na de Boovers, die nog met sooven beerig waaren, te rug ge„ „keerd, en met deselven ten eersten in een heevig geregt waaren geraakt, waarinne de roovers na zijn Rebi„ „tants. gissing ruijm 20. koppen hadden verlooren, buijten de gekwetste, daar van de zijde der madureesen niet meer dan 3 in 4. koppen gesneuveld, en eenige geblesseerd: waerens: Dat de Roovers ziende, dat zij teegens den Aanval der ma„ „dureesen, welke over het ongelijk hun door de Roovers aangedaan in woede ontstooken, en als raarende waaren, niet langen stand kouden houden; te moer wijl de Inwoonders uit andere daar omstreeks geleegene Negorijen, ook van alle kanten derwaerds kwaemen, toeschieten; zig dierhalven aan het wijken hadden be„ „geeven en na hunne vaarthuigen waaren te rug gekeerd, alle hunne gekwetste meede maskers meede slee„ „pende; ten einde deselve niet in de handen der Ma„ ddureeren te laaten vallen: Jat de Roovers daarop van daar onder zeil gegaen zijnde, zij vervolgens kanne Cours bangs de Javasche wal hadde gesteld; na alvoorens verscheidene kleine vaarthuigen op de hoogte van Tidaijoo e genoomen te hebben, tot dat zij op de hoogte van Auwar Auwar, geleegen onder het regent„ „schap Touban, gekoomen zijnde; hij Relatent op een see„ „keren Avond, zijne kans zoo wel had weeten waartenee„ „men: dat hij zonder dat iemand eenige agt op hem sloeg onverwagt in zee was gesprongen, begeevende zig vervol„ „gens al swemmende naar de wal; alwaar hij zig ten Eersten naar den Tommongong had begeeven, die hem vervolgens naar Rembang had gezonden, van waar hij voorts na herwaerds was opgebragt, hebbende hij Relatant 's daage na zijne aankomst te Touban„ vernoomen: dat de zeeroovers met den pangerang van het eiland de Baviaan in gevegt waaren geweest, van wien zij twee vaarthuigen vermeestert hadden en denke„ „lijk den pangerang ook zelvs zouden hebben weg genoo„ „men; waare het niet, dat den Toubans Regent ten Eersten eenige vaarthuigen tot zijnen onderstant had gezonden, op welkers aannaedering de Roovers te rug waeren gedeinst en zig zeewaerds in hadden begaeven. voorts verhaald. den Relatent dat dit gespuijs van Roovers„ van eene vreemde Natie, hem relatant gants onbekend, scheinen te weesen, als zijnde niet gelijk de andere Jnlan„ „ders hier omstreeks, namentlijk Bougineesen, Maleijers, of Javaenen gekleed, maar gelijk als de Arabische priesters of omtrent zoo als de whooren alhier; buijten en behalven„ nog dat hunne daal nog naar het Boeginees nog naar het Maleids of Javaansch streemde, alhoewel den eesten den hunne de maleidsche saal meede niet onbekend was, gelijk hij Relatant ook dikwils door hun in deese gesteld, Taal
English
Samarang the 2nd of August 1786 — Samarang the 2nd of August 1786— page 395. language had been spoken, and had converse about one thing and another; they saying among other things to him, the relator: that they had by no means intended to cause any harm to the inhabitants of the aforementioned villages of prantjak and sepoeloe, but that the village folk had brought this misfortune upon themselves by refusing them drinking water, for which reason they had then been in great distress; further recounting to him, the relator: that they had come from a distant land situated to the east of Java and named Prindano or srindano certainly Mangindano, in order to cruise for a time along Java and most especially near the islands of poulo Mandalika and krimon-Java, in order to see whether they could capture any large vessels; which voyage, however, he the relator believed was entirely unknown to these pirates, and therefore did not doubt in the least that they certainly would never have undertaken it, had there not been among them a certain Joean Hadjie, who was very well acquainted with the Javanese waters and therefore acted as their helmsman; while the command over the fleet was held by a certain prince, being the son of Radja Alam, king at Mrindana Mangindano, who had three other princes of his nation with him. He, the relator, testifying for the rest that during his presence on board the pirates' vessels he had been very well treated by them, to such an extent that, having pity on the relator's old age, they had by no means shackled or locked him up, but on the contrary had left him the freedom to walk about in the vessel, whereby he, the relator, had also had the opportunity to escape, and nothing more. Thus done and related at the Government of Samarang on the date aforementioned: this mark was made by the Madurese Bappa Warie in the presence of me, was signed: F. J. Rothenbuhler, Secretary —. Copy Translation of a Malay letter written by Gustij Ngoeragh Madedjalantik at Balij Boeleeling to the Senior Merchant and Administrator over the Eastern Salient Anthonij Barkeij; received the 21st of July 1786. After the customary terms. I have the honor to inform my friend by this that a certain person has arrived here by 2 pantjallangs with his wife and children, who has himself called Tommongong Hadjie, and the woman Radinaijoe, being according to his word the former Tommongong of Tagal, and that he has further made a request to me to present his petition to my grandson the gustij at karrang Assam, which entails permission to settle there with his wife and children to dwell under the same gustij, but that I thereupon asked him for what reason he came to make this request, since he is a person who belongs on Java under the Company, whereupon he answered me that the reason therefor is because he has not been permitted to come settle, neither at Tagal nor any of the other Javanese places under the authority of the Honorable Gentleman. Semmarang
Dutch transcription
Samarang den 2„en Augustus 1786 — Samarang den 2„e Augustus 1786— pag„ta 395. Taal was aangesprooken, en over het een en ander onderhouden geworden; zeggende zij onder anderen tee„ „gens hem relatant: dat zij geenzints voorneemens wae„ „ren geweest, om de Inwoonders der hier vooren gedag„ „te Negorijen prantjak en sepoeloe eenig leed toe toevoe„ „gen, maar dat het negorijs volk zig dit ongeluk zelvs op den hals had gehaald, door hun drinkwaeter te weige„ „ren, waarom zy als toen zeer verleegen waaren geweest; perhaalende verders aan hem relatant: dat zij uit een ver land, ten bosten van Iava geleegen en Prindano of srin„ „dano /: zeekerlijk Mangindano / genaamt, gekoomen waaren, om een tijd lang, langs Iava en wel voornament„ „lijk bij de Eijsanden poulo Mandalika en krimon= Java te kruijssen, ten einde te zien of zij net eenige groote vaarthuigen konden bemagtigen; welken togt hij delatant egter meende deese Roovers gantsch onbekend te zijn, en dierhalven ook geensints te twijffelen off deselve zou„ „den dien ook zeekerlijk nooijt hebben ondernoomen, indien zig niet een zeekeren Ioean Hadjio bij hun bevond, wel„ ken het Javasche vaarwaeter zeer wel bekend was„ dn dierhalven bij hun voor stuurman ageerde; terwijl het gezag over de vloot door een zeekeren prins zijnde de Hoon van Radja Alam koning te Mrindana /:Mangin„ „dano:/ gevoerd wierd, welke nog drie andere prinsen van zijne natie bij zig had. Betuigende hij Relatant voor het Opfrige, geduurende zijn aanweesen aanboord van der rooversvaarthuigen zeer wel door hun behandeld te zijn, dat zoo verre dat zij met zijn relatants ouderdom meede leiden hebbende, hem geensints geboeid of vast geslooten, maar in teegendeel vrijheid hadden gelaeten, om in 't vaarthuig rond te wandelen, waar door hij relatant dan ook geleegentheid had be„ Copia Translaat Maleidsche brieff ge„ „schreeven door Gustij Ngoeragh Madel djalant ik te Balde Boeleeling, aan den Opperkoopman en gesaghebber over den Oost„ „hoek Anthonij Barkeij; ontvangen den 21e Julij 1786. Na gewoone Terme. Ik hebbe de eer mijnen vriend bij deese kennissen te geeven, als dat alhier per 2. pantjallangs met vrouw en kinderen aangekoomen is, zeekeren persoon, die zig laat „noemen Tommongong Hadjie, en de vrouw Radinaijoe zijnde volgens zijn zegge den geweesene Tommongong van Tagas, en dat voorts aan mij versoek heeft gedaa„ om zijn instantie mijn klein zoon den gustij te karrang Assam, voor te draege, die behelsende is, om zig met vrouw en kinderen te mogen aldaar met er woon, onder denselven gustij needer te zetten, dog dat ik hem daarop gevraagd hebbe, om wat reeden hij dit verzoek kwam te doen, alsoo een perzoon is die op Iava onder de Comp„e te huijs gehoord, dan dewijl hij mij geantwoord heeft, dat de reede daarvan is, vermits men hem niet heeft gepermitteerd om zig, nog te Tagal, nog een der andere Javasche plaetsen, onder het gebied van de Edelheer te „koomen om te ontsnappen, sonder meer. /:onderstond:/ Aldus gedaan en de gerelateerd ten Gouver„ „nemente samarang dato voorsz: /:lager stonde:/: den kruijs omschreeven:/ dit merk is gesteld, door den Madurees Bappa Warie /:daar onder :/ in kennisse , van mij /: was „geteekent:/ f„r J„s Rothenbuhler, secretaris —. koomen. Semmarang
English
Samarang the 2nd of August 1726 Samarang the 2nd of August 1716 page 397. to allow to be found in Samarang, so for that reason I presented his request to Gustij Karang Assem, from where, however, a refusing answer came back, saying Gustij Carrang Assam does not wish to have the aforementioned Radeen Tommongong in such a manner, as he is not inclined, through Tommongong Hadje, to break the friendship with the Honorable Company, as well as with the great lords at Batavia and on Java, with whom his ancestors have already lived in good harmony for many years. Furthermore, I request the goodness to forward the accompanying letter to His High Nobility the Lord Governor-General in Batavia, the same being from Gustij Ngoeragh Nader Karrang Assam and Gustij Ngoera Kanginan, and also I request my friend to be willing to assist my emissaries Ketoet Aban and Njoman Selong, whom I send with this, in their commission, since I have instructed them to buy a small vessel of 7 fathoms for me, so that they may return speedily. Below stood: End. Lower: translated by me. Was signed: H. van Ligten, sworn translator. Lower: Agrees. Was signed: H. van Ligter, sworn translator. Copy of a letter written by Captain Metisaiir Christoffel Hoffman, on expedition in Banjarmassing; to the Right Honorable, Highly Esteemed Lord Johannes Siberg, Councillor of the Netherlands Indies, and Governor and Director on and along Java's Northeast Coast; dated Boemikantjana the 25th of June 1786 A few days after the departure of my letters to Your Right Honorable Esteemed of the 20th, the prince again made a hunting party, on which occasion the prince asked me whether I wished to see the diamond mines, which I accepted with pleasure. Arrived there, I found within a short perimeter 3 newly made small villages, in each of which about 50 to 60 souls, more or less, were present, men as well as women and youths, of whom a part slept and rested in the houses, and a part worked very sluggishly, both at digging pits and extracting the earth, as well as washing the diamond earth and cleaning it. I first climbed into a pit, in which they already had the diamond earth, or actually yellow clay mixed with small stones, and this lay about 3 fathoms deep. I examined the upper and lower earth; this was clay without stones, and this layer with stones was not thicker than about a foot. After having worked a little, I also went to the small river to wash the earth, and found a few small stones of half a carat; yet I presumed that these had been thrown into it beforehand by the local chief present there, for after that I had as many as 10 to 15 tubs full of earth washed clean, and did not find a single small one. That is very difficult work, yet the Banjarese also do not seek the least advantage, and are moreover very lazy. It seems to me that I cannot be too detailed in order to inform Your Right Honorable Esteemed, but I am apprehensive of not expressing myself, or having expressed myself, clearly enough, when I wrote, as it occurs to me, not having reported to Your Right Honorable Esteemed that I have said nothing to the prince and his son about the first article in my provisionally drafted treaty, and leave this to Your Right Honorable Esteemed's wiser judgment, whether to designate him as feudal lord or indeed co-regent. The name of Ratoe Anum, which appears in the old treaty.
Dutch transcription
Samarang den 2„en Augustus 1726 — Samarang den 2„e Augustus 1716 — pag:a 397. samarang, te moogen laaten vinden, soo hebbe ik om die reeden zijn instantie den Gustij karang asseumn, voorgedraagen, van waar egter een refuseerend antwoord weeder gekoomen is, zeggende Gustij Carrang Assam den gem: Radeen Tommongong op een zoodaenige wijse niet te willen hebbe, dewijl niet geneegen is, om door Tomm: Hadje de vriendschap met de EComp. te breeke„ zoo ook met die den groote heeren te Batavia en op Java„ waar meede al voor lange Iaaren zijn voorzaeten in goede harmonie hebben gelaeft. Voorts versoeke ik de goedheid te hebbe, om de neevens „gaande brieff aan zijn Hoog Edelheid den Heere gouverneur generaal voor te zenden naar Batavia, zijnde deselve van gustij Ngoeragh Nader karrang Avam en gustij Ngoera kanginan, dan ook nog versoeke ik mijnen vriend om mijner zendelingen ketoet aban en Njoman selong, die ik deese meede geeve, te wille adsisteeren in hunne Commissie, dewijl ik hun opgedraegen hebbe om een klein vaerthuig van 7. Vadems voor mij te koopen, op dat zij spoedig moogen rethourneeren. /:onderstond:/ Einde / lager / getranslateerd door mij /:was get:/ H. van Ligten, gesw: Transl: /:lager:/ Accordeert /was geteekent:/ H. van Ligter, gesw: Translateur. Copia Missive geschreeven door Capit: Metisaiir Christoffel Hoffman, in Expeditie te Banger„ „massing; aan den wel Edele gestrenge Agtb: Heer Johannes Siberg, Raad van Neederb. India, en gouverneur en directeur op en Langs Javaas N:=t O:t Cust; ged:t Boemikantjana den 25. Junij 1786 — 9: Voor eenige daegen na 't vertrek mijner brieven aan uwelEd. gestr: Agtb: van den 20„e heeft den vorst weer eene Iagt- parthij gemaakt, bij welke geleegendheid den vorst omij vroeg, off ik de adamant=meijnen besien wilde, 't welk ik met vermaek aan nam, aldaar gekoomen, vond ik in een korten omtrek 3. in 't klijn nieuw gemaakte dorpen, in welke ieder omtrent een 50. ân 60. koppen, meer of min wae„ „ken, zoo wel mannen als vrouwen en Jongelingen, van welke een gedeelte in de huijsen sliep, en ruste, een gedeelte zeer traag werkte, zoo wel met groenen te maeken en aar de teib„ „tehaelen, als de diamants aarde te wasschen, en schoon te maaken. Jk klom eerst in eene groeve, in welke se reeds de diamanten aarde of eigentlijk geele kleij met steentjes vermingt had„ „den, en deese lag en 3. vaam diep, bezag de boven en onder aarde deese was kleij zonder steentjes, en deese laege met steentjes was niet dikken als omtrent een voet, na wat gewerkt te hebben; ging ik ook aan 't Riviertje, om de aarde te wasschen, en vond een paar steentjes van een halve Caraat; dog ik veronderstelde, dat deese door het aldaar zijnde Hoofd van te vooren daarin waaren gegooid, want ik heb na dien wel 10. âx 15. Bakke vol aarde laaten schoon wasschen, en geen een kleintje gevonden, dat is een heer moeijelijk werk, dog de Banjareeren zoeken ook geen 't minste voordeel„ en daar bij zeer luij. Mij dunkt dat ik niet te breedvoerig ken weesen, niet ons uw Ed gestr: Agtb te onderregten, maar ben bedugt mij niet verstaanbaar genoeg uit te drukken, of uitgedrukt te hebben, wanneer ik schreeff, gelijk mij te binnen schiek, uw Ed: gestr: agtb: niet gemeld te hebben, dat ik den vorst en zijn zoon niets van 't eerste Artikul gezegt hebben in mijn bij provisie opgesteld tractaat: en dit overlaat aan uwelEd: gestr: agtb wijser oordeel, om hem als leen heer„ den wel meede regent aan te marken. De naam van Ratoe anum, dewelke in 't oude tractaat gestr: voorkomt. de