Inventory 3738
Japan · 625 pages · 347 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
page 81. Samarang the 3rd of March 1786. Samarang the 3rd of March 1786. Honorable Sir Johannes Siberg, Extraordinary Councilor of the Dutch Indies, as well as Governor and Director of and along Java's Northeast Coast; received at Samarang on the 13th of December 1785. I hereby inform Brother that I have now renewed the prohibition on garments which was formerly issued by the previous rulers, and that I have also now forbidden the wearing of that which I have already established from the time that the Company elevated me to Sultan; and that I have given orders in this regard to my Patih Danoeredja, and have agreed with the Resident Jan Matthijs van Rhijn; on Thursday the 28th of the month of Muharram; as well as that those whom I have qualified to have my issued prohibition observed being the mantris jero or panilih have announced the prohibition of the previous rulers and the prohibition of my desire issued by me to the public by the beating of the public gong. And that three of those same mantris, on Wednesday the 4th of the month of Safar at the pasar Bulu, in front of the Resident's garden, found a Javanese being one of my subjects who sat selling such goods as were specified in the prohibition; wherefore those mantris also immediately prohibited the same to him, with which that matter was concluded. But that a certain woman named Mbok Peti who shall collect the lease at that pasar made this known to the coachman of the Resident Jan Matthijs van Rhijn, and which coachman thereupon with as many as thirty boys, also of the Resident, attacked my three mentioned mantris and severely mistreated them, yes even to such extent that one of my mantris was wounded, and one Copy of a letter written by the Right Honorable Sir Johannes Siberg, Councilor of the Dutch Indies and Governor and Director of and along Java's Northeast Coast, to the Sultan at Yogyakarta, Hamengkubuwana, etc., dated at Samarang, the 17th of December 1785. I have [illegible] Your Highness's esteemed letter of the taken prisoner, who was thereafter bound and placed in detention, but the other escaped by flight and immediately recounted what had happened to his companions, who thereupon went directly to the aid of their comrade to deliver him, but they were restrained therein by the Tumenggung Nata Yuda who was already on the way to request back that captured mantri, ordering them to turn back, without which intervention some unpleasantness would certainly have had to occur. I had the mentioned Mbok Peti the object of my state arrested, but the custom of the Javanese is not to oppress their subjects. The complaints of my mantris jero or panilih, who were so severely mistreated, have been recorded by way of a declaration. Greeting Brother most amiably, both I and the Pangeran Adipati Anom Mangkunegara, as the Ratu Ibu and the Ratu Bendara also do to Madam, Brother's spouse, wishing Heaven's best and most precious blessings for length of days. was written beneath: Written at Yogyakarta Hadiningrat, on Saturday the 7th of the month of Safar in the year Be 1712. underneath: Translated by me was signed: Willem Wardenaer, Sworn Translator. captured. 7th of
Dutch transcription
pag=t 81. Samarang den 3„e Maart 1786. Samarang den 3„en Maart 1786- Achtbaren Heere Johannes Siberg, Raad extra Ord„e van Nederlands Jndië, mitsgaders gouverneur en directeur op en Langs Javas Noord- oost. kuit; ont „fangen te Samarang den 13„en decemb:r 1785. - Ik geeve Broeder mits deesen te kennen, dat ik thans het verbod der kleederagien, het geene voordeesen door de voorige vorsten gegeeven is, vernieuwt hebbe, en dat ik ook meede thans verbooden hebbe te draegen, het geen ik reets van den tijd aff„ dat de Comp: mij tot sulthan verheeven heeft, hebbe vast ge„ „steld; en dat ik des weegens aan mijnen pepattij Danoeridje ordre hebbe gegeeven, en met het Opperhoofd Jan Matthijs van Rhijn ben over Eengekoomen; op donderdag den 28=e van het Digt Mochoram; als ook meede dat de geenen die ik gequa„ „slificeerd hebbe, om mijn gegeeven verbod te doen observeeren /:zijnde de mantries Djchro, off penielie :/ het verbod, der voorige vorsten, en het verbod mijner begeerte door mij gegeeven; onder publicque Bekkenslag, de gemeente hebben bekent ge„ „maakt. - Een dat 'er drie van die selve mantries, op woensdag den 4:e van het ligt Saphar op de passen Boeloe, voor des opperhoofds thuijn, Een Iavaan /:zijnde ten mijnen onderhoorige:/ hebben gevonden, dewelke soodaenige goederen zat te verkoopen, als en bij het verbod gespecificeerd, waaren; waaromme die man„ „tries dan ook sullx direct aan denselven verbooden hebben, waar„ meede die zaak is afgedaan geweest. Dog dat 'er seeker vrouws persoon genaamd ombok petie /:welke op dien paster zal de pagt te heffen:/ zulks aan den koetsier van het opper„ „hoofd Jan Matthijs van Rhijn heeft te kennen gegeeven, en welke koetsier daarop met nog wel dertig Iongens meede van het opperhoofd, op gem: mijne drie mantries is aangevallen, en deselve seer mishandelt heeft, Ja zelvs tot zoo verre, dat een mijner mantries gekwest, en Een Copia missive geschreeven door den Wel Edelen gestr: Heer Johannes Siberg, Raad- van Neederlands Jndia en gouver„ „neur en directeur op en langs Javas N:d O:t kust, aan den Culthan te djokjo Carta, Aming Coeboeana, en3:, gedateert te sama„ „rang, den 17„e december 1785. — Ik hebbe uw Hoogheids geagt schrijvens van den gevangen is genoomen, dewelke daar na gebonden, en in bewaaring is gezet, dog de andere is het met de vlugt ontkoomen en heeft het voorgevallene ten eersten aan zijne maats verhaald, dog dewelke daarop direct ter hulp van hunnen makker zijn gegaan, om denselven te ver„ „lossen, dog dezelve zijn door den tommongong Notto zudo /: dewelke reeds op weg was, om dien gevangene Mantrie te rug te versoeken:/ daar in weederhouden, ordonneerde denselven haar lieden om te rug te keeren, zonder welke tusschen komst„ er voorseeker eenige onaangewaamheeden, souden hebben moeten. voorvallen: Ik hebbe gem: Ambor petie /: het voor„ „werp mijner staet :/ doen opvattene, dog het gebruik der Javaenen is niet, om sijne onderhoorige te verdrukkens. De klagten mijner Mantries Djuro off penilie, welke soo sier mishandeld bennen, zijn bij wijse van verklaering opgenoomen. - Groetende ik en den pangirang Adepattij Anom Mang (ve„ Nogoro Broeder op het minjaamste, gelijk de Ratoo In de Ratoe vendoro aan Mevrouw Broeders gemalinne mee„ „de doet, onder toewensching van 's Hleemels beste en dierbaer„ „ste zeegeningen tot in lengte van daegen. –. /:onderstond:/ geschreeven te djokjo Carta Adiningrat, op Zaturdag den 7„en van het Ligt saphar in 't Jaar Be 1712. - /daaronder:/ getrans„ „lasteerd, door mij /:was geteekent:/ W„m Wardenaer, Geswroore Translateur. gevangen. 7: van #
English
page 23. Samarang the 3rd of March 1786. Samarang the 3rd of March 1786. - 7. of the light Saphar 1712. well received, yet from it noticed with much regret the displeasure conceived by your Highness over what occurred at djokjocando Admingaat between three of Brother's mantris and the coachman of chief van Rhijn, with the reasons that gave cause thereto and were said to be found in a declaration made by the said Mantri prawiero Sasro at djokje Carta Adiningrat: For this time, in order to avoid all further prolixities, I shall not undertake to reject that declaration, or to demonstrate the existence or non-existence thereof, but being assured that your Highness is always inclined, alongside me with united forces, to oppose all unfairness and on the contrary to uphold law and justice, I do not doubt in the least that Brother will also be willing on that account to hear and examine. On this basis, I hereby come to present to your Highness three declarations made before the secretary of police here and two witnesses, namely one from the coachman of chief van Rhijn; another from his attendant, and a third from two of his slave boys, which I have had confirmed under oath before the Court of Justice in the presence of Your Highness's emissaries now returning, and which contain in themselves a sincere and truthful account of the entire course of events and the concurrent circumstances that took place in this matter, namely how said coachman, walking near the market, was shown a blue striped boy's jacket by the supervisor of that market, named Ma petis, saying that the same had been taken away from the market by order of the already mentioned three mantris of your Highness, although it was not a Larangan. That the coachman, having learned this, thereupon in all decency only went to ask these three mantris why they were having goods taken away from the market that were not included in your Highness's prohibition. That one of these mantris thereupon, without the slightest reason, delivered a fist blow to the coachman, which the coachman nevertheless endured in silence, in order thereby to put aside all further unpleasantness. That this mantri thereafter struck the coachman, who sought to compel him, by taking away his kris, to remain there until the chief's return home in order to bring his complaints against him, on the head with a piece of wood in such a manner that the blood streamed down his body. That the coachman, becoming angry at this malice of that mantri, thereupon pulled him from the horse, further seeking to tie him up. That during the wrestling with him, the mantri drew his kris, seeking to thrust the same into the coachman's body from below, which, however, was prevented just in time by a slave boy of chief van Rijn, who wrung the kris from his hands. That at the same time one of the two other Mantris tried to stab the coachman from behind, in which murderous intention he was, however, prevented by a second boy of chief van Rhijn, who wrested the kris from him, whereby that mantri was slightly wounded in the hand by the point of his own kris. That thereafter, the two other Mantris of your Highness having ridden away, the coachman [illegible] the third, who had so severely mistreated him
Dutch transcription
pag„a 23. Samarang den 3„e Maart 1786. Samarang den 3„en Maart 1786. - 7. Van het Ligt Saphar 1712. wel ontfangen, dog daar uit met veel Leedweesen ontwaard, het door uw hoogheid opgevatte misnoegen, over het voorgevallena: te djokjocan„ „do Admingaat, tusschen drie vans Broeders mantries en den Coetzier van het opperhoofd van Rhijn met de reedenen die daar toe aanleiding hebben gegeeven en te vinden souden zijn in eene verklaaring door de ge„ „dagte Mantrie pra wiero Sasro te djokje Carta Adi„ „ningrat gepasseert: Ik zal voor dit maal, ter vermijding van alle verdere Trijdloopigheedens niet onderneeuen om die verklaering te verwerpen, dan wel het al off niet bestaan haare daarvan te betoogen, maar versee„ „kerd zijnde, dat uw Hoogheid altoos geneegen is, neevens mij met verlende kragten alle onbillikheid teegen te gaen en daar in teegen regt en de geregtigheid te handhaeven, soo twijffele ik geenzints off Broeder zal uit dien hoofda ook wel willen hooren en verhooren, Ik koome uw hoog„ „heid op dit fundament bij deesen, dan aantebieden drie voor den secretaris van politie alhier en twee getui„ „gen gepasseerde verklaaringen, als een van den Koet„ „sier van het opperhoofd van Rhijn; een ander van des„ „selvs oppasser, en Een derde van twee zijnen slaeve Iongens, dewelke ik ten overstaan van Uw Hoogheeds tans weeder te rug keerende zendelingen voor den Raad van Justitie met eede hebbe laeten bevestigen, en die in zig vervatten Een opregt en waaragtig verhaal van den gantschen toedragt en de te saemen loopende omstandigheeden, welke in deese zaak hebben plaets gehad, namentlijk hoe dat gemelde koetsier, omtrent den passer wandelende, hem door de opsigtster van dien passer in naame Ma petis een blauw gestreept Jongens waetje is verthoont, zeggende, dat hetselve op ordre van de reeds gedagte drie mantries uwerhoog„ „heid van de parser was weggenoomen, alhoewel het geen Larangan was. Dat den Coetsier dit vernoomen hebbende, daar op in alle ordentelijkheid, deese drie mantries eenelijk is gaan vraegen, waarom sij goederen van den passer lic„ „ten weg neemen die niet in uw Hoogheid verbod be„ „greepen waaren. Dat een van deese mantries hierop den Coetsier, sonder de minste reedenen Een vuijstslag heeft toegebragt, wel„ „ke den Coetsien Egter stelswijgende heeft verdraegen. ten linde daar door alle verdere onaangenaamheeden uit den weg te ruijmen. Dat deese mantrie daarna den Coetsien die hem door het ontneemen zijner Crits zogt de noodzaeken aldaar tot 's opperhoofds te huijskomst, te vertoeven, ten einde zijne klagten teegens hem intebrengen, met een stuk hout soodaenig op het Hoofd heeft geslaegen, dat hem het bloed langs het Lichaam afstroomde. Dat den koetseer over deese kwaad aardigheid van dien man„ „drie toornig wordende denselven daarop van het paard heeft getrokken, hem voorts zoekende vast te binden. Dat onder het worstelen met denzelven de mantaio zijne krits heeft getrokken, zoekende deselve den Coetsier, van onderen in het Lichaam te stooten, dat egter nog bij tijds belet wierd, door een slaeve Jongen van het opperhoofd van Rijn, die hem de Crits dit de kanden wrong. Dat ter selver tijd een den twee andere Mantries, den Coetsier van Agteren heeft poogens te voorsteeken, in welk moordaedig voorneemen hij egter belet wierd, door een twee Jongen van het opperhoofd van Rhijn, welke hem de krits ontweldigde, waar bij die mantrie, door de punt zyner eigene krits een weinig in de hand wierd gewond. Dat daarna de twee andere Mantries uwer Hoogheid weg„ „gereedens zijnde, de Coetsien, den derde, die hem soo sier mis han„ „deld E geen O
English
page 85. Samarang the 3rd of March 1786. — Samarang the 3rd of March Anno 1736. had [illegible], bound securely, and taken into custody, in order to be able to bring his lawful complaints against him; and when I now, in addition to all this, take into consideration that the coachman Nicolaas has always conducted himself soberly and very modestly toward Your Highness's subjects, I must assume that in this matter Your Highness's ministers proceeded with some haste, to which they surely would not have decided so readily had they first carefully investigated and maturely considered the matter from both sides, which was also the reason why the aforementioned case with all its circumstances was not brought to the attention of Your Highness in that light, as now happens hereby. I could at this point also bring forward in excuse of the coachman that he was misled regarding the Larangan by the aforementioned Mapetie, of which he likely could have had no knowledge; but on the other hand, I must also agreeably confess that he was not permitted to be his own judge, just as the three mantris of Your Majesty were not authorized to mistreat him in such an improper manner at the beginning of the incident. They are therefore both guilty and deserving of punishment, and I shall consequently have the coachman Nicolaas punished with the flat of the blade as soon as Your Highness shall also have caused his three mantris to receive their well-deserved punishment. Meanwhile, I also request Your Highness that Chief van Rhijn, by order of Brother, may be declared innocent by the Regent of having given any cause in this matter by which Your Highness's displeasure might have been aroused, since he has solemnly assured me that he requested the aforementioned Regent of Your Highness that the patterns and names of Your Highness's Larangan might be handed over to him, which, however, were not delivered to him. I have nevertheless made known to him my surprise and displeasure that he did not settle this matter with Your Highness's ministers, as has previously taken place regarding other incidents where subjects of the Honorable Company were boundlessly more severely insulted, without Your Highness needing to be distracted from his weighty occupations on that account, or that this matter needed to have such an unpleasant and protracted aftermath; but since for this last point it is strictly required that the Chief enjoy free access to the person of Your Highness, as he is so firmly tied to the interests of both by the oath of loyalty to the Company and Your Majesty, in order to be able to bring the pure truth and the actual state of affairs before Your Highness's eyes along that path without any prejudice, I most amicably request Brother that this may always take place in the future, in order thereby to attain this so greatly desired end, and furthermore that on the part of Your Highness a faithful and suitable priyayi may be appointed to the Chief as under-major, to be present in person on occurring occasions with the Adjutant of the garrison at all gatherings and incidents that come to take place, and afterward to be able to make an accurate report thereof. While at the same time I may reasonably hope from Your Highness's well-known equity that you will willingly contribute on your part that which is necessary to [illegible] the Residents of to
Dutch transcription
pag:o 85. Samarang den 3„en Maart 1786. — Samarang den 3„e Maart A:o 1736. „deld had, heeft vast gebonden, en in bewaaringe ge„ „noomen, ten einde zijne regtmaetige klagten teegens den„ „selven, te kunnen inbrengen en wanneer ik nu bij dit alles nog in Overweeging neeme: dat den Coetteer Nicolaes sig altoos nugteren en seer bescheiden teegens uw Hoog= „heids onderdaenen heefd gedraegen, soo moet ik veronder„ „stellen: dat in deese zaak door uw Hoogheids minis„ „ters met eenige ophaesting is te werk gegaan, waartoe sij seekerlijk soo ligtelijk niet zouden hebben beslooten, ten dien zij de zaak van weederzijden Eerst nauwkeurig on„ „dersogt en rijpelijk overwoogen hadden, 't geene dan ook de Oorsaak is geweest, dat het voornoemde geval met alle zijne Omstandigheeden, niet in dat Ligt onder het Oog van Uw Hoogheid is gebragt geworden, dan bij deesen komt te geschieden: Ik soude tter deeser plaetse nog hot verschooning van den koetsien kunnen inbrengen: dat hy weegens het Larangan door voornoemde Mapetie is misseid geworden, daar hij waarscheinelijk geene ken„ „nisse van konde hebben; maar ik moet ook daar en teegen toestemmender wijze bekennen: dat hij zijn eigenen regter niet mogt zijn, eeven soo min als de drie mantries van uw Majesteit bevoegd waaren, om hem bij den aan„ „vang van het gebeurde, op eene soo onbetaemelijke wijze te mishandelen. zij zijn oversulx beide schuldig en straffevaardig, en ik zal dierhalven den Coetsier Nicolaas, met de kling laeten afstraffen, soo dra uw Hoogheid desselvs drie mantries meede de wel ver„ „diende straffe zal hebben doen erlangen. Terwijl ik uw Hoogheid teffens versoeke dat het opperhoofd van Rhijn, op Last van Broeder, door den Rijksbestierder mag werden vrij gekend van geene reedenen in deesen te heb„ „ben gegeeven waar door uw Hoogheids ongenoegen zoude zijn opgewekt, aangesien hij mij plegtig verseekert heeft, van gemelde uw Hoogheids Rijksbestierder te hebben verzsogt. dat hem de Modellen en naemen van uw hoog„ „heids Larangan mogten werden ter hand gesteld dewelke hem Egter niet bezorgd waaren. Ik hebben hem intusschen, des net te min, mijne verwondering en misnoegen te ken„ „nen gegeeven, dat hij deese zaek niet met uw Hoogheide ministers heeft afgedaan gelijk bevoorens omtrent meer andere voorvallen heeft plaets gehad, waar bij 'sEComp:s onderdaenen onbindig swaarder beleedigd waaren, zon„ der dat uw hoogheid daaromme van zijne gewigtige beesigheeden behoefde te werden afgeleyd; dan wel dat deese zaak van een soo onaangenoemen als langwijligen nasleep had behoeven te werden; dan dewijl tot dit laeste articul volstrekt verEijscht werd, dat het opperhoofd een vrijen toegang tot de persoon van uw Hoogheid geniete daar deselve door den Eed van trouwe aan de Comp„e en uw Majesteit, soo vastelijk aan beeder belangens verknogt is, ten einde langs dien weg de suijvere waarheid en de weezendlijke gesteldheid der zaeken, zonder eenig voor„ „oordeel uw Hoogheid voor het oog te kunnen brengen, zoo versoeke ik Broeder op het vriendelijkste: dat sulx in het vervolg altoos mag plaats hebben; ten einde daar door dit zoo seer gewenschte einde„ te erlangen, en dat voorts van weegen uw Hoogheid bij het opperhoofd, een trouw en geschikt projagie, als onder majoor mag werden aangesteld, om met den Adjudant van het guarnisoen in voorvallende geleegentheeden, bij alle sae„ „men en voorvallen, welke koomen plaets te hebben, selvs teegenswoordig te zijn en daarna een nauwkeurig rap„ „port daarvan te kunnen doen. Terwijl ik teffens van uw Hoogheids bekende billijkheid met grond verhoopen mag: dat deselve van zijne kant dat geene wel zal willen toebrengen, dat noodzaekelijk is, om de Residenten van te
English
page 17: Samarang the 3rd of March 1786. Samarang the 3rd of March 1786. and other Company servants at the Court of your Majesty at Djokjo Carta adiningrat to have a peaceful and pleasant stay: while I, on the other hand, from my side will always strive to make every effort to cause the friendly and well-meaning good understanding between the subjects of the Company and those of your Highness, so very necessary for the mutual interest, always to remain in the best and most desirable harmony, as this, in the continuing highly esteemed brotherly friendship of your Highness, can ever give me the most worthy pleasure on Java. Furthermore, brother again, the pangerang Adipattij Anom Amang Coenogoro is greeted by me in the most cordial manner, just as the Ratoe and the Ratoe Bendoro are likewise saluted by my wife; with the wish that your Highness's years, under the constant enjoyment of all desirable salvation and blessing, may be happy and prosperous, unto a length of days. — at the bottom was written: written at Samarang the 17th of December 1785 was signed: J: Siberg - Extract from the Separate Letter, written by the senior merchant and First Resident at Djokjo Carta, Jan Matthijs van Rhijn, to the Right Honourable, rigorous, and Esteemed Lord Johannes Siberg, Councillor of the Netherlands Indies, as well as Governor and Director on and along Java's North-East coast, dated Djokjo Carta the 24th of December 1785. - Provisionally, this will only serve humbly to report to Your Right Honourable and Esteemed Honour that the sultan's gandeks Mankoewidjoijo, returning the day before yesterday in the evening, went directly into the Dalam, and subsequently had to return immediately to Boedjong to await further orders, during which time Danoeredja came to see me twice to express his embarrassment regarding the disposition of the monarch, and how he would receive me at the reception of the letter; on both of these visits I curtly stated that in case His Highness did not receive the dispatches and me at Court in the customary manner, I would immediately make an about-face right before his presence and depart. The Lord Sultan having brooded over this until late in the night, sent Raden Adipati Danoeredja and Raden Ronggo Prowierodirdjo to my quarters at Rustenburg yesterday morning, inquiring whether I would be willing to pay the monarch a private visit and moderate His Highness if he might lash out against me and them concerning what happened between the coachman and his mantris, as was his custom when seizing upon a grievance. Having long wished for this, I made report of it and had it said that His Highness should summon me; doing this yesterday afternoon, His Highness was found in the gedong Lopes; where he awaited me without any priyayi or retinue. Being in his presence, he ordered me to sit down close by on the chair standing thereabouts, and commanded Danoeredja and Ronggo to come before him; these, having come into our vicinity after a while in a timid posture and having sat down, His Highness addressed them firmly, but with such fitting and striking arguments that it was far beyond my expectation! And when he had finished with that, he said to me, Chief, I am troubled and sensitive about what happened, but tell me, do I not have reason for it! And is what Your Esteemed Honour said about it not page 89 Samarang the 3rd of March in the Year 1786. Samarang the 3rd of March 1786 not the truth, speak! Then I stood up, approached His Highness, and replied, Monarch, the displeasure is proportionate to the unpleasant incident; but to attribute the cause thereof to me and to display such sensitivity, I must both lament and excuse myself, having given not the slightest reason for it. Chief, I have been angry and ill-informed, your master the Honourable Lord Governor has conducted an investigation that ought to have taken place here; come tomorrow morning with the dispatches to Court, I will settle the matter very briefly and establish good order, and herewith he gave us our dismissal. — This morning, however fiercely it rained, we were fetched with the dispatches according to custom, and the Lord Sultan received me and Mr. IJsseldijk as affably as ever before. The dispatches having been introduced, the reading thereof was held and performed by the third Dalam Regent Aria Madura; the initial contents struck His Highness so strongly that he exerted all his power to understand it, which was truly difficult, both because of the stammering done by the reader and the rattling of the rain and the darkness thereof and of the room itself; so that His Highness was forced to suspend the reading thereof, causing me to come before him! He laid his hand upon my arm and spoke very moderately: I have understood enough, your master judges rightly, I will do so too and declare you blameless; your coachman and my mantris have fought, both have injuries and also guilt, let us let the matter rest here and cease all harboured displeasure. Concerning this, I addressed His Highness and said that I was ordered by my master the Honourable Lord Governor to punish my coachman; upon this His Highness once again placed his hand upon my arm and said, take heed Chief, this I do not desire! But rather that you, with my patih and all my regents, agree to devise such precautions that I may no longer be troubled in this manner! To this end I shall give my order, and make all my Dalam people appear to submit themselves to the arrangements. — once again E
Dutch transcription
ag„a 17: Samarang den 3„en Maart 1786. Samarang den 3„en Maart 1786. en verdere Comp„s dienaeren aan het Hoff van uw Majesteit te Djokjo Carta adiningrat, een gerust en ge„ „noeglijk verblijff te doen houden: terwijl ik daar en teegen van mijne zeide steeds alle pogingen zal tragten in het werk te stellen, om de vriendelijke en wel meenende goede verstandhouding, tusschen de onderdaenen van den Comp„e en die van uw Hoogheid, soo sier voor het weederzeids belang noodig, altoos in de beste en wenschelijkste Eens= „gesindheid te doen verseeren, alsoo mij dit in de aan„ „houdende hoog geagte Broederlijke vriendschap van uw Hoogheid, het waardigste vergenoegen op Iava in„ „mer geeven kan. voorts word Broeder weedens den pangerang Adipattij Anom Amang Coenogoro, van mij op het aller hartelijksde gegroet, soo als de Ratoe en de Aatoe Bendoro insgelyks van mijne huijsvrouw werden gesalueert; onder toewen„ „sching dat uw Hoogheids Jaaren, onder, het bestendig genot van alle wenschelijke heil en zeigen gelukkig en voorspoedig moogen zijn, tot in een lengte van daegen. — /:onderstond:/ geschreeven te Samarang den 17=e december 1715 /ras geteekent:/ J: Fiberg - Extract uit de Aparte Brieff, geschree„ „ven door den opperkoopman en Eerste Resi„ „dent te djokjo Carta, Jan Matthijs van Rhijn, aan den wel Edelen gestrengen Achtbaren Hier Johannes Siberg, Raad van Nleder„ „kands Jndie, mitsgaders Gouverneur en directeur op en Langs Javas N=d O=t kust, ged. t djakjo Carta den 24„en december 1785. - Bij voorraad sal deese eenlijk dienen Uweld. gesta. Achtb: needrig te melden, dat des sulthans gandeks Man„ „koewidjoijo eergisteren reverteerende des avonds direct in den Dalm zijn gegaan, dat vervolgens onmid„ „delijk na Boedjong hebben moeten te rug keeren om onadere beveelen aftewagten, wanneer intusschen tot twee kieren Danoeredja mij is weesen vinden om sijn verbeiegendheid te zeg„ „gen, weegens de positie van de vorst. en waar in mij bij de receptee„ den missive soude afwagten, in beide dese visiter heb seen be„ „knopt gediend, dat ingevalle zijn Hoogheid niet op dezelve wijzo als gebruijkelijk de depeches en mij ten Hove ontving„ dat dan illico van voor zijn presente regt om keerd soude maeken en heen gaan; Hier over de Heer sulthan, tot laat in de nagt gepikerd hebbende, soud gisteren morgen tot mij„ „ment, to Rustenburg Radeen de pattij Danoeridja en Radeen Rongo prowierodridjo, inquireerende off ik den vorst wel een aparte visite soude willen maaken, en zijn Hoogheid mo„ „dereeren als over het gebeurde tusschen de koetsier en zijn man„ „tries teegens omij en hun mogte koomen uittevaaren, soo als bij opgevat missoegen zijn Coustume was. Dit lang gewenscht hebbende, deet daarvan rapport en seggen, dat zijn Hoogheid mij soude ontbieden, dit gisteren middag doende, liet sig zijn Hoogheid in de gedong Lopes de vinden; alwaar mij sonder eenig projaij ofte gevolg afwagte In zijne tegenswoordigheid zijnde, gebood hij mij, digt met de stoel daar omtrent staande te gaan sitten: En gelaste Danoeridja en Bongo voor hen te koomen, deese, waar eene wijle tijns, in eene bedeeste houding, in onse nabijheid gekoomen, en meeder gezeeten zijnde sprak zijn Hoogheid wel fors maar met zulke gepaste en treffende reeden aan„ dat het verre buijten mijne verwagting was! en als daar meede g'eindigd hadde, seide hij mij, opperhoofd, Ik ben ontrust en gevoelig over het gebeurden, maar sigt mij heb ik daartoe geen reeden! en is het geene daar over zeide Acctb: geene pag„a 89 Samarang den 3„en Maart A:o 1786. Samarang den 3„en Maart 1736 geene Waarheid, spreekt.! soo stond op en vervoegde mij bij zijn Hoogheid en repliceerde, vorst, ME: ongenoegen is naar het onaangenaamen voorval geEvenreedigd; ddog hier van aan mij de oorzaak toete kennen en sulke gevoeligheid te betoonen, moet ik omij soo seer beklaegen als verschoo„ „nen, daar toe geene de minste reeden gegeeven te hebben. Opperhoofd ik ben toornig en kwalijk onderrigt geweest, w' gebieder de Edelheer gouverneur heeft een onderzoek ge„ „daan, dat hier had dienen te geschieden, komt morgens met de depeches ten Hove, Iik zal de zaak seer kort af„ „doen en goede order stellen, en gaff ons hier meede het afscheid. —. Deese morgen hoe fel het ook teegende, sijn wij met den depeches na riso afgehaald en den Heer Zulthen heeft mij en den heer ijsseldijk soo minsaam gerecipireerd als ooijt te vooren. De depeches g'intrageerde, wierde de Lec„ „tuure daarvan gehouden en gedaan door den derd: Dalms Regent Aria Madura, den Eersten inhoude trot zijn hoogheid soo sterk dat al zijn vermoogen aanwende om die te verstaan, het welke waarlijk was, zoor door het hakkelen dat den Leeven deede, als het gekleteen der reegen en de donkerheid daarvan en het vertrek zelven; zoo dat zijn Hoogheid genoodzaakt was, de Leezing daarvan te staaken, mij doende voor zig koomen! leide mij zijn stand op den Arm, en sprak seer moderaat, ik hebbe genoeg verstaan, rigt oor„ „deeld uw gebieden, in wis het ook doen en verklaare w ontschuldig uuw koetsien en mijn Mantries hebbe gevogten, beide hebbe quitsuure en ook schuld Laat ons 't hier in berusten en alle opgevatte ongenoegen stacken. Hier over sprak ik zijn Hoogheid aan en seide van mijn gebieder de Edelheer gouverneur gelast te weesen mijn koetsien te straffen, hier op gaffemij zijn Hoogheid andermaal zijnen vland op den Arm en seide neem opperhoofd dit en verlange niet! maar wel dat gij met mijn pattij en alle regenten van mij, over Eenkomt, ons die voorsienige te beraamen, dat ik aldus niet meer worden ontrust! hier toe zal mijne Last geeven, en allen mijne Dalms volkeren doen voorkoomen om zig aan de beschikkingen te submitteeren. —. andermaal E
English
page 91: Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1786. Batavia! To His Right Excellency The High Noble, Stern, and Great Honorable Lord, Mr. Willem Arnold Alting Governor General and The Noble, Stern Lords Councilors of Dutch India; etc. etc. etc. High Noble, Stern, Great Honorable Lord; and Noble, Stern Lords! Herewith I present to Your Right Excellencies two packets of letters brought here the evening before yesterday via Sourabaija from Banjermassing; I have at the same time also received a letter from the Residents dated 18th of February last, which, as they write, corresponds with the letters addressed to Your Right Excellencies, so that for the sake of brevity I take the liberty of referring thereto and only noting here the substantive content of what their writing to me contains, amounting to this: that the cutter the Patriot and the bark the Eensgezindheid, as well as the two Java Company pantjallangs and galleys, had arrived there on the 27th of December 1785, together with the pantjallang the Ionge Anthonij from Sourabaija with the goods for the small ship the Adriana on the 12th of January last, and on the 24th of the last-mentioned month the galley de Kraaij, the latter laden with munitions of war and gunpowder, together with the gift goods from Your Right Excellencies for the Sultan; that they, the Residents, together with and alongside the present naval and land officers, after mature deliberation and with unanimity of votes, had seen fit to abandon neutrality, and conversely decided to choose the side of the Sultan of Banjermassing; but before proceeding to any acts of force, they had dispatched a letter to Daing Tarawe, to which the answer was still awaited, admonishing him to cease all hostilities and to depart from Tabanjauw, under threat that upon refusal thereof he would be attacked from the land and sea sides, the necessary preparations for which were also already made here; with Captain Hoffman, who is already in the upper lands at the Court of the Sultan with the Samarang militia and artillerymen, operating by land page 93 Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1786. and all the vessels lying in readiness under the command of Captain at Sea Martens acting on the sea side, in order by so doing to enclose the enemy from both sides, from which they, the Residents, believed they would soon be able to impart the outcome. The Residents further making known to me that the present land force, being somewhat too weak, is not fully sufficient to rely upon with complete confidence, and this at the same time agreeing with the views of the aforementioned Captain Hoffman, they jointly request that the sepoys still remaining here, belonging to the company of the said Hoffman and consisting of the Captain and Lieutenant, an Ensign, a Sergeant, three Corporals, and 50 privates, might be sent thither for further assistance; and since they, the Residents, also report at the same time that according to the account of a certain Bugis emissary, several Bugis vessels had departed for Passier and Poulo Lauwt to reinforce the force of Daing Tarawe, which is currently estimated at 11 to 1200 men, and moreover according to a private letter written to me by the aforementioned Captain Hoffman, little or no reliance can be placed on the undisciplined and cowardly Banjarese, I shall, in the hope of Your Right Excellencies' approval, notwithstanding the weak condition of the Samarang garrison, comply with the request of the Residents, [illegible] to the Residents there, and to that end have departed thither, aboard a bark lying here on its departure for Banjermassing belonging to the Batavia Chinese Lieutenant Tan Hoelo, the aforementioned 57 heads of sepoys, alongside a European sergeant as drillmaster, and a European drummer and a fifer, so that when the Samarang militia and artillery are at Banjer, they will total one hundred and seventy-two heads, with which, and with the considerable naval force also supplied for a large part by Java, I may be certain that one will be able to act with success against the Bugis there; but as Samarang has thereby been weakened to such an extent that the usual posts can only be manned with great difficulty and through a doubled service by the remaining military, I request Your Right Excellencies that the promised military reinforcement may soon come up hither as soon as the fleet from the Netherlands shall have arrived. As a consequence of choosing the side of the Banjer Sultan, the Residents have delivered to him the aforementioned ammunition and gift goods dispatched per the galley the Valk, for although they, the Residents, make no mention of it, it appears
Dutch transcription
pag:r 91: Samarang den 14„e Maart 1706: Samarang den 14„en Maart 1786. Batavia! Aan zijn Hoog delheed Den Hoog Edel, gestrengen, groot Agtbaren Heer, M„r Willem Arnold Alting Gouverneur generaal en De wel Edele gestrenge Heeren Raaden, aant Neederlandsch Indië; en3. enz: en3: Hoog Edel, Gestrenge, Groot Agtbaren Weerd; en wel Edele gestrenge Heeren! Hier neevens praesenteere ik uw Hoog Edelheeden, twee pacquetten met Brieven op Eergisteren Avond over sou„ „rabaija alhier van Banjermassing aangebragt; Ik hebbe te gelijken tijd ook ontfangen een Brieff van de Residenten gedateert 18=en februarij J: L. , die soo als zij schrijven overEenkomt met de Brieven aan uw Hoog Edelheeden gerigt, soo dat ik kortheids halve de vrijheid neeme, mij daar aan te gedraegen en hier eenelijk noteerd, de zaekelijk en inhoud van het geene hun schrijvens aan mij vervat, hier op uitkomende, als dat de Cotter de patriot en de Barcq de Eensgezindheid, wee„ „vens de twee Jarasha Compagnie pantjallings an haleijen, op den 27„en december 1785. mitsgaders de pantjallang de Ionge Anthonij van Sourabaija met de goederen voor't scheepje de Adriana, den 12„e Januarij Jss. en op den 24„e van laast gem: maand, de Galeij de kraaij, alsaar gearriveert waaren, de laeste afgelaaden met wapen goederen in huskrauijt, mitsgaders de schenkagie goe„ „deren, van uw Hoog Edelheeden, voor den sulthan, dat zij Residenten met en beneevens de aanweesende 3ll- en lands officieren, ona een rijp overleg met benpaarigheid van stemmen, waaren te raaden geworden, om van de neute„ „raliteit aftesien, en daar en teegens beslooten; de zeide van den sulthan te Banjermassing te kiesen, dan alvoorens tot eenige dadelijkheid over te gaan, hadde zij en Brieffe Aan Daing Iarawe afgezonden, waar op het antwoord nog wierd te gemoed gesien, denselven vermaanende, om alle vijandelijkheiden te staeken, en van Ta benjauw te vertrek„ „ken, om bij weigering van dien, denselven van de Land en Tee„ „kant te attacqueeren, de noodige toebereidselen, waar hier soe ook bereets gemaakt; zullende Cap:n Hoffman, die met de Samarangse mutitie en Arthilleristen, bereets in de bovensanden aan 't Hloft van den Sulthan sig bevind, se lande„ notteere pag:a 93 Samarang den 14„en Maart 1786. Samarang den 14„e Maart 1726. en alle de in gereedheid leggende vaarthuigen onder Commando van den Capitain ter 3oe Martens, aan de zee kant ageeren, om dus doende, den vijand van beide kantr, intesluijten, en waar van zij Residenten vermeende, Eeylanige den ditslag, te zullen kunnen bedeelen. De Residenten mij voorts te kennen geevende, als dat de prasente Landmagt, als wat te swak zijnde niet volkoo„ „mentlijk sufficrierende is, om daarop met alle gerustheid staakte kunnen maaken, en dit teffens met de gevoer„ „lens van voormelde Capitan Hoffman instemmende, soo ver„ „soeke zij gezamentlijk dat de alhier nog resteerende sipayers, gehoorende tot de Comp„e van gem Hoffman, en bestaande in, den Cap:n, en Luitenant, een vaandrig, en sergeant, drie Corporaals en 50. gemeene, tot nadere adsistentie na dea„ „waards mogte gesonden worden; en dewijl sij Residenten ook teffens melden, dat volgens het verhaal van eene seekere Bougineese zendeling, verscheidene Bougineese vaartheugen na passier en poulo Lauwt, vertrokken waaren, ter versterking der magt van Daing Parawe, die thans op 11. ân 1200. man word begroot, en daar en boven volgens een paro„ „ticuliere Briff, door voormelde Capn Hoffman, aan mij ge„ „schreeven, weinig off geen staat te maaken is, op de Ongedisciplineerde en Laffhartige Wanjareesen, zoo zal ik in hoope van uw Hoog Edelheeden approbatie, ongeagt de swakke toestant van 't samarangse Guarnisoen, aan 't Versoek der Residenten voldoen, bdar het voarvaken aan Resrirventen zaldaar, en ten dien einde met een alhier op zijn vertrek na Banjermassing leggende Bark, gehoorende Aan den Bataviasche Chineese Luitenant Tan Hoelo, na derwaerds loaten vertrekken, de hier vooren. gemelden 57 koppen sipaijers, neevens een Europees sergiant, als aris„ „meester, en Een Europees Tamboen en een paijper, wanneer de Samarangse Militie en Arthillerij, sig op Banjer bevinden zal Een honderd twee en seeventig koppen te samen p„r plan„ waar meede en met de aansienelijke zee magt voor een groot gedeelte meede door Java gefourneert ik seeker stellen mag, dat omen aldaar in staat zal weesen, om teegens de Bougineeren, met suicrs te kunnen Agieren; dan alsoo Samarang hier door dermaeten is verswakt geworden, dat men niet dan met veel moeijte en door een verdub„ „belde dienst Waarneeming, van de nog resteerende militai„ „ten, de gewoonelijke posten besetten kan, soo versoeke ik uw Hoog Edelheeden, dat het beloofde secours mibitair, spoedig na herwaerds mag opkomen, soo dra het ontoet uit neederland, zal weesen gearriveert. Als een gevolg der gekoosene zeide van den Banjers sulthan, hebben de Residenten aan hem afgegeeven, die hier vooren voormelde Ammunitie en schenkagie goe„ „deren, per de Galeij de valk afgesonden, want ofschoon zij Residenten daars van geen gewag komen te maeken, soo versoek. blykt
English
page 95 Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1736. this nevertheless appears from both of the two letters written to me by the sultan and his son the crown prince, and of which the copy translation accompanies this, as they thereby give notice of the receipt with acknowledgment of thanks, further requesting that, since they were informed of Your High Noblenesses' qualification given to me to provide Banjarmassing with what is needed, the following might still be sent thither, namely for the Sultan: 300 pieces of muskets, with their cartridge boxes, and 1000 flints, along with another one or two hundred Coyangs of Rice, the price of which should be made known in the letter. For the crown prince: 20 pairs of muskets, all new, with their cartridge boxes, 500 pieces of flints, 5 picols of Lead, and 3 ditto of Tin; the crown prince requesting at the same time that the cost thereof might be charged to him. I took some time into consideration whether first to request Your High Noblenesses' qualification in fulfilling these requests made, but as too much time is lost hereby, and the circumstances in which the Company currently finds itself with the sultan demand prompt assistance, the more so because this is also so earnestly requested in their letters, citing that the enemy had approached by the land route to within three hours of the capital, I hope that it will meet with Your High Noblenesses' benevolent approval that, taking advantage of the opportunity at hand for shipment with the aforementioned Bark, I proceed to send to Banjarmassing: for the Sultan: 300 pieces of muskets, or 100 pieces more than were received from Batavia with the aforementioned Bark for that purpose, 300 pieces of cartridge boxes, and 1000 flints; item 30 Coyangs of Rice; together with, for the crown prince, that which he requests hereinabove in his letter. The bark could indeed have carried a larger quantity of rice, but considering that Java itself is not too abundantly provided, I judged it best for now not to proceed any further without Your High Noblenesses' qualification, which I hereby respectfully implore to be permitted to receive regarding the further fulfillment of this demand. Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1786. And whereas the sultan expresses himself specifically regarding the price of the Rice, possibly out of distrust of the Residents, and he will thus be reluctant to conform to a valuation that I had previously deferred to them with the 15 Coyangs provided to the Sultan's envoy, I shall, in hope of Your High Noblenesses' approval, fix the Coyang of Rice at Rds. [illegible] the Coyang, which I judge not to be too high and well able to be paid by the ruler, both in view of the dearness, even in Banjarmassing, and the convenience that he consequently enjoys thereby, the scarcity of Rice on Java, and the cost of transport. Regarding the firearms and further ammunition goods already received by the sultan, Your High Noblenesses have given me no written instructions concerning the manner of payment, and thus having to assume that the Residents will have been written to concerning the necessary details, I shall, in my outgoing letters to the sultan and his son, not determine the price of that which is still to be sent, but inform them that, having requested Your High Noblenesses' qualification in that regard, this would take place on a further occasion; wherefore I also request of Your High Noblenesses to be informed for how much and at what price the sultan and crown prince shall pay the Company for the already sent grenadier muskets with their slings and bayonet scabbards, cartridge boxes, flints, gunpowder, Lead, and Tin, calculated by the piece and picol, unless Your High Noblenesses have not already disposed regarding the payment and ordered the necessary instructions concerning this to the Residents in Banjarmassing, in which case I also request to be informed thereof, in order then to be able to refer the sultan and his son to the Residents. It having been made known to me by a private letter from the Military Captain Hoffman that, on account of the rough weather and the continuous headwinds during the voyage of the small fleet to Banjarmassing, various provisions for and on behalf of the land troops had been spoiled and rendered unusable, without it having been possible to prevent this, I shall, in the hope of Your High Noblenesses' approval, replace the items upon the said Hoffman's request made to that end, consisting of: 2450 lb Rice, Muskets 600 [illegible] page 97
Dutch transcription
pag: 95 Samarang den 14„en Maart 1786. Samarang den 14„en Maart 1736. blijkt dit Egter uit beide de twee brieven, door den sulthan en zijn zoon den kroonprins aan mij geschreeven en waar van het Copia translaat deese verseld, alsoo sij daar bij met dank erkentenisse van den ontvangst kennisse geeven, met versoek verders dat nademaal zij geinformeert waaren van uw Hoog Edelheeden qua„ „lificatie aan mij om hangermassing van het noodige te voorsien, het volgende nog na derwaerds mogte gezonden worden, als voor den Sulthan; E 300. p:s snaphaanen, met derselven pattroon tassen, en 1000 „ vuursteenen. beneevens nog een i twee honderd Coijangs Rijst, waar van de prijs, bij de Brieff soude moeten worden bekend geteld. Voor den kroonprins. 20. paar snaphaanen alle nieuw, met derselver patronstagsen, 500. p s vuurstienen, 5. picols Loot, en 3. d„o Thin; versoekende den kroonprins teffens dat het kostende van dien, aan hem mogte worde aangeschreeven. Ik hebbe eenige tijd in overweeging genoomen, om alvoorens uw Hoog Edelheeden Qualificatie te versoeken, in het vol„ „doen van deese gedaane instanties, maar daar hier mee„ „de te vert tijd verloopt, en de omstandigheeden, waarinne de Compagnie thans met den sulthan verseert, den spoedige adsistentie afvorderd, te meer, daar dit ook soo ernstig bij hunne Brieven word versogt, onder aan„ „haeling dat den vijand, tot op drie uuren van de Hoofd„ „stad, over den Landweg, genaderd was, soo hoope ik dat het uw Hoog Edelheeden, goed gunstige approbatie zal weij draegen, dat ik van de aanhanden zijnde geleegend„ „heid, ten versending met de hier voorengenoemde Bark„ profiteerende, na Banjermassing koome te versenden. voor den Sulthan. 300. p„s snaphaanen ofte 100 p„s meerdern, als met eevenge„ „noemde Bark, ten dien einde, van Batavia ont„ „fangen zijn, 300. p„s pattroontasschen, en 1000 „ vuursteenen; item 30: Coijangd Rijst. mitsgaders voor den kroonprins, het geene hij hier vooren bij zijn Brieff versoekt. — De wark soude wel een grootere quantiteit rijst hebbe kunnen vervoeren, maar dit aanmerking, dat men op Iara selvs niet te ruijm is voorsien, soo oordeelde ik, voor eerst niet verder te kunnen gaan, buijten uw Hoog Edel„ „heeden Qualificatie, die ik bij deese omtrent de verdere voldoening van dit wedsel Eerbiedij imploreeren te moo„ „gen ontvangen. - Er 5 Samarang den 14=e Maart 1786. Samarang den 14:e Maart 1786. En dewijl den sulthan, omtrent de prijs van de Rijst, sig bepaaldelijk verklaart, moogelijk ut wantrouwd der Residenten, en hij sig dus ongaarne rigten zal, naar eene taxatie, die ik bevoorens aan hun gediffereert hadde, met de verstrekte 15. Coijang aan Sulthans sendeling, zoo zal ik in hoope van uw Hoog Edelheeden goedkeu„ „ring, de Caijang Rijst bepaale op Rd„s Ec. —. de Coijang. het geene ik oordeele niet te hoog te zijn, en door de vorst wel kan worden betaald, soo uijt aanmerking van de duurte, selvs te Banjermassing, en 't gerieff dat hij Oversulx daar door geniet,„ de schaarsheid aan Rijst op Iava, en het kostende van 't transport. Omtrent de geweeren en verdere ammunitie goederen, bij den sulthan nu reets ontvangen, hebbe uw Hoog Edelheeden mij geen aanschrijvens gedaan, van de wijze der betaaling, en dus moetende veronderstellen, dat de Residenten des wee„ het noodige zal aangeschreeven zijn, zoo zal ik bij mijne afgaande Brieven aan den sulthan en zijn zoon, de prijs van dat geene nog staat versonden te worden, niet bepaalen„ waar hun te kennen geeven, dat ik daar omtrent uw hoog„ Edelheeden Qualificatie verzogt hebbende, dit bij nadere geleegendheid soude geschieden: invoegen ik den ook van uw Hoog Edelheeden versoeke, te moogen worden geinformeert, tegens hoe veel en wat prijs, de sulthan en kroonprins, aan de Comp„e zollen betaalen, de bereeds veronden grgte versondene snaphaanen granadiers, met derselver Cardon riemen en Bajonet scheeden, pottroon tasschen, vuursteenen, Buskruijt, Lood en Thin; bij 't pees en picol gereekent, soo uw Hoog Edelheeden, Omtrent der voldoening niet al reets gedisponeert, en des„ „weegens het noodige aan de Residenten te Banjermas„ „sing, aanbevoolen hebben, in welk geval ik daar van al meede versoeke te moogen worden geinformeert, om den sulthen en zijn zoon als dan, na de Residenten ter kunnen overwijssen. - Bij een particuliere wrieff van den Capitain Militair Hoffman, mij te kenne gegeeven zijnde, als dat weegens het ruwe Weeden en de aanhoudende teegens, geduurende de reijze van 't vlootje na Banjermassing, verscheidene provisien, voor en ten behoeven van de Landtrouper, waar „ren bedorven en onbruijkbraar geraakt, sonder dat daar teegens had kunnen voorsien worden; soo zal ik in hoope van uw Hoog Edelheeden goedkeuring, op het doen gemelde Hoffmans daar toe gedaane versoek, het ten en ander rem„ „placeeren, bestaande in 2450. lb Rijkt, Snaphaane 600. R pagt. 97
English
page 99 Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1786. 600 lb Catjang 100 lb Carwaat, 25 lb Butter 100 jugs of Arak, as well as dispatching on this occasion the rations for 6 months, to and on behalf of a gunner and a hand-langer, who were placed for transport on the bark de Eensgezindheid, but for whom Captain Lieutenant Duijsterwald declared he had received no rations, although it appears here upon investigation that the provisioning should have taken place for all the Samarang troops; but because the rations were also divided among several vessels, without accurate records being kept thereof, this has caused such confusion that it is now utterly impossible to verify to whom or on which vessel the share of the aforementioned two men was delivered. Of the provisions transported by the pantjalling de Jonge Anthonij for the small ship the Cornelia Adriana from Sourabaija, the following were likewise found at Banjermassing, according to a report from expressly appointed commissioners there, to be both defective and unusable, namely: 292 1/2 jugs of Cape wine, partially leaked out, sour and undrinkable, 60 jugs of French ditto, 2968 lb of dried fish, mostly rotted and unissuable, and 450 lb of sugar, entirely melted away into water and syrup, and thus altogether being unissuable to the crew, they were, under written instructions from the commander Coblin, sent back to Sourabaija. The commander Barkeij has notified me of all this and requested the necessary authority on how to act in this matter; wherein he at the same time testifies in all sincerity that the fish and the sugar were very good and sound upon shipment, and that the wines had been received from Batavia, but must certainly likewise have leaked out and become spoiled through the numerous fatalities that took place during this shipment, which Your High Nobilities will find noted in our joint letters of 30 November 1785 and 11 January last; and as this is the sole cause to which the deficit and spoiling of the aforementioned provisions is to be attributed, without it being possible to have prevented it, or to hold the master of the vessel accountable on any fair and lawful grounds, I therefore hope that it may please Your High Nobilities to approve the resolution taken by me, whereby the aforementioned Eastern District commander Barkeij is authorized to write off the aforementioned provisions, and in exchange 2960 lb Samarang the 14th of March 1786. Samarang the 14th of March 1786. — page 101. to dispatch at the first opportunity an equal quantity of other good fish and sugar on behalf of the small vessel the Cornelia Adriana, while the wines shall be supplied from here as soon as we have received them per our latest requisition; however, because of this and other incidental provisions of wine made in the meantime, the requisitioned: 2 leagers of French wine, and 2 ditto Cape ditto, cannot now suffice for the Javanese household, I therefore request of Your High Nobilities' kindness that, in addition to what has been sent hither, our aforementioned requisition may be increased by 2 leagers of French wine, and 2 ditto Cape ditto. The aforementioned Captain of the military Hoffman, as head of the Banjarmassing expedition over the land troops, having informed me, among other things, of the request made by the common soldiers, namely that instead of bacon, meat, butter, oil, vinegar, carwaat, sugar, and tamarind, cash might be provided, and he, Captain Hoffman, supporting this request, declaring at the same time that those aforementioned articles were for the native troops merely grease and filth, which was accompanied by much trouble and loss without any notable benefit, I shall therefore, in the hope of Your High Nobilities' approval, after the expiration of the 6 months' rations already provided, consent to this, the more so as it is virtually the same to the Company, and only after that time, should the expedition last longer, dispatch to Banjermassing rice, catjang, arak, and firewood for the Europeans, and rice, catjang, and firewood for the sepoys, and have the remaining rations issued in cash. Lastly, I also take the liberty, in order to obtain a favorable decision, to submit to Your High Nobilities the urgent request made by the repeatedly mentioned Hoffman, that as soon as the rations of 6 months now provided to them and other officers shall have been consumed, and they might be forced to remain longer at Banjermassing, they might thereafter instead be provided with a so-called field allowance in cash, in the manner that has always taken place on Ceylon, the Coast of Coromandel, and the Malabar, where this amounts per month to: for a subaltern European officer, 30 rupees, an officer of the sepoys, 16 rupees, and for the European sergeants, double board wages. I remain with true respect and high esteem
Dutch transcription
paga. 99 Samarang den 14„e Maart 1736. Samarang den 14„e' Maart 1786. 600. lb Catjang 100. „ Carwaat, 25. „ Booter„ 100. kannen Arak, mitsgaders bij deese geleegendheid ook nog afzenden„ de Randsoenen voor 6/m. , aan en ten behoeven van een Cannonier en handlanger, dewelke op de Bark de dens gezindheid, tot transport, waaren geplaetst, dog waar„ voor den Capitain Luijtenant Duijsterwald, verklaard geen Randsoenen Ontfangen te hebben, off schoon hier bij on„ „derzoek blijkt, dat voor alle de samarangse manschappen, de verstrekking zoude weesen geschied; dog dewijl de Rand„ „soenen ook op verscheidene vaarthuigen zijn verdeeld geworden, sonder dat daarvan genauwe aanteekening, kon worden gehouden, soo heeft dit die Confusie veroor„ „zaakt, dat men thans met geen moogelijkheid kan na„ „gaan, aan wien off op welk vaartuuig, het aandeel van voorsz:, twee manschappen, afgegeeven is. —. van de provisien door de pantjalling de Jonge Anthonij, voor 't scheepje de Cornelia adriana van Sourabaija vervoert, zijn, op Banjermassing, volgens een Berigt van Expresse gecommitteerdens aldaar, al meede het volgende soo defect als onbruijkbaar bevonden, als 292.:½. kann Caabse wijn, gedeeltelijk uitgelckt, daur en debrinckbaar„ 60- . d„o franschi d„o 2968. lb gedroogde Vis, meest verrot en onverstrekbaar, en 450. „ Zuijker, ter Eenenaal, tot waeter en stroop versmolten, en dus als gesamentlijk voor de scheepelingen onverstrek„ „baar zijnde, zoo wierde die onder aanschrijvens van den gezaghebber Coblin, na sourabaija te rug gevonden. Den gezaghebber Barkeij heeft mij van dit een en ander kennisse gegeeven, en de snoodige Qualificatie versoekt, hoe„ „daenig in deese te handelen; daar hij teffens in alle opregtheid getuigd; dat de vis en de zuijken, bij den afscheep, seer goed en deugdsaam is, mitsgaders de wijnen van Batavia waaren ontvangen, maar seekerlijk al meede uitgelekt en bedorven moeten geraakt weesen, door de meenig vuldi„ „ge fataliteiten, die en bij deese versending hebbe plaets gehead„ en uw Hoog Edelheeden, bij onse gemeene Brieven van den 30„e November 1785. en 11. Januarij J:=l. zullen Aangetee„ „kend vinden; en dewijl dit de eenige oorsaak is, Waar aan de minderheid en bederff van levengen: provisien, te attribueeren is, souden dat men daar tee„ „gens heeft kunnen voorsien, ofte op eenige billikke en regtmaetige gouden, den voerden van het vaarthuij„ aanspreekelijk soude kunnen houden, soo hoope ik dat het uw Hoog Edelheeden behaegen zal, te passeeren, mijne genoomene dispositie, waar bij voorsz: Oost„ „hoeks gezaghebber Barkeij, word gequalificeert Om de voornoemde provisien, afteschrijven, en daar en tegens 2960: lb Samarang den 14„e Maart 1786. E Samarang den 14„e Maart 1746. — pag„o 101. bij eerst voorkoomende geleegentheid, een gelijke quan„ „titeit andere goede vis en zuijker, ten behoeven van 't scheepje de Cornelia Adriana, te verzenden, zul„ „lende van hier, de wijnen, worden gefourneert, soo dra wij die op onse Jangste bijsch, ontvangen zullen hebben, dog dewijl door deese en andere Intusschen gedaan toe„ „vallige verstrekkinge van wijnen, de daar bij gepetiteomende: 2. leggers franse pijn, en 2. d„o Caaboe d„o, als nu voor de Javasche huijshouding, niet kan toereijken, soo versoeke ik van uw Hoog Edelheeden goedheid, dat boven dien na herwaerts gezonden, dan wel dat gemelde onse bijsch nog vermeerderd mag worden, met 2. Leggers fransche wijn, en 2. d„o Caabsiven d„o Voormelde Capitain militair Hoffman, als Hoofd den Banjersche Expeditie over de Lands troupes, mij onder anderen nog te kennen gegeeven hebbende, het ver„ „zoek door de gemeene militaire gedaan, namentlijk dat in steede van spek, vleesch, Booter; olie, azijn, kar„ „waat, zuijker en Tammarinde, Contante mogte worden verstrekt, en hij Capitain Hoffman, dit versoek apporgeerende, daar bij teffens verklaarende dat die gemelde artikulen voor 't Land volk, maar smeer en morsigheid was, waar meede veel moeijelijkheid en verlies sonder naamwaardige nut gepaart ging, zoo zal ik in hoope van uw Hoog Edelheeden goedkeuring na verloop van de reets verstrekte 6 maandelijkscha Randsoenen, hier in bewilligen, te meer daar het de Comp„s als het waare, om het eeven is, en Eeniglijk na die tijd soo de Experitie langer duurd na Banjermassing afsen„ „den, voor de Europeesen, Rijst, Catjang, arak en hout, en voor de sipaijers, Rijst, Catjang en hout, en de Overij stand„ „soenen in Contant laaten vervrtrekken. Laestelijk neeme ik ook nog de vrijheid uw Hoog Edel. „heeden ter Erlanging van den gunstige dispositie voor„ tedraegen, het door meermelde Hofman gedaane Jnstan„ „tig verzoek, om zoo dra de nu aan hun en andere offi„ „cieren verstrekte Randjoenen van 6. maanden, zullen Weesen verconsumeert, en zij genoodzaakt mogte wer„ „sen nog langen op hanjermassing te moeten vertoe„ „ven, daar na als dan in steede van dien, als hun mogte worden verstrekt, een soo genaamd veld dou„ „beur ins Contanten, in voegen zulks op Ceilon de kust Chormandel en de Mallabaar, altoos heeft oplaats gevonden, alwaar zulks per maand bedraagt, als: voor Een subalterne Europees officier, 30. Ropins, „ officier den Sipaijers, 16. Ropias, en „ de Europiese sergeants, dubbeld kost geld; Ik overEere omij met owaare Eerbied en hoog„ 1 verlies „agting
English
page 103. Samarang the 14th March 1786. Samarang the 14th March 1786. to remain with esteem. beneath was written: Titus lower down: your Right Noble Honours humble and very obedient servant signed: J. Siberg in the margin was written: Samarang the 14th March in the year 1786. Copy Translation Malay Letter written by the Sultan or King of Banjarmassing, to the Right Honourable Stern and Esteemed Lord Johannes Siberg Councillor Extraordinary of the Dutch Indies as well as Governor and Director on and along Java's North-East Coast, received at Samarang the 10th March 1786. After the customary compliments. I let this serve solely to inform my brother: that I have duly received the sent missive from His Right Honour the Lord Governor-General and the Right Honourable Stern Lords Councillors of the Dutch Indies at Batavia, as well as the missive from my brother, wherein it was stated that the Company was pleased to provide me with 200 pieces of muskets, 200 cartridge pouches, 400 flintstones, 4000 lb of gunpowder, 50 picols of lead, and 50 of tin; besides yet some other goods consisting of linen, as they were specified in the aforementioned letter; all of which have also duly reached me; for which I express many thanks. It has also served as a special pleasure to me to be allowed to learn: that my brother had received authorization to provide me with all necessities; and I therefore flatter myself with the hope that brother will please send me another 300 pieces of muskets with their cartridge pouches and 1000 pieces of flintstones, and to send them as soon as possible to Samarang the 14th March 1786. Samarang the 14th March 1786. page 105. Banjar. In like manner I come to request my brother to be so kind as to send me one to two hundred coyans of rice, and to report its price by letter; but I request that this also may soon be carried out. Furthermore I come to inform my brother that the enemy, with his march over the land road toward my capital, has already approached so close that he is stationed only about 3 hours walking distance from here; while in the meantime I give my brother yet further notice: that in this year things will be rather poor with the pepper crop on Banjar, given that my subjects cannot tend to their pepper gardens. beneath was written: End lower down: translated by me signed: F. J. Rothenbuhler, secretary. Copy Translation Malay Letter written by Ratu Ismail, at Banjar, to the Right Honourable Stern Esteemed Lord Johannes Siberg, Councillor of the Dutch Indies, as well as Governor and Director on and along Java's North-East Coast; received at Samarang the 10th March 1786. After preceding compliments. By this I have the honour to inform my brother the Honourable Lord Governor that the missive from His Right Honour the Lord Governor-General, as well as that from my brother the Honourable Lord Governor, came duly to the hand of His Highness the Sultan on the 10th of the month of May; seeing therefrom with very great pleasure how it had pleased the aforementioned His Right Honour, besides the Lords Councillors of the Indies, to send to His Highness as a gift the goods specified therein; wherefore His Highness the Sultan also expresses many thanks to the Lord Governor-General and Councillors of the Indies. Meanwhile I have learned that my brother was said to have received authorization to provide Banjarmassing with all necessities; for which reason I cannot refrain from expressing my particular pleasure in that regard. Furthermore I come to request my brother the Honourable Lord Governor most amicably that it may please his highest self to be so kind as to send me 20 pairs of muskets, all new; with their cartridge pouches, 500 pieces of flintstones, 5 picols of lead, and 3 ditto of tin; and at the same time to state the costs thereof in brother's missive to be written to me. I flatter myself with the hope that brother will indeed be pleased to grant me this request and to let the one and the other reach me as soon as possible, as the enemy has already advanced so far along the land road that he is now located only about 3 hours walking distance from the capital beneath was written: translated by me signed: J. F. Rothenbuhler, secretary.
Dutch transcription
pag„a 103. Samarang den 14„en Maart 1746- Samarang den 14„en Maart 1726- agting te blijven. /onderstond:/ Titus /:lagerstond:/ uwer Hoog Edelheedens onderdanige en zeer gehoorzame doenaer /:was geteekent:/ J„s Siberg /:in marginestend:/ Samarang den 14„en Maart Ao 1736. — Copia Translaat Maleidsche Brieff geschreeven, avor den sulthan of koning van hanjerwassing, aan den wel Edelen Gestrengen Achtberen Heer Johannes Siberg Raad extra Ordinair van Neederlands Jndie„ mitsgaders gouverneur en directeur op en Langs Javas Noord-Oost kust, ontvangen te Samarang den 10:e Maart 1786. - Na gewoone Complimenten. Ik laate deese Eenelijk dienen, om mijnen Broeder kennisse te geeven: dat ik wel hebbe ontvangen de ge„ „zondene missive van zijn Hoog Edelheid den Heere gou„ „verneur Generaal en de wel Edele gestrenge Heeren Hae„ „den van Neederlandsch India de Batavia, soo meede de missave van mijnen Broeden, waarinne vermeld stond, dat de Comp„e mij geliefde de voorzien van 200. p. s snaphaanen, 200. „ patroon tasschen, 400 „ vuursteenens, 4000. lb Buskruijt 50. pic: Lood, en 50. „ Thin; neevens nog eenige andere goederen, bestaan„ „de in Lijwaat, soo als die in gem: Brieff gespecificeert stonden; welke mij ook alle wel geworden zijn; zeggende ik veelmaals dank daar voor. HHet Heeft omij meede tot een bijzondere genoegen ver„ „strekt te moogen verneemen: dat mijn Broeders quali= „ficatie hadde ontvangen, om mij van al het benoodigde te voorzien; en ik vleije mij dierhalven met de hoope„ dat Broeder mij nog 300. p„s snaphaanen, met der„ „zelver pattroontastsen en 1000. ps duarsteenen, zal gelieven te laaten toekoomen, en soo spoedig moogelijk naar hanjer. Samarang den 14„e Maart 1786. Samarang den 14„en Maart 1786. pag:s 105. Bandjer te zenden. In gelijker voegen koome ik mijnen Broeder te versoe„ „ken, om mij een â twee Honderd Coijangs Rijst te willen toezenden, en dies prijs bij Brieff te melden; dog ik versoeke, dat zulks meede spoedig mag ge„ „volg neemen. Voorts koome ik mijnen moeder te Berigten, dat den vijand met zijnen aanmarsch over den Land- „weg op mijne hoofdstad, reeds soo verre genardert is, dat hij maar Circa 3. uuren gaans, hier van daan geposteert staat; Terwijl ik intusschen mijnen kroe„ „den nog al verder kennisse geeven: dat het in dit Jaar met het peeper gewasch op Thanjer, wij wat slegt zal gesteld zyn, aangezien, myne onderdaenen hunne peeper Thuijven net kunnen bewerken: — : /Onderstond:/ linde /:lager/ getranslateert door mij /:was geteekent:/ f: I: Rothenbuhler, secretaris. Copia Translaat Maleidsche Brieff geschreeven, door Ratoe Ismales, te Banjar, aan den wel Ed: gestr. Achtb. Heer Johannes Siberg, Raad van Neederland Indie, mitsgaders gouverneur en directeur op en langs Javas N:d O: kust; ontvangen te Samarang den 10„e Maart 1786. Na voorgaande Complimenten. By deesen hebbe ik de eere mijnen Broeder den Edele Heer Gouverneur kennisse te geeven, dat de missive van zijn Hoog Edelheid den Heere gouverneur generaal, soo meede die van mijnen Broeder de Edelhier Gouverneur, op den 10„e der maand Mei, zijn Hoogheid den Sulthan wel zijn der hand gekoomen; ziende daar uijt met veers genoegen hoe het wel melde zijn Hoog Edelheid, beneevens de heeren Raaden van Indie, had gelieven te behaegen, de daar bij gespecificeerde goederen, aan zijn Hoogheid in geschenk te zenden; weshalven zijn Hoogheid den Sulthan, ook veel„ „maals dank zegd aan den Heere gouverneur generaal en Raaden van India. Intusschen hebbe ik vernoomen, dat mijn swoeder quali„ „ficatie zoude hebben ontvangen, om Banjermasting van al het benoodigde te voorzien; als waaromme ik ook niet kan afzijn desweegens mijn bijvonden genoegen te betuigen. — Voorts koome ik mijnen Broeder den Edele heer Gouverneur op het vriendelijkste te versoeken, dat het hoogst denselven gelieve te behaegen, mij 20: paaren snaphaanen, alle nieuw; met derselven pattroontasschen, 500 p„s vuursteenen, 5 picols Lood, en 3: d„o Thins te willen toezenden; en mij teffens bij vroeders aan mij te schrijvene missive, dies kostende te melden, Ik vleijs mij met de hoope, dat twoeden mij dit ver„ „zoek wel zal gelieven intewilligen en mij het een en ander ten spoedigsten te laaten geworden alzoo den vijand reeds zoo verre op den landweg gevor„ „dert is, dat hij zig thans waar omtrent 3 uurens gaans van de hoofd stad bevind /:onderstond:/ ge„ „translateert door mij /:was geteekent:/ J: f: Rothen„ „buhler, secretaris. - hoe. E=te.
English
page 17 Samarang the 23rd of March 1786. Samarang the 23rd of March 1786. Batavia. To His High Honour, The Right Honourable, Strict, Great and Respected Lord Willem Arnold Alting, Governor General, together with the Honourable and Strict Lords Councillors of the Netherlands Indies; etc: etc: etc: Right Honourable, Strict, Great and Respected Lord, and Honourable and Strict Lords. Since the dispatch of my last submission of the 14th of this current month of March, to which I respectfully refer, the galley De Kraaij, which departed from here for Banjermassing on the 10th of January last to serve for the transport of the ammunition and other goods sent to the Sultan there, having returned, I have on that occasion received the copy sent to me by the Residents of Banjermassing of the letter written to them by the Military Captain Hoffman dated 27th February last, in which he makes known that he, with the force at his disposal and the Banjarese auxiliary troops, had posted himself at a very advantageous place named Basson, in order to prevent the Buginese from penetrating further; whereby he had also already had several small encounters with the enemy, who had lost some men thereby, just as on his side five persons were likewise wounded. Furthermore, he complains greatly of the cowardice of the Banjarese, who, he says, abandoned him immediately at the first attack. However, he also assures on the other hand that one could not doubt the goodwill of the Banjarese towards their sovereign; as he had not yet heard that a single one of them had deserted to the enemy; whereas, on the contrary, the Buginese behaved not at all friendly towards the inhabitants, as they murder all the male persons, take the women and children with them, along with everything else they could obtain; so that Your High Honours will be able to learn all this in further detail from a copy of the said letter, which I have the honour to present to Your High Honours herewith. To this letter the Residents have added another, also written to them by the said Captain Hoffman dated 1st March 1786, also accompanying this in copy; wherein he makes a request for 4 to 500 head of Madurese or Sumenappers, saying that the Sultan would certainly provide them with provisions and thus it would not cost the Honourable Company so much. Samarang the 23rd of March 1786— Samarang the 28th of March 1786. page 109. And since it becomes apparent from this and other matters that the Buginese are beginning to become stronger and stronger, and consequently our force there is not sufficient to protect the Sultan, whose side has been chosen, against his enemies the Buginese, since one can expect little or no use or service from the cowardly Banjarese themselves; so I have, considering the great importance contained in the success of this expedition for the honour and lustre of the Company, resolved to comply with the request made by the said Hoffman as quickly as possible. I have therefore to that end directly written to the Panembahan of Madura and the Pangeran of Sumenap, to recruit in all haste each 200 head of warriors, under their superior and subordinate officers, and to dispatch them to Banjermassing, with orders at the same time to proceed directly upon receipt of my writing to Surabaya, in order to confer with the Commander and devise such means as are useful and necessary for achieving the intended objective in this matter. Meanwhile I have, on the other hand, also qualified and ordered the said Commander not only to insist with emphasis on the fulfillment and the assembling of the said warriors, but also at the same time to ensure that they are dispatched to Banjermassing as soon as ever possible and that the vessels required for transport are furnished, or in default thereof, to provide for it in another manner, whether by chartering the necessary vessels for that purpose, or otherwise directing matters in such a way that no delay is caused thereby; as it is of the utmost necessity to let this assistance reach Banjermassing speedily, in order thereby to thwart all further hostile measures of the Buginese in time. I have also written to the Surabaya Commander that I would like to see that, regarding the placement of native officers with the said troops, the Panembahan and the Pangeran proceed somewhat sparingly, in order to observe all possible economy; while I have further given him orders to conform, regarding the regulation of the monthly wages and rations for the said warriors, to what the Madurese and Sumenappers enjoyed, or still enjoy, in the expedition to Makassar. But since one does not have sufficient weaponry on hand in Surabaya to supply these warriors therewith, I shall, as soon as I receive news of the outcome of this recruitment, have them transported from here to Banjermassing as soon as possible, to which end I meanwhile
Dutch transcription
pag„a 17 Samarang den 23„en Maart 1726. Samarang den 23„e Maart 1736. Batavia. Aan zijn Hoog Edelheid. Den hoog Edel, gestrenge, groot Achtbaren Heer A: Willem Arnola Alting, Gouverneur Generaal, beneevens de wel Edele Gestrenge Heeren Raaden, van Neederlands Indië; enz: enz: en3: Hoog Edel, gestrenge, noot, Achtbare, ber„ en Wel Edele gestrenge Heeren. seedert het afgaan mijne lactste submisse van den 14„e' deeser loopende maand maert, waar aan ik mij in Eerbied Refereere, de op den 10„e Januarij J. s. , van hier paar Banjerwasting vertrokkene zaleij de Kraaij, dio„ „nende tot transport den Aan den Sutthan, aldaar, gezon„ „dene Ammunitie en andere goederen, weeder gerethour„ „neerd zijnde, hebbe ik bij die geleegentheid, den door de Residenten de kanjermassing, mij toegezondene Copijo van de door den Capitain Militair Hoffman aan hun geschreevene Brieff de dato 27:' febr: Jobs, ontvangen, woen bij dezelve te kunnen geeft, dat hij zig met zijne bij zig hebbende magt en de Banjareese hulptroupes op een seer voordeelige plaats genaamd Basson had geposteert, ten einde den Bougineesen, het verdere door „dringen te beletten; invoegen hij dan ook reeds verschei„ „dene kleine Rencontres met den vijand had gehad, die daar bij eenig volk had verlooren, gelijk van zijne kant meede vijff perzoonen gekwetst waaren. voorts klaagd hij seer over de Lafhartigheid den Banjaree„ „sen, die hij zegt, dat hem bij de Eerste attacque direct verlieten: Dog Egter verseekert hij ook aan de andere komt, dat my aen de goedwilligheid der kanjareesen teo„ „gen hunnen vorst niet konde twroffelen; alsoo hij nog niet vernoomen had, dat een enkelde derselve tot den vijand was overgeloopen; waarenteegen sig de hougineesen ok gantsch niet vriendelyk teegen de inwoonders gedroegen, als Vermoordende alle de manopersoonen, inneemende de vrouwen en kinderen, oa sig, met alles wat zij verders bekoomen konden; invoegen uw Hoog Edelheeden, dit alles nader sul„ „ben kunnen bevigen, uit een Copia van gem: brieff, die ik de Eere hebbe, uw Hoog Edelheeden bezeiden deesen aante„ „bieden. Bij deesen brieff hebben de Residenten nog een anderen gevoegd, meede door gem: Capitain Hoffman van hun geschreeven de dato 1=e maart 1786 deesen almeede in Copia versellende; waar bij dezelve versoek doet, om 4. â 500. Coppen Madureeren off Sumanappers zeggende, dat den sulthan deselve zeekerlijk van provisien soude Een voorsz Samarang den 23„en Maart 1786— Samarang den 28„en Maart 1786. ppag„a 109. Voorzien en het dus de EComp„e soo hoog niet zoude te staan koomen. En dewijl uit dit een en ander komt te blijken: dat de vougineesen hoe langer hoe sterken beginnen te werden, en Oversulx onse magt aldaar niet toereikende is, om den sul„ „than, wiens parthij men Een gekoosen heeft, teegens zijne vijanden de Bougineeren te beschermen, daar men van de Lafhartige Bangareesen selvs, wering off geen nut off dienct kan verwagten; zoo hebbe ik, uijt Overweeging van het groot Belang, dat in het wel reusseeren deezer expeditie, voor de Eir en Luijsten van de maatschappije opgeslooten legd, gere„ „solveerd, om aen het door gem: Hloffman Gedaane verboek soo spoedig moogelijk te voldoen, In hebbe dan ten dien linde den panumbahan van Madura en den pangerang van Sumanap, direct aangeschreeven, oms ieder 200. koppen krijgers, onder hunne opper en onderofficieren, in alle haert te recruteeren en na hanjermassing te depecheeren met ordre teffens, om zig direct op den Ontvangst van mijn schrijvens, naar sourabaija te begeeven, ten einde met den gezaghebber te opleggen en soodaenige middelen te beraemen, als nuttig en noodsaekelijk zijn, ter bereiking van het bedoeld Oogmerk in deezen. Terwijl ik gem: gezaghebber daar en teegen ook gequalificeert en gelast hebben, om op de voldoe„ „ning en het bij een brengen der gedagte krijgers, niet alleen met vrdruk aantebringen, maar ook teffens te zorgen, dat dezelve zoo spoedig als iimers moogelijk is, naar Ban„ „jermassing gedepecheert en de daartoe benoodigde vaarthen„ „gen tot transport, gefourneerd werden, ofte bij manquement van dien, op Eene andere wijde daar inne te voorzien, het zij met de noodige vaarthuigen daar toe aftehuuren, dan wes de zacken soodaenig te derigeeren: dat daar door geene tardanco werd veroorzaakt; alsoo het ten hoogsten noodsaekelijk is van„ „jermassing deese adsistentie spoedig te laeten toekoomen; ten einde daar door alle verdere vijandelijke maatregulen der hougineesen in tijds te verijdelen. Ik hebbe den sourabaijasch gezaghebber ook nog aange„ „schreeven, dat ik gaarne zoude zoen, dat omtrent het plaet„ „sen van Jnlandsche officiers bij gem: Trouper, door den panumbakan en den pangerang wat spaarsaan wierd te werk gegaan; ten einde soo veel moogelijk alle zuinigheid te bo„ „tragten; Terwijl ik hem voorts ordres hebbe gegeeven, om zig Omtrent het Reguleeren den maandgelden en Randsoenen voor„ de gedagte krijgers te schikken na het geene de madureeren en Sumanappers in de Expeditie naar Maccasder genooten hebben, dan wel nog genieten. Dan dewijl men te soura„ „baija geene genoegzaame wapen goederen aan handeng heeft, om ddeese krijgers daarvan te kunnen voorzien, zoo zal ik dezelve, soo dra ik van den uitslag deeser Accrutee„ „ring berigt ontvange, ten Eersten van hier naar Ban„ „jermassing laaten Transporteeren, ten welken einde ik dezelve. intusschen P
English
page 111. Samarang the 23rd of March Ao 1786: Samarang the 20th of March 1786. meanwhile keep a vessel in readiness here, in order to make the dispatch thither with it. But on the other hand, I have ordered the Surabaya commander to provide the necessary rations for the aforementioned troops there, but for now only for the period of 3 months, until further orders, with the further qualification that whenever there remains any more ship's space, to load 20 Coyangs of rice into it and send them to Banjermassing; in order to keep a little of that food in stock there, to which end I have then also ordered and qualified the aforementioned commander to encourage the private traders as much as possible to sail thither; in order to provide both the inhabitants and our own subjects with the necessary food. And since those of Passier and Pulo Lauwt now openly behave as enemies of the Company and it is thus most highly necessary that they are provided with no provisions, I have ordered the aforementioned Commander Barkey to keep watch against that as much as possible, and to that end to prohibit and counteract in the most serious manner the export of rice and other provisions from the Oosthoek thither, in such manner as this order has also been given circularly along the whole of Java. I have further proceeded to the taking of these measures for the reinforcement of our force at Banjermassing; partly because I judged it to be of the utmost importance to attack in good time, with emphasis and force of arms, the Bugis, who have already begun to erect several bentings in the Banjermassing area, in order to frustrate their intentions and drive them away before they have time to reinforce their force in the Banjermassing area more and more, when their expulsion from there would undoubtedly have to be accompanied by greater difficulties, if not remain entirely impossible; and secondly, because it seemed to me that the Sultan cannot with any propriety desire that the Honourable Company bear the expenses of an expedition undertaken solely for the protection of his lands and to maintain him on the throne, but will, in my opinion, certainly be willing to let himself be persuaded to reimburse the Honourable Company for the expenses to be applied thereto; yet this being a point upon which Your High Nobilities' further disposition is required, I shall continue to await Your High Nobilities' honoured pleasure in this regard. While I in the meantime flatter myself with the hope that Your High Nobilities will be pleased to be satisfied with this conduct of mine, and favour it with your most favourable approval. page 110. Samarang the 20th of March 1786 Samarang the 23rd of March 1786. With the aforementioned galley De Kraaij, I have also received a letter from Captain at Sea Martens dated the 2nd of this month, of which I also take the liberty to offer Your High Nobilities a copy herewith; from which Your High Nobilities, if you please, will be able to see that Daeng Tarawe has not answered the letters sent to him; therefore one must assume that, regardless of the warning given to them, he intends to continue to wage war against the Sultan of Banjer; to which end he also already appears to have established himself strongly at Tabanio; which place he has provided with several bentings and fortified, in order to be able to attack the Sultan's lands from there with greater ease, and at the same time to keep the seaside open, to provide himself from time to time with the necessary supply of troops and provisions from Poulo Louwt and Passier; to which end he has provided himself at Tabanio with a good number of vessels, which can serve for the transport of the one and the other. Yet notwithstanding all this, I would nevertheless not doubt that Captain Martens would soon make this place bow before the violence of our arms, if the condition of the beach permitted him to approach so far with his small fleet that he could reach the place with his artillery and cover our people when undertaking a landing; but since our vessels, because of the multitude of reefs with which the beach is as it were strewn, dare not approach further than to a distance of approximately one mile and therefore cannot reach the shore with their artillery, much less do any damage therewith to the place itself, or to the enemy's vessels lying in the river, where no vessels drawing more than five feet can enter, Captain Martens has requested me by his said letter to send two galleys thither, instead of the two pantjallings being there, which could then return, as the galleys could be of much more use and service in that undertaking. I have therefore on that account also resolved to provide him with two of these vessels as soon as possible, of which one being the galley De Kraaij shall be sent thither by me shortly, while the other named De Valck, which now lies at Caligawe, is also to follow as soon as it shall have been repaired again from some defects sustained, against which I shall cause the two said pantjallings to return hither again, in order subsequently to be able to serve for the transport of the necessary goods to Banjermassing.
Dutch transcription
pag a. 111. Samarang den 23„en Maart Ao 1736: Samarang den 20„e Maart 1786. intusschen alhier een vaarthuig in gereedheid houde, om daar meede dan de afzending naar derwaerds, te doen. Dog daar enteegen hebbe ik den sourabaijas ge„ „zaghebben gelast, om de benoodigde Randsoenen voor de meerm: Manschappen, aldaar te verstrekken, dog voor eerst maar voor den tijd van 3. maanden, tot nadere ordre met Qualificatie verders, om wanneer 'er nog eenige meerde„ „re scheeps ruijmte overig blijft, als dan 20. Coij:s slijst daar„ „inne aftesteeken en naar Banjermassing te versenden; ter„ Einde aldaar een weinig van dat voedsel in voorraad te houden, ten welken einde ik voorn: gezaghebber dan ook gelast en gequalificeert hebbe, om soo veel mogelyk den particulieren handelaer, tot de vaart naar derwaerds te animeeren; ten einde soo wel de inwoonders als onser ligene onderdaenen, van het noodige voedrel te voorsien. En dewijl die van passier en plo Lauwt, sig thans opentlijk als vijanden van de Comp„e gedraegen en het dus hoogstnoods zakelijk is, dat zij van geene leevensmiddelen worden voor„ „sien, soo hebbe ik aan gem: gezaghebber Barkeij daar der teegens gelast daar teegen soo veel moogelijk de wagt te houden, en ten dien einde den uitvoer van Rijst en anders Leevensmiddelen uit de Oosthoek na derwaerts op het aller Ernstigste te interdiceeren, en teegen te gaan, in voe„ „gen deese ordre meede langs geheele Javer Circulair ge„ „geeven is. —. —— Ik ben te verder tot het niemen deeser maatregu„ „len ter versterking van onse magt op Banjer„ „makting overgegaan; Eensdeels om dat ik oordeelde het van het uijterste belang te zijn, om de Bouginee„ „sen, die reeds verscheidene Benlings in het Banjer„ „massingsche hebben beginnen optewerpen, in tijds met nadruk en kragt van Waepenen aantetasten, ten einde hunne voorneemens te verijdelen en hun te verjaegen, voor in alder sij tijd hebben, hunne magt in het kan„ „jermassingsche meer en meerder te versterken, wanneer hunne verdrijving van daar buijten twijffel met meer„ „der moeijelijkheeden soude moeten verzeld gaan, soo niet ten Eenemaale ondoenelijk blijven; en ten anderen, om dat het mij toescheink de sulthan met geen welvoe„ „gelijkheid verlangen kan: dat de EComp„e de onkosten drae„ „ge Eener Expeditie alleen ondernoomen tot bescherming zijner Landen en om heur op den Troon te behouden, maar sig mijns bedunkens wel zal willen laeten vinden, om de E. Comp„e de daar toe aan tewendene onkosten te vergoeden; dan dit Een poinct zijnde waar over Uw Hoog Edelheedens nadere dispositie gevorderd, zal ik des weegens uw Hoog= Edelheeden geEerd goedvinden blijven inwagten. Terwijl ik mij intusschen vlije met de hoope, dat uw Hoog Edel„ „heeden in deese mijne handelwijso zullen gelieven ge„ „noegen te neemen, en met hoogst derzelven Gunstige Ik. Probatie - pag„os 110. — Samarang den 20„e Maart 1706 Samarang den 23:e' Maart 1706.. approbatie verberen. Met de voornoemde Taleij de Kraaij, hebbe ik nog een Brieff ontvangen van den Capitain ter zer Martens de dato 2„e deeser, waar van ik meede de vrijheid neeme uw Hoog Edelheeden hier neevens Copia Aantebieden; waar uit W Hoog Edelheeden des gelievende sullen kunnen beoo= „gen, dat Daijing Tarawe, op de aan hem gezonden brie„ „ven net geantwoord heeft; oversulx men veronderstellen moet, dat hij voorneemens is, om ongeagt de Aan hun ge„ „daane vermaening, den zulthan van Banjer, te blijven bevorloogen; ten welken finde hij zig ook reede sterk de Pa= „benjauw scheint genesteld te hebben; welke plaets hij met verscheidene Bentinge voorzien en versterkt heeft, om van daar niet te meerder gemak 's sulthans Landen te kunnen Attacqueeren, en teffens de zeekant opentehouden, om sig van tijd tot tijd van de benoodigde toeroen van manschap„ „pen en Leevensmiddelen van Poulo Louwt en passier te kunnen voorsien; ten welken einde hij sig te Tabenjoud van een goed getal van vaarthuigen voorsien heeft, die tot transport van het een en ander kunnen dienen. Dan ongeagt dit alles, soude ik egter niet twijffelen, o Capitain Martens zou deese plaets wel ras voor het geweld onzer wapenen doen butken, bij aldien de gesteldheid van het strand toeliet, dat hij met zijn vlootje, soo verre konde naderen: dat hij de plaets met zijn geschut bereijken en ons volk bij het onderneemen eener Landing desken konde; dog dewijl onse vaarthuij„ „gen weegens de meenigte der Clippen, waarmeede het strand als bezaaijt is, niet verder durven naderen, dan tot op Een distantie van Circa een mijl en oversulx met hun geschut, den wal niet bereiken, veel minder daar meede Eenige schaade kunnen toebrengen aan de plaets selve, dan wel aan des vijands vaarthuigen, die in de Rivier leggen, alwaar geen vaarthuigen die dieper gaan dan vijff „ kunnen binnen koomen, soo heeft mij Capitain shertenser bij sijnen gedagten brieff versogt, om twee galeijen na derwaerds te zenden, insteede den twee aldaar zijnde pan„ „tjallinge, die dan weeder soude kunnen te rug keeren, alzooo de galeijen in die onderneeming van veel meer nut en dienst zouden kunnen zijn. Ik hebbe dan ook uit dien hoofde beslooten, om hem zoo dra moogelijk van twee deeser Vaarthuigen te voorzien, waar van er Eene zijnde de Taleij de Kraaij, Eerstdaags door mij derwaerds zal ge„ zonden werden, terwijl de andere De Valck genaamd, die thans te Caligawre, leyd, meede zoo arae te volgen staat, als hij van eenige bekoomene gebreeken, weeder zal hersteld weesen, waar teegen ik de twee gedagte pantjail„ „linge weeden herwaerds zal doen te rug keeren, ten einde vervolgens te kunnen dienen, tot transport van de benoodigde goederen voa naar Banjermassing. geschuit 1 G
English
page 15 Samarang the 23rd of March 1786. Samarang the 23rd of March 1786. I do not doubt at all whether the thought-of vessels will be able to be of the desired use and service in the undertaking against the aforementioned place Tabenjauw, since with those small keels, which are light and not deep-drafted at all, one will be able to come so close to the shore that one can properly cover and support the landing with their artillery, while they will also be able to serve to attack the enemy vessels lying in the river. Captain Martens having also made known to me in his aforementioned letter that on his voyage to Tabenjauw he had encountered such heavy weather that because of it the coaster the Patriot had not only been considerably damaged, but also most of its rations aboard had become wet and spoiled, and on that account he requested me to apply to Your High Nobilities for the prompt relief of other rations, as well as equipment goods and some medicines; so I take the liberty to present this request to Your High Nobilities herewith, with the addition of a packet of letters written by the aforementioned Captain Martens to the Commander and Master Attendant in Batavia, in which the particulars are further specified; while I have the honor to note here that I do not find myself in a position, due to my own lack of the necessities, to provide him with anything other than rice, katjang, and salt, which I shall also cause to be transported thither at the first opportunity. And since the shortage of the necessary equipment goods has now risen so high that one is not able here to provide the Javanese vessels that are at Banjermassing with the utmost necessities according to their demands, I take the liberty to request Your High Nobilities for a prompt fulfillment of the formal demand sent from here, and that Your High Nobilities may moreover be pleased to supplement it with a good quantity of all such articles as are necessary and can serve mostly for use, so that one always has something in stock here on Java to be able to make use of as occasion arises; and that one does not continually fall into embarrassment, such as must inevitably be brought about on the contrary by the expedition to Banjermassing, since one could not count on that when making the demand. I remain with true respect and obedience (underneath stood: Title; lower: Your High Nobilities' humble and very obedient servant; was signed: J. Siberg; in the margin stood: Samarang the 23rd of March 1786.) shortage. turn over
Dutch transcription
pag„o 15 Samarang den 23„en Maart 1706. Samarang den 23„e Maart 1736. — Ik Twijfele geenzants off de gedagte vaarthuigen, zullen in de onderneeming teegens de meerm: Beplaets Taben„ „jauw van de gewenschte Nut en dienst kunnen zijn, alsoo men met die kieltjes die Ligt en gants niet diep gaande zijn, den wal soo na zal kunnen koomen, dat men door derzelver geschut de Landing behoorlijk dekken en onder„ „steunen kan, terwijl zij teffens zullen kunnen dienen, om den vijanden vaarthuigen in de Rivier leggende te attacqueeren. Capitain Martens, mij bij gem: zijnen Brieff ook te kennen gegeeven hebbende, dat hij op zijnen togt naar Taben„ „Jauw, soodaenig swaar weer had ontmoet, dat daar door de Coster de pastriot niet alleen vrij wat beschadigd was ge„ „worden, maar ook zijne inhebbende Randjoenen meest al waaren nat geworden en bedurven geraakt en hij mij uit dien hoofde verzogt, om bij u: Hoog Edelheeden, om den spoedig ontset van andere Randsoenen, soo meede Equi„ „pagie goederen en Eenige medicamenten, te besollicitee„ „ken; soo neeme ik de vrijheid Uw Hoog Edelheeden dit versoek hier meede voor te draegen, onder bijvoeging van Een pacquet brieven, door gem: Cap„n Martens aan den Commandeur en opper Equipagie meester te Batavia ge„ schreeven, waar bij het een en ander nader gespecificeert staat; Terwijl ik de Eer hebbe alhier te Notteeren, dat ik omij niet in staat vinde, om hem, weegens eigen gebrek aan het benoodigde, van iet anders te voorzien, dan van Rijst, Catjang en zout, welk een en ander ik aan ook bij eerste geleegentheid derwaerts zal doen Transporteeren. -. En dewijl het gebrek aan de noodige Equipagie goede„ „ren, thans soo hoog geklommen is, dat men alhier niet in staat is, de Javasche vaarthuigen, die zig te Banjer„ „massing bevinden, van het hoogst benoodigde op hunne Eijschen te voorsien; soo neeme ik de vrijheid uw Hoog Edelheeden te versoeken, om eene spoedige voldoening op den van hier af„ „gegaane formeele Eijsch, en dat uw Hoog Edelheeden dezelve nog boven dien gelieve te suppleeren met een goede quan„ „titeit van al zoodaenige Artikulen, als noodsaekelijk zijn en meest tot gebruik kunnen dienen, ten einde men alhier op Iara steeds iets in voorraad heeft, om sig bij geleegendheid daar van te kunnen bedienen; en men niet telkens in verleegendheid geraeke, soo als bij het Contranti„ de Expeditie naar Banjermassing noodsaekelijk moet te weege brengen, alsoo men bij het doen van den Eijsch daar op niet heeft kunnen reekenen. Jn verblijve met waare Eerbied en gehoorzaamheid (:onder„ „stond. / Titul /:Laeger:/ uwer Hoog Edelheedens onder„ „daenige en zeer gehoorzaemen dienaer /:was getekent:/ J„b Siberg /:in margine stond:/ Samarang den 23„e Maart 1786. gebrek. verte
English
page 117. Samarang the 23rd March 1786. Samarang the 23rd March 1786. Copy of a letter written by the Captain of the Military Christoffel Hoffman to the Junior Merchant and First Resident at Banjarmasin Barend van den Worm, dated Basson, the 27th February 1786. Your Honor's esteemed letter of the 24th I received yesterday evening. All Europeans are well, and we request the 2 cannoniers. First of all I must inform Your Honor that I have established myself on the aforementioned advantageous site, consisting of a small elevation which is not overgrown with trees, with a small river in front and behind, the rearmost of which we make use of; we also have diamond pits right under the benteng, which are very deep, from which we use water for cooking. I am billeting with my men and a portion of the Banjarese inside, and the remainder, which consists of about 160 with muskets, who are half inept, and the men have never fired a musket. Furthermore, about 1000 of them with pikes, sumpits, and porters or laborers almost all run away at the first attack, as I saw during my last engagement, when not a single man could be obtained to bring the cannons forward; those with the muskets, I have seen with my own eyes, turn their heads away when they fire, and the rearmost simply shoot forward without seeing where, just as one wounded European seems to have received the shot from behind through or along the thigh. My sepoys recently returned very enraged from the patrol, surrounding me, assuring me that they would also fire upon the Banjarese, that it was untenable to have the enemy in front and behind in such a manner. I pacified them, as one can imagine. The reasons why I have come here are the following: the prince asking me whether it was best to await the enemy at Bumi Kencana or to move forward, I answered that it was never good to let the enemy penetrate into the heart of the country and even into the capital where it teems with inhabitants, women, and children, who help throw everything into confusion, and what is greatest of all, to lose everything in a single defeat; the prince understood this and approved it, immediately sending from the new soldiers hurriedly thrown together, about 300 so-called, and about 100 other men with Captain Padan to Basson, also giving him provisions; this officer, having been there for some time, received a visit from the Buginese, whereupon I feared he might abandon the post, not out of necessity, but out of fear; I therefore sent Sergeant Dael with about 21 sepoys and one European thither, and this came precisely at the right time as is known to Mr. Coblijn, and I assume they would certainly have been driven off if he had not arrived. I followed the next morning with the rest of the sepoys to see how matters stood, though not yet with the intention to remain there; I conducted a patrol and cleared the road, discovering that this place was very well situated, and that the Buginese were very bold adversaries, as I have expressed myself in one of my previous letters, I decided to summon my entire detachment with the two cannons and 3 mortars; in the meantime I had another patrol conducted, of which I have already made mention, to inspect the road and make it clear; this was attacked, but only weakly, for the Banjarese created a confusion; the road was passable and reasonably good, from front to back.
Dutch transcription
pag:o 117. Samarang den 23„e Maart 1786:- Samarang den 23„e Maart 1786 — Copia Brieff, geschreeven, door den Capitain Militair Christoffel Hoffman, aan den onderkoopman en Eerste Resident te hanjermeesing Barend van den worm, gedateert Basson, den 27„en februarij 1786. — Desselvs geEerde van den 24„en hebbe gister Avond ontvangen. alle Europeese koomen te pas, en versoeken om de 2. Cannoniers. Voor aff moet ik WE. bedeele, dat ik op de te vooren ge„ „noemde voordeelige plaets gevestigt heb, bestaande in een kleine aanhoogde dewelke niet bewassen met Boorh„ voor en agter een klein Riviertje van welk agterste wij gebruik maaken: ook hebben wij digt onder de Benting diamant graeve, dewelke seer diep, waar„ wij waater dut gebruijke om te kooken. Ik logier niet mijn volk en een gedeelte der Banjareese binnen, en de dert welke ouut een 160. met geweeren, die halff onbe„ „kwaam, en de man nooijt een geween los geschooten heeft. Teffens en 1000. gedeelte met pieken soempits, en draa„ „gers off werkers zijn loopen meest alle, op de Eerste Attacque weg, gelijk ik bij mijn laeste ontwoeting gesien wanneer geen Enkelde man te bekoomen, om de Cannonne voor te brengen, die met de geweeren, heb ik met mijn Eigen oogen gezien, draagen de kop om, wanneer ze los schie„ „ten en den agterste vieren maar na vooren, zonder te zien waar heer, gelijk mijn een geblesseert Europees door of lange de kria, de schoot van agteren scheint bekoomen te hebben: Mijno Sipaijers kwaame laest heel verwoed van de patrouitje te rug, om mij rond, verseekerde mij dat se op de Banjareese ook zoude vuur geeve, dat het niet te houde was, op sulke wijde den vijand van vooren en van agteren te hebben, Jk stelde hun te vreede gelijk men denken kan. DI: reede waarom ik hier ben gekoomen zijn de volgende„ de vorst mij vraegende wat het best den vijand op Boemie kantjana afte wagte, dan voor uit te gaan, ik antwoorde, dat het nooijt goed en den vijand tot in 't hart van 't Land te laete indringe en selvs tot in de Hoofdplaats toe alwaar 't krield van Inwoonders, vrouwe en kinderen, die alles in de warre helpen brengen, en nog het grootste bij een enkelde verlies alles te verliesen, dit sag den vorst in en keurde het goed, sond daar op ten Eerste van de Nieuwe en in der haast bij een gecom„ „peld zoldaeten, of 300 genaamde â 100. en wel, en 100. andere volk met den Cap:n Padan naar Basson gaff hem pro „visco ook meede deese aldaar een tijd lang zijnde, kreeg een bezoek van de Bougineesen, waar op ik weesde deese de post mogte verlaeten, niet uit Noodsaekelijkheid maar wel dut bevreesdheid, sond derhalven den sergeant Dael met en 21. sipaijers en Een Europees daar na toe, en Juist kwam deese te pas gelijk de Heer Coblijn bekent, en veronderstel dat vast verjaagd waaren in dien deese niet gekoomen was: Ik volgde dien anderen morgen met de rest der sipaijers om te zien hoe het zat, dog nog niet met Intentie om daar te blijven, ik maekte een patroelje en den weg schoon ontwaarde dat deese plaats zeer wel geleegen, en dat de Bougineesen al stoute vriende, gelijke ik mij in eenen van mijn voorige uitgedrukt heb, besloot ike mijn geheel Commando te ontbiede met de twee Canonnen en 3: montiertjes in deeden nisschen tijd liet ik nog een pa„ „troutje doen, waar van ik reeds melding gedaan om den weg te besien en klaar te maaken, deese wierd ge„ gettacqueerd, dog maar flouco, want de Banjarees maekte„ een Confusion, de weg was practicabel en tamelijk wel vooren na.
English
page 19: Samarang the 23rd of March 1786. Samarang the 23rd of March 1786. Since the weather had been dry for so many days and there was not the least difficulty in advancing, I resolved to drive them out of their first benting as quickly and unexpectedly as possible, provided no legitimate hindrance arose, as I expressed in my previous letter, and to establish a post there until the ships and vessels could attack in concert, because besides this one there are still 2 lying between Tabenjouw, which will give me plenty of work to do; also, this first benting is only 3½ or at most 4 hours from the prince's main residence, and the road up to there could also be well maintained. However, on Saturday the 26th, after I had ordered in the morning that everything should be ready to march the following morning at 5 o'clock, I received a report around 8 or 9 o'clock that the Buginese were near the outposts, though out of range, and were keeping behind the woods and showing themselves now and then. I went to inspect it myself and, with my rifle, shot another of those scoundrels. However, since I intended to move the next morning, I did not want to become entangled or show myself any further, for please understand, I had not yet had the drums beaten, nor ordered any cannon shot to be fired. At half past four I again received a report that they were coming closer and that they were cutting, which vexed me, and I took the picket consisting of 30 men, both Europeans and sepoys, and went toward them. We were scarcely a good musket shot past the outposts when my small vanguard, consisting of 3 Europeans and 4 sepoys, was greeted by several shots; they returned the favor as usual, we advanced a little further, and the fire grew heavy; they also retreated, but being apprehensive of an ambush, I ordered a retreat, for I perceived that they were resolute and strong, and had already begun erecting a benting. About 5 of them are dead and wounded, one of whom we dragged along with us, who seemed to be more than a common soldier, for he was well dressed and had a musket and pike with silver fittings, which we obtained, and a pouch with bullets in which crushed porcelain was cast into all of them. We retreated and they pursued us very boldly; my entire command, except for the artillery, came to my aid, but for the above-mentioned reason I did not want to engage any further, because I relied heavily on the cannon. They did not fail to come right in front of the cannon, with which I had several rounds fired, both with grapeshot and with solid shot. Through this I realized their strength, which was confirmed by my spies, who had gone past the first benting for 10 mats and surveyed the road everywhere, reporting that they are strong and making bentings; also Captain Pading received a written notice that the enemy was leaving Tabenjouw; this made me decide to halt my advance and settle and establish myself here, for there was already a benting here before I arrived, and even about 7 months ago there had been one, although I have now quartered my men outside. To be forced to abandon this place, whether by the enemy or by a lack of provisions and ammunition, would be a disgrace both to the Dutch nation and to me and my people in particular, and I shall therefore hold out here for a while. The road to Boemiekantjana is open and in good condition. A raiding party has withdrawn to the left toward the mountains away from me and shown themselves there; what their intentions are with that is still unknown to me; I assume 2 things: one, that they judge themselves strong enough to surround me and shut the door behind me, or that they have struck camp. 3 H 6 e
Dutch transcription
pag„o 19: Samarang den 23„en Maart 1736. Samarang den 23=e Maart 1786. „na dien het soo veel daegen droog ween was geweest en„ te verbreeden was geen de minste swaarigheid, dus be„ „paalde ik mij om se soo schielijk als moogelijk en onver„ „wagt uit haar eerste Benting te verjaege indien 'er geen wettelijke hindernis kwaamen, gelijk ik mij uit„ „gedrukt heb in mijn voorige, en aldaar post te vatte tot de scheepe en vaarthuige gezamender hand konde attac„ „queeren, om dat 'er buijte deese nog 2. tusschen Taben„ „jouw legge, en daar ik nog werk genoeg aan hebbe zoude, ook zegt deese Eerste benting maar 3½. of te hoogste 4. uuren van den vorst zijn Hoofdplaets, ook was de weg tot daar en too wel te onderhoude geweest dog Saturdag den 26„e, nadien ik 'smorgens belast had van den volgende morgen ten 5. uuren alles gereed te zijn om te marcheere ik rapport omtrent 8. off 9. uuren dat zig de Bougineese aan de voorposten, dog buijten schoot, en jagter de Bosschen ophielde en zig nu en dan vertoonde besigtigde ik zelvs en schoot met mijn koogel bus, nog eene van die Canaljes, dog terwijl ik voorneemens was den anderen morge te gaan, wilde ik mij niet inwik„ „kelen en verder vertoone, want gelieft te begrijpen, ik had nog geen Trom laate slaan, nog geen kanon schoot laate doen; om halff vijff uur kreeg ik weer rapport dat sr nader kwaamen, en dat se kopten, dit verdroat mij, en nam het picquet bestaande uit 30. man, soo wel Euro„ „peese als sipaijers en ging er natoe, wij waaren nauwlijks een goed geweer schoof de voorposte, of mijn klein avanguarde bestaande in 3. Europ: en 4. sipaijers wierde door eenige schoote begroet, deese bedankste hun na gewoonte, wij avanceerde nog iets, en het vuur wierd heevig, zij rete= „reerde ook dog. Ik was bebugt voor eene hinderlaag Com„ „mandeerde ik te retireeren, want ik voelde dat se stont en sterk waaren, en hadde reeds een begin van een Benting opgeslaege, Een off 5. van hun zijn 'er dood en ge„ „blesseert, waar van wij eene hebbe meede gesleept die wel meer als gemeene scheen te weesen, want hij was wel gekteed, had een geweer en piek met zilver beslag, die wij bekoomen hebbe, een zak met koogels in welke alle gestampt porcelain gegoote. wij retireerde en zij vervolgde ons zeer stout, mijn gansch Commando buijten de Arthillerij koome mij te hulp dog ik wilde mij om booven gem: reeden niet verder inlaate, om dat ik mij op het Canon veel betrouwde, zij liete niet na tot voor 't Canon met welk ik eenige maalen heb laaten vuuren, zoo wel met druijven, als met koogels, ik ontwaarde daar door hun sterkte, 't welk bevestigt wierd door mijn spions, die voor 10. matten na de Eerste Benting geweest zijn, en den weg over al opgenoome dat se sterk zijn en Bentings maeke; ook kreeg Capitain pading een schriftelijk tijding, dat de vijand Tabenjouw vliete, dit died mij besluijte mijn opmarcha te staeken, en mij hier te zetten en te ves= „tigen, want hier was reeds een Benting voor ik zwam, en zelvs voor een maand off 7. was er een geweest, hoe wel ik nu met mijn volk buijten geloogeerd habbe. - Deese plaats te verlaate zouden genoodsaakt te zijn, zoo wel door den vijand als gebrek aen Leevens middelen en Ammunitie, soude eene schande zijn zoo wel voor de Hollandsche natie als in 't particulier voor omij en mijn volk, en zal het dierhalve wat meede aansien de weg na Boemiekantjana is open en wel gemaakt, Een stroop parthij heeft zig links na 't gebergte van mij afgetrokken en zig aldaar vertoond, wat se daar meede van sints zijn is mij tot nog toe onbekend, ik veronderstelle 2. zaaken de Eene dat ze zig sterk genoeg oordeele ons mij in te sluijten, en agter mij de deur te maaken, of dat se opgeslaege. 3 H 6 e
English
page 121. — Samarang the 23rd of March Anno 1736. Samarang the 23rd of March Anno 1736. let me lie and go to Boemie kantjana and attack that; both are well undertaken by them and detrimental to me, but I shall provide for that, and have already given orders to place strong commandos or observation corps, so that we can attack them together; if these orders are executed, it will go very well, but Your Honour knows the Banjarese. I have asked Your Honour for help, not that I cannot hold it here, even if it is only for the appearance at Boemiekantjana, and for a cover: I did request Mr. Coblijn, but again left it to his wise judgment, for I know very well that one cannot entirely strip a ship; moreover, I understand that his Honour is ready to go outside; this is also good; I will manage here on the spot, as long as I do not have to suffer shortages, but Boemie kantjana needs to be covered; we have undertaken to support the prince, so we must consider his as our own: There Your Honour has my entire conduct in full detail; I hope it will find approval, and also my thoughts on this and that; I know very well that Your Honour can spare few or no people, but the little that Your Honour might be able to spare is already very much for the prince, a place that will dash their entire undertaking to pieces, for I understand that they want Boemiekintjana, and it is to be questioned whether they are not compelled to do so by some shortage or, like desperate people, are risking the utmost. Regarding the native or the Banjarese goodwill towards the prince, I have not yet been able to doubt, for I have not yet heard that a single one has deserted; the Buginese do not behave accordingly, they If Iaep has not yet departed, I request to have the goodness to ask, on the Company's behalf upon my proposal, the Right Honourable Governor Siberg to send 500 or 400 Madurese or Sumanappers; these would come in very handy here; the prince will certainly provide them with provisions, so that it would not cost the Company so much. I remain with all high esteem was signed C: Hoffman in the margin Wasten the 1st of March 1786. below that Agreed was signed 16: du pont. Copy of a letter, written by and to the same, as aforementioned, dated Wasson the 1st of March Anno 1786: Murder the men, take the women and children with them and everything they can possibly obtain, but I fear for shortages in time. Kieij Wieragana behaves very well; he and his people pay the best attention, and are stalwart men against all others regarding the enemy. For the rest, I remain with all high esteem was signed C:s Hoffman in the margin Basson the 27th of February 1786. lower Agreed was signed A. du pont. below that P.S. The enemy stands not far from us; we can hear them shouting every evening and morning, but as said, I shall seek to delay it somewhat for the above-mentioned reasons, to see whether they will not eventually grow weary of it, as the shortage among them must be great if they do not receive strong assistance from Passir, and that overland. murdered
Dutch transcription
pag:o 121. — Samarang den 23„e Maart A„o 1736. Samarang den 23„e Maart Ao 1736. mij laate legge en gaan na Boemie kantjana en attacqueere dat Valle beide is wel van hun onder„ „noome en nadeelig voor mij, dog daar sal ik in voor„ „sien, en heb reeds order gegeeve om sterke Comman„ „doos off observations Corpoen te plaetsen, dat wijse ge„ „samender kand kunne aangrijpen, worde deese Order uut gevoerd, zal het heel wel gaan, dog wEd„ kent de Banjareese. Jk heb uE: om hulp versogt, niet dat ik het hier niet houde kan, al is het maar om de vertooning op woemiekan„ „tjana, en tot een dekking: Jk heb wel de heer Coblijn verzogt, dog weer aan deselvs wijs beleid overgelaate, want ik weet seer wel, dat men Een schip niet geheel kan ontbloote boven dien verneeme ik dat zijn E gereed om na buijten te gaan, dit is ook goed, ik sal het hier ter plaetso wel konde, als ik maar geen gebrek leide moet, maar Boemie kantjana dient gedekt te zijn, wij hebbe aangenoome den vorst te inder„ stenne, dus moeten wij 't zijne, als onse eige aanmerken: Bie daar heeft ME: alles uitgebreid mijn handelwijde„ ik hoop dat se goedkeuring zal vindo, en ook mijn gedagte over het een en 't ander, ik weet seer wel dat WE: weinig off geen volk missen kan, dog 't weinige wat uE: mogt misse konne, is reeds zeen veel voor den vorst. zijl plaats die haar geheele onderneeming zal in duige werpen, want ik verseem dat se 't Boemiekintjana hebbe wille, en het is te vraege off zij daar toe niet genoodsaakt zijn, door het een off ander gebrek off gelijk disperaate menschen 't uijterste waege. Omtrent den Inlander off de Banjereese haar goedwil„ „ligheid teegens den vorst heb ik nog niet kunne twijf„ „fele, want ik heb nog niet vernooma, dat er een Ekeld. Overgeloopen; de Bougineese gedraege zig daarna niet, zij Indien Iaep nog niet vertrokken, versoeke is de goedheid te hebben, om sComp„s weegen, op mijn voor„ „dragt, den wel Edelen Heer gouverneur Siberg te ver„ Coeke om 500. off 400. madureeden off sumanappers te zende, deese zoude hier wel te pas koome, de vorst zal hun seekerlijk van provisio voorsien, dus dat het de Comp„e zoo hoog niet te staan zoude koome. Jk ben met alle hoog agting /:onderstond:/ was geteekent:/ C: Hoffman /in margine /. Wasten den 1„e maart 1786. / daar onder:/ Accordeert /was geteekent:/ 16: du pont. - Copia Brieff, geschreeven, van en aan dezelve, als vooren genoemd, gedateert Wasson den 1„e Maart Ao 1786: -. Vermoorde de manne, neeme de vrouwe en kinderen na zig en alles wat se maar kunne bekoome, maar ik vrees voor gebrek met 'er tijd. Kieij wieragana gedraagt zig heel wel, hij en zijn volk passen, 't best Top, en zijn keerels teegens alle andere Omtrent den vijand. voort overige ben ik met alle hoog agting /:onder„ stond: / was geteekent:/ C:s Hoffman /:in margine:/ Basson den 27=en febr 1786. /:lager:/ Accordeert /was get:/ A. du pont. . /:daaronder :/ P:rs: Den vijand Staat niet ver van ons, wij kunne hem alle avonde en morgen hooren schreuwen, dog zoo als gesegd, ik zal het soeke wat outte stellen om booven gen: leede, te zegge off zij het niet eens zulle moede worden, als wij het gebrek moet bij hun groot zijn, zoo zij niet sterke onderstant van passirs bekoome, en dat wel over Land. -. overmoorde
English
Page 123. Samarang, the 23rd of March 1746. Samarang, the 23rd of March 1786. Copy of a letter written by the Captain at Sea Christiaan Martens, commanding the armed cutter De Patriot, on expedition, lying before the lodge at Banjermassing; to the Honorable, Right Venerable Johannes Siberg, Extraordinary Councillor of the Dutch East Indies, as well as Governor and Director on and along Java's Northeast Coast; dated the 2nd of March 1786. It is my duty to inform your Honorable Reverence of the condition and experience of the voyage and expedition that is to be expected of Banjermassing. Having left Samarang on the 8th of December 1785 with the small fleet, we had the channel in sight on the 14th ditto. In the forenoon of that date, the bark De Eensgesindheid lost both of its topmasts due to a squall, whereupon on the 15th ditto I took it in tow, and towed it up to the bank of the river before Banjermassing. We had heavy weather with stiff squalls during the entire voyage, such that several upper seams were opened by the working of the sea, and I pumped out much seawater. On the 17th ditto we were under the land of Banjermassing, where the river was not discovered as it is drawn on the chart, and we ended up four miles east of the river. We then tacked back up and arrived in the river on the 27th ditto, and on the 29th arrived before the lodge with my small fleet. The Banjarese land is indeed well provided with fortifications, but the Banjarese are a cowardly sort of people. Now that we are here with the Company's vessels and servants, the Banjarese are at ease and place their trust in us. I must cover the sea side with my small fleet, and Captain Hoffman the land side at the sultan's dalem or settlement, for the Banjarese expect the pangeran to enter the river with the force of the Buginese. But that is not their intention, for he has already made his approach at Tabenjouw, which is the river of Soengie Beminde, as it is known on the sea chart, and there he is working through the land with entrenchments to come to the sultan's settlement. On the first of February, it was decided by us that I, together with the cutter and the galleass De Kraaij, would go to Tabenjouw in order to summon a vessel from the shore under the flag of truce, to deliver two letters to them for Daing Toerawe and await a reply there. And immediately it was also decided that Captain Hoffman is on the verge of his departure to go to Kajo Tanjong to the sultan with his men, and that he, with his men and the Banjarese, would march through the land to defeat the Buginese. Whenever the time and opportunity of wind and weather with the good monsoon permits it to attack Tabenjouw, in order to make a landing there with the Banjarese. On the 5th of February, I departed from Banjermassing for Tabenjouw, as did the galleass De Kraaij, and on the 7th ditto we arrived off Tabenjouw to within half a mile. But the shore there is foul with reefs and uneven shallows, where, with a hollow sea, we dared not come closer than three-quarters to one mile if one wishes to be free of the danger of accidents or the loss of our vessels, anchors, and ropes; for a heavy sea runs toward the shore as long as the westerly winds still blow, as I and the galleass De Kraaij experienced as long as we lay off Tabenjouw. I rode with the cutter such that the sea broke over the bow time after time, and I had to use the pump daily for the seawater that came through the upper seams from the working of the vessel. Tabenjouw is situated in a large settlement. Hoffman
Dutch transcription
po g:a 123. Sumarang den 23„en Maart 1746. Samarang den 23„en Maart 1786. Copia Brieff geschreeven door den Capitain ter hee Christiaan Martens„ voerende de gewapende Coster de patriot, /:in Expeditie:/ leggende voor de Logio te Banjermassing; aan den wel Edelen gestro: Achtbaren Heer Johannes Siberg, Raad extra ord„n van Neederlandsch Jndis, mitsg„s Gouverneur en directeur, op en langs Javas Noord-bost kust; gedateert den 2„e Maart 1786. —. Het is mijn pligt om de gesteldheid en ondervinding van de Reijs en Expeditie die van Banjermassing te verwagten is WEd: gestr: bekent te maaken, Samarang verlaeten hebbende, den 8„e december 1785. met 't vlootje, hadden wij den 14„e d„o de sluijk 2=a in 't gezigt op dato voormiddag verdoor de Bark de Eensgesindheid zijn beide stengen door een Wuije, waar op ik hem den 15„e d„o op sleep touw nam, en heb hem gesleept tot op de Bank van 't Rivier voor Banjermassing, wij hebben de geheele reijs swaar wier met stijve wuijen gehad dat er verscheiden naaden Booven waaten zijn door 't werken van de dee open geraakt en veel zee waeter heb uit gepompt, den 17„en d:o waaren wij onder 't Land van Banjermassing daar men 't Rivier zoo niet ontdekte dan 't in de kaart geteekent staat, en zijn vier mijl meoosten 't Rivier geraakt hebben het doen weer op gelaweert en zijn den 27=e d=o in 't Rivier ge„ „arriveert en den 29:' met mijn vlootje voor de Logier gekoomen 't kanjers Land is nog wel voorsien met Bentings dog de Banjareesen is een Laff zoort volk, nu wij met Comp:s vaarthuigen en dienaers hier zijn, zijn de Banjareesen gerust en stellen haar vertrouwen op ons, ik moet de zee kant bedekken met mijn vlootje en de kapitain Hoffman de Land kant bij de sulthan zijn Dalmr off Negorij, want de Bangereesen verwagten pangerang met de magt van woegineesen 't Rivier binnen en dat zijn zij niet van zins, want hij heeft reeds zijn aanleg gemaakt te Tabenjouw dat is 't Rivier van Soengie Beminde zoo is het bekent in de zeekaart, en daar werkt hij het Land door met wentings na den sulthan zijn Negorij te komen, Primo Februarij wierd van ons besloo= „ten, dat ik met de Cotter en de Galewet de Kraaij zaamen naar Tabenjouw zouden gaan, om met de vreede vlag eens vaartuig van de wal te ontbieden, om haar twee brieven te behandigen voor Dain Toerawe en daar antwoord verwagten en terstond wierd ook beslooten dat Capitain Hoffman op zijn vertrek staat om na kajo Tanjong bij de sulthan met zijn volk en dat hij met zijn volk en de Banjereesen 't land zoude door marcheeren om de Boegineesen te verslaan. Wanneer tijd en geleegendheid van wind en weer met de goede mousson 't toe laet om Takenjouw te kunnen aanvallen om daar een Landing te aven met Banjareesen, den 5„e Febr: vertrek ik van Banjermassing na Tabenjouw en meede de Galewet de Kraaij en kwaamen den 7„e d„o voor Tabenjauw op een half meijl na bij dog de wal is daar vuijl van klippen en ongelijke Gronden alwaar wij met holle 3ee niet nader koomen durven dan op /¾. ip 1 meil zoo men zonder gevaar van ongelukken van verlies van ons Boodem en Ankers en touwen wil weezen want daar staat een swaare zee op de wal, zoo lang de weste winden nog waaijen gelijk ik en de galewet de kraaij ondervonr„ „tden heb, dot lang wij voor Tabenjouw geleegen hebben ik heb met de kotter gereeden, dat de zee slag voor slag voor over ging, en hebt dagelijks de pomp moeten gebruij„ „ken, voor 't Zeewaater, dat in de booven naaden is door gekoomen van 't werken, Pabenjouw is gesteld in een groote negorij Hoftmar . -
English
Samarang the 23rd March Anno 1786 Samarang the 23rd March Ao 1786. page 125. — and there are four redoubts on the sea side and two on the inside. One cannot count their vessels lying in the river; into the river can enter no vessel drawing deeper than five feet, and until now I see no opportunity to bring ashore shot with my twelve-pounders, much less to do any damage. It might happen that in the east monsoon I could come somewhat closer, but if there is a slight swell, I cannot come so near or I would be in danger of smashing my bottom to pieces on the reefs and rocks. On the 13th February, two emissaries from Tabenjouw came on board and collected the letters, recounting that they were still fetching people from Great and Little Pulo Laut, and that according to their statements a large force of Bugis is already in the country, possessing great courage to dethrone the Sultan and to place Pangeran Amir upon it. They promised me an answer to three letters within five days and nights, but I received no answer and retreated with the coasters and the galley back inside to the lodge, because the weather was daily so bad that all the seams above the waterline worked open, and one had to pump daily, so that the rations were all wet and spoiled; my gaff was also broken to pieces on that voyage and the spanker blown away. On the 24th I arrived before the lodge, and the galley with me, and gave notice of the aforementioned to the Resident; since Captain Hoffman is with his men by the Sultan, the Resident informed him of the aforementioned by letter. On the 27th I send the bark De Eensgezindheid, the penjajap De Uijtkijk, and the galley De Havik to cruise off Tabenjouw, so that no more Bugis vessels can arrive there. However, since I must first have the cutter caulked from above, underwater she is tight, I have had to throw overboard all the rice found to be spoiled and wet, consisting of six thousand four hundred pounds. I would request your Right Honorable, if it is possible, to send rice over, since the Resident here can supply nothing, neither of the one nor the other, although it might still be had here for money. The table money that was allotted to me by your High Nobilities, he was unable to furnish me on the word of his High Nobility, but I nevertheless had to demand it by a declaration, pending further accounting from me. Right Honorable Sir, I would request for the two penjajaps and the galley some rations and equipage goods for them, which the equipage master will best know what they have need of; the most important being of anchors, ropes, and sails, and also some medicines, of which we have a lack here. The commanders have also each sent over a small requisition in the papers of the Resident. Right Honorable Sir! As soon as the monsoon permits, I shall undertake a landing on Tabenjouw from the sea side with the Banjarese and see whether they wish to fight for their country; if not, I am obliged to place them between two fires, so that they must fight for win or lose. That is my intention on the sea side; as for my naval force, I am too weak to capture Tabenjouw with Company servants if the Banjarese themselves do not wish to fight. I expect the best of it, for it will not fail on my part; the Banjarese are a cowardly people, they now leave it to us Company servants and vessels. Right Honorable Sir, my request is to write over to Batavia for rations, medicines, and equipage goods for my cutter and the bark De Eensgezindheid, to be sent over at the earliest, since nothing is to be had here if one falls short, because I am already falling considerably short on my rations and spoiled Samarang the 23rd March Ao 1786. Samarang the 28th April 1786—: page 127. is spoiled by the heavy weather. Right Honorable Sir, I would gladly see having two galleys instead of the two penjajaps, which would serve better here in time, and then the penjajaps can return to Java; however, I submit it to the Honorable Sir's approval. I would have written with the penjajap De Jonge Anthonij from Surabaya, but I was at sea when she departed. I have a request to the Honorable Sir to forward the enclosed letter for the Commander to Batavia, since in it is a requisition of my equipage goods that are lacking to me. For the rest, I recommend myself to remain in your Right Honorable's favor. Was signed below: your Right Honorable's humble and obedient servant, was signed: C: Martens. In the margin stood: On the named cutter De Patrool, lying before the lodge at Banjarmassing the 2nd March 1786. —. I have the honor to present to your High Nobilities in all haste the enclosed letter received from Banjarmassing, addressed to the same, with the pleasant report that the Company's arms completely triumphed over the Bugis on the 23rd March last; after previously, on the 17th before, a fierce fight had occurred between Captain Military Hoffman and the Bugis, wherein the latter abandoned four of their redoubts and head over heels to Tabenjouw and from there with 56 vessels, both large and small. Right Honorable, Highly Esteemed Sir and Right Honorable Sirs: To his High Nobility and Right Honorable, Highly Esteemed Sir, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, together with the Right Honorable Sirs, Councilors of the Dutch Indies, etc., etc., etc., Batavia! Turn over
Dutch transcription
Samarang den 23„e Maart A„o 1786- Samarang den 23:e Maart Ao 1786. pag: 125. — en daar zijn vier wentings aan de zee kant en twee aan de Binne kant de vaarthuigen van haar die in 't Rivier leggen kan men niet tellen, in het Rivier kant geen dieper vaartuig in dan vijff voet diep gaande en ik zien tot nog toe geen kans om met mijn twaalff ponders koegels aan de wal te Brengen veel minder nog iets quaat te doen het zoude kunnen gebeuren, dat ik in de oosrt mousoen wat nader konde komen maar zoo daar een weinig zll staat, kan ik zoo na niet koomen off ik zoude in gevaar staan om mijn Bodem stukken te stooten op de klippen, en kattekoppens; den 13„e febr: quaamen twee zendeling van Tabenjouw aan boord en haalden de Brieven af verhaal„ „den, dat zij nog volk van groot en klein P=lo Lauwt haal„ „den, en dat volgens haar gezegtens al reeds een groote magt van Bougineesen in 't land zijn en hebben groote Coe„ „ragie om den sulthan van de troon te stooten en pangerang Amir daarop te hebben, zij beloofden mijn antwoord op drie brie „ven in vijff Etmaelen dog ik bekwam geen antwoord en begaffen met de Costen en de Galewet weer naar binnen na de logie want het ween was dagelijks zoo slegt, dat alle de naaden werkten boven waater, open en men moeste dagelijks pompen„ prant de Randsoenen alle maal nat en bedorven mijn gaftel, is op die togt ook in stukkend geraakt en de bezaan weggendaaijt. den 24„e Quam ik voor de Lagio en men meede de Tallewet en gaf den Heer Resident kennis van 't voorengen: vermits de Capitain Hoffman met zijn volk bij de sulthan is, heeft de heer Re„ „sident 't hem door een Brieff laaten weeten van 't voorn: gem: den 27„e send ik de wark de Eens gesindheid: de pantjalling de Uijtkeijk en de Galewet, de Havik na 2. s, om voor Taben„ „jouw te kruijssen, dat 'er geen Bougineess vaartuigen meer naar toe kunnen koomen, dog dewijl ik de Cotter eerst van boven wat laaten kalvaaten, onder waater is hij digt, ik heb aldebedorven en nat bevonden rijst, moeten over boord „bestaende in Gooijen ses duijsend vier honderd pond, ik zoude wel Ede gestr. versoeke, zoo het moogelijk is, om Rijst over te zenden, vermits de Heer Resident hier niets kan bij zetten zoo oel van 't een als van 't ander offschoon het hier is nog wel voor geloiste bekoomen; 't Tafel geld wat mijn id toegelegd van hujn Hoog Edelheedens heeft hij mijn op het woord van zijn Hoog Edelheid niet kunnen verstrekken maar egter heb ik het door een verklaaring moeten afEijsschen tot nader verantwoording van mijn, wel Edele gestr. Heer ik zoude versoeken voor de twee pantjallangs en de hallewet om Rantsoenen en Equipagie goederen, voor haar 't welk de Equipagie meester 't best zal weeten wat zij van nooden hebben 't voornaamste is van Ankers touwen en zeilen en ook eenige medicamenten, daar wij hier gebrek van hebben, de Gezaghebbers hebben ook elk een Eijschje over gezonden in de pampieren van de Heer Resident, wel Edele gestr Heer.! ik zal zoo dra de mousson 't toelaat met de Banja- „deesen van de zeekant op Tabenjouw een Landing onder„ neemen en zien off zij voor haar land willen regten, zoo niet ben ik genoodzaakt om haar tusschen twee stuuren te brengen, dat zij moeten vegten op winst off verlies dat is mijn voorneemen aan de zeekant van mijn Zee„ „magt ben ik: te swak om met Comp. s dienaeren sabenjouw in te neemen, zoo de Banjareeren selvs niet wille vegten ik verwagt het beste daar van, want aan mijn zal het niet manqueeren, de Banjereeren zijn Lafhartig volk, zy laaten 't thans op ons Comp„s dienaeren en vaarthuigen aan koomen: wel Edele gestrenge Heer mijn versoek is om naar Batavia over te schrijven om Randsoenen Medicamenten en Equipagie goederen voor mijn kotten en de Bark de Eens gezindheid om ten eersten te moogen oversenden vermits hier niets te bekoomen is, zoo men te kort komt vermits ik alreeds op mijn Randsoen vrij wat de kort komt en Goijen go bedorven 6 & Samarang den 23„e Maart A:o 1706. Samarang den 88„e April 1786—: pag:a 127. bedorven is, door 't swaar ween. wel Edele gestrenge Heer ik soude gaarne zien voor de twee pantjallangs twee galwets te moogen hebben, die zouden hier in tijd beeters te pas koomen, dan kunnen de pantjallangs weer op Java koomen, dog ik still het in de Eb. Heer zijn goedkeuren ik zoude geschreeven hebben met de pantjallang de Jonge Anthonij van Sourabaija maar ik waar op zee doen hij vertrok, ik heb een versoek aan de Edelheer om de inleggende Brieff voor de heer Commandeur over te zenden naar Bata„ „via, vermits daar een Eijst u is, van mijn Equipagie goederen die mijn ontbreeken. Voor 't overige Recommandeer ik mijn in welEd. gestrr. gunst te moogen blijven. /:onderstond:/ schul /:laegers Uwer welEd: gestr. onderdaanige en gehoorzamen dienaer /:was geteekent:/ C: Martens /:in margine stond:/ In De genoepende Cotter de patrioo, leggende voor de Lagie te Banjermassing den 2.=e Maart 1786. —. Ik verEere omij uw hoog Edelheeden in alle haaste Aante bieden, inleggende van Banjermassing ontfan„ „gene Brieff, aan Hoogst dezelve gerigt, met het Aangenaame berigt, dat 'sComp:s waepenen, op den 23„e Maart J: L. ap de Bougineesen volkomentlijk hebben getriumpheert; na dat alvoorens op den 17:' bevoorens, tusschen den Capitain Militair Hoffman en de Bougineeren, een heerig geregt was voorgeval„ „len, waar bij de laeste voir van hunne Bentings verlaeten, en hals over kop naar Tabenjouw en van daar met 56: zoo groote als kleine: vaarhuigen Hoog Edele Gestrenge, Groot Agtbare heer en Wel Edele gestrenge Heeren: Aan zijn Hoog Edelheid. en Hoog Edele gestrenge, Groot Agtbaren Heer, M:r Willem Arnola Atting, Gouverneur Generaal, beneevens de wel Edele gestrenge Heeren Raaden van Neederlands India; enz: enz: en z: Batavia! E verte E —
English
Samarang the 8th April 1786 Samarang the 8th April Anno 1736. ag:s 129 had taken flight, many Bugis having fallen during the battle, but on the other hand only a few of ours being wounded, so that Your High Noblenesses, if it pleases you, will be able to see all of this with all its particulars from the copies of the letters and papers received by me from there, to which for the sake of brevity I beg leave to refer, the said letters etcetera consisting of the following, namely: A duplicate secret letter from the Residents, dated 25th March, under Letter A. An original secret letter from the just-mentioned Residents, dated the last of March 1786, Letter B. A copy of a letter written by the Sea Captain Martens to the Resident, dated 25th March, and to which they refer in their last-mentioned writing, Letter C. A translated copy of a letter written by the Sultan of Banjar to me, and received under cover of the Residents' aforementioned letter of the last of March, under Letter D. A letter from the Sea Captain Martens to the undersigned, dated Tabanio the 3rd April 1706, Letter E. A letter from the Military Captain Hoffman, dated Bumi Kencana the 30th March last, Letter F; all of which collective papers I received yesterday evening with the Samarang penjajap De Uitleik, at the very moment when from here via Sourabaya to Banjarmasin were about to depart the galley De Valk and two of my heightened cruising mayang prahus, which had been employed by me both for the transport of goods and of troops; so that Your High Noblenesses will be able to see all of this from the letter to the Residents which had already been closed, which, although it now lapses as far as the expedition is concerned, I nevertheless come to offer to Your High Noblenesses together with the enclosures for consideration, under Letter I. In the above-mentioned duplicate secret letter under Letter A, Your High Noblenesses will find mention made of a certain letter written by Pangeran Aria Daeng Tuwawa to the Residents, together with two others addressed to me by the Sultan and the Ratu Anom; but as these will likely be enclosed in the original letter of the Residents themselves, I shall upon receipt thereof send copies of everything to Your High Noblenesses. In the second secret letter of the Residents, they request orders to send the Company's land and sea forces present there back to the main station and Samarang; but since they at the same time assume that the Bugis fleet has sailed towards Pasir and Pulau Laut, and they thus, as long as that fleet is not yet completely dispersed, live in fear that the same, after the departure of the Company's ships and vessels, might possibly visit Banjar with a strong force during the east monsoon; with a request therefore that this might be taken into consideration, I shall today authorize the Residents on their proposal to retain there the cutter De Patriot and the galley De Valk, which is to depart thither with this letter as an express; until Your High Noblenesses' further orders and until such time as one is convincingly and fully assured by trusted spies that one need fear nothing more from the Bugis; but on the other hand to send back via Samarang the small vessel De Cornelia Adriana, and the bark De Eensgezindheid belonging to Batavia, the galley De Havik belonging to Samarang, and the penjajap De Dankbaarheid belonging to Sourabaya, with further authorization to take from the first two vessels, or the small vessel De Cornelia Adriana and the bark De Eensgezindheid, such men as are missing on the cutter De Patriot according to the writing of Sea Captain Martens, see his letter under Letter E, and are therefore most urgently needed upon her as replacements. Concerning the retention of all or part of the land troops, the Residents make no mention; and from the writing of Military Captain Hoffman under Letter F, one might conclude that they could now well be spared, as he says that the expedition has ended and for the present no return or further undertaking from the side of the Bugis was to be expected. But since I have taken into consideration that the Bugis, according to the writing of the Residents, is not so much to be trusted, and it therefore does not accord with the rules of prudence to remove all land forces from there at once while Banjar itself is still certainly troubled; I shall put this to the consideration of the Residents along with the said Military Captain Hoffman, with authorization, if it is not otherwise entirely unnecessary, to retain one half of the land force until Your High Noblenesses' further orders, and to let the other half depart hither with the returning vessels, or as many more as they shall judge can safely be spared at Banjarmasin, provided however that Military Captain Hoffman remains there for the present, and indeed until Your High Noblenesses shall have pleased to dispose otherwise in that regard; on account of what appears further in his letter under Letter F, namely the repeated offer of the Sultan of Banjarmasin and his son the Crown Prince to surrender the Kingdom of Banjarmasin to the Company and the same
Dutch transcription
Samarang den 8„e April 1786 Samarang den 8:en April A:o 1736. ag:s 129— de vlugt genoomen hadde zijnde geduurende het gevegt veele bougineese gesneuveld, dog daar en teegens van de onse waar eenige weinige gequest geraakt invoe„ „gen uw hoog Edelheeden dit een en ander met alle zijne Omstandigheeden des gelievende zal kunnen sien uijt Copia der van daar bij mij ontfangene scrieven en papieren, waar aan ik kortheids halve mij versoeke te moogen gedraegen, bestaande gemelde Brieven enz in de volgende, als: Een dupplicaat secreete Brieff van de Residenten, in dato 25:' Maart, sub Lra A. Een Origineele secreete Brieff van Eeven genoemde Reci„ „denten, in dato ult„o Maart 1786. L„a B. Een Copia Brieff door den Capitain ter Zee Martens, aan den Resident geschreeven, in dato 25. maart, en waar aan zij zig Rtefereeren, bij hun laast gem: schrijvens, Loa C: Een Copia Translaat Brieff, door den sulthan van han„ „ser aan mij geschreeven, en onder Courent van den Residenten eevengenoemd brieff van ult„o Maart ont„ „vangen, &ub L:a D. Een Brieff van den Capitain der zee Martens aan den ondergeteekende; Gedateert Tabinjour d: 3. April 1706. Lo:o E. Een Brieff van den Capitain Militair Hoffman, gedateert Boemie kentjono den 30: e Maart J„o Leeden, L„la F; alle welke gezamentlijke papieren ik gisteren Avond met de samarangse pantjalling Des utkeik, hebb= ontvangen, op het selvee Oogenblik, wanneer van hier over sourabaija na wanjermassing stond te vertrek„ „ken de Ialij De Valck en twee mijner opgeboeijde kruijs„ „prauw maijangs, welke door mij geEmploijeert waaren, soo tot transport van Goederen als manschappen; invoegen uw Hoog Edelheeden dit een en ander, zullen kunnen zien, uit de bereeds geslootene geweest zijnde Brieff aan de Residenten, die ik, afsthoon dezelve voor zoo verre de Expe„ „ditie Concerneert, als nu komt te vervallen, uw Hoog Edel„ „heeden egter neevens de Bijlaegen tot speculatie, onder L„a I. koome aantebieden. Bij boven gemelde duplicaat secreete brieff sub L„t A, zullen uw Hoog Edelheeden gewag vinden gemaakt van een seeke„ „ren brieff geschreeven door pangerang Amia a Daing Toerawe, Aan de Residenten, mitsgaders van twee andere door den sulthan en de Ratoe Anom, aan mij ingerigt; dog die den„ „kelijk zullende beslooten wezen in de Origineele brieff, den Residenten selvs, zoo zal ik bij den ontfangst van dien, uw Hoog Edelheeden Copia van het een en ander toezenden. Bij de tweede secreete brieff der Residenten, verzoeken zij Ordre, om sComp:s aldaar zig bevindende Land en Beemagt, na de Hoofdplaets en samarang te rug te zenden, dan daar sij teffens veronderstellen, dat de Bougineese vloot, na pas„ „sir en poelo zouwt gesteevent is, en zij dus, soo lange, die met Vloot. 1 E pag=o 181: Samarang den 8:en April A:o 1736. Samarang den 8:' April 1786. — vloot nog net geheel verstroogt raakt, in de bedugting ver„ „seeren, dat dezelve, na het depart van 's Comp:s scheepen en Vaarthuijgen, moogelijk wel in de Oostmousson, met ster„ „ken magt hanjer, souden koomen bezoeken; met verzoek dierhalven dat zulx in overweeging mogte genoomen wer„ „den, zoo zal ik nog op heeden de Residenten op hun voor„ „stel qualificeeren, om de Cotter de patriot en de Galeij de valk, die met deesen brieff als Exprese derwaerds staat te vertrekken, aldaar aantehouden; tot op uw Hoog Edelhee„ „den nadere ordre en tot soo lange, dat men door vertrouwde spions overtuigende en volkoomentlijk verseekert is: dat men voor de Bougineesen niets meerder hoeft te weesen; den daar en teegen Over samarang te rug te zenden het scheepje de Cornelia Adriana, en de Barcq de Pensge„ „zindheid, te Batavia, de Ialij de Havik te Samarang en do pantjalling de dankbaarheid te sourabaija, te huijshooren„ „de, met verdere qualificatie, van de Eerst genoemde twee heelen, off 't scheepje de Cornelia Adriana en de Barcq de Eens gezindheid, zoodaenige manschappen te ligten, als op de Coster de patrist, volgens schrijvens van den Capitain ter Der Martens, vide desselvs Brieff onder L„a E: koomen te manquieren en oversulx daarop tet remplacement ten hoogsten noodig zijn. Omtrent het aanhouden van de geheele off ten gedeelte der Land troupen, maeken de Residenten geen gewag,; en uit het schrijven van den Capitain Militair Hoffmans sub L=a F. soude men moogen opmaeken, dat dezelve thans wel te missen was, daar hij zegt, dat de Expeditie geEijndigd en 'er voorEerst geen te rug komst off verdere ondernieming van de kant den Bougineese, te verwagten was. Dan dewijl ik in overweeging hebbe genoomen dat den Bouginees, volgens het schrijven den Residenten, niet soo sien te vertrouwen is, en het dus met de Reegels van voor„ „zagtigheid niet op Eienkomt, om soo ten Eersten, daar B an„ „ser selvo seeken nog getroubleert is, de geheele Landmagt van daar te neemen; zoo zal ik zulx de Residenten, neevens gem: Capitain Militair Hoffman, in opweeging geeven, met Qualificatie, om soo het anders niet geheel onnoodig is, tot uw Hoog Edelheeden nadere ordre, de eene helfte van de Landmagt aantehouden, en de andere helfte met de te rug keerende vaarthuigen; na herwaerds te laeten vertrek„ „ken, off soo veel meerder als zij oordeelen zullen, dat met gerustheid op hanjer massing te missen zijn, mits Egter dat den Capitain Militair Hoffman, voor Eerst aldaar nog blijve, en wel soo lange tot dat w Hoog Edelheeden dien aangaande, anders zullen hebben gelieven te dispineeren; uiit hoofde van het geene al verders bij zijn wrieff inden L„o F: voorkomt, naementlijk de herhaalde aanbieding van den Sutthan te Banjermassing en zijn zoon den kroonprins, om het Reijk van Banjermassing Aan de Comp„e optegeeven en het selver 1 het
English
page 133. Samarang the 8th of April Anno 1786. Samarang the 8th of April Anno 1786. to receive the same again as a loan from their hands: This offer now being repeated again by Their High Excellencies, has convinced me that they are in full earnest, as the sultan, according to the aforementioned writing of Captain Hoffman, has already resolved, barring lawful hindrances, to send an embassy to Batavia for that purpose, consisting of his youngest son, the prime minister, and some of the oldest radens, wherefore I have the honor to inform Your High Excellencies of this, and at the same time to note how I was already maintained about this by the aforementioned Captain Hoffman, as shown by the copy of his letter written to me dated 16 February, item an extract from his further writing of the 28th following, also accompanying this under Letters A and I, and that I subsequently, in the hope of Your High Excellencies' indulgence, gave notice of that matter in private to His High Excellency the Lord Governor-General; partly on account of the sultan's desire to make the said proposal separately in all secrecy to the well-mentioned His High Excellency, and partly because at that time I could not yet rely sufficiently on the sultan's offer, which did not appear to me improper to have its source in a painful fear of his enemies. Requesting regarding this to be favored with Your High Excellencies' disposition, and taking further the liberty to add to this two extracts from my private letters to His High Excellency dated 14 and 23 March last under Letter K, whereby I give notice of that matter to His High Excellency himself, with the addition of my humble considerations, item an extract letter written by me to the repeatedly mentioned Captain Hoffman dated 17 March under Letter L, containing within itself the answer to the sultan's proposal, with such points as I gave him in consideration, to investigate how far that offer is in accordance with the Company's interests; and to all which papers together I likewise request to be permitted to refer for brevity's sake. And since now also the recruitment of 200 Madurese and 200 Sumenep warriors has fallen away and become unnecessary through this fortunate turn of events, I immediately gave notice of this to the Commander in the East Coast; with orders to desist now from bringing together those men, whom the Panembahan of Madura had immediately upon my writing promised with a cheerful sincerity to hold in readiness, and who were also to be gathered by the Pangeran of Sumenep, and if any of the natives had perchance already departed, to recall the same, as well as to inform the Panembahan of Madura and the Pangeran of Sumenep of this, with under Samarang the 8th of April Anno 1786. Samarang the 8th of April Anno 1786. — page 135 with a friendly notification at the same time, particularly to the Panembahan: that one nevertheless takes all pleasure in their shown zeal and willingness, and that since it might perchance happen that the Company's interests might still require a small part of that force elsewhere this year, one on that account continues to lay claim to this recruitment that has now become unnecessary, this being what I deemed necessary in case perchance the secret expedition to Succadana should still proceed. I have the honor otherwise to subscribe myself with true and due high esteem: as, underneath stood: Title lower: Your High Excellencies' humble and very obedient servant was signed: J. Siberg in the margin stood: Samarang the 8th of April 1786:— In the hope that Your Right Honorable Severe Respectable will have received our respectful letters dated 5 March last per the galley de Kraaij, of which we have the honor respectfully to present the duplicate hereunto to Your Right Honorable Severe Much Respectable. On the 15th of this month, Captain Lieutenant Duijsterwald came in from the cruise, bringing with him 4 Bugis chiefs; Your Right Honorable Severe Respectable will be able to learn from the accompanying extract journal what Bugis they are; they made abuse of the white flag, and had Duisterwalt not been too clever for them, they would likely have undertaken something else; the captured Bugis declared to us that Daeng Toerawie expected 20 vessels daily from Passier with provisions and war supplies, upon which our vessels cruise before Tabanio, and further that on Tabanio there is a great lack of everything, and Daeng Toerawie will likely be compelled to leave us. On the 17th of this month we received news from the Lord Captain Hoffman that a heavy fight had occurred between us and the Bugis, and that the Bugis had abandoned four of their fortifications and fled head over heels to Tabanio, which fortifications by Copy secret letter, written by the Junior Merchant Barend van den Worm, First, and the Bookkeeper Hendrik du Pont, Second Resident at Banjermassing, to the Right Honorable Severe Respectable Lord Johannes Siberg, Extraordinary Councillor of the Dutch Indies, and Governor and Director on and along Java's Northeast Coast, dated in the Netherlands Office Banjermassing Tatas the 25th of March 1786. — us. Letter A
Dutch transcription
pag: 133. Samarang den 8:e April A:o 1736. Samarang den 1„e April Ao 1746. zelve weeder als een Loens uit haare handen te ontvan„ „gen: Deese aanbieding thans door Huuno Hoog Edelheeden weeder herhaald zijnde, heeft mij zulx Overtuigd: dat het dezelve Regten Ernst is, daar den suilthan volgens beven„ gemeld schrijvens van Capitain Hoffman, reeds beslooten heeft, om buijten wettige verhindernissen, ten dien inde Een gezandschap naar Batavia te zenden, bestaande in zijn Jongste zoon; den Rijk:bestierden en Eenige den oudsto Rac„ „ben, weshalve ik mij verEere uw Hoog Edelheeden van dit een en ander bij deesen kennisse te geeven en daar bij teffens te noteeren, hoe dat ik hier over bereeds door voorm: Capitain Hoffman, utwijzene Copia van dewelvs aan mij geschreevene Brieff de dato 16„' febr: item Een Extract om't desselvs nader schrijvens van den 28=e daar aan, dee„ „sen almeede verzellende, onder L„ra A. en I. ben onderhou„ „den geworden, en dat ik vervolgens van die zaak, int hoope op uw Hoog Edelheeden verschooning aan zijn Hoog„ „Edelheid den Heere Gouverneur Generaal, in 't particu„ „lier kennisse hebbe gegeeven; Eensdeels uit hoofde van 's sulthans begeerte, om in alle secreterse, aan welm: zijn Hoog Edelheeden, het gedagte voorstel appart te doen in ten anderen, om dat ik mij als toen, op de aanbieding van den sulthen, nog niet genoeg betrouwen konde, dewelke mij niet onbigentlijk voor kwam zijn source te hebben uit eene pe„ „nible vreese voor zijne vijanden. In Verzoeke die aangaande met uw Hoog Edelheeden dispositie te moogen werden genumeert in neeme verders de vrijheid deese nog toe bij te voegen, twee Extracten dut mijne particuliere brieven Aan zijn Hoog Edelheid de dato 14:e en 23. e maart I. L„o sub L„ra K, waar bij ik aan Hoogst dezelve van die zaak kennissen geeve, met bijvoeging mijner geringe Consideratien, Jtems een Extract brieff door mij aan meerm. Capitain Hoffman geschreeven de dato 17:e maart sub C:a L. , in sig gevattende het antwoord op 's sulthans voorstel, met soodaenige poinc„ „ten als ik hem in opweeging hebbe gegeeven, ter onder zoek in hoe verre die aanbieding met 's Comp„s belangens op„ ber„ „komstig zij; en aan alle welke pampieren te zaamen ik al„ „meede verzoeke mij kortsheids halve te moogen gedraegen. En dewijl als nu ook de Recruteering van 200. madureeren en 200. Sumanapsche krijgers, door deese gelukkige omwenteling van zaaken vervald en Onnoodig geworden is, soo hebbe ik Oogen„ „blikkelijk hier van den gezaghebber in den Oosthoete kernisse gegeeven; met ordre om van het bij een brengen dier manschappen, die den panumbahan van Maduran op mijn aanschrijvens immediaat met een blijmoedige velmeenentheid belooft had in gerertheids te brengen en door den pangerang van Sumanap ook souden versaameld weesen, als nu aftesien, en soo somwijlen al aeni„ „ge van de Inlanders vertrokken waaren deselve werden te Rupelleeren, mitsgaders den panumbaham van Madura in den pangerang van Sumanap: van dit een en bondern te Jnformeeren, met. 1 1 onder Samarang den 8„en April Ao 1736. Samarang den 8=e April A. o 1746. —. pag=a. 135 onder vriendelijke te kennen geeving teffens bijwonderlijk Aan den Panaumbahan: dat men des niet te min in hun„ „nen betoonden iiven en bereidwilligheid alle genoegen ment en dat daar het somwijlen soude kunnen gebeuren, dat 'sComp:s belangens Een klein gedeelte van die magt nog in dit Jaar, Elders mogte benoodigt weesen, men uit dien hoofde op deese thans oinoodig gewordene Recruteering blijft aanspaaak houden, dits het geene ik noodig oorderle of somwijlen de secreete Expeditie naar Succadana, nog soude koomen voortgang te hebben. Jk der Eere mij overigens met waare en verschuldigde hoog Agting te onderschrijven: als, /:onderstond:/ Titul /:lager/ uw Hoog Edelheedens onderdanige en zeer gehoorzaame die„ „naer /:was geteekent:/ J:s Siberg /:inmargine stond:/ Samarang den 8„en April 1786:— Dn hoopa uwel Ed„e gestr: Agtb. onse Eerbiedige Letteren de dato 5„e maart Js: per de Galeij de Kaaaij zal hebben ontfange, waar van wij de Ed: hebben 't dupp:t uwelEd. Gestr. Groot Agtb: hier neevens Eerbiedig te presenteeren. Den 15„e deeser, kwam van de kruijstogt binnen, den Cap„n Luijt Duijsterwald. meede brengende 4. bougineese hoofde, uwelEd. gestr: Agtb: zal uit Nteevens gaande Extract Tour= „naal kunne bevogen, wat Bougineese 't zijn, zij maeken aan misbruijk van de witte vlag en was Duisterwalt, haer niet te slin geweest, soude zij wel wat anders ondernoo= „me hebben, de gevangene Bougineese hebben ons verklaard dat Daijnng Toerawe 20. vaartuige daegelijks van passier verwagte met Leevens middelen en krijgs behoeftens, waar op onse vaartuige voor Tabenjouw kruijssen, en vrders dat op Tabenjouw, aan alles groot gebrek is, en daing Goerawie wel zal genoodsaakt zijn ons te vertrekken, Den 17„e deeser kreegen wij tijding van de Heer Capitains Hoffman, dat 'er tusschen ons en de Bougineeren Een heevig gevegt was voorgevalle en dat de Bougineesen vier van haar bentings hadden verlaeten, en hals over kop na Tabenjouw gevlugt zijn, welke bentings door Copia secreet brieff, geschreeven door den onderkoopman Barend van den Worm, Eerste, en den Boekhouder Hendrik du pont, tweede Resident te Banjermassing, aan den wel Edele ge„ „strenge Achtbaren Heer Iohannes Siberg, Raad Extra ordinaire van Neederlands Indië, en Gouverneur en directeur op en Langs Iavas N. o O=o kust, gedateert In 't N„s Comptoir Banjermussing Tatas den 25„en Maart 1786. — ons. L„ra A
English
Samarang the 8th April Ao 1786. Samarang the 8th April Ao 1736. page 137. burned on our side, the Bugis suffered many dead, and on our side 3 Europeans and one sepoy were wounded; Mr. Hoffman will inform Your Right Honourable worshipful in his missive in detail of everything that occurred. On the 18th of this month, the Banjarese Harbourmaster brought to us in the Lodge the Sumanapo Juragan Sagir with another Javanese who had fled from Tabenjouw. The aforementioned Juragan departed from Sumanap in the month of November and lost his vessel on Crangbalie, and landed with his sampan on Tabenjouw, and was robbed by Daing Toerawie and his people of everything that these unfortunates had still salvaged. The Javanese Juragan further declared that after the Bugis abandoned their bentings, they are busy night and day to make their vessels ready to depart, and that the provisions on Tabenjouw are so scarce that the common people must seek their food in the woods. In our respectful letter of the 18th of February, we gave notice to Your Right Honourable worshipful that Daing Monompo was murdered by the Banjarese. This was reported mistakenly; it was Anachoda Poutakke. Daing Monompo is among the prisoners in the Lodge. We shall transport the aforementioned four Bugis at the first opportunity with the small ship the Cornelia Adriana to Samarang, from which interrogation and from their papers Your Right Honourable worshipful will obtain great light. The slaves whom they wanted to sell to Duijsterwald are elderly Banjarese men, women, and children whom they took from the pepper gardens, which people we have handed over again to the Prince. After we informed Your Right Honourable worshipful on the 25th of March last by a native vessel to Grissee that the Bugis had abandoned their bentings and fled to Tabenjouw, the first humble signatory received a letter on the 28th of this month from Captain Martens stating that the Bugis had fled from Tabenjouw on the 23rd of the same month with 56 prahus, and that the said Captain had taken post at the aforementioned place. The first humble signatory left directly for the court and brought the pleasant news to the Prince. The Prince sent his people overland and by sea to occupy the aforementioned place. We take the liberty to respectfully present to Your Right Honourable worshipful, under the appendices, a copy letter from Captain Martens to the first humble signatory; from the aforementioned copy letter Your Right Honourable worshipful will be able to observe everything in detail concerning what occurred. The Bugis fleet, which we think steered toward Passier or Poeloe Lauwt, and as long as the aforementioned fleet is not destroyed Letter B: secret copy letter; written by and to His Honour, as just mentioned, dated in the Netherlands Office Banjermassing Tatas the ultimate of March 1786. Finally, we present to Your Right Honourable worshipful a letter from Pangeran Amir and from Daing Toerawie to the undersigned. Furthermore, we have the honour to call ourselves with all submission. Underneath was written: Titles. Lower: Your Right Honourable worshipful's humble and very obedient servants. Was signed: W:s van der Worm and A: des Pont. In the margin: In the Netherlands Office at Banjermassing Tatas, the 25th of March 1786. Received 1 Finally
Dutch transcription
Samarang den 8„en April Ao 1786. — Samarang den 8„en April Ao 1736. pag„s 137. ons verbrand zijn de Bougineese hebbe veel doode gehad en van ons zijn 3. Europeese en Een sipaaij ge„ „kwets; de Heer Hoffman zal wEd: gestr: Agtb: in dis„ „selvs missive van 't voorgevallene alles breedvoerigeen bedeelen. Den 18„e deeser werd ons door den Banjarees Bandaer, in de Logie gebragt, den sumanapo Juragan Sagir met nog een Javaan die van Tabenjouw gevlugt wae„ „ren, voorm: Juragan is in de maand November van sumanap vertrokken en heeft zijn vaarthing op Crang„ „balie verlooren, en is met zijn Champang op Taben„ „jouw geland, en door Daing Ioerawie en zijn volk van alles wat die ongelukkigd nog geborge, hadden beroofd, verders verklaard den Javaansche Juragan na dat de Bougineese haar Bentings verlaaten hebben, nagt en dag beesig zijn, om hunne vaarthuigen klaar te maeken, om te vertrekken, en dat de Leevensmiddelen op Tabenjouw, soo schraat zijn, het gemeene volk in 't hoosch haar kost moet soeken. In onse Eerbiedige Letteren van den 18„en februarij, hebben wij welEd: gestr. Agtb: kennis gegeeven, dat Daijing Monompo, door de Banjareesen vermoord was sulx is abusivelijk opgegeeve het is geweest Anachoda Poutakke, Daing Monompo, is onder de gevangene in de Logie, wij zulle voorm. vier Bougineere bij eerste geleegentheid met het scheepje de Cornelia Adriana na Samarang Transporteere, uit welke snactie en uit haar papieren WelEd. gestr. Agtb. groot Ligt zal krij„ „gen, de slaeven die zij aan Duijsterwald hebben willen verkoopen zijn Banjereese oude Manne, vrouwe en kin„ „deren die zij uit de peeper thuijne opgenoomen hebben, welke menschen wij aan den vorst weeder Overhan„ „digt hebben. —. Na dat wij op den 25„e Maart J: s. per een inlands vaar„ „tung na Grissee welEd: gestr. Agtb: hebben bedeeld dat de vougedeese haar Bentinge hadde verlaate, en na Taben„ Jouw gevlugt zijn, ontving den Eerste needrige teeke= „naar op den 28„e deeser een Brieff van den Capitain te Beo Martens dat de Bougineese op den 23„e derselver maand met 56. prauwen van Tabenjouw gevlugt waaren, en dat gem: Cap„tn op voorm: plaets post had gevat, den Eerst nee„ „drige teekenaar is direct na 't hoff vertrokken, en den vorst de aangenaame tijding gebragt, de vorst heeft zijn volk over Land en 3le gesonden om voorm: plaets te bezetten, wij gebruike de vrijheid Coper brieff van den Cap:n Martens Aan den Eerste Needrige Teekenaar onder de Bijlange wel. Ed„e gestr: Agtb: Eerbiedig te praesenteeren, uit voorw: Coper brieff zal wEd: gestr. Agtb: alles breedvoerig van 't voorge„ „vallene kunnen beoogen. De Bougineere vloat, die wij denken, dat na passier of Poeloe Lauwt gesteevent is, en soo lang voorm: vloot niet is ver„ L„a B: „secreete opia „ brieff; geschreeven door en aan Hoogst denselve, als eeven gemeld, ge„ „dateert In 't N:s Compt: Banjermeus„ „sang Tatae ulto Maart 1786. — Eijndelijk presenteeren wij wel Ed. gestr. Achtbe en brieff van Spangering Amir en van Daijing Toerawie aan den ondergeteekende. Overigens hebben wij de Eer ons met alle onderdaenigheid te noemen. /:onderstond:/ Titul /:lager:/ UwelEd: gestrenge Agtb: onderdanige en zeer gehoorzaame dienaeren /:was ge„ „teekent:/ W:s van der worm en A:: des pont /: in mar„ „gine:/ In 't Neederlandsche Comptoir tot Banjermasting Tatus, den 25:' Maart 1786. — Atrorijt 1 Eindelijk
English
Samarang the 8th of April Anno 1736. — Samarang the 8th of April Anno 1786. - page 139— is spread that the Buginese will come to visit Banjarmasin again in the east monsoon with a stronger force. We beseech Your Right Honorable and Respected Sirs' respectful orders as to whether we shall let the fleet and military personnel present here depart for the Main Settlement and for Samarang, or whether Your Right Honorable and Respected Sirs would not deem it advisable to keep the cutter and the galley here for some time longer. Humbly we take the liberty to present to Your Right Honorable and Respected Sirs the expense account of the penjajap De Uitkijk. For the rest, we have the honor with all submissiveness to call ourselves, beneath stood, Your Right Honorable and Respected Sirs' humble and very obedient servants, was signed, J. B. van der Worm, and A. Dupont, in the margin stood, In the Dutch Office at Banjarmasin, Tatas ultimo May 1786, beneath it, Postscript: After the closing of this, received a letter for Your Right Honorable and Respected Sirs from the Sultan of this territory. — Copy of a letter written by Captain at Sea C. Martens, commanding the armed cutter De Patriot, lying on expedition off the River Tabanio, to the Junior Merchant and First Resident at Banjarmasin, Barend van der Worm, dated there the 25th of March 1786. — Today, the 23rd of March, I lay with the cutter alongside the penjajap De Dankbaarheid half a mile north of the River Tabanio. In the forenoon I went with my armed boat off the aforementioned river in up to three feet of water to sound the fairway. I discovered that all the Buginese vessels were in readiness, as if they were minded to flee. I fired several shots with live ammunition at them, but I was not answered by a single one. At that time the water was rising. Seeing that they offered no resistance, I could not understand what it meant. I went directly with my boat aboard. At eleven o'clock in the forenoon I was on board with my boat. Immediately the force of the Buginese vessels came into the river, numbering 56 vessels that we counted. Immediately I set sail with the cutter and the penjajap toward the fleet, and caught sight of the bark De Eensgezindheid and the galley De Havik. At half past eleven I was to leeward of the fleet and continued with the twelve-pounders in a steady fire, of which several cannonballs hit their vessels, but they set their course southward on the reef along the foul ground as close as the bottom permitted. I continued with a constant fire upon them until half past one in the afternoon and hit whatever could be hit, but I had none of my companions with me yet who could assist me in any way, and I was not able, because of the foul ground and shallows, to get closer to them than to hit them with round shot. However, the fleet was scattered. They still had some individual vessels trailing behind off the river that have been lost from sight. If I had wanted to follow them, and also could not know whether there were still vessels in the river, in order to keep them in check, I altered my course again at 2 o'clock to come before the river. The bark and the galley also came up to me, but the penjajap could not follow me. At half past two I came to anchor again close to the river, but my companions all three remained lying to the south to follow the vessels that I had already abandoned, because nothing more could be done to them and they were on the foul ground. 6 9 L
Dutch transcription
Samarang den 8„e April A„o 1736. — Samarang den 8=en April Ao 1786. - pag: 139— „strooijt is, de Bougineesen in de Oostmousson met ster„ „ker magt Banjer. weeder sal koomen besoeken, wij smeeke WrEd: Gestr: Agtb: Eerbiedige beveele off wij de alhier zijnde vloot en militairen na de Hoofdplaets en na Samarang sullen laate vertrekken, off dat W: Ed„le Gestr: Agtb: het niet raadsaam soude vinden, de Cotter en de Galewet, nog eenige tijd hier aan te houden Eerdelijk gebruijken wij de wijheed: W: Ed: Hestr: Agtb: te prae„ „senteere de Onkost reekening van de pantjallang De uitkeijk. Overigens hebben wij de Per ons met alle onderdanigheid te noemen. /: onderstond:/ schul /:lager/ uwelEd: gestr: agtb: onderdanige en zeer gehoord: dienaeren /:was geteekent:/ J. B„s van der Worm, en A: du pont /:in marginestend :/ In 't N„t Comptoir tot Banjermassing, Tatas ult, Meij 1786. /:daaronder:/ P:r S: Na 't sluijten deeses ontvange een brieff voor WEd: gestr: Agtb: van den sulthen deeses gebieds. — Copia Missivo geschreeven door den Capitain ter 30e C:s Martens, Comman„ „deerende de gewaepende Cotter de patriot, liggende in Expeditie voor 't Rivier Pa„ „benjouw, aan den onderkoopman en Eerste Resident te Banjermassing Barend van den worm, gedateert, aldaer den 25„en Maart 1786. — Op heeden den 23„e Maart lag ik met de Costen beneevens de pantjallang de Dankbaarheid een half mijl benoor„ „den 't Rivier Tabenjouw, ging ik 's voordemiddags met mijn gewaepende schuijt voor 't gem: Rivier tot op drie voet waater, om 't vaarwaater aff te loode ontdekte al de Bougineese vaartuigen sin gereedheid te zijn, off zij van sins waaren om te vlugten ik deed verscheiden schoo„ „ten met scharp op haar, maar ik wierd op geen een beantwoord, op dien tijd was het wassend waeter, ziende dat zij geen teegen stand booden konde ik niet begrijpen wat het in zig hadde ging direct met mijn schuijl naar Boord, elff uur voordemiddag was ik aan boord met mijn schuijt op stond kwam de magt van de Bouginees vaar„ „tingen 't Rivier in in 't getal van 56: stux, die wij telden, terstond ging ik met de Coster en de pantjallang onder Zeil, op de Vloot aff kreegen in t gezigt de Bark de Eens gezindheid en de Galewet de Havick, half twaalff uur, waar ik te Loewart van de vloot en Continueerde met de twaaff ponders in een gestaadig vuur, waar van verscheide koogels in haar vaarthuigen quaame, dog zij stel„ „den haar Cours om de zuijd, op 't Ripf langs de vuijle gronde zoo na de grond het toe liet ik Continueerde met een Continueel vuur op haar tot smiddags oms half twee uur in raakte wat Raeken zonde, maar ik had nog geen een van mijn makkers bij mijn, die mijn iets helpen konden en ik niet in staat zijnde, door de vuijse grond en droogtens haar naeder te koome, dan met Rond scherp de Raaken, dog de vloot was verstrooijt hadden nog enkelde vaarthuigen agter uijt voor 't rivier, dut het gezigt hebben geraakt, zoo ik haar had willen volgen en ook konde niet weete off er nog vaarthuigen in het Rivier waaren, oms die in het gesrang te houden zetten ik mijn Cours om 2. uur weer op stuur om voor de Rivier te koomen, ook kwam de Bark en de galwet bij omijn maar de pantjallang konde mij met volgen, half drie uur kwam ik weer na bij het Rivier ten anker maar mijn Makkers alle drie bleeven om de zuid leggen, om de vaarthuigen te volgen, die ik alreeds verlaaten had, door deen, men niets meer aan doen konde en zij op de vrule gronden 6 9 L