Inventory 3910
Japan · 526 pages · 274 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Palembang The 29th of March 1790 to put everything in good order as much as possible, having in the meantime the honor to remain with the deepest submission, High Noble, Right Honorable Lord and Noble Sirs, Your High Noblenesses' humble and faithful servant, D. Walbeeck. Yesterday evening I had the honor to receive here at the hands of Captain Lieutenant Brugman Your High Noblenesses' honored, both general and separate, letters of the 14th and 18th High Noble, Right Honorable Lord, Noble Sirs. Separate. Mr. Willem Arnold Alting, Governor General, together with the Noble Councillors Government of Netherlands India. To His Excellency the High Noble, Right Honorable Lord. Separate 195 May No. 2. 189. and 197 May last; and since the last two tin vessels of the 15th of this month happen to be lying here in this river, I have thus directly the opportunity to inform Your High Noblenesses of the arrival of that small squadron, while I am most humbly grateful to Your High Noblenesses for sending it, and with which I hope that the intended purposes will be achieved, while I shall use all my possible endeavors to ensure that the same shall serve to prevent the illicit trade. Today I requested an audience with the King, which has been fixed for the day after tomorrow, when I shall make known to His Highness, in the presence of the Second Resident of Schulir and Captain Lieutenant Brugman, the reason for his appearance here, and shall likewise present Your High Noblenesses' urgent orders with emphasis, and literally according to the contents of Your esteemed secret letters; of the outcome of which I shall have the honor to make my dutiful report to Your High Noblenesses with the next tin vessel, which is scheduled to sail within a few days, only adding here that the small fleet is already lying at its cruising stations in the Bangka Strait, and to which I shall add two cruisers from here, while I shall go to the Bangka Strait the day after tomorrow with Mr. Brugman, after the conclusion of the audience, to make such arrangements there as may serve to the greatest advantage of this cruising. In order to give the bearers of this letter no pretext for Government likewise EM tr and Separate No. 2. Palembang The 12th of June 1790 any longer delay here, I must shorten this, while wishing Heaven's mildest blessing, having the honor to remain with the deepest respect, High Noble, Right Honorable Lord, Noble Sirs, Your High Noblenesses' humble and obedient servant, J. Walbeeck. Copy. Dispatched Secret and Separate Letters to the Noble High Indian Government, under dates of 10 February 1789 and 7 January 1790. No. 2. Separate. Batavia. To His Excellency the High Noble, Right Honorable Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor General, together with the Noble, Stern Lords Councillors of Netherlands India. High Noble, Right Honorable, Far-Ruling Lord, and Noble, Stern Sirs, No. 1. A Malacca resident of Asahan, who has already been known to me for a long time, has been sent to me by his King with an oral message, as that Monarch thought
Dutch transcription
Palembarg Den 29 Maart 1790 alles zo veel mogelijk is goede order te stellen, Hebbende ik Jmmidetels d' Eer met de Diepste Submissie te verblijven Hoog Edel Groot Agtbaar Meer En WelEdele Heeren UW Hoog Edelheedens onderdanige en getrouwe Dienaar D Walbeeck Gisteren avond had ik de Eer uijt handen van den kapteijn Luijtenant Brugman alhier te ontfangen uw Hoog Edelheedens gevenireerd 1Zoo wel gemeene als Aparte Letteren van den 14 en 18 Hoog Edel Groot Agtbaar Heer Wel Edele Heeren Aparte M:r Willem Arnold AAlting Gouverneur Generaal beneevens De WelEdele Heeren Raaden Regeering van Neederlandsch Jndia Aan zijn Edelheijd Den Hoog Edelen Groot Agtbaaren Heer Apart 195 Meij N=o. 2. 189. en 197 Maij J: L: en daar de twee Laatste thin Vaartuijgen van eden 15 derzer, alhier mag in deeze Rivier leggen heb ik dus direct geleegen theijd Uw Hoog Edelhee„ „dens van de komst van dat Esquadertje kennis te geeven, terwijl ik uw Hoog Edelheedens voor dies toezending allerneedigst dankbaar ben, en waarmeede ik verhoope, dat de daar meede bedoel¬ „de oogmerken, zullen moijen werden berijkt, ter dwzijl ik alle mijn mogelijk zijnde Devoir zal aanwerden, dat dezelve ter beletting van de Morshandel zullen mogen strekken, Ik heb heeden bij den koning audientie vergo dat teegens over morgen is vastgesteld warineer ik Zijn Hoogheijd in Presentie van den tweed Resident van Schulir, en den Capteijn luij tenant Brugman, de reeden van dies vor scheijning alhier, zal te kennen geeven, v teffens uw Hoog Edelheedens deringende beveelen met Nadruk, en Letterlijk naar den Inhoud van hoogst derzelver g Eerde secreete letteren zal voorhouden, van welkers Eevenement, ik met 't eerst volgende thin vaartuijg, dat binnen weijni„ „ge dagen staat te zeijlen, de Een hal hebben, w Hoog Edelheedens mijn verschuldigt rap¬ „port te doen, zullende ik hier eenlijk nog bij„ „voegen, dat 't vlootje bereeds in straat Banca 189. op haar kruijsposten Legt, en waar bij ik. twee kruijssers van hier voegen zal, terwijlik met de Heer Brugman overmorgen naar 't afloopen der audientie, naar straat Banca gaan zal, om aldaar zodanige schikking te maken, die tot 't meest voordeel van deeze bekruijssing zullen mogen srtrekken. Om Brengers deezes geen voorwendsel tot Regeering teffens EM tr en Aparte N=o 2. Palembarg Den 12 Junij 1790 Langer ophouden alhier te geeven, moet ik deegen bekorten, terwijl iksnuar toowensching van s Il„ „melsmilste zeegen, de Eer hebbe met de Diepste Eerbied te verblijven. Hoog Edel Groot Agtbaar Heer Wel Edele Heeren uw Hoog Edelheedens onderdanige en gehoorzaame Dienaar J Balberk Copia Afgegaane Secreete en Lpaerte Brieven aan de Edele Hooge Indische Regeering Sub datis 10. Februarij 1789. en 7: Januarij 1790: N=o 2. Apart Batavia Aan zijn Edelheid Den Hoog-Edelen Groot-Agtbaaren Heer Mr. Willem Arnold Alling. Gouverneur Generaal benevens De Wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indie Hoog Edele, Groot Agtbar, Wijdgebende Heer„ en Wel-Edele Gestrenge Heeren, N 1. Een Mulitsek JIrwooner van Assakan die bereeds lange tijden bij mij bekend is geweest, is door zijnen Koning aan mij gezonden met een mondelinge boodschap dewijl die Vorst dagt
English
thought that this was better than trusting it to a letter. I have had his entire account written down in early course verbatim as he spoke, which I have the honor of presenting herewith to Your Right Noblenesses. I could not reject it, but deemed it of sufficient weight to dispatch a vessel to Pera, not only to inform the Commandant there of everything, but also with orders that this vessel must remain there until it is relieved by another, or might receive further orders for its departure, in order thus to prevent an invasion that the enterprising Siak pirate Said Ali might undertake against the Company's Fort under the pretext of wishing to attempt something against the Perak people. Were the power of the Asahan Prince as great as his heart appears to be good towards the Company, it would be of great interest to the Company to have such a friend, and I would leave nothing untried to conclude an alliance on terms advantageous to both. It is true, that prince has always shown himself inclined to mutual friendship, and has favored the residents of this place in trade without a trace of extortion; but the yoke that Said Ali seems to want to impose on him is, I think, the motive for his confidential conduct. I shall make useful use of it, and wherein I cannot help him, I shall appease him with the hope of better times. 2nd. The aforementioned Said Ali has again tried to make himself master of the Kingdom of Delie, which belonged to his father until the time when the inhabitants, weary of the yoke and tyranny, murdered him. Through his bravery, he, namely Said Ali, would probably have succeeded had he been able to restrain his inborn rapacity, and had he been able to show that he could establish himself in a kingdom as well as conquer it. He brought destruction right up to the territory of Atchien, and at Lankat, where they were supported by a considerable number of Acehnese, he was repulsed and finally fled before their superior force. He had to abandon a large part of his plundered goods in his flight. He has completely devastated the small island of Timean, as well as all the villages lying along the bank of the river of that name. From there he returned to the mouth of the river of Batoebara, where he left his brother Abdul Rahman, commonly called Toenko Aman, with a certain Aroen, former Tommogon of Salangoor, who can no longer find any refuge in that kingdom and has thus joined that band of rascals, and from where he went to the River of Siac to repair his suffered damages, and has, so it is said, reinforced himself with three good penjajaps. I think he does not intend for the present to proceed to the southern part of this strait, but is hatching some evil design or other against a northern place. It were to be wished that he became a faithful friend of the Company, but his rapacity and audacity are so great that the King of Siac and other Princes who are actually in the government of that kingdom hold him in complete awe. The only one he still listens to somewhat is the old King Radja Mahomet Ali, who is honored in that kingdom more than the reigning Prince, although he is by no means able to divert him from his rapacity. 3rd. In accordance with the Memorandum left to me by the
Dutch transcription
201 dagt dat zulks beter was, dan het aan eenen brief te vertrouwen. zijn gantsch relaas hebbe ik gevroegsaam zoo als hij woordelijk sprak¬ doen opschrijven, het welk ik de Eer heb Uwer Hoog Edelheeden hier bij aan te bieden. Ik heb het zelve niet kunnen verwerpen, maar van gewigt genoeg geoordeeld om een vaartuig na Pera af te zenden, niet alleen om den Commandant aldaar van alles te verwittigen maar ook met order, dat dien bodem al¬ =daar moet vertoeven tot dat hij door een ander werd afgelost, of nadere orders tot dies opbraake mogte bekomen, om dus een inva„ =sie te prevenieeren die den onderneemenden Siacschen Rover said Ali onder pretext van iets tegens den Peraeesch te willen antimeeren, tegens 's Comp„s Fort mogt onderneemen. Was het vermogen van den Assahanschen Vorst, zoo groot als zijn. hart schijnt goed te weezen ten opzigte van de Compagnie zoo zou het een groot belang voor de Maatschappij zijn dusdaanig een vriend te hebben, en ik zou niets onbeproefd laaten, om op; voor beide, voordeelige voorwaarden een verbintenis te treffen, 't is waar, dien vorst heeft zig altoos getoond geneegen te zijn tot een wederkeerige vriendschap, en de Ingezetenen deezer plaatze zonder zweem van knevelarij, begunstigd in den Han= del, dog het Juk dat said Ali hem schijnt op te willen leggen, is denk ik, het Motijf van zijne vertrouwde behandeling, ik zal van dezelve een nuttig gebruik maaken, en waar in ik hem niet kan helpen zal ik hem paaijen met de hoop op beeter tijd. D 2 Gemelde said Ali heeft zig weeder meester willen maaken van het Rijk van Delie, dat door zijn Vader behoerd is, tot den tijd dat de landzaaten het Juk en Dwingelandij moede hem vermoord hebben: door zijn dapperheid zou hij (:namelijk said Ali:/ denkelijk gereusseerd hebben, had hij zijn aangeboren Roofzugt kunnen bepaalen, en kunnen toonen van zig zoo goed in een Rijk te kunnen vestigen, als het zelve overwinnen; hij heeft de verwoesting tot op het gebied van Atchien overgebragt, en is op Lankat, die door een merkelijk getal Atchienders ondersteund zijn geworden afgeslagen, en eindelijk voor hunne overmagt gevlugt, een groot deel van zijne geroofde goederen heeft hij in de loop moeten laaten, het Eilandje Timean, heeft hij gantschelijk verwoest, als meede alle negorijen die langs den oever der Rivier van dien naam leggen; hij is van daar weeder in de mond van de rivier van Batoebara gekoomen alwaar hij zijn Broeder Abdul Rahman /:gemeenlijk genoemd Toenko Aman :/ gelaten heeft, met eenen Aroen geweezen Tommogon van Salangoor, die in dat Rijk geen heul meer kan vinden, en zig dus onder dat schurken rot begeeven heeft, en van waar hij na de Rivier van Siac is gegaan, om zijne geledene schade te herstellen, en zig zoo men zegt nog met drie goede panjajaps versterkt. Ik denk dat hij niet voorneemens is voor als nog zig naar het Zuidelijk deel van deeze straat te begeeven, maar met het een of ander boos op zet tegens een noordelijke plaats zwanger gaat, het waare te wenschen dat hij een getrouwe vriend van de Compagnie wierd, dog zijn Rooflust en brutaliteit is zoo groot dat de Koning van Siac, en andere Princen die werkelijk in het bestier van dat Rijk zijn, hem volkomen ontzien: de eenig¬ =ste waar na hij nog iets hoordt, is de oude Koning Radja Mahomet Ali, die in dat Rijk meer dan de regeerende Vorst geeerd wordt, hoewil die op verre na niet in staat is, hem van zijn Rooszugt te diverteeren. D' 3 Ik heb navolgens de aan mij nagelaten Memorie van hebben, den
English
the Right Honorable Gentleman de Bruin written a letter to Radja Mahomet Ali, to encourage him to cut mast timber, as very good mast trees are to be obtained in the Realm of Siac. I have on that occasion communicated to that prince the departure of the Right Honorable Gentleman de Bruijn, as also my succession in His Right Honorable Gentleman's place; I thought on that occasion I ought to make use of the opportunity to speak with that prince about the misconduct of his nephew, and to urge him to make trade appealing to that young man, as Your Right Noblenesses will observe from the copy of the letter. § 4. The envoys whom the King of Trangano sent here in the month of July of last year, and who departed from here again on the 17th of August thereafter, have not yet arrived at Trangano, and are staying with Sultan Machmoet at Linga. What the King of Trangano aims at with the equipping of 18 heavy penjajaps is still unknown to me, however I am assured of the truth of this rumor; a Malay residing here, Intje Talip, has returned from there, who has completely confirmed that report, adding that six were being prepared for the young King, four for Radja Toea, former first minister of state of Riouw, and also four for each of his two sons of the said minister; these petty princes are incapable of furnishing such an equipment, with the exception of Radja Moeda; it is said that the Moorish servant of the King, and not he himself, assists Radja Toea; however the matter may stand with this, this is certain, that that rascal enjoys too great a trust with the prince, and has a hatred against the Company; he is the only one who does everything to encourage the English to settle there; I have, through a Said who also told me this, let the King know that I am informed of all that, and I foresaw that he, (just as the prince of Queda on account of the cession of Poelo Pinang) would groan under the yoke of the English, if he gave them permission to fortify themselves there. § 5. From our secret letters of the 29th of November last and today, Your Right Noblenesses have seen the request that Radja Ali makes, namely to be allowed to settle at Salangoor. I think that this will be a provisional request, for from what I can observe he will in course of time apply to be permitted at Riouw again, and I hold myself assured that he already intends this, which however I could not judge advisable; it would be better, under such conditions from which the Company could in time derive advantage, and for the present can be of no burden, to permit him to settle in the river of Lingen, where his father also lived; I have been privately informed that this is his plan, so that if it is not possible to succeed in his request (to settle at Riouw), he will make strong representations to this end. And in order to prevent him from trading with foreign nations, and always to know what was going on around him, one ought, in my opinion, at his own expense, to station a European sergeant with 12 Sipais, or natives, with him
Dutch transcription
203 den Wel Edele Gestrenge Heer de Bruin eenen brief aan Radja Maho= =met Ali geschreven, om hem te animeeren Masthouten te kappen, dewijl in het Rijk van Siac zeer goede Mastboomen te bekomen zijn. Ik heb dien vorst bij die geleegenheid het vertrek van den Wel Edelen Gestrengen Heer de Bruijn gecommuniceerd, als meede mijne successie in zijn Wel Edele Gestrengens plaats, ik dagt bij die geleegen= =heid gebruik te moeten maaken, om dien vorst over het wange= drag van zijn en Neef te moeten onderhouden, en hem aan te spooren, om dien jongeling den Handel smaakelijk te maaken, gelijk Uwer Hoog-Edelheedens uit de Copie brief zullen beoogen. § 4. De Gezanten die de Koning van Trangano in de Maand Julij van laast gepasseerde jaar dit heen gezonden heeft, en die den 17. Augustus daar aan weeder van hier vertrokken zijn, zijn nog niet op Trangano gearriveerd, en houden zig bij sultan Machmoet op Linga op. Wat of de Koning van Trangano beoogt, met het uitrus¬ =ten van 18 zwaare panjajaps, is mij nog onbekend, egter ben ik verzekerd van de egtheid van dit gerugt, een alhier woonagtigen Maleijer Intje Talip is van daar geretourneerd, die dat berigt volkomen bevestigd heeft, met bijvoeging, dat er zes voor de jonge Koning, vier voor Radja Toea geweezen eerste Rijks-minister van Riouw, en voor ieder van zijne twee zoons van genoemde Minister ook vier in gereedheid gebragt wierden, deeze Vorsjes zijn onvermo¬ =gend om een diergelijke uitrusting te fourneeren, uitgenoomen Radja Moeda, men zegt dat de Moorsche Dienaar van den Koning, en niet hij zelf, Radja Toea bijstaat, hoe het hier ook =meede gelegen mag zijn, dit is zeker, dat dien schurk een te groot vertrouwen bij den Vorst, en een haat tegens de Compagnie heeft, Hij is de eenige die alles doet om de Engelschen te animeeren zig daar needer te zetten; Ik heb door eenen Said die mij zulks ook gezegd heeft, de Koning doen weeten, dat ik van dat alles onderrigt ben„ en ik voorzag dat Hij, (: even als de Vorst van Queda om de afstand van Poelo Pinang :/ zou zugten onder 't Juk der Engelschen, in= =dien hij hun vrijheid gaf zig aldaar te versterken. § 5. Uit onze Secreete Brieven van den 29. November laastleeden en heeden, hebben Uwer Hoog-Edelheeden het verzoek gezien dat Radja Ali doet, naamelijk om op Salangoor zig te mogen needer zetten. Ik denk dat dit een provisioneel verzoek zal weezen, want naar ik kan merken zal hij in vervolg van tijd aanzoek doen weeder op Riouw gepermitteerd te worden, en dit houde ik mij verzekerd dat hij bereeds bedoeld, het welk ik egter niet raadzaam kon oordeelen, beeter zou het zijn, om hem onder zoodaanige voorwaarden, waar uit de Compagnie in der tijd voordeel kontrekken, en voor het tegenswoordige tot geen last kan zijn, te permitteeren zig in de Rivier van Lingen needer te zetten, alwaar zijn Vader ook gewoond heeft; Dit ben ik onderhands berigt dat zijn plan is, om indien het niet mogelijk is in zijn verzoek (:om zig te Riouw needer te zetten:) te reussee= =ren, hij hier toe sterke instantien zal doen. En om hem den Handel met vreemde Natien te beletten, en altoos te weeten wat bij hem omging moest men mijns bedunkens op zijn eigen kosten een Europeesche sergeant met 12 man Sipais, of inlanders bij mede hem
English
the Honorable and Stern Lord de Bruijn wrote a letter to Radja Mahmet Ali to encourage him to fell mast timber, as very good mast trees are to be obtained in the Realm of Siac. I have on that occasion communicated to that prince the departure of the Honorable and Stern Lord de Bruijn, as well as my succession in His Honor's place. I thought it appropriate to make use of that occasion to address that prince concerning the misbehavior of his nephew, and to urge him to make commerce palatable to that youth, as Your High Excellencies will observe from the copy of the letter. Paragraph 4. The envoys whom the King of Trangano sent here in the month of July of last year, and who departed from here again on the 17th of August thereafter, have not yet arrived at Trangano, and are staying with Sultan Machmoet on Linga. What the King of Trangano aims at with the fitting out of 18 heavy penjajaps is still unknown to me, yet I am assured of the authenticity of this rumor. A Malay residing here, Intje Talip, has returned from there, who has completely confirmed that report, adding that six were being prepared for the King, four for Radja Toea, former first minister of the realm of Riouw, and four for each of the two sons of the said minister. These petty princes are incapable of furnishing such an outfit, except for Radja Moeda. It is said that the Moorish servant of the King, and not he himself, assists Radja Toea. However this may be, this is certain: that that scoundrel has too great a confidence with the Prince, and a hatred against the Company. He is the only one who does everything to encourage the English to settle there. I have, through a Said who also told me this, informed the King that I am aware of all that, and that I foresaw that he, just like the Prince of Queda on account of the cession of Poelo Pinang, would groan under the yoke of the English if he gave them freedom to fortify themselves there. Paragraph 5. From our secret letters of the 29th of November last and of today, Your High Excellencies have seen the request that Radja Ali makes, namely to be allowed to settle on Salangoor. I think that this will be a provisional request, for from what I can perceive he will in the course of time apply to be permitted at Riouw again, and I hold myself assured that he already intends this, which I however could not judge advisable. It would be better, under such conditions from which the Company could in time derive advantage and for the present can be of no burden, to permit him to settle in the river of Lingen, where his father also lived. I am privately informed that this is his plan: that if it is not possible to succeed in his request to settle at Riouw, he will make strong entreaties for this. And in order to prevent him from trading with foreign nations, and always to know what was going on around him, one ought, in my opinion, at his own expense to station with him a European sergeant with 12 men, sepoys or natives, who would be relieved annually or at a certain time, so as not to be able to collude with him. If he could remain on Salangoor forever, that would be best, but that I fear cannot be of long duration, and so I think, under wiser correction, that this would be best. Yet I submit this opinion of mine with all deference to Your High Excellencies' wiser judgment. I have the honor to call myself with due high respect, was undersigned, High Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord and Honorable Stern Lords. lower, Your High Excellencies' very obedient and faithful servant, signed, A. Couperus. in the margin, Malacca in the Castle, the 10th of February 1789. To His Honor The High Honorable, Highly Esteemed Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor General together with The Honorable Stern Lords Councillors of the Dutch Indies. High Honorable, Highly Esteemed, Far-Ruling Lord, Honorable Stern Lords. Secret. By our resolution of the 27th of January, a copy of which we have the honor to present with respect to Your High Excellencies herewith, we have decided to transmit for Your High Excellencies' disposal the procured depositions and further documents in the case between the Nakhoda Ong Bonghoea and the Riouw Captain Chinese Hoea. The reasons that have moved us thereto are principally these: that in this case it would be too dangerous to summon a head of the nation from there, that this In our letter of the 29th of November last we reported that, upon the further request of the Salangoor prince, we would answer him that without Your High Excellencies' honored orders we could not permit Radja Ali to depart again for Siantang to fetch his family. We wrote to him upon the departure of his emissaries in such terms as Your High Excellencies will see from the copy of that letter which is enclosed herewith. According to reports, he has then also abandoned this intention of his, which nurtures in us all the more strongly the idea that he, tired of wandering, longs for rest and peace. If he continues, or until the time that we shall be furnished in this regard with the highly respected orders of Your High Excellencies, to remain steadfast in his peaceful display of sentiments, we also need not be scrupulous about his journey to Siantang, and, let it be said under favorable correction, there would even reside a harshness in it if one did not permit him that journey, since a native prince of such a character does not gladly entrust such a commission to others.
Dutch transcription
203 den Wel Edele Gestrenge Heer de Bruin eenen brief aan Radja Mah„ =met Ali geschreven, om hem te animeeren Masthouten te kappen, den in het Rijk van Siac zeer goede Mastboomen te bekomen zijn. Ik heb dien vorst bij die geleegenheid het vertrek van den Wel Edelen Gestrengen Heer de Bruijn gecommuniceerd, als meede mi successie in zijn Wel Edele Gestrengens plaats, ik dagt bij die gelee„ =heid gebruik te moeten maaken, om dien vorst over het wang =drag van zijn en Neef te moeten onderhouden, en hem aan spooren, om dien jongeling den Handel smaakelijk te maak gelijk Uwer Hoog-Edelheedens uit de Copie brief zullen beoog § 4. De Gezanten die de Koning van Trangano in Maand Julij van laast gepasseerde jaar dit heen gezonden en die den 17. Augustus daar aan weeder van hier vertrokken zijn nog niet op Trangano gearriveerd, en houden zig bij sulta Machmoet op Linga op. Wat of de Koning van Trangano beoogt, met het =ten van 18 zwaare panjajaps, is mij nog onbekend, egter ben verzekerd van de egtheid van dit gerugt, een alhier woonagtig Maleijer Intje Talip is van daar geretourneerd, die dat ber volkomen bevestigd heeft, met bijvoeging, dat er zes voor de 7 Koning, vier voor Radja Toea geweezen eerste Rijks-minister Riouw, en voor ieder van zijne twee zoons van genoemde Min ook vier in gereedheid gebragt wierden, deeze Vorsjes zijn onve =gend om een diergelijke uitrusting te fourneeren, uitgenoom Radja Moeda, men zegt dat de Moorsche Dienaar van den Koning, en niet hij zelf, Radja Toea bijstaat, hoe het hier ov =meede gelegen mag zijn, dit is zeker, dat dien schurk een te groot vertrouwen bij den Vorst, en een haat tegens de Compagnie heeft, Hij is de eenige die alles doet om de Engelschen te animeeren zig daar needer te zetten; Ik heb door eenen Said die mij zulks ook gezegd heeft, de Koning doen weeten, dat ik van dat alles onderrigt ben„ en ik voorzag dat Hij, (:even als de Vorst van Queda om de afstand van Poelo Pinang :/ zou zugten onder 't Juk der Engelschen, in= =dien hij hun vrijheid gaf zig aldaar te versterken. § 5. Uit onze Secreete Brieven van den 29. November laastleeden en heeden, hebben Uwer Hoog-Edelheeden het verzoek gezien dat Radja Ali doet, naamelijk om op Salangoor zig te mogen needer zetten. Ik denk dat dit een provisioneel verzoek zal weezen, want naar ik kan merken zal hij in vervolg van tijd aanzoek doen weeder op Riouw gepermitteerd te worden, en dit houde ik mij verzekerd dat hij bereeds bedoeld, het welk ik egter niet raadzaam kon oordeelen, beeter zou het zijn, om hem onder zoodaanige voorwaarden, waar uit de Compagnie in der tijd voordeel kon trekken, en voor het tegenswoordige tot geen last kan zijn, te permitteeren zig in de Rivier van Lingen needer te zetten, alwaar zijn Vader ook gewoond heeft; Dit ben ik onderhands berigt dat zijn plan is, om indien het niet mogelijk is in zijn verzoek (:om zig te Riouw needer te zetten:) te reussee= =ren, hij hier toe sterke instantien zal doen. En om hem den Handel met vreemde Natien te beletten, en altoos te weeten wat bij hem omging moest men mijns bedunkens op zijn eigen kosten een Europeesche sergeant met 12 man Sipais, of inlanders bij mede hem 20 Batavia hem laaten leggen, die 's Jaarlijks, of om een zekere tijd verwisseld wierden, om dus niet in staat te kunnen zijn, van met hem te heulen Indien hij op salangoor altoos kon blijven, was zulks best, dog dat vrees ik zal niet van duur kunnen zijn, en dus denk ik (:onder wijser Correctie:/ dat dit het best zoude weezen. egter onderwerp ik dit mijn gevoelen met alle submissie Uwer Hoog Edelheeden wijser oordeel. Ik heb de Eer met verschuldigde Hoogagting mij te noemen /:onderstond:/ Hoog-Edele Groot-Agtbaare Wydgebiedende Heer en Wel Edele Gestrenge Heeren. (:lager:) UWer Hoog Edelheeden zeer gehoorzamen en trouwschuldigen Dienaar /:getekend:/ A: Couperus /:in margine:/ Malacca in 't Casteel den 10 Fe= =bruarij 1789. Aan zijn Edelheid Den Hoog-Edelen Groot- Agtbaaren Heer Mr Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal beneevens De Wel-Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands India Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer„ Wel Edele Gestrenge Heeren E In onzen brief van den 29. November laastleeden Secreet. Bij onze Resolutie van den 27. Ianuarij welkers Copia wij in eerbied de eer hebben Uwer Hoog Edelheeden bij deezen aan te bieden, hebben wij beslooten, de ingewonnen attesten en verdere bescheiden, in de zaak tusschen den Nagoda Ong Bonghoea, en den Riouwschen Capitein Chinees Hoea ter Uwer Hoog Edelheedens dispositie over te zenden; de redenen die ons daar toe gemoveerd hebben, zijn principaal deeze, dat het te dangereus in dit geval zou zijn, om een Hoofd der Natie, van daar op te roepen, dat dit ^ gemeld dat wij hebben wijr op het nader verzoek van den salangoorschen Vorst hem zouden antwoorden, dat wij zonder Uwer Hoog Edelheedens geeerde orders niet konden permitteeren dat Radja Ali weeder naar siantang ter afhaaling van zijne Familie vertrok: Wij hebben hem bij 't vertrek van zijne zendelingen in zoodanige termen geschreven als Uwer Hoog-Edelheeden uit de Copia van dien brief die hier neevens overgaat, zullen zien Hij heeft dan volgens berigten ook van dit zijn voor= =neemen afgezien; het geen in ons te sterker het denkbeeld doet voeden, dat hij het omzwerven moede, na Rust en Vreede haakt. Indien hij verder, of tot den tijd dat wij hier om= „trent met de Hoog gerespecteerde orders van Uwer Hoog Edel =heedens gemunieerd zullen zijn, standvastig blijft volharden bij zijne vreedzaame teekenen van gevoelens, behoeven wij ook niet schrupeleus te zijn voor zijne reis naar Siantang, en dat er /: het zij onder gunstige correctie gezegt:/ zelfs eene hardigheid in zoude resideeren, wanneer men hem die reis niet permitteerde, dewijl een Inlandsch vorst van zulk een Caracter niet gaarne een diergelijke Commissie anderen toevertrouwd. hebben
English
Batavia could have too detrimental an effect on the whole mass, and especially on his following among that nation, who, in order to support him, might very easily refuse to put their hands any further to the fortification work, so as to render our decision illusory, and other reasons detailed in our Resolution. We have the honour to call ourselves with due high esteem. At the foot: Right Honourable, Highly Respected, Widely-Ruling Lord and Honourable, Strict Sirs; lower down: Your High Honours' very obedient and faithful servants; signed: A. Couperus, F. Thierens, I. A. Hensel, D. Ruhde, G. Pungel and I. van Kal; in the margin: Malacca in the Castle, 10 February 1789. To His Honour The Right Honourable, Highly Respected Lord Mr. Willem Arnold Alling Governor General together with The Honourable, Strict Lords Councillors of the Dutch Indies Right Honourable, Highly Respected, Widely-Ruling Lord and Honourable, Strict Sirs! The news brought here from Trangano obliges me to bring it to Your High Honours' knowledge; I would not have believed that the King of Trangano, who has never shown himself warlike, would do so; several persons coming from there, among whom is a prominent Iambian, unanimously relate that a firm alliance is said to have been concluded there between the Old King of that Realm, the notorious Siak robber Said Alij, some other princes, and the presently wandering Sulthan Machmoet, in order to restore the latter to the possession of Riouw. This is certain, and is even confirmed by people from Siac, that at the time when the Old King of Trangano entrusted Sulthan Machmoet with the commission to make Said Alij move away from Trangano, when the latter, after having plundered Singora, found himself before that place, namely Trangano, instead of attacking him hostilely, Sulthan Machmoet entered into a convention with him, after which he, Said Alij, remained there quietly until mid-December. They exerted all their efforts to induce the Old King of Trangano to break the peace openly with the Company, and he was on the point of proceeding to do so, when Said Alij, at the most urgent requests of his uncle Radja Mahomet Ali, returned from there to Siac. To the latter, I held out the certain downfall of the entire Siak Realm through a prominent native, if they did not ensure that the princes of the Siak Realm kept themselves out of alliances with the Company's enemies. In order to succeed all the better in this, I had a trade plan proposed to the Old King for his nephews, which included a prerogative to import opium exclusively into the Realm of Siac, provided it was purchased from the Company, which at the same time cut off the way for the English to bring this article into that realm in a clandestine manner through priests and others; with which Radja Mahomet Alij was very well pleased, and which caused him to insist most strongly on the return of his nephew Said Ali. Separate 1 1 207
Dutch transcription
Batavia een te nadeeligen invloed kon hebben op het gantsche gros, en voor= =al op zijnen aanhang onder die Natie, die om hem te souveeren, zeer ligtelijk zouden weigeren verder de handen aan het Fortificatie werk te slaan, om dus ons besluit illussoir te maaken, en andere redenen omstandig in onze Resolutie gemeld. Wij hebben de Eer met de verschuldigde Hoogagting ons te noemen. /:Onderstond:/ Hoog-Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer en Wel Edele Gestrenge Heeren /:lager:/ Uwer Hoog- Edelheeden zeer gehoorzaame en trouwschuldige dienaaren /:getekend:/ A: Couperus, F: Thierens, I: A: Hensel, D: Ruhde, G: Pungel en I: van Kal /:in Margine:/ Malacca in 't Casteel den 10 Februarij 1789. Aan zijn Edelheid Den Hoog Edelen Groot Agtbaaren Heere M=r Willem Arnold Alling Gouverneur Generaal benevens De Wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Indie Hoog Edele Groot Agtbaare Wydgebiedende Heer en Wel Edele Gestrenge Heeren! De tijdingen van Trangano alhier aangebragt verpligten mij Ik zou niet gelooft hebben dat Trangano„ Koning die zig nimmer dezelve ter kennis van Uwer Hoog Edelheeden te moeten brengen; verscheide perzoonen van daar komende waar onder een voorname Iambijsche Suit„ verhaalen eenpaarig, dat aldaar een vaste verbintenis zou geslooten zijn, tar„ „schen de Oude Koning van dat Rijk den berugten Siacschen Roover said Alij, eenige andere Prinsen, en den thans Zwervenden Sulthan Machmoet om laastgemelde weeder in het bezit van Riouw te stellen. Dit is zeker, en word zelfs door Siaccers bevestigd, dat door sulthan Machmoet ten tijde de Ouden Koning van Trangano hem de Commissie heeft opgedragen om said Alij van voor Trangano te doen verhuisen, toen hij, na dat hij singora geplunderd had zig voor die plaats /: namelijk Trangano :/ bevond, in steede van hem vijandelijk aan te tasten, met hem in een Conventie getreeden is, waar na hij said Alij tot Medio December gerust aldaar verbleeven is. Zij hebben alle vermogens ingespannen om de Oude Koning van Trangano te beweegen om opentlijk de vreede met de Compagnie te verbreeken, en deeze stond op het punt om er toe over te gaan, toen said Alij op de instantigste verzoeken van zijnen Oom Radja Mahoms Ali /: wien ik door een Voornaam Inlander de gewisse ondergang van het gantsche Siacsche Rijk heb voor oogen gehouden, indien men niet zorgde dat de Princen van het Siaosche Rijk zig buiten verbintenissen met 's Comp„s Vijanden hielden:/ van daar na Siac te rugkeerde. Om hier toe te beter te reusseeren heb ik den Ouden Koning een plan van Handel voor zijne Neesen voor doen slaan; dat een prerogatief om in het Rijk van Siac eeniglijk de Amphioen te mogen invoeren /:mits van de Comp„e gekogt :/ behelsde, het welk teffens de pas voor de Engelschen afsneed, om dit Articul op een Clandestine wijze door Priesters, en anderen in dat Rijk in te brengen; waarin Radja Mahomet Alij veel genoegen heeft genomen en het welk bewerkt heeft dat Hij ten allersterksten op de terug komst van zijnen Neef said Ali heeft aan gedroo„ dezelve oorlogzugtig Apart =gen 1 1 207
English
has shown himself warlike, could have been persuaded to this, namely to entering into an alliance with the discontented, were it not that I was informed of this from Siak, Salangor, Bulang, and by various natives in an entirely consistent manner. The King of Salangor also secretly notified me of this intention of theirs through his shahbandar, adding that he was reliably informed of this, but had advised them against it in the strongest possible terms. This, combined with the unexpected departure of Said Ali, has caused a total diversion in their plan and has led the Old Prince of Trengganu to decide to make a further proposal for and together with his nephew Sultan Mahmud, which would consist of an offer to fully reimburse the Company for all costs and damages that have been successively incurred and suffered on Riau, in exchange for the cession of that place to his nephew Sultan Mahmud and the reconciliation of that prince with the Company. I do not doubt that Trengganu's Prince will be knowledgeable enough to know that, to decide this, he is addressing us erroneously, which is why I think he will apply directly to Your Right Excellencies, whither we would otherwise have to refer him with his ridiculous request. It is certain that the attachment of the King of Trengganu toward the Company and its interests is solely founded upon the destitution of the inhabitants of that kingdom, for whom the supply of rice from Java is necessary, indeed indispensable; to which one must ascribe with great certainty the neutrality that the said Prince observed in the last war. The fear which he rightfully has of the Siamese has caused him to look out for a European ally, and it is certain that this Prince has made an engagement with the English Captain James Glass, with whom he sent his nephew to Bengal last year, although nothing has come to light of his ship and crew, the full content of which is not known; however, it is held for certain that the establishment of the English nation there and their obligation to provide Trengganu with a fixed quantity of rice at an established price are two of the conditions of the contract. However, I would think that, both for the sake of Trengganu's King, whom one could thereby attach more closely to the Company, and for the interest of the Company, for whom ruptures are highly disadvantageous and for whose seafaring inhabitants a prince wandering about plundering is utterly ruinous, the reconciliation with Sultan Mahmud should not be entirely rejected. May Your Right Excellencies forgive me this bold digression; the treachery which Sultan Mahmud has so clearly displayed admittedly does not deserve this, albeit slight, advocacy. Yet the interest of the Company, which as a faithful servant I must and shall keep in view, is in my opinion bound up with it, and has obliged me, in the hope of a favorable interpretation, to bring this with the most respectful submission to the superior judgment of Your Right Excellencies. In the aforementioned absurd proposals for a settlement, which the Prince will make according to circulated rumors, Your Right Excellencies will certainly not be able to acquiesce, for Sultan Mahmud being in full possession of Riau would, at this juncture, inevitably result in the total ruin of this establishment. If that Prince still relies upon the execution of that alliance, which has been at least delayed if not foiled by the wrecking of the ship Prins Hendrik, then it may be possible that he takes up arms for his nephew, and, after he sees that his association on such a footing is in vain, which he as an old and cautious man will first attempt to bring about, conspires with other ill-intentioned persons and disturbs the Company's possessions, both here and on Riau. While with the most sensible feelings of owed respect and high esteem I have the honor to call myself, Was signed: Right Honorable, Grandly Esteemed, Wide-Ruling Lord and Well-Born, Stern Lords, lower: Your Right Excellencies' very obedient and bounden faithful servant, Signed: A. Couperus, in margin: Malacca in the Castle, the 7th of January 1790. Separate Letters To the Lord Governor and Director of Java's Northeast Coast; To My Right Excellencies Batavia Netherlands. Agreed N Van Voor otte van Ze Copy Batavia. To His Right Excellency The Right Honorable, Stern, Grandly Esteemed Lord Mr. Willem Arnold Alting Governor-General, Together with The Well-Born, Stern Lords Councillors of the Netherlands Indies. Samarang, the 23rd of November 1789. Right Honorable, Stern, Grandly Esteemed Lord, Well-Born, Stern Lords, Yesterday I had the honor to receive Your Right Excellencies' highly revered Separate Missive of the 13th of this month, by which Your Right Excellencies were pleased to inform me of their supreme disposition concerning the expedition to be made to Aru, and that for this purpose, with the ship Schoonderloo departing directly from Batavia to the Eastern Salient, from Java to
Dutch transcription
oorlogzugtig getoond heeft, hier toe /:naamelijk tot het aangaan van een verbin„ =tenis met de misnoegden :/ zou over te haalen zijn geweest ten waare mij niet van Siac, Salangoor, Boelang en van differente Inlanders op eene volkomen overeenstemmende wijze zulks bedeeld was. De Koning van Salangoor heeft mij door zijnen Sabandaar in secretesse meede van dit hun voorneemen kennis gegeeven met bijvoeging dat hij hier van in 't zeker geinformeerd was, dog het hen op het aller= sterkst afgeraaden had: het welk gevoegd bij onverwagt vertrek van said Alij een gantsche diversie in hun plan gemaakt heeft, en den Ouden Vorst van Trangano heeft doen besluiten om voor en met zijnen Neef sulthan Machmoet, een nader aanzoek te doen, het welk zou bestaan in een aanbod om aan de Compagnie alle kosten, en schaden die suc„ =cessiev op Riouw gemaakt, en geleeden zijn, volkomen te restitueeren, voor de afstand van die plaats aan zijnen Neef Sultan Machmoet en de bevreediging van dien vorst met de Compagnie Ik twijffel niet of Trangano„s Vorst zal kundig genoeg zijn om te weeten dat hij om dat te beslissen zig verkeerd bij ons ad„ dresseerd, waarom ik denke, dat hij zig wel direct bij Uwer Hoog Edel„ =heeden zal vervoegen, waar heen wij hem anders met zijn redicuil verzoek, dog zullen moeten overwijzen. 'T is zeker dat de verkleesdheid van Trangano, Koning ten op= =zigte van de Compagnie en haare belangens eeniglijk gegrond is, op de behoeftigheid der Inwoonderen van dat Rijk, voor wien de aanvoer van Rijst van Java noodzakelijk, Ja onontbeerlijk is; waar aan men„ met veele zekerheid de Neutraliteit moet toeschrijven die gemelde Vorst in de laaste oorlog g'obzerveerd heeft: de vrees dien Hij met alle regt voor de Siammer heeft, heeft hem doen omzien na een Europees Bondgenoot, en het is zeker dat dien Vorst met de Engelsche Cap„t James Glass (: met wien hij gepasseerde Jaar zijn Neef na Bengale gezonden heeft, dog van welks schip en volk niets te regt is gekomen:) een verbintenis gemaakt heeft, waar van de volkomen inhoud wel niet Egter zou ik denken, dat men, zo wel om Trangano„s Koning /:die men hier door aan de Comp„e naauwer kon attacheeren:/ als om het belang van de Maatschappij /: voor wien ruptures ten hoogsten nadeelig, en voor welkers navigeerende ingezitenen een ten Roof om- =swervend Vorst volkomen ruinees is :/ de bevreediging met sulthan Machmoet niet geheel diende te verwerpen. Uwer Hoog Edelheeden vergeeve mij deeze vrijpostige uit„ weiding de ontrouw die sulthan Machmoet zoo duidelijk aan den dag gelegd heeft, verdient 't is waar deeze /:schoon geringe:/ voorspraak niet: dog het belang der Maatschappij dat ik als een getrouw dienaar in 't oog moet en zal houden, is er myns bedunkens meede gepaard, en heeft mij verpligt, dit, in Hoope van een gunstige In de vooren gemelde abzurde voorslagen van vergelijk, die den Vorst volgens de verspreide gerugten zal doen, zullen UWer Hoog Edelheeden voorzeeker niet kunnen bewilligen, want sulthan Mach„ moet in het vol bezit van Riouw zijnde, zou in dit tijds gewrigt on„ vermijdelijk de totaale ondergang van dit Etablissiment ten gevol„ =ge hebben. Steurt die Vorst nog op de voltrekking van die verbintenis die door 't verongelukken van 't schip Prins Henrij ten minsten vertraagd zo niet verijdeld is, dan, kan het mogelijk zijn, dat hij voor zijnen Neef het Harnas aantrekt, en, na dat hij ziet dat zijne assophiatie op dus„ =daanige voet vergeefs is, /: het welk hij als een oud en voorzigtig man Eerst zal tragten te bewerken:/ met andere kwalijk geintentioneerden zamenspant, en 's. Comp„s bezittingen, zoo hier, als op Riouw komt te ontrusten. bekend is, egter steld men het zeker dat de Stabeleering der Engelsche Va„ „tie aldaar, en hunne verpligting om Trangano van een bepaalde quantiteit Rijst te voorzien tegens eene vastgestelde prijs twee der voorwaarden van het Contract zijn bekend welstuiding welduiding, aan het hoog mijns oordeel van Uwer Hoog Edelheeden met de eerbiedigste submissie ter kennis te moeten brengen. Terwijl ik met de senebelste gevoelens van verschuldigde Eerbied en Hoogagting de Eer heb mij te noemen, /:Onderstond:/ Hoog Edele Groot Agtbaare Wijdgebiedende Heer en Wel Edele Gestrenge Heeren /:lager:/ Uwer Hoog Edelheeden zeer gehoorzaamen en trouwschuldigen Dienaar, /:Getekend:/ A: Cou„ =perus /:in Margine:/ Malacca in het Casteel den 7 Januarij 1790. Aparte Brieven Den Heere Gouverneur en Directeur van Javas Noord oost. Cust; Aaan Meenire Hoog Edelheeden Batavia Neederland. Gccordeert N Van Voor otte van Ze Copia Batavia. Aan zijn Hoog Edelheid Den Hoog Edele gestrenge, groot Achtbaren Heere M:r Willem Arnold Atting Gouverneur Generaal, Benevens De wel Edele gestrenge Heeren Raeven van Neederlandsch Indië. Samarang den 23: November 1739. Hoog Edele Gestrenge groot, Schob: Heer.. wel Edele Gestrenge Heeren, Op gisteren heb ik de een gehas te ontvan„ „gen uwer Hoog Edelheeden seer gevenerierde Apar„ „te Misjeve van den 13„e deeser, waar bij uwe Hoog Edelheeden mij hebben gelieven kennis te geeven van Hoogst derselver dispositie, omtrent de te doene Expesitie na Aroe, en dat daartoe, met het direct van Batavia na den Oosthoek te vertrekkene schip Schoonderloo, van Java naar
English
213 the 23rd Nov: 1789. must be sent to Banda, the sepoys recently brought here by the ship Catharina Johanna under a European officer, along with another 100 privates of the European military personnel destined for Macassar, with the officers and non-commissioned officers required for them, of which I immediately informed the Surabaya administrator, with orders to bring everything into readiness in time, so that, upon the arrival of the said ship Schoonderloo, the embarkation of these troops as well as the Three Hundred Lasts of Rice, which must also be dispatched with this vessel, can take place at the earliest opportunity; the sepoys having already been present in the Eastern Salient for some time, while the European military personnel are likewise to depart thither tomorrow, consisting of: 4. sergeants 5. Corporals 2. Drummers and pipers, and 100: privates And the sepoys of 2. ensigns 4: sergeants 5: Corporals 119. Privates: one having died on the voyage to Surabaya, thus together with the Europeans making a total of 242. heads. 1. Drummer, and To depart with the aforementioned to Banda I also informed the Surabaya Administrator that your High Mightinesses have been pleased to entrust the command over the aforementioned Expedition to be undertaken to Aru to the Captain Commandant at Surabaya Carel Albregt Christiaan van Bose, and also to employ therein the military Lieutenant Carel Willem van Bose, with the addition to the former of the title and rank of Major, to be subsequently employed in the garrison at Batavia after the successful completion of this Expedition, with orders also to the said Surabaya administrator to let both of them likewise proceed to Banda with the aforementioned ship Schoonderloo; and thus I request herewith to be provided with your High Mightinesses' honored orders as to whether the now vacant command over the Militia at Surabaya will need to be filled from the officers of this Government. 215 the 23 November 1789. standing European military personnel, I shall likewise let three of the officers for Macassar still on hand here proceed thither, namely Lieutenant van Brinken, and the ensigns van Wenden and Stubenvol, just as Ensign Schruel, likewise destined for Macassar, is to depart as officer with the sepoys, to whom it has already previously been necessary to entrust the command over those people, by reason of the far-reaching brutalities of the Drillmaster Gomarus Jansen, who did not even refrain from seizing Ensign Mamrot Nasjer Bombar by the chest during the embarkation at Sidayu to cross over to Surabaya, and subjecting him to other public insults, and that only because that ensign had refused to accept the drillmaster's goods into the vessel that had been assigned to him for his transport. However, since it also appeared that the aforementioned sepoy ensign Bombar was not entirely blameless either, I ordered the Surabaya administrator to have both him and the drillmaster undergo an appropriate military correction, and furthermore, to prevent further unpleasant consequences, since people were otherwise generally very aggrieved about his conduct toward both the officers, the non-commissioned officers, and the privates, to dismiss the said drillmaster and, in contrast, to entrust the command over that company to the aforementioned Ensign Schruel. I have likewise authorized the frequently mentioned Surabaya administrator to issue the necessary muskets and weapons from the stores at Surabaya for arming all the aforementioned military personnel destined for Banda, and also to make use of the sharp musket cartridges available there, in order that everything, The senior ensign among the aforementioned company of sepoys, Sech Modin Madras, having made a request to the Surabaya administrator to be allowed to step up in place of the deceased Captain of his nation Faker Kamot Kadjie, and that in his place the under-sergeant Mirouw Talliserij may be appointed again as ensign, to be replaced as sergeant by Corporal Abdul Nark Arkat, and the latter by the soldier Sima Tambo Arkat, I have deemed it necessary, for the encouragement of these people, to consent to these requests and thus authorized the Surabaya administrator to grant them the provisional certificates thereof.
Dutch transcription
213 den 23„e Nov: 1789. naar Bande moeten versonden werden, de met het schip de Catharina Johanna onlangs hier banger„ „bragte sipaijers, onder een Europeesch officier, nevens nog 100 gemeene van de voor Macasjer bestemden Europeeshe Militairen, met de daar bij benodigde officie„ „ren en onderofficieren, waar van ik den sourabaijach gei„ „zaighebber, direct kennis heb gegeeven, met orden, om in tijds alles in gereedheid te brengens, ten einde, bij wer „schijning van het gemelde schip schoonderzoo, den af„ „scheep so van deese troupen als van de Drie Honderd Lasten Rijst, welke ook met deesen Bodem moeten afge„ „sonden werden, met den eersten te kunnen laeten geschieden; zijnde de sipaijers ook reede voor langer in den Oosthoek aanweesig, terwijl de Europeesche Mili= „tairen op morgen meede derwaerde staan te vertrek„ „ken, bestaande deselve in: 4. sergeants 5. Corporaals. 2. Tamboer en pijpers, en 100: gemeene En de sipaijers in 2. vaendrige 4: sergeants 5: Corporaals Met de voorschreeven naar Banda te vertrekken Ik heb den sourabaijach Gesaghebber ook ge„ „informeerd dat uwe Hoog Edelheeden het Com„ „mando over de gem: na Aroe te doene Expeditie hebben gelieven optedragen, aan den Capitein Com„ „mandant te sourabaija Carel Albregt Christi„ „aan van Bost en meede daar inne te emploijeeren den Lieutenant militair Carel willem van Bose, onder toevoeging aan den eerstgem: van den titul en rang van Majoor, ons na het wel volbrengen deesen Expeditie, vervolgens in het guarnisoen te Batavia ge„ emploijeerd te werden, met last tevens aan gemelde sourabaijas gesaghebber, ons dan ook beide deselve, ins„ gelijks met het schip schoonderloo, voorm:, naar Banda te laten overgaan en dus insteere ik bij deese om met uwer Hoog Edelheeden g'eerde beveelen te mo„ „gen worden gemunieerd, of het uim vacante Comman„ „dantschap over de Militie te sourabaija, uijt de offo„ „cieren van dit Gouvernement sal dienen te werden vervuld. 119. Gemeene: als zijnde een op de reijs na sourabaijd overleeden, dus met de Europeesen te saemen uijt„ mn maekende een getal van 242. koppen. staande T. Tamboer, en 215 staande Europeesche Militairen, sal ik insgelijks den 23 November 1789. nog derwaerds laten overgaan, drie van de nog hier aanhanden zijnde officieren voor Macasser te weeten den Lieutenant van Brinken, en de vaen„ „drige van wenden en Stubenvol, gelijk ook als officier met de sipaijers staat te vertrekken den meede voor Macasser bestemden vaendrig schruel, aan wien men reeds bevorens is genoodsaakt geweest, het Commando over dat volk optedragen, uit hoofde van de verre gaande brutaliteiten van den Drilmeester Go„ „marus Iansen, die sig selvs niet eens ontsien heeft den vaendrig Mamrot Nasjer Bombar, bij de inscheeping te sidaijoo, om na Sourakaija over„ te steeken, bij de Borst te vatten en anderen publicque af„ „fronten aantedoen, en dat alleen, om dat dien vaen„ „drig gewijgerd had de goederen van den Drilmeesters te accepteeren in het vaartuig, dat hem, tot sijn trans„ „port, was aangeweesen. Dan dewijl tevens bleek, dat den voormelde sipa„ „ijs vaendrig hombai ook niet geheel onschuldig is geweest, so heb ik den sourabaijas gesaghebber gelast„ om so wel hem, als den Drilmeester eene gepaste Hili„ „taire Correctie te laten ondergaan, en voorts gemelde Dailmeester, ter voorkoming van verdere onaangenaame gevolgen, naar dien onen sig, buijten des, ook algemeen seer Ik heb meerm: sourabaijasth gesaghebber insge „lijks gequalificeerd, om, tot het wapenen, van alle den voorm: na Banda gedestineerde Militairen, de nodige geweeren en wapenen, uit den voorraad te sourabaija te verstrekken en tevens gebruijk te makent van de aldaar Aan handen zijnde: scherpe snaphaan patronen, om alles, Den Oudste vaendrig onder de voorm: Comp sepaijers sech Modin Madras, bij den Sourabaijast geragheb„ „ber, versoek gedaan hebbende, om, in steede van den Over„ „leedenen Capitain zijner Natie vaker Kamot kadjie, te mogen optreeden, en dat daar en tegen in zijne plaets weder als vaendrig mag worden aangesteld, den order sergeant Mirouw Talliserij, om als sergeant vervan„ „gen te worden, door den Corporaal Abdul Nark Arkat en deese door den soldaet Sima Tambo Arkat, so heb ik het, ter aanmoediging van dit volk, nodig geagt in deese versoeken te bewilligen en den sourabaijasch gesag= „hebber dus gequalificeert, om hen daar van, bij voor„ e „raad, de bewijsen te verleenen. beswaard over desselvs gedrag so wel teegen de officieren als de onderofficieren en den gemeene, ten ontslaan en het Commando over die Comp: daar en teegen op te dragen aan den voorw: verm vaendrig Schreiel. N beswaard
English
the 23rd Nov: 1789. with whatever might be furnished to the people themselves, both for the voyage and otherwise, to be charged to the government of Banda. From the remaining European military personnel present here for Macasser, I shall meanwhile, in accordance with the esteemed command of Your High Excellencies, allow one hundred men to pass over to the said government. Nevertheless, may it be permitted to me to present to Your High Excellencies herewith a report from Lieutenant Colonel Vermehr, in which he demonstrates: that the number of common soldiers on the first of January of this year amounted to 373 men; that in addition during this year 569 men have been brought in from Batavia and elsewhere, but that against this 615 men have also died and been successively dispatched or exchanged, namely including the one hundred men who are to depart for Banda, and that thus only 327 common European soldiers now remain, or after deduction of the aforesaid one hundred common soldiers also required for Macasser, not more than 227 men, among whom are still 60 men who lie in the hospital and several others who must be employed for various duties, wherefore I have also deemed it my duty to bring this before the eyes of Your High Excellencies and to submit respectfully to Your judgment, whether the number of 113 common men, which one can only reckon will remain here for military duty after deduction of the sick and others, is sufficient for that purpose in the present state of affairs, which has not changed since the reports recently given by me, although I have meanwhile consented to the emperor's request to allow his envoys to go to Damack to measure the temple, and His Highness has declared to me that he was particularly pleased with this concession, because nevertheless the dismissal of regents has not yet completely ceased, and such was recently again the fate of the Javanese fiscal Raden Notto Judo, in whose place has been appointed the Cliwong Demang Arawan, and in the latter's place one of the emperor's orderlies named Admodiato, of which demotion the Surakarta First Resident Hartinck says that, according to all presumption, the advanced age of the said Raden Notto Judo is the cause. Furthermore, beyond the 200 coyangs of rice already sent to Macasser, another one hundred lasts of that grain will be sent thither with the ship Texelstroom, for the delivery of which I have charged the Surabaya commander, as this cannot be done from here and the other offices due to a lack of rice, and upon departure I shall have the said ship call at the Eastern Salient in passing, in order to fetch this grain from there. The packets of letters sent to me by Your High Excellencies for Macasser, I have forwarded directly thither, for which a precise opportunity presented itself with a certain burgher returning thither, Israel Pieters, and the Chinese Zim Pekong, while I shall also send the packets for Ambon at the first forthcoming opportunity. The inquiry assigned to me by Your High Excellencies concerning the estate of the father of the present Grissee First Regent Ardjo Nogoro having now been concluded, I take the liberty to present to Your High Excellencies herewith the translation, sent to me by the Surabaya commander, of a list formed by the said deceased father of the Grissee First Regent while still alive, of his possessions and the distribution thereof among his children, from which it thus not only sufficiently appears what this estate consisted of and how the distribution took place, but also that Marto Praojo, who was relegated to Ceylon, has sought to slander his brother, the aforementioned Grissee First Regent Ardjo Nogoro, or to cast suspicion upon him with Your High Excellencies; while as further proof of this I also add hereto a declaration of the remaining brothers and sisters of the oft-mentioned regent, in which they testify that they were in no way disadvantaged by this their brother, but on the contrary duly received their hereditary portions. I have the honor to remain with due high esteem. Your High Excellencies' very obedient and faithful servant, Jan Greeve Samarang the 23 Nov: 1789
Dutch transcription
den 23„e Nov: 1789. met het geen aan het volk selve mogt worden ver„ „strekt; so voor de reijs als andersints, het gouver„ „nement Banda te worden aangereekent. Uijt de Overige hier nog aanhandent zijnde Europeesche Militairen voor Macasser, sal ik onder„ „tusschen, Conform het g'eerd bevel uwer Hoog Edelheeden, een Honderd koppen, naar het gem. Gouvernement laten Overgaan; Dan het sij mij, des niet te mins g'oorloofd uwe Hoog Edelheeden nevens deese aante bieven een Berigt van den Lieutenant Collonel Vermehr, waar bij hij aantoond: dat het getal der Gemeene Militairen onder primo Januarij deeses Jaars bedraegen heeft 373. – koppen; dat daar bij geduurende dit Jaar van Batavia en elders zijn aangebragt 569. koppen, dat daar en teegen ook overleeden en successive versonden of gechangeerdn zijn 615. koppen, te weeten met de een Honderd koppen, dien naar Banda staan te vertrekken, en dat 'er dus nu maar Overschiten 327. koppen gemeene Europesche Militaire, of mul„ na aftrek van de voorsz: ook voor Macasser gevorderde een Honderd gemeene, niet meer dan 227. koppen, waaronder sig nog 60. koppen bevinden, die in het Hospitaal leggen en verscheidene andere, die tot diverse diensten moeten geimploij„ „erd worden, waarom ik het dan ook van mijne pligt heb g'agt sulks onder het oog van uwe Hoog Edelheeden te brengen en aan Hoogst Derselver oordeel eerbiedig te verblijven, op het getal van 113 koppen gemeenen, die men slegts reekenen kan dat dan, na aftrek der Tie„ „ken en anderen tot den Militairen dienst hier sullen Overschreten, daar toe sufficierende is in de praesente situ„ „atie van zacken, die sedert die door mij Jongst gegeevene berigten nog niet veranderd zijn, schoon ik intusschen heb bewiltigd in 's keijsers versoek, om sijne sendelin„ „gen naar Damack te laten gaan tot het meeten van de Tempel, en zijne Hoogheid wij betuigd heeft over deesen concersie bijsonder verheugd te weesen, also des niet te min, het afsetten van Regenten nog niet geheel is geces„ „seert en sulks onlungs weeder het tot is geweest van den Iavaanschen Fiscaal Radeen Notto Iudo, in wiens plaets Aangesteld is den Cliwong Demang Arawan en in deese zijn plaats een van 's keijsers ordonnantoen genaamt Admodiato, van welke demotie den Souracartach Eersten Resident Hartjinck Tegd, dat, na alle presumptie, de hooge ouderdom van gemelde Radeen Notto zuido, oirsaak is. - Voorts sullen en buijten de reeds na Macasser ge„ „sondene 200: - Caijs Rijst, met het schip Texelstroom nog Honderd Lasten van die kort derwaerds gesonden worden, waar van ik dan ook de voldoening heb opge„ brengen. „dragen ƒ den 23„e Nov: 1789. „dragen, aan den Sourabaijash gesaghebber, also sulks, weegens gebrek aan Rijste, van hier en de anderen Comptoiren niet geschieden kan, sullende ik het gem: schip, bij vertrek inpassant den Oosthoek laten aan„ „dpen, om dit graan van daar aftehaelen. - De door uwe Hoog Edelheeden my voor Macasser toegevondene Pacquetten Brieven, hebben ik direct: der„ „waerds voortgesonden, waar toe sig Iuiste geleegenheid opdeed, met seekeren derwaerds te rug keerende Bur„ „gen Israel Pieters en den Chinees Zim Pekong, tenwijl ik. de Pacquetten voor Ambon, bij de eerst voorkomense geleegenheid, meede sal versenden. Het door uwe Hoog Edelheeden mij opgedragen on„ „dersoek, nopens de nalatenschap van den vader van den tegenwoordigen Grispeech Eersten Regent Ardjo Nogoro, tans zijn beslag hebbende, erlangd, neem ik de vrijheid uwe Hoog Edelheeden bij deezen aantebieden, het door den sourabaijasch gesaghebber mij toegevon„ „den Translaat van een, door gem: overleedene vader van den hrisjeesch Eersten Regent, nog bij sijn Leeven„ geformeerde Lijst van sijne besitting en de verdeeling daar van onder zijne kinderen, waaruijt dus niet alleen genoegsaam blijkt, waar in deese Nalatenschap Ik heb de eer met de verschuldigen Hoog agting ten blijven. /: onderstond:/ Titul /:lager/ = uwer HoogEdel„ „heeden seer gehoorsame en getrouwe dienaer /:was get:/ Jan Greeve /:in margine / Samarang den 23 Nov: 1789 heeft bestaan en hoe de verdeeling geschied is, mear ook, dat den naar Ceilon gevelegeerden Marto Praojo getragt heeft zijn Baoeder den voorm: grisseesh Eersten Regent Ardjo Nogoro, te bekladden, of bij uwe Hoog Edelheeden verdagt te maken; terwijl ik tot meerder bewijs hier van deese ook nog bijvoege een verklaring den Overige Broeders en susters van meerm: Regent, waar bij sij betuigen, in geenen deele door deesen haeren Broe„ „den benadeeld te zijn, maar in tegendeel hare Erfportien behoorlijk te hebben ontfangen. hft 213
English
the 23rd Nov: 1789. Right Honourable, Valiant and Respected Sir. Pursuant to the highly esteemed order of your Right Honourable and Respected Sir, I have readied the One Hundred common European soldiers, with the necessary non-commissioned officers, required by Their Excellencies for the Expedition to Aroe, in order to undertake, alongside the officers also designated for that Expedition, the journey to the eastern corner tomorrow for further transportation to Banda. But since the garrison has been very weakened by this, and your Right Honourable and Respected Sir has moreover been pleased to order me to keep another One Hundred heads in readiness for dispatch to Macasser, I cannot refrain from bringing to the attention of your Right Honourable and Respected Sir that, in the event this latter dispatch must indeed take effect, there will not remain so many men here as are needed for the proper manning of the guards and posts, as your Right Honourable and Respected Sir, if it pleases, may observe in more detail from the following, namely: As of the 1st of January of this year, the number of common soldiers here was - - - - . . . heads 373. To which are added the troops who arrived here from Batavia during this year, namely: Per the ship Ridderkerk . . . . heads 49. Per the ship de Vreede . . . . heads 95. Brought forward heads 144. – heads 373. To the Right Honourable, Valiant and Respected Sir Jan Greeve, Councillor of the Dutch East Indies, and Governor and Director on and along Java's Northeast Coast. Per the ship Hoorn . . . . heads 143. Per the ship Oud Haarlem . . . . heads 58. Per the ship de Twee Gesusters . . . . heads 76. Per the ship Nederlands Welvaeren . . . . heads 97. Carried forward heads 144. and heads 373. And arrived from the Outer Offices, along with some sailors converted to soldiers - - - - - 51. Or together arrived - - 569. Reaching together a total number of heads 942. From which, however, are deducted again those who have successively died or been sent elsewhere, to wit: By death . . . . heads 68. To Ternaten . . . . heads 40. To Macasser . . . . heads 200. To Banda for Aroe - - - - - heads 100. To Batavia - - - - heads 32. Deported, converted, and granted citizen's freedom . . . . heads 28. And to the Outer Offices, for the reinforcement of the so severely weakened garrisons . . . . heads 147. Or together . . . . heads 615. From which it thus appears that there remain only common soldiers . . . . . . . heads 327. And when from this are further deducted the number further required for Macasser - - - - 100 Then there will remain on hand here no more common soldiers than . . . . . heads 227. From which even 60 heads must be deducted for the Hospitals; so that one can calculate that after deduction of these sick and several others who must be employed for diverse services, there will remain on hand only a number of 113 heads, more or less. Thus having most respectfully demonstrated the condition of this garrison to your Right Honourable and Respected Sir, I also mention that, given that currently with the unhealthy season one to two men still enter the Hospital daily, it is clearly evident that it is impossible to spare any more men. Hoping herewith to have fulfilled the highly esteemed intention, I have the honour to sign myself with veneration. It was written: Title. Lower: your Right Honourable and Respected Sir's old and obedient servant. Signed: L. H. Vermeer. In the margin: Samarang the 23rd Nov: 1789. Copy for the Honourable Company. Today, the 14th of Nov. 1789, appeared before me Hendrik van Ligten, Bookkeeper and Sworn Translator at this Office, in the presence of the after-named Witnesses, the person of Mangondirdjo, brother and bupati of the present First Regent of Grissee, Ardjo Nagoro, together with his younger brother Soerodirdjo, previously named Bagus Probo, who both, upon requisition of the Honourable Commander of the Eastern Corner and in the interest of truth, declared it to be true and truthful that their father, the then First Regent at Grissee, Kiaij Tommongong Tirto Diridjo, had upon his passing left nothing more than that which he had divided among his children shortly before his death, and also handed over with his own hands; of which the Declarants state having knowledge, affirming, upon questioning by me, the Translator, that neither they nor their other brothers were in the least shortchanged in this regard, having received their competent portions intended by their father, as stated, along with their other brothers, from their father shortly before his death itself; just as in like manner, upon the inquiry also made by me, the Translator, the also appeared sisters by name of Ombo Adjeng Piti Ridjo, Ombo Adjeng Soemowatie, and Ombo Adjeng Martamie declare that they were in the least not shortchanged on this account by their brother, the present First Regent at Grissee, Tommongong Ardjo Nagorro; while the aforesaid Declarants Mangondirdjo and Soerodirdjo further declare that they had themselves understood from their father during the division that, because that division took place before his death in order to prevent disputes among them after his demise, so that one brother should not say against the other that he had received too much, or that the division had not taken place properly; so that the late First Regent of Grissee, Tommongong Tirto Diridjo, has left nothing that has been withheld, but that the Estate, as the Appearers affirm, came to them according to the division made by their late father himself, to each as intended by their said father Tommongong Tirto Diridjo and also assigned by the same, in a list drawn up in Javanese by that regent; being prepared at all times to affirm this further. It was written: Thus done and declared at the Dutch Office in Sourabaija on the date aforesaid. And beneath it being the two seals of the Appearers pressed in red sealing wax. Lower: Known to me. Was signed.
Dutch transcription
den 23„e Nov: 1789. Wel Edele gestrenge Achtb. Heer. Ingevolge het seer g'eerde bevel van uwelEd gestr. Achtb. heb ik de door H: H: Edelh: voor de Expeditie naar Aroe, gevorderde Een Honderd gemeene Europeesche Militairen, met de nodige onderofficee„ „ren in gereedheid gebragt, om, nevens de ook voor die Expeditie bestemde officieren, op morgen de reis naar den oosthoek aanteneemen, ter verdere transporteering naar Banda. Dan vermits hier door het guarni= „soen seer verswakt is en uwelEd gestr agtb: mij daar en boven heeft gelieven te gelasten, om nog andere Hon„ „derd koppen in gereedheid te houden, ter versending naar Macasser, so kan ik niet af sijn UwelEd gestr. Achtb: onder het oog te brengen, dat, ingevalle deese laatste afsending in derdaad gevolg moet neemen; er dan so veel volk hier niet sal overschieten, als nodig is tot het behoorlijk besetten der wagten en Posten, gelijk uwelEd. gestr: agtb, des behagende, uit het onderstaande nader zal kunnen beogen, als: Onder p„mo Januarij deeses Jaars, was het getal der gemeene Militairen alhier - - - -. . . kop:n 373. waar bij voege de Manschappen, welke geduuren„ „de dit Jaar van Batavia hier zijn aankomen, als P„r 't schip Ridderkerk. . . . kopp„n 49. –. n Transporteere kop: 144. –. kop 173. - „ „ „ de vreede Jan Greeve Raad van Nederlandsch Indie, en gouverneur en directeur op en langs Javas No O:t Cust Aan den wel Ed. gestr. Achtb Heer Pr 't schip Hoorn „ „ „ oud Haarlem „ „ „ de Twee gesusters „ „ Nederl:s welvaeren En van de Buijten Comptoiren aangeko„ „men beneevens, nog enige Mattroosen tot soldaeten gechangeert - - - - - „ 51: of te zamen aangekomen - - „ 569:— Raekende te samen een getal uit van kopen 942:—. waar van egter weeder detraheere de geene„ die successive overleeden of na elders verson„ „den zijn, te weeten: Aan Dooden Naar Ternaten Macasser . : „ Banda voor Aroe - - - - - „ 100. — „ Batavia - - - - gedeporteerd, gechangeerd en in Burger vrij„ „ 28. „dom gesteld En na de buijten Comptoiren, ter versterking der so seer verswakte guarnisoenen. 147 ofte samen Waaruijt dus blijkt, dat 'er nu maar aan gemeenen overschieten. . . . . . . kopp„n 327. — En wanneer men hier van nog aftrek de rui nader voor Macasser gerequireerde - - - - 100 — dan sullen 'er niet meer gemeene hier aanhanden blijven, als. . . . . koppen 227: –. -. 8 Waar van 'er selvs nog 60. koppen moeten afgetrokken wor„ „den, voor Hospetaelen; so dat men reekenen kan, dat er dan na aftrek van deesen zieke en verscheide anderen die tot diverso diensten moeten g'emploijeerd worden slegts „ 32. „ 200. . kop 68. . „ 40. — „ 97. -. P„r Transport kop: 144. en kopp: 373: aen Coper „ „ 143. „ 58. „ „ 76. — 23.3. aan handen zullen blijven een getal van 113. koppen meer den 23=e November 1789. of min. Des uwelEd. Gestr Achtb. Eerbiedigst de gesteldheid deeses guarnisoens aangetoond hebbende, haale ik nog aan dat gemerkt thans met de ongeronde sac „soen dagelijks een â twee man nog in 't Hospitaal ko„ „men, so blijkt klaar dat geen volk met mogelijkheid meer te missen zijn. verhoope hier meede na de Hoog g'eerde intentie zal voldaan hebben, heb ik de eer mij met veneratie te onder„ „teekenen . /:onderstond:/ Titul /lager/ uwel Ed gestr: Agtb: oud en gehoorz. dienaer /:was get:/ L. H. vermehr /: in „margine:/ Samarang en 23„e Nov: 1789-. Copia voor de E. Comp. e Den Persoon van Mangondirdjo, Broeder en Bepattij van den tegenswoordigen Grissees Eerste Regent Ardjo Nagaro, beneevens desselvs Jongere Broeder soerodirdjo, te vooren genaamd Bagus Probo, welke beide ter requisitie van den E: Oosthoeks gesaghebber en ten faveure der waarheid verklaarden waar en de waarag„ „tig te zijn, dat hunne vader den Toenmäligen Eerste Regent te grissee Kiaij Tommongong Tirto Diridjo bij desselvs overleiden niets meer had nagelaten dan het geen hij kort voor sijn dood aan zijne kinderen had ver„ „deeld, en ook eigenhandigd overgegeeven, en van welke, de Declaranten verklaeren kennisse te dragen, onder be„ „tuniging, op afvraege van mij Translateur, dat zij, nnog 1 8 Heeden den 14„e Nov. 1789 Compareerde voor mij Hendrik van Ligten Boekhouder en gesw. Translateur ten deesen Comptoire, present de naargenoemde Getuigen. ook hunne andere Broeders des aangaanden in't allerminste niets is te kort gedaan, als hebbende hun„ „ne Competente en door hunnen vader toegedagte porties gelijk gesegd met hunne andere Broeders van hunnen vader, kort voor de dood zelve ontvangen, zo als in= diervoege ook op de meede gedaane afvraege door my Translateur verklaeren, de meede gecompareerde susters met naemen ombo adjeng, Piti Ridjo, ombo adjeng Soemo watie en ombo adjeng Martamie, dat zij desweegens in't allerminste door hunnen Broeder den presenten Eersten Regent te Grisjee Tommongong Ardjo Nagorro niet zijn te kort gedaan, terwijl de voorsz. Declaranten Mangondirdjo en Soerodirdjo, wijders verklaeren dat zij van hunnen vader, bij de verdeeling zelvs hadden verstaan, dat, wijl die verdeeling voor de dood geschiede, om na zijn overleiden de rusien onder hun voors te komen, op dat de eene Broeder tegen de andere niet soude segge van te veel te hebben genooten, dan wel dat den verdeeling niet na behoren was geschied, so dat, wijlen den Eersten Grissees Regent Tommongong Tirto Diridja niets heeft nagelaten dat agterhoudend is gebleeven, maar dat die Boedel, zo als de Comparanten betui„ „gen, navolgens de eige gemaakte verdeeling door wijlen hunnen vader aan hun was ten deele gekomen, een ieder zo als door hunnen gedagten vader Tom„ „mongang Tirto Diridjo was toegedagt en door denselve ook toegeweesen, bij een door dien regent in't Javaans geformeerde Lijst; bereid zijnde zulx te allen tijde nader gestand te doen. /:onderstond Aldus gedaan en verklaard ten Nederlands Comptoire Sourabaija dato voorsz: /:en daar onder sijnde, de twee zeeguls van de Comparanten gedrukt in roor Lacq /:lager:/ In kennisse van mij :/ was get:/ 0 ook 6
English
the 23rd November 1790: [illegible] As witnesses was signed: P. Coerte and P. J. Hoor. signed H: van Ligten Sworn Translator [illegible] Copy Translation Javanese division made of the goods to be mentioned by the former Grissee First Regent Kieij Tommongong Tirto Diridjo before his demise for the benefit of his wives, sons and daughters, namely To the Tommongong Ardjo Nogoro. 3075 Spanish Reals in cash 1 piece Javanese saddle with gold fittings 1 set gamelan instrument called salindro, and ditto ditto Mataramman To the Bepattij Mangondirdjo 1 piece Javanese saddle with gold fittings, and 1 set gamelan instrument called Salindro To Njaij Adjeng 1 piece silver betel box with its gold accessories 3 diamond rings, and 1 wooden betel box with silver accessories To Boh Adjeng Pourwo widjoijo 1 piece silver betel box with its gold accessories 1 silver beaker, 1 silver spittoon To Bagus Adirdjo 1 piece large gold box, and To Aerto Prodjo. 1 piece firelock musket, 1 pair pistols 1 piece powder horn, 2 pieces pikes with eaglewood. To his son-in-law Nete Ridjo 1 piece firelock musket, 1 pair pistols, 1 piece powder horn and 2 pikes. To Ombo adjeng Nete Ridjo 1 piece silver betel box with its accessories, among which 3 gold boxes To his son-in-law Poero widjaijo 2 pieces firelock muskets 2 pistols 1 powder horn and To Maas aijve 1 piece silver betel box with its ditto accessories, among which 2 gold boxes 1 wooden [illegible] silver accessories 1 silver beaker, 1 spittoon 1 diamond ring To Ombo Adjung Soemo watie 1 silver betel box with its accessories, and 1 gold belly plate To Bagus Tabo. 1 large gold box and [illegible] belly plate with its ribbon of gold lace: To To 1 [illegible] belly plate 2 pikes 1 [illegible] 23 the 23rd Nov. 1790. - 1 piece firelock musket 2 pistols, 1 powder horn, 3. 2 pikes. To Bagus Njonno. 1 piece firelock musket 2 pistols 1 powder horn, and 2 pikes, Furthermore also To the Tommongong Ardjo Nogorro, all the remaining weapons and ammunition goods, such as pikes, firelock muskets, pistols, blunderbusses, swivel guns, cannons, powder and bullets and then also 1 piece new pantjallang 1 rambang called the Eagle. Si Kasoor 1 [illegible] 1 set new leather wayangs 1 piece silver beakers; 1 flagon with silver fittings, 2 serving trays, 1 silver betel box with its accessories 8 silver forks 10 knives with silver handles and 2 silver spoons. To the Bepattij Mangondirdjo 10 pieces pikes, 10 firelock muskets, 2 small casks of gunpowder To Bagus Probo 1 set small gamelan instrument called salindro; 1 piece firelock musket, 2 pistols, 1 powder horn, and 2 pikes with eaglewood shafts Made on Tuesday the 22nd of the light Saphar 1185 Agrees with the original, which is validated with the seal of the late Grissee First Regent Kiaij Tommongong Tirto Diridjo mentioned in the heading of this document, pressed in black sealing wax. Below stood: translated by me. Was signed: H. van Ligten sworn To Bagus Adirdjo 1 set gamelan instrument called sourabaija 1 piece firelock musket 1 pair pistols, and 2 pieces pikes with eaglewood shafts, 2000 pieces bullets 100 flints 2 silver serving saucers. 2 silver spoons 4 silver forks 4 knives with silver handles 1 set old leather wayangs, 1 small pantjallang and 1 walking stick with a gold knob originating from the Sedayu Regent Sjpijod in djo To Bagus Milame 2000 pieces [illegible] Translator. the 23rd Nov. 1790. - 1 piece firelock musket 2 pistols, 1 powder horn, 3. To Bagus Njonno 1 piece firelock musket 2 pistols 1 powder horn, and 2 pikes, Furthermore also To the Tommongong Ardjo Nogorro, all the remaining weapons and ammunition goods, such as pikes, firelock muskets, pistols, blunderbusses, swivel guns, cannons, powder and bullets and then also 1 piece new pantjallang 1 rambang called the Eagle. Si kasoor. 1 [illegible] 1 set new leather wayangs 1 piece silver beaker; 1 flagon with silver fittings, 2 serving trays, 1 silver betel box with its accessories 8 silver forks 10 knives with silver handles and 2 silver spoons. To the Bepatij Mangonderdjo 10 pieces pikes, 10 firelock muskets, 2 small casks of gunpowder To Bagus Adirdjo 1 set gamelan instrument called sourabaija 1 piece firelock musket 1 pair pistols, and 2 pieces pikes with eaglewood shafts, To Bagus Probo 1 set small gamelan instrument called salindro, 1 piece firelock musket, 2 pistols, 1 powder horn, and 2 pikes with eaglewood shafts. Made on Tuesday the 22nd of the light Saphar 1185 Agrees with the original, which is validated with the seal of the late Grissee First Regent Kiaij Tommongong Tirto Diridjo mentioned in the heading of this document, pressed in black sealing wax. Below stood: translated by me. Was signed: H. van Ligten sworn Translator. 2000 pieces bullets 100 flints 2 silver serving saucers. 2 silver spoons 4 silver forks 4 knives with silver handles 1 set old leather wayangs, 1 small pantjallang 1 walking stick with a gold knob, originating from the Sedayu Regent Sjoijod in djo To Bagus Milame 2000 pieces 2 pikes.
Dutch transcription
den 23„e November 1790: „gine:/ Als getuigen / was get:/ P. Coerte en P. J. Hoor. geteekent /. H6: van Ligten Geon:r Translateur /: inmar„ Copia Translaat Javaansche verdeeling gemaekt op de te meldene goederen door den toenmaligen Grisseer Eerste Regent Kieij Tommongong Tirto Diridjo voor desselvs overlijden ten behoeve van desselvs vrouwen, zoonen en Dogteren, te weeten Aan den Tommongong Ardjo Nogoro. 3075: Reaelen spaans aan Contanten 1. ps Javaansche zadel met goud beslag 1: stel gamelang spel genaamd salindro, en d„o d„o „ Mataramman Aan den Bepattij Mangvendirdjo 1 p:s Iavaans zadel met goud beslag, en 1. stel gamelang opel genaamd Salindro Aan Njaij Adjeng 1. p:s silvere surie Bak met dier goude toebehoren 3. „ Diamante Ringen, en 1 „ houte surie hak met silvere toebehoren Aan Boh Adjeng Pourwo widjoijo 1 p:s silvere surie Bak met dies goude toebehoren 1. „ silvere Booker, 1 „ silvere quispedoor Aan Bagus Adirdjo 1. p:s groote goude doos, en Aan Aerto Prodjo. 1 p„s snaphaan, 1. p=r pisthoolen 1 p:s kruijthoorn, 2 p. picken met garoe hout. Aan derselvs shoonsoon Nete Ridjo 1 p„s snaphaan, 1 p„r pisthoolen, 1 ps kruijthoorn en 2. „ pieken. Aan ombo adjeng Ncte Ridjo 1 p„s silvere Surie wak met dis di te behovre, waar onder 3 goud: door Aan desselvs Thoonsoon Poero widjaijo 2. p„s snaphaenen 2. „ pisthoolen 1. „ kruijthoorn en Aan Maas aijve 1 p„s silvere surie Bak met dier d:o toebehooren, waar onder 2 goude doord 1„ houte „ „ silvere toebehooren „ 1 „ silvere Booker, Guispedoor 1„ „ 1 „ Diamante ring Aan Ombo Adjung Soemo watie 1. silvere surie Bak met dies toebehooren, en 1: goude Buijkplat Aan Bagus Tabo. 1. groote goude doos en „ Buikplat met dies band van goude passement: Aan Aan 1 „ 1„ „ „ Buijkplat 2 „ Pieken 1. . „ 23 den 23„e Nov. 1790. - 1. p„s snaphaan 2. „ pisthoolen, 1 „ kruijthoorn, 3. 2. „ Piken. Aan Bagus Njonno. 1: p„s snaphaan 2 „ Pisthooten 1 „ Kruijthoorn, en 2 „ Pieken, Voorts ook nog Aan den Tommongong Ardjo Nogorro, alle de overige wapens en Ammunitie goederen, als Pieken, snaphaenen, Pesthoolen, Donderbussen, Rantakjes „stucken, kruijt en kogels en van ook 1 p„s nieuwe Pantjallang 1 „ vrambaij genaamd de Arend. Si Kasoor 1 „ kromen „ 1. stel Nieuwe leedere waijangs 1 p:s silvere Bookers; 1 „ gorgelet met silver beslag, 2. „ schenk borden, 1. „ silvere surie Bak met dies toebehoren 8 „ „ vorken 10 „ messen met silvere heften en 2: „ silvere Leepels. Aan den Bepattij Mangondirdjo 10 p. s Pieken, 10 „ snaphaenen, 2 vaetj. Buskruijt Aan Bagus Probo 1. stel klijn gamelang spel gen:t salindro; 1: p:s snaphaan, 2. „ Pistoolen, 1 „ kruijthoorn, en 2. „ pieken met garoe stokken Gemaakt op Dingsdag den 22„e van 't ligt Saphar 1185 Accordeert met het origineele, dat bekragtigt is met 't Cachet van wijlen den in hoofde deeser gemelde Gris „sees Eerste Regent kiaij Tommongong Tirto Diridjo gedrukt in swart Lack /:onderstond:/ ge„ „translateert door mij /:was get:/ H. van Ligten gesw: Abin Bagus Adirdjo 1 stel gamelang spel gendaamd sourabaija 1 p:s snaphaan 1 p=r poisthoolen, en 2. ps picken met garoe stokken, 2000 p„s hoogels 100. „ vuursteenen 2. „ silvere schenkpierings. 2. „ „ Leepels vorken 4. „ 4 „ messen met silvere heften 1 stel oude Leedere waijangs, 1 p kleen pantjallang en 1. wandelstok met een goude knop afkomstig van de sidaijoer begen Sjpijod in djo Aan Bagus Milame 2000 p„s verz Translateur. den 23„e Nov. 1790. - 1. p„s snaphaan 2. „ pisthoolen, 1 „ kruijthoorn, 3. Aan Bagus Njonno 1: p„s snaphaan 2 „ Pisthooten 1 „ kruijthoorn, en 2 „ Pieken, Voorts ook nog Aan den Tommongong Ardjo Nogorro, alle de overige wopens en Ammunitie goederen, als Pieken, snaphaenen, Pesthoolen, Donderbussen, Rantakjes „stucken, kruijt en kogels en dan ook 1. p„s nieuwe Pantjallang 1 „ vrambaij genaamd de Arend„ Si kasoor„ 1 „ kromen „ 1. stel Nieuwe leedere waijangs 1 p:s silvere Booker; 1 „ Gorgelet met silver beslag, 2. „ schenk borden, 1: „ silvere surie wak met dies toebehoren 8 „ „ vorken 10 „ messen met silvere heften en 2: „ silvere Leepels. Aan de Bepatij Mangonderdjo 10 p. s Pieken, 10 „ snaphaenen, 2 vaetj. Buskruijt Aan Bagus Adirdjo 1 stel gamelang spel genaamd sourabaija 1 p:s snaphaan 1 p=r poisthoolen, en 2. ps pieken met garoe stokken, Aan Bagus Probo 1. stel klijn gamelang spel gen:t salindro, 1: p:s snaphaan, 2. „ Pistoolen, 1 „ kruijthoorn, en 2. „ pieken met garoe stokken. Gemaakt op Dingsdag den 22„e van 't ligt Saphar 1185 Accordeert met het origineele, dat bekragtigt is met 't Cachet van wijlen den in hoofde deeser gemelde Gris „sees Eerste Regent Kiaij Tommongong Tirto Diridjo gedrukt in Swart Lac /:onderstond:/ ge„ „translateert door mij /was get:/ H. van Ligten gesw: Translateur. 2000 p„s hoogels 100. „ vuursteenen 2. „ silvere schenkpierings. 2. „ „ Leepels „ vorken 4. „ 4 „ messen met silvere heften 1 stel oude Leedere waijangs, 1. ps kleen pantjallang 1„ wandelstak met een goude knop, afkomstig van de sidaije begen Sjoijod in djo Aan Bagus Milame 2000 p:s 2. „ Piken.
English
the 5th of December 1789 the 5th of December 1789. Batavia To his High Excellency The High Noble, Right Honorable Lord Willem Arnold Alting, Governor General, and The Right Noble Gentlemen, Councillors of the Netherlands Indies. High Noble, Right Honorable Lord, Right Noble Gentlemen; In my respectful letter of the 6th of November last, I had the honor to inform Your High Excellencies: that to the provisional senior merchant Andries Hartsinck, dismissed by Your High Excellencies from the post of first Resident at Souracarta, the order of Your High Excellencies was made known, namely to prepare himself to make a proper handover to the person who would be appointed as his successor. Since then, the aforementioned Hartsinck writes to me by letter of the 4th of this month, that, in accordance with that order, everything was indeed put into effect to that end, but that due to the shortness of time and the unexpectedly received dismissal, this could not yet have been done completely, and that he therefore, and especially because his own private affairs are not in such a state that such an unexpected departure can take place within a short space of time, at least not without considerable damage, respectfully requests that all this may be taken into favorable consideration, and that he may thereby be granted continuation in his post, even if only until the end of August of the coming year, I have thus not wished to refuse him to bring that petition respectfully to the notice of Your High Excellencies, as is done herewith under presentation of the aforesaid letter in the original, to see whether it might also please Your High Excellencies, out of singular grace, to consent to this under this precaution, which I, notwithstanding the promise made by the said Hartsinck in the aforesaid letter: "to take careful guard that no further reasons for dissatisfaction will be given, and to seek to make himself worthy of this favor through prudent and watchful conduct," nevertheless in such a case deem strictly necessary, namely, that for as long as Hartsinck is continued in his post, the second Resident there also be made to take part in the general direction of affairs, to handle everything in mutual communication and consultation, without Hartsinck being allowed to do anything of any importance without the knowledge or privity of the second Resident, who is thus also declared co-responsible for everything; while by this precaution I hope to be able to comply with the esteemed orders of Your High Excellencies contained in the secret dispatch of the 13th of November 1789, to be carefully on guard and to watch the conduct of the suspect priests who are at the Souracarta Court, as well as to give prompt information to Your High Excellencies if, contrary to hope, steps should be taken by the emperor that conflict with the contracts, and in which the Company's prestige and authority should have to be maintained. Hereupon respectfully awaiting the esteemed decision of Your High Excellencies, I furthermore find myself obliged to bring to the esteemed knowledge of Your High Excellencies that, according to what the first Resident Hartsinck has communicated to me in the postscript attached hereto to a letter of the 26th of November last, the emperor has established a new company of troops of 40 men, and the Pangeran Hangkoenogoro also one 220 men strong, which are divided into six divisions; what the cause of this arming may be the said Hartsinck has not communicated to me, and I await his further report on this matter. Copy of the letter from Mr. Hartsinck In compliance with the order given, everything has been put into effect to bring the affairs belonging to the Company's administration into such a state that a proper handover thereof can be made to the person who might be appointed as successor, but due to the shortness of time and the unexpectedly received dismissal, this has not yet been able to happen so completely; thus, and especially because my own private affairs are not in such a state that such an unexpected departure can happen, at least not without considerable damage, I therefore respectfully request to take all this into favorable consideration, and thereby to bring about continuation in this post, even if only until the end of August of next year, for which serviceable favor I shall strive to remain grateful for all my life. While I shall at the same time carefully guard that no further reasons for dissatisfaction be given, and seek to make myself worthy of this favor through a prudent and watchful conduct; While I honor myself to be with true respect and deep reverence, /below stood/ Title /lower/ Your Right Noble, Honorable, very obedient and humble servant /was signed:/ A: Hartsinck /in the margin:/ Souracarta the 4th of December 1789. With due respect and true high esteem, I have the honor to call myself, /below stood/ Title /lower/ Your High Excellencies' very obedient and dutiful servant /was signed:/ Jan Greeve /in the margin/ Samarang the 5th of December 1789.
Dutch transcription
den 5„e December 1789 den 5:e December 1789. Batavia Aan zijn Hoog Edelheid Den Hoog Edel gestrenge, groot Achtb. Heer A: Willem Arnold Alting. Gouverneur Generaal, en De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlandsch Indie. Hoog Edel, gestr. Groot Achtb. Heer. Wel Edele gestr. Heeren; Bij mijne eerbiedige van den 6„e November JS, had ik de een uwe Hoog Edelheeden kennis te geeven: dat den, uit de post van eerste Resident te Sou= „racarta, door uwe Hoog Edelheeden ontslagene pro„ „visioneel opperkoopman Andries Hartsinck, de Order uwer Hoog Edelheeden was bekent gemaakt, namelijk om sig in staat te stellen tot het doen van een behoorlijk transport aan den geene, die tot sijn ver„ „vanger soude aangesteld worden Van daar gemelde Wartsinck mij sedert bij brief van den 4 deeser schrijft, dat, ingevolge die order daar toe wel alles in het werk was gesteld, dog dat mits de kortheid der tijds, en het onverwagt bekomen ont„ „slag, sulks nog niet compliet had kunnen geschieden, en dat hij dus, en wel insonderheid wijl sijne eijgenen particuliere zaeken, niet is dien staat zijn, dat sulk een onverwagte opbraak binnen een kort tijds bestek, geschieden kan ten minsten niet sonder aanmerkelijke schade eerbiedig versoekt dat dit een en ander in gunsti„ „ge Consideratie mag genomen, en hem, mits dien, toege„ „staan worden continuatie in sijn Post, al was het ook, maar tot ult„o Aug:s van het aanstaande Jaar, so heb ik hem niet willen wijgeren die instantie uwe Hoog Edelheeden eerbiedig ter kennisse te brengen, gelijk, on= „den Aanbieding van de voorm: Brief in Originalie, mits deesen geschied, of het uwe Hoog Edelheeden ook mogt behaegen, iit singuliere gratie, daar in te bewilligen onder deese precautie, die ik ongeagt de door gem: Hartsinck, bij de voorm: Brief, gedane belofte: „ van „sig sorgvuldig te sullen wagten dat 'er geen reedenen meer „tot isnoegen gegeeven worden en deese gunst, door een „ voorsigtig en waaksaam gedrag, zig te sullen soeken „waardig te maeken" egter in sulken gevalle, volstrek noodsaekelijk agte, namelijk, om, so lang Hart„ sink 231 den 5„e December 1789. „sinck in sijn poot gecontinueert word, den tweede Resident aldaar meede deel te doen hebben, aan algemeene directie van saeken, om alles niet on„ „derlinge Communicatie en overleg, te behandelen, son„ der dat Hartsinck rets van enig belang sal mogen doen, sonder kennis of meede weeten van den tweede Resident, die dus voor alles meede verantwoordelijk werd verklaard; terwijl ik door deese precautie hoop „onder te sullen kunnen voldoen aan de g'eerde „ uwer Hoog Edelheeden vervat bij secreete Missive van den 13:e November 1789, om nauwkeurig op hoede te zijn en te ketten op het gedrag der suspecte Paepen, die sig aan het souracartasche Hoff bevinden, mitsgaders aan uwe Hoog Edelheeden spoedige informatie te geeven so 'er, onverhoopt, door den keijser stappen mogten worden gedaan, die teegen de Contracten strijven, en waar in Comp„s luijster en gesag souden moeten gemainctineert worden. Hier op de g'eerde dispositie uwer Hoog Edel„ „heeden eerbiedig inwagtende, vinde ik mij voorts verpligt uwe Hoog Edelheeden ter g'eerde kennisse te brengen, dat volgens het geene, den eersten Resident Hartsinck, mij bij het hier nevens gevoegd Poot„ „scriptim, tot een Brief van den 26„e November J. L. Copia brief van den Heer Hantzinck Ten voldoening aan de gegeevene ordre is alles in 't werk gesteld omde zaaken dot 'sComp=s omslag behoorende, in dien staat te brengen, dat daar van behoorlijk transport kan worden gedaan, aan den geen die tot vervanger mogt benoemd werden, dog mits de kortheid des tijds en het onverwagt bekoomen ontslag, heeft sulks so Compleet nog niet kunnen geschieden; so kan dus en wel insonderheid, wijl eijgen particulier zaken niet in die staat sijn, dat sulk een onverwagte opbraak geschieden; ten minsten niet sonder aanmerkelijke schade, weshalven eerbiedig versoeke dit een en ander en gunstige Consideratie te neemen, en mits dien te bewerken Continuatie in deese post, al was het ook maar tot ult:o Aug=s aanstaande Jaar, voor welke dien„ „baare gunst ik levens lang sal tragten dankbaar te blijven. — sullende ik mij teffens soogvruldig wagten dat 'er geen reedenen meer tot misnoegen gegeeven werden, en mij deese gunst door Een voorsigtig en waaksaam gedrag soeken waardig te maken; Terwijl ik mij vereere met waere eerbied en diep ontsag te sijn /onderstond/ Titul (lager/ uwel Ed: gestr: Agtb: seer gehoorsame en onderdaenige dienaar /was geteekend:/ A: Wartzinck /:in margine/ Ssoura Carta den 4: december 1789. — Met de overschuldigde eerbied, en ware hoog ag „ting heb ik de eer mij te noemen. /onderstond./ Titul /:lager/: uwer Hoog Edelheeden seer gehoorsame en trouw schuldige dienaer /:was geteekent:/ Jan Greeve /:in margine / samarang en 5„e december 1789. heeft bedeeld, de keijser een nieuwe Comp: trouper heeft opgerigt van 40: Mannen en de Pangerang HangCoenogoro ook eene sterk 220. Nannen, die ver„ „deeld zijn in ses divisien wat de oirsaek zij van deese wapening heeft gem. Hartsinck mij niet bedeeld en ik sie desweegens sijn nader berigt te gemoed. „ t1p
English
233 Batavia I also take the liberty to report to Your Right Honourable Respected Sirs that the emperor has established a new company, 40 men strong and named Prawiring, and that Pangerang Adipattij Amangsoenogaro has also established one, 220 men strong, which is however divided into 6 detachments, as follows: Tomopoetro: 20 heads. Marangoeng: 40 Tanoehastro: 40 Wandoegolawoeng: 40 Troeno Soero: 40 Nerbito: 40 Copy belonging to the letter from the first Resident of Soura Carta, Hartsinck, 26 November 1789. Batavia To His Right Honour, The Right Honourable and Most Respected Sir, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, together with The Right Honourable Respected Gentlemen of the Council of the Netherlands, 30 December 1789. Right Honourable and Most Respected Sir, Right Honourable Respected Gentlemen, In respectful reply to Your Right Honours' most revered 3 separate secret missives of 13 November and 1 December last, I express in advance my particular obligation for the favourable approval of my proceedings treated therein, whilst I shall further continue to make all efforts to earn the same more and more. Regarding the coffee cultivation, since detailed report is being given of what has been put into effect concerning this in the late-year report now departing, I request permission to refer to it, merely adding that there is hope thereby in time to achieve the objective as desired, although one continues to limit oneself only to the coasts and that part of the Uplands which actually belongs to the Company's road posts and also to the administration of the Head Regent of Samarang, just as all possible efforts will be made to make a start with deliveries as soon as practicable, although these will be of little importance in the first two years. Since Your Right Honours find yourselves in the total inability to assist this Government with any specie, not even with the very small sum of 50,000 rds compared to what is so urgently required, nothing remains but to keep things going as best as possible, in the hope and confidence that the relief from the Netherlands, so long looked forward to, may soon appear in order to be saved thereby from this grievous embarrassment, whilst in the meantime I humbly thank Your Right Honours for the favourable promise and assurance in this regard. The arrangement that would further be made regarding the invalids, pursuant to the authorization granted in Your Right Honours' respected separate missive of 22 May 1789, consisting primarily in gradually transporting them to such places as are suitable to be manned with these old, infirm people, is currently being carried into effect, for the present with respect to the Eastern Salient, regarding those who are located there and have made the choice to perform the service of invalids for the customary retired pay, half board money, and half of the customary rations, although they complain markedly about bearing the expense of uniforms and what is further required for clothing, as this cannot be made good from the very small pay then enjoyed. To the Military Lieutenant Carel Willem van Bozen. From the machine invented here for deepening the Samarang River and removing the mudbank washed up before it, so much effect has already been observed during the trial made that there is almost no doubt that in time, using it together with a revetment deemed serviceable for the same purpose, one will, if not entirely remove this inconvenience, at least diminish it noticeably, as would have succeeded already this year had the long-lasting drought and the resulting lack of descending water not prevented working long enough with that instrument, which will be resumed as soon as the weather and the condition of the river in this monsoon will permit it.
Dutch transcription
233 Batavia Ik neeme teffens de vrijheid uwelEd. gestr: Achtb te rapporteeren, dat den keijser een nieuwe Comp: heeft opgeregt sterk 40. man en genaamt Prawiring, en dat den Pangerang Adipattij Amangsoenogaro en ook een heeft opgeregt sterk 220. mans die egter verdeeld in E: parthijen, als Tomopoetro. - - - 20. koppen. Marangoeng 40. _o Tanoehastro. . 40. _. o Wandoegolawoeng 40. _:o Troeno Soero . . 40. —. Nerbito. . . . 40. _„o Copia Is gehoorende tot de Brief van den Soura Cartas eerste Resident Hartsinck, den 26„e November A„o 1789. — Eerbiedig antwoordende op ur HoogEdelheden seer gevenereerde 3 aparte secreete Missives van den 13. November en 1: december Jongstleeden betuijge ik voor af mijne bysondere verpligting voor de gun„ „stige goedkeuring myner verrigtingen daar bij verhandeld terwyl ik verder alle pogngen sal blyven aanwenden om de„ selve meer en meer te verdienen Caffij Cultuur, bij het tans afgaand na Jaars- verslag, oor „standig berigt gegeeven wordende van het gene daar omtrend is in het werk gesteld, versoek ik mij daar aan temoogen gedragen onder aanhaling bij onsen eenlijk dat er hoop is om daar door in de tyd, het oogmerk na wensch te bereijken, schoon men sig alleen blijft bepalen tot de stranden en dat gedeelte der Bovenlanden 't welk eijgentlyjk tot Comp:s reed posten en ook tot het besteer van den samarangs Hoofd Regent behoord, gelik er dan ook al het mogelyke sal worden aangewend om met de Hoog EdelGroot Achtb Heere wel Edele Gestrenge Heeren Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edelen Groot Achtbaren Heere M„r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal Benevens De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands den 30 december 1789. levirantie Nopens de Ik neeme teffens de vrijheid uwelEd. gestr. Achtb te rapporteeren, dat den keijser een nieuwe Comp: heeft opgeregt sterk 40. man en genaamt Prawiring, en dat den Pangerang adipattij Amangsoenogaro en ook een heeft opgeregt sterk 220. mans die egter verdeeld in C: parthijen, als Tomopoetro - - - 20. koppen. Marangoeng 40. _o Tanoehastro. . 40. _. o Wandoegolawoeng 40. _:o Troeno Soero. . . 40. —. Nerbito. . . . 40. _„o Copia Is gehoorende tot de Brief van den Soura Cartas eerste Resident Hartsinck, den 26„en November A„o 1789. — Batavia Aan zijn Hoog Edelheijd Den Hoog Edelen Groot Achtbaren Heere M„r Willem Arnold Alting Gouverneur Generaal Benevens De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Nederlands Hoog EdelGroot Achtb Heere Wel Edele Gestrenge Heeren Eerbiedig antwoordende op uwr HoogEdelheeden seer gevenereerde 3 aparte secreete Missives van den 13. November en 1. december Jongstleeden betuijge ik voor af mijne bysondere verpligting voor de gun„ „stige goedkeuring myner verrigtingen daar bij verhandeld terwyl ik verder alle pogngen sal blyven aanwenden om de„ selve meer en meer te verdienen Coffij Cultuur, bij het tans afgaaed na Jaars- verslag om „standig berigt gegeeven wordende van het gene daar omtrend is in het werk gesteld, versoek ik mij daar aan temoogen gedragen onder aanhaling bij onsen eenlijk dat er hoop is om daar door in de tijd, het oogmerk na wensch te bereijken, schoon men sig alleen blift bepalen tot de stranden en dat gedeelte der Bovenlanden, 't welk eygentlyk tot Comp:s reed posten en ook tot het besteer van den samarangs Hoofd Regent behoord, gelijk er dan ook al het mogelyke sal worden aangewend om met de Nopens de den 30 december 1789. levirantie 233 den 30. december 1789 leverantie so dra enigsints doenlyk een begin temaaken, hoe wel die in de twee eerste Jaaren van wijng importantie sal kunnen zijn Daar uw Hoog Edelheeden sig in het voestackt onvermogen bevinden om dit Gouvernement met enige Contanten, selfs niet met de in vergelyk van het so hoog beno„ digde seer geringe som van 50000 rd„s te adsisteeren, so blyft er niets anders over dan het gaande te houden sodanig het best mogelijk is in hoop en vertrouwen dat het so lang tegemoed gesien ontset in't Nederland eerlang mag opdagen om daar door uit de kommerlyke verlegenheyd gered teworden terwyjl ik uwe Hoog Edelheeden intusschen nedrig bedanke voor de gunstige toesegging en versekering ten deesen opsigte De schikking die omtrend de Invalides nader soude gemaakt worden, volgens de ver„ „leende qualificatie bij uwer Hoog Edelheeden, g'eerde aparte Missive van 22. Mayj 1789: voornamelijk bestaande in het langsamerhand transporteeren derselve na sodanige plaatsen als geschikt zyn om met deese oude gebrekkige Lieden beset teworden, is men tans besig sulks voor eerst ten opsigte van den oosthoek, gevolg te laaten neemen omtrend de geene, die sig aldaar bevinden en de kins ge„ daan hebben om voor de gewoone rust gage, haef Aan den Lientenand Militair Carel willem van Van de Machine tot uitdieping der Samarang se Rivier en wigneeming der daar voor aangespoelde Mod„ „derbank, alhier geinventeert, heeft men, bij de genome„ „ne prief, reeds so vuel effect bespeurd, dat er bij na niet te twijffelen valt of men sal, in de tijd, daar meede, en met eene, tot het selfde oogmerk, dienstig geoordeelde bekarbbing, dit inconvenient, so al niet gehuel wig neemen, ten minsten merkelijk verminderen, gelyk sulks dit Jaar bereeds gelukt soude zijn, indien de so. lang geduurd hebbende droogte en het daar door verovi„ saakte gebrek aan afkomend water, niet had ver„ „hinderd met dat Instrument lang genoeg te arbeyden het welk men ons sal hervatten, sodra, in deese Mousson het weer en de staat der Rivier, sulks sal toelaten kostgeld en de helft der gewoone randcoemen, den dienst van Invaliden te doen, hoe wel deselve sig merkelijk beswaren over het bekostigen der Monteringen en het geen verder tot kleeding nodig is, also dit van de als dan tegemiete„ „ne seer geringe besolding niet goed temaken is. Bozen kostgeld A 2
English
237 The 30th of December 1789. Boze has been duly notified of Your High Noble Lands' further resolution regarding his defense against the accusations of Mr. Meuker and the statement given by the Resident of Banjarmasin, Meurs, as well as that this document has been presented to the Gentlemen Masters. Although it also appeared to me that it would be somewhat onerous for the Prince of Madura to furnish another 500 Madurese for Makassar, I nevertheless instructed the Commander of the Oosthoek to make a further request to that end, if it could only be done with some grace and without too much grievance. But although that Prince replied thereto that if they were requisitioned, they would not fail to satisfy this as much as possible, yet that His Highness found himself unable to determine in how much time they could be assembled, since it was now the season to work and plant the rice fields, so that from the accompanying translation of the letter written by that Prince it appears that His Highness is very inclined to assist the Company where required, the considerations submitted in this regard by the Commander of the Oosthoek have nevertheless appeared to me so well-founded that I deemed myself obliged to bring them also under the notice of Your High Noble Lands. Meanwhile, I have ordered the Commander of the Oosthoek to inform the Panembahan of the letter from Your High Noble Lands to Makassar regarding the return of the 250 Madurese recently departed thither, as soon as the work there shall be accomplished, so as to fulfill the promise made to that people by the Panembahan, and also that the Company of Dramantacka shall then likewise be sent back, and if indigenous militia should still be required over there, the Sumenepers will henceforth be employed for that purpose, whereat that Prince will be not a little pleased. Furthermore, I have notified the Sumenep Resident Stuart of the resolution taken by Your High Noble Lands concerning his defense regarding the Dayaks at Mempawah and the former descriptions of that region by presenting an extract of his letter written to me on the subject dated 14 December, which contains an apprehension that it might be demanding too much to assemble such a number of warriors on Madura alone, and that the requisition for troops made so many times might in time cause the Madurese to flee and the country to be partially depopulated of inhabitants. 233 The 30th of December 1789. description of that region; the letter for the present Pontianak Resident Klaagman shall be dispatched at the first available opportunity. When we were deprived here for so long of the necessary sulfur due to a lack of supply at Batavia, and the production of gunpowder could not proceed, I had further investigated whether an adequate quantity of the sulfur that occurs in the Banyuwangi region and is reported to be of a superior quality could not be obtained, and the outcome thereof was that the Commander there has undertaken to make that delivery up to a considerable quantity, so far as the depopulation of that district would permit it in any way. Thereupon I have for the present demanded a few picols of that sulfur earth to be refined and further examined here, as well as to determine the price. As soon as this sample is received by us, I shall at the first opportunity have the honor to present a portion thereof to Your High Noble Lands, and at the same time endeavor to state at what price and how much thereof can be delivered annually. It serves me to great honor that Your High Noble Lands have not only been pleased to approve my conduct regarding the Emperor in the incident with the two suspect priests, but have also been pleased to understand, along with me, that for the present one may be contented with the letter of surety whereby the collective court dignitaries hold themselves responsible for the conduct of those priests. Since the last reports mentioned in my respectful letters of 23 November and 5 December, I have heard nothing further of note with regard to them and concerning the conduct of the Emperor. I have only received from the First Resident Hartsinck the requested elucidation regarding the raising of a new company by the Emperor, which, namely, as he reports, was done merely to serve as a bodyguard and for the state of His Highness, as well as to help the children of princes and other radens to a means of livelihood by placing them in this company. While he states that the reasons why Pangeran Mangkunegara has likewise raised a new company consist in this: namely, that these people had requested of that Prince to be taken into his service, and that he thus, merely to help them earn a living, had formed a company of them, but that they were armed merely with some
Dutch transcription
237 den 30 december 1789. Boze is behoorlyk kennis gegeeven van de nadere desposi„ „tie uwer Hoog Edelheeden over zyne verandwoording teegen de beschuldigingen van den Heer Meuker en het op gegeevene door den Brnas Resident Meurs, so meede dat dit ge„ „schrift de Heeren Misters is aangebooen Hoe wel het mij meede voorquam dat het den Prins van Madura wat swaar soude vallen nog 500. Madii„ reesen voor Macasser te fourneeren heb ik egter den oosthoeks gesaghebber opgedragen daar toe nader aan„ soek tedoen, so het sligts met enige gratie en sonder alteveel beswaar, konde geschieden —. Dan ofschoon dien Prins daar op geantwoord heeft dat seij, zo „ze gerequireert wierden, met ingebreeke soude blyven daar aan so veel mogelijk tevoldoen, dog dat zyne Hoogheijd sig buyten staat bevond te bepalen in hoe veel tyd deselve bij een te brengen soude zyn, also het tans de tyd was om de Ryst velden te bearbeijden en te leplanten, invoegen uit het desen versellend trans„ „laat der door dien Prins geschreevene Brief Consteert dat zyne Hoogheyd seer geneegen is de Comp te adsisteeren daar het gerequireert word, so zyn my egter de bevenkingen door den oosthoeks gesaghetber des weegens in Consideratie gegeeven so gegrond voorgekomen, dat ik mij verpligt agte deselve ook te brengen onder het oog van uwe Hoog„ Intusschen heb ik den oosthoeks gezaghebber gelast, de Panumbahan te informeeren van het aan schryven uwer Hoog heelheeden na Macasser tot de terug sending der Jongst derwaards vertrokkene 250. Madureesen so daa het werk aldaar verrigt sal zyn, om dns tevoldoen aan de belofte door den Parumbahan aan dat volk graaan, so meede dat de Comp van Dramantacka als dan meede sal terug gesonden en so ginter nog Inlandse Militie mogt nodig zyn, als nu de sumanappers daar toe sullen g'employeerd worden, waar over dien Prins niet wynig verheugd sal zyn Voorts heb ik den sumanaps Resident Stuart kennis gegeeven van de door uwe Hoog Edelheeden genomene dispositie over zyne verandwoording wee„ gens de Dayakkers te Mampauwa en de vooroulige Ewelheiden door aanbieding van een Extract zijner aes„ „weegens aan my geschreevene Brief van dato 14 december, als behuesende eene bedugting dat het wat tevuel gevergd soude zyn sodanig een getal krygers alleen te Madura bij een tebrengen en dat het so veelmaals gedaan requisit om Manschappen, in der tijd oorzaak oude kunnen zyn dat de Madureesen verloopen en het Land gedeeltelijk van Inwoonders antblood son de gereken. heelheeden beschryving de 1 233 den 30 december 1789. beschryving van dat landschap: sullende de Brief voor den teegenwoordige Pintiamnas Resident klaagman by de eerst voorkomende gelegenheid versonden worden. Toen men hier so lang verstoken bleef van de norige swavel weegens gebrek aan voorraad te Batavia, en men met de aanmaking van Buskruyd niet konde voort gaan, heb ik nader doen ondersoeken of min van de swavel die in het Banjoewangische valt en ofgegieven. word van een superieure qualiteijd te zyn geen toerijkende hoevulheijd soude kunnen magtig worden, en den uitslag daarvan is geweest dat den Commandant aldaar aange„ noomen heeft die leverantie tot een aansienelike quan„ „titeyd, tedoen, voor so viel de volkeloosheijd van dat destrict sulks maar enigsints soude toelaten. Heer op heb ik voor eerst eenige Picols van die swavil aarde gevorderd om hier gerafineert en nader onder„ sogt teworden, mitsg:s aes aan de prijs te bepaalen —. zo dra ons dit Monster ontvangen word, sal ik bij de eerste gelegenheid de eer hebben uwe Hooghdel„ „heeden een gedeelte daar van aantebieden en tevens tragten op te geeven teegen welke pryjs, en hoe veel daar van Jaarlijks kan geleverd worden Het strikt mij tot veel eer dat uwe Hoog hdelheeden Sidert de laatste berigten vermeld, bij mijne eerbiedige van den 23. November en 5. december, heb ik ten hunnen opsigte, en nopens het gedrag van den keijser mits naders vernomen dat van opmerking is. Alleen heb ik van den Eerste Resident Hartsinck de gevraagde elucidatie ontvangen weegens het opregten van een nieuwe Compagne door den keijzer, het welk namelyk so hij meld, en kel geschied is om te denen tot een lyfguarde en tot statie van zijne Hoogheijd so meede om de kinderen van Princen en andere Raauns door het plaatsen by onse Compagnie aan een middel van bestaan te heepen. Terwijl hij opgeeft dat de reedenen waarom de Pangerang Mang Coenogoro meede een nieuwe Compagiie heeft opgerigt hier in bestaan: dat namelyk dit voek bij dien Prins versogt had om in zyn dienst teworden aangenomen en dat hij dns, om deselve maar aan de kost te helpen, een Compagnie daar van had geformeert, dog dat deselve enkel gewapend waren niet alleen hebben gelieven goed tekenren myne behandeling ten opsigte van den keyser bij het voorgevallene met de twee suspecte Paepen, maar ook, met my hebben gelieven te begrijpen dat men sig voor eerst kan Contenteeren met de Borgtagtelyke Brief waar bij de gezament„ „lyke stofs grooten sig voor het gedrag van die Paapen verand woordelijk stellen. — enige met
English
241 30 December 1789. some with bayonets and others with clubs, so that one could not consider them full military men. I take the liberty of letting an extract of his letter mentioning this accompany this letter. Because it had also occurred to me that the Emperor had been somewhat rigorous in punishing his subjects who, together with some Djokjocarta dependents, had surrendered themselves to a wandering, fanatical life across the land, I have discussed this with the first Resident Hartsinck and received from him, as appears from the respectfully attached extract of his letter written to me on 26 November, this answer: that this happened because those hermits specifically made the court of Souracarta the object of their intentions. In fulfillment of the honored order of your High Noblenesses, attempts have indeed been made to make the Sultan understand the reasonableness of providing some allowance for the upkeep of his nephews exiled to Ceylon and their dependents, as the Company cannot burden itself with this, but the efforts made toward this end have been entirely fruitless, because His Highness declares not to have sent them away until after they had cast to the wind all gentle means to bring them to a better path, and he now not only can no longer recognize them as his family, but is even ashamed to hear more of them or to express himself further concerning them, which is why His Highness is also completely satisfied with such arrangements as the Company might be pleased to make in this matter, even if they were to perform the Company's meanest labor for their board. I take the liberty further to refer to the attached extract from the letter written to me regarding this on the 14th of this month by the Djocjocarta First Resident van IJsseldijk. And since, as I am informed by the said van IJsseldijk, it cost the Court Regents much effort to persuade the Sultan to exile these nephews of his, and he having consented thereto now wishes to hear nothing more of them, and further persistent insistence upon this point that is presently dearest to the heart of this old prince above all else, namely the spending of money, could easily have the consequence that if ever such a step ought to be taken again for the welfare of the realm, His Highness will show himself unwilling to send them away, and one would be troubled by a lot of bad people whom one dares not oppose on account of their family, whereas upon arriving on another coast they, just like the worst subjects, can be shackled in chains upon the slightest offense or unwillingness; thus I would respectfully be of the opinion that it is best to set the upkeep for them so low that the Company has no burden from it, or otherwise to let them seek their own livelihood. 3443 30 December Expressing my gratitude to Your High Noblenesses for your favorable approval of the merger of the second Regency at Paccalongang with the first, I likewise do so for the appointment of the persons nominated by me as Regents of Pamalang and of the island of Bawean, as well as the permission granted to the Tagal second Regent to assume the name of his deceased father. I have the honor to present to Your High Noblenesses, alongside this, the sworn deed of loyalty and obligation executed by the guardians of the first-mentioned, as well as the one passed afterward by the Regent of the presently united Regencies of Paccalongang; while I await that of Bawean from the Eastern Salient, and shall likewise have the honor of presenting it to Your High Noblenesses. Regarding the authorization of Your High Noblenesses to make use of Captain Bouton and the force he has with him for driving the pirates away from the southern shores of Java, according to the offer made by them to that end, and to permit him then to establish himself there under fair conditions, I have immediately upon receipt of Your High Noblenesses' honored writ, by letter of 30 November, notified the Governor of the Eastern Salient and instructed him to finalize this matter on such terms as Your High Noblenesses have been pleased to determine. Having investigated how matters stood with the sending of the letter from the Gustis of Bali Karangasem received for Your High Noblenesses from the Eastern Salient, mentioned in my respectful letter of 24 July last, the Secretary of Police here has declared that he enclosed that letter itself, with my aforementioned writing, in one and the same packet, and that it was thus dispatched at the same time. The letters of Your High Noblenesses for said Gustis were, upon receipt, immediately sent thither. Respectfully expressing thanks for the favorable authorization, In the meantime, I have also informed the said Governor of the news received from Pulau Laut regarding the perceived destination of eleven pirate vessels to Java to plunder the Balambangan birds' nest cliffs, with orders to keep a watchful eye on that side as much as possible, all the more because from this some suspicion has arisen among Your High Noblenesses concerning the vessels belonging under the command of Captain Boeton, regarding which I expect an answer before long, as well as regarding the recommended investigation concerning the connection that the said Captain Boeton has with a certain Captain Kaboo, and I shall then further have the honor of reporting on this to Your High Noblenesses.
Dutch transcription
241 den 30 december 1789. enige met Bajonets en andere met knuppees, so dat neen ze niet konde aanmerken als volkoomen Militairen Ik neem de vrijheyd Extract zijner daar van gewag makende Brief deesen te laten versellen wijl het mi meede was voorgekomen dat de keyjser wat rigoudeus was geweest in het straffen zyne onderda„ „nen die sig met eenige D Jor Jorartasche onderhorigen aan een Land swervend, dweepagtig lieven hadden overgegeeven, heb ik den eersten Resident Hartsinck desweegens onderhouden en van hem blijkens het in eerbied hier nevens gevoegd Extract zyner den 26 November aan mij geschreevene Brief dit antwoord ontvangen: dat sulks geschied is wijl die Eramans bepaaldelijk het hof van Souracarta ten offect van hunne voornemens hadden gemaakt. Ter voldoening aan de g'eerde order uwer Hoog hdelheiden heeft men wil getragt den sulthan tedoen begrijpen de rede„ „lykheijd om zyne na Ceylon verbannene Nieven en derselver aanhorigen, enige toelaag tot onderhaud tegeeven also de Comp sig daarmeede niet beswaren kan, dog de ver„ Hoogen daar toe gedaan zyn, geheel vrugteloos geweest, wyl zine Hoogheijd betuigd deselve niet versonden te hebben rls na dat zij alle sagte middelen om hun op een beteren weg te brengen, in den wind hadden geslagen, en hun nu niet alleen niet meer erkennen kan voor zyne famelie maar selfs beschaamd is meer van hun tehooren of sig nader op hun sussch te uyten, waarom zyn Hoogheyd ook vorkomen„ genoegen neemt in sodanige schikkingen als de Compagnie in deesen geleefd temaaken, al was het ook dat zij voor de kost, Comp:s gemeenste werk moesten verrigten Ik neem de vryheijd mij voorts te gedragen aan het hier neevens gevoegd Extract iit de door den D JaiJocartas Eerste Resi„ „dent van ysseldyck des weegens aan my geschreevene Brif van den 14. deser maand. — En vermits het de Htof Regenten so als ik door gem van aysseldyck geinformeert ben„ veel moeyte gekost heeft om de sulthan tot de verbanning van deese zyne Neeven overtehalen en Hy daar in bewilligd hebbende, nu niets meer van hun hooren wil en eene nadere hapeer aanhoudende aandrag op dit dien onden vorst tans boven alles ter harte gaande poinct, namelijk het uitgeeven van Geld al ligt tengevolge soude kunnen hebben, dat aeser, wederom een dergelyke stap tot 's Ryks wel syn diende te geschieden zyne Hoogheid sig daar tot de versending ongeneegen sal toonen en men ons gequeld sal weezen, met een parthij slegt volk, die men, om de famillie, niet derft tegengaan, dog of een andere kustkomende, eeven als de slegtste subjecten, by de minste misdryven of onwilligheijd, in de ketting kunnen geklonken worden, so soude ik eerbiedig van begaep zyn best tewezen, het onderhoud voor deselve so gering te bepalen dat de Comp daar van geen beswaar kan hebben of deselve anders hun eygene bestaan te laaten soeken. maar voor 3443 & 30 d voor uwer Hoog Edelheeden gunstige approbatie der gedane tezaamen voeging van het tweede Regentschap te Pascalou„ gang met het eerste, Hoogst deselve meyne dankbaarheijd betuigende, doe ik sulks meede voor de gedane aanstelling der door mi voorgedragene Persoonen tot Regenten van Pama„ langen van het Eyland de Baviaan, so meede de gegeevene per„ „missie aan den Tagaes tweede Regent om de naam van zyn overleeden vader temoogen aanneemen. De door de voogden van den eerstgemelde b'edigde Acte van trouwe en verplig„ ting heb ik de eer uwe Hoog Edelheeden besyden deese aante„ bieden, gelijk meede die welke naver gepasseert is door den Regent der tans verengde Regentschappen van Paccalongang; Terwyl ik die van de Bavraan uit den oosthoek tegemoed sie, en aanmeede de eer sal hebben deselve uwe Hoog Edelheeden aan tebieden van de qualificatie uwer Hoog Edelheeden om van den Capitain Bonton en de bij sig hebbende magt gebruik temaken tot het verdryven der Roovers van de zuyder staanden van Java, volgens het aanbod, door hun daar toe gedaan, en om hem dan te vergunnen sig op billijke Conditien aldaar te stabileeren, heb ik direct op den ontvangst van uwer Hooghdelheeden g'eerd aanschryven, byj Brief van den 30. No„ vember, aan den oosthoeks gesaghebber kennis gegeeven en hem opgedragen deese zaak als nu tot beslag te brengen op sodanige voet als uwe Hoog Edelheeden hebben gelieven te bepalen, waar dondersoek gedaan hebbende hoe het geleegen is geweest met de versending der bij myne eerbiedige van den 24 July Jongstleeden vermelde voor uwe Hoog Edelheedens uit den oosthoek ontvangene Brief van de Gustijs van Balij kar„ „rang Assam, is door den secretaris van Politie alhier verklaerd die Brief selve, met voorm myn schrijven, m een en het selfde Pacquet geslooten te hebben, en dat ons deselve tegelyk daar meede versonden is. —. De Brieven van uwe Hoog Edelheeden voor geen Justijt zijn bij ontvangst, ten eersten derwaards gesonden. Eerbiedig dankseggende voor de gunstige qualificatie Intusschen heb ik geen gesaghebber ook geinformeert van de tyding van P:lo Lant ontvangen weegens de vernomene des„ „tinatie van Elf Roovers vaartuigen naar Jana om de Ba„ „lembaangsche vogel nest klippen te berooren, met last om aan dien kant so veel mogelijk een wakend oog te doen houden timeer wyl daar uit bij uwe HoogEdelheeden eenige ver„ eenking is ontstaan omtrend de vaarthuigen onder het gesag van Capitain Boeton gehorende omtrend ik eerlang antwoord tegemoedsie, so mierde wegens. het aanbevolen ondersoek nopens de Connexie die gem Capitan„ Boeton heeft tot sekeren Capitain kaboo en dan nader de eer sal hebben uw Hoog Edelheeden des weegens verslag te doen omtrend moet 17 1
English
245 the 30th of December 1789 Your High Mightinesses, in order to be able to fill the vacated commandant's post over the militia at Sourabaija with the military officers assigned to this Government, I have, making use thereof, transferred Captain Pierre Guillaume Joseph Bernard de Chateauvieux as such to Sourabaija, which I hope Your High Mightinesses will be pleased to approve. On account of this transfer and the advanced age of Captain Joseph Stephaan assigned here, who, both in view of the disposition of the Lords Masters concerning him, and because of his continual illnesses and bodily infirmities, cannot be employed as required upon occurring circumstances, I also take the liberty hereby to propose to Your High Mightinesses for favorable promotion Lieutenant Joseph Lannet to Captain Lieutenant, and Ensign Ferdinand Karisch to Lieutenant, each with the customary pay, both being officers who are fully worthy of Your High Mightinesses' favor. In accordance with the further gracious notification that Your High Mightinesses have been pleased to send the necessary military officers for the Aru Expedition directly from Batavia, and if more should be required, that those will be appointed at Banda, I immediately sent the necessary orders to the Eastern Salient to not let Lieutenant van Brinken, along with Ensigns van Winden and Stubenvol, depart for Banda, but to have them remain yonder until the arrival of the ship Texelstroom, with which, since Your High Mightinesses have been pleased to persist in the order given thereto, one hundred common soldiers will be sent from here under Ensign de Swartz, also destined for Macasser, to depart subsequently for Macasser on that vessel, after it shall have been laden with timber at Rembang and with sixty Coyangs of rice at Grissie. The ship Schoonderloo, intended for the transport of the military personnel destined for the Aru Expedition under the command of the titular Major van Booze, who has requested to offer Your High Mightinesses his humble acknowledgments both for his promotion and for the confidence placed in him, which he will strive to answer to his utmost ability, arrived on the 14th of this month at the roadstead of Sourabaya, and would, pursuant to Your High Mightinesses' honored notification to the officials there, be laden with all possible speed with the 300 Coyangs of rice projected for it and the rations deemed necessary, in order subsequently to depart in combination with the packet boat De Patriot, which was here on the 11th instant to provide itself with water and after that continued its voyage to the Eastern Salient. Furthermore, I have authorized Governor Barkey to disburse in money the amount for the lacking rations of butter, wine, vinegar, bacon, and meat, as these are not in stock here, in order to purchase other provisions therewith in the Eastern Salient. 244 Already some time ago, the Crown Prince of Djocjakarta repeatedly requested me to provide him, against payment, with forty carbines to serve for his bodyguard company, but I consistently replied to this that there was little stock of this sort of firearm. Recently, however, this request was made again on his behalf by the Sultan in a letter, of which I have the honor to present a translated copy to Your High Mightinesses herewith, to which I replied that I would submit that request to Your High Mightinesses, as I now take the liberty to request Your High Mightinesses' honored order whether the desire of the Sultan and Crown Prince may be complied with, in which, so far as concerns me, I raise no objection, both because the number is small and because experience shows how quickly firearms become unserviceable in the hands of the Javanese. In the event of a favorable assent with a view to keeping that old monarch in good humor, the delivery could be made from the stock available here on hand. And since Your High Mightinesses' aforementioned confidence in the fulfillment of the promise made by the said Hartsink regarding dutiful conduct constitutes precisely the grounds based upon which Your High Mightinesses were pleased to decline the precautionary measures proposed by me in the dispatch of the 5th instant, I acquiesce, with a dutiful submission, in Your High Mightinesses' highest pleasure and discretion in this regard. Before, on behalf of the Captain of the Chinese Nation. While awaiting this, having furthermore had the honor to receive Your High Mightinesses' respected separate dispatch of the 22nd of this month, containing Your High Mightinesses' gracious disposition regarding the continuation of Senior Merchant Staatsmek in the post of First Resident at Soura Carta until the end of August of the coming year, I have given him notice thereof by sending an extract from the said dispatch, and have at the same time, pursuant to Your High Mightinesses' honored authorization, presented to him on what footing and in what expectation this favorable disposition was taken by Your High Mightinesses concerning him, as will further appear to Your High Mightinesses from the copy of the dispatch drafted for that purpose, which I take the liberty to present to Your High Mightinesses herewith.
Dutch transcription
245 e 30 dec 1789 uwer Hoog hdelheeden om het nacant genordene Commandants plaats over de Militie te Sourabaija, mit de ten deesen Ion„ vernemente bescheijdene Militaire officieren temoogen vervullen heb ik, daar van gebruik makende dls sodanig naar soura„ baija laten overgaan den Capitain Pierre Juillamne Joseph Bernard de Chatiauvieux, het week ik hoop, dat mnes Hoog„ Edelheeden sullen gelieven goed te kenren Weegens dees verplaatsing en de hooge ondersom van den hier bescheijdene Capitain Ioseph Stephaan die, so wil in't hoofde van de Jegens hum leggende dispositie der Heeren Meesters, als om zyne gestadige ziehten en richaams gebree„ ken, bij voorkoomende omstandigheeden met na veruisch kan g'employeert worden, neeme ik by deesen tevens oe vryheyd aan uwe Hoog Edelheeden ter gunstige bevordering voorte dragen den Lieutenand Ioseph Lannet tot Capitain Lieu„ tinand, en den vaandrig Ferdinand Karisch tot Lientenand ieder met de gewoone gage, zynde beyde officiers die onse uwer Hoog Edelheedens gunst, volkomen waardig Mits het nader guad aanschryven: dat uw Hog Edel„ heeden de nodige Militaire affisieren voor de Aroese Expoiditie direct van Batavia hebben gelieven te senden en soer meerder mogten nodig zyn, die als aan te Banda sullen aangesteld worden heb ik direct na den oostheek de nodige order Het schip Schoondealo bestand tot den overvoer der voor de Aroese Expeditie gedestineerde Militairen onder Commando van den tit Majoor van Booze die versogt heeft uwe Hoog Edelheeden zyne nedrige aankbetinging aan tebieden so voor zyne bevordering, als het in hem gesteld vertrouwen waar aan hij na interste vermoogen sal tragten te beandwoorden, is den 14 deser maand ter Rheede van Soura„ „baya gearriveert en soude, ingevolge het geeerd aanschryven 1 uwer Hoog Edelheeden aan de Bedienden aldaar ten aller spoedigsten belaven worden met de daar voor geprojecteerde 300 Coijangs Ryst en de nodig geoordeelde randcomnen om vervolgens gecombineert te vertrekken met de Rotter de Pattaiot die den 11. onser hier aangeweest is, om sig van water te voorsien en na sulks de reyte gesonden om de Lieutenand van Brinken neevens de vaandrigh van winden en stubenvol niet naar Banda te laaten ver„ trekken maar ginter telaten vertoeven tot de komst van het schip Texelstroom, waarmeede, vermits uwe Hoog Edelheeden by de daar toe gegeevene order hebben ge„ lieven te persisteeren, van hier sullen versonden worden Hon„ „dert gemeene Militairen onder den vaandrig de swartz als meede voor Macasser gedestineert, om vervolgens per dien Bodem, na dat deselve te Rembang met stont en te Grissie met sestig Cayangs Rijst sul zin beladen; naar Macasser te vertrekken. gesonden 3 zijn 9 244 voorraad kunnen geschieden. na den oosthoek heeft voortgesit voorts heb ik aen gesaghebber Barken gequalificeert om het bedragen der manquerende raadcoenen van Boter wyn A zyn sperk en vlesch als hier niet in voorraad zynde, in geld te verstrekken om daar voor in den oosthoek andere pro„ „visien intekoopen Bereeds voor eenigen tid heeft oenkroonprins van D' Jac„ „ Jocarta mij een en andermaal versogt hem tegen betaling tevoorsien van veertig karbijns, om tedienen voor zyne lijf-Compagnie, dog ik het daar op teekens ten antwoord gegeeven dat er van dit soort van schiet gewen wijnig voorraad was. onlangs is egter dit versoek door den Zoon sulthan voor zyn nader gedaan by een Brief waar van ik de eer hebbe Copia Translaat uwe Hoog Edelhenden hier beseijden aantebeeden, waar op ik geantwoord heb die instantie uwe Hoog Edelheeden te sullen voordaagen gelik ik als nu de vrijheijd neeme de g'eerde order moerHoog„ hoelheeden te versoeken of aan het verlangen van den sulthan en kroonprins sal morgen voldaan worden, waar in ik, voor so met my betaeft geen brdenking stilte, so om dat het getal gering is als dat men, by ondervinding met hoe schielyk het schut geweer in de handen van den Javaan onbruijkbaar word: Ingevalle van eene gunstige bewilliging ui't insigt om dien oude vorst in een goede huim tehouden, soude de afgave iit oen alhier aan handen zynde En daar het voormelde vertrouwen van uw Hoog Edel„ „heeden op de nakoming der belofte die door gem Hartsink tot een pligtmatig gedrag is gedaan geductelyjk den grond uitmaakt, op fundament van welke uwe Hoog Edel„ heeden de door my bij Missive van den 5. deeser voor„ gestelde middelen van precautie hebben gelieven te expeseren so beruste ik met eene pligtschuldige onderwrping, in Hoogst derzelver wel behagen en goedvinden desen aangaande e Vooren van wegens aen Cappitain der Chineesche Onder het magten deeser nader de eer gehad hebbende te ontvangen uwerHoogEdelhenden gerespecteerde aparte Missive van den 22. deeser maand Contineerende de gratiense despo„ sitie uwer Hoog Edelheeden tot Continuatie van den opper„ „koopman staatsmek inde post van eerste Resident te soura Carta tot ult„o Augustus van het aanstaande Jaar, heb ik hem daar van kennis gegeeven door toesending van een Extract uit gem missive en hem tevens ingevolge eigeerde qualificatie uwer Hoog Edelheeden, voorgehouden op welken voet en in welke verwagting deese gunstige ais„ positie door uwe Hoog Edelheeden over hem is genoomen, so als dit aan Hoogst dezelve nader blijken sal iit deCosij der daar toe ingerigte Missive die ik de vryheyd nume uwe Hoog Edelheeden hier besyden aante bieden voor Natie
English
On behalf of Tan Iock, I most humbly thank Your High Excellencies for the granted qualification for the relinquishment to him of the district Oeloed Sami, for the period of five years and on the previous conditions, of which the necessary proof has been granted to him. With due respect and high esteem, I have the honor to be, Your High Excellencies' very humble and obedient servant. Signed: Jan Greeve. In the margin: Samarang, the 30th of December 1789. Having duly received brother's amicable letter, I have also understood therefrom that brother had been informed privately and indirectly that the Madurese soldiers are well-liked in Macasser; and that it might therefore happen, if the unrest there should continue for a while, that the Governor in Macasser might make a request to have another 500 such Madurese warriors, wherefore brother gave me notice thereof privately, so that I might have prior warning if this should happen to take place at some point. I serve in reply that if the requisition of the aforementioned men should come, I will certainly not fail to comply therewith as much as is possible; but how much time will be required to bring the same together, I cannot specify for brother, as it is currently the season for cultivating and planting the rice fields. Extract of a Separate Missive from the Commander of Sourabaija, Barkey, written on the date of 14 December 1789. With humble expressions of gratitude for the given notice that Their High Excellencies have approved the arrangements made and measures taken regarding the employment of the ships De Surchiance and Gouda for a relief expedition to Macasser, to transport 200 European and 500 Madurese and Sumenep soldiers as well as further necessities; provided also that Their High Excellencies are pleased to give a promise to inform the Governor of Macasser, Reyke, of the promise made by the Panembahan of Madura to the 250 Madurese provided by him, that they would be sent back again after the work at Macasser was finished, and constantly to recommend His Honor to fulfill the promise made. I have informed the Panembahan of Madura by a private letter that it had come to my ears, as if from the side, that the Madurese soldiers were very well employed at Macasser, and that therefore, if the unrest there should continue, it might happen that more of those men would be requested by the Governor there, perhaps even up to the number of 500 head; and that I therefore gave His Highness prior notice thereof, should this happen to occur, with a friendly request to let me know how much time would be required to assemble such a number of 500 head of Madurese warriors. For I was assured and convinced that His Highness would seek to do and put into work everything possible to assist the Company to the best of his ability, and that for that reason and on that foundation I came to ask the aforementioned question. To which His Highness has served in reply that if the said men should be requested, His Highness would certainly not fail to comply therewith as much as possible, but that he found himself unable to determine in how much time the same could be assembled, as it was currently the season to cultivate and plant the rice fields; in such manner as the translation of His Highness's letter dictates, from which it appears how very inclined this Prince is to assist the Company to the best of his ability wherever it is required. Meanwhile, may I be permitted to submit for Your Right Honorable's consideration whether it might not be asking a bit too much to have to assemble such a number of warriors on Madura alone, since, besides those in Ceylon, Malacca, and Riouw, there are already three companies, three troops at Macasser; and whether the men being required so much and so often might not in time cause the Madurese to flee, whereby the country might well become partly depopulated of inhabitants; besides that it is a hard matter for the wives and children, who, finding themselves deprived of their husbands and fathers, do not see them return; as is the case with those of the company of Captain Dramantaka who have already been at Macasser for six years. Copy Translation of a Javanese Letter from the Panembahan of Madura to the Commander of the Eastern Salient. Furthermore, upon the receipt of Your Right Honorable's aforementioned letter, I directly turned to the Pangerang Adipati. Extract of a Missive from the First Resident of Soura Carta, Hartsinck, under the date of 8 December 1789. Most respectfully I take the liberty to note the safe receipt of Your Right Honorable's highly venerated separate letter of the 1st of this month, and serve in reply thereto that the Emperor has established the new company of 40 men solely to serve as a bodyguard and for the state of His Majesty, and also at the same time to help the princes' children and other Radens to a means of living, by occasionally placing them with our Company.
Dutch transcription
249 Naten achier Tan Iock bedaek ik uwe Hoog Edelheden de 30 veC 1789. op het nedrigst voor de verleende qualificatie tot den afstand aan denselven van het landschap oeloed sami, voor den tyd van vyf Jaaren en op de voorige Conditien, waar van hem het nodige bewijs is verleend Met de verschuldigde eerbied en mare Hoog agting heb ik de een te zyn /:onderstond/ Tihiel /lager/ moer Hoog Edelheeden seer oodm en gehoort d=t /. was get: Ian Greeve /:in margine/ Samarang en 30 deceber 1789. Broeders minsame letteren wel ontvangen hebbende zo hebbe daar int ook verstaan, dat Broeder onderhands en van ter zyde was geinformeert dat de mhadurase, militairen te Ma„ Casser wel bevallen; en dat het daarom zoude kunnen gebeuren wanneer de onlusten aldaar nog wat mogten aanhouden, den Heere Gouverneur te Macasser als aan verzoek zoude doen om nog 500 gelyke Maduruse krijgers temoogen hebben, waarom, Bare„ der mij daar van in't particulier kennisse gaf ten einde hier door voor af preadvertentie tegenieten of zulx somwylen eens kwam te gebeuren. Ik deene in antwoord dat wanneer de requireering der voorm manschappen mogte komen, ik zuker niet zal in gebreeke blyjven om daar aan, zo vuel als mogelijk is, tevoldoen, maar hoe lange tyd er word vereijscht om dezelve by een tedoen zyn; kan ik Broeder niet bepalen alzo thans de tijd is van bearbeijden en diplanten der Rijst Extract Aparte Missive van den sourabaijasch gezaghebber Barkeij gesch: in dato 14. december Met nedrige dankbeteiging voor het gegeevene berigt, dat Hunne Hoog Edelheeden hebben geapprobeert, de gemaakte schik„ kingen en genomen maat regulen in het emplooij van de scheepen de surchiance en gouda tot een ophaal togt naar Macas„ ser ter overbreng so van 200 Europeesche en 500. Maduansche en Sumanapsche Militairen als verdere benodigdheeden, mits„ Copia Taanslaat Javaansche Brief van de Panumbahan van Madura aan de Gezag„ hebber van den oosthoek gaders velde. 1789 251 gaders dat Hoogst: deselve teffens toesegginge gelieven te doen„ om den Heere Macassers Gouverneur Reijke te informeeren van de door den Panembahan van Madura aande door hem geleverde 250 Marureesen gedaane belafte dat zij na gedane werk op Macasser weder zouden terug gezon„ den worden, en zynEd gestainge te recommandeeren, om aan de gedaane belofte tevoldoen, heb ik, den Panumbahan van Madura bij een particuleere briefje te kennen gegeeven dat mij als van ter zyjde ter ooren gekoomen was dat de Ma„ ruiverse Militairen seer wel op Macasser te employeeren waren en dat het daarom als de onlusten aldaar nog mogten aanhouden, soude kunnen gebeuren dat er door den Heere Gou„ verneur aldaar nog meerder van die Manschappen gere quireert werden en nilligt wel tot een getal van 500. koppen, en dat ik derhalven zyn Hoogheid daar van voor af kwam te preadverteeren, of zulx tomwijlen gebeurde met vriendelyk verzoek mij tewillen opgeeven hoe lange tyder word vereischt om een sodanig getal van 500. kappen Maduante krijgers bij een tebrengen want dat ik versekert en overtuigd was, dat zyn Hoogheid al het mogelyke soude tragten te doen en in 't werk sletlen, om te Compagnie na mogelijkheid te adsisteeren, en dat ik uit dien hoofde op dat fundament de vraag voormeld kwant tedoen, waar op gedagte zyn Hoogheid in antwoord heeft gediend, dat wanneer de gedagte manschappen mogte worden„ gerequireert, zijn Hoogheid als dan seeker niet ingebreken soude blijven daar aan zo veel mogelyk was te voldoen doch dat sig binten staat bevond te bepalen, in hoe veel tyd deselve by een te brengen soude zyn, alzo het thans de tijd was om de Ryst velden te bearbeyden en te deplanten, invoege wyders heb ik my op den ontvangst van uwelEd gestragtb in hoofde onses gemelde letteren derect bij den Pangerang Ady Eerbiedigst neeme ik de vryheyjd, den goeden ontvangst van umeEd Gestr agtb seer gevenereerde aparte letteren van den 1. deeser te no„ teeren en diene daar op in antwoord dat den keyser de nieuwe Compagnie van 40. mannen, eenelijk heeft opgeregt, om te deenen tot een lyfguarde en tot statie van zyn Majesteyd, en om ook teffens de Prinsen kinderen en andere Radeins soonwijlen door 't plaatsen bij onse Compagnie, aan een middel van te staan tehelpen. Extract Missive van den Soura Cartas Eerste Resident Hartsmik sub dato 8 xber 1789. het translaat van zijn Hoogheids brief dicteerd waar uijt blijkt hoe seer dien Prins geneegen is, de Comp na mogelijkheid te adjisteeren alwaar het vereischt word. ondertusschen zij het mij geoorlofd uwelEd Gestrenge in Consideratie tegeeven, of het niet wat te veel gevergd soude zyn, om een sodanig getal krygers alleen te Madura bij een te moeten brengen, daar er sig, buiten die te Eeylon, Malacca en Riouw bereids te Macasser 3. Compagine drie troupes bevinden, en of de so veel en dikwils gerequireerte wordende Manschappen in der tijd niet oorsaak soude kunnen zyn aan het verloopen der Madureesen, waar door het Land wel eens gedeeltelyk van Inwoonders soude kunnen ontblood raaken behalven dat het voor de vrouwen en kinderen een harde zaak is, dat zy sig van hunne Mhans en vaders on„ „trukken vindende, deselve net sign terug keeren, invoege met die van de te Macasser al sidert 6. Jaren sig bevonden hebben de Compagnie van Capitain Dramantaka. pakken het
English
addressed to Pattij Amang Coenagoro, in order to be able to discover what actually are the reasons for the establishment of our company of 220 men, I have received reports that these people had requested of him to be accepted into his service, whereupon the said Prince, merely to provide them with a living, formed a company of them, the same being armed only, some with bayonets and some with clubs, so that one cannot consider them to be fully-fledged military personnel. Extract from a letter as above, dated 26 November 1789. Furthermore, I have had the honor to learn from your Right Honorable Worship's letters that the Sultan, far from taking the matter of the recently discovered Eraman so seriously, had merely noted his subjects who were party to it as fools, and punished them by cutting off their hair; thus I cannot think otherwise than that the reasons for the harsher punishment inflicted by the Emperor on his subjects who were apprehended in this plot is because this Eraman had the court of Soura Carta as its target. Extract from the letter of the D JosjoCaatas First Resident van opseldyjck of 1 December 1789. Likewise, it has further appeared to me from the said letter as well as from the extract secret letter of Their High Excellencies, the resolution that Their Excellencies have been pleased to take regarding the deportation of the Sultan's nephews banished from here. I, the undersigned Maas Hydrus, having been nominated and appointed by the benevolence of the illustrious General Dutch East India Company, in place of my deceased father the Tommongong Rapo Nagoro, as Regent of the Company's district Pamalang under the title and honorary name of Tommongong DJaya Nagara, bind myself hereby, along with all my Mantris, great and small, to the fulfillment of the following conditions and terms, which I promise faithfully to observe and fulfill. Copy of the act of obligation and commitment passed by the appointed Regent of Pamalang and his guardians, dated 21 December 1789. and in conformity with the High intention, I have made further representations at Court regarding the indemnification of the Honorable Company, since it is presumed that upon arriving in Ceylon our people will not be in a position to earn their keep, at least not in accordance with their birth; however, I have not succeeded in obtaining a better result in this matter than before, when I sought to make the fairness of this proposal palatable to His Highness, since he testified that he did not send our persons away until after they had cast to the winds all milder means to set them on a better path. That he now not only can no longer acknowledge them as his family, indeed is himself ashamed to hear more of them or express himself further on their subject, but also takes complete satisfaction in such arrangements as the Honorable Company should please to make concerning them, even if they had to perform the Company's meanest labor for their keep. Article 1
Dutch transcription
253 Pattij Amang Coenagoro geedresseert, ten eijnde te kunnen ontwaren, wat ygentlyk de reedenen zyn, van de oprigting van onse Compagnie van 220. koppen, so heb berigten gekrugen dat deese hieden by hem versogt hadden om in zyn dienst teworden, aangenomen, waar op gemelde Prins om haar lieven, maar aan de kort te helpen, een Compagnie daar van geformeert had, sijnde deselve enkeld gewapend eenige met Bajonetten en eenige met knuppees, so dat men deselve niet kan aanmerken, als volkomene mili„ tairen. Extract Missive van als eeven van den 26 Novem„ verders heb ik de eer gehad uit uwel Ed Gestr agtb: lettaren te verneemen, als dat den sulthan wel verre de zaak van den laest ontdekten Eraman, so hoog opteneemen, maar zyne onderdanen die er daar aan dielagtig waaren, en keld voor ons eenige had aangemerkt, en bestaaft, met het afsneijden van t haar sokan ik niet anders denken, als dat de reedenen van de hardere straf die aen keijser aan zyne onderdanen die van zijn Complot geaprehendeert syn geweest, is om dat deese Eraman het hoff van Soura Carta tot zyn ooel heeft gehad Extract Missive van den D JosjoCaatas Eerste Resident van opseldyjck van den 1 december 1789. Insgelyks is my uyt gemelde Missive so wel als uyt het extract serrate Brelf Hunner HoogEdelheedens het besluyt nader gebleeken dat Hoogst Deselve hebben gelieven te neemen, op de versending van de van hier verbannene sulthans Neeven, Ik ondergeschreeven Maas Hydrus door de benevolentie van de doorlugtige Generale Nederlandsche oost Indische Com„ pagnie in steede van myn overleeden vader den Tommongong Rapo Nagoro tot Regent van sComp:s district Pamalang benoemd en aangesteld zynde onder den Titul en eere naam van Som„ mongong DJaya Nagara verbinde mij bij deesen nevens alle myne Mantaies groot en klijn tot de nakoming der onder volgende Conditien en voorwaarden, meke ik belove getrouw„ lyk te sullen ofserveeren en dog observeeren Copia Acte van verband en verpligting gepas„ seert door den aangestelde Regent van Pa„ malang en zyne voogden in dato 21 decem„ en hebbe ik Conform de Hooge intentie ten Hove nadere ver„ toogen gedaan, op de schadelooshouding van dEComp wijl men verondersteld dat onse leeden op Ceylon koomende niet instont sullen zyn hun kost te soeken, ten minsten niet overeenkomstig hunne geboorte, dan het is mij niet mogen gebeuren in dese eene betere uitslag te erlangen, als bevorens doen ik zyn Hoog„ heid, de billijkheid van dit voorstel hebben soeken smakelijk te maken, also hy onse perzoonen, betuigd niet versonden te hebben, als na dat sy alle sagtere middelen om hun op een beeter wig te brengen hadden in den weg wind geslagen. Dat hij hen als nu niet alleen niet meer er kennen kan voor zyne fa„ milie ja selve beschaamt is meer van haar tehooren of sig nader op hun sufet te uyten, maar ook volkomen genoegen neemt in sodanige schikkingen als oe hd Comp in onse geliefd temaken, al was het ook dat sy voor de kost Comp„s gemenste werk moesten verrigten Art. l 1 ber 1789. en ber 1789
English
253 Article 1. That I shall be faithful and loyal to the aforementioned Illustrious Netherlands Company in the regency and administration of its territory of Pamalang, and shall perform that service for the best of the same and its subjects with all attentiveness, obedience, and zeal, in accordance with the orders that will be given to me from time to time, whether from their High Excellencies at Batavia, the Governor and Director of this coast at Samarang, or in their name by the Resident at Tagal. Article 2. That as often as it shall be required, I shall appear at Samarang and even at Batavia, to express my respect to the Company, my sovereign, to whom I owe my prosperity. Article 3. That I shall maintain no communication or correspondence with foreign or inland Regents and Chiefs, nor with any others who do not fall under the Company along with us, and especially with no one outside Java, without obtained special permission thereto from the Governor and Director at Samarang. Article 4. That for that very reason I shall not interfere with the trade conducted from outside into the land of Pamalang, beyond what the Company shall order and permit me; yet that I shall with all fidelity and attentiveness watch over, prevent, and counteract all smuggling and everything that might be put into effect to the detriment of the Company's trade or revenues here, whether in opium, textiles, or other articles of commerce or trade, whether from the other shore of Java, Bali, and the further islands situated to the east thereof, also the Bawean or the island of Luboek, or from Borneo, or from wherever else and to wherever it might be; and that, on the contrary, I shall maintain the shahbandar posts of the Company situated in the land of Pamalang according to the old customs, seek to improve them as far as is in my power, and also in that regard do and observe everything that shall be charged and entrusted to me on behalf of the Company. Article 5. That, in recognition of the truly great favors shown to me and as a token of my dutiful allegiance to the Company, I shall yearly at Mulud not only pay and settle at Samarang the amounts established from antiquity for this district, namely 247 Spanish reals or 308 1/16 rixdollars, that is Three Hundred and eight rixdollars and forty-five stivers Holland for head-tax money, but also deliver and furnish to the Company's warehouses at Tagal, at the latest before the expiration of the month of October: 250, that is Two hundred fifty koyangs of rice at 15 Holland rixdollars the koyang, besides some koyangs of white table rice at 28 similar rixdollars the koyang; furthermore also 6, that is six picols of cotton yarn, as much as possible of the finest sort Litt. A, alongside 7, that is seven picols of indigo of the first or best sort, both the cotton yarn as well as the indigo at the Company's established prices. Article 6. That in case the Company beyond the aforementioned 250 koyangs requires 500, that is five hundred head of cattle against the stipulated buffalo money, to which I hereby solemnly bind myself under penalty of forfeiture of the regency entrusted to me.
Dutch transcription
253 Art„ 1. Dat ik de voorschreeven Doorlugtige Nederlandse Maatschap fj in het regentschap en besteer van haar landschap Pamalang gehouw en getrouw weesen, en dien dinst ten beste van deselve en Hare onderdanen met alle oplettenheid gehoorsaamheijd en iever waar„ neemen sal, agtervolgens de beveelen die mij van tyd tot tyd sullen worden gegeeven, het zij van hunne HoogEdelheeden te Batava den Heer Gouverneur en Directeur over derse kust te samarang dan wel in't Derselver naam door den Resident te Tagal Dat ik sp oikwils als het gerequireerd werd mi sal koomen verto„ „nen te Samarang en selfs te Batavia, om mijne eerbied te beuijten aan de Compagnie mynen opperhier aan men ik mijnen wilvaard te danken hebben Art:l 3: Dat ik niet boven of binnen landsche Regenten in Hoofden even min als niet andere, die niet nevens wij onder de Compsorteren en vooral met niemand buijten Java, geen gemeenschap of Corres„ pondentie houden sal sonder daar toe erlangde speciaale permissie van den Heere Gouverneur en Directeur te Samarang. Dat ik ook eeven daarom mij met de negotie die van buyten in het land Pamalang gedreeven word, niet verder sal bemoeyen als de Compagnie mij komt te ordonneeren en toelaten sal, dog dat ik met alle trouwe en oplettendheid sal waken, wieren en tegengaan alle sluykeryen en alles wat tot nadeel van 'tCompagnies negotie of Jnkomsten alhier mogte werden in het werk gesteld, het sy in amfioen, kleden, of andere articulen van handil of negotie, so van de overwal van Java, Balie en de verdere eilanden daar be oosten leggende, ook de Bavraan of het eijland Luboek als van Bornes of elders van waar en waarnatoe ut soude mogen Art:l 6. Dat ik ingevalle de Compagnie boven de voorschruven 250. 500. sigge vyfhondert pees Backen teegen de bepaalde Buffel gelden waartoe ik mij bij deesen onder verbeurte van het mij toevertrouwde regentschap solemneel verbinde 247. spaanse realen of rd. 308. 1/16. / zegge DrieHondert agt rd„s en vyjf en veertig stuivers Holland voor Jak„ Jas gelden, maar ook uitterlyk voor het uitgaan van de maand october insCompagnies Pakhuijsen te Tagal besorgen en leueren 250. zegge Tweehondert vyftig Coyangs Rijst teegen rd„s 15. Hollands de Coyang, buyten enige Coijangs witte Tafel ryst teegen 28. gelyke rd„s de Cayjang, voorts: ook 6. segge ses picols Cattoene garen so vael doenlik vande fijnste zoort L=a A nevens 7. segge seven picols indigo eerste of biste soort beyde somel de Cattoenegaaren als Jndigo teegen sComp:s bepaalde Dat ik merkentenisse van de regot groote gunste mij be„ weesen en tot een blyk mijner schuldige troume aan de maatschap pij Jaarliks met Mouloet, niet alleen sal opbren„ gen en te samarang voldoen de van ouds voor dit district bepaalde weesen en dat ik inteegendeel de sabandharijen vande Compagnie in het Land van Pamalang leggende, volgens de oude gebruiken sal maintineeren, so vae in myn vermogen is soeken te verbeteren, en ook daar omtrend tedoen en te observeeren alles wat mi sComp. s weegen seel gelast en opgedragen worden. weeten. Coijangs Art„a 2. Art:l 4. . priten en Art:o 5.
English
257 the 30th of December 1789. to deliver without defect and without any contradiction, should even more Rice be required, and if that cabbage or indeed other products of the land in her regency of Pamalang were to be bought up against ordinary Company purchasing price or market price, I shall in no way oppose myself against it, but on the contrary shall seek, as far as possible, to facilitate and promote that purchase on my part, as permits and befits a faithful Regent, binding myself hereto in such a solemn manner that, should I fail in this regard, I will willingly submit myself to the penalties and punishments that shall be imposed on me on behalf of the Company. 250 Coyangs of Rice which, as stated above, I am obliged to deliver annually. Article 7. That in order to better fulfill this my obligation and vow, I will not only continually urge my subordinates themselves to the cultivation of the lands and lease no negorijen or dessas to Chinese or others without the special prior knowledge and permission of the Lord Governor and Director over this coast, but also will as strictly as possible oppose and seek to prevent all clandestine purchase of Rice in the District placed under me, and likewise its export to places not under Java and especially to lands not resorting under the Company, as well as, outside of those who are permitted to do so on the Company's behalf, to allow nobody else to purchase Rice other than for bare necessity, before my specified Contingent of 250 Coyangs aforesaid shall actually have been delivered and received into the Company's Warehouses at Tagal. Article 8. That I furthermore will also daily deliver and keep in readiness at Tagal: 16 Battoors to cut grass, 1 pramomayang besides the vessels that are required for cruising against the pirates, along with 3 horses in my Regency for the transport of Letters and other Company services, all for nothing. Article 9. Just as I also generally promise to treat the subjects of the Company's regency of Pamalang, both great and small placed under my supervision, in all justice and fairness, to impose no new burdens, to dismiss, wrong, or replace none of my mantris, much less Jakas or Pepatihs, but that if any of the same should conduct himself unfaithfully or impiously toward me or so much more toward the Company, I shall beforehand give notice thereof and implore assistance, even, if need be, unto a provisional arrest of his persons and goods, handing the matter over for the decision of the Lord Governor and Director at Samarang. Article 10. Furthermore I promise, together with the Pepatihs and Jakas given to me by the Company, to settle no matters of any importance concerning the subjects without the communication and consent of the Lord Governor and Director aforesaid, but that I henceforth, according to the order of the Company, shall refer all defaulters and criminals to the Landraad at Samarang, and content myself solely with the settlement of small disputes of little importance. Article 11.
Dutch transcription
257 e 30 bel 1789. sonder font en enige teegenspraak te leveren, nog meerder Rijst mogte benodigd weesen, en dien kool of ook wel andere producten van het land in haar regentschap Pamalang tegens ordinaire 'sComp:s inkoops dan wel markts prijs liet in„ koopen mij geensins daar teegen aankanten maar inteegendeel die op koop van mijn kant, so als een getrouw Regent toestaat en betaamt so veel mogelijk sal soeken te faciliteeren en bevorderlijk maken, verbindende mij hier toe op een sodanig solemneele wyse, dat ik daaromtrend in gebreeken blyvende mij gewillig sal onderwerpen aan de penaliteijten en straffen die my van weegen de Comp sal werden opgelegd 250. Coyjangs, Ryst die ik gelyk voorgesegd verpligt ben Jaarlijks Dat ik om dese myne verpligting en gelofte te beter gestand tedoen niet alleen mine onderhorige selfs steeds tot de be„ bouwing der landen aansetten en geene negoryen of dessaas aan Chineesen of andere buyten speciaale voorkennisse en per„ „missie van den Heer Gouverneur en Directeur over deese kust verhuuren sal maar ook allen Clandesteenen op koop van Ryst in het District onder mij gesteld en so ook dies uijt voor na plaatsen niet onder Java en wil insonderheyd naar landen niet onder de Compsorteerende, so veel mogelyjk strenge„ „lyk sal teegen gaan en soeken te weeren, mitsgaders buyten de geene die sulx 'sComp„s wegen word gepermitteerd door niemand anders Rist als tot nooddruft sal laaten inkoopen, voor dat mijn beparlde Contingent van 250 Coyangs voormeld wesentlik in 'sComp=s Pakhuijsen te Tagal sal besorgd en ontvangen zyjn Dat ik voorts almeede dagelyks te Tagal besorgen en gereed over houden sal 16. Battoors omgras te suijden, Gelyk ik ook in het algemeen beloove de onderdaanen van 'sComp. s regentschap Pamalang so wel groote als kleijne onder mijn opsigt gesteld in alle regt en billijk„ heyd te behandelen, geene nieuwe lasten opteleggen, geene van mijne mantries veel min Jacas of Pepattijs te verstoten te verongelijken of te verwisselen, maar dat ik wanneer iemand van deselve sig ontroeuw of onvroomlyk teegens my of nog so viel meer teegens de Compagnie gedragen mogte alvoorens daaraf kennisse geenen en assistentie imploreeren sal selfs dies noods tot een provisioneele arres„ tering van desselfs persoonen en goederen geevende de saak van over ter resicie van den Heer Gouverneur en Directeur te samarang Art:lo 10. wyders beloove M nevens de Pepattijs en Jajas door de Comp my gegeeven, geene saken van eenige aangelegenheid de onderdaanen betriffende aftedoen dat met Commucatie en toestemming van den Heere Gouverneur en Directeur voormeld, maar dat ik alle relicquanten en misdadigers voortaan na de ordre van de Comp sal renvoijeren aan den landaard tot samarang en mij eenelijk te vreede houden met de afdoening van klyne geschillen van weynig be„ 1. pramomayang buijten de vaarthuijgen die ter bekruysing tugen de zierovers worden gerequireerd, nevens 3. paarden op mijn Regentschap tot transport van Brieven en andere 'sCompagines diensten alle voor niet Art ol 11 Art= 7. lang Aut. o 9. Art:l 8.
English
253 Article 11. I will continually strive to live in all peace and friendship, and likewise cause my subjects to maintain all peace and friendship among one another, and that I shall not in the least meddle with the government of the neighboring lands or presume any authority over such territories, but on the contrary shall live in all friendly friendship and good neighborliness with those who are appointed by the Company as regents in those lands and their subjects, the more so because this is also commanded by the Company to the inhabitants of those lands, and this serves our mutual peace and prosperity. Furthermore, I seriously promise that I with everyone... Finally and lastly, that in all extraordinary occurrences of which no special mention is made herein, and which in time might require some further determination, I shall conform to the pleasure of the Company and shall obey the orders that might be given in that regard, whether in case of any change or otherwise, with zeal and diligence, as a token and proof that I shall sacredly fulfill and cause to be fulfilled the contents of this deed and the promises and obligations made therein without the least deviation, and maintain and cause to be maintained without the least contradiction, I have signed this deed of obligation with my hand and sealed it with my seal, along with two others of the same tenor. We, the undersigned, Radeen Tommongong Raixo Nogoro, second Regent of Tagal, and Jngabay D' Jnvo Nogoro, Pepatty of Pamalang, having been appointed by the Honorable, Right Honourable Lord Governor mentioned above as supervisors and guardians of the aforementioned Maas Aijorus... Copy of the deed of obligation executed by the Regent of the now united Regencies of Paccalongang, dated 24 July 1789. I, the undersigned, Radeen atoepattij Djaja Ningrat, having been elevated through the singular favor and kindness of the illustrious General Dutch Chartered East India Company, in the place of my father, the Raden Adepattij D' Jaya Ningaat, recently to First Regent of the Company's district of Paccalongang, and today appointed to the second regency... ...appointed Regent of Pamalang, being as yet a minor, we hereby hold ourselves responsible and as guarantors that the contents of this contract shall be observed by him with all accuracy, binding ourselves hereto, until he shall have attained majority, in a solemn manner by taking an oath on the Alcoran into the hands of the said Right Honourable Lord Jan Greeve, Extraordinary Councillor of the Dutch Indies, and also Governor and Director of this Coast. Thus done, sworn, signed, and sealed at Samarang, the 21st of December 1789. Beneath stood the Company's seal pressed in red wax. Was signed: In my presence, J. Greeve. Lower: To my knowledge, F. J. Rothenbuhler, Secretary, and in my presence, W. Wardenaar, Sworn Translator. In the margin: Under the Javanese stood the seals likewise pressed in red wax, and the signatures of Kiay Adipattij Soero die Mengollo, Chief Regent; Kiai Tommongong D Jaya Nagara; Radeen Tommongong Raxa Nagara; and Pepattij DJuvo Nagdao. Article 12. 1
Dutch transcription
253 Art„o 11. duurig in alle vreede en vriendschap sal tragten te leeven, mits„ „gaders myne onderhoorige onder den anderen ook alle vriede„ en vriendschap doen onderhouden en dat ik mij met de regeering van de aangrensende Landen in het minst niet temoegen of over sodanige Landschappen enig gesag aanmatigen, maar in teegendeel met de geene die door de Comp als regenten in die landen aangesteld zyn, en haere onderhoorige in alle vrnde vriend schap en goede nabeurschap leenen sal, temeer dat ook, sComp:s bevuelen is aan de inwoonders van die Landen en sulx ons tot wedersydsche rust en wilvaard komt te strekken. wyders beloove ik serieusselyk dat ik met een ieder ge„ Eijndelijk en ten Laatsten dat ik m alle extra oadmaira voorvallen, waar van in deese niet speciaal is gesprooken, en die in der tijd eenige nadere bepaling mogte requireeren mij aan het goedvinden van de Compagnie gedragen en de or„ „dris die daaromtrend het sy in kas: van eenige verandering ofte andersins mogte gegeeven worden, so wel niet iever en vlijt sal obedieeren, als ik tot een teeken en bewis dat ik og inhoud deeser acte en de daarbij gedane beloften en verbintenissen sonder de minste afwyking Heijlig sal nakomen en mene natekoomen, mitsgaders onderhouden en doen onderhouden sonder de minste teegenspraak deese acte van verband nevens nog twee van gelyken inhoud met mijn hand onder„ teekend en met mijn segel versegeld hebbe wy meede geteekendens Radeen Tommongong Raixo Nogoro tweede Regent te Tagal en Jngabay D' Jnvo Nogoro Pepatty te Pamalang, door den weEdele Gestrenge Heere Gouverneur bovengemeld benoemd wesende tot opseenders en voogden van den inhoofde onses genoemde Maas Aijorus Copia Actte van verband gepasseert door de Regent van de nu vereingde Regent„ schappen van Paccalongang de dato 24 July 1789. Ik ondergeteekende Radeen atoepattij Djaja Ningrat door de sonderlinge gunst en goedheyd van de doorlugtige gene„ raale nederlandse geoctroyjeerde oost Jndische Comp in steede van mijn vader den Raden Adepattij D' Jaya Nin„ gaat onlangs tot Eersten regent van sComp:s destrict Paccalongang verheven zinde, en op heeden het tweede re„ aangestelden Regent van Pamalang (als nog minder „jarig zijnde stellen ons bij deesen verantwoordelik en tot garandeuas dat den inhoud van dit Contract door denselven met alle nauwkeurigheid sal werden geobserveert, verbindende wy ons hier toe /so lange tot hij meerder jarig sal zyn geworden / op een solemneele wyse met het afleggen van ben hed op den Alioran op lieven aan handen van den meld Gestrenge Heere Jan grieve Raad Extra ordinair van Nederlands Jnder mitsgs Gouverneur en Directeur deeser Custe Aldus gedaan, behedigd, geteekend en Geseguld te Samarang den 21. december 1789. /onderstond/ sComp:s cachot gedrukt in zooddacg /was geteekend/ Ten mijnen overstaan I: Greeve /lager / Inkennis van myj F: I: Rothenbuhler secretaris en Mij present w' war„ denaar gesw Translateur /in margine / onder het Javaans stonden de Cachetten almeede in rood laeg gedrukt en de handteekening van Kiay Adipattij soero die Men„ gollo Hoofd regent; Kiai Tommongong D Jaya Nagara„ Radeen Tommongong Raxa Nagara, en Pepattij DJuvo Nagdao. aangesteld) gentschap Art. l 12. 1