VOC English

Dutch East India Company records, translated and anchored to the scan.

Inventory 3910

Japan · 526 pages · 274 segments · open at the Nationaal Archief ↗

NL-HaNA_1.04.02_3910_0150 view scan ↗

English

regency there, or the two thousand tjatjas that the late Tommongong Soemo Nogoro had in possession, having also been placed under my administration, and I thus being appointed and established as sole regent of the aforementioned regencies of Paccalongang, previously split in two, but now forever reunited, do hereby bind myself to the fulfillment of the following conditions and terms, which I promise to faithfully observe and cause to be observed: Article 1. That I shall be loyal and faithful to the aforementioned illustrious Netherlands Company, my sovereign, in the administration placed under me of its district Paccalongang, and shall perform the service to the best of the same and its subjects with all attentiveness, obedience, and reverence, according to the orders that shall be given to me from time to time, whether from the High Indian Government at Batavia, the Lord Governor and Director of this Coast, or on their behalf through the resident of the Company's lodge here in Paccalongang. Article 2. That as often as it is required of me, I shall present myself in person at Samarang and even at Batavia to show my respect to the Company, my sovereign, to whom I owe my entire well-being and advancement. Article 3. That, on the other hand, I shall maintain no association or correspondence with foreign or domestic regents and chiefs, nor with others who do not sort under the Company along with me, and above all with no one outside Java, without having obtained special permission for that purpose from the Lord Governor and Director at Samarang. Article 4. That in acknowledgment of the great favor shown to me, and as proof of my perpetual, dutiful allegiance to the Company, I shall annually at Moulout not only deliver and pay at Samarang the amounts determined of old for the district: 980 Spanish reals or 1225 rixdollars, that is twelve hundred and twenty-five Dutch rixdollars for the tjatjas monies, and 400 Spanish reals or 500 rixdollars, that is five hundred Dutch rixdollars for Calangeras monies, but also ultimately before the end... Article 5. That also for that reason I shall not involve myself in the trade conducted from outside into the land of Paccalongang any further than the Company comes to order and permit me; yet that I shall with all fidelity and attentiveness watch over, prevent, and oppose all smuggling, and anything that might be undertaken to the detriment of the Company's trade or revenues here, whether in opium, textiles, or other articles of trade or merchandise, both from the opposite coast of Java, Bali, and the other islands lying east thereof, also the Baviaan or the island of Lubeck, as well as from Borneo or elsewhere, from wherever and to wherever it might be; and that, on the contrary, I shall maintain the syahbandar offices of the Company situated in the land of Paccalongang according to the old customs, seek to improve them as much as is in my power, and also in that regard do and observe everything that shall be charged and commanded of me on behalf of the Company.

Dutch transcription

2. 61 gentschap aldaar of de twee Duysend 5Jatjas die den gestaaf„ „ten Tommongong Soemo Nogoro in possessie heeft gehad meede onder mijn bestier gesteld, en ik dus alleen tot regent van gemelde bevorens in tween gesplitste, dog nu voor altoos werder verenig„ de Regentschappen van Paccalongang benoemd en aangesteld weesende verbinde mij bij desen tot de naarkoming der on„ vervolgende Conditien en voorwaarden welke ik beloove getrouwelyk te sullen observeeren en doen observeeren Dat ik de voorschreeven doorlugtige nederhande maat„ schap pije mynen opperheer in 't onder mij gestelde bestier van haar de struct pacalongang gehouw en getrouw weesen en den dienst ten besten van deselve en haar onderdanen met alle oplettendheid gehoorsaamheid en rever waarneemen sal, agtervolgens de beveelen die mij van tyd tot tyd sullen worden gegeeven het sij van de Hooge indiasche Regiering te Batava den Heere Gouverneur en Directeur deeser Custe dan wit uijt derselver naam door den resident van 'sComp. s logie hier te paccalongang. Dat ik so dik wils als hit van my gerequireerd word my persoonlyk sal komen vertoonen te samarang en selfs te Batavia om mijne eerbiedigheid te beuysen aan de Comp mynen opperheer aan wien ik mijn geheelen wel vaarden te vordering te danken hebbe Dat ik daar en teegen niet boven of binnen landse Regenten en hoofden, even min als niet andere, die niet nevens mi Dat ik in enkentansse van de groote gunste mij beweesen en tot bewyjs van myne en wegduurende schuldige trouwe aan de Comp Jaarlyks met Moulout niet alleen sal opbrengen en te samarang voldoen de van ouds voor het oestrict bepaalde 980 spaanse redelen of rd:s 1225. segge Twaalf stondert vyfen twintig rd. holl.s voor t Jatjas gelden en 400. spaanse maalen of rd. 500. segge vijfhondert rd holls voor Calangeras gelden maar ook uiterlijk voor het art l. 4. Dat ik ook even daarom mij met de negotie die van buijten in het land paccalongang gedreven word niet verder sal benwegen als de Comp mij komt te ordonneeren en toelaten sal, dog dat so met alle trouwe en oplittend heid sal wa keen weeren en teegen gaan alle sluykeryjen, en alles wat tot naaul van 'sComp.:s negotie of inkomsten alhier mogte werden in het werk gesteld, het zij in amfioen, kleeven of andere articulen van handel of negatie, so van de overwal vvan Java, Balie en de verdere eylanden daar bevosten leggende ook de Baviaan of het eijland lnboek, als van Borneo of elders van waar en waarna toe het soude mogen weesen, en dat ik inteegendeel de sabandharyen van de Comp in het land van paccalongang leggende volgens de oude gebruyken sal mainctineeren, so veel in mij is soeken te verbeteren en ook daar omtrend tedoen en te observeeren alles wat my sComp:s wegen sal gelast en opgedragen worden onder deComp sorturen, en voor al met iemand buyten Java geen gemeensschap of Correspondentie houden sal, sonder daar toe erlangde speciale permissie van den Heere Gouverneur en direc„ teur te Samarang onder eynde Art„o 1. Art. o 2. Art:lo 3. art.l 5.

NL-HaNA_1.04.02_3910_0151 view scan ↗

English

shall be imposed on behalf of the Company. end of the month of October in the Company's warehouses here procure and deliver 350, that is three hundred and fifty Coyjangs of rice at fifteen Dutch rixdollars the Coyang, besides some Coyangs of white table rice at twenty identical rixdollars the Coyang, furthermore also 4, that is four piculs of cotton yarn, as much as possible of the finest sort L. a A and 6, that is six piculs of silk if the harvest yields that quantity, and otherwise as much as will be possible for me, likewise of the first or best sort, as well as the cotton yarn, at the Company's prices, alongside 480, that is four hundred eighty beams at the determined buffalo moneys, of which, however, according to the made arrangements, the delivery will only take a beginning in the year 1791, namely after the forests shall first have been examined and found in a state to undertake the felling therein, to all of which I solemnly bind myself hereby, under forfeiture of the regency entrusted to me. Article 6. That, in case the Company might require even more rice above the aforementioned 350 Coyjangs of rice which, as said before, I am obliged to deliver annually without fail and without any contradiction, and should cause that grain or also other products of the land to be purchased in the regency of Paccalongang at the ordinary Company's purchase price or agreed-upon price, I shall in no way oppose it; but on the contrary shall seek to facilitate and promote that purchase from my side as far as possible, as befits and is proper for a faithful regent, binding myself hereto in such a solemn manner that, should I fail in this regard, I shall willingly submit myself to the penalties and punishments that to me That I furthermore shall also procure and keep ready daily for the Company's ordinary works here: 34 Battoors, not counting their chiefs, in the service of the Company's lodge and warehouses; 4 mayang proas, besides the vessels that are required for cruising against the pirates; 4 horses for forwarding letters overland to Samarang and elsewhere, or for whatever purpose the same shall be required by the resident, as well as, in extraordinary occurrences, also for the unloading and loading of the Company's ships, the necessary Battoors and vessels above and beyond the aforementioned; which latter, however, I request may not be demanded of me except in the aforementioned cases and necessity for the Company's service. Article 9. Furthermore, I promise, together with the patih and jaksa, through Article 7. That, in order to better maintain this my obligation and promise, I shall not only strictly oppose as much as possible all clandestine purchase of rice in the district placed under me, and likewise its export to places not on Java, and especially to lands not falling under the Company, and that, except for those who are permitted to do so on behalf of the Company, I shall allow no one to purchase more rice than for their bare necessities before my stipulated contingent of 350 Coyjangs aforesaid shall have actually been procured and received in the Company's warehouse at Paccalongang; but that I, above all, shall constantly encourage my subordinates themselves to the cultivation of the lands, and shall lease no villages or lungguhs to Chinese or others without special prior knowledge and permission of the Lord Governor and Director over this Coast. Article 8.

Dutch transcription

863 van wegen de Comp sullen werden opgeleijd. eynde van de maand october in 'sComp=s pakhuysen alhier besorgen en leveren 350. segge drie Hondert en vyftig:/ Coyjangs ryst teegen vyfthien ht„ hollands de Coyang buyten eenige boyangs witte tafel rijst teegen twintig gelyke rd.: s de Coyang voorts ook 4 segge vier picoes cattoene garen so veel doenlyk van de feinste soort L. a A en 6 segge ses picoes ioegd indien hat gewas die quantiteijd uitleverd e anders so veel my mogelyk sal zyn almeede eerste of biste soort, so wel als het Cattoene garens teegen sComp:s paijsen, neevens 480. Segge vier Hondert tagtig Balken teegen de bepaalde Buffel gelden, dog waar van de leverantie volgens de ge„ maakte schikkingen eerst in den Iaare 1791. werden en aan„ vang sal neemen te weeten na dat de Bossen alvoorens sullen g'examineerd en instaat bevonden zyn omden aankap daar inne tedoen tot wiek alles ik my bij deezen onderverbeurte van het mi toevertrouwde regentschap solemneel verbinde Art„o 6. Dat ik ingevalle de Comp boven de voorschreeven 350. Caijangs rijst die ik gelijk voorsegt verpligt ben Iaarlyks sonder font en eenige teegenspraak te leveren, nog meerder ryst mogte benodigd weesen, en die korl of ook andere producten van het land in haar regentschap paccalongang teegens ordinaire 'sComp=s inkoop, aan wel maakte prijs liet inkoopen, mij geinsints daar teegen sal aankanten; maar inteegendeel dien opkoop van mij kant so als een getrouw regent toestaat en betaamt so wiel mogelyk sal soeken te faciliteeren en bevorderlijk marken, verbindende mij hier toe op een sodanig solemneele wyse, dat ik daaromtrend in gebruken blyvende my gewil„ „lig sal onderwerpen aan de pienaliteijten en straffen die my Dat ik voorts almeede tot sComp.:s ordinaire werken alhier dagelyks sal besorgen en gereed dog houden 34. Battoors ongereekend derselver hoofden, ten dienste van 's Comp. s blogie en pakhuysen 4. prauwmayangs / buijten de vaarthungen die ter bekruysing teegen de serovers worden gerequireerd 4. paarden ter voortsending van Brieven over den landwig naar Samarang en elders of waar toe deselve door den resident sullen worden gerequireerd, mitsgaders bij Extra ordinaire voorvallen ook van ontlossing en belading van 'sComp=s scheepen daar en boven de benodigde Battoons en vaarthuijgen alle voormet dog welke laaste ik versoeke dat buyten de voorschreeven gevallen en noodsakelykheyd tot sComp. s dienst van my niet mogen gevergd worden. Art. l 9. wyders beloove ik nevens de pepattyd en Iaxas door Dat ik om deese myne verpligting en gelofte te beter ge„ stand te doen, niet alleen allen Elandestieven op koop van ryst in het destrict onder mijn gesteld en so ook dies intvoer naar plaatsen niet onder Iava en wel insonderheid naar landen, niet onder de Comp sorteerende so veel mogelijk strengelyk tegen gaan en ons ook buijten de geene, die sulks sComp:s weegen word gepenmitteerd aan niemand den inkoop van rijst meer als tot nooddruft toelaten sal voor dat mijn bepaalde Contin„ gent van 350. Caijangs voormeld wesentlijk in's Comp:s pakhuijs te paccalongang sal besorgd en ontvangen zyn, maar dat, ik voor al myne onderhoorige selfs steids tot de bebouwing der landen aansetten en geme negorijen ofte oessaas aan Chineesen of andere buyten speciale voorkonnisse en permissie van den Heer Gouverneur en directeur over deese Cust verhuuren sal Art o 7. Artl 8. de van

NL-HaNA_1.04.02_3910_0152 view scan ↗

English

shall be imposed on the part of the Company. end of the month of October, in the Company's warehouses here, procure and deliver 350, that is to say three hundred and fifty, coyangs of rice at fifteen Dutch rixdollars per coyang, apart from some coyangs of white table rice at twenty identical rixdollars per coyang, furthermore also 4, that is to say four, picols of cotton yarn, as much as possible of the finest sort L. a A, and 6, that is to say six, picols of indigo, if the harvest produces that quantity, and otherwise as much as shall be possible for me, likewise of the first or best sort, as well as the cotton yarn at the Company's prices, alongside 480, that is to say four hundred eighty, beams at the fixed buffalo money, of which the delivery, however, according to the arrangements made, shall only commence in the year 1791, to wit, after the forests shall first have been examined and found capable for the felling to be undertaken therein, to all of which I solemnly bind myself hereby under forfeiture of the regency entrusted to me. Article 6. That in case the Company, over and above the aforementioned 350 coyangs of rice, which, as stated before, I am obligated to deliver annually without fail and any contradiction, might require still more rice, and were to buy up that grain or also other products of the land in her regency of Pacalongang at the ordinary Company's purchase or market price, I shall in no way oppose it; but on the contrary shall seek to facilitate and promote that purchase from my side as much as possible, as befits and is proper for a faithful regent, binding myself to this in such a solemn manner, that should I remain in default in that regard, I shall willingly submit myself to the penalties and punishments that to me Article 7. That I, furthermore, also for the Company's ordinary works here, shall daily procure and keep ready 34 battoors, not counting their chiefs, for the service of the Company's lodge and warehouses, 4 prahus mayang, apart from the vessels that are required for cruising against the pirates, 4 horses for the forwarding of letters overland to Samarang and elsewhere, or for which they shall be required by the resident, as well as in extra- ordinary events, including the unloading and loading of the Company's ships, moreover the necessary battoors and vessels, all for free; which latter, however, I request may not be demanded from me outside the aforementioned cases and necessity for the Company's service. Article 8. That, in order to better maintain this my obligation and vow, I shall not only, as much as possible, strictly prevent all clandestine purchase of rice in the district placed under me, and likewise its export to places not under Java, and very especially to lands not falling under the Company, and also, apart from those to whom this is permitted on behalf of the Company, allow to no one the purchase of rice more than for bare necessity, before my fixed contingent of 350 coyangs aforementioned shall knowingly have been procured and received in the Company's warehouse at Paccalongang; but that I, above all, shall constantly encourage my subordinates themselves to the cultivation of the lands, and lease no negorijs or oessaas to Chinese or others without the special foreknowledge and permission of the Lord Governor and Director of this Coast. Article 9. Furthermore, I promise alongside the patihs and jaksas through

Dutch transcription

363 van wegen de Comp sullen weren opgelegd. eijnde van de maand october in 'sComp=s pakhuysen alhier besorgen en leveren 350. segge drie Hondert en vyftig:/ Coyjangs ryst teegen vyfthien ht„ hollands de Coyang buyten eenige boyangs witte tafel rijst teegen twintig gelyke rd.: s de Coyang voorts ook 4 segge vier picoes cattoene garen so veel doenlyk van de feijnste soort L. a A en 6 segge ses picoes ioegd indien het gewas die quantiteijd uitleverd en anders so veel my mogelyk sal zyn almeede eerste of biste soort, so wel als het Cattoene garens teegen sComp. s paijsen, neevens 480. Segge vier Hondert tagtig Balken teegen de bepaalde Buffel gelden, dog waar van de leverantie volgens de ge„ maakte schikkingen eerst in den Iaare 1791. werden een aan„ vang sal neemen te weeten na dat de Bassen alvoorens sullen g'examineerd en instaat bevonden zijn om den aankap daar inne tedoen tot wiek alles ik my bi deezen onderverbeurte van het mij toevertrouwde regentschap solemneel Art:„o 6. Dat ik ingevalle de Comp boven de voorschrueven 350. Cayjangs rijst al ik gelyjk voorsegt verplgt ben Iaarlyks sonder font en eenige teegenspraak te leveren, nog meerder ryst mogte benodigd weesen, en die korl of ook andere producten van het land in haar regentschap pacalongang teegens ordinaire sComp„s inkoop, aan wel maakts prijs liet inkoopen, mij geinsints daar teegen sal aankanten; maar intregendeel dien opkoop van mij kant so als een getrouw regent toestaat en betaamt so wil mogelyk sal soeken te faciliteeren en bevorderlijk marken, verbindende mij hier toe op een sodanig solemneele wyse, dat ik daaromtrend in gebraken blyvende mij gewil„ „lig sal onderwerpen aan de paenaliteijten en straffen die my Dat ik voorts almeede tot sComp:s ordinaire werken alhier dagelyks sal besorgen en gereed dogn houden 34. Battoors ongereekend derselver hoofden, ten dienste van 's Comp. s logie en pakhuysen 4. prauwmayangs/ buyjten de vaarthungen die ter bekruysing teegen de serovers worden gerequireerd 4. paarden ter voortsending van Brieven over den landwig naar samarang en elders of waar toe deselve door den resident sullen worden gerequireerd, mitsgaders bij Extra ordinaire voorvallen ook van ontlossing en belading van 'sComp:s scheepen daar en boven de benodigde Battoors en vaarthuijgen alle voorniet dog welke laaste ik versoeke dat buyten de voorschreeven gevallen en noodsakelykheyd tot sComp. s dienst van my niet mogen gevergd worden. Artl 9. wyders beloove ik nevens de pepattyd en Jaxas door Dat ik om deese myne verpligting en gelofte te beter ge„ stand te doen, niet alleen allen Elandestienen opkoop van ryst in het destrict onder mijn gesteld en so ook dies intvoer naar plaatsen niet onder Iava en wel insonderheid naar landen, niet onder de Comp sorteerende so veel mogelijk strengelyk tegen gaan en ons ook buiten de geene, die sulks sComp:s weegen word gepermitteerd aan niemand den inkoop van rijst meer als tot nooddruft toelaten sal voor dat mijn bepaalde Contin„ gent van 350. Caijangs voormeld wetentlijk in 's Comp:s pakhuijs te paccalongang sal besorgd en ontvangen zyn, maar dat, ik voor al myne onderhoorige selfs steeds tot de bebouwing der landen aansetten en geene negorijen ofte oessaas aan Chineesen of andere buyten speciale voorkomisse en permissie van den Heer Gouverneur en directeur over deese Cust verhuuren sal Art:l 7. verbinde van Artl 8. de

NL-HaNA_1.04.02_3910_0153 view scan ↗

English

265 given to me by the Company, to settle no matters of any importance concerning the subjects, except with the communication and consent of the aforementioned Lord Governor and Director, but that I shall henceforth, in accordance with the Company's orders, refer all delinquents and criminals to the Landraad at Samarang, and content myself solely with the settlement of minor disputes of little consequence. Just as I also generally promise to treat the subjects of the Company's regency of Paccalongang, both great and small placed under my supervision, with all justice and equity; to impose no new burdens; not to dismiss, wrong, or replace any of my mantris, much less jaksas or patihs; but that I, if any of them should behave disloyally or dishonorably toward me, or even more so toward the Company, shall first give notice thereof and implore assistance, even if necessary to the provisional arrest of his person and goods, turning the matter over for decision to the Lord Governor and Director at Samarang. Furthermore, I seriously promise that I shall continually strive to live with everyone in all peace and friendship, provided that I also make my subordinates maintain all peace and friendship among one another; and that I shall not interfere in the least with the government of the bordering lands, nor claim any authority over such territories, but on the contrary shall live in all peace, friendship, and good neighborliness with those who have been appointed by the Company as regents in those lands and their subjects, the more so because this is also the Company's command to the inhabitants of those lands, and this serves our mutual tranquility and prosperity. Article 12. Finally and lastly, that in all extraordinary occurrences of which no specific mention is made herein, and which in time might require any further determination, I shall conduct myself according to the Company's pleasure, and shall obey with zeal and diligence the orders that might be given in that regard, whether in case of any change or otherwise; as I, in token and proof that I shall strictly observe and intend to observe the contents of our deed and the promises and obligations made therein without the least deviation, as well as maintain and cause to be maintained without the least contradiction our deed of engagement, have signed with my own hand and sealed with my seal alongside two others of identical content; all upon the oath that was dutifully taken by me on the Quran on 7 May of this year, upon assuming the administration as first regent over the Company's land of Paccalongang, into the hands of the Right Honorable, Highly Esteemed Lord Ian Greeve, Extraordinary Councilor of the Dutch East Indies, and Governor and Director of Java's Northeast Coast, etc., etc. Thus done, signed, and sealed in my presence on 24 July 1789. Beneath stood: the Company's seal stamped in red wax. Signed: I: Greeve. Lower down: F: D: Schotenbhuler, Secretary; J: W: Wardenaar, Sworn Translator. In the margin, beneath the Javanese text, stood the seals and signatures of Raden Adipati Danuningrat and the head regent of Samarang, Suroadimenggolo. Article 10. Article 11. Copy Translation Javanese Missive from the Sultan to the Lord Governor. I inform Brother that Brother's son, the Pangeran Adipati Anom Amangku Negara, requests Brother for 40 pieces of carbines, which I request may be brought along by the Chief of IJsseldijk when he returns home to my kingdom of Yogyakarta Adiningrat, if they are to be obtained; while I trust and firmly believe that my request for carbines will be completely to Brother's heart's pleasure. Furthermore, Brother is cordially greeted by me and by Brother's son, the Pangeran Adipati Anom Amangku Negara, wishing you enduring pleasure and prosperity upon our earth. Beneath stood: Translated before me. Signed: J: W: Wardenaar, Sworn Translator. 27 February 1790. Copy Separate Letter written to the First Resident of Surakarta, Hartsinck, under date of 27 December 1789. Herewith I send Your Honor an extract of a separate missive written to me by Their High Mightinesses on the 22nd of this month, from which Your Honor will see that the aforementioned Their High Mightinesses have been pleased, upon your request and for the reasons adduced, to continue Your Honor in his post of First Resident at Surakarta until the end of August of the coming year. And while Your Honor will also note therein on what terms and conditions this favorable disposition regarding Your Honor was taken, I must, in notifying you thereof, also place before Your Honor the expectation of Their High Mightinesses that Your Honor, by providing accurate and faithful information on all that goes on at Court, especially with respect to the priests who have so much authority there, will enable me to comply with the order given to me by the aforementioned Their High Mightinesses by separate missive of 13 November last. With which, after greetings, I remain, Your Honor's good friend. Signed: J: Greeve. In the margin: Samarang, 27 December 1789. The cash sent hither by Your High Mightinesses for Makassar, to the sum of 27000 Spanish dollars, having safely arrived here by the ship Texelstroom, I have, in accordance with the honored command of Your High Mightinesses in the separate missive of the 12th past, had these exchanged here as quickly as possible for old rupees and ducatoons, and subsequently delivered them back to the officers of the said ship Texelstroom to be transported by them further to Makassar, so that this vessel therewith To His High Mightiness, The High and Mighty, Most Honorable Lord, Mr. Willem Arnold Alting, Governor-General, and The Right Honorable Gentlemen, Councilors of the Dutch East Indies. Batavia. High and Mighty, Most Honorable Lord, and Right Honorable Gentlemen.

Dutch transcription

265 de Comp aan mij gegeeven, geene saken van eenige aangeli„ genheid, de onderdanen betaeffende aftedoen, dan met Communicatie en toestemming van den Heere Gouverneur en directeur voormeld, maar dat ik alle delinquanten en mis„ dadigers voortaan na de ordre van de Comp. sal renvoijeeren aan den landraad tot Samarang en mij enelijk tevreeden houden met de afdoening van kleyne geschillen van wijnig kelang Gelyk ik ook in het algemeen beloove de onderdanen van sComp:s regentschap Paccalongang so wel groote als kleijne onder myn opsigt gesteld in alle regt en billijkheid te behandelen geene nieuwe lasten opteleggen, geene van mijne mantries veel min Iaxas of pepattijs te verstaken, te verongelijken of te verwisselen, maar dat ik, wanneer iemand van deselve sig ontrouw of onvromelijk teegen mij of nog so veel meer tegen de Comp gedragen mogte, alvoorens daar af kennisse geven en assistentie imploreeren sal, selfs des noods tot een provisio„ neele arresteering van desselfs persoon en goederen, gewende de saak dan over ter decisie van den Heer Gouverneur en directeur te Samarang wyders beloove ik Serieuslyk dat ik met een ieder geduurig in alle vreede en vriendschap sal tragten te leeven, mits ops myne onder„ hoorige onder den anderen ook alle vreede en varendschap doen onderhouden en dat ik mij met de regeering van de aangrensende landen in het minst niet bemoeyen of over sodanige landschappen enig gesag aan„ matigen, maar integendeel met de geene die door de Comp als re„ genten in die landen aangesteld syn en haare onderdanen in alle vreede vriendschap en goede nabuurschap leven sal temeer dat ook sComp:s beveelen is aan de inwoonders van die landen, en sulks ons tot wedersyd sche rusten welvaard komt te strikken. aat:e 12. Eyndelyk en ten laasten, dat ik in alle extra ordinaire voorvallen waar van in oese niet speciaal is gesprooken, en die in der tyd Copia Translant Javaanse Missive van den sulthan aan den Heere Gouverneur Ik Geef Broeder kennis dat Broeders soon den Pangerang Adi„ pattij Anom Amangcoe Nagoro aan Browder om 40 ps kar„ bijn versoekt, dewelke ik versoek dat als deselve te bekomen zyn, door het opperhoofd van ijsseldijck wanneer deselve na mijn Ryk D JoeJocarta Admingrat thuyswaards keert, mogen worden meede gebragt terwijl ik vertrouw en vast stel dat min versoek om karbijns met Broeders harten genoegen sal overeen„ overigens word Broeder door my door Broeders soon aen Pangerang Adepattyj Anom Amang Coe Nagoro vriende lijk gegroet, onder toewensching van een bestendig genoegen koomen. eenige nadere bepaling mogte requireeren mij aan het goedvinden van de Comp gedragen, en de ordres die daaromtrend het sy in cas van eenige verandering ofte andersints mogte gegeeven worden, so wel niet iever en vlyd sal obedieeren, als ik tot een teeken en bewijs, dat ik den inhoud onser acte en de daarbij graane belaften en verbinte„ nissen sonder de minste afwijking steylig sal nakomen en meene natekoomen, mitsgaders onderhouden en doen onderhouden sonder de minste teegenspraak onse acte van verband, nevens nog twee van gelijken inhoud met eygenhand onderteekend e met mijn segel verseguld hebbe alles op den Eed die door mij en 7 Maij deses Iaars by de aanvaarding van het bestier als eersten regent over 'sComp:s land Paccalougang op den alioran pligtig is afgelegd aanhanden van den welEd Gestr Agtb Heer Ian Greeve raad Extra ordinair van nederlands Jndia, mitsgaders Gouverneur en Directeur van Iavas Noord en Ht Cust & && Aldus gedaan geteekend en gezegeld te mijnen overstaan op den 24. Julij 1789. /:onderstond/ sComp:s Cachet gedrukt en rood lacg /was get/ I: Greeve /lager/ F: D: Schotenbhuler secretaris 3 w waadenaar geswr Translateur /in margine /onder het Javaans stondden de Cachetten en handteekeningen van Radien itdepattij D Jaya Ningaat en den Samarangs Hoofd regent Toero die Mon„ goelo enige Art„d 10: Art 11 H Den 27„e februarij 1790. — en voorspoed op onser aarde /onderstond:/ Getranslateerd voormij /was get/ w wardenaar getw Translateur Copia Aparte Brief geschreeven aan den soura„ Cartas eerste Resident Hartsenik hub aato 27 december 1789. Hierneevens sende ik uE een Extract aparte Missive, door Hunne Hoog Edelheeden den 22 deeser maand aan mi geschreeven, waar uit uE blyken sal dat welm Hunne Hoog Edelheeden uE, op desselfs versoek en om de bygebragte reedenen, in zynen post van Eerste Resident te Soura Carta tot ult„o Augustus van het aanstaande Jaar hebben gelieven te Continueeren. En terwijl uE daar in't tevens Consteren sal opwelken wet en voorwaarde deese gunstige dispositie over uE is genomen, so moet ik uE, by de kennis geeving daar van, tevens voorhouden de verwagting Hunner Hoog Edelheeden dat uE door een naauw„ keurige en getrouwe informatie van al het geene ten Hoove omgaat insonderheyd ten opsigte van de aldaar in so veel ge„ zag zynde Paapen, my sult instant stellen te kunnen voldoen aan de order die door wilm Hunne Hoog Edelheeden by aparte Missive van den 13. November Jongstleeden aan mij is gegeeven waarmeede na groete blyve /onderstond/ uE goede vriend /:was get:/ B Greeve /inmargine / Samarang den 27 deC De door uwe Hoog Edelheeden voor Ma„ „casser herwaards gesondene Contanten, ter Zomma van Rd„s 27000. –. - aan spaanse matten, per het schip Texelstroom, hier wel aangebragt zijnde, heb ik dee, Conform. het g'eerd bevel uwer Hoog Edelhee„ „den, bij Aparte Missive van den 12:' passato hier zo spoedig moogelijk doen verwisselen teegen oude Ropijen en Ducatons en die vervolgens, aan de overheiden van het gemelde schip Texelstroom, weder ter hand gesteld, om door hem verder naar Maccasser vervoerd te werden, invoegen deesen Bodem daar Hoog Edele Gestrenge Groot Achtb: Heer. en WelEdele Gestrenge Heeren Aan zijn Hoog Edelheijd. Den Hoog Edele gestrenge groot Achtb: Heer M„r Willem Arnold Alting, Gouverneur Generaal, en De wel Edele Gestrenge Heeren Raaden van Neederlandsch Indie. Batavia 1789. mede

NL-HaNA_1.04.02_3910_0155 view scan ↗

English

262 the 27th of February 1790. likewise received his dispatch from here directly on the 27th ultimo, but nevertheless, on account of the heavy north-westerly winds that arose in the meantime, could not leave this roadstead earlier than the 1st of this month, for the further continuation of his journey to the said government, via the sub-factory Rembang and the eastern salient. The requested permission having been granted by your High Nobilities to the Amboinese burger David Frans, residing here, for the transport to Timor of some rice and other articles, it gives me the honor respectfully to thank your High Nobilities for this permit, not only on behalf of the said Frans, which I shall now also allow him to use. In the meantime, I have duly received the extract sent hither by your High Nobilities from the secret minutes of what was resolved in the Council of India, dated 1 September of the past year, regarding the orders contained in the accompanying extract from the secret letter of the Gentlemen Directors, likewise an extract from the register of resolutions of the Gentlemen States General and a copy of the article of the treaty of defensive alliance between Their High Mightinesses and the Crown of England, whose contents I shall use for my precise instruction and observance, and at the same time take care that what is demanded therein is complied with according to ability, as far as everyone's state and circumstances permit, both here in Samarang and at the subordinate offices, to which end I have also already provided everyone whom this might concern with the necessary orders. Likewise, I have duly received the extract recently sent by your High Nobilities from the secret minutes of what was resolved in the Council of India on the 21st of September of the past year, and the extract of the Home Letter mentioned therein, as well as the formula of warning subsequently adopted by your High Nobilities for all servants in Batavia, which, following the manner in which it was handled in Batavia, was also here, at the session of the 30th of December of the past year, presented both to the members of this meeting and to the other servants to whom it could be deemed to have any relation, and who had been summoned to hear the reading of the said formula, namely the Captain-Lieutenant of the Dragoons, the Master Attendant, the Extra-Ordinary Lieutenant of Artillery, the Dispencier, the Hospitalier, and the foremen of the smith's shop, the armory, and the powder mill, with the recommendation that, as dear as their honor and reputation, indeed their own prosperity is to them, they make every possible effort with a doubled zeal to restore as much as is at all feasible the fallen state of the Company, along with a serious warning that those who are found negligent in their duty, or make themselves guilty of misconduct, shall be dismissed from their posts immediately, with the counter-promise, on the other hand, that those who make themselves capable and exert themselves as required in the service of the Company shall constantly be considered in order to keep them in favorable remembrance on occurring occasions; so that everything has likewise been presented in the same manner to the employees of the subordinate offices, with orders also to inform thereof the servants at their stations who have any management over Company goods, or to whom it may relate in any other respects, with the notice that their conduct and way of acting will constantly be inquired into, in order to be able to judge to what extent everyone fulfills his duty and obligation, just as I shall then also not fail, upon the discovery of any misconduct, to give notice thereof immediately to your High Nobilities, in order that it may be disposed of by your High Nobilities as you see fit; whilst for my part I shall also never lose sight of the prosperity of the dear Fatherland and the happiness of so many thousands of my fellow nature and countrymen, but on the contrary, in consideration of the sacred obligation with which I am bound to the Company, as a faithful and honor-loving servant, shall continuously leave nothing unattempted or untried that could be judged to serve in any way to the benefit of the Company, in order thus, if possible, to bring its state, now fallen to such a deep low, back to its former prosperity. In like manner I shall constantly take as proper guidance what is demanded in another extract sent hither by your High Nobilities from the secret minutes of what was resolved in the Council of India on the 26th of November of the past year, likewise the extract of the Home secret letter mentioned therein, and the extract from the secret resolutions of Their High Mightinesses, relative to

Dutch transcription

262 den 27: februarij 1790. meede ook direct of op den 27.:' passato, van hier zijn depeche heeft ontfangen, dog egter, wee„ „gens de intusschen opgekoomene swaare N: W: winden, dese Rheede niet eerder heeft kunnen verlaaten, als op den 1„e deser, ter verdere voortsetting sijner reijse naar het gemelde gouvernement, over het Comptoir Rembang en den oosthoek. — Aan den hier remoreerende Amboineis Barger David Frans, door uwe Hoog Edelheeden de ver„ sogte permissie overleend sijnde, tot den vervoer naer Simor van eenige Rijst, en andere articulen, gewerk mij de eer Hoogst Deselve niet en voor gem: Trans eerbiedig dank te seggen, voor dese vergunning, waar van ik hem als nu ook gebruyk sal laaten maaken. —. Mij is ondertusschen wel geworden, het door uwe Hoog Edelheeden herwaards gesonden Extract uijt de secrute Notulen van het geresolveerde in Raade van Jndia, de dato 1. September A„o p„o nopens de orders vervat bij het daarneevens overgesondene Extract uijt de secreete Missive der Heeren Bewindhebberen item een Extract uyt het Register der Resolutien van de Heeren Staaten Generaal en Copia van het O„o Desgelijks heb ik wel morgen ontfangen, het nu „der door uwe Hoog Edelheeden gesondene Extract uijt de secreete Notulen van het geresolveerde in Raade van Indie op den 21. e September I: E:, en het daarbij vermalde Extract Patriasche Missive so meede het vervolgens door uwe Hoog Edelheeden g'arresteerde formulier van waarschouwing voor alle de Dienaaren te Ba„ „tavia, het geen, in navolging van de wijse, waarop te Batavia daar meede gehandelt is, ook hier, ter sessie van den 30:e December l: l:, so aan de Leeden deser vergadering, als aan de andere Dienaaren, tot welke het konde georbeeld worden, eenige betrekking te hebben, en die tot het hooren voorleesen van het gemelde formulier ontboden waaren, te weeten Articul van het Tractaat van Defensive Alliantie tusschan Shunae Hoogsogende en de kroon van En, „geland, welks inhoud ik mij tot stipte narigt en observantie sal laaten strekken, en tevens sorg dragen, dat aan het daar bij gedemandeerde voor so veel een ie „ders staat en omstandigheeden het toelaaten, na ver„ „moogen voldaan werde, so wel hier te samarang als op de subalterne Comptoiren, waartoe ik een ieder, die zulx aangaan mogt, ook reeds van de noodige ordres heb voorsien. — Articul den 27 den Capitain Lieutenant der Dragonders, den Equipagie den 27. februarij 1790. opsigten, den Extra ordinair Lieutenant der Arthillerij, den Dispencier, den Horpitalier en de basen van de smits winkel, de wapenkamer en de kruijtmoolen, is voorgehouden, met recommandatie, om, zoo lief hun „ne eer en reputatie Ja haare eijgen welvaart hen is, met eenen verdubbelen iever, alles wat moogelijk is, in het werk te stellen, om den vervallen staat van de Maatschappij so veel immers doenlijk, op te beuren, onder serieuse waarschouwing tevens, dat de geere, die in hunne pligt natatig. worden bevonden, of zig schuldig maken aan wandevoir, ten eersten uijt hunne posten sullen worden gesteld, onder toesegging daer en tegen, dat op den geene die zig bequaam maaken en in den dienst van de Compagnie na verEijsch beieveren, steede reflexie sal worden geslagen, om hen bij voorval„ „lande geleegenheeden, in guunstige gedagten te houden, invoegen alles ook in selvervoegen is voorgehouden aan de Bediendens der subalterne Comptoiren, met last, om de Dienaaren ten hunnent, die eenige behiering over Comp„s goederen hebben, of tot dewelke het in enige andere opsigten betrekking kan hebben, daarvan meede te informeeren, onder te kennen gave, dat men zij steeds na ieders gedraging en handelwijse sal informeeren, om te kunnen beoordeelen in hoe verre, dat een ieder aan sijne Ik sal wy ingelijker voegen sterds tot behoorlyke narigt laten strekken het gedemandeerde, bij een ander door uwe Hoog Edelheeden herwaards gesonden Extract uijt de secreete Notulen van het geresolveerde in Raade van Indie op den 26. November L. L. , item het daar bij vermelde Extract Patriaasche Secreete missive, en Extaact uijt de Secreete Resolutien van A: A: M:, be„ pligt en gehoudenisse komt te voldoen, gelyk ik dan ook niet manqueeren sal, om uwe Hoog Edelhee„ „den, bij het outdekken van eenig wandevoir daar„ „van ten eersten kennis te geeven, om door Uwe Hoog Edelheeden daar over na welbehagen gedisponeert te werden, terwijl ik van mijne kant ook nimmeruk het oog sal verliesen de welvaart van het Lieve vaterland en het geluk van so veele Duijsenden mij„ „ner natuur en Landgenooten maar in teegendeel uijt aanmerkang van de duure verpligting, waar „meede ik aan de Maatschappij verbonden ben, als een trouw en eerlievend dienaar, bij aanhoudendheid niets sal onbesogt of onbeproefd laten, wat men oordeelen kan eenigsints te kunnen strekken, ten voordeele van de Comp„e, om dus haaren nu tot so een drepe laagte vervallenen staat, des doenlijk, weder tot desselfs voorigen bloeij te kunnen brongen. - plijt „trekkelijk

NL-HaNA_1.04.02_3910_0157 view scan ↗

English

the 27th of February 1790. relating to the warships of foreign nations, of all of which I have also sent the necessary copies to the subordinate subordinate offices, with orders to the officials to govern themselves accordingly, as much as possible, on occurring occasions. Meanwhile, I have the honor to present to Your High Noblenesses herewith a copy of the answer supplied by the Passourouang Commandant to the Sourabaija Authority, regarding the reservations raised by Your High Noblenesses, based on the report made by the Resident at Poelo Laut Hartman, against the Mandharese Captain Bouton who appeared at Poeger, and from which Your High Noblenesses, if it pleases, among other things may observe that there is no fear regarding this Captain Bouton, as if he had had any part or share in, or connection with, the pirates mentioned by that Resident, since the Magindanauw and Tedong pirates are as great enemies of the Mandharese as of the Company, and that he does not have the slightest personal acquaintance with Daing Toerawie, who is a Macassar by birth and at present Chief over the Bugis of Passir and Cotti. It was therefore also judged unnecessary to delay any longer the expedition planned with the said Captain Bouton against the pirates on the south side of Java, but, on the contrary, to execute it immediately, so that the pirates would get no opportunity to escape from there, the more so because the vessels of Captain Bouton, to that end, already kept enclosed the Bay of Wedie Aliet, where the pirates had settled. This undertaking was subsequently also accomplished very successfully, as the Passourouang Commandant, after a path had first been cleared to the mountains of Wedie Aliet, advanced with the utmost speed to these mountains with Ensign Shaff, who was also stationed at Passourouang, and the troops under his command. But after they had climbed a high, steep mountain and made a heavy march, they found themselves indeed on the heights of Wedie Aliet and saw from there also the vessels of Captain Bouton lying before that place; however, because of the steepness of the mountain, it was impossible to descend from there to the pirates, so that they found themselves obliged to seek a detour, which also succeeded without them being discovered by the pirates, so that the latter found themselves unexpectedly surrounded on all sides 275 the 27th of February 1790. and were thereby forced, without blow or stroke, immediately to surrender their weapons, the same consisting of guns, small cannon, pikes, and krises, after which the stronghold of the Bugis there was immediately ruined by our men, and subsequently Captain Bouton, with his people, was given possession of this bay or cove, along with the poor little hamlet of the Bugis, whereafter a deed of engagement was passed and sworn to by him and the lesser chiefs at Poeger, such as I have the honor to present herewith in copy to Your High Noblenesses; regarding the article appearing therein concerning the bird's nests, such further arrangements will be made as shall be found reasonable upon investigation, so that this affair, without the loss of a single man and without notable costs to the Company, through the prudent management and courageous conduct of the Passourouang Commandant, combined with the well-intentioned zeal of Captain Bouton, has been brought to as fortunate a conclusion as one could have wished for the Company's interest, as will further appear to Your High Noblenesses from the written daily account accompanying this in copy. Now as for the prisoners obtained on that occasion, these consisted of 51 heads, both Balinese and Bugis, of whom, however, three died on the return journey, and the remaining 48 are kept in custody at Sourabaija until they can be transported hither by land or by sea, whereupon I shall send them, well-secured, to Batavia at the esteemed disposal of Your High Noblenesses, just as was done in the year 1777 with those of Noessa, after the requisite investigation into their conduct and actions has first been held, which has already been requested of the East Point Authority. While I shall then also send over the booty taken at their capture: 1 piece of iron cannon of 1/8 lb, 4 pieces of rantakas, 6 matchlocks, 25 flintlocks, 12 pikes, 13 krises, 1 klewang, and 10 blunderbusses, which are nearly all unusable; and regarding which I

Dutch transcription

den 27. februarij 1790. „trekkelijk tot de orlog scheepen van vreumwde Nalum van welk een en ander ik ook de noodige Copyjen na de onderhoorige staand Comptoiren heb gevonden, met last aan de Bediendens, om zig, bij voorvallende gelee„ „genheeden; daarna so verl immers moogelijk slijpt te reguleeren. — Ik geeve mij ondertusschen de een uwe Hoog Edelheeden hier neevens aantebieden Copia van het, door den Passourouangs Commandant, aan den sourabaijas Gezaghebber gesuppediteert antwoord, noopens de door uwe Hoog Edelheeden, op fundament van het gedaane aanschryven van den Posthouder te Poelo Laut Hart„ „man, gewaakte bedenkingen teegens de te Poeger ver„ „scheenen Mancharees Capitain Bouton, en waaruijt uw Hoog Edelheeden, onder anderen, des behaagende kunnen beogh: dat 'er geen bedugting voor deesen Capitain Bouton is, als of denselven eenig part of deel dan wel betrekking soude gehad hebben, tot de zeeroovers, waar va, dien Posthouder gewag maakt, also de Magindanauw en Dedongsche Zeeroovers, al so groote vijanden der Mandhareisen zijn, als van de Comp„s en dat denoel„ „ven ook geen de minste personeele kennis heeft aan Dain Toerawie, die een Maccassaar van geboorte en tlaans Hoofd is over de Bougineesen de Passir en Cotti„ — Men heeft het derhalven ook onnoodig geoordeeld de met gem: Capitain Bouton, beraamde Expeditie teegens de Roovers aan Javas Zuijdkant langer uijt„ „testellen, maar die, in teegendeel, direct ter uijtvoer te brengen, ten eijnde de Rovers geen geleegendheijd noog„ „len bekoomen van daar te ontsnappen, te meer de vaar„ „thuijgen van Capitain Bouton, ten dien eijnde, de Baay van wedu Aliet, waar de Roovers ziij hadden ter nee„ „der geset, reeds ingeslooten hielden. Deese ondernee„ „ming is vervolgens ook seer gelukkig volbragt also den Passourouangs Commandant, na dat er eerst een weg was gebaand tot aan het gebergte van wedre Aliet ten allerspoedigsten met den ook te Passourouang bescheijdenen vaandrig Shaff, en de bij sig hebbende Manschappen, naar dit gebergte zijn „voortgerukt, Dog na dat sij eenen hoogen stijlen berg be„ „klommen en en swaaren marsch gedaan hadden, bevon„ „den zij, sig wel op de hoogte van Wedie Aliet en sagen van daar ook de voor die plaats leggende vaarthuijgen van Capitain Bouton, dog weegens de steijlte van de borg, was het doenlijk van daar tot de soovers aftekoomen, invoegen sig zig genoodsaakt vonden, een omweg te zoeken, het welk hen ook geluk„ „te sonder datse door de Roovers ontdekt wierden, so dat de„ „selve sig onerwagt van alle kanten ingelooten fergese Mn 273 275 den 27:e februarij 1790. -. en danr door genoodzaakt „ zonde slag of Sloot, hunne wapens ten eersten oversegenen, bestaande deselve en geweeren, stukjes, Pieker en krissen, waarna de daar zijnde vastigheijd der Boegineesen aanstonds door de onse is geruineert en vervolgens Capitain Bouton met de zinen, possessie gegeeven van deese Baaij of inham, neevens het slegt gehugtje der Bou„ „gineesen, waarna vervolgens door denselven en de mindere Hoofden te Poeger soodanige Acte van ver„ „binten is is gepasseert en beëdigd als ik de eer hebbe uwe Hoog Edelheeden in Copia hier newens aan„ „te biaven, sullende ten aansien van het daarbij voorko„ „mend articul weegens de vosgelaertjes verder sodae„ „nige schikkingen worden beraamd, als men, bij onder „soek bevinden, sal billijk te weesen, zo dat dan hier meede derse affaire, sonder het verlies van een eenig man, en sonder naaenwaardige kosten voor de Comp„s door het voorsigtig beleijd en het kloekmoedig gedrag van den Passourouangs Commandant, ge„ „voegd bij de welmeenende ijver van Capitain Bouton so gelukkig desselfs beslag heeft erlangd, als men voor Compagnies belang, soude hebben mogen wenschen, ge„ „lijk het een en ander uwe Hoog Edelheiden nader zal blij „ken uijt het schriftelijk dog verhaal, deese meede in Copia versellende. — Wat nu de gevangene beteeft, welke men bij die geleegenheijd heeft bekoomen, deese hebben bestaan in 51. koppen, so Balijers als Bougineesen, van welke en egter op de terug reijse drie zijn overleeden en de overige 48. te sourabaija in verseekering worden gehouden tot dat deselve over land of ter zee naar herwaards suullen konnen worden getransporteert, als wanneer ik deselve, eeven als in het Jaar 1777. met die van Noessa is geschied, ter g'eerde dispositie van uwe Hoog Edelheeden, wel gesecureert naar Batavia sal senden, na dat bevoorens noopens hun gedrag en verrigtingen, het vereijschte ondersoek zal zijn gedaan, het welk den oosthoeks gesaghebber bereids is gedemandeert. - Terwijl ik als dan meede zal over„ „senden, de bij hunne gevangen neeming buijt ge„ „maakte: 1: p„s ijzer Canon van 1/8. lbd., 4. p„s Rantakjes, 6. „ Londroers, 25. „ snaphaanen, 12. „ pieken, 13. „ krissen 1: „ klewang en 10. „ Donderbussen, wat welke meest alle onbruijkbaar zin; en waaromtrend ik

NL-HaNA_1.04.02_3910_0159 view scan ↗

English

97 the 27th of February 1790. I will respectfully request Your High Noblenesses to make such a disposition that its value may be distributed among the men of the expedition. According to the assurance of the Passourouang Commandant, the entire country around that quarter as far as Manong, which is the boundary between Eastern and Western Balemboangang, has been completely cleared of the pirates; for according to the statement of the prisoners, they were, in the last year, only a good hundred heads strong, of whom several have recently died of sickness or otherwise lost their lives; while at Kalong and Eastern Balemboangang there are also said to be 9 pirates remaining, whom the Passourouang Commandant believes could easily be apprehended by the Banjoewangie folk, but for whose capture the Sourabaya Authority immediately had carried out the detachment of two of Captain Bouton's vessels, as likewise proposed by the Passourouang Commandant. Since, if this also succeeds, the beaches on the south side of Java under Eastern and Western Balemboangang will then be entirely cleared of this rabble, I have accordingly demanded from the Sourabaya Authority an accurate statement of what can be consigned annually to the Company from these beaches, in order to be able to provide Your High Noblenesses with the necessary information before the time of the upcoming lease, just as I have to that end also requested the considerations of the said Authority as to what increase in the lease of Balemboangang, through this clearance and the securing of the bird's nest cliffs, can reasonably be expected and demanded; as well as what arrangements can be made both regarding that and with respect to the other products yielded there, in order to let the Company soon have the benefit thereof. However, as appears from the accompanying extract of his letter written in response on the 15th of this month, the said Authority has asserted the impossibility of this statement, as it is necessary first to await how large the delivery of bird's nests from Captain Bouton will be this year, and how much of them the Lessee of Eastern Balemboangang will presently gather, in order to make a determination thereafter; while the Commandants of Passourouang and Banjoewangie had not only been ordered to ensure that the reporting thereof was acted upon in good faith, but also to inform themselves accurately what else can be found in those districts from which the Company might derive any advantage. I shall therefore, after receiving this two-part statement, have the honor of immediately providing Your High Noblenesses with the required information thereof. Recently, the East Point Authority informed me of the receipt of a letter from the Balinese Gustis, in which they say they have been informed of what happened at Grissee to the former First Regent of Tagal, Raden Hadjie, upon his return from Banjermassing, and furthermore give notice of a claim they have on him amounting to 2000 round mats. I took the liberty of presenting a copy of that letter to Your High Noblenesses herewith, as well as a copy of the answer that was dispatched thereto by the said Authority upon my authorization, and which I trust will meet with the esteemed approval of Your High Noblenesses, as it demonstrates therein very circumstantially, for the conviction of the Gustis, that Raden Hadjie was treated only according to his deserts, and that from very lawful causes, as described therein. Since then, the East Point Authority has also informed me that the wife of the said Raden Hadjie, in a letter written to her brother the Panembahan of Madura, of which I also have the honor to present a copy translation to Your High Noblenesses, has completely refused, in fulfillment of the Panembahan's friendly invitation, to come over to Madura, that is to say as long as her husband Raden Hadjie should not have obtained his freedom. Herewith I have the honor to present to Your High Noblenesses a letter sent to me by the Emperor for delivery to Your High Noblenesses, to serve as a communication of the death of His Highness's sister, Ratoe Madoe Retno, having been married to Because of this unexpected reply, the Panembahan, according to what the Authority writes to me by letter of the 14th of December 1789, also accompanying this in extract, had become somewhat more indifferent toward his said sister than before, and His Highness would first deliberate whether he should take further trouble for her return, or, leaving the received letter unanswered, no longer bother about her, because she might thereby decide all the sooner to come over rather than having so much effort made for it. In the meantime, the said Authority had thereby been deprived of the opportunity to make her the proposal for the redemption of the goods that were pawned at Batavia by her husband Raden Hadjie. Copy 273

Dutch transcription

97 den 27. februarij 1790. ik du uwe Hoog Edelheeden, eersiedig sal over„ „soeken zoodanig eene dispositie te neemen, dat de waarde derselve, onder de Manschappen der Expe„ „dete kan worden uijtgedeeld Volgens de verseekering van den Passou= „rouangs Commandant is het geheele Land om dien oord dat Manong toe, het welk de gaens scheijding is tusschen ooster en wester Balemboangang van de Rovers geheel gesuijverd; want volgens de opgave der gevangenen zijn deselve in het laatste Jaar, maar een groote Honderd koppen, sterk sijn geweest, waar van zeedert korten tijd, verscheydene der hunne aan sirktent overleeden, of op andere wijsen, om het leeven gekomen zijn; terwijl sig te kalong en oosterbatembo„ „gang ook nog 9. Roovers soude bevinden, die den Sas sourouangs Commandant vermeend, dat gemakke„ „lijk door de Bangoeavangesche volkeren, souden kunnen wr„ „den opgeent, dog tot welker ligting den sourabaijas Gezag„ „hebber dadelijk, de door den Passourouangs Commandant tevens voorgedtelde afseerding, van twee der vaarthuijgen van Capitain Bouton, heeft laaten gevolg nemen, — Daar dan nu, als dit meede reusseert, de stranden aan de Zuijdkant van Java onder ooster en wester Balemboan„ „gang ten eenemaale van dit gespuijs sullen gesuijvert wae„ „sen, so het ik mitsdien van den sourabaijas Gezaghebber een acrisaak opgave gevordert, wat uijt dese staan„ „den Jaarlijx voor de Compagnie sal kunnen geconsigneert werden, ten eynde uwe Hoog Edelheiden daarvan nog voor de tijd der aanstaande verpagting, de noo„ „dige informatie te kunnen geeven, gelyk ik ten dien eynde meede nog de Consideratien van gem: gesagheb„ „ber heb gevorderd, welk accressement der pagt van Balemboangang, door dese suijvering en het in vijlig„ „heyd stellen der vogelneetklippen, met grond kan wor„ „den verwagt en gevordert; so meede, welke schikkingen so wel daaromtrent als ten opsigte der voorige ginter vallende Producten kunnen worden gemaakt, om de Comp. e daar van spoedig het genot te doen hebben, dog gem: gesaghebber heeft, blykens het deesen versellend Extracst zijner den 15. deeser in andwoord geschreevene Missive de onrdoenlijkheijd deser opgave beweerd, als noodsakelijk zijnde eerst aftewagten hoe groot de leve„ „rantie der vogelnastjes van Capitain Bouton dit Jaar sal zijn, en hoe veel den Pagter van Ooster Balembo„ „angang daarvan tans sal insamelen om aarna eene bepaaling te maaken; terwijl de Commandanten van Passourouang en Banjoewangie niet alleen was aanbevoolen te sorgen dat in de opgave daarvan ter goeden trouw werd gehandeld, maar ook zig naum„ „keurig te informeren, wat en buijten des in die districten te een den 27: februarij 1790. te vinden is, waar uijt de Compagnie eenig voordeel kan genieten. Jk sal dus na den ontfangst deser twee leedige opgave de eer hebben uwe Hoog Edelheeden ten eersten de vereijschte kennis daar van te geeven. Inlangs heeft den oosthoeks gesaghebber mij kennis gegeeven van den ontfangst eener missive van de Balijsche giuslijs, waarbij zij seggen geinformeert te zyn van het geene den geweesen Tagals Eerste, regent Radaen, Hadjie bij sijne terugkomst van Banjermassing, te Grissee is wedervaren, en voorts kennis geeven van eene praetentie die zij op denselven hebben groot 2000. ronde matten. Jk nam de vrijheyd Copia van die brief uwe Hoog Edelh: hier neevens aantebieden, so meede Copia van het antwoord dat door des gem: Gesaghebber op mijn qualificatie daer„ „op is afgesonden en het welk ik vertrouwe dat van de g'eerde goedkeuring uwer Hoog Edelheeden zal zijn, als wordende daarbij seer omstandig, tot overtuijging der gurstijs, aangetoond dat Raden Hadjie niet dan na ver„ „dienste, en dat uyt seer wettige oorsaken, zodanig als daar bij beschreeven staat, is behandeld. Seedert heeft den oosthoeks gezaghebber mij ook ge „informeert dat de vrouw van gem: Radeen Hadjie, bij eene aan haire broeder den Pahumbahan van Matura geschreevene brief, waarvan ik meede de ee hebbe Bij deesen heb ik de eer uwe Hoog Edelhee„ „den te presenteeren een Missive mij door den keijzer toegesonden ter besorging aan uwe Hoog Edelheeden, om te dienen ter Communicatie van het overleigden van zijn Hoog „sheids suster de Rator Madoe Redeno, zijnde gehuud geweest aan Copia Translaat uwe Hoog Edelheeden aantebieden volstrekt geweijgerd had om, in voldoening aan des Panumbahans vriendelijke uijtnoorging, naar Madara overtekomen, te weesen zo lange haaren Man Radeen stadje derselfs vryjheid niet soude hebben erlangd. Weegens dit onverwagt antwoord was den Pannn„ „bakan /:volgens het geene den gezaghebber mij schrijfd by brief van den 14„e december 1789. deese mede in Extract /versellende :/ teegen gem: sijne suster wat onverschilliger geworden als bevorens en zijne Hoogheid soudes sig eerst beraden of hij tot de terugkomst van deselve verder moeijte zoude aanwenden, dan wel de ontfangene brief enbeantwoord laatende, zig niet verder aan haar storen, wijl zy veel koesdet ligt, daar door tot de overkomst te eerder soude besluijten dan dat daar toe so veel moeijte word gedaan, — Ondertusschen was gem: gezeg„ „hebber hier door buijten de geleegenheid gebleeven om haar de propositie te doen ter inlossing: van de goede, „ten die door haren Man Radan Hadjie te Batavia sijn verpand. Copia 273

NL-HaNA_1.04.02_3910_0161 view scan ↗

English

the Pangerang Rongo, son of the First Regent of Damak. At the end of the recently passed year, I received report, as well from Dyjokjocarta as from Joana, concerning the gathering of a party of disturbers of the peace in the Grobogan district on the borders of Tjingkalsewoe, being led by a certain Raden Soero Coesoemo, who presented himself as a descendant of the lineage of the Djadjars, and another who called himself Panumbahan Toengol Woelong, being, as was reported, not only busy planning the most audacious designs, as well against the Company and the coastal Regents as also against the Princes, without one being able at that time to obtain any certain information about what force they had on hand to carry out their intention, as very different reports were given of it. Since it was, however, notwithstanding that uncertainty, of the highest necessity directly to devise such measures as might be suitable to prevent, with the greatest speed and at the same time with the least commotion, so as not to alarm the fearful Javanese, a further growth of this peace-disturbing plot and to frustrate their enterprise, I immediately provided the Joana Resident, also those of Japara and the Damak Regents, and at the same time also the Dyjokjocarta first Resident, with such orders as appeared to me most serviceable for the aforesaid objective, and which have also had the effect that one, with very little trouble, has captured both of the aforesaid chiefs and leaders, after which their following, consisting of a crowd of 300 head, but poorly armed common credulous folk, who do not adhere to such fanatics any longer than their prosperity lasts, easily allowed themselves to be scattered, without it coming to acts of violence of any importance. The Sultan, under whose jurisdiction the aforesaid Raden Soero-Coesoemo was captured, immediately handed him over to the disposal of the Company, and he is thus in custody here, along with his accomplice the so-called Panumbahan Toengol Woelong, who was captured in the Tjingkalsewoe district, and they will both be sent well secured to Batavia by the first opportunity by ship, in order, with the pleasure of your High Excellencies, to be banished elsewhere forever. Meanwhile, I have the honor to present herewith to your High Excellencies a copy of the report that the said so-called Panumbahan Toenggel Wangie has given here, and from which it will appear to your High Excellencies with what chimerical yet at the same time malicious designs this fanatic and his following have been pregnant; while I hope that my actions in this matter may be deemed worthy of the esteemed approval of your High Excellencies. In the garrison of Souracarta, Cornet Jacob Russel has recently passed away, whereby only a single effective officer has remained to mount the Emperor's guard. And since this is also too heavy for two Cornets, especially in case of illness, I take the liberty respectfully to nominate to your High Excellencies for favorable promotion to Cornets with the usual pay, Quartermaster Johan Marthijn Seltser and Sergeant Samuel Forster, who both already serve as commanding Quartermasters, there being then indeed one Cornet above the complement, but on the other hand there is one Lieutenant fewer than the regulation allows. With due respect and true high esteem, I have the honor to call myself, underneath titled, lower: your High Excellencies' very obedient and faithful servant, signed: Jan Greeve. In the margin: Samarang the 27th of February 1790. On the 21st of this month at 6 o'clock in the evening, I had the honor to receive your Honor's separate letter of the 11th prior, in which was found enclosed a copy extract from a copy of a letter written by Sergeant Hartman to the Senior Merchant and Head C: Hofman, dated Poelo Laut the 23rd of June 1790, for the sending of which for elucidation and warning I am very much obliged; furthermore I have the honor to serve in humble answer that after the closest investigation I have not been able to discover that anything has been heard in these seas of all that force of Illanoon or Tidung pirates, much less Captain Bouton, who has already been lying here for 8 months and who testifies that both the aforesaid pirate nations were as great enemies of his nation as they now showed themselves to be of the Company and Macassars, and that he at all times, as a token of his loyalty, was inclined, in case those 11 vessels destined by the pirates for the Balamboang bird's-nest cliffs should appear in these seas, to oppose the same with all his might and to protect those cliffs and their precious products, promising at the same time that as soon as Wedung Aliet is cleared of the Buginese pirates and he first has his establishment there, he will immediately have his wives and children, likewise the people left behind at Bali Lombok, fetched, whereby then still with a Copy of a separate letter written by the Passourouang Commander Adriaan van Rijck to the undersigned Commander of Java's East Coast, dated Poeger the 24th of December 1789. Please turn over

Dutch transcription

den Pangerang Rongo, zoon van den Eerste Regent In het laatste van het Jongste gepasseerde Jaar ontving ik berigt, so wel van Dyjokjocarta, als van Joana, wegens de te samen rolting van een parthij Rust vershoorders in het grobogangsche op de grensen van Tjingkalsewoe, aangevoerd wordende door sekeren Raben soeroe Coesoemoe, die zig voor een afstammeling van het geslagt der Djatjars uijtgaf, en eenen anderen die sig liet noemen Panumbahan Toengol woelong, zijnde na men onderrigt wierd, niet alleen beesig met het bera„ „men van de aller stoudmoedigste ontwerpen, so wel tegen de Compagnie en de strand Regenten, als ook tegen de vorsten, sonder dat men te dier tijd enig seker narigt konde bekoomen, welken magt zij aan handen had„ „den om hun voorneemen te volvoeren, als wordende daarvan seer verschillende opgaven gedaan. —. Daar het egter, ongeagt die onsekerheid, ten horgsten noodsakelijk was direct sulke mantregulen te beraamen, als geschikt konden zyn, om, met de meeste spoid, en tevens met de minste Commotie, ten eynde den vresagtigh Javaan niet te alarmeeren, Een verdere aanwas, van dit rustverstorend Complat te verkoomen en derselver onderneemingh te veriedelen, het ik datelijk den Joanas Resident ook de van Japara en de Damakse re„ „genten, en ter selvertijd ook den sjokjekartao eersten residanti; van soodanige orbaes voorssen, als mij tot het voorsz oogmerk meest dienstig voorquamen, en welke ook van dat gevolg sijn ge„ „werk, dat min, met seer weijnig omslag, van beijde de voormelde Hoofden en aanverders is meester geworden waerna hunne aanhang als bestaande in een kop van 300. koppen, maar slegh gewapend gemeen ligtgelovig volk, dat sulke deweepers niet langer aankleefd, als derselver voorpoed duurd, sig ligtelijk heeft laaten vertrooijen, sonder dat het tot dadelijkheiden van eenig belang is gekoomen. Den sulthan, onder wiens gebied, men den voormelde Ratan Soeroo-Coesoemoe heeft gevangen: genomen, hueft denselven direct aan de Comp„e ter dispositie overgegeeven en hij is dus hier in hagtenis, neevens sijn meedepligtige den sogenaam„ „de Panumbahan Bengal woelong, die inen in het Tjing„ „halsewoese is magtig geworden, en sij sullen beijde met de eerste scheeps geleegenheyd wel gesecureert naor Batavia worden gesonden, om met believen van uwe Hoog Edelhee„ „den, voor altoos, na elders verbannen te worden. Jntusschen heb ik de eer uwe Hoog Edelheiden hier neevens aantebieden Copia van het Relaar dat dien sogem: Panumbahan Toenggel wangie alhier heben gegeven, en waer uijt uwe Hoog Edelheeden blijken zal met welke keer „senschammige dog te gelijk quaadaartige ontwerpen deesen Dewasper van Damak. 283 den 27:. februarij 1790. Dweeper en zynen aanhang hebben swanger gegaan; terwijl ik hoope, dat mijne verrigtingen in deesen de g'eerde goedkeuring uwer Hoog Edelheeden mogen worden waardig bevonden. —. Jn het guarnisoen van souracarta is onlangs overleeden den Connt Jacob Ruffel, waardoor er maar een enkel effectief officier is overgebleeven om 's keijzers wagt te betrekken. - En vermits dit ook voor twee Cornets te swaar valt, voornamelijk bij siekte, so neem ik de vryheijd uwe Hoog Edelheeden ter gunstige bevordering tot Cornets mete gewoone gage, eerbiedig voortedragen den wagtmeester Johan Marthijn Seltser en den ser„ „geant Samuel forster, welke beijde reeds als Commanterende wagtmeesters dienst doen, zullende 'er als dan wel een Cornel boven het getal zyn, dog daarenteegen is er een Lieutenant minder dan de bepaling toetaat Met de verschuldigde eerbied en waere hoogagting heb ik de eer wij te noemen /:onderstont:/ Titul: / lager:/ uwer Hoog Edelheeden seer gehoorsame en getrouwe dienaar /waaget:/ Jan Greeve /in margine:/ Samarang den 27.:' februarij 1790. - Op den 21. deeser 's avonds om 6. uuren, had ik de eere te ontfangen uwelEd„e Aparte letteren van den 11. bevorens waar bij geincloseerd gevonden een Copia Extract, uyt een Copij brief geschreeven door den sergeant Hartman aan den opperkoopman en opperhoofd C: Hofman, gedag„ „tekent Poelo faut den 23. Junij 1790. , voor welkers toeschik„ „king ter ullucidatie en waarschouwing seer verpligt ben; wijders hebbe ik de eer in nedrig andwoord te dienen, dat na het eraetste ondersoek niet hebben kunnen ont„ „waren dat 'er in deese zeen nog iets van al die magt van Illanonsche of Didonsche zeeroovers vernoomen is, val weijniger Capitain Bouton die nu bereedes 8. maanden hier legt en die betuijgd, dat beijde die bovengemelde Rovers naties, also groote vijanden van sijne Natie waren, als se nu betoonde van de Compagnie en Maccassaeren, te zijn, En dat hij ten allen tijden; /: ten blyk van zijne trouwe:/ geneegen was om in Cas die II. voor de Balembo„ „angsche vogelklappen door de Roovers gedestineerde vaar„ „tuijgen, in deese zeen quamen opdagen, deselve met al zyn magt teegen te gaan, en die klippen en haare pretieuse producten te beschermen, beloovende teffens omme so dra maar wedue Aliet gesuijvert is, van de bougineesen Rovers, en hij daar eerst syn Leet heeft, aanstonds sijne vrouwen en kinderen item te Balij Combok agtergelaten volkje sal laaten haalen, waar door dan nog met een Copia Aparte, brief, geschreeven dor den Passourouangs Comman bank Adri„ „aan van Rijck, aan den onder„ „geteekende Gezaghebber van Iavas oosthoek, gedateert Poeger den 24. December 1789. —. verte

NL-HaNA_1.04.02_3910_0163 view scan ↗

English

285 a few prahus and some men were provided on the 27th of February 1790. Furthermore, when I asked him from afar whether he had any knowledge of the Dain Toerawie mentioned in the Extract, he, Captain Bouton, answered me that he had not the least personal acquaintance with the said Toerawie, nor with Pangorang Selle, yet he claimed to have learned and heard from other Mandharese juragans that he, Toerawie, a native of Penietie on Macasser, was now the head of the Buginese at Passir and Cotte, and Pangang Celle was his second-in-command, but that he had furthermore also heard that this Pangaang Sellee was a bad and restless man, through which his master Toerawe, if he does not listen to Pangang Sellee, might well be brought to ruin by him, for the reason that he, Pangang Lellee, as was told, had long coveted the authority of his master; Captain Bouton said further that all these were merely tales from other anakhodas from whom he had heard such related. Dain Maromba, whom I have here with me, gave me the same account of it, but added further that he had indeed heard that the aforementioned Toerawe and Pangang Lellee, with their Buginese following, had been called, whether by Pangerang Amir or by some other ill-disposed Banjarese grandees, for the expulsion of the present Sultan at Banjermassing, but having been prevented therein by the Company's forces, had since settled at Passir and Cottie, and that he had furthermore indeed heard several juragans relate that they, Toerawe and Pangang Sellee, maintained a clandestine understanding with the so-called Sulthan Moedar, alias Panumbahan, though they could not state to me what objectives they had in mind and intended, whether for good or for evil. Furthermore, Your Honour may rest assured that I shall watch with all humanly possible circumspection against any misfortunes that might befall us here; I only regret that I cannot act more swiftly, because we are very much frustrated by bad weather and roads. I am currently having resting places made towards Wedie Alit on the march route, from march to march, which one can only make small across the dreadful high mountains, enormous deep valleys, and swamps in this rainy monsoon; and in order to keep muskets, powder, and lead, likewise some provisions of rice and salt, dry, to make so-called pondoks, for which purpose I have already sent out a strong patrol. In fine, everything shall be dutifully arranged, done, and carried out, awaiting God's blessing. Only, as said, time is required for it, wherefore I hope the slowness will not be taken amiss, but rather that the outcome of the matter will be awaited with favourable consideration and patience, towards which, thus far, everything indicates that we shall succeed according to the Honourable orders, wishes, and satisfaction. For the rest, I have the honour to call myself with all high respect, below stood Title, lower, Your Honour's very obedient servant, was signed, A van Rijck, below stood, Agrees, was signed, Ab: Barkey. Copy

Dutch transcription

285 paar prauwen en eenige Manschappen verstrekt den 27„e febr 1790. —. wierd; wijders hebbe ik hem alf van verre eene gepalsten of geen kennis had om de in het Extract gementioneerde Dain Toerawie, gaf hy Capitain Bouton mij ten antword dat in het minste geen personeele kennis aan gemelde Toe„ „rawie, so min als aan Pangorang selle had, egter wil vernoomen, en gehoort te hebben van andere Mandha„ „reise Juragans, dat hij Toerawie, Een inboorling van penietie op Macasser, thans Hoofd der Bougineese te Passir en Cotte was, en Pangang Celle zijn Tweede, dog dat hij verders ook gehoort had, dien Pangaang sellee, een slegt en onrustig man te weesen, en waar door sijn Heer Ioerawe, so al geen gehoor geift aan Pangang Sellee, door denselve wel eens om half soude kunnen gebragt worden, uijt reede hij Pangang Lellee, so als men verhaalden, al lang naar het gesag van sijn Heer gestaan heeft; dit alles seijde Capitain Boutonr„ verder waaren maar vertelsels van andere Anachodan„ waar door sulx had hooren verhaalen. — Dain Maromba die ik hier bij mij hetbe, daet mij er het selfde verhaal van, dog voegd er nog bij, dat hij wel gehoort hadde meergemelde Toerawe en Pangany Lellee, met haar bougineesen aanhang, 't sij door Pangerang Amir, dan wel door eenige andere quard„ „willige groot Banjareesen, ter verdrijving van den presenten sulthan te Banjermassing waaren ge„ „roepen, dog daar in belet sijnde geworden, door sComp„s magt, sig seedert te Passir en Cottie hadden neder geset, en dat hij verders van verscheijdene Juragang wel gehoord had, verhaalen, zij Toerawe en Pangang fellee, onderhandsche verstandhouding met den so„ genoemden Sulthan Moedar, alias panumbahan hielden, dog wisten sij mij niet op te geeven wat oogmerken zij voorhadden en bedoelden, het sij ten goe„ „den of ten quaaden. voorders gelieft uw Ed: sig verseekert te houden „dat ik met alle maar mensch mogelijke omsigtigheid sal waaken, teegens alle ongevallen, die onser hier soude mogen overkoomen, het doet mij maar leed, dat niet spoediger kan ageeren, dewijl seer gefrustreerd worden door slegte weeders en weegen, ik laate thans half„ „plaatse maaken, naar wedie Alit op de marsch route, van marsch tot marsch, die men over de ijsselijke hooge gebergtens Enorme diepe valeyen en moerassen in deese reegen mousson maar kleijn kan neemen, en om geweeren, kruijt en Lood, item wat provisie van fijst en sout, droog te houden, so genoemde Pondokken maaken, en waartoe bereeds een sterke Patrouille hebbe uijtgesonden; Enfin aldles sal pligtschuldig belegt, gedaan en uijtgevoerd worden, onder inwagting van Godes zeegen; Eenelijk so als gesegt tyd hoort er toe, waaromme verhoope de langwijligheijd niet sal qualijk geduijt, maar veel eer den uijtslag der zaak met gunstige Consideraties en gedult sal afgewagt worden, en waar toe sig tot dlx: verre al„ „les laat aansien, dat wij naar Luijdt de Hoog g'eer„ „de beveelen wil en naar genoegen sullen reussee„ Voor het overige hebbe ik de eer mij met alle storgagting te noemen /:onderstont:/ Titul /:la„ „ger:/ uw Ed: seer gehoorsame dienaar /was getee„ „kent:/ A van Rijck /onderstont:/ Accordeert /:was geteekent: Ab: Barkeij. — „ren. —. haelden Copia

NL-HaNA_1.04.02_3910_0164 view scan ↗

English

287 The 27th of February 1790. We, the undersigned, being Captain Bouton and further chiefs of a troop of Mandharese, presently here in the Company's Regency of Poeger, bind ourselves in the most forceful manner, and upon an oath to be taken according to our custom, that we, upon the proposal and request made by ourselves to the chartered Dutch East India Company, undertake, with our vessels and men present here at hand, to attack and expel the pirates who have settled here on the south side of Java on their own authority for several years now, at and on the foothills of the mountains in various suitable places, for the harvesting of the bird's nests from the caves and cliffs; provided that we obtain the liberty from the Company to settle and establish ourselves, under the subordination and authority of the said Company, on the said foothills of the mountains, under the western Balemboangang district, just as faithful inhabitants of the Honorable Company, with solemn promises on our part that our numbers who shall settle there shall not exceed 150 to 200 persons; furthermore also: That we shall in no manner make any abuse of the liberty which is presently granted to us by and through the goodness of the Company, and consequently shall only keep our residence on the eastern Wedu Aliet, until further approval of the Company. That we shall never at any time attempt to appear, whether directly or indirectly, upon the territory of SouraCarta or Djocjocarta, or any such lands that belong under the administration of the Javanese princes, but only keep ourselves in those places for which we obtain the necessary permission. That we shall at all times leave unmolested the Regency of Poegar situated on the south side of Java and all further villages in the surrounding areas, such as of Samadjang, and others subordinate thereto, together with their Company's inhabitants, and in no way, without special orders from the Company, meddle with their affairs, just as we shall also not only leave undisturbed all Company's or Dutch ships and vessels which might appear from time to time on the south side of Java, whether they are sent or turn up on Java's south side due to distress at sea or other accidents, but also, if required, provide to them as much help and conveniences as shall be in our power. That we shall keep no correspondence nor have any understanding with any foreign nations, whether European or any other whatsoever, without the prior knowledge and permission of the Honorable East India Company. That we shall in all respects look after the Company's advantages and interests, and therefore also, of the bird's nests which are gathered by us from time to time, shall deliver a certain portion to the Company for free, and the remainder for payment, at a certain price to be set thereon. That I, Captain Bouton, or whosoever shall in the future be appointed by the Company as our Chief,

Dutch transcription

287 Wij ondergeteekendenof zijnde den Capitain Den 27„e february 1790. Bouton en verdere Hoofden, van een troup Man„ „chareesen, alhier thans op 's Compagnies Regent„ „schap Poeger present; verbinden ons aller kragtigst, en op den Eed naar onse wijse te presteeren, dat wij op het door ons zelfs gedaane voorstel en versoek aan de geoctroijeerde Nederlandsche oost Jndische Com„ „pagnie, aanneemen, om met onse hier aan handen zijnde vaarthuijgen en Manschappen, de Roovers„ dewelke sig hier aan de zuijdkant van Java al seedert verscheijde Jaaren op eijge authoriteijt, aan en op de voorgronden van het gebergte op ver„ „scheijde daartoe bequaame plaatsen, hebbe ter, neder geset, ter berooring van de vogelnefjes uijt de Goaf en klippen; deselve te attacqueeren en te verdrijven, mits daar voor de vrijheijd van de Compagnie verkrijgende, om onser onder de subor„ „dinatie en het gesag van gedagte Compagnie, op gedagte voorgaanden van het gebergte, onder het Wester Balemboangangs district, te moogen ter needer setten, en stablisseeren, eeven als ge„ „trouwe Jngeseetenen van de B: Maatschappij, met Heijlige beloften, aan onse kant, dat ons getal welke sig aldaar sullen needersetten, niet sullen surpas„ „seeren 150. â 200. koppen; voorts ook. Dat wij van de vrijheijd welke ons thans van de en door de goedheijd van de Compagnie toegestaan, op gener„ „leij wijse eenig misbruijk sullen maaken, en diengevolge alleen ons verblijf sullen houden op het oosterlijke wedu Aliet, tot nader goed„ „vinden van de Compagnie. —. Dat wij nooijt ofte ooijd dragten sullen op het territoir van SouraCarta ofte Djocjcarta, dan wel al sulke Landen, die onder de directie van de Javase vorgten gehooren, te verscheijnen, 't sij direct of indirect, maar ons alleen op te houden op die plaat„ „se, waartoe wij de noodige vrijheijd erlangen. Dat wij ten allen tijden het aan de Zuijdkant van Java geleegene Regentschap Poegar en alle daar om streks verdere Negorijen, als van Samadjang, en andere daar onder sorteerende, met derselver Compagnief Jngeseekenen, ongemollesteert sullen laten, en in ge„ „nen deele, buijten speciaale ordre van de Compag„ „nie met hunne zaaken bemoeijen, zo als wij ook falle Compagnief of Nederlandsche scheepen en, vaarthuijgen, welke van tijd tot tijd, aan de Zuijd„ „kant van Java mogte verscheijnen, 't sij dat deselve gesonden worden, dan wel door zeenooden ofte andere toevallen aan Javas zuijakant opdaagende, niet alleen ongestoord sullen laaten, maar aan deselve ook des vereijscht wordende, so veel hulpe en gerievelijk „heeden, toebrengen, als in ons vermogen sijn sal„ Dat wij met geene vreemde natien, 't sij Europees als ande„ „re hoegenaamd, geene Correspondentie sullen houden nog eenige verstandhouding hebben, buijten voor„ „kenarasse en permissie van de E: oost Jndische Maatschappij. -. Dat wij in alle opsigten 's Compagnief voordeelen en belangenvr sullen behartigen, en mitsdien ook van de vogelnesjes, welke van tijt tot tijd door ons ingesameld worden, een seekere gedeelte aan de Com„ „pagnie voor niet sullen afslaan, en het overige voor betaling, teegens eene sekere daarop te stellen prijs. Dat ik Capitain Bouton, ofte den geene die in 't ver„ „volg als Hoofd van ons, door de Compagnie sal al worden

NL-HaNA_1.04.02_3910_0165 view scan ↗

English

883 the 27th of February 1790. are appointed, will appear once a year at Sourabaija to present themselves before the Honorable Commander of Java's Eastern Salient and to ask for the Company's orders. Furthermore, we bind ourselves hereby to enter into all such further equitable conditions and terms as may serve to the benefit of the Company, and in testimony that we intend to fulfill sacredly and faithfully everything to which we bind ourselves hereby, without any deviation, we have sworn and signed this in our manner. Thus done, sworn, and signed in the presence of Ensign Phaff and the Regents of Poeger and Samadjang, who all likewise heard that the contents hereof were made understandable to Captain Bouton and his people in the Malay language, at Poegar on Tuesday the 19th of January 1790. Beneath was written was signed some characters, and next to it, This is the signature of Captain Bouton, made by the same as well as in the name and on behalf of his other chiefs. Lower. In witness whereof, signed A: van Rijck. In the margin. As commissioners was signed W: Phaff and in Javanese Radeen Tommongong Prowiro Diningrat, Tommongong Djoijo Nogorro, and Merto Nogoro. Lower. Agreed. Signed P. A: Schelkes, sworn clerk. Copy of the Journal kept by the undersigned on the journey in the expedition to the south sea coast of Java, for the expulsion or apprehension of the Bugis pirates, and installation of the said Captain Bouton there. Anno 1789. the 12th of December, Saturday, I departed together with Ensign Phaff, accompanied by a sergeant, two corporals, and ten common European soldiers, likewise a gunner from Passourouang on the march to Banger. 13th, Sunday, we gathered horses and people there, had the pikemen made ready, received another corporal and eight common soldiers, of whom we had to send two back to Passourouang for the reason that they had fallen ill, against which I had four other soldiers come from Passourouang. 14th, Monday, waited here for some more auxiliary troops, and the four European soldiers from Passourouang arrived here; today some native warriors with a party of pikemen were also to go ahead to Lamadjang. 15th, Tuesday, we set out on the march to Samadjang with all the Europeans together, strong approximately 22 heads, and 200 armed Javanese as auxiliary troops, followed by a hand mortar and the further ammunition and provisions, with which we arrived in the evening at Lamadjang, very exhausted by the bad roads; here we rested for the relief of the horses 16th, Wednesday, the 17th, Thursday, the 18th, Friday, and the 19th, Saturday, in which intervening time we had the rattan bridges over the large rivers Gillem and Ketting which had both risen very high due to the heavy rains constructed, likewise bridges and footpaths.

Dutch transcription

883 den 27: februarij 1790. worden aangesteld, 't jaarlijke eens op sourabaija verschinen sal, om bij den E. gesaghebber over Javas ooslhoek te vertoonen en 's Compagnies orders Voorts verbinden wij ons bij deesen, tot het aangaan van alle sulke verdere billijke Conditien en voor„ „waarde, als ten nutte van de Compagnie strekken kan, en ten blijke dat wij van voorneemen sijn, alles waartoe wij ons bij deese verbinden, heijlig en ge„ „trouw natekoomen, sonder eenige afwijking, hebbe wij deese op onse wijse beëedigt en geteekent. —. Aldus Gedaan beeedigt en geteekend ter presentie van den vaandrig Phaff en Poegers en Sama„ „djangs Regenten, die alle meede gehoort hebben, dat den inhoud deeser aan Capitain Bouton, en de fijnen, in de Maleijdsche Taale is te verstaan gegeeven te Poegar op Dingsdag den 19. Januarij 1790. /:onderstond:/ was geteekent:) eenige Caracters, en daar bij, Dit is de handteekening van Capitain Bouton, so door Denselven als uijt naam en van weegen zijner verdere Hoofden gedaan /:lager :/ Jn kennisse van mij /was geteekent:/ A: van Rijck / in margine:/ Als gecommitteerdens (:was geteekent:) W: Pchaff en in 't Javaans Radeen Tommongong Prowiro Diningrat, Tommongong Djoijo Nogorro en Merto Nogor. . /:lager. / Accordeert : / getekent/ P. A: Schelkes. gesw. schiba. - Copia Journaal gehouden door den ondergeteekende op de Rfeijse in de Expeditie naar de zuijd, zee kant den 12. deceubs securen Ging ik beneevens den vaandrig Phaff, verselt van een sergeant, Twee Corporaals en Thien gemeene Europeesche Militairen, item Een Cannonier van Pas„ sourouang op Marpch naar Banger, „3. „ sondag versamelden wij aldaar Paarden, volk, lieten de pico„ „lanse klaar maaken, haeden ontfangen nog Een Corporaal en Agt gemeene Militairen, waar van wy twee terug naar Passourouang moesten senden; uijt reeden die siek waaren geworden, waarteegens vier andere Mi„ „litairen van Passourouang liet koomen. — „ 14. „ Maandag wagten nog eenige hulptroupen hier af, en quaamen de vier Europeesche Militairen van Passourouang hier aan, heeden souden ook eenige Jnlandsche krijgers, met een parthij picolause vooruijt naar Lamadjang. „ 15. „ dingsdag Begaaven wij ons met de gesamentlijke Europeesen sterk p:m p„s 22. koppen, en 200. Coppen gewaapende Javaanen als hulptroupen, op Marsch naar Samadjang gevolgt door Een pees Htondmortier en de verdere Am„ „minitie en vivres, waarmeede wij 's avonds te La„ „madjang aanquaamen seer afgemat door de slegte weegen, hier rusten wij tot soulaaf van paarden „ 16. „ wandd: den 17. donderdag, den 18: vrijdag en den 19. Saturdag uijt, in welke tusschen tijd wij de rottings bruggen over de grote Rivieren Gillem en ketting (:die beijde door de verwaare Reegens seer opgeloopen wae„ „ren :) lieten vervaardigen, item bruggen en en toassers. van Java, ter verdrijving, of ap„ „prehendeering der Bougineesen zeeroovers, en Jnsteltatie van den Capitain Bouton aldaar: —. van te vraagen. Ao 1789. sogenaamde

NL-HaNA_1.04.02_3910_0166 view scan ↗

English

231 the 27th of February 1790. laying a so-called sasak through the rawah, because otherwise one could not pass through the deep mud; having brought all this in readiness, we marched together in good order. The 20th of December, Sunday, from Samadjang with the entire train to the Regency of Poeger, where we only arrived in the evening. Ditto, Monday. In the morning Captain Bouton saluted us with 11 shots from the small guns of his vessels still at hand there, which were 5 in number, and I received a report from that Captain how he had sent 8 of his best and most well-armed vessels to the Bay of Wedi Alit, in order to keep the Bugis trapped there and to prevent their flight; here we also learned how the roads from here across the mountains to Wedi Alit were very bad, enormously steep, densely overgrown with thickets, and almost impassable in this rainy season, on which account thought was immediately given to dispatching a strong patrol to the heights of Wedi Alit, to occupy the dense forests there and, if possible, to observe the Bugis from the mountains in all their actions and whereabouts; also sent out a party of 50 head of batoors, accompanied by some armed Javanese, to search out a road that was judged best for passage, to clear it, to hang rattan ladders on the steepest of the mountains, likewise to dig steps, whereby we could reach Wedi Alit in the easiest manner, and having found it, to mark out encampments for us in the valleys as well or ill as possible and as the terrain permits, and so-called pondoks. In the year 1790. The 2nd of January, Saturday, during which aforesaid intervening time we also had a bridge laid across the great river of Poeger, which, however, was washed away twice by the heavy runoff, for which today we had a third floating bridge ready, and over which we—after having first had all our picul loads refashioned so that a man with his light burden could ascend the steep mountains, for the provisions of rice, salt, etc. for the entire train also had to be carried—marched tonight with our entire small army and took our course toward Batoe Oeloe, stayed the night there, and from where the 3rd of January, Sunday, set out on foot across the rawas and mountains of Paljanackan, and arrived in the evening after a very fatiguing march at our first encampment at Tangalan in a sandy bay on the seashore; here we rested, Monday, rested again, pulled the charges from the muskets that had become wet from the rains and the crossing of the rivers; which misfortune also occurred for several munitions, provisions, and men from march to march, which in this rainy season can only be taken very short, because an armed warrior cannot make much headway in a day on those slippery and muddy roads, whether ascending or descending the mountains being equally difficult, however diligently and best he tries; with all these preparations of the roads we have been busy the 22nd of December, Tuesday, the 23rd, Wednesday, and so forth up to the 21st. 4. Ditto.

Dutch transcription

231 den 27:e februarij 1790. „sogenaamde sassak door de Rawaf leggen uit ree„ „den men anders door de diepe Modder deselve niet konde passeeren, dit alles in gereedheijd hebbende gebragt, marcheerden wij gesamentlijk in goede ordre. den 20. december, sondag, van Samadjang met den geheelen trijn naar het Regentschap Poeger, daar wij 's avonds eerst aanquaamen. —. d„o Maandag Des 's morgens salueeren ons Capitain Bouton met 11. schooten, uijt de stukjes, van sijn daar nog aanhanden hebbende vaarthuijgen, die 5. in getal waaren, en ontfing ik Rapport, van dien Capitain hoe hij 8. van sijne beste en gearmeerdste vaarthuijgen naar de Baaij van wedu Aliet had gesonden, ten fine de bougineesen aldaar besit te houden, en het vlugten te beletten; hier vernamen wij ook hoe de weegen: van hier over de gebergtens naar wedre Alit seer slegt, enorrn stijl, digt bewassen door bos„ „schagief en bijna in deese reegen tijd ondoorkomelijk waaren, weshalven al aanstonds bedagt was, om een sterke Patrouille naar de hoogte van wedie Alit afte„ „senden, om de daar digte bossen te besetten, en soo moogelijk de Bougineesen van het gebergte, in ul haar doen en laaten gade te verlaan, ook sond een par„ „thij van 50. Coppen battoors, verselt van eenige gewa„ „pende Iavaanen af, om Een weg die de beste tot het pas„ „seeren geoordeeld wierd te sroeken, op te kappen, rotting „ladders aan de vteylste der bergen te hangen, item trappen graaven, waar door wij op de facietste wijse: naar wedi Alit konde komen, en die gevonden hebbende, omme so goed en quaad als doenlijk en het terrijn toelaat, in de valeijen Campementen voor ons afte verteeken, en fogenaamde Pondokken A„o 1790. den 2„e Januarij Saturdag, in welke opgemelde tusschen tijd wij ook een brug over de groote Rivier van Poeijar hebben laaten leggen, die ons egter tot twee maalen toe door de swaare afwatering is weggeslagen, waar voor heeden een derde drijfbrugge klaar hadde, en waar over wij /:naar alvoorens alle onse picolanse hadden laaten vermaaken:) zoo dat een man met zyn ligte dragt het steijl gebergte konde opkoomen, want de provisie van Rijst, zout &„a voor den geheelen trijn meede moest getorpt worden:/ met ons geheel leegertje, heeden nagt trokken ende mans naar Batoe Oeloe aannaamen, daar bleven vernagten, en van waar den 3„e Ianuarij sondag, te voet vertrokken over de Rawas en gebergtens van Paljanackan, en quaamen 's avonds naar een seer fatiquante Marsch in ons Eerste Campement te Tangalan in een sand baaij aan Zeestrand aan, hier rusten wij Maandag, weder uijt haalden de laadings der ge„ „weeren af, die door de reegens en het passeeren der Rivieren nat geworden waaren :/ welk ongeluk ook voor Ammunitie, Provisien en Menschen te maa„ „ken, van Marsch tot Marsch, die in deese Reegen tijd, maar seer kleijn kunnen genoomen worden, om dat een gewapend krijger op die gladde en bemodderde weegen dat het sij bij het vertijgen of daalen der ber„ „gen, eeven swaar valt, niet veel vorderen kan, op een dag, schoon nog so ijverd en syn best doed, met al die toebereijdselen der weegen sijn wij beisig geweest. den 22. december, Dingsdag, den 23„e woensdag, en so voorts tot op voor verscheyde „ 21. 4. d„o

NL-HaNA_1.04.02_3910_0167 view scan ↗

English

233 the 27th February 1790. several cartridge pouches with cartridges had flooded. When everything was repaired and dried as much as possible, we resumed the journey on Tuesday, the 5th January, in high spirits and marched to the camp Kbakka, where we all arrived in the evening, very exhausted from climbing the terribly steep mountains. Here our camp was only about 4 fathoms wide, lengthwise along a very stony river, and surrounded by very steep mountains. Here we nevertheless had to remain, for refreshment and to somewhat improve the roads, resting on Wednesday, the 6th ditto. NB: it is worth noting here that in all the camps in the evening I had 1 thousand so-called ketupats made, filled with rice and cooked, which were then distributed as commis bread to Europeans and Natives in the morning at half past 4 o'clock before the advance, and with which 1, 2, to 3 they could complete the march without starving. On Thursday, the 7th ditto, we resumed the march and this day climbed the last two, yet steepest mountains of Pisang, and arrived at our camp in Senangan, at the height of Wedu Alit. Being there, we had the main body of the army halt there and rest, and I and Ensign Phaf, accompanied by a few men, went to the mountain from where we could reconnoitre the Bugis and the fleet of Captain Bouton. Having closely inspected everything there and in its circumference, we found that we could not descend from that mountain on that side, wherefore we undertook to march around another adjacent one and to seek a path there through dense forests, which we finally found, and however difficult it was to descend, we undertook to go downwards, having all our warriors, who had now rested for a good hour, follow. And we arrived in the afternoon at 2 o'clock, all the aforementioned manoeuvres having occurred without being heard or seen by the Bugis. Having arrived at the beach, we had the Company's flag planted as a signal for Captain Bouton, who not long thereafter, from his vessels, answered the same, according to our secret agreement, by raising all the flags, and immediately approached the shore with his vessels, placing them broadside in front of the houses of the Bugis in order to be able to bombard them all the better with the small cannon pieces of the vessels, in case they wanted to undertake anything against him, who had already landed the previous day at a certain distance from the Bugis and had stood guard that night in a small abatis. Having arrived at the beach with our force, I had the same drawn up in battle order as much as the terrain permitted, and I dispatched Daeng Maroemba to Captain Bouton to immediately summon and disarm the Bugis, if they were willing to proceed thereto voluntarily, or otherwise to compel them thereto by force. But the Bugis indeed had the inclination, as they said, to submit, yet no ear for the disarmament. When I saw that nothing came of it so quickly and they remained obstinately standing against Captain Bouton's people just the same, I had the march sounded, in order to lend more force to Bouton's cause and to give the enemy no time for wicked deliberations, march

Dutch transcription

233 den 27„e februarij 1790. verscheijde karpekken, met pattroonen was over„ „kornen:/ doen alles so veel konde, hersteld was, en gedroogd, Naamen wij met een frisse moed den 5„' Januarij Dingsdag De reijse, wederom aan, en Marcheerden naar het Campement Kbakka daar wij alle seer afgewat door het beklimmen der verschrikkelijke steijle ge„ „bergtens, 's avonds aanquaamen, hier was ons Campement maar Circa 4. vadem breed, in de leng te langs een seer steenige Rivier, en rondsom ster steijl gebergte hier moesten wij egter tot refreche„ „ment en het nog iets verbeteren der weegen. —. „ 6. d„o woensdag, blijven uijtrusten, NB: hier bij vertaat aante„ „merken, dat ik in alle de Campementen 's avonds 1 mille sogenoemde katoepats liet maaken, met Rijst vulden en kooken, die dan voor den opmarsch 'S morgens ten ½ 5. uuren aan Europees en Jn„ „lander tot Commies brood wierden verstrekt en met welke 1: 2, â 3. zij de marsch konde goed maaken sonder te verhongeren. —. „ 7. d„o Donderdag, Gingen wij weeder op Marsch en beklom„ „men deesen dag de twee laatste dog verteijlste ge„ „bergtens van Piefang, en quaamen in onse Cam„ „pement te Senangan, op de hoogte van wedu Alit aan, daar zijnde lieten wij het grof van het leger daar halt houden, en rusten en ging ik en den vaandrig Phaf, verselt van eenige weijnige naar den Berg, van waar wij de Bongs„ „neesen en de vloot van Capitain Bouton konde recognosseeren, daar alles, en in dies Circum fe„ „rentie wel besigtigt hebbende, bevonden wij van dien Berg aan de kant niet konde afkoomen, weshalven wi heten onderneemen een andere daar aan grensende om te trekken, en daar een weg door dief bosschen te soeken, die wij eijndelijk vonden, en hoe verwaar ook om afte koomen, onder„ „naamen neederwaards te gaan, laaten onse krij„ „gers die nu een groot uur uijtgerust hadde, alle volgen, en quaamen wij des 's middags den 2. uu„ „ren, alle de voornoemde maneuvres gescheide, zon„ „der van de Boegineesen gehoort af gesien te worden, aan vertrand gekoomen zijnde, lieten wij 's Comps„s vlag planten, tot een teken voor Capitain Bouton die hetzelve van zijne vaarthuijgen niet lang daar „na (:volgens onse secreete afspraak:) door het reijs„ „sen der vlaggen alle beandwoorden, en korte aan„ „stonds met sijne vaarthuygen naar de wal, lie„ „ten deselve dwars voor de Huijsen der Bougineesen leggen, om se te beter met de stukjes Canon der voarthuijgen te kunnen beschieten, indien iets hem die bereeds 's daags te vooren op een seekeren afstand des bougineesen gelant, en dien nagt in een kleijne verhouwing wagt gehouden had, wil„ „den beginnen, aan vertrand gekoomen zijnde, met onse magt, liet ik zo veel het terreijn toeliet den seel„ „ve in verlag ordre vertellen, en verond ik Dain Maroin„ „ba af, naar Capitain Bouton, om de Bouginoe„ „sen aanstonds te sommeeren en ontwapenen, zo goedwillig daartoe wilden overgaan, of anders met geweld daartoe moesten dwingen, dog hadde de boegineesen wel verin so sij seijde dog tot de ont„ „wapening geen ooren (: om sig te onderwerpen toen ik sag dat er zo schielyk niets van quam en sij leegens Capitain Boutons volk eeven vereer bleeven knakstanden, liet ik om de saak van Bouton meer kragt bij te setten, en den vijand geen tijd tot quaade raadverlagen te geeven, de weg Marsch

NL-HaNA_1.04.02_3910_0168 view scan ↗

English

285 the 27th of February 1790. Beat the march and advance our force somewhat in order of battle; whereupon those Buginese immediately turned tail and, falling upon their knees, requested quarter, and surrendered all their weapons, which were still well loaded, such as a small cannon with an ear, some wretched rantakas, pikes and krisses, and klewangs, etc., all of which I had stowed on a vessel, and took the Buginese into custody. This being accomplished, I left Captain Bouton in the Buginese hamlet, where we had seen 6 wretched houses and 5 wretched vessels on the shore, and marched back with our little force to a certain distance, where we had meanwhile had an encampment prepared and enclosed with proper entanglements of thorny bamboos as well as other means, occupied it, and from where we had both the entire hamlet of the Buginese and Captain Bouton with his Mandharese in plain view before us, and nothing in the entire bay could be undertaken without being detected by us. With the fall of evening we occupied this little encampment of ours, and in total darkness had the necessary pickets posted, also had watch shots fired from the mortar in the evening and in the morning, likewise properly beat the tattoo and reveille at their due times. Friday the 8th of January, I marched with a strong detachment to the aforementioned Buginese houses and Captain Bouton, in order thoroughly to inspect the terrain of that hamlet (since on the preceding day nothing could be done because of night falling, and also for the reason that our men were too exhausted) and to investigate its condition. This we did, and found that the Buginese had palisaded all their Macassar houses from of old and enclosed them with stone rocks piled upon one another in the manner of bentings, in order to be able to defend themselves better thereby; which, however, we immediately had all ruined. On which occasion we found a quantity of circa Two Coyangs of rice, which was, however, very rotten and mostly rendered inedible by the weevil, and which according to the statement of the Buginese had belonged to Dain Mangalla, who recently died here, together with three vessels, albeit in poor condition; and which we also found here in a sort of chest, buried under the sand just before our arrival, over which they had made a little roof of cadjang mats. Here we also learned that the Buginese had not acted uprightly in surrendering their weapons, for our auxiliary troops who were patrolling through the thickets and thin woods found therein in various places some more pikes, krisses, and also klewangs, which the Buginese had hidden there along with their meager household goods; signs that if no good watch had been kept over them that night, they would still have attempted to flee into the forests. I furthermore had their juragan come before me and questioned them as to how strong they were here now and had been previously, and whether there were any more Buginese pirates lying in other places. They gave me as an answer that there were still seven of their comrades lying on guard at a place named Mero (being the boundary line between eastern and western Balemboangang), but that one could not reach there by land. Immediately I proposed to Captain Bouton whether he saw any chance to take those 7 all above mentioned

Dutch transcription

285 den 27:' Februarij 1790. Marsch slaan en onse Magt in ordre van Batail„ „je eenigsints naderen; waar op die Bougineesen aanslonds het start in de voeten zouk en schoon knare, „landende quartier versogte, en hunne waapens alle nog wel gelaaden overgaaven, als Een stukje Canon met een oor, eenige slegte rantakas, pieken en krissen en kleewangs &„a die ik alle op een vaarthuijg liet bergen, en de bougineesen in verwaaring neemen, dit verrigt zijnde, liet ik Capitain Bouton in het Bougineese gehugje, daar wij 6. p„s slegte huijsen en 5. slegte vaarthuijgen op de wal hadden gesien, en marcheerden met ons segertje weder terug op sekeren afstand, alwaar wij intusschen een Com„ „pement hadden laaten vervaardigen en met be„ hoorlijke verhouwinge van doornige bamboegsen, als anders omheijnt, betrokken, en van waar wij zoo wel het geheele gehugje der Bougineesen, als Capitain Bou„ „lon, met sijne Mandharf in het gesigt, en voor ons hadden, en niets in de geheele Baaij konde uijtgerigt worden, zonder dat door ons ontwaard wierd, met het vallen van den avond betrokken wi dit ons Compement je„ en met den volkomen donker, lieten de benoodigde brand„ „wagten uijtstellen, ook 'savonds en 's morgens wagt schooten uijt de Mortier doen, item behoorlijk Taptoe en Reville op sijn tijd slaan. den 8. Januarij Vrijdag Marcheerden ik met een sterk Commando naar voornoemde Bougineesen huijsen, en Capitain Boulon om het Terreyn van dat gehugje (:dat daags te vooren om de invallende nagt niets had konnen geschieden en ook om reeden dat ons volkje te seer afgemat waaren:) ter deegen te visiteeren, en dief gesteldheijd te ondersoeken, dat wij deeden en bevonden dat de Bougineesen hunne Maccassaarsche huijsen alle van ouderen gepalliffadeert en met steen klippen op den anderen gevlapeld Bentings gewijs omheijnt hadde, om sig daar door beter te kunnen verweeren, dog die wij aansetonds alle lieten ruineeren, bij welke occagie wij een parthij Circa van Twee Coyangs Ryst vonden, die egter seer vermolmt en de meeste door de Calander oneetbaar was geworden, en welke volgens opgave der Bougineesen had toebehoord aan den alhier Iongst verstorvene Dain Mangalla, beneevens drie schoon slegt gestelde vaarthuijgen, en wienslijk wij hier ook vonden, in een zoort van een kist, maar even voor onse komst onder het sand bedolven, daarse een dakje van Cadjang matten, overgemaakt hadden, hier vernamen wij ook dat de bougineesen niet op„ „regt te werk waren gegaan, met het afgeeven hun„ „ner waapens, want onse hulptroupen die door de struelle en dunne bosschagief Pattrouilleren, daar in op verscheijde plaatsen, nog eenige pieken, krissen, ook Clewangs vonden, die de bougineesen al„ „daar beneevens hun sober huijsraedje vervrtooken had„ „den, teekens dat bij aldien den nogt geen goede wagt over haar gehouden was, se het nog souden hebben tragten in de basschen te ontvlugten, ik liet wijders de Juragang van haar voor mij koomen en vroej haer af, hoe sterk sij hier nog en voor heen geweest wae„ „ren, en of er op andere plaatsen geen Bougineese Roo„ „verf meer leijden, gaven zij mij ten antwoord, dat 'er nog seven van hunne makkers op een plaats ge„ „naamd Mero (:zijnde de limietscheijdingen tusschen ooster en wester Balemboangang:) ter wagthouding waaren leggende, dog dat men daar over land niet bij konde koomen, aanstonds verloeg ik Capitain Bouton voor, of geen kans sag, die 7. alle boven gem:

NL-HaNA_1.04.02_3910_0169 view scan ↗

English

237 the 27th of February 1790. to arrest the above-mentioned Bugis, which he immediately accepted and that same forenoon sent off two of his smallest vessels, which were nevertheless well-manned and armed, with orders to arrest those 7 Bugis either by fair means or by force; when we had performed the most necessary duties here, we returned back to our encampment. The 9th of January, Saturday. The proas sent the day before to Mero by Captain Bouton returned, and brought 3 Bugis of the aforementioned 7 with them, and further reported to us that 4 head of their robber companions had gone to Kalong in Eastern Blambangan, where they said that 5 men of their comrades also lay; these newly brought-in 3 heads I also had guarded and watched over with the other captured Bugis. Today we also sent out a proa belonging to Captain Bouton manned with Mandarese to fetch old coconuts from Mero, and Captain Bouton had his Mandarese fish for us with casting nets and hooks for provisions, which however did not yield much due to the heavy seas and severe surf, and we had not much else here for provisions than wild young rattans and some tough dried meat. The 10th ditto, Sunday, and the 11th ditto, Monday. We made preparations again to undertake the return journey to Puger, and we had our prisoners pinioned once again and well guarded, until on the 12th ditto, Tuesday, we set out on the march again with the entire train. If we had previously had a difficult march on our way here, it was now worsened even more, since the rains broke through more and more and degraded the roads, and burdened in addition with a number of 51 captured Bugis, who, although pinioned, behaved desperately, to such an extent that one was obliged to assign two escorts to each prisoner, for otherwise they frequently threw themselves down against the earth, and if they could only reach a rock or tree, they even wanted to smash their heads against it. On this first return march of ours from Wedi Alit to Senangan, we experienced what a hardened opium drinker was, for those who were strongly addicted to it, like most of our captured Bugis; for having had to do without that poppy juice for only a few days, they became so desperate that they preferred to die rather than be without it, and a tiny bit could not help them either, for most of them had been accustomed to consume the weight of a rupee to a Mexican dollar a day; and now having to do without it as said, they began to fall into dysentery, although rice, salt, and water were served to them twice daily. This afternoon we arrived at the aforementioned Senangan, passed the night in the encampment there, and continued the 13th of January, Wednesday, our journey further to the encampment at Klakah, where we likewise arrived in the afternoon after much struggling and trouble with the prisoners, and from where we, the 14th ditto, Thursday, resumed our march again up to Tanggulan. Here several of the most hardened of our captured opium drinkers grew worse, but they were given drink as much as possible and were treated well, and we departed the 15th ditto, Friday, and thus likewise to Batu Ulu, as well as further on the 16th ditto, Saturday, from there to the Regency of Puger, where we only arrived in the afternoon after much trouble to get through the deep swamps, two of our captured Bugis having died on this march, however, namely a certain Nakhoda Salatu and a commoner, so that we now only have

Dutch transcription

237 den 27„e february 1790. bovengemelde Bongineessen te doen ligten, 't welk aan stonds aannam en dien voordemiddag nog twee sijner kleijnste vaarthuijgjes egter wel bemand en gearmeert afsond, met ordre om die 7. bougineesen te ligten het sij met goede of met geweld, toen wij hier het noodsakelijkste verrigtingen gedaan hadden retour„ „neerden wij weeder naar ons Campement. den 9. Januarij Saturdag Quamen de naar Mero 'sdaags te vooren, door Capitaijn Radton afgesondene prauwtjes weder terug, en bragten. 3. boigineesen van voormelde 7. mede en rapporteerden ons verder dat er 4. Cappen van hunne maats Roovers naar Kalong in het ooster Balemboangang waren gegaan, al „waar sij seijde dat ook nog 5. man van hunne spitf„ „broeders laagen; deese nieuwe aangebragte 3. Coppen liet ik meede bij de andere gevangene Bougineesen bewaaren en bewaaken, heeden souden wij ook een prauwtje van Capitaijn Bouton bemand met Mandhaars uit om oude Clappus nooten van Mero te haalen, en liet Ca„ „pitain Bouton zijne Mandhars voor ons met de werpnetten en Angels vissen tot mondkost die egter niet veel vougen, door het holgaande water en sware bran„ „dings en hadden wij hier niet veel anders tot Mondkost als wilde Jonge Rottings en wat harde dinding. „ 10: d„o Sondag, en den 11. d„o Maandag, Maakte wader klarigheijd om de terug reijse naar Begar te onderneemen, en lieten wij onse gevangenen op een nieuw weer vleugelen en wel bewaren, tot dat wij op „ 12. d„o dingsdag met den ganschen trijn weder op marsch begaaven, had„ „den wij voor heem bij onse herwaards komst moeijelijke marsch gehad, wierde die nu nog veel verflimmert, nade„ „maal de Reegenver hoe langs hoe meer door quamen, en de wegen verergerde, en daar bij behebt met een aantal van 51. gevangene Boegineesen, die schoon gevleugelt zig disparaat aanvertelden, zodanig dat men verpligt was, een„ gevangene twee geleijders te geeven, want anders vermeeten zy sig dikwirf tegens de aarde needer en als maar een klip of boom konde bekomen, wilde haar selfs de kop daar tegens verbrijselen, op deese onse eerste terug marsch van wedre Alit naar Senangan, ondervonden wij wat een verter„ „ke Amphioen drinker was, voor die er fers aan geattacheerd waaren, als de meeste van onse gevangene boegineesen, want die nu dat heulfop maar een paar dagen hebbende moeten missen; wierde daar door so despecaat, dat liever wilde sterven, als sonder te weesen, en een kleijn wijnig „je konde haar ook niet helpen, want de meeste van haar waren gewoon geweest, van een Ropij tot een mexicaans swaarte 's daags te nuttigen; en dat nu so als gesegt moe„ „tende missen, begonden sij aan bloedgang te vervallen, schoon dagelyks twee maal de Rijst, verout en water haar toegedient werd, heeden middag quamen wij te senangan voorn: aan, vernagte in het Campenrent aldaar, en setten. den 13:e January Woensdag, onse reijse verder voort, naar het Campe„ „ment te klakka, daar wij mede naar veel sukkelens, en moeijte met de gevangene agtermiddags aan quar„ „men, en van waar wij. „ 14. d„o donderdag, weeder onse mansch vervolgde, tot op Tanga„ „lan hier wierden verscheijde der verterkste van onse gevangene Amphioen drinkers srlegter, dog men lietse zo veel doenlyk laaven, en wierden wel behandelt en vertrokken wij. „ 15. d„o vrydag er zo mede naar Batoe Oeloe, als mede verder op „ 16. d„o Saturdag van daar naar het Gegontschap Poegar, daar wij naar veel moeijte, om door de diepe rawaf te komen 'sragtermiddags eerst aanquamen, sijnde egter op dese marsch twee van onse gevangene Bougineesen gestorven, als eenen Anac„ „hova Salatoe, en een gemeene, zo dat wij er nu nog disparaat maar

NL-HaNA_1.04.02_3910_0170 view scan ↗

English

27 February 1790. had only 49 heads of them alive, whom I immediately had refreshed and revived here, and discovered here that among the prisoners there were two who claimed to be emissaries from the Banjoewangi Commandant Clement de Starisch, namely a Buginese who also claimed to fall under Dain Nimba there, and the other claimed to be a new Balinese, freshly arrived from that country. When I asked them when and on what occasion they had come to Wedie Alit, they answered that it was with a small prahu namely Topit manned with Gradjagan Javanese, who by order of the aforesaid Commandant had put them ashore at Mavrong where at that time Netto Daing Mangalla was staying, that the prahu had been sent back by them, and that they had gone with the last-mentioned Daing to Wedie Alit and remained until we arrived there, having stayed there for more than three months. No pass or the least proof being found with them, but rather very suspicious and contradictory statements, I could therefore not trust them on their word, and therefore also had them bound and taken along with the prisoners. Now being here at Poegar, I found myself obliged to wait both for the refreshment of the Europeans as well as the auxiliary troops whose feet were all severely injured by the thorns and sharp rocks, and the recovery of the prisoners, item the awaiting of the Captain with his eldest Chiefs, who by reason of the strong southwesterly winds and very rough sea that had now stormed here for about four days and were still continuing could not come hither, in order to settle everything with that Captain according to orders and place it on a firm footing; thus we remained lying here. 17 January, Sunday; as well as 18 ditto, Monday, today one more of our prisoners died named Anachoda Antjik alias Candon, and towards the evening Captain Bouton arrived with 4 of his vessels, accompanied by his elders and Anachodas; wherefore we ditto, Tuesday, had them come at 8 o'clock in the morning into the Dalem of the Poegar Regent, and after the Articles drawn up in a Contract were read to him and made understood in the Malay language, and he with his people undertook to fulfill the same faithfully, we had him sign the Contract, and in the presence of the commissioners appointed by me for that purpose, before the first signatory of this, take the oath of loyalty under the Quran according to the Mohammedan manner. This being done, we wished him much happiness, recommending to him once more everything that was his duty, which he accepted with great attention and seemingly very thankfully, whereupon some refreshments were taken with the entire assembly, and with that the matter came to an end. The remainder of that day, on which three of our Europeans became incapacitated, we prepared our pikolans and set out. ditto, Wednesday, on the march to Samadjang with the entire train and prisoners, and after having been attacked several times on this march by the tigers, and one of the prisoners being a Balinese according to his statement having died, we arrived there at six o'clock in the evening. ditto, Thursday, we kept a day of rest at Samadjang, because horses and people were too exhausted to go on the march this day; which we ditto, Friday, undertook at 3 o'clock in the morning and proceeded all together to Banger, where we arrived only at 11:30 o'clock at night, and the pikolans and retinue only at 3

Dutch transcription

293 27:' februarij 1790. — maar 49. Coppen van haar in 't leeven hadden, die ik hier aan vertondg liet ververschen en verquikken, en ontrek„ „ten hier dat er onder de gevangene, twee waaren, die voorga„ „ven zendelingen van den Banjoewangief Commandant Clement de starisch te sijn, als en bougines die al„ „meede voorgaf, onder Dain Nimba aldaar te sorteeren, en den andere gaf voor, een baarse balier te sijn, eerst van dat Land gekoomen, toen ik haar vroeg, wanneer en per wat occagie te wedue Alit waaren gekoomen, ant„ „woorden sij met een klayjn prauwtje (:vergenoemde Topit„ bemand met gradjagangsche Javaanen, dat die haar op ordre van den Commandant voornoemt ae tot Mavrong:/ waar toenmaalf Netto Daing Mangalla zig bevond:) hadde aan de wal geset, het prauwtje weeder door haar te rug was gesonden, en sij met Laatstgenoemden Daing naar wedie afliet waaren gegaan, en verbleeven tot dat wij daar sijn gekoomen, dat sij ruijm drde maanden daar gewuest hadde, geen pas of de minste bewijse bij haar gevonden sijnde, maar wel seer verdagte en varieerende opgave, so hebbe deselve op haar woord niet kunnen ver„ „trouwen, en dierhalven ook maar laaten vleugalen en met de gevangene meede neemen, hier nu te Poegar sijn„ „de, van vonrd ik mij verpligt so tot refraichering der Europeesen, als hulptroupen die alle de voeten door de doorne en vertren klippen saer gelijstert waaren, en hir„ „stelling der gevangenen, item afwagting van Capitain met sijn ondste Hoofden, die om reeden der thans hier al een dag of vier gestormt en nog Continueerende sterke suijd weste winden, en seer holgaande zee niet naar herwaards kan koomen, intewagten om alles met dien Capitain volgens d' ordre effen te stel„ „ten en op een vasten voet te brengen, dus bleeven wij hier leggen. 17: Januarij Sondag; als meede 18. d„o Maandag, heeden vertierf nog Een van onse gevangene in naamde Anachoda AntjikC: alias Candon, en quam teegens den avond Capitain Bouton met 4. vaartuijgen van hem aan, verselt van sijne oudste en Anachodaf weshalven wij d„o Dingsdag, Haar lieden 's morgens ten 8. uuren lieten in den Dalm van den Poegars Regent, koomen, en naar hem de Articu„ „len in een Contract opgesteld hem voorgeleesen, en in de Ma„ „leijdsche Taalen te verstaan gegeeven sijnde, en hij deselve met de sijne aannam, getrouwelijk te volbrengen, lieten wij hem het Contract teekenen, en in presentie van de daar toe door mij benoemde gecommitteerdens, ten overstaan van den eer„ „sten teekenaar, deeses, onder den Alkoran na de Mahome„ „taansche wijse, den Eed van trouwe afleggen, sulx gedaan sijnde, wenschte wij hem veelf geluks Recommandeeren hem nogmaals alles aan, wat van sijn pligt was, dat hij met veel altentir, en so uijtterlijk scheen seer dankbaar lijk aannam, waar op met de gesamentlijke vergadering eeni„ „ge rifraichemingen gebruijkt wierden, en daarmeede nam die saak een eijnde, het resteerende van dien dag, waarop wij drie Europeesen impotent kreegen, vervaardigde wij onse Sicolansen en begaaven ons. d o Woensdag op marsch na Samadjang met den geheelen lrijn, en gevangenen en naar op deese marsch verscheijde maalen door de Eijgers aangerand te sijn; en een der gevan„ „genen (:zijnde een Balir volgens sijn opgeeven overleeden, quamen wij 's avonds ten ses uuren aldaar aan. d„o donderdag, hielden wij te Samadjang rustdag, dewijl paarde„ en volk te seer afgemat waaren om deesen dag op Marsch te gaan; dat wij o Vrijdag, ondernamen sermorgens ten 3. uuren en ons ge„ „samentlijk naar Banger begaven, alwaar wij eerst snagts ten ½. 12. uuren, aanquamen en de picolansen en gevolg eerst 3

NL-HaNA_1.04.02_3910_0171 view scan ↗

English

893 27 February 1790. here on morning had refreshed and revived, and discovered here that among the prisoners there were two who claimed to be emissaries of the Banjoewangie Commandant Clement de Starisch, one being a Buginese who likewise claimed to belong under Dain Nimba there, and the other claimed to be a new Balinese, newly arrived from that country. When I asked them when and by what occasion they had come to Wedue Alit, they answered with a small prahu named Topil manned with Gradjagang Javanese, that had set them ashore on the orders of the aforementioned Commandant at Manong where previously Netto Daing Mangalla was located, that the prahu had been sent back by them, and they had gone with the last-mentioned Daing to Wedue Alit and remained until we arrived there, having been there for well over three months. No pass or the least proof being found with them, but rather very suspicious and contradictory statements, I could not trust them on their word, and therefore also had them bound and taken along with the prisoners. Being here now at Poegar, I found myself obliged, both for the refreshment of the Europeans and auxiliary troops whose feet were all very blistered by the thorns and sharp rocks, as well as the recovery of the prisoners, likewise the awaiting of the Captain with his eldest chiefs, who on account of the strong southwest winds that have stormed here now for about four days and still continue, and a very rough sea, cannot come hither, to wait in order to settle everything with that Captain according to the orders and to establish it on a firm footing; thus we remained lying here. only 49 heads of them were alive, whom I the 17 January Sunday; as well as 18 ditto Monday, today another of our prisoners died, named Anachoda Antjikc, alias Candon, and toward evening Captain Bouton arrived with 4 of his vessels, accompanied by his elders and anachodas, wherefore we 19 ditto Tuesday, had those people come at 8 o'clock in the morning into the Dalem of the Poegar Regent, and after the Articles drawn up in a Contract were read to him and explained in the Malay language, and he and his people accepted to perform the same faithfully, we had him sign the Contract, and in the presence of the commissioners appointed thereto by me, in the presence of the first signatory of this, under the Koran according to the Mohammedan manner, take the oath of loyalty. This being done, we wished him much happiness, recommending to him once again everything that was his duty, which he accepted with much attention and, so it appeared outwardly, very thankfully. Whereupon some refreshments were consumed with the collective assembly, and therewith that matter came to an end. The remainder of that day, on which we had three Europeans become incapacitated, we manufactured our doolies and set out. the 20 ditto Wednesday on march to Samadjang with the entire train and prisoners, and after being attacked several times on this march by tigers, and one of the prisoners being a Balinese according to his statement having died, we arrived there at six o'clock in the evening. 21 ditto Thursday, we held a day of rest at Samadjang, since horses and people were too exhausted to go on the march this day, which we 22 ditto Friday, undertook at 3 o'clock in the morning and proceeded together to Banger, where we only arrived at half past 11 o'clock at night, and the doolies and retinue only at 3

Dutch transcription

893 27:' februarij 1790. — hier aan vertondgs liet ververschen in verquikken, en ontrek„ „ten hier dat er onder de gevangene, twee waaren, die voorga„ „ven zendelingen van den Banjoewangief Commandant Clement de starisch te sijn, als en bougines die al„ „meede voorgaf, onder Dain Nimba aldaar te sorteeren, en den andere gaf voor, een baarse balier te fijn, eerst van dat Land gekoomen, toen ik haar vroeg, wanneer en per wat occagie te wedue Alit waaren gekoomen, ant„ „woorden sij met een kleijn prauwtje (:vergenoemde Topil„ bemand met gradjagangsche Javaanen, dat die haar op ordre van den Commandant voornoemt tot Manong:/ waar tommaalf Netto Daing Mangalla zig bevond:) hadde aan de wal geset, het prauwtje weeder door haar te rug was gesonden; en sij met Laatstgenoemden Daing naar wedue Afliet waaren gegaan, en verbleeven tot dat wij daar sijn gekoomen, dat sij ruijm drde maanden daar geweest hadde, geen pas of de minste bewijse bij haar gevonden sijnde, maar wel seer verdagte en varieerende opgave, so hebbe deselve op haar woord niet kunnen ver„ „trouwen, en dierhalven ook maar laaten vleugelen en met de gevangene meede neemen, hier nu te Poegar sijn „de, var vond ik mij verpligt so tot refraichering der Europeesen, als hulptroupen die alle de voeten door de doorne en verteen klippen seer gelijstert waaren, en her„ „stelling der gevangenen, item afwagting van Capitain met syn onoste Hoofden, die om reeden der thans hier al een dag of vier gestormt en nog Continueerende sterke suijd weste winden, en seer holgaande zee niet naar herwaards kan koomen, intewagten om alles met dien Capitain volgens d' ordre effen te serte „ten en op een vasten voet te brengen, dus bleeven wij hier leggen. maar 49. Coppen van haar in 't leeven hadden, die ik den 17: Januarij Sondag; als meede „ 18. d„o Maandag, heeden verlierf nog Een van onse gevangene in naame Anachoda Antjikc, alias Candon, en quam teegens den avond Capitain Bouton met 4. vaartuijgen van hem aan, verselt van sijne oudste en Anachodaf weshalven wij „ 19. d„o Dingsdag, Haar lieden 's morgens ten 8. uuren lieten in den Dalm van den Poegars Regent, koomen, en naar hem de Articu„ „len in een Contract opgesteld hem voorgeleesen, en in de Ma„ „leijdsche Taalen te verstaan gegeeven sijnde, en hij deselve met de sijne aannam, getrouwelijk te volbrengen, lieten wij hem het Contract teekenen, en in presentie van de daar toe door mij benoemde gecommitteerdens, ten overstaan van den eer„ „sten teekenaar, deeses, onder den Alkoran na de Mahome„ „taansche wijse, den Eed van trouwe afleggen, sulx gedaan sijnde, wenschte wij hem veelf geluks Recommandeeren hem nogmaals alles aan, wat van sijn pligt was, dat hij met veel altentir, en so uijtterlijk scheen seer dankbaar lijk aannam, waar op met de gesamentlijke vergadering eeni„ „ge rifraichemengen gebruijkt wierden, en daarmeede nam die saak een eijnde, het resteerende van dien dag, waarop wij drie Europeesen impotent kreegen, vervaardigde wij onse Sicolansen en begaaven ons. den 20:' d„o Woensdag op marsch na Samadjang met den geheelen laijn, en gevangenen en naar op deese marsch verscheijde maalen door de Eijgers aangerand te sijn; en een der gevan„ „genen (:zijnde een Balier volgens sijn opgeeven overleeden, quamen wij 's avonds ten ses uuren aldaar aan. 21. d„o donderdag, hielden wij te Samadjang rustdag, dewijl paarde en volk te seer afgemat waaren om deesen dag op Marsch te gaan, dat wij „ 22„' d„o Vrijdag, ondernamen srmorgens ten 3. uuren en ons ge„ „samentlijk naar Banger begaven, alwaar wij eerst 'snagts ten ½. 12. uuren, aanquamen en de picolansen en gevolg eerst 3

NL-HaNA_1.04.02_3910_0172 view scan ↗

English

361 the 27th February 1790. The 23rd January, Saturday, throughout the day on this march we had another death among the prisoners, and terrible mud and rain; arriving here everyone was equally tired, and rested here that day, so that we on the 24th ditto, Sunday, departed from here with the entire train for Passourouang, where we arrived at 12 o'clock noon, and the retinue late in the evening. The 25th ditto, Monday, rested at Passourouang and the first signer departed the 26th ditto, Tuesday, with the prisoners for Sourabaija, arriving there on the same day at [illegible] o'clock, to report on our executed commission. (Below stood: was signed:) A: van Rijck and W: Phaff. (Lower:) Agrees (signed:) P:s A: Schelkes, sworn clerk. In this Extract of a Missive from the Sourabaija Authority to the Lord Governor of Java, dated 15 February 1790. Having made known to the Passourouang Commander the particular pleasure of Your Right Honorable, both regarding his praiseworthy conduct in attacking and capturing the robbers on the south coast of Java, and regarding the goodwill also shown therein by Captain Bouton, these captured robbers, pursuant to the approval of Your Right Honorable, will be detained here at Sourabaija, until such time as the monsoon will permit them to be transported to Samarang in a convenient and secure manner, or as took place in 1717 regarding those of Noessa, and we in the meantime shall try to inform ourselves by investigation, as far as possible, of everything that is charged against them, in order to dispose of them thereafter. As Your Right Honorable notes that since matters are now so situated and there was great likelihood that the south coasts of Eastern and Western Balomboangang would soon be entirely cleared of robbers, and therefore expects, as soon as possible, an accurate note and report of what can annually be yielded from these coasts for the Company, in order to supply the necessary information regarding this to Their High Mightinesses before the time of the upcoming lease, with a further request for my considerations; what increase in the lease of Eastern Balemboangang can reasonably be expected and demanded by the clearing of these coasts and the securing of the bird cliffs, as well as what arrangements could be made both in that regard and with respect to the other products produced there, to let the Company enjoy an early benefit thereof, so I take the liberty in all deference to submit in response, that since one is entirely uncertain of the quantity of bird nests that can be gathered from the cliffs on the coasts of Eastern and Western Balemboangang due to the constant unrest that has already occurred for so many years, one is not able to give a statement thereof before and until the delivery thereof by Captain Bouton will have occurred this year, when it will then first appear from those of Western Balemboangang how much there will be to yield for the Company, likewise also from the quantity to be gathered from the Eastern Balemboangang district, in order to then subsequently increase the lease; while I shall in the meantime write to the Commanders at Passourouang and Banjoewangie, to ensure that by Captain Bouton

Dutch transcription

361 den 27:' Februarij 1790: -. den 28. Januarij Satudag, iet den dag hebbende op deese Mansch alweter 1:' dode, on„ den de gevangenen, en ijsselijke modder en reegen gehad; hier koomende was alles even moede, en ruste hier dien dag uit, so dat wij op „ 24. d„o Sondag van hier met den geheelen trijn naar Passourouang ver„ „trokken alwaar wij 's middags ten 12. uuren arriveerden, en het gevolg ser avonde laat. „ 25. d„o Maandag ruste te Passourouang uijt en begaf sig den eersten lekenaar „ 26: d„o dingsdag met de gevangenen naar Sourabaija, daar den selfden dag len. . . uuren aanquam, om verslag van onse gedane Com„ „missie te doen, (onderstond:/ was geteekent:) A: van Rijck en W: Phaff. /:lager:) Accorteert (:getekent:/ P:s A: Schelkes ges: scriba. —. in dese Extract Missive van den sourabaijag Gesaghebber aan den Heer Javas Gou„ „verneur, gedateert 15. februarij 1790. —. Aan den Passourouangs, Commandant van tsy het bijsonder genoegen, van uw Ed„e Gestr: te kennen gegee„ „ven hebbende, so omtrent sijn prijswaardig beleijd in het attacqueeren en gevangen neemen der Roovers aan de suijdkant van Java, als over de daarin ook betoonde wel„ „meenendheijd van Capitain Bouton, sullen die gevangen Rovers, ingevolge het goedvingen van uw Ed„e gestr: alhier te sourabaija aangehouden worden, tot tijd en wijl de mous„ „son permitteeren sal, deselve op eene gevoegelijke en secure wijse naar Samarang te kunnen transporteeren, or als in 1717. omtrent die van Noessa heeft plaats gehad, en wij intusschen bij ondersoek, so veel doenlijk tragten te informe„ „ren, van al het geene ten hunnen lasten leyd, om daarna over deselve te kunnen worden gedisponeerd. — Also uwEde Gestr: noteert, dat wijl de saaken nu so ge„ verteld en er groote apparentie was, dat de snijder vertranden van Ooseter en Wester balomboangang wel haaft gehael van Roe„ „vers souden gesuijvert sijn, en daarom verwagt, so vspoedig mogelijk een accurate notitie en berigt, wat uijt deese sertaanden Jaarlijk voor de Comp„e sal kunnen werden geproflueerd, ten eijnde aan Hunne Hoog Edelheeden daaromtrent de noodige informatie te suppediteeren voor de tijd van de aanstaande verpagting, met requisit wijders van mijne Consideratien; welk accressement der Pagt van ooster Balemboangang door de suijvering deser vertranden en het in vijligheijd, stellen der vogelklippen met grond kan worden verwagt en gevordert, so meede welk schikkingen so wel daaromtrent als den opsig„ „te der overige aldaar vallende producten konden worden ge„ „maakt, om de Comp„e daarvan een spoedig genot te doen hebben, so neem ik de vrijheijd daar op in alle eerbied te dienen, dat vermits men door de geduurige berooring, dat bereeds so veele Jaaren lang if geschied, geheel in het onseker if van de quantiteijt der vogelmisten die uijt de klippen aan de stran„ „den van het ooverleren Wester Balemboangang kunnen worden ingefameld, men niet in staat if daarvan eene op„ „gave te doen, voor en al eer de leverantie daarvan door Capi„ „tain Boutonr in dit Jaar sal sijn geschied, wanneer het als dan eerst van die uijt het wester Balemboangang sal blijken, hoe veel 'er voor de Compagnie te proflueeren sijn sal, ingelijker voege ook uijt de quantiteijt van het ooverter Balemboangangs district te doene insaam, om als dan daar na de pagt te doen accresseeren; terwijl ik intusschen de Commandanten te Passourouang en Banjoewangie, sal aanschryjven, om te verorgen, dat door Capitain Bouton

NL-HaNA_1.04.02_3910_0173 view scan ↗

English

303 the 27th of February 1790. and the Lessee at Banjonvangie to be reported in good faith the quantity that is now collected during the securing of the cliffs, and to also inform himself whether other products are found on the south side, from which the Company may also derive profit. The aforementioned Captain Bouton having agreed to also lift and send up the remaining pirates who were said to be at Kalong in eastern Balemboangang, just like the others, as soon as it shall be possible to proceed thither with a couple of his vessels, I shall give Your Right Honorable notice thereof as soon as this shall have occurred, and also supply the requested report concerning Captain Cabo when the same shall have been received from the Passourouang Commandant, who in the meantime has informed me of the lack Captain Bouton had of the necessary round shot for his defense and attacking pirates whenever they happened to appear on the south side, and has therefore requested that the same might be provided with 50 pieces of 1 and 100 pieces of 2 pounds, I have consented to this and had the same provided, in the hope that Your Right Honorable will approve of this. Copy Translation of a Malay Letter Written by Gustij Moera Madee and Madee, Princes on the Island of Bali To the aforementioned Governor, received the 23rd of November 1789. Having been informed for certain that Radeen Hadja, on his return journey from Banjermassing, driven by storms as well as through a lack of provisions, and also because his sails were damaged, had put into Grissée, and that the Grissée Resident, inviting him upon his arrival there, had first promised to offer him the necessary assistance therein, but afterwards had again given contrary signs thereof, wherefore Raden Hadja subsequently made off, and after this his vessel, ammunition, and other goods were confiscated, and his accompanying concubine and son were also placed into custody with the regents; it is for that reason that we have addressed this to let Brother know that we have a claim on Raden Hadje for a principal amount of 2000 round mats, and further that we request to be informed how we are now to adhere to the contents of the Contract that was made between the Noble Company and us, since we have a Missive from Their High Nobilities in which it is stated that Their High Nobilities will no longer concern themselves with Radeen Hadjie, and we now see that one does not act accordingly as ought to be, but that it seems as if one thereby seeks to annul the Contract; yet this breach is then not on our part, and should the Grissée Resident seek to alienate the friendship between the Company and us, we shall resign ourselves to that, but we request Brother only to provide us with true information as to how matters truly stand with Radeen Hadjie, seeing that we still have his wife and children here, and are also inclined to communicate this to the Panumbahan of Madura and the Sidajoe regent, so that they shall not think that we are the cause thereof, for we are likewise descended from Majapahit. A subject of the Honorable Company who had lost his vessel with cargo near Salemparang, we allow to return to Brother, as proof that we act in accordance with the Contract, and are always inclined to friendship with

Dutch transcription

303 den 27:e februarij 1790. en den Pagter te Banjonvangie ter goeder trouwe worden opgegeeven de quantiteijt deeer nu bij het in vijligheid stel„ „len der klippen word ingefameld, en om sig tevens te informer„ „ren, of er aan de suijdkant ook andere producten gevonden, waaruijt de Compagnie ook voordeel hebben kan. —. Den voormilden Capitain Bouton aangenoomen hebben„ „de de overige Rgovers welke sig te kalong in het ooster Balem „boangang souden bevinden, even als de anderen meede te ligten en op te senden, so dra er mogelijk sal syn, om sig met een paar sijner vaartuijgen derwaards te begeeven, sal ik uw Ed: Gestr: daarvan kennis geeven, so dra dit geschied syn sal, en ook het gevordert berigt omtrent Capitain Cabo, suppediteeren, wan„ „neer hetselve van den Passourouangs Commandant zal ontfangen sijn, die mij intusschen geinformeert heeft, van het gebrek welke Capitayn Boutoir had, aan, het benodigd roodscherp tot sijne defensie en het attacqueeren: van Poo„ „vers, wanneer die sig aan de suijakant quamen te ver„ „toonen, en daarom heeft dat den selven met 50. pees van 1. en 100. p„s van 2. ld. mogte worden voorsien, heb ik oe er in bewolligd en deselve laaten verstrekken, in hoope dat uwEd„e gestr: sulx sal goedkeuren. —. Copia Translaat Maleijdsche Brieff Geschreeven door de Gustijf Moera Ma„ „dee en Madee, Vorsten op 't Eijland Balij Aan den voormelde Gesaghebber, ontf: den 23. November 1789. —. Voorseker g'infrmeerd geworten sijnde, dat Sadeon Hadja in sijne terug reijse van Banjermassing so door vertormen als mits gebrek aan Levenvrmiddelen, en ook om dat fijne sijlagien ontramponeerd waaren, grifsee was ingelopen, en dat den grissees Resident hem bij komverlte aldaar inviteerende eerst had belooft, om hem daarin de nootige adsistentie te beeden, dog naderhand wederom Contra blijke daarvan gegeeven had, waarom & Cadeen Hasja sig vervolgens hat weggemaakt, en men hier na sijn vaarthuijg, ammunitie en verdere goederen had geconfisqueerd, als ook sijn meede gehad hebbende Bywyjf en zoon bij de regenten, in bewaring gegeeven, ser is om die reede dat mij deese hebben gerigt om broeder kennisse te geee, dat wij van Raden stoedje een Capitaal groot 2000. ronde matten hebben te pretendeeren, en voorts dat wij versoeken g'informeerd te mogen worden, hoe wij ons nu aan den inhoud van het Contract dat tusschen de Edele Maatschappij en onser gemaakt is te houden hebben, vermits wij eene Missive hebben van Hunne Hoog Edelheeden, daar in gemeld staat, dat Hunne Hoog Edelhee„ „den sig aan Radeen Hadjie niet meer sullen laaten geleegen leg„ „gen, en wij nu sien dat men daarna niet handeld gelijk dient te sijn, maar dat het schijnt als of men daar door tragte de om 't Contract te vernietigen, dog deese verbreeking is dan niet aan ons, en seroekt den Grissees resident de vriendschap tusschen de Compagnie en ons te verwijderen, sulx sullen wij ons laaten getrooften, maar versoeken broeder om ons alleen van waare informatien te voorsien, ho 't waarlijk met Radeen stadjie geleegen if, mitsdien wij syn vrouw en kinderen hiar nog hebben, en ook geneegen sijn om daarvan de Panumbahan te Madura en den sidajoes regent Communicatie te geeven, op dat sij niet denken sullen, dat wij oorsaak daarvan sijn, want wij invegelijks afstammende sijn van Masjapait. Een onderdaan van de ECompagnie die bij Salemparang sijn vaartuijg met lading had verlooren, laaten wij tot broe„ „der terug gaan, ten blijke dat wij ons invoege het Contract handelen, en serteeds geneegen sijn, om vriendschap met stormen vrientschap

NL-HaNA_1.04.02_3910_0174 view scan ↗

English

to return friendship. The 27th of February 1790. A Sumenep Juragan Bappa Crimina, residing at Sroka, owing 280 riaalen for 100 picols of cotton to the Gusti Madel the second signatory of this, we request Brother to have the goodness to claim that amount and hand it over to the bearer of this; because we have instructed him to exchange a wooden vessel and at the same time to purchase a new one, for which we request Brother's assistance, by granting them permission to travel to the Rembang area, and to provide him with a pass, so that he may dispose of the massoia and wild nutmegs given along with him there, and thus request that he may be exempted at Surabaya from the Bea Terbang or the half toll, beneath stood: Binde lower: Translated by us according to statement, was signed: H.k van Sigten sworn Translator. Copy of a Malay Letter, in answer to the aforesaid; from the Surabaya Commander Barkey. - I have duly received Your Highnesses' honored Missive wherein Your Highnesses say: to have been reliably informed that Raden Hadji, on his return journey from Banjarmasin, due both to storms and lack of provisions, and also because his sails were disabled, had entered Grissee, and that the Resident, upon his arrival there, inviting him, had first promised to offer him the necessary assistance therein, but later had given evidence to the contrary again, for which reason the said Raden Hadji had subsequently made off, and that after this his vessel, ammunition, and other goods had been confiscated, as well as his accompanying concubine and son had been given into the custody of the Regents, and that therefore Your Highnesses came to inform me of a claim amounting to Two Thousand Round mats on the aforementioned Raden Hadji, with an inquiry at the same time as to how Your Highnesses were now to adhere to the contents of the Contract between the Noble Company and Your Highnesses, as Your Highnesses say you have a Missive from Their High Nobilities the High Indian Government at Batavia, wherein it was stated that the Same would no longer concern Themselves with Raden Hadji, and that Your Highnesses now saw or observed that matters were not being handled accordingly as they should be, but that it appeared as though they thereby sought to nullify the Contract, yet that this breach was not to be attributed to Your Highnesses' side, and that if the Resident at Grissee sought to create an estrangement between the friendship of the Company and Your Highnesses, Your Highnesses would have to console yourselves with it, but that Your Highnesses solely request of me authentic information regarding the state of affairs, how matters actually stand with Raden Hadji, as his wife and goods were still at Bali, and Your Highnesses were inclined to inform the Panembahan of Madura and the Sidayu Regent thereof, so that they would not think that Your Highnesses are the cause thereof, because Your Highnesses were likewise descendants of Majapahit. All this being a repetition of the contents of Your Highnesses' letter, I willingly comply herewith with the request for an authentic account of the affair itself, which consists in this: That Raden Hadji, having arrived at Grissee some time ago with a small vessel, had requested from the Resident to repair his vessel and sails somewhat, and to provide himself with some rice for provisions, which was willingly granted to him, and the Resident having given me report of this:

Dutch transcription

305 vriendschap te beandwoorden. den 27„e februarij 1790. Een Sumanaps Jehragan Bappa Crimina, woonagtig te Sroka aan de gustij Madel (:de tweede tekenaar deses:) 280. riaalen voor 100. picols Cappas debet zijnde, versoeken wij Broeder om de goedheijd te hebben, dat montant in te vorderen, en aan brenger deeses te overhandige; dewijl wij hem opgedragen hebben, om een vaartuijg van planken te verwisselen, en teffens een nieuwe te koopen, en waartoe wij Broeders hulpe versoeke, met hun permissie te verleenen, om sig in 't Sjembangse te mogen begeeven, en levens van een pas te voorsien, op dat hij de meede gegrevene Massoie en wilde nooten, aldaar mag van de hand sette, en versoeke dus om op sourabaija van de Bea Trabang of de halve pagt te morgen worden bevrijd, (:onderstond:) Binde (:lager:/ getranslateert door wij volgens op gave, (:was geteekent:) H„k van sigten gesw: Translateur. —. Copia Maleidsche Brief, tot andevoord der voormelde; van den sourabaijaf Gezag„ „hetber Barkeij. - Klaabbe wel ontfangen, uwe Hoogsleedens g'eerde Missive waarinnen uwe Hoogheeden seggen: fecuur geinformeert te sin geworden, dat Radeen Hadju in sin terug reijse van Banjermassing, so door vertormen als gebrek aan Leven vermiddelen en ook om dat sijn sijlagien ontramponneerd waaren, Grissee was ingeloopen, en dat den Resident hem bij komste aldaar inviteerende eerst had belooft om hem daarin de noodrije adpis„ „tentie te bieden, dog naderhand wederom Contra blijken daarvan gegeeven had, waarom sig isaveen stadjie vervolgens had woggemaakt, en dat men hier na sijn vaartuijg, Ammunitie en verdere goederen had geconfisqueerd, als ook sijn mede gehad hebbende bejwijf en soon bij de Regenten in bewaaring hd gegeeven, en dat daarom uw Hoogheeden mij quamen kennis te geeven, van een pretentie groot Twee Duijsend Ronde matten, op gedagte Radeen Hadjie, met informatie teffens hoe sig uw Hoogheeden nu souden te houden hebben aan den inhoud van het Contract, tusschen de Edele Maatschappij en uw Hoog heeden, also uw Hoogheeden seggen een Missive van Hunne Hoog Edelheeden de Hoge Indiasche Regeering te Batavia te hebben, waar in gemeld stond, dat Hoogst Deselve sig aan Radeen Hera„ „djie niet meer soude laaten geleegen leggen, en dat uw Hoog Ede„ „den nu sagen of ontwaarden, dat men daarna niet handelde gelijk diende te sijn, maar dat het voorquam als of men daar„ door tragtede het Contract te vernietigen, dog dat dan deese ver„ „breeking niet was aan de kant van uw Hoogheeden toeteschrij„ „ven, en dat als den Resident te Griffee laagtede eene verwij„ „dering te maaken tusschen de vriendschap van de Compagnie en uw Hoogheeden, sig uw Hoog Edesheeden sulx moesten getrooften, dog dat uw Hoog Hteeden eenelyk my versoeken om een egte informatie weegens de gesteldheijd der saake, hoe het eygentlyk met Radem Hadjie gesteld is, also sijn vrouw en Gui„ „deren nog te Balij waaren, en uw Hoogheedens genegen waaren, daar van den Panumbahan van Madura en den sidagoef Regent kennis te geeven, op dat sij niet denken souden, dat uw Hoog heeden oorsaak daarvan sijn, want. uw Hoogheden iesgelijk afstammelingen waeren van Madjapait. Dit alles eene repititie sijnde van den inhoud van uw Hoogheden letteren, voldoen ik by deese gaarne aan het versoek omtrent een egt verhaal van de saak selff, welke hier in bestaat: Dat Radeen Hadjie voor enigen tijd met een kleijn vaartuijg de Grissee arriveerende, van den Resident versogt had, sijn vaartuijg en fijlen wat te herflelten, en om sig met wat rijst tot provisie te voorsien, waf hem het een en ander ook grietig toegestaan, en den Resident mij hier van berigt gee„ had „vende:

← previousnext →