Inventory 4318
Cape · 396 pages · 244 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
but always to have escaped such, except during his aforementioned desertion, when Philip had already waited for the aforementioned prisoner for two to three evenings. Number 30. Whether the prisoner does not know that no human may kill another? He says yes, to know such well, but that he had done it because Philip wanted to kill the aforementioned prisoner. 31. Whether the aforementioned prisoner is also not convinced to have deserved punishment hereby? Says yes. What he knows to bring in for his excuse? Says never to have thought to do evil, but because Philip had assured him he would kill him, and having given opportunity for this to have come to that, and thus to request pardon. Thus asked and answered at the Cape of Good Hope the 2 March 1785; and the same having been read out again to the aforementioned prisoner, he has testified to persist therein, before the honorable Lodewijk Christoph Warneck and Jan Coenraad Gie, members from the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute of this, together with the aforementioned prisoner and me, the sworn clerk. Below stood: Which I testify, was signed: H: L Bletterman, sworn clerk. Whereas Scipio of Mauritius, slave of the farmer Isaac de Villiers, aged by estimate thirty years, now the Lord's prisoner, has freely confessed, and it has evidently appeared to the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government from the further documents produced in the process: That the aforementioned prisoner, who according to his claim, because his master had given him neither food nor clothing, deserted from his master's place in the month of January of this year and went to the Berg River, where having met a fellow deserted slave boy of the farmer Jacob de Villiers, the aforementioned prisoner further stayed there and obtained food from various slave boys. That when the prisoner on a certain day in the beginning of the month of February had come down from that river, he had met a Bastard Hottentot unknown to him by name and the slave boy Fortuin who was tending a herd of horses, with whom the prisoner having spoken, furthermore that Bastard as well as the aforementioned Fortuin subsequently had gone away from there, but that the aforementioned Fortuin had returned a little later, having with him the slave boy Philip, belonging to the farmer Adriaan van Jaarsveld; that the prisoner was taken captive by the aforesaid Philip, under the statement that the prisoner had to go home with him, the prisoner had also gone along with that boy; but having gone some distance, the prisoner had asked the aforesaid Philip to be allowed to go back to the river for a moment, pretending to fetch some goods that he had lying in his hiding place there, thus the repeatedly mentioned Philip went with the prisoner towards the river. That the prisoner, according to his claim, while going thither, having got into a quarrel with the aforementioned Philip over the female slave Philida with whom the prisoner had kept company, for the reason that the repeatedly mentioned Philip had taken that female slave from the aforementioned prisoner, slept with her for some nights, provoked him on that account, and in order to beat the aforementioned prisoner had also waited for the prisoner several evenings, the prisoner therefore, when out of sight of the abovementioned Fortuin, and the aforesaid Philip had thrown the prisoner into the water while he was standing at the river to drink, the prisoner, after having saved himself from the water, had dealt the aforementioned Philip a blow to the head with a knobkerrie he had in his hands, whereby the same had fallen to the ground; while calling out loudly, Fortuin, Anthony, help, help, the prisoner furthermore had given the aforesaid Philip another four blows with that same knobkerrie to the head, when by the fifth blow the right side of the head of that boy was smashed to pieces, so that the blood had spurted out of it, whereupon the prisoner, since the aforementioned Philip had sought to kill the prisoner in the corn house, had dealt him another few blows with the knobkerrie to the arms and the calf of the right leg, and since the aforementioned prisoner then had thought that the aforementioned Philip was already dead, he had thus left the body, which by the falling down had ended up partly on the land and partly in the water, without the corpus delicti having come to appear completely, while the prisoner having run away from there, was subsequently taken captive and delivered into the hands of Justice. And whereas such murder cannot be left unpunished in a land where Justice is maintained, but on the contrary must be punished to deter and as an example to similar murderers. So it is that the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, having read and considered the Criminal Claim and Conclusion made and taken by the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein ex officio on and against the aforementioned prisoner, and having paid attention to everything that pertained to the matter and could move their Honorable Worships, administering Justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the prisoner Scipio of Mauritius as their Honorable Worships condemn him by these presents: to be taken to the place where one is customary to execute criminal sentences here, there delivered to the executioner and exposed with the rope around the neck under the gallows, subsequently tied to a post, severely flogged with rods on the bare back, and thereupon branded, as well as furthermore to be riveted in chains, to labor therein for the time of his life on Robben Island at the Honorable Company's public works without wages, with condemnation in the costs and expenses of Justice; the Council denying the claim of the Officer made otherwise. Below stood: Thus done and sentenced at the Cape of Good Hope the 11 August 1785, and pronounced in the Castle of Good Hope the 18 August following.
Dutch transcription
dog altoos zulx te zijn ontgaan, behalven geduurende zijn gev: opdrossen wanneer Philip reeds twee a drie avonden op hem gen: gewacht had ze zegt Ia, zulx wel te weeten dog dat hij get het gedaan had om dat Philip hem gen: wilde dooden zegt La. zegt: nooit gedagt te hebben om quaad te doen, dog terwijl Philip hem verzeekert had te zullen dooden, en hier toe geleegendheid te hebben gegeeven daar toe te zijn gekomen, en dus om pardon te versoeken, — Aldus Gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 2 maart 1785: mitsgd:s den gen: weederom voorgeleesen zijnde heeft denselven betuijgd daar bij te persisteeren voor d' E E: Lodewijk Christoph Warneck en Jan Coenraad Gie, Leeden /onder stond:/ L wat tot zijn verschooning weet in te brengen 31 off hij gen: ook niet is overtuijgd hier door straff verdient te hebben. N. o 30. of hij gev: niet weet dat geen mensch den anderen dooden mag 5 Alzoo Scipio van Mauritius, Slaaf van den Landbouwer Isaac de Villiers oud na gissing dertig jaaren, thans 's heeren gevangen, vrijwillig beleeden heeft, en den E Agtb raad van Justtie deezes Gouvernements uit de verdere ten processe gefourneerde stukken, evident gebleeken is Dat den gen:, dewelke volgens zijn voorgeeven, om dat zijn Lijtheer hem geen kost nog kleederen had gegeeven in de maand Ianuarij deeses Iaars van zyn Lyfkeers plaats opgedrost en zig begeeven heeft na de berg rivier alwaar hij een meede opgedroste slaaven Jongen van den Landbouwer Iacob de Villiers aangetroffen hebbende hij gen: hem gev: voorts aldaar opgehouden en van de een en ander slaave Iongers kost Dat wanneer den gev: op een zeekeren dag in 't begin der maand Februarij van die Rivier afgekoomen was hij had ontmoet, een hem bij naame onbekenden basterd hot„ „ten tot en den slaaven Iongen Fortum die een troup paerden appaste, met denwelken den gev: gesprooken hebbende, voorts dien bastaert zoo wel als gem: fortuin ver„ volgens, wel van daar weggegaan waaren, dog dat gem: fortuin, een poosje daar na weeder te rug gekoomen was, bij hem hebbende den Slaaven Iongen Philip, toe„ „ behoorende den Landbouwer Adriaan van Paars„ „veld; dat hij gev: door voorsz: Philip gevangen bekoomen heeft — uijt den E Agtb: Raade van Iustitie voormeld die de minute deezes beneevens de gen: ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /lager:/ 'T welk 'ik getuijge /:was geteekend H: L Bletterman gezw: Clercq/. uijt verte genoomen zijnde onder het Leggen: dat den gev: met hem naar huis moest gaan, den gev: ook met die Iongen meede gegaan was; dan een eind weeg gegaan weesende, had den ges. aan voorsz: Philip gevraagd, om eens na de rivier te rug te moogen gaan protexteerende om eenig goed te haalen, dat hij aldaar in zijn schuijlplaats had leggen, dus meerw: Philip zig met den gev: rivier waards begeeven Dat den gev: volgens zijn voorgeeven in 't derwaards gaan, over de Meijd Philide waar meede den gev 't gehouden had met gew: Philip rusie gekreegen hebbende, ter oorzaake meerm: Phiesp hem gen: die meijd ontnoomen, eenige nagten bij haar geslaapen diesweegens getergt en om den gen: te slaan ook verscheide avonden op hem gev: gepast had, hij gev, overzulx wanneer buijten het gesigt van bovengem: fortuir was geweest en voorsz: Philip hem, gev: inmiddens dat aan de rivier stond te drinken in 't waater geworpen had, hy gev: na zig uit het waater gered te hebben gem: Philip, met een in„ handen hebbende Kirrij een slag op 't Hoofd had toegebracht waar door denselven teegens de grond, gevallen was; onder het overluijd roepen, van Fortuin Anthonij, help help, hebbende den gev: voorsz: Philip voorts nog vier slaagen met dienzelven kirreij ip t hoofd gegeeven, wanneer door den vijfden Slag de regter zeijde van 't hoofd vandien Iongen stukkend geslagen was, dermaaten dat het bloed daar uijt was gesprongen, waarop den gev: meerm: Philip vermits hem ges.: n in het koornhuis had gezogt te dooden nog eenige slaa„ gen met den kinrij op de armen en het dikke van't regter been toegebracht had, en vermits den gen: toen had gedacht dat gem: Philip reeds dood was had hij 't lighaam dat door 't needer vallen ten dee„ le op 't Land en ten deele in't waater geraakt was, dus laaten verblijven, zonder dat 't Corpias delicti volkomen is koomen te blijken, terwijl den gev: van daar weggeloopen zijnde, vervolgens gevangen genoomen en in handen van Justitie had. Aldus Gedaan en Desententieerd aan Cabo de goede Hoop den 11: Augustus 1785: en gepronuntieerd In 't Casteel de overgeleevert geworden is Haar nademaal diergelijke Moord, in een Land alwaar de Iustitie gehandhaafd word niet onge „straft kan werden gelaaten, (maar in teegendeel tot afschrik en ten spiegel van zoortgelijke moordenaars gestraft worden moet Soo is 't dat den E Agtb: Raad van Justitie voorm geleesen en Overwoogen hebbende den Crimi„ neelen Eijsch ende Conclusie van den Land Dresk van Stellenbossh en Drakenstein nomine officie op ende Ieegens den gen: gedaan ende genoomen, mitsgd:s gelet op alles wat ter zaake dienende was en haar E Agtb: konde doen moveeren Regt doende uijt naame ende van weegens de Hoogmogende Heeren Staaten Generaal der verEnigde Neederlanden den gev: Scipio van Mauritius hebben ge„ Condemneert zoo als hun EE: Agtb: denzelven Condemneeren mits deesen, omme gebracht te worden ter plaatze alwaar men alhier gewoon is, Crimineele gewijsdens te Executeeren, aldaar den Scherpregter overgeleevert en met de koorde om de hals onder de galg ten pronk gesteld zijnde, vervolgens aan een paal gebonden, met roeden op de bloote rugget strengelijk gegeesseld, en daarop gebrand„ merkt, mitsgd„s voorts in de ketting geklonken te worden om daar in den tijd zijn 's Leevens op 't robben Eiland, aan 'sE Compagnies gemeene werken zonder loon te arbijden, met Condemnatie in de kosten en misen van Iustitie; Ontzeggende den raad den anders gedaanen Eijsch van den Officier /:onder stond:/ over :
English
good Hope, the 1st of the month of October, and executed on the same day. Was signed: C Hacker, R: J: Gordon, A:s v: Schoor, G: de Wet, S: Warneck, G: H: Cruijwagen, V: Echten, I: P Munnik, Joh„s Smuts, Gie. Below: in my presence, signed: C: L: Neethling, secretary. In the margin: fiat execution, and signed: J: van de Graaff. Agrees: HD Heel, sworn clerk. Year 1: And made to state: 2: That on the 7th of the past month of August it was reported to the plaintiff ex officio 3: that an enslaved girl named Roosje of Maconda, belonging to the aforementioned defendant or his father, the Burgher Martinus van der Spuij, 4: had been brought to the jail as a runaway; 5: but that the said female slave was severely beaten and mistreated; 6: That this female slave was further, by order of the plaintiff ex officio, examined by a surgeon from the Honorable Company's Hospital; 7: and it having been verbally reported to him: 8: That the girl had been so beastly beaten on both buttocks The Burgher Melt van der Spuij, defendant, on the other side. Appeared before the Honorable, Worshipful President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, the interim Fiscal Gabriel Exter, plaintiff ex officio, on the one part, Against that pieces had even fallen out from them, and every remedy had to be applied to keep the gangrene away from it, such as he, the surgeon, had also immediately applied. 9: The plaintiff ex officio has thus deemed it advisable to make a report of this to the Commissioners from this Honorable, Worshipful Council, 10: and to cause the aforesaid girl to be inspected 11: also by the second chief and dressing master in the Honorable Company's Hospital, 12: to whom the plaintiff ex officio particularly recommended this creature, 13: to take the annexed declaration of this; 14: that from this, and from the aforementioned Commissioners' testimony, it will already sufficiently appear 15: the very far-reaching and barbaric brutality in mistreating the frequently mentioned female slave; 16: but that such will come to appear even more 17: from the statement given and confirmed before the just-mentioned Commissioners, 18: according to which the defendant, for the trifling reason that while the girl was ironing, 19: a spark of fire fell from the iron onto a skirt, 20: saw fit to have this girl laid down and held fast by four bastard Hottentots, 21: and further to take the pleasure of beating her himself with a rattan and treating her so inhumanly; 22: That the defendant will be able to be excused all the less in this regard, 23: because this girl, having only arrived in the country a few months ago, innocent and ignorant of the language, certainly cannot yet be all too skilled in such domestic duties; 24: That therefore the plaintiff ex officio, under correction, believes 25: that the defendant, whose temper and unreasonable way of thinking is furthermore not unclearly established by other circumstances known to Your Honorable Worships, has gone very far to excess in punishing the repeatedly mentioned female slave, 26: and having indisputably transgressed against the statutory laws of India, see the article on Slaves, enacted against such excessive ill-treatment, 27: has made himself subject to those penalties 28: which in such cases are usually applied in a proportionate manner. Wherefore, and for other reasons and arguments to be deduced further in due time and place, if necessary, the plaintiff ex officio, making his demand, concluded that the female slave Roosje of Maconda aforesaid shall, by order of Your Honorable Worships, be sold publicly for the benefit of the defendant, with the express condition that she may never again fall into the hands of the defendant or his family, and that the defendant shall at the same time be condemned to a fine of one hundred ducatoons for the fisc, with costs, or to such other end as Your Honorable Worships shall find in accordance with law and equity. Was signed: G: Exter. In the margin: Exhibited in Court the 8th of September 1785. I, the undersigned, second chief surgeon of the Honorable Company's Hospital here, declare to have examined today a certain female slave belonging to the Burgher Melt van der Spuij, named Rosie of Mozambique, and found both her buttocks skinned and severely bruised by blows inflicted. Below: Cape of Good Hope, the 10th of August 1785. Was signed: J.b Leuwer. That some days ago now, without her knowing how to determine the exact time, the deponent was ordered by her master and mistress to wash the dirty linen and subsequently iron the same; That the deponent, while ironing those washed Account given in the presence of the Honorable Commissioners from the Honorable, Worshipful Council of Justice of this government and upon the requisition of the interim Fiscal, Mr. Gabriel Exter, by and on behalf of the female slave Roosje of Maconda, bondservant of the Burgher Melt van der Spuij, reading as follows:
Dutch transcription
goede Hoop den 1: der Maand October, en geExeputeert ten zelven daage /:wag geteekend:/ C Hacker, R: J: Gordon, A:s v: Schoor : G: de Wet, S: warneck G: H: Cruijwagen V: Echten, I: P Munnik Joh„s Smuts Gie /:laager:/ mij praesent /:geteekend/ C: L: Neeflling secret:s /:in margine:/ fiat Executie /:en geteekend:/ Accordeert HD Heel gem Clercq J: van de Graaff A„o 1: Ende deede zeggen 2: Dat op den 7: des gepasseerden maands August aanden r: O: Eijsscher is gerapporteerd geworden 3: dat een slaaven meijd in naame Roosje van maconda, toebehoorende den voorm: Ged: ofte desselfs vader den Burger Martinus van der Spuij 4: als gedrost op en naar den tronk was gebracht 5: maar dat gem: slavin deerlijk was geslaagen— en gemishandelt geworden 6: Dat deese slaven voorts ter ordre van den r: O: E: Ja door een Chirurgijn uit 's E. Comp„s Hospitaal gevisiteerd J: en mondelijk aan hem zijnde gerapporteerd ge„ worden 8: Dat de meijd zodaanig dierlijk op beijde Billen Den burger Melt van der Spuij ged: ter andere zijde — Compareerde voor den Wel E: Agtb: Heer praesident en raade van Iustitie des Casteels de goede Hoop den ad interim fiscaal Gabriel Exter R: O. Eyssche ten eenen Contra geslaagen was, dat 'er zelve stukken waaren uijt gevallen en alle middelen moesten aangewend worden om het konde vuur daar van af te houden diergelijke hij Chirurgijn ook dadelijks geappli„ „ceerd had. 9: Den R: O: Eijsscher dus heeft voor raadzaam A„o gehouden, hier van aan de Heeren Gecommitt uit deesen E Agtb: Raade verslag te doen 10: en de voorsz: meijd te doen beschouwen 11: teffens van den tweeden opper en verband= meester in 's E: Comp„s Hospitaal 12: aan welken den R: O: Eijsscher dit schepzel nog bijzonders gerecommandeert heeft B: de deeser annexe verklaaring in te neemen 14: dat hier uijt en uijt voorm: Heeren Gecomm. getuijgenis al genoegzaam zal Consteeren 15: de zeer verregaande en barbaarse brutaliteit in 't mishandelen van dikw: gem: Slavin VE: maar dat zulke nog meer zal koomen te blijken 17: uit 't voor eevengem: Heeren Gecomm„s gepas„ „seerde en gerecolleerde relaas 18: naar welke den ged: om de geringe reeden dat bij 't strijken vande meijd 19: een vonk vruur uijt 't Streijkijzer op een rok is gevallen 20: heeft kunnen goed vinden, deese Meijd door 26. . en onteegenspreekelijk gepecceerd hebbende teegens de statutaire wetten van India /:vide den art„l van Slaaven:/ teegens diergelijke excessive mishandelingen gesanceerd. 27: zig heeft onderheenig gemaakt aan de geene ponaliteiten 28: dewelke in diergelijke gevallen op een vier basters Hottentotten te doen needer leggen en vast houden 21: voorts het plaisier te neemen van haar met een rotting, zelve dusdanig te slaan en ommenschelijk te tracteren 22: Dat den ged: hier omtrend dies te minder zal kunnen geëxcuseerd worden 23: om dat deese meijd voor eenige maanden eerst in 't land gekoomen, onnoozel en de taal onkundig, zeekerlijk in diergelijke huijze„ „lijke verrigtingen nog niet al te bedreeven zin kan 24: Dat dus den r: O: Eijsscher /:onder Correctie:/ vermeend 25: dat den ged: diens humeur en onreedelijke wijze van denken, bovendien nog door andere omstandigheedens UW: E: Agtb: bekend, niet onduijdelijk komt te consteeren, in 't bestrafffen van meergem: slavin zig zeer verre heeft te buijten gegaan vier . b: 6. eevenreedige wijze pleegen geappliceerd te worden Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen /is 't nood:/ naader te deduceeren den r: O: Eijsscher, Eijsch doende Concludeerde, dat de Slavinne Roosje van maconda voorm: ter ordre van UW. E Agtb ten profijte van den ged: publicque zal werden verkogt, met de expresse Conditie, dat deselve nooijt weeder in de Handen van den ged: of desselfs famillie zal moogen ge„ raaken en dat den ged: teffens zal worden gecondemneert in een boete van Hondert ducatonen pro fisco met de kosten, ofte tot al zulken anderen fine, als UW E: Agtb: naar regt en billijkheid zullen vinden te behooren /was geteekend:/ G: Exter /:in margine:/ Exhibitun in Jndicio den 8: 7ber 1785. Ik ondergeteekende tweede opperchirurgijn van het s'E Comp„s Hospitaal alhier ver„ „klaare op heeden gevisiteerd te hebben zeekere Dat de relatante voor nu eenige daagen geleeden zonder dat zij den regten tijd weet te bepaalen door haaren lijfheer en vrouwe gelast geworden zijnde om t vuijl goed te wassen en vervolgens deselve, op te strijken Dat zij rel„t onder 't opstrijken dier gewassen Relaas, gegeeven ten over„ „staan van d' EE: gecommitt„s uit den E Agtb: Raad van Justitie deezes gouvernements en ter requisitie van den 't fiscaals ampot pro interim waarneemenden S„r Gabriel Exter door ende van weegens de Slavinne Roosje van maconda Lijffeigen van den burger Melt vander Spuij, Luijdende als aan den burger Meert vander Spuij toebehoorende Slavinne genaamd Rosie van Mosambicq bevonden desselfs bijde billen, door toegebragte slaage ontvelt, en sterk gekneust te zijn. — /:onderstond:/ Cabo de goede Hoop den 10 Aug„t 1785. - was geteekend/ J=b Leuwer. — aan: gb volgt. —
English
goods, having had the misfortune of burning one of the skirts with a spark that had fallen from the smoothing iron, her master had, for that reason, recently caused her to be laid down on the ground and held fast by four bastard Hottentots named Goliath, Appollos, David, and Jaapie, and subsequently mistreated and beaten her so grievously himself with a thick rattan cane; That the relator, having absconded on account of this mistreatment, was subsequently, after the lapse of two days, caught by a countryman and brought up here in custody; Relating nothing more, the relator gives for reasons of knowledge as in the text, attesting this to be the pure truth. Was written below: Thus related and recollected at the Cape of Good Hope, the 16 August 1785, before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwaagen and Iohan Coenraad Gre, members from the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the original of this together with the relator and me, the sworn clerk. Lower down: Which I witness. Was signed: R: J: Piet, sworn clerk. Agrees: HVD Heek sworn clerk Against the burgher Daniel Bosman, defendant, on the other side. Appeared before the Right Honorable President and Council of Justice of this Government, the Fiscal ad interim, Gabriel Exter, official plaintiff, on the one side, and stated: 1: and caused to say: 2: that the defendant on the 10 August last, having come to the official plaintiff, 3: requested a pass for a load of charcoal, 4: which had been detained at the patrol guard for want thereof; 5: that the official plaintiff, having asked the defendant for the permit required for this purpose, 6: received as an answer that he had no such thing, 7: and that it was also unknown to him, although he had brought in several loads of coal, 8: that one had to have an order and permission to be allowed to burn coal; 9: that the official plaintiff furthermore declared to the defendant 10: that the pass must first be a consequence of the permit, 11: and the defendant, notwithstanding the express order pursuant to the edict of the 6 September 1737, 12: having failed to apply for it and to have such made, the official plaintiff was obliged to have his charcoal detained in order to dispose further thereof, 13: [illegible] 14: he, the defendant, moreover having incurred the fine of 50 Rds. sanctioned in the edict; 15: that the defendant hereupon betook himself to the burgher Marthinus Laurens Smit, 16: and borrowed from the same the note drafted by the official plaintiff for fellow burgher Pieter Theron and annexed hereto, 17: in order thus to have his wagon pass the patrol guard; 18: that the consequence thereof was also 19: that the sergeant, without reflecting on the names, 20: upon seeing the aforementioned signed note of the official plaintiff, 21: let the same pass, 22: and the defendant, having had his coal unloaded with the greatest speed, 23: and having received the payment thereof in the very same minute, 24: rode out of the Cape and back to the countryside just as quickly, certainly under the tickling amusement of having thoroughly duped the official plaintiff, as the saying goes; 25: that from this short factual narrative, as the official plaintiff trusts, it will come to appear 26: that the defendant, 1st, acted directly contrary to the contents of the aforementioned edict, expressly stating: that the inhabitants having coal and wishing to burn it shall previously be held to request a permit from the Right Honorable Governor, in order to be able to trace by whom and where coal is burned, under penalty for the first time of 50 Rixdollars; 27: On which and other grounds and arguments, to be deduced further in due time and place if necessary, the official plaintiff, making his claim, concluded: that by definitive sentence of Your Right Honorable, the defendant shall be condemned to pay to the official plaintiff, in addition to the fine of 50 Rds. fixed in the edict aforementioned, a further sum of one hundred Rixdollars, to be divided according to law; condemnation in the costs; or to such other end as Your Right Honorable shall judge according to law and equity; 28: and has thus made himself subject to this well-determined fine; 29: that by the defendant, 2nd, was broken the lawful arrest announced to him by the official plaintiff himself, 30: to which end he even used the previously recounted deceit, 31: deceiving the guard by showing a substituted note; 32: that the official plaintiff, subject to correction, believes to be able to discern clearly from both the one and the other act 33: that such was done with intention and premeditation, 34: and that such deliberate actions in prejudice of the law, 35: which themselves give no unclear signs of great obstinacy and disobedience, 36: ought to be punished rigorously by the judge. No. 28. the note
Dutch transcription
goederen 't ongeluk gehad hebbende een der rokken met een vonk dewelke uijt 't streykeyzer was gevallen te verbranden, haaren Lijfheer om die reeden haar rec„te door vier bastaard hottentotten in naame Goliath, Appollos David en Jaapie op de grond had doen neederleggen en vast houden, vervolgens, met een dikke hand rotting selfs dusdaanig deerlijk te mishandelen en te slaan Dat de relatante over deese mishandeling opgedroot zijnde, zi vervolgens na verloop van Twee daagen door een buijten man opgevangen en in hegtenis alhier is opgebracht geworden Niets meer relatierende geeft de relatante voor reedenen van weetenschap als in den text betuijgende zulx de zuijvere waarheid te zyn /onderstond. / Aldus Gerelateerd en Gerecolleerd aan Cabo de goede Hoop den 16: Augustus 1785 voor d' E E„ Gerhardus Hendrik Cruijwaagen en Iohan Coenraad Gre Leeden uit den E Agtb: Raad van Justitie voorm: die de minute deezes beneevens de relt„e ende mij gezwoore: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager/ 'T Welk ik getuijge /: was geteekend:/ R: J: Piet gezw: Clercq. Accordeert HVD Heek gem Cleren Welk ƒ. V: D 1: en deede zeggen: 2: dat den ged: op den 10: Augustus I:t leeden zijnde bij den r: d: Eijsscher gekoomen 3: versoekende om een passeer briefje voor een vragt houts koolen 4: dewelke aande Patrouille wagt uit gebrek van dien, aangehouden was 5: dat den r: O: Eijsscher den ged„e naar de hier toe noodige ordonnantie gevraagd hebbende 6: tot Antwoord heeft verkreegen, dat hij een diergelijke niet en had 7: en hem ook, hoewel meerdere koolen opgereeden hebbende onbekend was 8: een ordonn: en permissie om koolen te moogen branden te moeten hebben. 9: dat den 7 d Eijsscher voorts aan den ged„e gedeclareerd hebbende 10: Dat het passeer briefje eerst een gevolge van de ordonnantie zijn moet 11: en den ged„e niet teegenstaande de expresse ordre in gevolge placcaat den 6 7:br: 1737 12: onderlaaten hebbende daarom te versoeken en zulke Contra Den burger Daniel Bosman ged„e ter anderen zijde Compareerde voor den WelEdelen Agtb: heer Praesident en raad van Iustitie deeses Gouverne„ „ments den ad interim fiscaal Gabriel Exter R: O: Eijsscher ter eenre te laaten maaken den r. O: Eijsschen verplicht was zijne houtskoolen 13: aangehouden te laaten om daar over verder te dispo„ neeren 14: zijnde hij ged: bovendien gevallen in de boete van 50 Rd=s in 't placcaat gesanceert — 15: dat den ged„e hier op zig na den burger Marthinus Laurens Smit heeft begeeven 16: en van denselven heeft ontleend 't van den r: d Eijsscher op den meede burger Pieter Theron gestelde en deesen geannexeerde billet 17: om dus zijn waagen aande patrouille wagt te doen passeeren 18: dat ook van dien gevolg is geweest 19: dat den Sergeant, zonder op de naamen te reflecteeren 20: bij 't zien van gem: van den r: O: Eijsschen geteekende 21: derselve heeft laaten passeeren 22: en den ged, zijne koolen ten spoedigsten hebbende doen aflaaden 23: en naar in deselve minute het bedraagen derselve te hebben ontfangen 24: even zoo schielijk de koap uit en weederom naar buijten gereeden is, zeekerlijk onder het kittelende ver„ „maak vanden 70 Eijsscher voor goed /:gelijk wen zegt:/ gepierd te hebben 25: dat uit deede korte historie facti gelijk den r: O. Eijsschen vertrouwd zal koomen te blijken 26: dat den ged„e 1/ directelijk heeft gehandelt, teegens den inhoud van voorgem, Placcaat zeggende uijtdrukkelijk: dat d' ingezeetenen, koolen hebbende erf willende laaten branden alvoorens zullen gehouden zijn te verzoeken or„ donnantie bij den welE: gestr: heer Gouverneur ten einde om te kunnen nagaan, door wien en waar koolen gebrand worden onder Pane voor d' Eerste reijse van Rijxdaalder 50: — 27: Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen /: is 't nood:/ nader te deduceeren; den r: O: Eijsscher Eijsch doende Concludeerde: dat bij de finitiva, vonnis van UwelEd: Agtb. den ged: zal worden gecondemneert aanden rO Pijnder boven de in 't placaat voorm: gefixeerde boeken van Rd: 50: nog te betaalen een verdere somma van Een hondert Repedaalder bij de te verdeelen naar ueu wet Condemnatie, in de kosten;, ofte tot alzulken anderen fine als UWelEdele Agtb naar regt en billijkheid zullen oordeelen 28. en zig dus aan deese wel gedetermineerde vrere heeft onderheevig gemaakt 29: dat van den gad: 2 / is gebrooken geworden 't wettige en hem door den r: O: Eijsschen zelve aangekondigde arrest. 30: waar toe hij nog de vooren verhaalde list gebruijkte 31: met vertooning van een ondergeschoeven briefje de wagt te bedriegen 32: dat den r: d:' Eijsschen zo wel bij 't eene als 't andere bedrijf /:onder Correctie:/ vermeend duijdelijk te kunnen ontwaaren 33: dat zulke met opzet en goede voorbedagt zijn „geschied 34: en dat diergelijke opzettelijke handelingen in praejudicum legis 35: dewelke zelve geen onduijdelijke blijken van een groote obstinatie- en ongehoorzaamheid geeven — 36: rigoureuselijk door den regter behooren gestraft te worden. — N„o 28 te billet -
English
The sergeant on duty of the patrol guard allows a load of charcoal belonging to the burgher Pieter Theron to pass for the fellow burgher Martis Luuren Smit. Underneath stood, Cape of Good Hope, the 30th of July 1785. Was signed, G. Exter. In proper form. Was signed, G. Exter. In the margin, Exhibited in Court, the 8th of September 1745. Anno 1. And he declared: 2. that as appears from the accompanying deposition taken before the authorized gentlemen of this Honorable Council, but not yet re-sworn due to the absence of the deponent, 3. the defendant, the aforesaid Nicolaas Loubscher, did not hesitate 4. to attempt to persuade the servant Sebastiaan Zeevenbuijtel, who at the end of the past month of July was passing by the farm of the burgher Carel Paret with a herd of livestock on account of the Honorable Company butchers Meijer and Elser, 5. to sell him, the defendant, wethers; 6. that notwithstanding the answer received from the same servant that they dared not sell a single wether, 7. the defendant still sought to incite the aforementioned Paret to assist him therein, 8. who answered no less that the people were not permitted to sell any livestock; 9. that the defendant finally, in spite of all that, managed to address the burgher Nicolaas Laubser, son of Nicolaas, defendant, on the other side. Appeared before the Honorable President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, the fiscal pro interim Gabriel Exter, official plaintiff, on the one side. WWD Kiel, clerk. Agrees. Ditto. Anno 10. a slave youth belonging to the aforesaid butcher, named Salomon, who, driving another herd with a Hottentot, had arrived at the same farm, 11. and who seized the opportunity, after a third herd of wethers, all belonging to the Honorable Company butchers and brought by their servants Legts and Caman and having arrived with them, 12. had passed by the farm of the burgher Johannes Augustus Dreijer, 13. to drive off thirteen head of the same with the help of the Hottentot; 14. which, having subsequently been met by the defendant on horseback with four youths, 15. were received and paid for with 10 rixdollars; 16. that this deed, having been seen by two sons of the aforementioned Dreijer and made known to the aforesaid servants, 17. these rode together to the farm of the defendant, found the driven-off and sold sheep still on the road, and brought them back with them to the herd; 18. that the consequence thereof was that the aforementioned slave Salomon and the Hottentot, 19. surely out of fear of the punishment well deserved for their crime, immediately absconded and have remained absent until now; 20. that finally the defendant, no less convinced of his crime, presented himself to the Honorable Company butchers Meijer and Elser, Anno 21. in order to settle the matter with them; 22. but who, because they had given notice thereof to the official plaintiff, turned the defendant away and referred him to the same, 22 1/2. who at first tried to excuse himself on the grounds of indisposition, and that such had been done by his wife without his knowledge, 23. but finally confessing the fact with all the aforesaid particulars, only raised the objection that he did not believe he had done any wrong, because he had bought the wethers from a free person, namely from a Hottentot, 24. which livestock he, the defendant, had supposed to be the latter's own, 25. and he did not know that it was forbidden to buy from free persons; 26. that the official plaintiff, upon this confession of the defendant and other circumstances, having for the present deemed it unnecessary 27. to obtain further depositions and evidence, 28. which, however, if necessary, can and will still be produced, 29. according to the rules of practice could have acted justly in an extraordinary process against the defendant, 30. but from special motives the less [illegible]
Dutch transcription
Den wagthebbende Sergeant vande patrouille wagt staat passeeren een vragt houts koolen van den burger Pieter Theron voor den meede burger Martis Luuren Smit — /:onderstond/ Cabode de goede hoop den 30 Julij 1785: /:was geteekend:/ G: Exter. te behooren /:was geteekend G: Exter /:in margine:/ Exhis„ 1 Judicio den 8: 7: ber 1745. A„o 1: En deede zeggen 2: dat blijkens de neevensgaande voor Heeren gecomm„d uit deesen E: Agtb: Raade gepasseerde dog weegens absentie van den deposant nog niet gerecolleerde verklaaring 3: den ged: Nicolaas Loubscher voorm: zig niet heeft ontzien 4: den in 't einde van den gepasseerde maand Iulij den plaats van den burger Carel Paret met een troup vee voor reekening der E Comp„e slagters Meijer en Elser voorby passeerende knegt Sebasti„ „ aan seevenbuijtel te willen persuadeeren 5: om aan hem ged: Hamels te verkoopen 6: dat niet teegenstaande de van denselven knegt ontfangene antwoord dat zyl: geen een haamel dorsten verkoopen 7: den ged: nog gezogt heeft gem: Saret aan te zetten om hem daar toe behulpzaam te zijn 8: dewelke niet minder geantwoord heeft dat de menschen niet mogten eenig vee verkoopen 9: dat den ged: eindelijk in Weerwel van dat al heeft geweete„ den burger Nicolaas Laubser Nicolaasz: ged: ter andere zijde Compareerde voor den E Agtb: Heer Praesident en raade van Justitie des Casteels de goede Hoop den pro interim fiscaal Gabriel Exter r: O: Eijsscher ter eenre WWD Kiel gem Clerey Accordeert do A„o 10: zig aan een Slaave Ionge van voorsz: Slagter, in naame Salomon, dewelke met een hottentot een andere troup drijvende op deselve plaats was aangekoomen te addresseeren 11: en dewelke de geleegendheid heeft waargenoomen van een derde allen d' E Comp„e slagters toebehorende en van hunne knegts Legts en Caman aangebracht zijnde en bij hunlieden gearriveerde troup Hamels, 12: naar de plaats van den burger Iohannes Augustus Dreijer gepasseerd geweest te zijn 13: derthien stuks derselven met bijhulpe van den Hotten tot af te dreijven 14: die voorts door den ged: hunl: te paard met vier Jongens te gemoed gekomen zynde 75: in ontfangst zijn gekoomen en met Rx:s 10: betaald geworden 16: dat dit bedreif van twee zoons van voorgem: Dreijer zijnde gezien en aan de voorsz: knegts bekent gemaakt geworden — 17: deese te zaamen naar de plaats van den ged: gereeden, de afgedreevene en verkogte schaapen nog op den weg gevonden en Weederom meede zig bij de troep gebracht hebben 18: dat van dien gevolge is geweest dat den voornoem„ „den Slaaf Salomon en den Hotten tot 19: zeekerlijk uyt vreese voor de door hunne misdaad wel verdiende straffe, daadelijk zijn opge„ „drost en tot hier toe absent gebleeven 20: dat eijndelijk den ged: niet minder van zijn misdaad overtuijgd, zig bij d' E Comp„e Slagters Meijer en Elser heeft vervoegt. A„o 21: om de zaake met hunlieden af te maaken 22: maar dewelke om dat zy aan den E: O: Eijsscher hadden kennis daar van gegeeven den ged= af en naar denselven toeweesen 22½ die zig in 't begin wel met indispositie heeft willen ontschuldigen, en dat zulx zonder zijn weeten door zijn vreuw was verrigt geworden 23. - dog eindelijk 't feijt met alle voorsz: parti„ „culariteijten bekennende, alleenig nog geoppo„ „neerd heeft, niet te gelooven eenig kwaad ge„ „daan te hebben om dat de Haamels van een vrije perzoon naamentlijk van een Hottentot gekogt heeft 24. —. diens eijgen vee hij ged: vermeend had zulx te zyn 25. En hij niet wist dat 't verbooden was van vrije persoonen te koopen 26: dat den r: O: Eijsscher bij dit bekennis des ged: en andere omstandigheedens voor eerst hebbende voor onnoodig gehouden 27: Verdere verklaaringen en bewijzen in te winnen 28 /. dewelke dog /(des noods / nog kunnen en zullen bijgebracht worden./ 29 naar de regten der practijcq billijk in processu extraordinario, teegens den ged: had kunnen ageeren 30: dog uit bijzondere beweegreeden den minder mis terte
English
wished to pursue the perilous path of the ordinary process. No. 31: Whereupon the Official Plaintiff, subject to Your Honorable Worships' better judgment, will observe: 32: That from the foregoing statement of facts it becomes fully evident 33: that the slave Salomon, together with his companion, took the wethers in question not from the flock that he himself drove, 34: but indeed from another flock that concerned him less, 35: surely so as not to have to account for the lesser number, 36: and to leave to others the responsibility for the shortfall of those wethers. 37: They did so with the true intention and design to enrich themselves to the detriment of their masters, and thus made themselves guilty of the crime of cattle theft, 38: and subject to the punishment thereof. 39: That the defendant appears herein as the person 40: who knew that the farmhands did not, and thus even less so the slaves, dare to sell wethers; 41: furthermore, he, the defendant, must have seduced the said slaves thereto, or at least must have conspired with one or the other of them, 42: because he came with four boys to take over the wethers on the road in order to bring them homeward. 43: That consequently the defendant can be considered nothing other than the fence and himself an accomplice to the aforesaid crime, 44: of which he himself must have had full conviction, 45: inasmuch as he yielded the wethers without dispute, with the loss of his money, and immediately made it his concern to settle with the owners thereof. 46: That the Official Plaintiff accordingly cannot hesitate further regarding the proportionality of the correction and punishment deserved by the defendant. 47: For although, according to the common proverb, the fence is as good as the thief, 48: it is nevertheless accepted, and the opinion of the greatest criminal jurists is always followed, see Mr. J. J. van Hasselt, Treatise on Crimes and their Punishments, Book 3, Chapter 3, No. 50, 29: that the fence, according to the discretion of the case, ought to be punished less and arbitrarily by the judge. Whereas furthermore cattle thieves in earlier times were used to be punished specifically with the rope or death, but in our days more moderately, namely with flogging, branding, and banishment. No. 51: Then the Official Plaintiff considers, subject to correction, that it speaks for itself 52: that the fence of the same may be inflicted with only one or the other of those punishments, or the same in a lesser measure, 53: or another punishment at the discretion of the judge. 54: And although it cannot be denied that the wickedness in this place seems to have risen to its highest, and similar and other crimes to the shame of mankind are daily committed, 55: so that for the suppression thereof and as an example to the public, the most rigorous punishment of the laws might equitably be applied; 56: yet in this case and in favor of the defendant, the considerations can nevertheless not remain without notice 57: that the number of wethers bought by him was small; 58: he, the defendant, needed the same for his provisions; 59: and consequently this act did not so much consist in enriching himself to the detriment of his fellow man; 60: there also remaining to the owners of the wethers no other recourse than that which they would presume to have in respect of the absent slave boy. 61: Which circumstances may not indeed be of such nature and weight 62: as to be able to excuse the defendant, 63: but may merit some reflection, 64: and cause Your Honorable Worships rather to judge 65: that the defendant ought to be punished not according to the severity of the law, but indeed arbitrarily by the judge. Wherefore, and for other reasons and means to be further deduced in due time and place if necessary, the Official Plaintiff, making his demand, concluded that by definitive sentence of Your Honorable Worships, the defendant shall be condemned to a fine of three thousand Cape Guilders, to be distributed as customary, with condemnation in all costs, or to such other end as Your Honorable Worships shall judge to be in accordance with law and equity. Signed: G. Exter. In the margin: Exhibited in Court, 22 September 1785.
Dutch transcription
hachelijke weg van 't ordinaire proces heeft willen inslaan N„o 31: waar dan den r: O: Eijsscher /:onder Uwel„ Edele Agtb beeter oordeel:/ zal aanmerken 32: dat uijt de voorstaande historia factie ten vollen komt te blijken 33: dat den Slaaf Salomon met zijn maat de quastioneerde Hamels niet van den troep dien hij zelve heeft gedreeven 34: maar wel van een andere troep hebbende wegge„ noomen die hem minder aanging 35 zeekerlijk om geen reekenschap over 't minder getal te behoeven geeven 36: En aan anderen de verantwoording van 't manquement dier Haamels over te laaten 37: Zijlieden zulx met waare intentie en opzet gedaan om zig tot nadeel van hunne meesters te verreijken En zig dus aan 't Crimen obigatus schuldig 38. en aan derselver Straffe onderheevig gemaakt 39: dat den ged: hier bij verscheijkt als den persoon 40 dewelke geweeten heeft dat de knegts niet en dus nog veel minder de Slaaven hamels verkoopen dorsten 41: voorts hij ged: gem Slaaven daar toe moet verlijd ofte ten minsten met de een ofte ander hebben afgesprooken— 50 29: dat den Heeler na bescheidenheid van de zaake minder en arbetrarie van den regter behoord gestraft te worden Wanneer voorts de Veedieven in vroegeren tyden bepaaldelijk met de koorde of den dood, dog in onze daagen geminder, namentlijk met geijseling, brandmerk, en bannissement pleege A„o 42: om dat hij met vier Iongens gekoomen is de Haamels op de weg over te neemen om zulke huyswaarts te brengen 43 dat ingevolge van dien den ged: niet anders „zal moogen geconsidereert worden als den heeler en zelve meede schuldige aan voorsz de lict 44, Waar van hij zelve een volle overtuijging moet gehad hebben 45 door dien hij zonder teegenspraak met verlies van zijn geld de haamels heeft volgen en zig daadelijk aangeleegen zijn laaten zig met den Eijgenaaren derselven af te vinden 46: Dat den 7: O: Eijsscher dien volgens weegens de evenreedigheid der van de ged: gemeriteerden correctie en Straffe niet verder kan hasiteeren 47: want hoewel, naar 't algemeene spreekwoord den Heeler zo goed is als den Steeler 48. zo is dog aangenoomen, en word altoos gevolgt de meeninge der grootste Crimina „listen A:o 42 vide mr J: J: van Hasselt verhand: over de misdaaten en der Z: straffen B: 3: HD:3: N„o 51: Dan vermeend den r: O: Eijsscher /:onder Correctie dat van zig zelve spreekt 52 dat den heeler derselven alleenig d'een of de andere dier Straffen, of deselve in een geringere maat 53: of een andere straffe ex arbitrio Iudicis zal moogen geinfligeert worden 54 En hoewel niet kan geloochend worden dat de boosheedens ter deeser plaatse, op zijn hoogst schijnen gereesen te zijn, en diergelijken en andere delieten tot schande der menscheijd daagelijks worden gepleegd 55: dat tot stuijting derselven en tot voorbeeld van 't algemeen wel de rigoureuste straffe der wetten billijk zouden geoeffend worden; 56. zo zullen bij dit geval en ten faveur van den ged: dog nog de Consideraties niet buijten aan„ „merking kunnen blijven dat 't getal der van hem gekogten haamels gering 57: is geweest 58: hij ged: deselven tot zijne behoeftens noodig heeft gehad 59: en in gevolge van dien dit feijt met zo zeer heeft, bestaan om zig tot nadeel van zijn even mensch te verrijken 60 blijvende daar bij ook aan de eijgenaars der gestraft te worden— Hamels geen andere regres over, als dien zyl. ter opzigt der absente Slaaven Iongen zouden vermeenen te hebben A„o 61: welke omstandigheedens wel niet van dien aart en gewigt zijn 62: om den ged: te kunnen Excuseeren 63: dog eenige reflexie te mogen meriteeren 64: en UwE Agtb dierse meer doen oordeelen 65: dat den ged: niet naar de Strafheid van de wet maar wel arbitaarlijk van den regter be„ „hoord gestraft te worden Mits welken en anderen reedenen en middelen in tijd en wijlen /:is 't nood:/ naader te deduceeren den r: O: Eijsscher Eijsch doende Concludeerde dat bij definitive vonnis van UWE Agtb: den ged: zal worden gecondemneert in eene boete van drie duijzend Caabse Guldens te verdeelen â usu, met Condemnatie in alle kosten, ofte tot al„ zulken anderen fine als UWE: Agtb: naar regt en billijkheid zullen oordeelen te behooren /:was geteekend:/ G Exter /:in margine:/ Exhibitaum in Judicio den 22. 7ber 1785. — Hamels
English
Appeared before the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government the burgher Jan Jacob Meijer of competent age, who, at the requisition of the person acting as interim fiscal, S.r Gabriel Exter, declared it to be true That when the deponent's slave boy Salomon, together with a Hottentot living with the deponent named Claas, at the end of the month of July of this year, was coming driving a flock of leftover wethers from across the mountain toward Groene Clooff, and those people with that livestock had advanced as far as the farm of the burgher Carel Paret, residing on this side of the Berg River, where the burgher Nicolaas Laubscher, son of Nicolaas, happened to be, right there by chance one of the deponent's servants, who came from another field bringing with him cattle and sheep, both for the deponent and for the burgher Jan Michiel Elser, who was in partnership with him, also arrived; the aforesaid Laubscher asked that servant, named Sebastiaan Seevenbijtel, whether they were selling any wethers; that servant replied to this: by no means! that they were not allowed to sell a single wether; the aforementioned Laubscher thereupon having turned to the abovementioned Paret, and requested of the same that he might arrange for him to obtain wethers, but that the same Paret, according to the account of the servant, had answered thereto that those people were not allowed to sell anything; after which the aforesaid Laubscher got onto his horse wagon, and departed from there to his farm situated at the Ribeeken Casteel, while the deponent's people had likewise set out on their way with their livestock, the slaughterer's servants of the Van Reenens and the aforementioned Elzer, named Legts and Caman, each having livestock with them, having also joined them on the road; That when those servants with the aforesaid livestock, though each servant's herd separately, had advanced while driving to past the farm of the farmer Johannes Augustus Dreijer, the deponent's slave boy Salomon had managed to go, unnoticed by the other people, to the herd of the brothers Van Reenen as well as of him, the deponent, and the aforementioned Michiel Elser, and had driven thirteen head of wethers separately from that livestock, which were bought and paid for 10 Rds, or so at least it was told to the deponent, from the aforesaid Salomon by the aforesaid farmer Nicolaas Laubscher, son of Nicolaas, who had arrived there on horseback with four boys he had with him, which act having been seen by two sons of the same mentioned Dreijer, who had come into the field to see whether the livestock being driven past might cause any damage to the crops, those two sons, turning back, met the aforesaid servant Seevenbijtel of the deponent and the two of the brothers Van Reenen, Leijts and Cahman, and said to them that the aforementioned Laubscher was busy buying sheep from the boy, whereupon the aforementioned three servants rode thither, saw the sheep being driven away, and took them back again from the aforesaid Laubscher; That the aforesaid Laubscher thereupon immediately came to the Cape, both to the deponent and to the aforesaid Elster, as being in partnership together, and tried to appease them that he would satisfy them, with the request that the slave Salomon might not be punished on that account, since he was such a fine and honest boy, but that the deponent gave him, Laubscher, no answer to that. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, offering always to confirm the same further. Thus done at the Cape of Good Hope, the 15th of September 1785, before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Johannes Smuts, members from the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who duly signed the original minute of this together with the deponent and me, the Secretary. Lower down: Which I witness. Was signed: C. L. Neethling, Secretary. Agrees: H. W. O. Riel, sworn clerk And caused to say That the aforesaid named and detained Panaay of Bugis, bondservant of the aforesaid burgher Marthinus van der Speij, 3. having been employed by his master 4. to mind and herd the oxen, 5. on the 24th of May last failed 6. to drive the same in the usual manner 7. in order to have them harnessed before the plow; 8. That his under-overseer Melt van der Cuij Panaaij of Bugis, bondservant of the burgher Martinus van der Spuij, named and detained in the aforesaid case, on the other side. Against Appeared before the Right Honorable Worshipful Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope the interim fiscal Gabriel Exter, in his official capacity, claimant in a criminal case, on the one side.
Dutch transcription
Compareerde voor de ondergeteekende gecommd uijt den E Agtb: raad van Justitie deeses Gouver„ nements den burger Jan Jacob Meijer van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den het fiscaals ampet pro interim waarnee„ „menden S„r Gabriel Exter verklaarde hoe waar is Dat wanneer des Comp„s slaven Iongen Salomon, neevens een bij den Comp„t woonende hottentot in naame Claas in 't laatst der maand Iulij deeses Iaars met een troup agtergebleevene Haamels van over de berg na de groene Clooff: was koomen op drijven, en die menschen met dat vee g'avanceerd waaren tot bij de plaats van de aan deese zijde der bergrivier woonenden burger Carel Paret alwaar zig had bevonden den burger Nicolaas Laubscher Nicolaasz:, aldaar Juyst bij geval een van des Comp„s knegts, dewelke uijt een ander veld kwam met bij hem hebbende beesten en schaapen, soo voor den relt als voor de met hem in maatschappeij zijnden burger Ian Michiel Elser meede was gekoomen voorsz: Laubscher aandien knegt in naame Sebastiaan Seevenbijtel had gevraagd of zijl= geene hamels verkogten; dien knegt daar op geantwoord had van steen! dat ze geen een Hamel mogten verkoopen; hebbende gem: Laubscher zig daar op na bovengem: Paret gekeerd, en denselven versogt dat denselven maaken mogt dat hij Haamels bekwam, dog dat denselven Paret volgens verhaal van den knegt, daarop g'antwoord had; dat die menschen niets mogten verkoopen, waar na voorsz: Laubscher zig op zijn paarde waagen gezet, en daar van daan na zin aan 't ribeeken Casteel leggende plaats begeeven had, terwijl des Comp„s volk zig met hun vee insgelijx meede op weg begeeven hadt, zijnde de Plagters knegts vande van Reenens en gem Elzer in naame Legts en Caman, ieder vee bij hun hebbende meede op den wed daarbij gekoomen — Dat wanneer die knegts met het Voorsz: vee, dog ijder knegts troup apart, al drijvende g'avanceerd waaren tot voorbij de plaats van den Landbouwer Iohannes Augustus Dreijer des Compt„s slaven Iongen Salomon zig onbemerkt van 't ander volk had weeten te begeeven, na den troup vande gebroederen van Heenens mitsgd„s van hem Comp„t en gem: Michiel Elser van dat vee derthien stuks Hamels had apart gedreeven, dewelke door den te paard aldaar met vier bij zig gehad hebbende Iongens gekoomene voorsz: Land„ „bouwer Nicolaas Laubscher Nicolaasz: voor 10 Rx:s immers zo als het den Comp„s was ge„ „zegt van voorsz: Salomon waaren gekogt en betaald, welk bedrijf door twee zoons van denselven /:onderstond./ gerepten Dreijer die op 't Land gekoomen waaren om te zien of 't voorbij gedreeven werdende vee ook eenige schaade aan 't gezaaijde quaamen te doen, gezien zijnde, die twee zoonen te rug keerende de voorsz: knegts Seevenbijtel van den Comp„t ende twee van de gebroederen van Beenens, Leijts en Cahman ontmoet en aan deselve gesegt hadden dat gem: Laubscher beesig was, om van de jongen schaapen koopen, als wanneer gem: drie knegts derwaards gereeden, de wegdrij„ „vende schaapen gezien en van voorsz: Laubscher weeder afgenomen hadden — Dat voorsz: Laubscher daar op ten eersten aan de Caab, zo bij den Comp„t als bij voorsz: Elster als te zaamen maatschappeij hebbende gekoomen was, en gepaaijd had henlieden te vreeden te zullen stellen, met versoek dat den Slaaf Salomon diesweegens niet mogte worden gestraft, dewijl het zo een braave en eerlijke Iorgen kwam te zijn, dog dat den Comp„s hem Laubscher daar niets op geantwoord had. — Niet meer verclaarende geeft den Comp„t voor reedenen van weetenschap als in den text praesenteerende hetzelve altoos naader te bevestigen Aldus Gepasseerd aan Cabo de goede Hoop den 15: Septbr: 1785: voor d' E E: Iohannes Marthinus Horak en Ioh„s Smuts Leeden uijt den E Agtb: raad van Iustitie voorm: die de minute deeses beneevens de Comp„t ende mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend. /. C: L: Neethling secret„s. — Accordeert HWORiel gem Clerq onder - Ende deede zeggen Dat voorm: gen: en ged: Panaay van boegies lijfeigen van voorsz: burger Marthinus van der Speij 3: van zijn Lijfheer zijnde geemploijeerd geworden 4: d' ossen op te passen en te hoeden 5: op den 24: meij I„o leeden in gebrek is gebleeven 6: dezelve op de gewoonlijke wijze by te drijven 7: om zulke voor de ploeg te doen inspannen 8. Dat desselfs kleinbaas Melt van der Cuij Panaaij van boegies Lijfigen van den burger Martinus van der Spuij gen: en ged: in voorsz: Cas ter andere zijde. — Contra Compareerde voor den WelEd: Agtbaren Heer Praesident en Raade van Justitie des Casteels de goede Hoop den pro interim fiscaal Gabriel Exter R: O: Eijsscher in Cas Crimineel te A„o ter eenen
English
for which reason he sent another slave named Constant to go and look after the oxen and see where the caretaker had stayed with them; which Constant then indeed found the oxen and took them with him, but could discern nothing of their keeper, the prisoner and defendant; that the prisoner and defendant, according to his statement, remained lying in the field due to illness and, having arrived home late in the evening with great difficulty, went directly to bed; the following morning he was still found lying there by his said young master; that this young master of his thus having greeted him with several blows with an ox strap (as he says), and the named prisoner and defendant still not wanting to get up, his said young master repeatedly pulled him off his sleeping place and to the ground, saying that the prisoner and defendant must proceed to his oxen as quickly as possible; that the prisoner and defendant thereupon having gotten up and following his young master going out of the slave house, inflicted such a stab on him from behind with a knife that the knife penetrated through his outer jacket, cloth camisole, and cloth coat onto the left hip bone and caused a small wound; that this wound of his said young master was shown to the Commissioners from this Honorable Court, and the deed was fully confessed by the named prisoner and defendant himself, as his answers given before the Commissioners further show, to which the Officer of Justice acting as prosecutor takes the liberty to refer for brevity's sake; regarding the corpus delicti (subject to Your Honors' better judgment), no doubt shall remain; that although the nature and circumstances of this case will come into consideration, namely that the prisoner and defendant was already unfit enough for the work to be performed by him due to old age, and even more so due to illness, which he states in his interrogation as the only reason for his neglect of duty, was prevented from carrying out his usual service, and that the prisoner and defendant was thus beaten by his young master contrary to reason and equity and without the slightest examination of his ability, and was driven by force to the performance of his duty, and provoked in such a manner proceeded to the desperate resolve to avenge himself on his young master in the alleged manner; who is devoid of all equity and humanity toward an old and sickly servant who has at the same time spent so many years in the service of his father and of him; that notwithstanding the truth of these circumstances, which may very well be grounded, at least being confirmed by the example of many others who mistreat their slaves in such a manner that, being unable to find comfort or help anywhere, they proceed to desperate steps, upon which certainly reflection must be made by a fair judge; yet the Officer of Justice acting as prosecutor believes (subject to correction) that however much the more said young master may merit some correction on account of such treatment of the prisoner and defendant, the said circumstances may nevertheless not be considered so weighty that a lesser punishment than the death penalty could be inflicted upon the prisoner and defendant; for it being expressly sanctioned in the statutes of India, and according to article 2 of the Placard of the year 1754 published here, expressly and repeatedly enacted that whenever a male or female slave should go so far astray as to lay hands on their masters or mistresses, even though without a weapon, the same should be punished with death; so the Officer of Justice acting as prosecutor trusts (subject to higher correction) that it follows of itself that the prisoner and defendant has made himself all the more subject to this punishment because he made use of a weapon, namely a knife, and also according to his own confession tried deliberately and intentionally to do away with his young master, and thus actually perpetrated a crime; which, according to the letter of the law, has merited a far harder and more severe punishment than an ordinary death penalty, but also that the prisoner and defendant, in view of the aforementioned circumstances and because the intent and the effect remained very different, ought to be punished with a milder punishment at the discretion of the judge; wherefore, and for other reasons and means to be further deduced in due time (if necessary), the Officer of Justice acting as prosecutor, making his claim, concluded that the prisoner and defendant shall be condemned by definitive sentence of Your Honors to be taken to the place where criminal sentences are customary to be executed here, and being delivered there to the executioner, to be punished with the rope at the gallows so that death follows; furthermore, his dead body to be dragged to the outside place of execution and there to be hanged again, thus to remain until it shall be consumed by the air and birds of heaven, with condemnation in the costs and fees of justice, or to all such other punishments and penalties as Your Honors shall deem fit. (was signed:) G Exter (in the margin:) Exhibited in Court on 28 July 1785.
Dutch transcription
uijt dien Hoofde een anderen slaaff in naamen A:o 9: Constant, heeft gestuurt. om naar de ossen te gaan zien en waar den oppasser met deselve blijve 11: welke Constant dan wel de ossen heeft gevondenen en meede genoomen 12: dog van den wagter derzelven den gev: en ged: niets heeft kunnen ontwaaren 13: dat den gew: en ged: naar zijn voorgeeven in 't veld door ziekte zijnde leggen gebleeven 14: en 's avonds laat met veele moeijte t'huijs gekoomen zijnde directelijk naar kooij gegaan 15: 'S anderen morgens van gem: zijn kleijnbaas, doar op nog is liggende gevonden geworden 16: dat deese zijn kleijn baas hem dus met eenige slaagen met een ossen riem /:gelijk hij zegt:/ hebbende gegroet 17: en hij gen: en ged: nog niet willende opstaan meerm: zijn kleijn baas hem van zijn slaapplaats af en ter aarde heeft getrokken 18: met 't zeggen dat hij gen: en ged: zig ten spoe„ „digsten naar zijn ossen begeeven moest 19: Dat den gen: en ged daarop opgestaan zijnde en zijn klijnbaas 't slaven huis uitgaande na„ volgende 20: denselven met een mes van agtere een zodanige steek heeft bijgebracht dat 't mes door zijn aanhebbende schanslooper, A„o 21: laakense Camisool en laakense Baatje op 't linker heup been is doorgedrongen 22: en een klijne wonde heeft veroorzaakt 23: dat deese wonde van gem: zijn klijn baas aan Heeren gecommitt„s uit deesen E Agtb: raade vertoond 24: en 't feijt van den gen: en gedzelve volmondig geadvoueert zijnde 25 gelijk desselfs voor Heeren gecommitt„s gegee„ vene responsiven nader aantoonen 26: aan welke den r O: Eijsscher de vrijheid neemt zig kortheids halven te refereeren 27: Weegens 't Corpus delicti (: onder UW E Agtb: beeter oordeel:/ geen twijffel zal overblijven 28: dat hoewel over de gesteldheid en omstandigheedens van dit fail zal in consideratie koomen 29: dat den gen: en ged: tot het van hem te verrigtende werk door ouderdom al onbekwaam genoeg 30: nog meer door ziekte 31: dewelke hij als de eenige reeden van zijn pligt verzuir bij zijn verhoor aangeeft 32: is verhindert geworden om zijn gewoonlijken dienst te volbrengen 33: en dat hij gen: en ged: dus van zyn klijn baas Steek verte 10: 1 teegens reeden en billijkheid A„o 34: en zonder de geringste onderzoeking van zijn ver„ „moogen 35: daar over is geslaagen en par force tot 't waar„ „neemen van zijn dienst aangedreeven geworden 36: en op zodanige wijze getergt tot 't desperate voorneemen is overgegaan 37: zig op de geallegeerde wijze aan zijn klijnbaar te wraaken 38: dewelke teegens een oude en ziekelijke dienaar die teffens zo veele Jaaren inden dienst van desselfs vaader en van hem heeft doorgebracht van alle billijkheid en menschelijkheid ontbloot is 39: dat niet teegenstaande de waarheid van deese omstandigheedens 40: die zeer wel kunnen gegrond zijn, ten minsten door 't voorbeeld van veele andere bekrachtigt worden 41: dewelke hunne slaaven zodanig mishandelen 42 dat zij nergens troost of hulpe kunnende vinden tot de disperate stappen overgaan 43: Waarop zeekerlijk bij een billijke regter moet reflexie gemaakt worden 44. zo vermiend den R: O: Eijsscher dog /:onder verbeetering 45: dat hoe zeer ook meer gem: klijn Baas weegens dusdanige behandeling des gen: en ged„e eenige Correctie mag meriteeren N„o 46: de gem: omstandigheedens dog niet voor zo gewigtig „zullen moogen aangezien worden 47: dat den gen: en ged: een geringere straffe als de doods straffe zoude kunnen geinfligeert werden 48. Want in de statuten van Indien uijtdrukkelyk zijnde Gesanceerd 49: en naar art:l 2: van 't Placcaat d' a„o 1754: alhier Gepubliceerd, expresselijk en bij repetitie gestatueerd 50. dat wanneer een slaave of Slavinne zo, verre zig komt te vergrijpen 51: dat zij haare handen aan derzelver Lyfheeren of Vrouwen kwamen te slaan 52: schoon ook zonder geweer 53: dezelve met de dood gestraft zoude worden 54: zo vertrouwd den r: O: Eijsscher /:onder hoogere Correctie/ 55: dat van zig zelve volge 56: dat den gev: en ged: aan deese straffe zig te meer heeft onderheevig gemaakt 57: om dat hij zig van een geweer, namentlijk van een mes heeft bediend 58: en ook naar zijn eigen bekennis met wille en opzet getracht heeft 59: zijn klijnbaas van kant te helpen 60: en dus een misdaad daadelijk heeft geper petreerd. — Dusdanige A„o 61: dewelke naar den letter van de wet een vrij hertere en gevoeligere straffe heeft geme„ „riteerd als een ordinaire doods straffe 62: maar ook, dat den gen, en ged ten opzigte van voor geallegeerde omstandigheedens 63: en om dat de wille en den effect nog zeer differeerende zyn gebleeven 64: met een gesindere Straffe ad arbitrium Judicis behoord. gestraft te worden Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen /: is 't nood / naader te dedu„ „ceeren, den R: O: Eysscher Eijsch doende Concludeerde, dat den gen en ged: bij definitiven vonnis van Uw E Agtb:e zal worden gecondemneert omme gebracht te worden ter plaatze alwaar men alhier gewoon is Crimineele sententien te Executeeren en aldaar aan den Scherp„ „regter over geleeverd zynde met de koorde aan den gaeg te worden gestrafft zo dat 'er de dood na volgt Nelaas, gegeeven ten overstaan vande ondergetz: gecommitts uit den E: Agtb: raad van Iustitie deezes Gouvernements en ter requisitie van den Pro Interim Fiscaal S„n Gabriel Exter, door ende van weegens den burger Melt vander voorts desselfs doode Lighaam naar 't buijten geregt gesleept en aldaar weederom opge„ hangen zijnde, dus te verblijven, tot dat door de Lugt en Voogelen des Heemels zal zijn verteerd met Condemnatie inde kosten; en missen van Iustitie, ofte tot al zulke andere straffen en pienen als UW E Agtb: zullen vinden te behooren /:was geteekend:/ G Exter /: in margin„ Exhibitum en Iudicio den 28 Julij 1785: — Voorts : vte
English
That the relator, who manages the affairs of his father, the burgher Marthinus van der Spuij, and resides with him, was busy plowing the land on Tuesday the 24th of this current month of May and was waiting for the oxen, over which the slave boy of the relator's father named Panaaij van Boegies is placed as herder, but the same not having been brought in on time by the aforesaid Panaaij, the relator had sent another slave boy named Constantin in order to see where the oxen were, and to learn the reasons why the same were not brought by the mentioned Panaaij; that the aforesaid Constantin, upon his return, bringing the oxen with him, had said that the aforesaid Panaaij was absent and thus he was not with the oxen; the same, however, having come home that very same evening; That the relator, having gone to the slave house the following day, or on last passed Wednesday morning, the relator found the aforesaid Panaaij lying on his sleeping place of competent age, reading as follows: which Panaaij having given the relator some strikes with an ox-hide strap, the relator, because the same would not get up at all, subsequently pulled him down from his place onto the ground and ordered that he should quickly proceed to his herd of oxen; That thereafter, the relator wishing to leave the slave house, before he was out the door, the mentioned Panaaij delivered a stab from behind to him, the relator, through his schanslooper, cloth camisole, and cloth jacket, reaching all the way to the left hip bone, without the same stab having been of significant consequence due to the relator's thick clothing, as only the tip of the knife had glanced off in the flesh upon the bone, just as the relator showed the scar thereof to the undersigned commissioners; That the relator, having left the slave house, thereafter had the mentioned Panaaij tied up and further transported to the Cape; Relating nothing more, the relator gives for reasons of knowledge as in the text, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Says Panaaij van Boegies, aged by estimation 60 years, slave of the burgher Marthinus van der Spuij. Thus recollected and sworn at the Cape of Good Hope on the 28th of May 1785 before the Honorable Salomon van Echten and Johan Coenraad Gie, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the original minute hereof together with the relator and me, the sworn clerk. Lower was written: Says Yes. Which I witness. Was signed: H. Bletterman, sworn clerk. Says Yes. Articles drafted and delivered to the gentlemen commissioners of the Honorable Court of Justice, in order to examine thereon, at the requisition of the interim Fiscal Gabriel Exter, Panaaij van Boegies, bondsman of the burgher Marthinus van der Spuij, currently the Honorable Company's prisoner, his responses to be given being duly recorded in the margin hereof. Says Yes, knowing well that when they cracked the whip he had to come home with the cattle. Says that having fallen ill in the field, he could no longer stay in the field, but having gone home, was still now and then overtaken by fainting. Why the prisoner then neglected his duty on the 24th of May last in not bringing home the oxen to have them hitched to the plow: whether at this specific time, especially during plowing season, proper care ought not to have been taken? Whether the prisoner precisely knew the appointed time when he had to take the oxen out and bring them back from the field? Whether it was not the prisoner's work to look after the beasts and to herd them? Whether the prisoner has already been in the service of his mentioned master for a long time? Article 1: The prisoner's name, birthplace, age, and whose bondsman he is. Says Yes, but that he had been ill when his young master came to wake him in the morning, and that he had then said to him that due to illness he could not get up. Appeared before us, the undersigned commissioners of the Honorable Court of Justice of this government, the slave boy Panaaij van Boegies, who answered the adjacent questions in such manner as is noted alongside them. Underneath stood: Article 11. Article 4.
Dutch transcription
Dat den recto, die de affaires van zijn vader den burger Harthinus van der Spuij Waarneemende en bij denselven woonagtig is op dingsdag den 24: deeser loopende maand Maij met het land te beploegen beezig zynde na de Ossen, over dewelke den Slaaven Jongen van des rett„n vader genaamt Pawaaij van boegies als wagter gesteld is, bleef wagten dog deselve niet op haar tijd door voorsz: Panaaij gebracht zijnde, had den relt een ander Slaaven Iongen genaamt Constantin gezonden ten einde te zien, waar of de Ossen waaren, en na de reedenen te verneemen waarom deselve door gem: Panaaij niet gebracht wierden, voorsz: Constant bij zijn te rug komst de Ossen meede brengende gezegd had dat voorsz, Tanaaij absent en dus hij niet bij de Ossen was; zijnde denselven egter nog dien zelfden avond te huis gekoomen Dat den rel„t des anderen daags ofte op den Iongst gepasseerden Woensdag des morgens naar het slaaven huis zig hebbende begeeven had den rel„t voorsz: Panaaij op zijn slaape spiij van Competenten ouderdom, Luijdende als Volgt „plaats leggende aangetroffen, welken Panaaij den rel„t eenige slaagen met een Ossen riem hebbende gegeeven, had den relt vermits den zelven niets wilde opstaan hem vervolgens van zijn plaats op de aarde ter needer ge„ „trokken en gelast dat hij spoedig zig naar zijn troup ossen zou hebben te begeeven Dat den rel„t daar na zig van uijt het slaven huis willende begeeven, voor dat de deur uijt was door gem: Panaaij hem rel„t een Steek van agter in door zijn aanhebbende Schans„ „looper, Lakense Camisool en Laakense baatje heenen tot op het linker heup been was toe„ „gebracht, zonder dat dezelve steel door des relt„e dikke kleeding van aanbelang was geweest, alsoo alleenlijk de punt van 't mes door in het vleesagtige op het gebeente had had afgestuit, gelijk den relt aan de onderget: gecommitt„s het Litteeken daar van kwam te vertoonen Dat den Rel:t zig van uit het slaven huis weg, daarna gem: Panaaij hebbende doen vast binden en voorts Caabwaarts getranspor¬ teerd Niets meer relateerende geeft den rel:t voor reedenen van weetenschap als in den text en sprak dierhalven ter bevestiging der plaats waarheid van dien de Solemneele woorden Soo waarlijk help mij God Almachtig zegt Tanaaij van boegies oud na gissing 60 Jaaren Slaaf vanden burger Marthinus van der Jpaij Aldus Gerecolleert en b' Edigt aan Cabo de Goede Hoop den 28: Maij 1785: voor d E E„: Salomon van Echten en Iohan Coenraad Gie Leeden uit den E: Agtb: raad zegt Ia van Iustite voorm: die de minute deezes benevens den relk ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:) zegt Ja T welk ik getuige /:was geteekend:/ H: &: Bletterman gezw: Clercq. Articulen gedaan maaken en aan Heeren gecommitt:s uit den E: Agtb: raad van Justitie overge„ geeven, omme daar op ter requisitie van den pro Interim fiscaal zegt Ja wel te weeten dat als ze Gabriel Exter gehoord te worden klappen hij dan met het vee Panaaij van Boegies, Lyffeigen te huis koomen moest van den burger Marthinus zegt dat hij gen: in het veld van der Spuij thans 's Heeren ziek geworden zynde het gen:, zullende desselfs te geevene niet langer had in 't veld responsiven in margine deezer houden kunnen, maar zig na huijs begeeven hebbende behoorlijk worden bekend gesteld. — nog nu en dan door Waarom hij gev: dan op den 24: Maij laatst zijn pligt verzuimt heeft in het niet te huis brengen der Ossen om zulke aan de ploeg te doen spannen : of op deeze bepaalde tijd niet in de Ploegtijd insonderheid moest opgepast worden off hij gen: net de bepaalde tyt heeft geweeten wanneer hij de ossen moest naar buijten en uijt het veld weederom brengen of niet zijn gen:e werk geweest is de beesten op te passen en denselven te hoeden. of hij gew: al langen tijd in den dienst van gem: zynen Lijfheer geweest is. A„o des gen: naam, geboorte plaats ouderdom en wiens Lijfeigen hij is zegt Ja maar dat hij ziek ge„ weest was toen zijn klyn baas 's morgens was komen wakker maaken en dat hij toen tot denselven had gezegt dat door ziekte niet konde opstaan Compareerde Voor ons onderget: gecommitt:s uit den E Agtb: raad van Iustitie deezes Gouver„ „nements den Slaaven Jongen Panaaij van boegies dewelke op de neevensstaande vraagen sodanig g'antwoord heeft als nevens dezelve aangeteekend staat. — /onder stont:/ Ar„to 11 flaauwte — A„o 4.
English
states as before states as on article 6 states as on article 6 faintness had fallen down on the ground, that upon coming home, he had not found his young master at home, because he had been busy with plowing, and had therefore gone to bed states as before. states: as just mentioned, and that he had lain in the field nearly the entire day due to illness states that when he had come home that evening, the people had already eaten, and that he, the named, through faintness, could not go quickly. whether he, the named, had not rather gone to the slave house without his master's knowledge and laid himself down there: whether he indeed presented himself to his master as present. 10: whether he, the named, did not first come home late that same evening, and what time it was for what reason and to what end he had absented himself. Where he, the named, had been that entire day. whether he, the named, had not that day states because due to illness from the oxen had completely could not absented. states Yes, but not with an ox strap, but with a rattan cane that he had had under his coat states no, but that his young master had immediately seized him, the named, by the legs and then struck him with the rattan cane. — states Yes, and as before. 18 whether he, the named, was not thereupon pulled from his sleeping place and to the ground by the said son of his master whether he, the named, then still remained lying whether he did not give him several or multiple blows with an ox strap to make him, the named, stand up whether he, the named, was not found still lying in the slave house by the son of his master, named Melt van der Spuij 15: Why he, the named, the next morning did not go as usual to herd the oxen Article 13: whether he, the named, was not seen by one of his fellow slaves states Yes, the other boys having also helped lift him onto his bed states Yes: because he, the prisoner had, lain down Article 13 to have could. — 12. 8: Article 7: 14 6 17: states Yes, but that he there to be able to do through his states states Yes: states Yes: states Yes, just as he wanted to go out through there states no, that it was all the same to him whether the gentlemen want to take his life or leave him alive; as it pleases the Gentlemen. 20. whether aforesaid son of his master, Melt van der Spuij, did not subsequently turn around to leave whether he, the prisoner, did not immediately rise from the ground thereupon 22 whether he, the named, did not follow after said Melt van der Spuij 23 And whether he, the named, stabbed this son of his master with a knife 24 whether he, the prisoner, did not do this while still within the door of the slave house whether repeatedly said Melt van der Spuij did not thereupon immediately have him, the prisoner, bound his eyes had darkened, and that had he, the named, been able to get hold of his young master, he would have stabbed him to death dealt him a stab states Yes, because his eyes and that had he, the named, his states. Yes. 19: Article while saying that he had to leave for the oxen as soon as possible states because he was ill and his young master had struck him, the named, on the legs with a rattan cane while lying on the bunk, having wanted him to go look after the cattle, and he, not having been able to do so due to illness, had therefore proceeded to that deed. — states Yes Thus Questioned and answered, and upon the named reviewing it being read to him again, and it being attested by him to persist therein, at the Cape of Good Hope, the 11th of July 1785: with the translation of underneath was written: 28: whether he, the named, also has anything to put forward in his excuse whether he, the named, does not know that by the inflicted wound great evil was done and heavy punishment was thereby deserved Article 26 What reasons could have moved him, the prisoner, to lay his hand upon said Melt van der Spuij, the son of his master bind and subsequently had him, the named, brought toward the Cape bind illness 25: 1
Dutch transcription
zegt als vooren zegt als op a„o 6: zegt als op A„o 6: flaauwte op de aarde needer gevallen was, dat hij te huis koomende, zijn klijnbaas niet te huis gevonden had, dewijl denselver met het ploegen was beezig geweest en zig overzulx te bed begeeven had zegt als vooren. zegt: als zo even gemeld en bijkans door ziekte de geheelen dag in 't veld geleegen zegt dat wanneer hij dien avond was te huis gekoomen het volk alreede gegeeten had hebbende hij gem: door flaauw„ „heid, niet schielijk gaan. off hij gen: zig niet als veel meer zonder weeten van zijn Lijfheer heeft na 't slaaven huis begeeven en zig aldaar ter needer gelegt: off hij zig wel bij zijn Lijfheer als present vertoond heeft. 10: off hij gen: niet eerst denselven avond laat is te huis gekoomen en hoe laat het geweest is uijt wat reeden en tot wat einde hij zig geabsenteerd heeft. Waar hij gen: dien geheelen dag geweest is. off hij gen, niet zig dien dag zegt dewijl door ziekte van de ossen geheel en al heeft niet konde geabsenteerd gehad. zegt Ia maas niet met een ossen riem maar met een rottang dien denselve onder zijn Jas had gehad zegt neen maar dat zyn klijnbaas hem gen: op„ „stonds bij de beenen gevat en toen met den rotting geslaagen had. — zegt Ja en als vooren. 18 off hij gen: niet daarop van gem: zoon van zijn lijfheer van zijn slaapplaats af en ter aarde is getrokken geworden off hij gen: toen met nog is leggen gebleeven off denselven hem niet eenige of meerdere slagen met een ossen riem heeft gegeeven om hem gen: te doen opstaan off hij gen: niet vande zoon van zijn Lijfheer in naame Helt van der Spuij nog liggende in 't slaven huis is gevonden geworden 15: Waarom hij gen: des anderen morgens naar gewoonte net is gegaan om de Osseren te hoeden A„o 13: of hij gen: niet van een zijne meede slaaven is ontwaart geworden zegt La. hebbende de andere Jongens hem nog op zyn bed helpen ligten zegt Ja: want hij gev: had, zich geleegen A„o 13 Ate „ te hebben kunnen. — 12. 8: A„o 7: 14 6 17: zegt Ia maar dat hij daar te kunnen doen door zijn zegt zegt Ja: zegt Ia: zegt Ja, zo als denselven doar uijt gaan wilde „zegt neen, dat het hem om te of in 't leeven laaten; zo. op had gezegt zulx net 20. off voorsz: zijn Sijfheers zoon Melt van der Spaij zig voorts niet heeft omgedraaijt om zig weg te begeeven of hij gew: daarop daadelijk. niet vande grond is opgestaan 22 of hij gen: gem: Helt van der spuij niet is nagevoegt 23 En of hij gen: deesen zynen Lyfheeren zoone met een mes gestooken heeft 24 of hij gev: zulx niet nog binnen de deur van 't slaven huijs gedaan heeft off dikwils gem: Melt van der Spuij hem gew: daar op niet daadelijk heeft doen vast hem duyster geworden waaren hij denselven een klijnbaas had kunnen krijgen hij denselven had zullen doodsteeken steek toegebracht had zegt Ia dewijl zijne oogen en dat zo hij gen: zijn zegt. Ja. 19: A„o onder het zeggen dat hij maar ten spoedigste naar de Ossen vertrekk moest zegt om dat ziek was en zijn kleijn baas hem gen: op de kooij leggende op de beenen met een rottang geslaagen had, hebbende willen hebben dat hij de beesten zoude gaan oppassen, en hij zulx door ziekte niet hebbende kunnen doen dierhalven tot die daadt overgegaan was. — zegt Ja eeven was of de heeren hem 't Leeven willen beneemen als het de Heeren belieft. ƒ Aldus Gevraagd en beantwoord, mitsgd„s den gen: recolleerende weeder voorgeleesen weezende en door denselven betuijgd geworden zijnde daar bij te blijven persisteeren, aan Cabo de goede Hoop den 11: Julij 1785: bij vertolking van /:onder stond:/ 28: over hij gen: ook iets tot zijn verschooning in te brengen heeft of hij gen: niet weet dat door de gepleegde quetzing groot quaad gedaan en daar door zwaare straffe verdiend heeft A„o 26 Wat reeden hem gew: hebben kunnen beweegen om zijn hand aan gem: Melt van der Spuij den zoon van zijn Lijfheer te leggen binden en hem gen: vervolgens Caabwaarts laaten brengen binden ziekte 2 ƒ ƒ 25: - 1
English
The Lord's provost Hendrik Matthijzen, before the Honorable Lodewijk Christoph Warneck and Iohannes Smuts, members of the Honorable Worshipful Court of Justice aforementioned, who have also duly signed the minute hereof along with the prisoner and myself, Secretary. Lower: Which I testify. Was signed: C: L: Neethling, Secretary. Whereas Pannaaij of Boegies, slave of the burgher Marthinus van der Spuij, aged by estimation sixty years, currently the Lord's prisoner, has freely confessed, and it has further appeared to the Honorable Worshipful Court of Justice of this Government: That the prisoner, who was obliged to serve as a cattle herder on his master's farm, when on the 24: of the past month of May he was in the field with the cattle to graze, having fallen ill according to his statement, could consequently hold out no longer in the field, but leaving the cattle there, had set off on the way home, yet while going thither had remained lying down due to faintness, who only arrived at his master's farm in the evening and immediately lay down on his sleeping place, having been further helped with this by the other slaves; That the said master's son, named Melt van der Spuij, who attends to the affairs of his father and was in the field to plow, also having waited for the cattle which the said prisoner according to the order given him was to bring, since the prisoner had not arrived with the oxen at the appointed time, had sent the slave boy Constant from the field to where the oxen were supposed to come; which boy, returning, had indeed brought the oxen, but reported that he had not perceived the prisoner with the cattle nor seen him anywhere thereabouts; That the aforementioned said master's son Melt van der Spuij, when he subsequently returned from the field, having been informed that the prisoner had come home and had lain down on his sleeping place, went the following morning to the slave lodge and, finding the prisoner lying on his bed, struck him both on his body and legs with an ox sinew in his hands, or as the prisoner says, with a cane, and, notwithstanding that the prisoner had said he was ill, at the same time pulled him by the legs from his sleeping place, saying that he had to leave promptly with the cattle for the field; That the prisoner, having become angry by this treatment and, as he alleges, his eyes having grown dark, he, the prisoner aforementioned, when his master's son had turned around to walk away, had inflicted a stab upon him with a knife, which had penetrated through the watch-coat he was wearing, the woolen waistcoat, and jacket, right up to the left hip bone; and the prisoner has furthermore repeatedly confessed and maintained at the judicial interrogation that if he could have gotten hold of his aforementioned master's son more often, he, the prisoner, would have stabbed him to death; the prisoner having thereupon immediately been bound, brought to the Cape, and delivered into the hands of Justice; However, since such murderous wounding and vengeful design in a land where the law is properly maintained can by no means be left unpunished, but must be punished according to desert as an example and deterrent to other such bloodthirsty scoundrels; So it is that the Honorable Worshipful Court of Justice, having emphatically read and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by the pro interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter, in the name of his office, on and against the prisoner, also having reflected upon everything that served the matter and could move Their Honorable Worships; administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the prisoner Pannaaij of Boegies, as Their Honorable Worships condemn him by these presents, to be brought to the place where one is accustomed to execute criminal sentences here, and there, having been delivered over to the executioner, to be punished with the rope at the gallows in such a manner that death follows; subsequently his dead body to be dragged to the outside place of execution and there to be hanged again from the gallows, thus to remain until it shall have been consumed by the air and the birds of heaven; with condemnation in the costs and expenses of Justice. Underneath stood: Thus done and sentenced at the Cape of Good Hope the 22: September 1785. Also pronounced in the Castle of Good Hope the 1: October 1785 and executed on the same day. Was signed: P: Hacker, R: S: Gordon, A: V: Schoor, C: Gt de Wet, I: Warneck, G: H: Cruijwaagen, I: V: Echten, I: G: Munnik, Joh.s Smuts, I: Present: signed C: L: Neethling, Secretary. In the margin: Let execution take place. And signed: J: van de Graaff. Agrees: D: D: Biehl, First Sworn Clerk. C: Gie. Appeared before the Honorable Worshipful Lord President and Court of Justice of this Government the pro interim Fiscal Gabriel Exter in the capacity of his office, Plaintiff in a criminal case, on the one part, Against Spadille of Siam, slave of the free black Albert Isaak, named and cited in the aforementioned case, on the other part. 1: And made to say: 2: That the aforementioned Spadille of Siam, slave of the free black Albert Isaak, here 3: after having run away for about 7: weeks 4: and having wandered about here and there, 5: finally got into the company of two slave boys of the widow Eckhart who had already absconded in the past year; 6: That he, the named and cited person, with his two companions thus spent fully 14: days around False Bay 7: and particularly around Hanglip, 8: where he then also himself came into False Bay on several occasions to buy bread; 9: That finally this company, in the night between [illegible] Please turn over.
Dutch transcription
's Heeren geweldiger Hendrik Matthijzen voor d' E E„s Lodewijk Christoph Warneck en Iohannes Smuts Leeden uijt den E: Agtb: raad van Iustitie voorm:, die de minute deezes beneevens de gen: ende mij Secretaris meede be„ „hoorlijk hebben onderteekend: /: lager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend:/ C: L: Neethling Secret. s. — Alsoo Pannaaij van Boegiel slaaf van den burger Marthinus van der Buij oud na gissing zestig Iaaren, thans 'T heeren gen: vrijwillig beleeden heeft en den E Agtb: Raade van Justitie deeses Gouvernements, verder gebleeken is Dat den gev. , denwelken op zijn Lijfheers plaats als beesten wagter dienst doen moest, wanneer zig op den 24: der Iongstleeden maand maij met de beester in „t veld ter wijde bevonden had, volgens zijn zeggen, ziek geworden zijnde, het overzulx niet langer in 't veld had kun„ „nen uithouden, maar de beesten daar laatende, hem op weg na huis begeeven had, egter in 't derwaards gaan door flaauw te zijnde blijven Leggen, die eerst met den avond ter zijner Lijfheers plaatse aangekomen was en zig opstonds op zijn slaapplaats needergelegt had, zijnde door de andere slaaven daar in nog geholpen, geworden Dat des ged„e Lijfheers zoon in naame Melt van der spuij dewelke de affaires van zijnen vader waarneemt en om te ploegen zig op 't Land bevonden, mitsgd„s op de beesten, die den ged„e volgens den hem gegeeven last moest aanbrengen gewagt hebbende, denzelve dewijl den gev: op den bepaalden tijd met de Dat gem: des gen: Lijfhiers zoon Melt van der Spuij wanneer vervolgens van het Land was, geretourneert, verstendigt geworden zinde, dat den gev: te huis gekoomen was, en hem op zijn slaap„ plaats needergelegt hadde; denselven 's volgenden morgens na 't Slaavenhuis was gegaan en den ges. op zijn kooij vindende leggen, denselven met een in handen hebbenden ossenzien, of zoo den gen: zegt, met een rotting zoo op zijn Lijf als beenen geslaagen en, niet teegenstaande den gew: had gezegt, dat ziek was, hem teffens bij de beenen van zijn slaapplaats afgetrokken had onder 't zeggen, dat spoedig met de beesten na t veld vertrekken moest. — Dat den gev: door die behandeling quaat en zoo den„ „selven voorgeeft zijne oogenduijster geworden zijnde, hij gev: voorsz: zijn Lijfheers zoon, wanneer denselven hem, om wegte gaan, had omgekeert, met een mes een steek toegebracht had, dewelke door den aan hebbende schans looper, het Lakense Camisool en baaijtje heen tot op 't slinker heupbeen doorgedrongen was; en heeft den gev: voorts bij de Iustitieele inquisitie reiteratief beleeden en staande gehouden dat zo wanneer hij meerm: zijn Lijfveers zoon had kunnen krijgen hij gev: denselven had zullen doodsteeken ijnde den gev: voorts ten eersten vast gemaakt Caabwaarts gebracht en in handen van Iustitie overgeleevert geworden. Dan nademaal zulken moorddadige quotzing en wraakgierig voorneemen in een Land alwaar het recht behoorlijk gehandhaaft word, geensints ongestraft gelaaten werden kan maar ten spiegel ossen niet gekoomen was den Slaaven Iongen Constant van 't Land afgezonden had, werwaart de Ossen koomen moesten; welken Iongen te rug koomende, wel de Ossen had aangebracht egter gerapporteert dat hij den gen: bij de beesten niet ontwaart nog elders daaromtrend gezien ten do had. — 3 en afschrik van andere zulke moordzugtge deugnieten na verdiensten gestraft werden moeten Soo is 't dat den E Agtb: Raad van Justitie met nadruk geleesen en overwoogen hebbende den schriftelijken Crimineelen Eijsch ende Conclusie door den pro interim fiscaal S„r Gabriel Exter nomine officii op ende Jeegens den gev: gedaan en genoomen, mitsgd„s reflexie genoomen op alles wat ter materie dienende was en hun E Agtb konde doen moveeren; Regt doende uit naaime ende van weegens de hoogmoogende heeren Staaten Generaal der / verEnigde Needer„ „Landen den gev: Pannaaij van boegies hebben gecondemneert gelijk hun E Agtb: denselven Condemneeren mits deesen omme gebracht te worden ter plaatze alwaar men alhier gewoon is Crimineele sententien t' executeeren aldaar den scherpregter over„ geleevert zijnde zodaanig met de koorde aan den goeg gestraft te worden dat 'er de doodt navolgt; vervolgens desselfs doode Lighaam na 't buijten geregt gesleept en aldaar weeder aanden galge opgehangen zijnde dus te verblijven, tot dat door de Lucht en voogelen des heemels zal zijn verteerd; met Condemnatie in de kosten en wisen van Iusttie /onderstond:/ Aldus Gedaan en Gesententieerd aan Cabo de goede Hoop den 22: September 1785. mitsgd„s gepronuntieerd in 't Casteel de goede Hoop den 1: october 1785 en g' Executeert ten zelven daage /:was geteekend:/ P: Hacker R: S: Gordon, A: V: Schoor C Gt de wet, I: Warneck, G: H Cruij„ waagen, I: V: Echten I: G: Munnik Joh. s Smits, I: mij praesent /:geteekend/ C: L: Neethling Secret„s /:in margine:/ fiat Executie / en geteekend/ J: van de Graaff Accordeert DD Bieh E mi C: Gie /:laager:/ gen Cler 1: En deede zeggen. 2: dat voorm: Spadille van Siam Leijfeijgen van den vrijzwart Albert Isaak, alhier 3: naar voor omtrend 7: weeken opgedrost geweest te zin 4: - en hier en daar rondgezworven te hebben 5. eindelijk in de geselschap van twee van de weed„e Ekhart, al in 't gepasseerde Iaar, gefugeerde slaaven Iongens, geraakt is; 6: Dat hij gen: en ged: met zijne twee maats dus wel 14: daagen omstreeks de Baaij fals 7: en voornamentlijk omtrend de Hanglip heeft 8: waar hij dan ook zelve, tot verscheijdene reijsen om broodt te koopen, in de baaijfals is gekoomen 9: Dat eindelijk deese geselschap in de nagt tusschen doorgebracht Spadille van Siam Lijfeigene van den Vrijzwarte Albert Isaak gen: en ged: in voorsz: Cas ter anderen zyde Compareerde voor den WelEd: Agtb: Heer president en Raade van Justitie deezes Gouvernements den pro interim fiscaal Gabriel Exter R: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter eenre Contra verte
English
the 21st and 22nd of July last past went together to the aforementioned False Bay and after having broken into the slaughterhouse there through the roof and twisted off the padlock of a chest located therein belonging to the watchman in this slaughterhouse Willem Bergh and opened the same by force in addition to a black velvet jacket, a brown riding coat and a white shirt stole an amount of Rd: 350 in ready money, consisting of paper and silver specie and a gold guinea That in committing this act one of the aforementioned boys named Job was the one by whom the climbing, break-in and theft was chiefly perpetrated while the other with the prisoner and defendant kept watch outside and received the stolen goods That therefore the prisoner and defendant also had to content himself with what the mentioned Job thought fit to share with him being Rd:s 51 in silver and Rd:s 26 in paper money with the mentioned gold guinea which were still found upon the apprehension of the prisoner and defendant which took place 4 days after the committed theft because some money was noticed in his possession and suspicion was raised whereupon he was then taken and placed into custody That these are the true circumstances of a fact which has all the characteristics of a qualified theft and the prisoner and defendant has also, as appears from his own confession made before the Gentlemen Commissioners from this Honorable Court, unforcedly and fully admitted That thus for the Officer Prosecutor it shall only remain to examine to what punishment proportionate to the crime the prisoner and defendant has made himself subject whereupon the Officer Prosecutor, with Your Honorable Worships' permission, will briefly remark That, since the theft is great enough, and the same also took place with climbing, breaking-in and violence furthermore they had formed the intention beforehand according to the prisoner and defendant's own confession and thus perpetrated this theft with all premeditation The prisoner and defendant, according to the general doctrine and content of the criminal laws, has made himself absolutely subject to the punishment of death but that especially to the favor of the prisoner and defendant in this case may serve That he has not committed such crimes anymore and upon repetition and that he was not directly active in the break-in and theft itself but only was helpful thereto by keeping watch and helped to receive the stolen goods furthermore received an arbitrary share from the true perpetrator for this and although this cited matter rests solely upon his own confession whereby one could suspect that he would shift everything away from himself and onto his accomplices who are not present to be able to convince him of the contrary yet the Officer Prosecutor believes, subject to Your Honorable Worships' better judgment from the free and unconstrained confession of the prisoner and defendant in which he himself admits to have been of the intention with his mates to commit this theft also because he received so small a share of it furthermore his mates have already given proofs of such deeds besides other circumstances more, to be able to discern a great semblance of truth which, with no other and stronger proofs to the contrary being present shall certainly deserve all reflection that these circumstances then have made the Officer Prosecutor judge, saving better judgment that the prisoner and defendant ought not to be punished according to the severity of the law, but with an arbitrary punishment from the judges, such as By reason of which and other reasons and means to be further deduced in time and place, if necessary, the Officer Prosecutor making demand concluded that by definitive sentence of Your Honorable Worships the abovementioned prisoner and defendant shall be condemned to be brought to the place where criminal sentences are customary to be executed and there delivered to the executioner, being tied to the gallows with a rope around the neck, severely scourged on the bare back with rods and
Dutch transcription
den 21: en 22 Julij I„o leeden A„o 10: zig te zaamen naar voorm: baaij fals heeft begeeven 11: en naar in't slagthuijs aldaar door 't dak in gebrooken te zijn 12: en van een daarin zig bevindende kist van den oppasser in dit slagthuijs Willem Bergh 't hangslot afgedraaijd 13: en deselve met geweld geopend te hebben 14: neevens een zwart fluweele baatje, een bruijne reijd rok en een witte hembd 15: aan Contante geld, bestaande in papiere en zilvere Spacien en een goude Guinee 16. een Somma van Rd: 350 - ontstoolen heeft 17: Dat bij 't pleegen van dien daad een der voorsz: Jongens in naame Job den geenen geweest is 18: van dewelke de beklimminge inbreuk en diefte voornamentlijk geperpetreert is geworden 19: terwijl den andere met den Gen: en Ged:t van buijten opgepast 20: en de gestoolene goederen in ontfang genoomen hebben 21: Dat daarom den gen: en ged: zig ook heeft moeten laaten genoegen 22: met 't geen gem: Job heeft goedgevonden hem toete deelen 23: zijnde geweest Rd„s 51: zilver en Rd:s 26: papiere geld met gem: goude Guinee 24: dewelke nog bij de gevangen neeming van den gen: en ged: zijn voorgevonden geworden N„o 25: die 4: daagen, naar de begaane dieste geschied is om dat men eenig geld bij hem ontwaard en suspicie opgevat heeft 26: waar op hij dan op en in Hegtenis gebracht . is geworden 27: Dat deese de waare omstandigheedens zijn van een fait 28: 't welk alle kenteekenen van een gequalificeerde diefstal aanzig heeft. 29: en den gen: en ged: ook blijkens zijne eigene voor Heeren gecomm„s uit deesen E: Agtb: Raade gedaane Confessie ongedwongen en volmondig geadvoueert heeft 30 Dat dus voor den R: O: Eijsscher alleenig zal overblijven 31: om na te gaan aan welke straffe eevenreedig met de misdaad den gev: en ged: zig heeft onderheevig gemaakt 32: waar dan den r: O: Eijp„r /:onder UwelEd: Agtb: welneemen:/ kortelijks zal aanmerken . 33. Dat, doordien den diefstal groot genoeg, en 34: denselven ook met beklimminge, inbreuk en geweld geschied is. 35: voorts zijlieden 't voorneemen van te vooren naar des gen: en ged: eijgene Confessie, daar toe hebben gevat gehad 36: en dus dien diefte met alle opzet hebben geperpetreerd 37: Den gev: en ged: zig naar de algemeene leere 25 en inhoud der Crimineele wetten absolute aande straffe des doods heeft onderheevig gemaakt 38: maar dat dog bijzonders tot faveur van den gev: en ged in dit geval zal mogen dienen 39 Dat hij diergelijke misdader niet meer en bij reiteratie begaan heeft 40: en dat hij niet directe aan den inbreuk en diefte zelve is daadig 41: maar alleenig door oppassen behulpzaam daar toe is geweest en de gestoolene goederen in ontfang heeft helpen neemen 42: voorts een wilkeurige portie van den waaren daader daar voor heeft ontfangen 43: en hoewel dit aangehaalde alleen op zijne eigene Confessie berust 44: waar bij men zoude kunnen vermoeden, dat hij alles van zig af en op zijn meede daadige zal schuijv 45: dewelke niet praesent zijn om hem van 't teegendeel te kunnen overtuijgen 46: zo vermeend dog den R: O: Eijsscher /:onder UW Ed: Agtb: beeter oordeel:/ 47. uijt de vrije en ongedwongene bekennis van den gen: en ged: 48: bij welke hij zelve advoueerd, met zijne maats van voorneemen geweest te zijn om deeze diefstal te begaan 49: ook om dat hij een zo geringe Portie daar van heeft ontfangen. — 50: voorts zijne maats van diergelijken feijten ƒ Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijle /:is 't nood:/ nader te deduceeren den 7: d: Eijsscher Eijpch doende Concludeerde dat bij definitive vonnis van UWE: Agtb.:r den gev: en ged: bovengem: zal worden gecondemneert omme gebracht te worden ter plaatse alwaar men gewoon is, Crimineele sententien ter uijtvoer te brengen en aldaar aan den scherpregter overgeleevert zijnde met een strop om den hals aan de galg vast gemaakt met roeden op de bloote rugge strengelijk gegeesseld en al proeven gegeeven hebben N„o 51: buijten andere omstandigheedens meer een groote schijn van waarheid te kunnen ontwaaren 52: dewelke geen andere en sterkene bewijzen van 't teegendeel voorliggende 53 zeekerlijk alle reflevie zullen moeten verdienen 54: dat deese omstandigheedens dan den r: O: Eijsscher /: salvo meliori :/ hebben doen oordeelen 55: dat den gen: en ged: niet naar de strafheid van de wet maar met een arbitraire straffe van den regters zal behooren gestraft te worden als ƒ
English
says now for over a year, and there learned the shoemaker trade. Thereafter to be branded; that he, the named and accused, shall furthermore be confined for eternity on Robben Island in order to labor there on the public works while riveted in chains, with condemnation in the costs and expenses of justice, or to such other penalties and punishments as Your Honorable Worships, according to the measure and qualification of his crime, shall deem fit. Signed: G. Exter. In margin: Exhibited in court on 25 August 1785. Says: to have kept no fixed abode, having roamed around False Bay and elsewhere, and sometimes to have been at the Cape to buy bread with a certain boy belonging to the widow Ekhart, named Job, who stayed with him, the prisoner, for two weeks. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of the Castle of Good Hope of this government, the slave Spadille of Siam, bondservant of the free black Albert Isaaks, who to the accompanying interrogatories has given such answers as are properly recorded alongside this; Articles drawn up and handed over to the gentlemen commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, to be heard thereon at the requisition of the ad interim Fiscal Gabriel Exter: Spadille of Siam, bondservant of the free black Albert Isaaks, presently the Lord's prisoner, whose responses to be given shall be properly recorded in the margin hereof. Says: at first alone, but later with the aforesaid Job and another boy whose name he does not know, to have stayed at or around Hangklip. Whether he also stayed in the region of False Bay, where, and with whom. Says: with the aforesaid boys sometimes to have stayed in the mountains around Kalk Bay. Says: yes, and that this was seven weeks ago. Article 1: The prisoner's name, birthplace, age, and whose bondservant he is. Says: Spadille of Siam, aged about 25 years, bondservant of the free black Albert Isaaks. 2: How long he, the prisoner, has been in the service of his said master, and what his duties were. 3: Whether he did not run away and desert from his said master some time ago; how long ago that was. 4: Where he stayed that entire time, and where and from whom he obtained the necessary provisions. 5: Whether he, the prisoner, was alone or in company with several deserters, and who they were. Number 14. Article 7: Whether he did not himself come to False Bay on several occasions, and what he did there. Says: to have been there twice to buy bread. Article 8: Whether he, the named, was not also there in the slaughterhouse and showed himself several times. Says: not to have been in the slaughterhouse, but indeed. Article 9: Whether he, the named, then looked out for the opportunity to enter the slaughterhouse and steal. Article 10: Whether he, the named, did not on Thursday during the night between 21 and 22 July immediately break into said slaughterhouse. Says: that Job broke in from above in the roof and there in the slaughterhouse stole money and some clothes, while he, the named, stayed standing outside with the other boy to keep watch. Article 11: In what manner he accomplished this. Says: that Job climbed in there, broke the cable yarn in pieces, and thus climbed in there, while the roof was very low. Article 12: Whether he did not break a hole in the roof and climb inside through it into the slaughterhouse. Says: that Job did so, and further as to 13. Article 13: Whether he performed this alone or were there more accomplices, and who they were. Says: nobody else other than his two aforesaid comrades mentioned in the previous article. Article 14: Whether he, the named, having entered the slaughterhouse, did not break open a chest there and twist off the lock hanging on it. Says: not to have been inside there, thus not knowing how or if it was broken to pieces. Article 15: Whether he did not steal about 350 rixdollars out of it and at the same time also take along a velvet jacket, a brown riding coat, and a white shirt. Says: not to know how much cash there was, since he only saw a portion of it, as well as a bundle of clothes, of which he received a black waistcoat from Job for himself. Article 16: If not, how he, the prisoner, came by the aforesaid jacket that he was wearing, and the money found on him. Lapses. Article 17: Of what coin denominations the money consisted that he, the named, took away from the aforesaid chest. Says: that what he, the prisoner, received for his share consisted of a portion of paper and silver coin denominations, without knowing, since it was dark, how much there was of each, there having been a small piece of gold money among it. Article 18: No more than seventy-odd rixdollars having been found on him, the accused, where he left the rest. Says: the rest was taken along by the aforesaid boys.
Dutch transcription
zegt nu ruim een Jaar, en aldaar „t schoenmakers ambagt zegt: Spadilge van Siam, oud daar na gebrandmerkt te worden; Dat hij gen: en ged: voorts ten eeuwige daagen zal worden geconfineerd ten robben eiland omme aldaar in de kettings geklonken zijnde aan de gemeene werken te arbeijden met Condemnatie in de kosten en missen van Justitie ofte tot alsulke andere poenen en straffen als UwE Agtb„s naar maate en qualificatie van desselfs misdaad zullen oordeelen te behooren /:was geteekend:/ G: Exter /:in mar„ „gine Exhibitum in Judicio den 25: aug„s 1785. — zegt: geen vast verblijv te hebben ge„ houden, als hebbende om„ „streep de baaij fals en elder rond gezworven, en Lomtijds aan de koap te zijn geweest om brood te koopen met zeekere Jongen van de weed„e Ekhart Compareerde voor ons onder Articulen gedaan maaken in naame Job: dewelke bij hem gev, twee weeken gebleeven is en aan Heeren gecommitteerdens „geteekende gecommitteerdens uijt den E: Achtb: Raade van uijt den Edele Achtb: Raad zegt: eerst alleen, dog nader„ van Justitie deezes gou„ Justitie des Casteels de goede Hoop „hand met voorsz: Job en „ vernements, den Slaaf een andere Jongen daar overgegeeven, omme daarop ter Spadille van Siam, hij de naam niet van en requisitie vanden ad interim leijfeijgene van den vrijzwart weet, bij ofte omtrend de fiscaal Gabriel Exter gehoord Hanglip zig te hebben opgehouden Albert Isaaks, dewelke te worden spadille van Siam, op de neevensgaande vraag„ off hij ook wel in de Contreij van zegt: met de voorm: Jongens „poincten, zodanige antwoorden Leijfeijgen van den vrijzwart Albert de baaij fals zig heeft opgehouden zomtijds in de gebergtens gegeeven heeft als bezijden Isaaks, thans S' Heeren waar en met wien. omtrend de kalkbaaij zig deeser behoorlijk is bekend gevangene, zullende desselfs te te hebben opgehouden gesteld geevene responsiven in margine zegt Ia en zulx nu zeeven weeken geleeden te zijn te hebben geleert. na gissing 25: Jaaren, lijfeijgen vanden vrijzwart albert Izaaks „ 2: hoe lang hij gev: in den dienst van gem: zijn lijfheer is en wat zijne verrigtingen geweest Lipe off hij niet voor eenigen tijd van gem: zijn lijfheer weg en opgedrost is, hoe lang zulx is geleeden Waar hij zig dien geheelen tijd heeft opgehouden en waar en van wien hij de noodige leevensmiddelen heeft gekreegen. 5: off: hij gew: alleen of met meerdere drossers in geselschap is geweest en wie zulke geweest zijn deeser behoorlijk worden bekend gesteld A„o 1: Des gew: naam, geboorte plaats ouderdom, en wiens Lijfeijgen hij is 3. deeser A„o 7 4: „ N„o 14. zegt: twee reijsen aldaar geweest te zijn om brood te koopen zegt niet in 't slagthuijs ge„ weest te zijn maar wel zegt dat Sob booven in 't dak is ingebrooken en aldaar in 't Slagthuijs geld en eenige kleederen te hebben gestoolen, terwijl den gen met den anderen jongen buijten is blijven staan om op te passen Legt niemand meer als op 't zegt dat Job zulx gedaan heeft en voorts als op 13: zegt dat Iob, daar in geklom„ op hoedanige wijze hij zulx heeft „men is het Cabelgaarn werkstellig gemaakt in stuckten gebrooken en dusdanig daar in geklommen terwijl 't dak zeer laag was. — off hij niet een gat in 't dak uijt„ „gebrooken en daar door in 't slagthuijs is binnen geklommen olf hij zulx alleen heeft verrigt zegt 't geen hij gev: voor zyn ofte 'er nog meer meede daadige en wie deese geweest zijn of hij gen: niet op donderdag in de nagt tusschen den 21: en 22: Julij daadelijk in gem: slagthuijs heeft ingebrooken of hij gen: toen met de geleegendheid heeft uijtgezien om in 't slagthuijs te koomen en te steelen. of hij niet zelve tot verschijdene reyzen in de baaij fals is gekoomen en wat hij aldaar verrigt heeft! of hij gen: niet ook aldaar in 't slagthuijs is geweest en zig ver„ schijdentlijk heeft zien laaten zegt: niet te weeten hoe veel contanten 'er zijn geweest dewijl hij maar een gedeelte daar van gezien had, als meede ook een bundel met kleederen, waar van hij een Zwart Camisool van Tob voor zig ontfangen heeft Vervalt portie ontfangen heeft bestaan te hebben in een gedeelte papiere en zilvere munt Speecien, zonder te weeten terwyl 't donker was hoe veel er van ieder geweest is, hebbende zig een stukje goud geld daar onder bevonden zegt: 't andere door de voorm Jongens meede genoomen te zijn. — Niet meer als in de zeeventig rijd:s bij hem ged: zijnde gevonden geworden, waar hij den overrest heeft gelaaten Uijt wat specien t geld is bestaan dat hij gen: uijt de kist voorn: heeft weggenoomen. zo neen hoe hij gew: aan aan 't voorm: Baalje dat hij heeft aan„ „gehad is gekoomen, en aan 't bij hem gevondene geld! of hij niet omtrend rd„s 350: daar uijt gestoolen en teffens nog een fluweele Baatje, een bruijne rijd rok en een witte Hembd heeft meede genoomen of hij gen: in 't slagthuijs ge„ „koomen zijnde, niet een kist aldaar heeft opengebrooken en 't daar aan hangende slot afgedraaijd zegt daar niet binnen ge„ weest te zijn dus niet te weeten hoe off zulx stukken gebrooken is N„o 14. zijne twee gem: Cameraats vervalt voorig artl: a„o 10 2: A„o 7: 15: 16 „ 18:
English
Re-examination. because he had been seduced into it. Requests therefore pardon. says it was not his fault. "says: to have been taken along by the other boys. says to have intended to commit that theft, as he had been called thereto by the other boys. — Whether he did not know that he thereby committed a great crime and deserved a heavy punishment. says to have known well that such was evil, but to have been seduced thereto to his misfortune. Whether he can also advance anything for his exculpation. with the promise of not doing such again. /:below stood:/ Thus questioned and answered, and the same having been read over again to the said person, he declared to persist therein, and that upon interpretation by the First Lord's Provost Hendrik Matthijzen at Cape of Good Hope the 16 August 1785: before the Honorable Gerrit Hendrik Cruijwagjen, and Ian Coonraad Gie, members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid: who together with the accused and the interpreter as well as me, sworn clerk, have duly signed the minute hereof. /:there:/ Which I witness /:was signed/ " 20: Whether he, named, must not confess to have committed that theft deliberately and with premeditation. Answer 19: Where the brown riding coat and the white shirt have remained. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, the aforesaid slave Spadilje of Siam, bondsman of the free black Albert Isaaks, who, these his given answers to the interrogatories submitted before the gentlemen commissioners having been read over word for word clearly and distinctly, declared to persist therein, not desiring that anything shall be added to or taken from it, except only that he has never before been in the slaughterhouse, and declared for the rest it to be the pure truth. Thus re-examined at Cape of Good Hope the 24 August 1785: /:lower:/ X /:and there described:/ this mark was made by the named Spadigje's own hand as being unable to write /:still lower:/ for the interpretation /:was signed:/ Hend:k Matthijzer /:and beneath it:/ in my presence /:signed/ R:s J: V: D: Riet sworn clerk. /in the margin:/ As commissioners /:and signed/ G: H: Cruijwaagen and Joh:s Smuts. /below stood./ R: S: V: D: Riet sworn clerk— 22: Account given in the presence of the undersigned Honorable commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice and at the requisition of the Sieur Gabriël Exter, acting pro interim in the Fiscal's Office, by the burgher Willem Bergh, aged 18 years, reading as follows— That the deponent, serving on behalf of the Company's contracted butchers in the slaughterhouse located in False Bay as a caretaker, was therefore accustomed to sleep at night in the same slaughterhouse; but that when the deponent on the night of the 22nd of the recently past month of July, and thus on Friday night, had happened to stay to sleep at the burgher Arend Munnik's, whose house happens to be closest to the slaughterhouse, the deponent, when he went to the slaughterhouse on Friday morning, nevertheless perceived a hole in the roof of the slaughterhouse, and upon his arrival in the slaughterhouse saw at the same time that his chest had been broken open, namely that the padlock that had hung before it was broken to pieces. That the deponent having then immediately inspected the chest and found that from that chest had been stolen three hundred and fifty Rixdollars and a half, as well as a black velvet jacket, a brown riding coat, and a white shirt; there having been among the cash one guinea which was also missing, since the other species had consisted of Spanish dollars, rupees, schellingen, and paper currency, as well as an English shilling. That the deponent having immediately given notice of the committed burglary and theft to the postholder of False Bay, Sieur Christoffel Brand, some three or four days thereafter on an evening in the tavern of False Bay, a certain slave boy named Spadilje, belonging to a certain free black living here at the Cape named Albert Isaaks, was taken prisoner as a runaway, who having ordered a drink, because of having some money on him became suspected of having committed the theft that was committed; he was therefore immediately brought to the aforesaid postholder Sieur Brand, and having been searched, there was then found on him forty-six Rixdollars in paper money, forty Rixdollars six schellingen in rupees, one guinea, one English shilling, and further other species, amounting together, as the deponent best recalls, to some eighty Rixdollars, while that boy had been wearing the black velvet jacket; that boy having then claimed that when he had been in the Bokkeveld he had won the aforesaid money there by gambling, and had bought the jacket at Muizenburg for four schellingen; but that that boy as a prisoner Capewards brown was
Dutch transcription
Recollement dewijl daar toe verleijd was verzoekt mitsdien pardon zegt zijn gew: schuld niet te zijn „zegt: door de andere Iongen meede genoomen te zijn zegt van voorneemen geweest te zijn dien diefstal te pleegen, terwijl hij door de andere Jongens daar toe geroepen was. — off hij niet heeft geweeten daar zegt wel geweeten te hebben dat door een groote misdaad te begaan zulx kwaad was, maar daar en een Zwaare Straffe te verdienen toe verlijd te zijn tot zijn onge„ of hij ook iets tot zijne verschoning kan bijbrengen. met belofte van zulx niet weeder te zullen doen. /:onder stond:/ Aldus gevraagd en beantwoord mitsgd=s den gen: weeder voorgeleesen zijnde betuijgde denselven daar bij te blijven persisteeren ende zulx bij vertolking van den Eersten 's Heeren geweldiger Hendrik Matthijzen aan Cabo de goede Hoop den 16 Augustus 1785: voor d' EE„s Gerrit Hendrik Cruijwagjen, en Ian Coonraad Gie Leeden uijt den E Agtb: Raad van Justitie voorm: die de minute deeses beneevens den ged: en den vertolker mitsgd„s mij gezwore Clercq meede behoorlijk te hebben onderteekend /:daager:/ 'T welk ik getuige /:was geteekend/ „ 20: of hij gen: niet bekennen moet dien diefstal met opzet en overlegging te hebben gepleegd. A„o 19: Waar de bruijne rijdrok en 't witte hembd zijn gebleeven Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E: Agtb: Raad van justitie deeses Gouvernements voorsz: Slaaff spadilje van Siam Leyfeijgen vanden vrijzwart Albert Isaaks dewelke deese zijne gegeevene antwoorden op de voor Heeren gecommitteerdens voorgelegde vraagpoincten van woorde tot woorde klaar en duydelyk voorgeleesen weesende, ver„ „klaarde denselven daar by te blijven persi„ steeren niet begeerende dat 'er iets bijgevoegt ofte van gedaan werden zal, als alleenlijk dat hij nooit te vooren in 't slagthuijs is geweest, en betuijgde voor't overige de zuijvere waarheid te zyn Aldus Gerecolleert aan Cabo de goede Hoop den 24 augustus 1785: /:lager:/ X /: en daar omschreven:/ dit werk heeft den gen: spadigje. als niet kunnende schryven eijgenhandig gesteld /:nog lager:/ voor de vertolking /:was geteekend:/ Hend:k Matthijzer /:en daar onder:/ mij praesent /:geteekend/ R:s J: V: D: Rier gezw Clercq /in margine:/ Als gecommitt:s /: en geteekend/ G: H: Cruijwaagen en Joh:s Smuts /onderstond./ R: S: V: D: Riet gezw: Clercq— R: te: „luk 22: Relaas gegeeven ten overstaan van de ondergeteeken„ „de EE:s gecommitts uijt den E Agtb: Raade van Justitie en ter requisitie van den het fiscaals Ampt pro interim waarneemende S„r Gabriël Exter door den burger Willem Bergh oud 18 Jaaren, luijdende als volgt— Dat den rel„t weegens 's Comp:s gecontracteerde slagters in het inde baaij fals zijnde slagthuijs als oppasser dienst doende dus 's nagts gewoonlijk in 't zelve slagthuijs plagte slaapen, dog dat wanneer den rel: t in de nagt van den 22: der eeven afgeweekene maand Julij en dus in den vrijdag nagt, gevallig te slaapen, gebleeven was bij den burger Arend Mun„ nik, wiens huis het naast aan 't slagthuijs komt te zijn, den rel. t wanneer 's vrijdags morgen zig na t slagthuijs begeeven had, den rel:t egter in 't dak van 't Slagthuis een gat ontwaard en bij zijnen komst in 't slagthuis teffens gesien had dat zijne kist opengebrooken, te weeten dat het daar voor gehangen hebbende hangslot stukkend gebroken Dat den rel„t als toen opstonds de kist gevisiteerd en bevonden hebbende dat uit die kist gestoolen waaren Drie hondert vijftig Rijxd:s en een half mitsgd„s een zwart fluweele baaijtje een bruijne Rijd rok en een wit hembd; zijnde onder het Contant geld eene quinje geweest die meede absent was, dewijl de andere Speciën in spaanse matten, Ropeijen, schete: en papiere munt, mitsgd„s een Engelsche schell: bestaan hadden. Dat den Belt van de gepleegde braak en diefte opstonds aan den posthouder der baaij fals S„t Christoffel Brand kennis gegeeven hebbende was, Een dag drie of vier daarop op een avond in het taphuijs der baaij fals, zeekeren slaven jangen in naame Spadilje, toebehoorende zeekeren alhier aande Caab woonenden vrijzwart AlEert: Isaaks, als een drosser gevangen genomen geworden denwelken een soopje hebbende geeijscht door dat wat geld bij hem hebbende verdagt geraakt, de gepleegde diefte begaan te hebben, dus denselven opstonds bij voorsz posthouder S„r brand gebracht en gevisiteerd zijnde als doen bij denselven gevonden waaren zes en veertig Rijxd„s papiere geld, veertig Rijxd„s zes schell: aan ropeijen eene guinje een Engelsche schell: en voorts andere speciën, zoo den Comp„t beat geheugt in de tachtig Rijxd„s te zaamen bedraagende terwijl die jongen het zwart fluweele baaytje had aangehad, hebbende dien jongen toen, voor„ „gegeeven gehad, dat hij het voorsz geld wanneer in 't bokkeveld was geweest aldaar door dobbelen gewonnen en 't baaijtje aan muij„ zenburg aa vier schelen gekogt had, dogn dat dien Jongen als een gevangen Caabwaarts bruijne was
English
had been sent up, having said that he had already been a runaway for two months, although the relator had seen the said boy in the slaughterhouse itself fully four days before the theft was committed. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as set forth in the text, being prepared to confirm the same on oath. Underneath was written: Thus related at Cape of Good Hope the 3rd of August 1785, before the Honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Johannes Smuts, members of the Honorable Worshipful Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the relator and me, the sworn clerk. Lower down: To which I testify. Was signed: H: L Bletterman, sworn clerk. Re-examination. There appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Court of Justice of this government aforesaid, the burgher Willem Bergh, who, this his preceding report having been read out to him clearly and distinctly word for word, declared that he persisted in the same, wishing that nothing more shall be added thereto or taken therefrom, and therefore, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the named Spadille of Siam, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Underneath was written: Thus re-examined and sworn at Cape of Good Hope the 24th of August 1785. Was signed: W: Bergh. Lower down: In my presence. Signed: R: J: V: d: Riet, sworn clerk. In the margin: As commissioners. And signed: G: H: Cruijwagen, Johannes Smuts. Whereas Spadilje, slave of the free black Albert Isaaksz, aged approximately twenty-five years, presently the lord's prisoner, has voluntarily confessed, and it has evidently appeared to the Honorable Worshipful Court of Justice from the further documents annexed to the trial: That the prisoner, having made himself a fugitive now fully three months ago and having since resided both here and elsewhere in the countryside, as well as in the vicinity of Hangklip, where he was joined by a certain runaway slave boy named Job, belonging to the widow of the late burgher lieutenant Jan Hendrik Ekkert, and also another runaway slave whose name the prisoner says he does not know. That the prisoner and his aforementioned companions went to the mountains of False Bay and thus also stayed around Kalk Bay, where the aforesaid Job hatched the plan to break into the Honorable Company's slaughterhouse at False Bay and to commit a theft therein; so that, the said Job having made that plan known to him, the prisoner, and the other boy, they had gone together on the night of the 22nd of the recently past month of August to the aforesaid False Bay; Job having then climbed the low roof of the said slaughterhouse, broken an opening in the thatch roof by breaking or cutting the spun yarn into pieces, and through it entered the slaughterhouse, while the prisoner and his companion remained outside on watch. That the aforesaid Job, after having broken open a chest in the said slaughterhouse, had stolen from it a sum of three hundred and fifty rixdollars and four schellings, consisting both of paper currency and various silver coins, and among them also a guinea, as well as a black velvet jacket, a brown silk skirt, and a white shirt. That the aforesaid Job, having come to him with those stolen goods and money, had in the dark handed over a portion of the cash to him, the prisoner, and also a black jacket; among which cash the prisoner subsequently found a gold coin; after which the said Job and his companion departed from there to elsewhere with the remaining money and clothing, while he, the prisoner, remained at False Bay. That the prisoner, having gone about three days later on a certain evening into the tavern of False Bay to drink a dram, the people inside, upon noticing that the prisoner had some money on him, took him for a runaway and also suspected him of having committed the aforesaid theft; so that the prisoner was captured by those people, searched, and further handed over into the hands of Justice. But whereas such crimes, conspiracies, and thieveries in a country where Justice is properly maintained can by no means be left unpunished, and therefore, as an example to other such evildoers, must be punished according to the exigency of the matter. Therefore it is that the Honorable Worshipful Court of Justice aforesaid, having read and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by and against the prisoner by the fiscal pro interim, Sieur Gabriel Exter, in his official capacity, as well as having attended to all that was relevant to the matter and could move Their Honorable Worships, doing justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the named Spadilje of Siam, as Their Honorable Worships condemn him by these presents, to be brought to the ordinary place of justice, there to be handed over to the executioner, exposed with a rope around his neck under the gallows, furthermore tied to a post, severely flogged on his bare back with rods, and, being branded thereon, furthermore to be clapped in chains in order to labor therein for the term of his life on Robben Island at the Honorable Company's public works without wages, with condemnation in the costs and expenses of justice. Underneath was written: Agrees. Thus done and sentenced at Cape of Good Hope the 22nd of September 1785, as well as pronounced and executed the 1st of the following month of October. Was signed: S: Hacker, A: J: Gordon, A v: Schoor, O: Goewet, S: Warneck, G: H: Cruijwagen, J: V: Echten, J: G Munnik, Johannes Smuts, J: C: Gie. Lower down: In my presence. Signed: C: L: Neethling, secretary. In the margin: Let execution be done. And signed: C: J: vande Graaff. RHD Riet sworn clerk
Dutch transcription
opgezonden geworden was, gesegt hebbende reeds twee maanden lang gedrost geweest te zijn, ofschoon den rl„t gemelde Jongen wel vier daagen voor de gepleegde diefte zelfs in 't slagthuijs had gesien. — Niets meer verklaarende geeft den Comp„t voor reedenen van weetenschap als in den text bereijd zijnde hetzelve met Eede te staaven /:onder stond:/ Aldus Gerelateert aan Cabo de goede Hoop den 3: Augustus 1785: voor d' E E. Gerrit Hendrik Cruijwagen en Johannes Smuts Leeden uijt den E: Agtb: Raad van Justitie voorm:t, die de minute deeses benevens den rel„t ende mij gezwore Clercq meede, behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ T welk ik getuijge /:was geteekend/ H: L Bletterman gezw: Clercq — Recollement Compareerde voorons ondergeteekende gecom„ mitteerdens uit den E Agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements voorsz: burger Willem Bergh, dewelke deese zijne voorenstaande Relaas van woonde tot woorde klaar en duijdelijk voor„ „geleesen weesende verklaarde denselven daar bij te blijven persisteeren met begeerte, dat er niets meer bijgevoegt ofte van gedaan werden zal en sprak derhalven ter bevestiging der waarheid van dien in praesentie van den gen: Spadille van siam de solemneele woorden zo waarlijk help mij God Almachtig — /.onderstond:/ Aldus Gerecolleerd en b' Edigt aan Cabo Dat den gen: zig nu ruim drie maanden voorleeden fugitief gesteld en hem zeedert opgehouden hebbende zoo hier als elders ten platten Lande, mitsgd:s omstreex de hanglijs, alwaar bij hem bekoomen heeft zeekeren drossen„ „den, slaaven jongen in naame Iob, toebehoorende de wed„e wijlen den burger Lieutenant Ian Hendrik Ekkert en nog een ander drossenden slaaf wiens naam den ged: zegt niet te weeten. — Dat den gev: en zijne evengemelde makkers hun na de gebergtens vande baaij als begeeven en hun dus ook omtrend de kalkbaaij opgehouden hebbende, voorsz: Job aldaar 't voorneemen gesmeed had, om in 't E Comp„ slagthuis van de baaijf als in te breeken en in 't zelve diefte te pleegen; Invoegen gem: Tob dat voorneemen aan hem gev: en den anderen jongen bekend gemaakt hebbende zijl du gezamentlijk in de nagt vanden 22: der Jongst afgeweekene maand Augustus, na de voorsz: Baaij fals gegaan waaren; hebbende Job als toen het maar laag zijnde dak van 't gem: slagthuis beklommen, in 't zelve door't stukken breeken of snijden van 't Cabelgaarn in 't rietdak eene opening gebrooken, en zig daar door ademaal padilje, slaaf van den vrijswart Albert Isaaksz oud na gissing vijf en twintig Iaaren thans 'T heeren gevange vrijwillig beleeden heeft, en den E Agtb: Raad van Justitie uijt de verdere ten processe gevoegde stukken, evident gebleeken is — de goede Hoop den 24 Augustus 1785 /:was geteekend:/ W: Bergh /lager:/ my praesent. /:geteekend:/ R: J: V: d: Riet gez Clercq /:in margine:/ als gecommitt:s /: en geteekend:/ G: F: Cruijwagen : Joh:s Smuts. — de - in 't Slagthuis begeeven, middelerwijl dat den gev„ en zijn macker buijten waaren blijven oppassen — Dat voorsz: Tob, na in 't gemelde slagthuis eene kist opengebrooken te hebben uit deselve had gestoolen eene Somma van drie hondert en vijftig Rijxd=s en vier schell, bestaan hebbende zoo in papiere munt als ver„ scheide zilvere spociën en daar onder ook eene Guinje, mitsgd„s nog een zwart fluweele baaijtje, een bruijne zijde rok, en een wit hembd — Dat voorsz Job met dat gestoolen goed en geld bij hem gekoomen zijnde denselven aan hem gev„ van de Contanten, in den donkeren, een gedeelte had overgegeeven en voorts ook een zwart baatje; onder welke Consanten, den gen: vervolgens een stuk goud geld gevonden had, Waar na gem: Job en zijn makker hun met het overige geld en kleederen daar van daan na elders heen begeeven hebbende, hij gen: in de baaij fals gebleeven was— Dat den gev, zig een dag of drie daar na op een zeekeren avond, in 't taphuis der baaij fals hebbende begeeven om een soopje te drinken, de daar in zijnde menschen op 't ontwaaren dat den gen: eenig geld bij hem hadde, hem voor een drosser aangezien hadden en teffens verdagt gehouden de voorsz: Diefte te hebben ge„ „pleegt; Invoegen den ges: door die menschen gevangen genoomen, gevisiteerd en wijders in handen van Justitie overgeleevert geworden was — Maar nademaal diergelijken misdraden, Complotte„ „reijen en dievereijen, in een Land alwaar de Justitie be„ hoorlijk gehandhaald word geensints ongestraft kunnen worden gelaaten en dus ten Exempel van andere zulke quaaddoenders na exigentie van zaaken moeten worden gefunieert. — Soo is 't dat den E Agtb: Raad van Justitie voor„ „meld, geleesen en overwoogen hebbende den schrifte„ „lijken Crimineelen Eijsch ende Conclusie door den pro interet fiscaal S„r Gabriël Exter, nomine officies Accordeert Aldus Gedaan en Sesententieert aan Cabo de goede Hoop den 22. September 1785. mitsgd„s gepronuntieert en g'Executeert den 1: den daaraan volgende maand October /:was geteekend:/ S: Hacker A: J: Gordon, A v: Schoor, O: Goewet, S: warneck G: I: Cruijwagen:/ I: V: Echten, I: G Munnik, Joh„s Smuts, I: C: Gie /:lager:/ mij prasent /:geteekend/ C: L:e Neethling secret:s (/:in margine:/ fiat Executie /:en geteekend /: C: J: vande Graaff op ende jeegens den gen: gedaan ende genoomen mitsgd„s gelet op alle wat ter zaake dienende was ende haar EE: Agtb: konde, doen moveeren Regt doende uit naame ende van weegens de Hoog mogende Heeren Staaten Generaal der verEnigde Neederlanden den gen: Spadilje van Siam hebben gecondemneert gelijk haar E Agtb: denselven Condemneeren mits deesen, omme gebracht te worden ter ordinaire Justitie plaatze, aldaar den Scherf„ regter overgeleevert, met een strop om den hals, onder den galg ten pronk gesteld, voorts aan een paal gebonden met n roeden op de bloote rugge strengelijk gegeesseld mitsg„s daarop gebrandmerkt zijnde voorts in de ketting ge„ „klonken te worden om daar in den tijd zijns leevens op 't Robben Eiland aan 'S E: Comp„s gemeene werken zonder loon te arbeijden, met Condemnatie in de kosten en misen van Justitie /:onderstond:/ RHD Riek ƒ gem Clerq
English
Inventory marked with the letter A. Criminal Claim and Conclusion drawn up and marked with Letter A by the Prosecutor ex officio against the prisoner and defendant. Sworn statement of the wagon driver of the Honorable Company, Johannes Hendrik Meijer, passed before the Commissioners. 2: Statement of the slave boy David of Madagascar, passed as above. 3: Statement of the Hottentot Jantje Joost, as above. 4: Statement of Cupido, as mentioned. 5 and 6: Interrogatories upon which the prisoner and defendant has been questioned as before, with his responses given thereto, marked with Letter C: 1 through 6. Serving as justification of the fact charged against the prisoner and defendant in the aforesaid Criminal Claim, and consequently as verification of the said Claim and Conclusion from No. 5 to 54. The Hottentot Gerrit Martinus, prisoner and defendant in the said case, on the other side. Inventory of documents drawn up and submitted to the Honorable, Right Venerable Lord President and Court of Justice of the Castle of Good Hope, by and on behalf of the Fiscal pro interim, Gabriel Pieter, Prosecutor ex officio in the criminal case, on the one side. Letter A The remaining articles of the Claim are introductory, notorious, of law, and therefore do not require more specific proof. Memorial of Law to be drawn up, if necessary, and then marked with the Letter D. It was signed: G. Exter. In the margin: Exhibited in Court, the 25th of August 1785. Letter B Versus The Hottentot Gerrit Martinus, prisoner and defendant in the aforesaid case, on the other side. Appeared before the Honorable, Right Venerable Lord President and Court of Justice of the Castle of Good Hope, the Fiscal pro interim, Gabriel Pieter, Prosecutor ex officio in the criminal case, on the one side, and stated: 1: and stated 2: that the prisoner and defendant, the Hottentot Gerrit Martinus, 3: having been brought up at the Honorable Company's post Groene Kloof, and having worked there at the wagons, 4: on the evening of the 21st of the past month of May, 5: after having drunk some bottles of wine in the company of the bondsman of the Honorable Company stationed at the said post, named Salmani, 6: as well as with the Hottentot Cupido, 7: he, the prisoner and defendant, finally began to scuffle with the aforesaid Salmani; 8: that they were thereupon ordered by the wagon driver stationed there, Hendrik Meijer, to go to the slave house and keep quiet; 9: which, however, after his departure, resulted in them coming to blows again, 10: and the prisoner and defendant was thrown to the ground by the said Salmani, 11: and was held by the throat and choked; 12: that the prisoner and defendant, having subsequently been freed again with some assistance, 13: followed the said Salmani to the slave house, 14: and having picked up a piece of wood, 15: inflicted such a blow to his head with it 16: that the said Salmani remained lying dead on the ground as a result; 17: all of which further appears from the statements taken before the Commissioners 18: and the prisoner and defendant's own and unreserved confession; 19: wherefore the Prosecutor ex officio takes the liberty, for the sake of brevity, to refer to them, 20: and will proceed to the examination of the punishment 21: which the prisoner and defendant must have merited by committing this crime; 22: that the Prosecutor ex officio in this regard, subject to correction, believes he should remark 23: that according to common law: whosoever sheds man's blood, by man shall his blood be shed, 24: with which even the Criminal Ordinance of Emperor Charles V and our contemporary customs agree, 25: no other punishment than that of death ought to be inflicted upon the prisoner and defendant; 26: but that the Prosecutor ex officio, considering the actual character and nature of this manslaughter, 27: judges, under higher correction, 28: that in this present case the prisoner and defendant ought not to be punished with the ordinary, 29: but with a mitigated punishment; 30: for although there can be no doubt remaining 31: that the death of the said Salmani was an immediate consequence of the blow given by the prisoner and defendant, 32: and from the instrument which he used to inflict that blow, 33: being a piece of wood of such a size and weight 34: that no blow could be struck with it without fearing the most dangerous consequences, 35: it could be inferred 36: that the prisoner and defendant fully had the intention and will thereto, 37: and that he perpetrated this manslaughter with full premeditation; 38: yet, to the contrary, it is no less certain 39: that the corpus delicti does not appear in a lawful manner, 40: and that the prisoner and defendant was not only somewhat intoxicated, 41: but moreover the ill-treatment inflicted upon him by the deceased 42: evidently seems to have given the prisoner and defendant occasion to commit this crime; 43: for although the prisoner and defendant was not dead drunk, as he would have people believe of him, which would be entirely contradictory, 44: nor does it appear that he was choked in such a way that, as he alleges, blood came out of his mouth and nose, 45: nevertheless the statements agree with his responses in this: 46: that the three of them drank three bottles of wine, 47: and that he was also thrown to the ground by the deceased Salmani, 48: and that they were separated from each other by others
Dutch transcription
Inventaris gequoteerd met de letter Crimineele Eijsch en Conclusie door den r: O: E„s teegens de gen: en ged: geformeert en gequoteerd met— BeEedigde verklaring van den wagenrijden der E: Comp„e Ioh„s Hendk. Meijer voor Heeren gecommitteerdens gepasseerd. — 2: Verklaaring van den slaaven Iongen David van Madagascap gepas„ seerd als eeven _:o „ den hottentot Iantje Ioost gelijk vooren _=o Cupido als gemeld 5en 6: Interrogatorien waar op de ged en ged„ als voren is ondervraagd geworden met desselfs daarop ge„ geevene responsiven - gequoteerd met L:a C:1: tot 6:— Dienende tot Justificatie van 't feit de gen: en ged: bij voorsz: Crimi„ „neele Eijsch ten lasten gelegd en mitsdien tot verificatie van gem: Eijsch en Conclusie van N„o 5: tot 54: Den hotten tot Gerrit Martinus gen: en ged: in gem: Cas ter andere Inventaris van Stukken gedaan maaken en aan den Wel„ E: Agtb: Heer president en raade van Justitie des Casteels de goede hoof overgegeeven door ende van weegens den pro interum fiscaal Gabriel Exter R: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter vrte L: A eenre zyde A. „ _„o 4: De overige Articulen van den Eijsch zijn Introductie notoir, Juris en hebben daarom geen Speciaalder beurij van nooden Memorie van Regten /:is 't nood:/ te formeeren, en als dan te quoteeren met den Letter D. /:was geteekend:/ G: Exter /:in margine:/ Exhibitum in Iudicio den 25: Augustus 1785. — L. B 1: en deede zeggen 2: dat den gen: en ged: hottentot Gerrit Martinus 3: op 's E: Comp„s post de groene kloog zijnde groot gebracht, en bij de waagens aldaar gewerkt hebbende 4. op den avond van den 21: des gepasseerde maand mey 5: naar eenige boddels wijn in geselschap van den op gem: past meede bescheijdene Leijfeijgen van d' E: Comp in naame Salmani — E: beneevens den holten tot Cupido getronken gehad te hebben 7: hij gen: en ged: eindelijk met voorsz: Salmanie aan 't stoeijen geraakt i 8: dat zijlieden daar op van den aldaar bescheijdene wagenrijder Hendrik Meijer zijn gelast geworden naar 't slaaven huijx te gaan en zig stil te houden 9: 't welk egter, naar zijn wegbegeeven van dien gevolgen is geweest, dat zij verder handgemeen wierden 10: en den gen: en ged: van gesz: Salmani ter aarde needer geworpen 11: en aande keel vastgehouden en gewurgt is geworden 12: dat den gev: en ged. voorts door eenige hulpe Contra Den hottentot Gerrit Mar„ „tinus gew: en ged: in voorsz: Cas ter anderen zijde Compareerde voor den WelEdelen Agtbaren Heer Proesident en Raade van Iustitie des Casteels de goede hoop den pro interim fiscaal Gabriel Pieter R: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter eenen o Weederom bevrijd zijnde geworden 13: dikwils gem: Salmani naar 't slavenhuijs is nagevolgt 14. en een stuk hout opgeraapt hebbende 15: denselven daar meede een zodanigen slag op 't hoofd heeft toegebracht 16. dat hij Salmani daar van dood ter aarde is blijven, liggen 17: Welk een en ander uit de voor heeren Gecom„ „mitteerdens ingewonnend verklaringen 18: en des gev: en ged:t eigene en vrijmondige Confessie nader komt te Consteeren 19: Weshalven den 70 P„s de vrijheid neemt zig kortheids halven daar aan te refereeren 20. en over zal gaan tot 't ondersoek van de geene 1 Straffe 21: dewelke den gen: en ged: door 't begaan van deeze misdaad zal hebben gemeniteerd 22: dat den r: s Eijsscher hier omtrend /:onder correcta vermeend te moeten aanmerken 233: dat naar de gemeene wet: wie menschen bloed vergiet, diens bloed moet wederom vergoten worden 24 Waar meede zelf de Crimineele ordonnantie van Keijzer Carel de Vm en onse heedendaagze gewoontens over een stemmen 25: den gev: en ged: geen andere als de straffe des doods zoude moeten geinfligeerd worden 26 maar dat den 7. O Gijsscher considereerende de eigentlijke qualificatie en gesteldheid van deesen doodslag 27. oordeeld /:onder hoogere verbeetering:/ 28: dat in dit voorliggende Cas den gev: en ged„e niet met d'ordinaire 29: maar met een geintigeerde strafe zal behoren gestraft te worden 30: Want hoewel 'er geen twijffel kan overblijvene 31: of den dood van gem: Salmani is een onmiddelbaar gevolg vanden slag des gev en ged: geweest 32: en 'er van 't Instrument diens hij zig om dien slag toe te brengen heeft bedient 33: zijnde een stuk hout van een zulke groote en zwaarte 34: dat zonder de gevaarlijkste gevolgen te vreezen geen slag daar meede kan gedaan werden 35: zoude kunnen opgemaakt worden 36: dat den gen: en ged: volkoomen d'intentie en wille daar toe heeft gehad 37. en hij dien doodslag met alle op zet geperpe„ treerd heeft 38: zoo is ter Contrarie niet minder zeeker §39: dat de Corpore delicte niet modo legitims Consteerd 40: en dat den gen: en ged: niet alleen iets beschonken is geweest 41: maar bovendien de mishandeling door den gedoogen hem aangedaan 42: hem gen: en ged: tot het pleegen van deese misdaad klaarblijkelijk schijnt geleegendheid gegeeven te hebben, 43: want ofschoon den gen: en ged„e niet /:gelijk hij van zig wil doen gelooven:/ Smoor dronken is geweest, dat geheel Contradictoir zoude zijn 44: ook niet blijkt, dat hij zodaanig is gewungt geworden, dat gelijk hij voorgeeft, 't bloed mond en neus is uitgekoomen 45 zoo koomen dog de verklaaringe met zijne responsiven daar in overeen 46: dat hij met hun driën drie boddels mijn heeft gedronken 47 en dat hij ook van den gedooden Salmani op den grond is needergeworpen — 418: en zij door anderen van malkanderen zijn ƒ
English
No: 1. been separated 49: That his animal spirits may well, and very likely did, become somewhat agitated by the wine — 50: which subsequently was increased by the resulting dispute and physical struggle 51: and turned into a vengeful rage 52: whereupon the prisoner and defendant then picked up the aforesaid piece of wood that was right at hand 53: and dealt the unfortunate blow from which his opponent fell dead to the earth 54: just as his emotional distress over this deed also indicates no intention or premeditation to kill — 55 That these circumstances can by no means excuse the prisoner and defendant 56: because drunkenness itself is a crime, and therefore can all the less render anyone exempt from punishment 57: and a crime committed out of rage and wrath must be atoned for in the same manner 58: Furthermore, lethal instruments must never be employed and used against others 59: but that nevertheless, according to the doctrine of most legal scholars 60: the aforesaid reasons and circumstances must be taken into consideration 61: and according to the nature thereof a lesser, yet proportionate punishment ad arbitrium Judicis shall be inflicted 62: Wherefore the Officer of Justice as Prosecutor, trusting that these well-founded sentiments will also merit the approval of Your Honorable Court 63: considers, subject to their better judgment, that the prisoner and defendant should likewise be punished with an arbitrary punishment Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the Honorable Company's wagon driver Johan Hendrik Meijer of Amptoedlaar, of competent age, who at the requisition of the Fiscal pro interim Monsieur Gabriel Exter Wherefore and for other reasons and arguments to be further deduced in due time and place, if necessary, the Officer of Justice as Prosecutor, making his demand, concluded that by definitive sentence of Your Honorable Court the prisoner and defendant aforesaid shall be condemned to be taken to the place where criminal sentences are customarily executed, and being there delivered to the executioner, to be fastened to the gallows with a rope around his neck, severely flogged on his bare back with rods, and thereafter branded. That he, the prisoner and defendant, shall further be confined for life to Robben Island in order to labor there on the public works, riveted in chains, with condemnation to the costs and expenses of Justice, or to such other pains and punishments as Your Honorable Court shall judge proper according to the measure and qualification of his crime. — Signed: G Exter — In the margin: Exhibited in Court on 25 August 1785. — declared it to be true Re-examination That on the 21st of the past month of May, in the evening around eight o'clock, the deponent, the Hottentot Gerrit Marthinus having had a dispute with an Honorable Company's slave boy named Salmanie, which had come to physical violence, the deponent had then ordered them to go to the slave house and keep quiet, which had then also been done by them — That the deponent having then gone to his room and onto his bed, past nine o'clock a certain Hottentot woman named Catrijn had come to the door of the aforesaid room and reported to the deponent that the aforesaid Hottentot Gerrit Marthinus had beaten the slave boy Talmani to death, whereupon the deponent went to the slave house and then found the aforesaid slave boy already dead, after which the deponent, as he was told by the sheep watchman that the Hottentot was in his hut, then sent some slaves thither and had the aforesaid Hottentot bound and taken into custody. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as in the text, being prepared to confirm the same on oath. Below stood: Thus done at the Cape of Good Hope P: C: No. 2. the 2 July 1785: before the Honorable Lodewijk Christon Warneck and Johan Smits, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have also duly signed the minute hereof together with the deponent and me, sworn clerk. Lower: Which I witness. Signed: J: Bletterman sworn clerk. — Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave boy David of Madagascar, of competent age, who at the requisition of the Fiscal pro interim Monsieur Gabriel Exter declared it to be true That the deponent at the Honorable Company's post De Groene Thus re-examined and sworn at the Cape of Good Hope on 22 July 1785. Lower: XXX and written around it: These crosses the deponent Hendrik Meijer, being unable to write, placed with his own hand. Still lower: Present before me. Signed: H: Le Pletterman sworn clerk. In the margin: As commissioners, and signed: S: Warneck and Johs. Smuts. — Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the aforesaid Hendrik Meijer, to whom this his preceding declaration having been read word for word, declared that he persisted by the same, not desiring that anything shall be added or removed therefrom, and therefore, in confirmation of the truth thereof, in the presence of the prisoner, the Hottentot Gerrit Martinus, pronounced the solemn words: So help me God Almighty. — Below stood:
Dutch transcription
„den No: 1. gesepareerd geworden 49: Dat zijne leevensgeesten dus door den wijn wel kunnen en zeer waarschijnelijk in eenige beweeging zijn geraakt — 50: dewelke voorts door de daar bij gekoomene rudie en handgemeenschap is vermeerdert 51: en in eene wraakende drift verandert geworden 52: waarden gev: en ged: dan 't voorsz: stuk hout dat er juist bij de hand was heeft opgenoomen 53: en den ongelukkigen slag gedaan waar van zijn parthij dood ter aarde is gevallen 54: gelijk dan ook zijne aandoening over deese daad geen intentie of opzet om te dooden te kennen geeft — 55 Dat deeze omstandigheedens wel den gew: en ged: geensints kunnen excuseeren 1 HE: om dat de dronkenschap zelve een misdaad is, en dus te minder ijmand kan straffeloo maaken 57: en uit drift en gramschap een Crime begaan op gelijke wijze moet geboet worden 38: Voorts ook nooijt doodelijke Instrumenten moogen geadhibeert en teegens anderen ge„ „bruikt worden 59: maar dat dog naar de leere der meeste regts doctooren 60: voorm: Reeden en omstandigheedens in aanmerking moeten worden getrokken 61: en naar gesteldheid derselven eene mindere dog eevenreedige Straffe ad arbitrium Judicie zal geinfligeerd worden 62: Wesweegen den r: O: Eijsscher vertrouwende dat deese welgegronde gevoelens ook de approbatie van Uwel Ed Agtb: zullen meriteeren 63: denselven /onder welderselven beeter oordeel:/ vermeenrd dat den gen: en ged: op gelijke wijze met een arbitaire straffe zal behooren gestraft te wor„ Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb raade van justite deeses gouvernements den Wagenrijder des E: Comp„e Johan Hendrik Meijer van Amptoedlaar van Competenten ouderdom, denwelken ter requisitie van den pro interim fiscaal S„r Gabriel Exter Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen /: is 't nood/ nader te deduceeren, den r: O: Eijscter Eijsch doende concludeerde dat bij de„ „finitive vonnis van UWelEd: Agtb den gev: en ged: voorm: zal worden gecondemneert omme gebracht te worden ter plaatse alwaar men gewoon is, Crimineele Sententien te Executeeren en aldaar aan den scherprechter overgeleevert zijnde, met een strop om den hals aande galg vast gemaakt met roeden op den blooten rugge stren„ „gelijk gegeeselt en daar na gebrand„ „merkt te worden. Dat hij gen: en ged: voorts ad dies vital zal worden geconfineerd ten robben Eilande omme aldaar in de kettings geklonken zijnde aande gemeene wer„ „ken te arbeijden met Condemnatie in de kosten en missen van Justitie ofte tot alzulke andere panen en Straffen als UW Ed: Agtb: naar maate en qualificatie van zijn misdaad zullen oordeelen te behooren. — /:was geteekend:/ G Exter /:in margine:/ Exhibitum in Judicio den 25: aug„s 1785. — den vte 2 verklaarde hoe waar is Recollement Dat den Comp„t op den 21: der gepasseerden maand maij des avonds omstreep de klocke agt uuren den Hotten tot Gerrit Marthinus met een SE Comp„s Slaaven Iongen in naame Sal„ manie questie gehad hebbende, 't geen tot daadelijkheid was gekoomen, had den Compt hun als doen gebooden na 't Slaavenhuijs te gaan en hun stil te houden, 't geen dan ook door huijl: was gedaan — Dat den Comp„t zig als toen na zyn kagie en op zijn bed zig begeeven hebbende de ksoeke ruijm neegen fuuren zeekere hottentotten in naame Catrijn aande deur vande voorm: Cogie gekoomen zijnde en aan den Comp„s gerapporteert had, dat de voorsz holtentot Gerrrit Marthinus den Slaaven Jongen Talmani had doodgeslaagen, op 't welk den Compt zig na't slavenhuis begeeven en de voorsz slaven Iongen als toen reeds doodgevonden had, waarna den Comp„t dewijl hem door den schaafwagte r wierd gezegd, dat de hottentot zig in zijn hut be„ vond, als toen eenige slaaven derwaards gezonden en den voorm: hottentot had doen vastbinden en in verzeekering neemen Niets meer verklaarende geeft den Comp„ts voor reedenen van weetenschaps als in den text, bereijd zynde hetzelve met Eede te bevestigen /:onderstond:/ Aldus gepasseerd aan Cabo de goede Hoop P: C: N. 2. den 2: Julij 1785: voor d' E E: Lodewijk Christon Warneck en Ioha„ Smits, Leeden uijt den E Agtb: raade van Justitie voorm: die de minute deeses beneevens den Comp„s, ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /: laager T welk ik getuyge /:was geteekend/ J: Bletterman gezw: Clercq. — Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb Rade van Justitie deeses gouvernements den Slaaven Jonge David van Madagascar van Competenten ouderdom dewelke ter requisitie vanden pro interin fiscaal S:r Gabriel Exter verklaarde hoe waar is Dat den Comp:t op S E: Comp:s port de groene Aldus gerecolleerd en beedigt aan Cabo de goede Hoop den 22 Julij 1785 /:lager/ XXX /: en daaromschreeven:/ deese kruijzen heeft den Comp:s Hendrik Meijer als niet kunnende schrijven eigenhandig gesteld. /: nog lager:/ mij present /was geteekend/ H: Le Pletterman gezw Clercq /:in margine:/ als gecommitt:s /: en geteekend:/ S: Warneck en Johs. Smuts.— Compareerde voor ons ondergeteekende gecom„ „mitteerdens uit den E: Agtb: Raad van Justitie deeses Gouvernements voorsz: Hendrik Meijer denwelke deese zijne voorenstaande verklaaring van woord tot woord voorgeleesen zijnde verklaard denselve daar bij te blijven persisteeren, niet begee„ rende dat 'er iets (bijgevoegd ofte van gedaan werden zal, En sprak derhalven ter bevestiging der waar„ heid van dien ter presentie van den gen: hottentot Gerrit Martinus de Solemneele woorden soo waarlijk helf mij God Almachtig:— /:onderstond:/
English
Cloof, being assigned as a horsekeeper, in the recently past month of May without being able to determine the day or date, since it had rained heavily on that day, had just come home in the evening from the field; whereupon the appearer, without knowing what time it had been then, had hung his clothes on a nail in the cage to dry them, when meanwhile the Hottentot Gerrit, also assigned to that post, had come into that cage. That next to the appearer had stood the fellow slave of the Honourable Company named Calmani, which slave Calmani had fallen forward to the ground next to him, the appearer, due to a blow struck him from behind, which the appearer had indeed heard but not seen delivered. That the appearer immediately turned around and, having seen the aforesaid Hottentot Gerrit standing behind him with a piece of wood, the appearer had immediately seized him around the body with his arms and held him fast, while essentially saying: why do you beat my mate to death; and although the said Gerrit had attempted to strike him, the appearer, with that piece of wood as well, the appearer nevertheless wrested the piece of wood from him, Gerrit, who thereupon went to his hut and was tied up there, as well as handed over to the overseer of that post; the aforesaid slave Salmani having remained lying dead on the ground from the blow struck him. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, testifying the foregoing to be the pure truth. Below was written: Thus done at the Cape of Good Hope, L: C: N. 3., the 2 July 1785, before the honourable Lodewijk Christoph Warneck and Johannes Smuts, members of the Honourable Worshipful Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness. Was signed: H: L: Bletterman, sworn clerk. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honourable Worshipful Court of Justice of this government, David of Madagascar, who, this foregoing statement of his having been read out word for word, declared that he persists therein, not desiring that anything shall be added to or taken from it, further testifying in the presence of the said Hottentot Gerrit Martinus the foregoing to be the pure truth. Thus re-examined at the Cape of Good Hope, the 22 July 1785. Lower: a few marks, and written around them: this cross the slave David of Madagascar placed with his own hand. Still lower: Present with me, signed: H: Bletterman, sworn clerk. In the margin: As commissioners, and signed: C: Warneck, Johs Smuts. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honourable Worshipful Court of Justice of this government, the Hottentot Santje Joost, aged by estimation sixteen years, who at the requisition of the pro interim fiscal, Monsieur Gabriel Exter, declared to be the truth: That on a certain Saturday now about two months ago, without his being able to determine the exact date, the appearer having intended to go for a walk in the neighbourhood of the Groene Cloof where he resides, with the fellow Hottentot Gerrit, first he, the appearer, then the said Gerrit, and further the slaves David and Salmani had each bought a bottle of wine and drank the same together; having thereafter gone together into the kitchen to eat, it had been discovered that Salemani had bartered his bread to the cattle herd Wat zal doen, and had therefore taken the bread of the aforesaid Gerrit and crumbled it into his food, whereupon a quarrel having arisen between the said Gerrit and the aforesaid Salemani, the same were brought outside the kitchen door by the said David, while he, the appearer, had remained inside. That he, the appearer, subsequently heard from the other slaves and Hottentots present at the post, without being able to say specifically from which ones, that Salemani and the aforesaid Gerrit having come outside the kitchen door, the aforesaid Salemani had thrown the same Gerrit to the ground and choked his throat; he, the appearer, having thereupon also gone outside to see, had found the aforesaid Gerrit in the slave quarters on the ground in that manner. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons of knowledge as in the text, being ready to confirm further. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honourable Worshipful Court of Justice of this government, the Hottentot Cupido, aged by estimation 15 to 16 years, who at the requisition of Monsieur Gabriel Exter, acting pro interim in the Fiscal's office, declared to be the truth: That, as the appearer thinks, fully eight weeks ago, without being able to determine the exact time, day or date, at the Honourable Company's post the Groene Cloof where the appearer resides, the slave boy Salmani had fetched a bottle of wine, and further the Hottentots Gerrit and little Jantje had also each fetched a bottle of wine in the evening after eating, and having drunk them together, they had also given him, the appearer, to drink thereof, without any of them having become intoxicated or having been drunk that evening. That the appearer having thereupon gone to his assigned sleeping place just outside the kraal in which the European sheep are kept, upon hearing a noise in the boys' quarters, he, being ready to confirm further. Below was written: Thus done at the Cape of Good Hope, the 3 August 1785, before the honourable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Johannes Smuts, members of the Honourable Worshipful Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness. Was signed: P: L: Bletterman, sworn clerk.
Dutch transcription
Cloof als paarden wagter bescheiden zijnde, in de jongst afgeweekene maand meij zonder dag of datum te kunnen bepaalen, vermits het te dien daage sterk gereegend hadde 's avonds not uit het veld te huijs gekoomen was; zulx den Comp„s zonder te weeten hoe laat 't toen was geweest, zijne kleederen om te doen droogen in de Cagie aan een speijker gehangen hadde wanneer ondertusschen den op die post meede beschijden hottentot Gerrit in die Cagie was gekoomen Dat naast de Comp„e had gestaan den meede slaaf der E: Comp„e genaamt Calmani, welke slaaf Calmaninaast hem Comp„t voor over ter aarde was gevallen door een hem van agteren toegebragten slag, die den Comp„ts wel had gehoort maar niet zien doen— Dat den Comp„s zig opstonds omgekeert en voorsz: hollen tot Gerrit met een stuk hout agter hem hebbende zien staan, den Comp„t denselven opstonds met zijne armen om 't lijf gevat en vast gehouden had, onder 't substantieele zeggen: waar„ „om slaat gij mijn maat dood en of schoon ge„ repten Gerrit had getracht, hem Comp„t met dat stuk hout meede te slaan had den Comp„t tog hem Gerrit het stukhout ontweldigt, zijnde denselven voorts na zijn hut gegaan aldaar vastgemaakt, mitsgd:s aan den baas dier post overgeleevert; zijnde voorsz: Slaaf Salmani aan den hem toegebrachten slag dood ter aarde blijven leggen l Niets meer, verklaarende geeft den Comp voor reedenen van weetenschap als in den text betuijgende het voorenstaande de zuijvere waarheid te zijn /:onderstond/ Aldus Gepasseert aan Cabo de goede Hoop L: C: N. 3. — den 2: Julij 1785: voor d' EE„s Lodewijk Compareerde voor ons ondergeteekende ge„ Aldus gerecolleerd aan Cabo de goede hoofd den 22: Iulij 1785: /:lager:/ eenige streepje /en daar omschreeven/ dit kruijp heeft den slaaf David van Madagascar eigenhandig gesteld /:nog laager:/ mij praesent /:geteekend:/ H: Bletterman gezw: Clercq /:in margine:/ Als gecommitt:s /:en geteekend:/ C: Warneck Johs Smuts. — Compareerde voor ons ondergeteekende gecom„ mitteerdens uit den Ed: Agtb: raad van Iustitie deeses gouvernements David van Madagascar dewelke deese zijne voorenstaande verklaaring van woorde tot woorde voorgeleesen zijnde heeft denselven betuijgd daar bij te persisteeren, niet begeerende dat er iets bijgevoegd ofte van gedaan werden zal betuygende voorts ter praesentie van den ged„e hotten tot Gerrit Martinus het voorenstaande de zuijvere waarheid te zijn. — /:onder stond:/ Recollement Christoph Warneck en Johannes Smuts, leeden uijt den E Agtb: raade van justie voorm: die de minute deeses beneevens den Comp„s ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ welk ik getuijge /:was geteekend:/ H: L: Blet„ „terman getw: Clercq. — Christoffer te 7 „committeerdens uit den E Agtb: Raad van Iustitie deezes gouvernements den hottentot Santje Joost, oud na gissing Sesthien Jaaren denwelken ter requisitie van den pro interin fiscaal S„r Gabriel Oxter verklaarde hoe waar is Dat den Comp„t op zeekeren Saturdag nu om„ trend twee maanden voorleeden, zonder dat hij den eigentlijken datum kan bepaalen voorneemens gewee zijnde in de buurt van de groene Cloof alwaar hij woonagtig is, uitwandelen te gaan, met de meede hotten tot Gerrit alvoorens eerst hij Comp„t, daar na gem: Gerrit voorts de Slaaven David en Salmani ieder een boddel wijn gekogt en dezelve: C. N:o 4 gezamentlijk uitgedronken hadden, daar na hun gezamentlijk in de Combuijs om te eeten begeeven hebbende, had men ontdekt dat Salemani zyn brood aan den beestewagter Wat zal doen verruijlt had, en daarom het brood van voorsz ger genoomen en in zijn speijze gebrokkelt, waar uijt tusschen eevengem: Gerrit en voorsz: Sale„ „mani quaesti ontstaan zijnde dezelve bij de door gem: David tot buijten den Combuijs deur zijn gebragt geworden, terwijl hij Comp„t was binnen gebleeven — Dat hij Comp„t vervolgens van de overige op de post zig bevindende slaaven en hottentotten zonder bepaaldelijk te kunnen zeggen van welke ver„ noomen had dat Salemani en voorm: Gerrit buijten de Combuis deur gekoomen zijnde voorsz: Salemani denselven Gerrit op den grond gesmeeten en de keel had toegedrukt, hij Comp:t daar op meede na buijten gegaan zijnde om te zien, meerm: Gerrit in 't slavenhuijs op de grond in diervoegen had gevonden. — Niets meer verklaarende geeft den Compt voor reedenen van weetenschap als in den text Dat zoo den Comp„t denkt nu wel agt weeken„ voorleeden zonder den netten tijd dag off datum te kunnen bepaalen op s' E Comp„s art de Groene Cloof alwaar den Comp„t woonachtig is den Slaaven Iongen Salmani eene boddel Wijn en voorts de hottentotten Gerrit en klein Iantje ieder ook een boddel wijn, 's avonds na 't eeten gehaald en die te zaamen uijtgedronken hebbende deselve hem Comp„t daar ook van te drinken afgegeeven hadden, zonder dat een hunner door door was be„ „schonken geraakt ofte dien avond dronken geweest waaren. — Dat den Comp„t zig daarop na sijn beschijden slaapplaats eeven buijten de kraal waarin de vaderlandsche schaapen staan begeeven hebbende op 't hooren van een geraas in 't jongens huijs zig Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uijt den E Agtb Raade van Justitie deeses Gouvernement, den hottentot Cupido oud nagissing 15 a 16 Jaaren, dewelke ter requisitie van den 't Fiscaals ampt pro Interim Waarneemenden S„r Gabriel Exter verklaarde hoe waar is- bereijd zijnde naader gestand te doen /:onder stond:/ Aldus Gepasseerd aan Cabo de goedehoop den 3 augustus 1785: voor d' EE Gerrit Hendrik Cruijwagen en Johanne Smuts Leeden uit den E Agtb raad van Justitie voorm: die de minute deeses beneevens den Compt ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend:/ P: L: Bletterman geze Clercq. bereijd:
English
Gerrit Marthinus, who has answered as recorded in the margin alongside the following interrogatories. The Hottentot had gone thither and then seen that the aforesaid Hottentot Gerrit and slave boy Salmani were scuffling with each other, and that the said Gerrit lay on the ground underneath and the aforesaid Calmanj on top of him, as well as that the cattle herder named Almani pulled them apart from each other, whereupon the deponent went away from there again and to his sleeping place, without having seen that the said Gerrit struck the abovementioned Salmani dead, and also had not heard of it earlier than the following morning, when he had seen that the aforementioned Gerrit was tied up, and the cited Salmani lay dead in the boys' house. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, offering to confirm the same further. Below was written: That this passed at the Cape of Good Hope on 9 August 1785, and having been read out again to the deponent, he declared upon review to persist therein before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Johannes Smits, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the original draft of this together with the deponent and me, the Secretary. Lower: Which I testify. Was signed: C. L. Neethling, Secretary. Articles prepared and submitted to the gentleman commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, in order to examine thereon, at the requisition of the Pro Interim Fiscal Gabriel Peter, the Hottentot Gerrit Marthinus, presently a prisoner of the Honorable Court, whose answers to be given shall be duly recorded in the margin of this document. Article 1. The prisoner's name, birthplace, and age. Says: Gerrit Martinus, Hottentot, estimated twenty-five years of age. 2. Where the prisoner has ordinarily resided. Says: from his youth at the Groene Cloof. 3. Whether the prisoner has not recently resided at the Honorable Company's post the Groene Cloof. Says: as before. 4. What his actual occupation has been there. Says: to have been with the wagons. 5. Whether the prisoner has also known the slave of that post named Salmani. Says: yes. 6. Whether the prisoner has ever had any dispute or quarrel with the said Calmani. Says: no, never. 7. Whether the prisoner, on the evening of 21 May last, did not have some words with this slave boy. Says: to have been drunk, and thus to know nothing of it. 8. Over what this dispute between the two of them arose. Says: as before. 9. Whether they themselves did not come to blows. Says: not to know such, because he was drunk. Article 10. Whether they were not ordered by a wagon driver stationed at this post, named Hendrik Meijer, to go to the slave house and keep quiet. Says: to know nothing of it. 11. Whether the prisoner did indeed go with the said Salmanie immediately thereafter. Says: I do not know that. 12. If not, where the prisoner went then. Says: to know nothing of that, and also nothing of the quarrel. 13. Whether the prisoner, upon his arrival in the aforementioned slave house, found the boy Salmani inside. Says: not to know that, but that when he woke up the following morning he discovered that he was tied up, and that such was told to him by the people. 14. Whether his fellow slave David of Madagascar was also present there. Says: not to know that. 15. Whether the prisoner did indeed see that the slave David was busy drying his wet clothes. Says: that on that evening, when he was still in his right mind, he had been drinking together with the aforesaid Salmani and David. 16. Whether the prisoner did not then strike the aforesaid Salmani a blow with a piece of wood. Says: as to Article 12. 17. Whether the prisoner brought such piece of wood with him expressly for that purpose. Says: no. Article 18. Whether the prisoner did not deliver that blow to him, Salmani, in such a manner that he immediately fell forward dead to the earth. Says: yes, but if he had been in his right mind, such would not have happened. 19. Whether the prisoner was not immediately seized thereafter by the other slave David. Says: no, not to know that. 20. With the substantial words, why do you strike my mate dead. Says: not to know where he got such. 21. Whether the prisoner did not then still attempt to strike the said David a blow as well. Says: as to Article 12, except that when he woke the following morning, it was told to him by the other people that he had struck the said Salmani with a piece of wood the evening before, that he also saw that boy lying dead, and had seen the place where he was struck on the head, and that the piece of wood with which he was said to have struck was also shown to him. 22. Whether the slave David did not with difficulty wrench the aforesaid piece of wood away from the prisoner. Says: that I do not know. 23. Whether the prisoner was not captured and tied up there by several boys. Says: not to know that. 24. Whether the prisoner does not know that he has deserved severe punishment for the manslaughter committed. Says: that I do not know. 25. Whether the prisoner also has anything to put forward in his defense. Says: as before, and requests mercy.
Dutch transcription
Gerrit Marthinus, dewelke zodanig geantwoord heeft als bezijden deselve staat aange„ „vernementg den hottentot derwaards begeeven en toen gezien had dat voorsz: hottentot Gerrit en Slaven jongen Salmani met malkanderen handgemeen waaren, en dat gem: Gerrit op de aarde onder en voorsz: Calmanj booven op denselve geleegen had, alsmeede dat de koeij „wagter gen„t Almani denselven van den anderen rukte, waar op den Comp„e zig weeder van daar weg en na zijn slaapplaats had begeeven, zonder ge„ zien te hebben dat gem: Gerrit bovengem: Salma„ „ni heeft doodgeslaagen, en ook niet eerder daar van had gehoord, als 's volgenden morgens wanneer Legt Gerrit Martinus hot„ 1„ den tot na gissing oud vijf en hij had gezien, dat meerw: Gerrit vastgemaakt twintig Iaaren was, en gerepten Salmani in 't Jongenshuijs dood zegt: van jongs op aan de groene Cloof. de de neevenstaande Interrogatorien geleegen had. — Niets meer verklarende geeft den Comp„t voor reedenen van weetenschap als in den text presenteeren„ zegt als vooren de 't zelve nader gestand te doen /:onder stond./ 4 zegt bij de waagens te hebben gewest. Dat Aldus Passeerde aan Cabo de goede hoop wat zijn eigentlijk bedrijf aldaar geweest is den 9: aug„s 1785: en den Comp„s weeder voorgeleesen of hij gen: ook den slaaf van die„ zijnde verklaarde denselven bij recollement daar bij zegt La port met naam Salmani gekend te blijven persisteeren voor d' EE: Gerhardus Hend„k heeft . Cruijwagen en Joh„s Smits leeden uijt den E: Agtb: raade van Justitie voorm: die de minute deeser benee„ of hij gen: ook wel eenige quasti of zegt neen nooyt rusie met gem: Calmani gehad „vens den Comp„e ende mij Secretaris meede be„ „hoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 'T welk heeft ik Getuijge /:was geteekend:/ C: L Neethling Ols hij gev: niet op den avond van den 21: meij laatstl: eenige woorden met deesen slaaven Jongen gehad heeftt Waar over dit verschil tusschen hun bij den ontstaan is of zijl: niet zelve tot daadelijk„ „heid gekoomen zijn. Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb: Raad van Justitie deeses gou„ zegt beschonken geweest te zijn en dus daar niet van te weeten Articulen gedaan maa„ zegt als vooren ken en aan heeren gecom„ mitteerdens uit den E Agtb: raade van Justitie deeses Gouvernements zegt zulx niet te weeten dewijl beschonken ge„ weest is. overgegeeven omme daar op ter requisitie van den Pro in„ „terim fiscaal Gabriel Peter gehoord te worden, den hotten tot Gerrit Marthinus thans e heeren gevangene, zullende des „selfs te geevene responsiven in margine deeser behoorlijk worden bekend gesteld A„o 1 Des gew:e naam geboorte plaats en ouderdom 2 Waar hij gen: ordinair zig heeft opgehouden Of hij gen: zijn verblijf met laatstelijk op 'sE: Comp„s port de Groene Cloop heeft gehad: vernements overgegeeven L: C: N: 5 secrets. — teekend — zegt: daar niets van te weeten zegt dat weet ik niet. zegt: daar niets van en ook van de rusie niets te weeten zegt: dat niet te weeten maar dat wanneer 's volgenden morgens wacken geworden was hij had ontwaard dat vast zegt: dat niet te weeten zegt dat hij dien avond wanneer nog bij zijn verstand geweest was met voorsz: Salmani en David te zaamen gedron„ „ken hadden Legt neen zegt neen dat niet te weeten zegt niet te weeten van waar gemaakt was en hem zulx door 't volk was gezegt. — 15: off hij gen: ook wel heeft gezien dat dien slaaf David beezig was om zijne natte kleederen zegt als op art„l 12: op te droogen 16. of hij gen: dan voorsz: Salmani toen niet met een stuk hout een zegt, Ia: dog zoo hij bij zijn slag heeft toegebracht. verstand geweest was zulx „N: niet voorgevallen zijn zoude of hij gen: zulk stuk hout daar toe expresselijk heeft meede genoomen Olf hij gen: bij zijn aankomst in zegt: dat weet ik niet 't Slaavenhuis voorm:t Jongen Salmani daar in heeft vooorge„ zegt dat niet te weeten „14 oof met ook desselfs meede slaaf David van Madagascar al„ „daar meede is praesent geweest zegt dat weet ik niet vonden . Of hij gen: met gem: Salmanie wel aanstonds daar na is toe„ „gegaan. 12: zoo neen waar hij gen: dan is ge„ „bleeven oif aan hunlieden niet door een op deesen post bescheijden wagenreijden in naame Hendrik Meijer is gelast geworden om naar 't slaa „venhuis te gaan en zig stil te houden zegt als op art: als dat wanneer hij 'S vol„ „genden morgens ontwaakt was hem door 't andere volk was gezegt dat hij gem: Salmani dien avond bevoorens met een stuk hout had geslaagen, dat hij dien Iongen ook had zien dood leggen, en de plaats alwaar op 't hoofd was geslaagen, had gezien, en dat ook 't stuk hout waar meede zal hebben geslaagen aan hem was vertoond — 119: Olf hij gen: daar op niet aanstonds van de andere slaaf David is vast gehouden geworden 20: met 't substantieel zeggen, waarom staat gij mijn waat doodt 5— Off hijgen: niet toen nog gezogt heeft ook gem: David een Slag bij te brengen 22 of die slaaf David niet met moeijte hem gen: 't voorsz: stuk hout ontweldigt heeft §23: off hij gev: niet door verscheijde Iongens aldaar is gevangen en vast gebonden geworden. 24 Alf hij gen: niet weet over de begaane doodslag zwaare staaf te hebben. verdient 25: Of hij gen: ook tot zijne ver„ zegt als vooren, en verzoekt dat Of hij gen: hem Salmani diens slag niet zodanig heeft toege„ „bracht dat hij daadelijk voor„ over dood ter aarde is gevallen A hij te A„o 10 ƒ A„o 18 21. - 1 zulx heeft bekoomen
English
states not to know this, and only to have heard this later from Hendrik Meijer. states not to know this, and only to have heard from Hendk Meijer the others say so. bought from the boss's wife and having [illegible] the same with salmanie. he instead of the killed Salmani [illegible]. Thus questioned and answered at Cape of Good Hope, the 11th of June 1785, before the Honorable Lodewijk Christoph Warneck and Johannes Smuts, members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who duly signed the minute hereof along with the interrogated person and me, the Secretary. Lower stood: Which I witness, signed L. Neethling, Secretary. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the aforesaid Hottentot Gerrit Marthinus, who answered the adjacent questions as noted in the margin. Appeared the wagon driver Hendk Meijer and says to have heard the person say such the following day. And that they were ordered by the wagon driver Hendk Meijer to go to the slave house and to be quiet. Article 1: Whether the interrogated person still denies having had any quarrel on the evening of the 21st of May with the slave Salmani. Further articles drawn up and handed over to the gentlemen commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice, in order to examine the Hottentot Gerrit Martinus upon them at the requisition of the interim fiscal Gabriel Exter, now detained at the gentlemen's quarters, the responses to be given by him to be duly noted in the margin hereof. States: that he, the prisoner, first drank a bottle of wine, and Salmani had also brought three more bottles, without him knowing where Salmani had obtained them. Article 2: Whether the interrogated person does not well remember that he was held by the slave David, and the piece of wood with which he beat Salmani to death was wrestled from him by the same. The prisoner says no, but now will state the incident according to the truth, consisting in this: that he had a bottle of wine, Salmani a second bottle, and Zantje a third bottle of wine, before a fourth bottle was brought to it, without knowing by whom, and that they, together with the little Hottentot Cupido, having drunk the four bottles of wine, subsequently became drunk, and that after that, he, the prisoner, having started to wrestle with Salmani, it turned into fighting, whereupon Salmani threw him, the interrogated person, to the ground and choked his throat in such a way that blood ran from the mouth and nose of the interrogated person, and Salmani would probably have murdered him if the Hottentot Cupido had not arrived, who bit Salmani in the back, whereupon Salmani let go of the interrogated person, after which he, the prisoner, having followed the same Salmani and fought in the slave house, furthermore a piece [illegible]. Article 4: Where the interrogated person obtained all the liquor to become so intoxicated. Article 3: Whether the prisoner will still feign ignorance and excuse himself with drunkenness, whereas it appears that he was not intoxicated. States: always to have wrestled with each other, and being intoxicated that evening, to have wrestled again, without knowing anything further. Appeared the aforementioned Meijer, who says to the prisoner's face that on the very same evening when the prisoner allegedly beat Salmani to death, the interrogated person had wept when he was told that he was the one who had beaten the aforesaid Salmani to death, and the interrogated person had said that he had drunk three to four bottles of wine, and indeed had wrestled, but did not know how he had beaten that boy to death with a piece of wood. Article 5: What the interrogated person has to put forward in his defense. Understood: in his face that on the very same evening when Salmani was beaten to death, he had the prisoner fetched by the other slaves from the shepherd's house, and having said to the prisoner: "Well, so you have beaten Salmani to death," the interrogated person had said: "He dead, I dead too," and that he, the aforementioned witness, thereupon having himself laid hands on the body of the dead boy, the prisoner had repeated by saying: "He is dead, and just take me where I need to be," the witness indicating that the prisoner had shown him, Meijer, that he had been drunk.
Dutch transcription
zegt zulx niet te weeten en alleen van Hendrik Meijer zulx naderhand te hebben gehoord zegt zulx niet te weeten en alleen van Hendk Meijer Sanderen zeggen van de baas zijn vrouw gekogt en met salmanie deselve te hebben hij in plaats van den doodt geslaagene Salmani Staaf Aldus gevraagd en Beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 11: Junij 1785: voor d' EE„s Lodewijk Christoph warneck Johannes Smuts leeden uit den E Agtb raade van Justitie voorm: die de minute deeses benevens den geinterrogeerden ende mij Secretaris meede behoorlijk hebben onder„ „teekend /:laager:/ 'T welk ik getuijge /:was L. Neethling Secret:. — geteekend./ C Compareerde voor on ondergeteekende gecomm: uit den E Agtb: raad van Iustitie deeses gouvernements voorsz: hottentot Gerrit Marthinus, dewelke op de neevens staande vraagen zo„ „danig geantwoord heeft als bezijden aangeteekend staat. Compareerde de wagenrijder Hend„k Meijer en zegt de gen: daags zulx te hebben hooren En dat hunl; door de wagenrijder Hendk Meijer is gelast geworden stille te zijn. na 't slaavenhuijs te gaan en A„o 1: Off hij gew: nog ontkend op den avond van den 21. Maij Heeden eenige quasti met de slaaf Salmani gehad te hebben Nadere articulen gedaan 1 maaken en aan heeren gecommitt:s uit den E Agtb Raad van Iustitie overgegeeven, omme daarop ter requisitie van den pro interim fiscaal Gabriel Exter gehoord te worden den hottentot Gerrit Martinus thans 'Theeren gen: zullende des„ „selfs te geevene responsiven in margine deeser behoorlijk worden bekend gesteld — zegt: dat hij gen: eerst een boddel mijn nog drie boddels gebracht zonder dat hij gen: weet waar Salmani deselve zou hebben gekreegen uitgedronken, had salmanie ook of hem gev: niet wel voorstaat dat den gen: zegt neen, maar thans hij van den Slaaf David is vast gehouden het geval na waarheid te en't stukhout waar meede hij Sal„ zullen opgeeven, daar in bestaande „manie heeft doodgeslagen door dat hij gen: een boddel mijn denselven is ontweldigt geworden. Salmani een tweede boddel en Zantje een derde boddel wijn, voor t een vierde boddel daar bij gebracht was, zonder te weeten door wie, en dat zijl: neevens de klijne hotten tot Cupido de vier boddels mijn gedronken hebbende vervolgens bedronken waren geworden, en dat daar, na hij ged: met Salmani aan het stoeijen geraakt zijnde het tot bakke„ „lijen was gekoomen, wanneer Salmani hem gew: op de aarde geworpen en de keel zodanig toegedrukt had dat hem gew: het bloed neus en mond was komen uit loopen en ook denkelijk hem gen: zou hebben vermoord, ingeval de hotten„ „ tot Cupido niet gekomen was dewelke salmanie in de rug gebeeten had, hem gev: daarop losgelaaten had, als wanneer hij gen: daarop denselven Salmanie gevolgt zijnde en in 't slavenhuijs gebakkelijk, voorts een stuk „ 4: Waar hij gev: dan alle drank heeft, gekreegen om dusdanig beschonken te worden. A o 3 off hij gen: zig nog zal onweetende houden zegt: altoos met elkanderen te hebben en met dronkenschap ontschuldigen gestoeijt en beschonken geweest daar dog blijkt dat hij niet is be„ zijnde dien avond weeder te hebben gestoeijt, zonder verders van „schonken geweest 5 iets te weeten — Compareerde gem: Meijer dewelke den gen: in facie zegt dat hij gew:n nog denselven avond toen hij gen:t Zolmani zou hebben doodgeslaagen, den gew„t geweend had wanneer hem gen: gezegd wierd dat hij die geen was die voorsz Salmanie doodgeslagen had, den gew: gezegd had, drie â vier boddel wijn gedronken te hebben, en wel te hebben gestoeijt dog niet te weeten hoe hij gen: dien jongen met een stuk hout zou hebben doodgeslaagen. — E schooning in te brengen heeft /:onderstond/ in facie dat hij nog denselven avond toen salmanie dood geslagen, is, de gen: door de andere slaaven uijt het Schaapenwagters huijje heeft laaten haalen, en tot hem gen: te hebben gezegt, wel zoo jij hebt Salmani doodgeslaagen, den gew: gezegd had: hij dood ik ook dood en dat hij gem: daarop zelfs de handen op het Lijf van den daaden jongen gelegt hebbende, herhaald had met het zeggen, hy is dood en breng mij maar waar ik weesen moet, hebbende hij get: aan hem Meijer te keuren gegeeven dat hy bedronken was geweest— Al 3 werden mogte. — L: C: N: 6. 2. „ 5: -
English
states that he cannot determine this with certainty, but is willing to believe that he found the said piece in front of the slave house. Lapses. states that he now well remembers having been tied up, but does not know by whom. states Yes. states as before. states as to article 5. having found wood near the slave house, he had struck the said Salman with it, without however being able to say positively where on the body, but believes to have dealt the blow to the head by accident. Article 6: to show the named person the same piece of wood and to ask: whether this is not the same piece of wood; how the prisoner can demonstrate the possibility of being unconscious from drink and, with such a piece of wood, striking such a blow to the head, and being so firm and strong on his feet that the slave David could only take the said piece of wood away from the prisoner with difficulty; whether the prisoner also still maintains that he does not know or did not experience having been tied up, seeing that he was very well able to find the way to his cage; whether the named person must not confess to having deposed against the truth at the first interrogation; 11: that the named person has good knowledge of the circumstances mentioned in the said articles, and therefore can no longer deny having beaten the slave Salmani to death in the indicated manner. To the Honorable Council of Justice of this Government, it having become evidently clear both from the free confession of the Hottentot Gerrit Marthinus, aged approximately twenty-five years, presently the prisoner of the authorities, and from the further documents added to the case, That the prisoner, who from an early age lived at the Honorable Company's post the Groene Cloof and worked there with the wagons, Thus questioned and answered, and having been read back to the prisoner, he declared that he persisted therewith, at Cabo de Goede Hoop, the 21st of July 1785, before the Honorable Lodewijk Christoff Warreck and Johannes Smuts, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who properly signed the minute of this together with the prisoner and me, the sworn clerk; below which was written: which I witness; was signed: H. L. Bletterman, sworn clerk. Underneath stood: Number 13: What reasons moved the named person to the committing of that manslaughter. states that because the slave Salmani had choked him, the prisoner, so much when they started quarreling anew in the slave house, he wanted to give him a blow on the back with the piece of wood, but, as he believes, struck him on the head by accident. 14: What the prisoner knows to bring forward in his defense. states as before, and that he had struck Salmaani in such a manner by accident, and for that was willing to serve the Company as a slave. having beaten to death in the indicated manner. Lapses.
Dutch transcription
zegt: zulx niet zeeker te kunnen bepaalen dog wel te willen, gelooven dat hij 'tzelve stuk heeft — voor 't slavenhuis gevonden Vervalt zegt: nu zig wel te kunnen herinneren vaatgebonden te zijn geworden, dog niet te weeten door wie. — zegt Ja zegt als vooren. zegt als op a„o„ 5— „gebracht — hout bij 't slaavenhuijs gevonden hebbende daar meede gem: Salman een slag had gegeeven zonder egter positief te kunnen zeggen waar ter plaatse, dog meend op 't hoofd de slag bij ongeluk te hebben toe„ A„o 6: de gen: hetzelve stuk hout te vertoonen en af te vraagen: of dit niet is hetzelve stukhouts hoe hij gew: de mogelijkheid kan doen blijken door de drank buijtenn kennis te zijn en met een zulk stuk hout een zodanige slag naar t hoofd te doen, en zo vast en sterk op de beenen te zijn dat de slaaf David niet anders als met moeijte hem gev: het gem: stuk hout heeft afneemen kunnen Off hij gev: ook nog daar bij blijft niet te weeten of ondervonden te hebben dat hij is vastgebonden geworden, hebbende hij dog den weg naar zijn cagie zeer wel kunnen vinden off hij gen: niet bekennen moet bij het eerste verhoor teegens de waarheid gedeposeerd te hebben 11: dat hij gen: van de in gem: articulen gen:t omstandigheeden goede wee„ „tenschap heeftt en dus niet langer ontkennen kan, den Ceaaf Salmani op Den E. Achtbaren Raade van Iustitie deeses Gouvernements zoo uijt de Libere Confessie van den hottentot Gerrit Marthinus, oud na gissing vijf en Twintig Iaaren, thans S= Heeren gen:t als uit de verdere ten processe gevoegde stukken evident gebleeken zynde Dat den gev: die van Jongs op op 's E Comp. s post de groene Cloof gewoond en aldaar bij de waagens Aldus gevraagd en beantwoord mitsgd„s de gev: weederom voorgeleesen weesende heeft denselven betuijgd daarbij te blijven persisteeren aan Cabo, de goede hoop den 21: Julij 1785: voor d' E E:s Lodewijk Christoff, Warreck en Joh:s Smuts leeden uijt den E Agtb: raad van Justitie voorm:; die de minute deeses benevens den gev: ende mij gese: Clercq weede„ behoorlijk hebben onderteekend /: lager:/ 't welk ik getuijge /:was geteekend/ H: L: Bletterman gezie Clercq. — /onder stond:/ N„o 13: zegt: dat hij gen: den slaaf Wat reedenen hem gen„t tot het Salmani omdat hij begaan van die doodslag hebben hem gev: zo gewurgt heeft wanneer zijt: in 't slavenhuijs bewoogen. op nieuws rusie gekreegen hadden met het stuk hout een slag op de rugge heeft willen geeven dog zo hij meent door ongeluk op de kop te hebben getrafffen. — 14 wat of hij gew: tot zijn verschoo„ zegt als vooren en dat hij bij ongeluk „ning weet in te brengen Salmaani zodanig getroffen had, daar voor de Comp„e als slaaf te willen dienen. de aangegeevene wijze doodt geslaagen te hebben de: 2 Vervalt d 0 rte :