Inventory 4318
Cape · 396 pages · 244 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
did duty on a certain evening in the last month of May with the slave Salmanie stationed there, after previously having consumed four bottles of wine together with the fellow Hottentot Gerrit and the slave boy David, whereby the prisoner had become intoxicated; he, the prisoner, further got to romping with the said Salmani and thereafter into a scuffle; the aforesaid Salmanie threw him, the prisoner, to the ground and at the same time choked his throat in such a manner that blood not only flowed from his, the prisoner's, nose and mouth, but the same Salmani, according to his, the prisoner's, supposition, would certainly have killed him if the Hottentot Cupido had not rushed up and, in order to make him let go of the prisoner, bitten the said Salmani in the back. That the said Salmani then having gone away from him, the prisoner, and to the slave lodge, the prisoner, because he had been inflamed with rage by intoxication over the ill-treatment committed against him, followed thither and wanted to inflict a blow on the back of the said Salmani with a piece of wood accidentally lying there and picked up by him, the prisoner, in haste, without having had the slightest intention to beat that boy to death, but that he, the prisoner, through that blow, by accident, hit the aforesaid Salmani behind against the head, in such a manner that that boy was thereby knocked down to the ground and died immediately thereafter. That the Hottentot David, who happened to be present in the slave lodge, and had indeed heard the blow but had not seen it, upon seeing the said Salmani fall down and perceiving the prisoner shortly behind him, the said David immediately seized the prisoner round the body, and having wrenched the piece of wood away, the prisoner then went to his straw hut, from where he was however immediately retrieved, bound fast, and subsequently sent towards the Cape and delivered into the hands of Justice. Then whereas such crimes, in a country where justice is properly maintained, can by no means be left unpunished, but must be punished according to the findings of the case. So it is, that the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, having read and considered the written Criminal Demand and Conclusion made and taken by the pro interim Fiscal, Sieur Gabriel Exter in his official capacity, upon and against the prisoner, and also having paid attention to all that served the case, and could move their Honorable Worships, administering justice, in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the prisoner Gerrit Marthinus, as their Honorable Worships condemn the same by these presents, to be brought to the place where one is accustomed here to execute criminal sentences, there being delivered to the executioner and tied to a stake, to be severely scourged with rods on the bare back and subsequently to be riveted in chains in order to labor therein for the term of his life on Robben Island at the Honorable Company's public works, with condemnation in the costs and expenses of justice, the council rejecting the further demand made by the Officer. Thus done and Sentenced at the Cape of Good Hope the 22 September 1785 and pronounced In the Castle of Good Hope the 1st of the next following month of October and executed on the same day, was signed: P: Hacker, R F: Gordon, A: V: Schoor, O: G: de Wet, Swarneck, G, T: Cruijwagen, S V: Echten, J: G: Munnik, I: Smuts, I: C: Gie. Lower: present to me, signed: L Neethling secret.:s. In the margin: fiat execution, and signed: J. van de Graaf. Agrees: D Riet. Inventory of Documents Inventory marked with L. A. Criminal Demand and Conclusion formed and marked by the Prosecutor ex officio against the prisoner and defendant: 1: Inquest report of the Lords Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice. 2: Declaration of the chief and dressing master Leeuwer. 3: Interrogatories upon which the prisoner and defendant was heard before the lords commissioners with his responses, of the bondman of the Honorable Mr. BenneCamp, the Caffer Padang of Padang, prisoner and defendant in the aforesaid case on the other side, drawn up and submitted to the Right Honorable Worshipful Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope by the pro interim fiscal Gab: Exter, prosecutor ex officio in a Criminal Case on the one part, and answered by Tamerlan of Macassar. 4: Interrogatories of Manga of Bugis, bondman of the Engineer Lieutenant Sieur Schull marked L. C: 1 to 5. Serving for the justification of the act charged against the prisoner and defendant in the aforesaid Criminal Demand and therefore for the verification of the said Demand and Conclusion from Article 2 to 37 inclusive. The remaining articles are introductory, notorious in law, and therefore require no other proof. Legal Brief, if necessary, to be drawn up and then marked with the letter D. Was signed: G Exter. In the margin: Exhibited in Court the 29 September 1785. And did say that the prisoner and defendant Padang of Padang having been sent to this place from Batavia in the Year 1771 as an exile for 25 years, yet without any mention of reasons, and having served as Caffer from the Year 1772, 4: on Sunday the 12th of this month after 7 o'clock in the evening, as appears from his own unconstrained, free, and full confession made before lords commissioners from this Honorable Worshipful Council, 5: betook himself to the house of the junior merchant and Secretary of the Orphan Chamber, the Honorable Mr. BenneCamp, in order, according to what he says, to pay a visit to his wife. The Caffer Padang of Padang, prisoner and defendant in the aforesaid Case on the other side. Appeared before the Right Honorable Worshipful Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, the ad interim fiscal Gabriel Exter, prosecutor ex officio in a Criminal Case on the one part.
Dutch transcription
dienst gedaan heeft op een zeekeren avond in de Iongstl: maand Maij met den aldaar bescheijdenen Slaaf Salmanie na dat alvoorens te zaamen met den meede hottentot Gerrit en den slaaven Jongen David vier boddels mijn verorbert hadden waar door den gen: was beschonken geworden, hij Gen„ voorts met gem: Salmani aan 't stoeijen en daar op aan 't bakkeleijen geraakt was; voorsz: salma„ „nie hem gen: op de aarde geworpen en teffens de keel dermaaten toegedrukt had dat hem gen: het bloet uijt neus en mond niet alleen was koomen vloeijen maar denselven Salmani, hem gev: volgens zijne voor „onderstellinge zeekerlijk om 't leeven gebracht hebben zoude bij aldien den holten tot Cupido niet toegeschooten was en gem: Salmani om hem gew: los te laaten in den rugge gebeeten hadde. — Dat gem: Salmanitoen van hem gen: af en na het slaavenhuis gegaan zijnde den gevangen denselven, vermits door de dronkenschap over de aan hem o pleegde mishandelingen toorn ontstooken geweest was, derwaards gevolgt en meerin Salmani met een aldaar gevallig geleegen hebbende door hem gen: inhaastigheid opgenoomen stuk hout, een slag op den rug had willen toebrengen, zonder eenig het minste voorneemen gehad te hebben om dien Jongen dood te slaan, dog dat hij gen: voorsz: Salmani door dien slag, bij ongeluk, agter teegens het hoofd had geraakt, dermaten dat dien Jongen daar door ter aarde needer geslaagen en inmediaat daar op overleeden was Dat den hottentot David, die just in 't slavenhuis praesent was, en den slag wel gehoord egter niet ge„ „zien had, op 't zien needervallen van gem: Salmani en 't ontwaren vanden gen: kort agter denselven gem: David den gev: opstonds om 't lijf gevat, en 't stukhout ont„ weldigt hebbende was den gen: toen na zijn stroo huijsje gegaan, van waar denselven egter opstonds gehaald /onderstond:/ Aldus gedaan en Gesententieerd aan Cabo de goede hoop den 22 September 1785 en gepronuntieerd In 't Casteel de Goede vastgemaakt, en vervolgens Caabwaart gezonden mitsgd„s in handen van Iustitie overgeleevert geworden. Dan nademaal diergelijke misdaaden; in een Land alwaar 't regt behoorlijk gehand hoofd word geen„ „zints ongepunieert kunnen werden gelaaten, maar na bevinding van zaaken gestraft werden moeten. Soo is't, dat den E Achtb: Raad van Iustitie voorm: geleesen en overwoogen hebbende, den schriftelijken Crimineelen Eijsch en Conclusie door den p=ko Jnterim Fiscaal S„r Gabriel Exter nomine officie op ende jeegens den gew: gedaan ende genoomen mitsgds gelet op alles wat ter zaake dienende was, en haar EE Achtb: konde doen moveeren Regt doende, uijt Naame ende van Weegens de Hoog mogende Heeren Staaten Ge„ neraal der VerEnigde, Neederlanden den gev Gerrit Marthinus hebben gecondemneert, gelijk hun EE Agtb: denselven Condemneeren mits deesen, omme gebracht te werden ter plaatze alwaar men alhier gewoon is Cri„ „mineele sententien te Executeeren, aldaar den scherpregter overgeleevert en aan een paal gebon„ „den zynde, met roeden op den blooten rugge strengelijk gegeevelt en vervolgens in de ketting geklonken te worden ten einde daar in den tijd zijn leevens ten robben Eijlande aan 'S E: Comp„s gemeene werken te arbijden, met Condemnatie in de kosten en misen van Justitie, ontzeggende den raad den verderen gedanen Eijsh van den Officier. — vast Hoop den 1: der daar aan volgende maand October en g' Executeert ten zelven daage /: was geteekend) P: Hacker, R F: Gordon, A: V: Schoor O: G: de Wet, Swarneck, G, T: Cruijwagen, S V: Echten, J: G: Munnik, I: Smuts I: C: Gie /:lager:/ mij present /:geteekend/ L Neethling secret.:s /:in margine:/ fiat Executie /:en geteekend:/ J. van de Graaf Accordeert D Riet Inventaris van Stukken Inventaris gequoteerd met L„d Crimineele Eijsch en Conclusie door den R: O: Eijsscher teegens den gen in ged: geformeerd en gequoteerd„ 1: Schouwcedul van Heeren gecommitteerdens uit den E: Agtb Raade van Justitie 2„ Declaratoir van den opper en verbandmeester Leeuwer 3: Interrogatorien, waar op den gen: en ged„e voor heeren gecomm„ is gehoord met desselfs desponsiu„ _„o van den lijfeijgen van d' E: heer BenneCamp den Capter Padang van Padang gen: en ged: in voorsz: Caster andere zijde gedaan maaken en aan den welE: Agtb Heer President en raade van Justitie der Casteels de goede Hoop overgegeeven door den pro interim fiscaal Gab: Exter, r: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter eenre Hee 4 Tamerlan van macassar beantwoord Interrogatorien van Manga van boegies Lijfeijgen van den jngeneur Luijtenant S:r Schull gequoteerd L. C: 1 tot 5. Dienende tot Justificatie— van het feit van den gen en ged. bij de voorsz Crinui„ „neele Eijsch ten lasten gelegd en mitsdien tot verificate van gem: Eijsch en Conclusie van A„o 2: tot 37: inclusive. De overige articulen zijn introductiefe notoir Iuris en hebben mitsdien geen andere bewijs noodig: — Memorie van Rechten /:is 't nood/ te formee„ „ren en als dan te quoteeren met de letter D /was geteekend/ G Eater /:in margine/ Exhibitum en Judicio den 29 7b„r 1785: — En deede zeggen dat den gev: en ged: Padang van Padang in 't Jaar 1771: als banneling voor 25: jaaren, dog zonder eenige mentie van reedenen van batavia ter deezer plaatze opgezonden zijnde en van Iaar 1772: als Caffer dienst gedaan hebbende 4: op zondag den 12: deezer 's avonds naar 7: uuren blijkens zijne eigene ongedwongene, vrije en volmondige bekentents voor heeren gecommitteerdens uijt deesen E: Agtb: Raade gedaan. - 5: zig heeft begeeven ten huijze van den onderkoopman en Secretaris der weescamer d' E: Heer Benne Camp E: om naar zyn zeggen aan zyne vrouw een visite te maken Den Caffer Padang van padang gen: en ged: in voorsz: Cas ter andere zijde Compareerde voor den welE: Agtb:r Heer Praesident en Raade van Justitie des Casteels de goede Hoop den ad interim fiscaal Gabriel Exter r: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter eenre vete 2: 3:
English
Year [blank] 7: the same being a slave of the mentioned Mr. Bennecamp named Rosetta, that the prisoner and defendant, having come there onto the slave attic, noticed a slave lad of the Engineer Lieutenant Sr. Schull, named Manca, toward whom he had already conceived some suspicion 10: that the same was maintaining no less an intimacy with the said maid, 11: that the prisoner and defendant notwithstanding this remained there, and quietly and contentedly lay down with his maid to spend the night with her, 12: but that toward four o'clock the repeatedly mentioned maid arose from his side, 13: and he, the prisoner and defendant, having followed her, 14: he, the prisoner and defendant, saw the same together with the aforementioned Manca near the gate beside the front of the house, 15: that he, thus transported by passion, went back to fetch a knife lying between the maid's bed and chest, 16: with which he, by inflicting 3 stabs, immediately killed the maid, who noticed him and came toward him, 17: while the lad who had been with her fled from there. 18: That according to the inquest held in the presence of the Gentlemen Commissioners, the corpus delicti is fully established, No 19: two of the inflicted wounds having been found absolutely and directly mortal, 20: so that the crime perpetrated by the prisoner and defendant can be regarded as nothing other than a homicidium dolosum et qualificatum, see Carpzovius Practica Rerum Criminalium part 1 question 3 section 2, and the Prosecutor in consequence cannot remain in uncertainty 21: 22: as to what punishment the prisoner and defendant shall have deserved; 23: for although it is fully evident that the prisoner and defendant perpetrated this manslaughter with premeditation and intent, and had the direct will to accomplish the same, 24: while he went to fetch an instrument suitable for the purpose, still up in the attic, 25: and he did not let the matter rest with one thrust or stab, but repeated such, and inflicted them upon such a place where they could be most mortal; 26: moreover, without the prior knowledge and permission of the master of the house, he was present in this house and spent the night there; 27: which circumstances would certainly aggravate his punishment. Year [blank] 28: Thus the Prosecutor nevertheless believes, subject to correction, 29: that it must no less be taken into consideration 30: that the indirect cause of the manslaughter was given by the maid's infidelity assumed by the prisoner and defendant, 31: to whose fidelity he certainly believed he could pretend some right through a 15-year association; 32: that he thus, overwhelmed by an unbridled fit of jealousy, a universal instinct of every human being, proceeded to that deed; 33: that furthermore the house slaves will be just as much to blame for having let the prisoner and defendant come into the house without any knowledge of their masters, as the prisoner and defendant who thus introduced himself; 34: and moreover let a second strange lad spend the night therein, who had come with the prisoner and defendant for one and the same purpose; 35: which, notwithstanding that it is stubbornly denied by that lad and the house slave, cannot be without foundation, 36: because the same, so to speak, hid himself in the morning, and some slaves of the house took him outside through the house and the front door with all circumspection. 40: Yet it is added thereto that this must not be understood of such persons who, moved either by anger or by justifiable grief or by another passion, have done a similar thing; 41: with which the distinction in the Criminal Constitutions of Emperor Charles V, Articles 137 and 148, will also itself agree, where a distinction is made between murderers who in cold blood, for the sake of gain or otherwise, deprive someone of life, and those who commit such a deed in passion or another commotion of the mind; 42: and that the punishment of murderers of profession must be aggravated, Callistratus with Matthaeus De Criminibus Book 48 Chapter 2. 43: The Prosecutor believes, subject to your Honorable Court's better judgment: Year [blank] 37: As the Prosecutor was further informed after the past examination, and as appears not indistinctly from the said lad's own uncertain answers to Article 5; 38: yet all this contributing or detracting very little as to the essence of the fact and the matter, the Prosecutor will rather proceed to the further determination of the lawful punishment; 39: and seeing that according to the penal law of the Saxons according to Carpzovius part 1 question 7 section 3, murderers who have committed a manslaughter with prior deliberation of mind shall be put to death by the wheel.
Dutch transcription
A„o 7: zijnde zulx eene slaven van gem: Heer Benne„ Camp in naame Rosetta geweest dat de ges: en ged aldaar in op de slaaven solder gekoomen zijnde heeft ontwaart een slaave Ionge van den ingeniem Luijtenant S„r Schull, met naame manca op dewelke hij reeds eenige suspine heeft opgevat 10: dat denselven niet minder met gem: mijd eenige gemeenschap onderhouden 11: dat den gev: en ged: dies niet teegenstaande aldaar is gebleeven en zig stil en te vreeden met zijne meijd heeft needer gelegt om de nagt met haar te passeeren 12: maar dat teegens vier uuren meergem: meijd van zijne zijde opgestaan 13: — en hij gen: en ged: haar nagevolgt zynde, 14: hij gev: en ged: deselve met voorn: Manca heeft te zamen gezien bij 't hekke naast 't voorhuijs 15: dat hij dus door drift vervoert, terug is gegaan om een tusschen de kooij en kist der meijd geleegene mes te haalen 16: met dewelke hij de hem gewaar wordende en te gemoe komende meijd door toebrenging van 3 steeken daadelijk heeft om 't Leeven gebracht 17: terwijl den bij haar geweest zijnde Iongen daar van is gevlucht 18: Dat volgens de ten overstaan der Heeren gecom„ mitteerdens voorgenomene Schouwing de Corpore de licti ten vollen Consteerd. N=o 19: - zijnde twee der toegebrachte worden absolute en directe doodelijk bevonden 20: — - zo dat de van den gen: en ged: geperpetreerde misdaad niet anders als een homicidium Dolosum & qua„ lificatum kan aangezien werden vide Carpz: ger Crim part t quast III S 2: en den R: O: Eysscher in dien gevolge niet in 't onzeekere 21: kan blijven 22: welke straffe den gev: en ged: zal hebben gemeriteerd 23: want hoewel 't volkoomen blijkt, dat den gen: en ged. dien doodslag met voorbedacht en op zet geperpetreerd en den directen wille tot volbrenging derzelven heeft gehad 24: terwijl hij is gegaan, een instrument daar toe bekwam nog op de Solder te haalen 25: en hij 't' niet bij een stoot of steek heefe laaten berusten, maar diergelijken herhaald, en naar een zulken plaats heeft toegebracht waar zij ten meesten doodelijk zijn konden 26: hij ook boven dit zonder voorkennis en permissie van den Huijsheer zig ten deesen huijze heeft bevonden en de nacht aldaar gepasseert 27: welke omstandigheeden zeekerlijk zijne straffe zoude verzwaaren mitt: verte 8 gehad A : A„o 28: zo vermeend den r: O: Eijsscher dog /:onder Correctie/ 29: dat niet minder zal moeten in aanmerking worden genoomen 30: dat in directelijk oorzaak tot den doodslag heeft gegeeven de van den gev: en ged: gesupponeerde ongetrouwheid van de meijd 31: op dier trouwheid hij door een 15 jaarige verkeer zeekerlijk eenig regt vermeende te kunnen pretend 32: dat hij dus door een ongebondene drift van Jaloursie een algemeene instinct ieder menschen overweldigt, tot dien daad is overgegaan 33: dat voorts de huijs slaaven evenzo zeer daar over zullen te berispen zijn, dat zijl: de gen: en ged: zonder eenige kennis van hunne gebieders hebben in 't huijs laatens koomen, als hij gen: en ged: dewelke zig dusdanig heeft geintroduceert 34: en booven dien nog een tweeden vreemden Iongen de nagt daar in hebben laaten passeeren, die in een, en 't zelve doeluit met den gen: en ged: gekomen was 35 't geen, niet teegenstaande dat 't vandien Iongen en de huijsslaave hartnekkig word geloverend niet zonder grond kan zyn 36: om dat denselven sogtends zig heeft om zo te zeggen weg gestooken en eenige slaaven van 't huis hem met alle omzigtigheid hebben door 't huijs en de voordeur na buijten gebracht 40: Dog daarbij gevoegt is dat zulx niet moet verstaan worden van zodanigen die vel ira vel insto doloce vel alis affectu Commotie een diergelijken gedaan hebben 41: waarmeede ook zelve de distinctie in de Crins ordonn: van Keijzer Carel V: Art: 137: en 148. zal overeen koomen, waar een onderschijd gemaakt word onder moordenaars dewelke met een koele bloed s' gewins halven of anderzints ijmand van 't Leeven berooven, en zulke die diergelijke daad in drift of een andere beweeging des gemoeds doen 42: En dat geener moordenaaren /:van Ambagt:/ Strafe moet geaggraveerd worden Call: Cum Matha de Cuim Lib X. VIII CapII 43. vermeend den r: O: Eijssche / onder uw E Agtb beeter oordeel:/ A„o 37. Gelijk den R: O Eijsscher naar 't gepasseerde Examen nog nader is geinformeerd geworden, en zulx zelve uijt des gem: Jongen onzeekere responsiven ad artc: V: & niet onduijdelijk blykt 38: dog dit alles quaad Essentiam Facti & rei zeer wijnig bijdraagende of af doende zal den r: O: E„s veel meer tot naadere bestemming der wettigen straffe overgaan 39: en gemerkt dan naar 't straffe regt der Saxen volgens Carpz: part: 't quast: VII § 3: moorde„ „naars dewelke praevia animi deliberatione, een doodslag hebben begaan door den raad van 't leeven ter dood zullen gebracht worden 37 -: te t
English
had penetrated into the stomach, and it was attested by the said Leeuwer that the same were absolutely fatal. Below stood: Cape of Good Hope, date as above. Lower: which I attest. Was signed: A: O: D: Piet, sworn clerk. Articles drafted and presented to the gentleman Commissioners on the requisition of the acting fiscal Mr. G. Exter. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of the Castle of Good Hope, the Caffer Padang of Padang, who, upon the requisition of the acting fiscal Gabriel Exter, was to be heard, being the said Caffer Padang of Padang, now the Lord's prisoner, whose responses to be given shall be duly noted in the margin hereof. On the requisition of the acting fiscal Mr. G. Exter, I, the undersigned second chief surgeon of the Honorable Company's hospital, declare to have examined this morning at the house of Mr. Bennekamp, secretary of the orphan chamber, in the presence of the commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, the Honorable Jan Horak, Salomon van Echten, and Pieter van Riet as Secretary, a deceased female slave named Rosetta of Batavia, and found that she had been inflicted with three wounds made with a pointed instrument, namely one on the left breast, fracturing the fourth true rib and penetrating into the cavity of the heart; the second in the upper abdomen, penetrating into the stomach; the third on the right breast, merely injuring the external coverings; I declare the two first-mentioned wounds to be immediately lethal or fatal. Below stood: Cape of Good Hope, the 13th September 1785. Was signed: Leuwer. Article 1. The prisoner's name, place of birth, age, and what service he has performed, how long he has been in the aforementioned service, and in what year he was sent here. Answers: Padang of Padang, aged approximately 30 years, has served as a Caffer here. States: has served as Caffer here since the year 1772, and in the year 1771 was sent hither as an exile from Batavia. Article 2. Where the prisoner was on Sunday the 12th of this month. Answers: to Hout Bay with an officer of justice and another Caffer, sent to keep watch there. Article 3. What time it was when he returned from the aforementioned Hout Bay, and where he went then. Answers: about seven o'clock, and went to the prison here to report to the provost marshal that he, the prisoner, had returned from Hout Bay. Article 4. Whether the prisoner did not go that same evening to the dwelling house of the junior merchant and secretary of the orphan chamber, the Honorable Bennecamp, and spend the night there. Answers: yes. Article 5. At what time and in what manner he entered the house. Answers: around past seven o'clock, and entered through the back gate. Article 6. To what end he, the prisoner, went there at that time. Answers: because he had a wife there named Rozetta. Article 7. Whether the aforementioned master of the house had knowledge thereof, or whether he, the prisoner, had been seen by the house slaves, and by which ones. Answers: that only the slave boy Tammerlan and his wife Rositta knew of it, and that he, the prisoner, had been seen at the house that night. Article 8. Whether the slave of the engineer had been seen by the house slaves, and by which ones. Answers: that that boy had already been seen before. Article 9. Whether he, the prisoner, has thus been in the house of the said Mr. Bennecamp on several occasions. Answers: sometimes. Article 10. How long he has associated with the said female slave Rosetta, and whether he slept with her that aforementioned night. Answers: since his, the prisoner's, stay here, and that he slept with her that night without any evil intent. Article 11. Whether he, the prisoner, did not murderously take the life of this female slave that night. Answers: yes, that he, the prisoner, stabbed her to death. Article 12. Whether he, the prisoner, entered the house with the intention to murder that female slave. Answers: no, that he had no such thoughts. Article 13. What then moved him to it, and in what manner and with what instrument he committed this deed. Answers: that the girl got up from the prisoner's side at about four o'clock, and that he, the prisoner, having missed her, also got up, and having caught the said girl Rozetta at the gate with a boy of Officer Schult named Manga, he, the prisoner, then took a knife belonging to the said girl, which lay beside her chest, and murdered her, Rosetta, with it, without knowing, being carried away by passion, how many wounds he, the prisoner, inflicted on her.
Dutch transcription
in de maag gepenitreerd was, en wierd door gem: Leeuwer betuijgd deselve volstrek doodelijk te zijn /:onder stond/ Cabo de goede Hoog datum ut Supra /:lager:/ quod attestor /:was geteekend:/ A: O: D: Piet gezw Clercq. Compareerde voor ons Articulen gedaan maaken en aan Heeren Gecomm: onderget: gecommitteerdens Ter requisitie van den heer ad interins fiscaal uijt den E: Agtb Raad van uijt den E Agtb: Raade M„r G Exter verklaare ik ondergeteekende van Iustitie — des Casteels de Justitie deeses Gouverne„ 2 tweede opperchirurgijn van het 's E: Comp„s hospi„ „ments den Caffer Padang goede Hoop overgegeeven onmee van Padang, dewelke „taal heede morge ten huijze van de heer Konnen„ ter requisitie van den adinterin op de neevensstaande vraag„ „kamp secretaris van de weeskamer ten fiscaal Gabriel Exter gehoord „poincten zodanige antwoorden overstaan van gecommitteerdens uijt den E te worden den Casfer Padang gegeeven heeft als beziden Agtb: Raad van Justitie deeses Gouvernements van padang thans 's Heeren een ieder derselver aan„ gev:, zullende desselfs te „geteekend staat de E: Aan Horak, Salomon van Echten geevene responsiven in en Pieter van Riet als Secretaris gevisi„ margine deeses behoorlijk worden „teerd te hebben een overleeden slaven gen„d bekend gesteld. Rosetta van Batavia bevonde deselve te zijn toegebracht drie met een puntig instrument gestrokene wonden, als een op de linken borst met verbreeking van die vierde waare rib en doorgaande tot in de holligheid van t hart; de tweede in 't boovenbuijk ponetree rende tot in de maag, de derde op de regter borst alleen met kwelzing van de uijterlijke bekleedzelen; Verklaare twee eerst A„o 1. Des gew. e naame geboorte plaats, ouderdom en wat dienst hij heeft waargenoomen hoe lang hij in voorm: dienst ge„ weest is en in wat Iaar hij is opgezonden geworden. Legt zeedert 't jaar 1772. als Caff=n alhier dienst gedaan en in 't Jaar 1771: als banneling van batavia zegt Padang van padang oud na gissing 30: Jaaren, als Copper alhier dienst gedaan te hebben gemelde wonden direct lethaal of doodelijk te zijn. — /onderstond:/ Cabo de goede Hoop den 13 Septbr„ 1785 /:was /geteekend:/ Leuwer.— gemelde her herwaards opgezonden te zijn. — „worden en van welken. zegt: omstreeks over zeeven uuren en door de agter„ poort gekoomen te zijn zegt, om dat hij aldaar een vrouw zegt: dat de slaven jongen tammer„ zegt: Ia dat hij gen: haar dood zegt: na de hout baaij met een diender waar hij gev: op Zondag den 12: deeser geweest is der Iustitie en nog een Caffer gezonden te zijn om aldaar op te passen zegt: omtrend zeeven uuren . en alhier aan den tronk te zin geweest om den geweldiger rapport te doen, dat hij gen: uijt de hout baaij te rug gekoomen was . had in naame Rozetta. „lan en zijn vrouw Rositta alleen geweeten hebben dat of voorm: huijsheer daar van heeft kennis gehad, ofte hij gen: van zegt: Da dat dien Jongen reeds voor of den Lijfeijgen van den ingenieur den huijsslaanen is gezien ge„ tot wat einde hij gen: op deesen „„tijd zig aldaar heeft ingevonden hoe laat en op welke wyze hij 't huis in ingekoomen of hij gen: niet op denselven avond zig naar 't woonhuijs van den ondercoopman en Secretaris der weescaamer zegt: neen, die gedagten bij zig d'E BenneCamp heeft begeeve niet te hebben gehad. en aldaar de nagt heeft door gestooken heeft zegt: dat de meijd omtrend vier uuren van zijn gev: zijde is op„ „gestaan en dat hij gew: haar vermist hebbende meede op„ „gestaan was, en de gem: meyd Rozetta met een Iongen van den officier Schull manga genaamt bij 't hekke geattrappeerd hebbende had hij gev: als toen een mes van den gem: meijd, 't welk bezyjde haar kist lag genoomen, en haar rosetta daar meede vermoord:/ zonder te weeten door drift vervoerd hoe veel worden hij gen: haar toegebracht heeft. — wat hem dan daar toe heeft bewoogen en hoedanig en met wat instrument hij deese daad heeft gepleegd of hij get: al met de intentie is in 't huijs gekoomen om die meijd te vermoorden of hy gev: deese meijd niet op een moord daadige wijze in deesen nagt heeft om 't leeven gebrachten hoelang hij met gem meijd Rosetta heeft verkeerd en of hij in de voorm: nagt nog bij haar heeft geslaapen! of hij gen: dusdanig tot meerdere reisen in het huijs van gem: heer Bennecamp geweest is hij gen: dien nacht daar aan huijs was geweest. — zegt: Somtijds hoe laat het geweest is als hy zegt zeedert zijn gev: verblijf uijt gem: hout baaij is terug alhier, en nog dien nagt by gekoomen en waar hij zig toen haar geslaapen te hebben 1 heeft na toe vervoegd zonder een kwaad opzet. - hij: „worden hem Legt: Ia gebracht 1 d: 13: „ 12: 11: „ 10: A„o 9: te
English
Articles drawn up and delivered to the Commissioners from the Honorable Council of Justice of the Castle of Good Hope, in order to examine, at the requisition of the interim Fiscal Gabriel Exter, Manga of Boegies, slave of the Engineer Lieutenant Junior Schull, the responses to be given by him to be properly recorded in the margin hereof. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave Adulla, claiming to have formerly been named Manga, who answered the adjacent questions as noted beside each of them. Article 1: The prisoner's name, birthplace, age, and whose slave he is. Says: Adulla, but formerly named Manga, born in Boegies, age... No 15: Whether Lieutenant Senior Schul was already in the house upon his arrival. 16: Whether the same boy was also present and saw that he, the named, murdered the girl. Says: that when he, the named, had been there and lingered near Tammerlang, that boy immediately started running as soon as he had seen him, the named. 17: Where this boy then ended up. Says: that that boy ran inside without knowing where he hid himself. 18: How many stab wounds he, the prisoner, inflicted on the maid and in which direction. Says: not knowing how many stab wounds he, the named, gave the said maid, but that he, the prisoner, had always stabbed toward the chest. 20: Whether he did so in order to truly kill the maid. Says: not to have known how he, the named, was at that moment, except only that he just stabbed in a desperate rage. 21: What he, the named, did further and in what manner he escaped from the house. Says: after the murder had been committed by him, the prisoner, to have then fled away over the flat roof, and to have crossed over onto the corner next to the house of the baker Hendrik de Waal. 22: How his hat and jacket came to be and remained lying in the yard. Says: that these were left by him on the bunk and not in the back yard. 23: And whether in that regard he also took the knife with him. Says: to have taken the knife in a fury and in passion when he saw the boy with the maid near the gate in the courtyard. 24: Whether he, the named, also intended to murder the boy of Lieutenant Junior Schull as well, and whether he took any trouble in this regard to seek him out. Says: cannot say so, for the reason that he does not know what he would have done at that moment. Says: no, not to have taken any trouble to seek out the boy, as having only sought to save himself by flight. 25: Whether he must not confess to having committed a most atrocious deed and to have deserved a very severe punishment. Says: this to have been an accident, and that he, the prisoner, was driven to it out of passion over the unfaithfulness of that female slave, while also knowing well that he has done great evil. Whether he, the named, has nothing to put forward for his excuse. Says: to request a merciful punishment and to be allowed to be buried beneath the scaffold. Thus Questioned and Answered. Beneath was written: At Cape of Good Hope, the 20th of September 1785, before the Honorable Salomon van Echten and Johannes Martinus Horak, members of the Honorable Council aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the prisoner and me, the sworn Clerk. Lower: To which I testify. Was signed: A: J: V: D: Riet, sworn Clerk. Review. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the convict Padang of Padang, who, these his preceding interrogatories, with the answers given by him thereto, having been read aloud word for word clearly and distinctly, declared to persist therein, wishing that nothing more shall be added or removed, testifying all the foregoing to be the pure truth. Beneath was written: Thus passed and reviewed at Cape of Good Hope, the 24th of September 1785. Lower: A cross, and written around it: This cross mark was made by the convict Padang of Padang with his own hand as he is unable to write. Still lower: In my presence. Was signed: R: J: V: d: Riet, sworn Clerk. In the margin: As Commissioners, and signed: P: M: Horak and J: C: Gie.
Dutch transcription
hem gen: daar geweest was en zig bij tammerlang opgehouden zegt: dat dien Iongen direct aan 't loopen is gegaan zo dra hij hem gen: gezien had. - zegt dat dien Iongen naar binnen is geloopen zonder te weeten waar hij zig verschoolen Wat hij gen: verder heeft gedaan zegl: na dat de moord door hem gev: en op wat weise hij uijt het was volbracht als toen over huis is ontkoomen. t plat te zijn weggevlugt, en op de hoek naast het huijs van den bakker Hendrik de waal overgekoomen te zijn. — segt: dat zulx door hem op de kooij was laaten leggen en niet op de agterplaats. — zegt: niet te weeten hoe veel steeken hij gen: de gem: meijt gegeeven heeft maar wel dat hij gew: altoos na de borst gestooken had. — off hij zulx heeft gedaan om de zegt: niet geweeten te hebben hoe meijd weesendlijk om 't leeven of hij gen: op dat ogenblik is te brengen geweest, als alleenlijk dat hy maar toegestooken heeft in een eilende woeden. hoe veel steeken hij gev: de meijd heeft toegebracht en waar na toe hoe desselfs hoed en baatje op de plaats is gekoomen en blyven leggen. zegt: om genaadige straffe te versoeken en onder t Schavot begraaven te mogen worden. — Aldus Gevraagd en Beantwoord /:onder stond:/ of hij gem: niets tot zijne ver„ schooninge heeft bij de brengen of hij niet bekennen moet een aller„ gruwelykste daad te hebben begaan en een zeer zwaare straffe verdiend te hebben zegt: zulx een ongeluk geweest te zijn en dat hij gev: door drijft over de ontrouwheijd dier slavin daar toe ge„ raakt was, mitsgd„s wel te weeten dat hijf groot kwaad gedaan heeft. zegt: neen geen moeijte zig ge„ geeven te hebben om den jongen op te zoeken als hebbende zig maar eenelijk met de vlugt zoeken ten Sauveeren. — zegt zulx niet te kunnen zeggen om reeden hij niet weet op dat ogenblik wat hij zoude gedaan hebben. zegt: met een furie en in drift 't mes te hebben genoomen toen hij de jongen met de meyd zag bij 't hekken op de binnen plaats. of hij gen. dan ook wel van voorneemen is geweest den Jongen vanden Luijtenant I„r Schull meede te vermoorden en of hij zig hier omtrend eenige moeyte heeft gegeeven om denselven op te zoeken. En ook in dien opzigt het mes heeft bij zig genoomen A„o 21: of denselven jongen dan ook praesent is geweest en gezien heeft dat hij gend: de meijd vermoorde N„o 15: Waar deesen Iongen dan daar op beland is . Luijtenant S„r Schul al bij zijn aankomst is in 't huijs ge„ weest te sad. heeft. - 17: „ 16: - - 18: 20 25: „ 24: 23: „ 22 aan Cabo de goede Hoop den 20: September 1785: voor d' E E: Salomon van Echten en Iohannes Martinus Horak Leeden uit den E: Agtb: raade voorm:, die de minute deeses beneevens de gew: ende mij gezw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /laager/ 'T welk ik getuigen /:was geteekend./ A: I: V: D: Riet gezw: Clercq. Recollement Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb: Raad van Justitie deese gouvernements den Capper Padang van Padang dewelke deese zijne voorenstaande vraagpoincten met de door hem daar op gegeevene antwoorden van woorde tot woorde klaar en duijdelijk voorgeleesen weesende verklaarde denselven daar bij te blijven persisteeren, met begeerte dat 'er niets meer bijgevoegt ofte van gedaan werden zal, betuijgende al het voorenstaande de zuijvere waarheid te zijn /:onder stond:/ Aldus Gepasseert en gerecolleerd aan Cabo de goede Hoop den 24: September 1785: /:lager:/ een kruijs /: en daar omschreeven:/ Manga genaamt te zijn van boegie geboortig: oud Legt Adulla, maar te vooren A„o 1: de gev„e naam geboorte plaats ouderdom en wiens lijfeijgen hij (is Articulen gedaan maaken en aan Heeren gecommitt„s uijt den E Agtb Raad van Justitie des Casteels de goede Hoop overgegeeven omme ter requisitie van den pro interen fiscaal Gabriel Exter gehoord te worden Manga van boegies Leijfeijgen van den Ingenieur Lieutenant S„r Schull zullende desself„ te geevene responsiven in margine deeses behoorlijk worden bekend gesteld Compareerde voor ons ondergeteekende gecomm„e uijt den E Agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements den Claaf Adulla voorgee„ „vende voorheen Manga. genaamt te zin geweest, dewelke op de neevenstaande vraagen zodanig g'antwoord heeft als bezijden ieder derzelve aangeteekend staat dit kruijp merk heeft den Capper Padang van padang als niet kunnende schrijven eigenhandig gesteld /: nog lager:/ mij pro„ „sent /:was geteekend:/ R: J: V: d: Riet geze Clercq /. in margine:/ als gecomm„t /:en geteekend:/ P: M: Soral en I: C: Gie. dit na —
English
Estimated to be 25 years old, a bondservant of the Lieutenant. Says yes, that he was at the house that evening. Says to have seen no Kaffir in the morning while he slept. Says that he, the prisoner, did not keep company with the mentioned maid. To have been in the house. States to have gone early that afternoon to Mr. Bonnenkamp, without knowing the hour, and to have entered through the back gate. States not to have seen the Kaffir, but to have heard that he was in the house. Says to have slept that night in the house of Mr. Bonnenkamp with the boy who was commonly called Kokki, and he became acquainted with that boy when he, the mentioned, came from Batavia with Mr. van Naarsen, who was staying with the mentioned Bonnenkamp. States to have heard nor seen anything. Question 6: When and to do what he, the mentioned, got up. States that he, the prisoner, got up and left when daylight came. The Kaffir Padang entering, says to him to his face: whether he, the prisoner, did not spend that night with the house-slave Tamerlan, after having eaten with the same, and whether shortly thereafter the Kaffir Padang did not also come there, and where they remained together! At what time and in what manner he was admitted to the mentioned house. To have seen. Lapses. Why, when he found the maid stabbed, he did not immediately seek to make this known. Whether he saw or heard that the Kaffir was doing violence to the maid and why he did not come to her aid. Why he fled upon the arrival of the Kaffir and where he kept himself hidden. Whether and how long he kept company with the mentioned Rosetta, and in what manner they met together by the gate. Question 7: Whether he was not with the slave woman Rosetta by the gate next to the front hall. The defendant stands by his denials. The Kaffir persists in his previous statement that he got up between four and five o'clock. Says no. The Kaffir Padang says to his face that he, the mentioned, was down by the gate with the maid Rosetta. The mentioned says that he was indeed down there, but knows nothing of the maid, it being possible that the maid came after him, but that he, the mentioned, knows nothing of it. Whether he was not at the house of the Junior Merchant and Secretary of the Orphan Chamber, the Honorable Mr. Bonnekamp, on Sunday evening the 12th of this month. Question 2. That. Whether. Per fault. Question 3. Question 4. Question 5. Florins. Had. Question 11. Question 10. Question 9. Question 8. Been. The slave Tammerlan of Makassar, bondservant of the Junior Merchant and Secretary of the Orphan Chamber, the Honorable Tobias Christiaan Bonnenkamp; who has given such answers to the adjacent interrogatory points as are noted beside each of the same. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of the Castle of Good Hope. Says: in the morning when he, the mentioned, got up, to have heard a noise, and he, the defendant, on that occasion saw a murdered maid, the mentioned having been let out through the front door by a boy. [Below was written:] Question 12: In what manner he came out of the house. Thus questioned and answered, and having been read over to the mentioned, he testified to persist therein, at the Cape of Good Hope, the 24th of September 1785; before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Jan Coenraad Gie, members of the aforementioned Honorable Worshipful Council of Justice, who signed the minute hereof along with the mentioned, the interpreter Hendrik Matthijzen, the confronted party, and me, the sworn Clerk. [Lower stood:] Which I witness, [was signed:] R. J. v. d. Riet, Sworn Clerk. The prisoner's name, birthplace, age, and whose bondservant he is. Says: Dammerlan of Makassar, sixty years of age, bondservant of the Junior Merchant, the Honorable Tobias Christiaan Bonnenkamp. How long he, the mentioned, has been in the service of the mentioned his master, and what his ordinary duties are. Says, about 18 years residing with his master, and to have performed the tailor's trade there. The undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government had articles drawn up and submitted to the Gentlemen Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of the Castle of Good Hope, in order to examine, at the requisition of the ad interim Fiscal Gabriel Exter, Samerlan of Makassar, bondservant of the Junior Merchant and Secretary of the Orphan Chamber, the Honorable Mr. Bennecamp, his responses to be given to be duly noted in the margin hereof. Whether he knows the Kaffir Padang, and whether he did not admit the same into the house of his master on Sunday the 12th of this month. Says yes, to know the Kaffir well, and that he had still been at the house of his mentioned master on Sunday evening, and that Kaffir came upstairs, where he, the prisoner, also first got to see him. Question 1.
Dutch transcription
na gissing 25 Iaaren lyfeijgen van den Lieutenant zegt La aldaar des avonds huijs was zegt: geen Caffer des morgens te hebben terwijl geslaapen zegt: dat hij gev: niet bij gem: meijd gehouden heeft. in huijs geweest te zijn— Legt dien agtermiddag vroeg zonder het uur te weeten bij de Heer Bonnenkamp gegaan en door de agter„ poort binnen gekoomen te zijn Legt: den Caffer niet gesien maar wel gehoord te hebben dat hij in 't zegt: dien nagt in 't huijs van de Heer Bonnenkamp bij de jongen die in de wandeling kokki genaamd werd, geslaapen te hebben, en was hij met dien Jongen is kennis geraakt toen hij gen: van Batavia gekoomen is met de heer van Naarsen die bij gem: Bonnenkamp is gelogeert Legt: niets gehoord nog gezien „6 Wanneer en om wat te doen hij Legt: dat hij gev: toen 't dag geworden gen: is opgestaan. was opgestaan en weggegaan was. den Capper Padang binnen vreedende zegt hem gen: in zijn facie: of hij gev: niet dien nagt met den huijs slaaf Tamerlan heeft gepasseert naar met deselve gegeeten te hebben of niet een poosje daarna meede aldaar is gekoomen den Capper Padang en waar zyl: te zamen zyn gebleeven! Hoe laat en op wat weise hij ten gem: huijze is ingelaaten geworden gezien te hebben. — Vervalt. — waarom hij toen hij de meijd heeft doorstooken gevonden zulx niet aanstonds heeft gezogt bekend te maken off hij gen: gezien of gehoord heeft dat den Caffer den meijd geweld doet en waarom hij niet ter hulpe is gekoomen Waarom hij bij d' aankomst van den Caffer is gevlugt en waar hij zig heeft verborgen gehouden. off en hoe lang hij met gem: Bosetta heeft verkeerd en op welke wijze zijl: bij 't hekken zijn te zaamen gekoomen. A„o 7. of hij niet met de Slavin Rosetta bij 't hekkie naast 't voorhuijs is geweest. den ged. blyft bij de negativen den Casser persisteerd bij zijn voorig gezegde dat hij opgestaan is tusschen vier en vijf uuren zegt neen den Capfer Padang zegt hem in favre dat hij gen. onder bij 't hekkie met de meijd 6 Rosetta geweest is. — den gen: zegt dat hij wel onder geweest is maar niets van de meijd te en, weeten, kunnende 't wel gebeuren dat de meijd agter hem gen: is aangekoomen, maar dat hij gen zulx niet ae weet. — of hij niet op Zondag avond den 12. deeser ten huijze van den onderkoopman en Secretaris ter weeskamer d'E Heer Bonnekamp geweest is. A„o 2 dat Ofte P„r Schull „ 3: „ 4: „ 5. ƒ: had. 11: 10 9 „ 8: geweest. den Slaaf Tammerlan Iustitie des Casteels de goede Compareerde voor ons was opgestaan, een ge„ „rugt vernoomen te hebben en had hij ged: bij die geleegend„ „hijd een vermoorde mijd gezien, zijnde de gen voorts door een Iongen zegt: des morgens toen hij gen: de voordeur uitgelaaten. /onder stond:/ A„o 12. op hoedanigen wijze hij het huijs is uitgekoomen van marasser Leijfeijgen van den onderkoopman en Secretaris der weescamer d'E Tobia Christiaan Bonnenkamp; dewelke op de neevensstaande vraag „poincten zodanige antwoorden gegeeven heeft als bezyden een ieder derzelver is be„ kend gesteld. — Aldus Gevraagd en beantwoord mitsgd den gen: weeder voorgeleesen zijnde door hem be„ tuijgd is daar bij te blijven persisteeren aan Cabo de goede Hoop den 24: September de gev„e naam, geboorte Zegt: Dammerlan van macasser, oud Zestig plaats, ouderdon, en wiens 1785: voor d' E E„s Iohannes Marthinus Iaaren lijftijgen van den lijfeijgen hij is Horak en Jan Coenraad Gie Leeden uijt onderkoopman d' E: uyt den E Agtb: Raade van Justitie voorm: Tobia Christiaan Rönnenkamp: — die de minute deeses beneevens den gen: ender hoe lang hij gen: in dienst van gem: vertolker Hendrik Matthijzen, den geconsegt, omtrend 18: Iaaren zijn Lijfheer is en wat zijn or„ bij zijn Lijfheer gewoont „dinaire verrigtingen zijn „fronteerden en mij gezw: Clercq meede behoorlijk en aldaar het kleeder„ „maakers Ambagt verrigt te hebben onderteekend. /:lager / 'T welk ik getuige hebben. „was geteekend:/ R: J: V: D: Piet gezze: Clercq D: ondergeteekende gecomm„ uijt den E Agtb Raade van Justitie deeses gouvernements regt Ia: den Caffer wel te kennen off hij den Casfer Padang kent, en op Zondag den 12: deeser den„ en had hij des Zondags avondo ten huijze van zijn gen: Lijf„ „zelven niet heeft ten huijze van Articulen gedaan maaken „heer nog geweest, en was zijn Lijfheer ingelaaten en aan Heeren gecomm„s dien Caffer na boven gekoomen O alwaar hij gev: hem ook 't eerst te zien gekreegen heeft: uijt den E Agtb Raade van Hoop overgegeeven, omme ter requisitie vanden ad interim fiscaal Gabriel Exter gehoord te worden Samerlan van macassar, Leijfeijgen van den onderkoopman en Secretaris der Weescamer d' E. Heer Bennecamp, zullende desselfs te geevene responsiven in margine deeser behoorlijk worden bekend gesteld. - den Justil vrte 1 Led De ƒ A:o 1:
English
Article 4: Says: Yes. Says: Yes. Says not to know where Manga is. Says not to have seen that boy anymore. Says: through the back gate, and to have come there to stroll, and Manga had always had the habit of coming on Sundays, having become acquainted with him when Manga arrived here from Batavia with a certain van Aste, who lodged with his aforementioned master. Says: no, not to know anything more. Whether the same did not sleep the night with him, and when he left him. Because he went to bed early. Says: around the clock of half past three. 9 Whether he saw or heard where that Manga hid himself after the murder committed by the caffer, and in what manner the same came out of the house. Says: not to be able to state such specifically, but indeed to believe that those who came upstairs will have seen the caffer Padang and the slave Manga. Whether more of the domestic slaves did not know that the caffer Padang and the slave Manga were in the house that night. Whether the named person knows anything else relative to this last matter. Why the named person took such away from there and laid it down in the yard next to the back door. 11 Whether the named person did not find the hat and jacket of the caffer on the bed of the murdered maid. Article 10: Whether the named person also does not know that there were any words or quarrel between the caffer and the maid Rosetta. Whether he heard that violence or murder was committed. Hours heard nothing, except in the Malay language: O God. Says: no, to have heard nothing. Whether also the bondsman of the Lieutenant Jan Schull, named Manga, did not spend that night there. Says: no. When and in what manner this Manga came into the house and to do what. Lapses. Whether the aforementioned also did not see him there and know that that caffer was there. Hours. Has. 8 Has. Article 7. 13: 14: 12 Says: Yes, that the caffer sometimes came into the house of his master because he kept company with the maid Rosetta, and the slave Manga a few times, without the named person having given notice thereof to his master, confessing thereby to have done wrong and evil. Understood: Thus questioned and answered, and the same having been read over to the prisoner, he declared to persist thereby. At the Cape of Good Hope, the 24th of September 1785: before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Jan Coenraad Gie, members from the Honorable Council aforesaid, who have properly signed the minute hereof along with the prisoner and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness, was signed R: D: Piet, sworn clerk. Article 15. Whether the caffer Padang frequently came into the house of the prisoner's master, together with the slave Manga, and whether the named person then did not give notice thereof to his master. Whereas the exile Padang of Padang, having served as a caffer, aged by estimation 30 years, presently prisoner and defendant of the Lord, has voluntarily confessed, and it having evidently appeared to the Honorable Council of Justice from the further documents joined to the trial: That when the prisoner on Sunday the 12th of this current month of September, in the evening around seven o'clock, having returned here to the Cape from Hout Bay, whither he had been sent with an officer of justice, and had given notice of his return to the provost marshal, the named person shortly thereafter betook himself to the dwelling house of the junior merchant and secretary of the Orphan Chamber, the Honorable Tobias Christiaan Rönnenkamp, in order, as he had done multiple times, to spend that night there with the female slave Rosetta, with whom the prisoner, since his stay here in the country, had kept company. That the prisoner, having gone through the back gate of that house, had betaken himself to the slave boy Tamerlan and the aforesaid Rosetta, where there already was a certain slave boy named Manga, belonging to the Lieutenant Engineer Sir Schulle, with whom the named person stayed that evening with the aforementioned Tamerlan and Rosetta, until the prisoner and the aforesaid Rosetta went to sleep together in a slave loft. That the prisoner, waking up the following morning around the clock of four o'clock, missed the aforesaid Rosetta from beside his side, and that the same had thus gotten up quietly; wherefore the prisoner likewise had gotten up from the bed and betaken himself downstairs, whereupon the named person, having caught the aforesaid Rosetta with the abovementioned slave boy Manga by the gate in the backyard, flew into a great rage at that sight and immediately fetched a knife belonging to the aforesaid Rosetta, which lay next to her bed, and the aforesaid Manga having meanwhile
Dutch transcription
A„o 4: zegt Ia Legt Ia. zegt niet te weeten waar manga zegt dien Jongen niet meer zegt: door de agterpoort en aldaar gekoomen te zijn om te kuijeren en had hij manga altoo 't gebruik gehad om - sondags te koomen, terwijl in kennis was geraakt met toen hij Manga met zeekeren van Aste van Batavia alhier is aangekoomen, die bij zijn gew.:s Lyjfheer gelogeert zegt neen, niets meer te of denselven niet de nagt bij hem weeten gen is geweest, en wanneer geslaapen heeft, door dien hij hem heeft verlaaten! vroeg te bed gegaan is. gezien te hebben. - Zegt: omtrend de klocke half vier 9 off hij wel gezien of gehoord waar dien manga zig verborgen heeft naar de van de Caffer gepleegd moord, en op welke wijze denselven het huijs is uijtgekoomen zegt: zulx niet bepaaldelijk of er niet meer van de Huijs te kunnen Leggen — slaanen geweeten hebben maar wel te gelooven dat den Capfer Padang dat die booven gekomen in den Slaaf Manga zijn den Catter Padang dien nagt daar in huis geweest zijn. en den Slaaf man„ „ga zullen gezien hebben. of de gen: nog 't een of ander weet betrekkelijk deese Laat waarom hij gen: zulke aldaar weggenoomen en op den plaats naast de agterdeur heeft needer gelegt „ 11 of hij gen: niet op de Kooij van de vermoorde meid heeft gevonden den Hoed en batje van den Caffer Ao 10: of hij gen: ook niet weet dat 'er eenige woorden ofte rusie tusschen den Caffer en de meijd Rosetta geweest zijn. heeft dat 'er geweld of moord gepleegd wierd uuren niets gehoord te hebben, als in de maleijtsche taal O Godt. zegt: neen, niets gehoord te hebben of niet ook meede den Leijfeigen van den Luijtenant J„n Schull in naame manga dien nagt aldaar heeft doorgebracht Legt: neen. Wanneer en op wat weise deezen Manga in 't huijs is gekomen en om wat te verrigteren. Vervalt I hij gew: hem daar ook niet heeft gezien en geweeten dat dien Caffer aldaar is geweest uuren heeft : 8 heeft. — Al 7. 13: 14: 12 zegt: Ia dat de Caffer zom„ „tijds in 't huijs van zijn Lijfheer gekoomen is dewijl hij bij de meyd Rosetta hield, en den Slaaf manga enkelde. reisen, zonder dat hij gen: daar van aan zyn Lijfheer kennis gegeeven had, bekennende daar door schuld en kwaad gedaan te /:onderstond:/ hebben Aldus Gevraagd en b'antwoord mitzg de gen: weeder voorgeleesen zijnde, verklaarde denselven daar bij te blijven Persisteeren aan Cabo de goede Hoop den 24 Septb„r 1785: voor d' E E„ Iohanna Marthinus Horak en Jan Coenraad Gie, Leeden uijt den E: Agtb: raade voorm:, die de minute deeser beneevens den gev„n ende mij gezwore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /: laager/ T welk ik getuijge /:was geteekend R: D Piet gezw: Clercq. — Alsoo den als Caffer dienst gedaan A„o 15. off den Capper Padang dikuijls in 't huijs van zijn gev: Lijffheer gekoomen is, beneevens den Slaaf Manga, en hij gen: dan daar van geen kennis aan zijn lijfheer gegeeven heeft Dat wanneer den gev: op Sondag den 12: deeser loopende maand September, 's avonds omtrend seeven uuren van uijt de houtbaaij werwaards met een dienaar der Iustitie was gezonden geweest hier aan de Caab gereverteert was en aan 's heeren geweldiger van zijne terug komst kennis gegeeven had, hij gen: zig kort daar op had begeeven na 't woonhuis van den onderkoopman en Secretaris der weescaamer d'E Tobias Christiaan Hönnenkamp om, zoo als te meermaalen had gedaan dien nagt aldaar door te brengen bij de Slavin Rosetta, met denwelken den gev, zeedert zijn verblijf hier te lande, verkeering gehouden had. — Dat den gev: door de agterpoort van dat huijs gegaan zijnde zig had begeeven bij den slaven Iongen Tamerlan en voorsz: Rozetta, alwaar toen reeds was, zeekeren slaven Jongen in naame Manga, toebehoorende den Lieutenant ingenieur S„r Schulle met dewelke hij gen: zig dien avond bij gem: Tamerlan en Rosetta opgehouden had, tot dat hij gev: en voorsz: Rosetta te zaamen op een slaaven zolder waaren gaan slaapen. — Dat den gev: den volgenden morgen de klocke omtrend vier uuren wacker wordende hij voorsz: Hosetta naast zijne zijde vermist had, en deselve dus stilletjes opgestaan t was; zulx den ger: insgelijx van de kooij was opgestaan en zig na beneeden had begeeven, wanneer hij gen: voorsz: Rosetta met bovengem: slaaven jongen Manga bij het hek op de agterplaats geattrappeert hebbende, op dat gezigt in eene groote woede was geraakt en, opstonds een voorschreeven Rosetta toebehoorende Mes, dat naast derzelver kooij lag gehaald en voorsz: Manga zig middeler„ hebbenden banneling Padang van Padang oud na gissing 30: Iaaren, thans 'T heeren gen: en ged:, vrijwillig beleeden heeft, en den E Agtb: Raat van Iustitie uijt de verder ten processe gevoegde stukken evident gebleeken hebbenden
English
while from there having gone away and hidden elsewhere, had murdered the aforesaid Rozetta, who had just met him, with that knife, stabbing at her chest, without knowing because of his furious passion how many stabs he had inflicted upon her; saying, however, that he had gone to the said Rozetta that evening without having had any the least intention to do evil, but that he had perpetrated that murder out of a sudden rage. That the prisoner further, having left behind his hat and jacket, in haste climbed along a ladder standing there and a gutter onto the flat roof and across the houses standing there, as well as over the house of the burgher Lieutenant Hendrik de Waal, having gone as far as the corner house standing next to it, climbed down from the same and thus ran away; having kept himself hidden here and there for several days, until on a certain evening he was captured by some slave boys near the Honorable Company slave lodge and handed over into the hands of Justice. But whereas such murder in a country where Justice is properly maintained can by no means remain unpunished, but must be punished according to the exigency of the matter as an example and deterrent to other such murderous scoundrels. Thus it is, that the aforesaid Honorable Worshipful Council of Justice serving on this day, having attentively considered the demand made and conclusion reached ex ratione officii by the pro interim Fiscal Sr. Gabriel Experti against the prisoner, as well as having paid attention to the said voluntary confession, as well as to everything that served the case and could move their Honorable Worships, administering Justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the named Padang of Padang, as their Honorable Worships condemn the same by these presents, to be brought to the place where criminal sentences are customary to be executed here, to be delivered there to the executioner, bound on a cross, broken alive from the bottom up, and subsequently his head to be chopped off, the same to be placed on a spike; further his dead body to be dragged to the outer place of execution, the body having been placed on a wheel and the head on a spike, thus to remain a prey to the air and the birds of heaven, with condemnation in the costs and expenses of Justice. Thus done and sentenced at Cabo de Goede Hoop the 29th of September 1785, as well as pronounced the 1st of the following month of October and executed on the same day. Signed: F. Hacker, A. V. Schoor, O. G. de Wet, Swarneck, G. H. Cruijwagen, J. V. Echten, I. G. Munnik, I. Smuts, I. C. Gie. Lower: in my presence, signed: C. L. Neethling, Secretary. In the margin: fiat executio, and signed: C. van de Graaff. Number 1: And did say 2: that the first named and prisoner Johan Muller of Cologne, having arrived here with the Honorable Company ship de Paarl and being stationed under the Jager Corps, took it into his head to abscond with the English ships that departed in the bay at the beginning of the past month of October; 4: that he, the prisoner, to that end, 5: after having first taken along his own uniform coat, together with another belonging to one of his comrades, 6: betook himself on the 27th of September to the English hospital, 7: and having exchanged his clothes he was wearing there with those of an English sailor, 8: the next morning with the boat crew of the same, wearing nothing other than a hat, jacket, and long trousers, without stockings and shoes, 9: went to the pier in order to [illegible] there in the The soldier Johan Muller of Cologne, stationed here under the Jager Corps, and Gillis Joseph Sesseur of Anne, serving with the artillery, both named and prisoners in the aforesaid case, of the other part. Appeared before the Right Honorable and Worshipful Lord President and Council of War of the Castle of Good Hope, Gabriel Experti, pro interim Fiscal, ex ratione officii demandant in criminal case, of the one part, Against
Dutch transcription
„wijl van daar weg en elders verschoolen hebbende, voorsz: Posetta die hem gen: juist te gemoed was gekoomen, met dat Hes, al na haare borst steekende, vermoord had, zonder door zijne woedende drift te weeten hoe veel steeken hij aan dezelve had toegebracht; seggende egter dat hij dien avond na gem: Rozetta gegaan was zonder eenige de minste in„ „tentie gehad te hebben om quaad te doen, maar dat hij dien moord uit eene eilende woede had geperpetreerd Dat den gev: voorts met agterlaating van zijn hoed en batje met der haast langs een aldaar staande Ladder en geut op 't agterplat geklommen en over de aldaar staande huijzen, mitsgd„s over het huis van den burger Lieutenant Hendrik de waal heen, tot op 't daar naast staande hoekhuis gegaan zijnde, van 't zelve na be„ „needen geklommen en dus weggeloopen was; hebbende zig eenige daagen hier en daar schuijl gehouden, tot dat kop een zeekeren avond door eenige slaave Jongen omtrend S E: Comp. s slaaven logie gevangen genomen en in handen van Justitie overgeleevert geworden is. — Maar nademaal diergelijke moord in een Land alwaar de Iustitie behoorlijk gehandhaafd word geenzints on„ „gepunieerd blijven kan maar ten spiegel en afschrikt van andere sulken moorddadige deugnieten na verbij ovt. van zaaken gestraft werden moeten. — Soo is 't, dat den E Agtb: raad van Justitie voorn ten daage dienende aandagtelijk overwoogen hebbende den door den pro interim Fiscaal Sr. Gubriel Ex ratione officie op ende jeegens den gen. gedanen Eijsth en de genoomene Conclusie, mitsgd„s gelet op de ged„e vrijwillige Confessie zoo wel als op al het geene ten zaake dienende was en haar E: Achtb„e konde doen moveeren Legt doende uit naam ende van weegens de hoogmoogende heeren Staat generaal der verEnigde Neederlanden den gen: Padang van padang hebben ge„ „condemneert gelijk haar E Agtb„e denselven Conde neeren mits deesen, omme gebracht te worden ter plaatze alwaar men alhier gewoon is Crimineele sententien te Executeeren, aldaar den scherpregter ove ccordeert Aldus Gedaan en Sesententieerd aan Cabo de goede Hoop den 29: September 1785. mitsgd„s gepronuntieerd den 1: der daar aan volgende Maand October en g'Executeert ten zelven daage /:was geteekend:/ F: Hacker, A V Schoor, O:G: de Wet, Swarneck, G: H: Cruijwagen, J: V: Ecrten, I: G: Munnik, I:s Smuts I: C: Gie /:lager:/ mij present. /:geteekend./ C: L: Neethling Secretaris /:in margine:/ fiat van de Graaff. Executie /:en geteekend:/ C geleevert zijnde op een kruijt gebonden van onder op leevendig geleedebraakt, en vervolgens het hoofd afgekapt t zelve op een pen gesteld te werden; voorts desselfs doode Lighaam naar 't buijten geregt gesteept, 't lighaam op een rat en 't hoofd op een pen gesteld zijnde, dus te verblijven ten prooije vande lugt en voogeen des heemels met Condemnatie in de kosten en misen van Justitie /:onderstond:/ WDD Rieh geleever Gem Clery N„o 1: En deede zeggen 2: dat den eerstgen: en ged: Iohan Muller van keulen met 's E Comp„s schip de paarl alhier gearriveerd en onder 't Jager Corp=ls zijnde beschijden geneemd zig heeft laaten in zin koomen met de in den begin vanden voorl: maand 8=be vertrokken met da in den ba Engelsche Scheepen te aufugeeren 4: dat hij ged: enged: ten dien ende F. naar alvoorens zijne eigene monteerings mantel beneevens nog een andere van een zijner maats meede genoomen te hebben 6: zig op den 27: 7:ber naar 't Engelsche Ziekenhuijs heeft vervoegt J: en zijne aanhebbende kleederen met die van een engelse mattroos aldaar verwisseld hebbende 8: 'Sanderen ogtends met 't schuijtsvolk derselven niets anders als een hoedje Bootje en lange broek zonder kousen en schoenen aanhebbende 9: naar 't hoofd is gegaan om zig aldaar in de Den onder het Jager Corpes alhier bevlydenen soldaat Johan Muller van keulens en Gillis Joseph Sesseur van Anne bij d' Artillerie dienst doende, bijde gen. en ged. in voort Z: Cas ter andere zijde Compareerde voor den WelEdelen Agtbaaren Heere Praesident en raade van marte der Casteels de goede Hoop Gabriel Epeter po interim fiscaal R: O Eijsscher in Cas Cri„ mineel ter eenre Contra - 8
English
English boat and to go on board with the same Also 10: that the same named and accused had also already passed the guard stationed on the pier 11: but by chance was still recognized by a soldier and then pursued 12: and he, in order to escape by swimming, having jumped into the sea 13: was nonetheless captured and placed under arrest 14: where it was then discovered that both the own as well as the stolen cloak with a pair of new shoes of the named and accused, in the company of two English sailors, was brought to the citizen Adam Cies and sold the remaining and discarded pieces of uniform having, upon inquiry, been returned again from the English hospital 16: that the second named and accused Gilles Ioseph Tesseur, assigned to the artillery 17: no less on the 28 7b:r aforesaid having arrived with some English sailors at the taphouse of Claas Vincent situated on the burgher square 18: and there, after having drunk several bottles of wine, notwithstanding the opposition of the said innkeeper 19: having begun to undress and put on other clothes, had the same intention to desert 20: and would likely have carried it out, if the innkeeper, upon his fruitless opposition and threats from the English, had not called the honorable second provost marshal thereto, who immediately took him, named and accused, prisoner and brought him into safe custody 22: that the one and the other fact, with further details from the annexed depositions obtained before the honorable commissioners from this council, and the responses given by the prisoners and accused, will appear more clearly 23: the officer prosecutor therefore takes the liberty to refer thereto, briefly observing Also 24 that however much the first named and accused also endeavors to excuse himself by pretending 25: that he had been seduced into the desertion by his good acquaintance 26: that he jumped into the water out of fear, and that not he but an Englishman had stolen the cloak in question and sold the goods 27: all these excuses on the main point can nevertheless do very little or nothing to his advantage 28: it being evident in the clearest manner 29: that he, the accused, sought to escape with foreign ships 30: that he proceeded to this crime with deliberation and premeditation, and the same was intentionally perpetrated by him 31: that the articles of war were also repeatedly made known to him, named and accused 32: the regulation of 20 augst: 1780 stating regarding this in the 7: article: if in time of peace a deserter seeks to escape with foreign ships or inland and is overtaken, he shall be flogged and branded by the executioner at the place of justice, and shackled in chains for the period of ten years, with forfeiture of his wages and bounty, etc. 33: without leniency and all the more will be subject to this expressly sanctioned punishment 34: because he, prisoner and accused, has furthermore made himself guilty of committed theft 35: but that, on the contrary, with respect to the second named and accused, the officer prosecutor, subject to correction, judges that very strong consideration will be deserved 36: that however intended the same may have been to offend 37: yet so much is lacking in the actual execution of the offense 38: that there is no more than a very small beginning thereto
Dutch transcription
Engelsche Schuijt en met de selve naar boord te begeeven A„o 10: dat denselven gen: en ged: ook de op 't hoofd bevinde„ „lijke wagt alree gepasseerd 11: dog bij geval van een soldaat nog gekend en toen agter„ volgd 12: en hij om nog zwemmende te vlugten in de zee gesprong zijnde V: niet te min gevangen en in arrest gebragt zijnde i geworden E 14. waar dan ontdekt is dat zo wel den eijgene als den ontstootene mantel met een paar nieuwe schoonen van den gen: en ged: in geselschap van twee Engelsche mattroosen bij den burger Adam Cies, is gebrag ^ en verkogt geworden zijnde de overige en afgelegte monteerings stukken bij„ „navraage uit het Engelsche siekenhuijs weederom gesond geworden 16: dat den tweeden gen: en ged. Gilles Ioseph Tesseur bij d'artillerie beschijden 17: niet minder op den 28 7b:r voorm: met eenigen Engelschen mattroosen in 't op den burger plainstaande taxhuijs van Claas Vincent zijnde gekoomen 18: en aldaar na verschijdene bottels uuyn gedronken te hebben Nietteegenstaande de appractie, van gem: herbergier. — 19: begonnen hebbende zig uijt te kleeden en andere kleeden aan te trekken deselve intentie gehad heeft om te deserteeren - - 20. en waarschijnelijk zoude uijtgevoerd hebben, indien den herbergier bij zyne vrugteloose teegenkanting en drygementen van d' Engelse niet 'Theeren tweeden geweldiger daar toe genoepen had, dewelke hem gen: en ged. daadelijks gevangen genoomen en in zeekerheijd gebragt heeft 22: dat 't eene en 't andere factor met meerdere om„ standigheedens uijt de annexe voor heeren ge„ committeerdens uijt deesen raade ingewonnene verklaaringen onder gew: en ged: gegeevene responciven, naader zullende koomen te blijken 23: den r: O: Eijsscher daarom de vrijheid neemt zig daar aan te refereeren, kortelijk aanwer„ kende A:o 24 dat hoe zeer zig den eerstgen: en ged: ook bemoeijd om zig te verschoonen met voor te geeven 25. dat hij door zijne goede kennis tot de desertie was verleyd geworden 26: dat hij uijt vreese in 't waater is gesprongen en dat niet hij maar een engeleman de quest: man„ „tel had gestoolen ende goederen verkogt 27: alle deese Excusen in de hoofdzaake dog zeer wijnig of niets tot zijn voordeel kunnen doen 28' Consteerende ten duijdelyksten 29: dat hij gedgezogt heeft met vreemde Scheepen te ontflugten 30. dat dienselven tot dit crimen met overlegging en voorbedagt overgegaan en 't zelve opzettelyk van hem geperpetreerd is 31. dat gen: en ged: du de krijgp articulen hem ook bij reiteratie zijnde bekend gemaakt geworden 32. zeggende 't reglement van den 20 augst: 1780 hier omtrend in de 7: articul:, indien in tijd van vreede een deserteur met vreemde scheepen of in 't Landzoeks te ontvlugten en agterhaald word zal hij op de Justitie plaats door den Scherpregter gegeeveld en gebrandmerkt worden, en voor den tijd van tien Iaaren in de ketting geklonken met verlies van zijne gagie en promie &a 33. zonder rugzugt en dies te meer aan deese uytdruk„ kelijk gesanceerde straffe zal onderheevig zyn 34: Om dat hij gev: en ged nog aan gepleegde diefte zig heeft schuldig gemaakt 35 maar dat ter contrarie ten opzigte van den tweeden gen: en ged: den r: O: E„n /:onder Correctie oordeelt zeer sterke Consideratie te zullen verdienen 36: dat hoe geintentioneerd ook denzelven mag geweest zijn om te delinqueeren aan de Effective uitvoering van 't delict dog zoo 37. veel komt te ontbreeken 38: dat er niet meer als een zeer klijne begin daar toe daar 7:
English
has been made, that from this and the other prevailing circumstances, 39 this intention indeed seems to appear completely, 40. yet such cannot have been conceived with premeditation and forethought, because he, the prisoner and defendant, did not take along the slightest of his goods, 41: 42: and the same moreover having been somewhat intoxicated, 43. reasons which in all crimes, ceteris paribus, serve to mitigate punishments, 44: the acting Officer Plaintiff believes, subject to Your Honorable Worships' better judgment, 45: that a lesser punishment ad arbitrium judicis ought to be inflicted upon the second prisoner and defendant. For which and other reasons and means, if necessary, to be further deduced, the acting Officer Plaintiff, making his demand, concluded that by definitive sentence of Your Honorable Worships the prisoners and defendants shall be condemned: the first named prisoner and defendant, Iohan Muller, to be brought to the place where criminal sentences are customarily executed here, and there, having been handed over to the executioner, to be fastened to a post with the rope and severely flogged on the bare back and branded; furthermore, to be confined for the period of ten consecutive years on Robben Island, in order to labor there at the public works while riveted in irons, with forfeiture of wages and promise, and finally, after the expiration of that period, to remain banished forever from this Colony; the second prisoner and defendant, Gillis Joseph Sesseur, being soundly caned by the watchmen and dispatched on one of the first ships departing for the Indies. With condemnation of both prisoners and defendants in the costs and expenses of justice, or to such other punishments and penalties as Your Honorable Worships shall find to be proper according to the classification of their crimes in conformity with the laws. was signed: G. PPeter in the margin: Exhibited in Court on the 17th of November 1785. Appeared before the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, the sergeant Iohan Coenraad Brending of Nedergememde, assigned to this castle, of competent age, who, upon the requisition of the Sieur Gabriel Peter, acting pro interim in the office of the Fiscal, declared it to be true: That when the appearer had the watch as sergeant on the pier on the 28th of the past month of September, on that morning, between the hours of 8 and 9 o'clock, some Englishmen passed by the watch on the said pier, who were proceeding to their boat lying at the pier; That just as they had stepped into their boat, one of the people on the pier, without the appearer knowing who it was, had recognized one of the presumed Englishmen as a soldier of the huntsmen corps garrisoned at this castle; Whereupon the appearer immediately had the said soldier, already in the boat and already disguised as a sailor, come out of the boat again and placed him under arrest, and although the same had taken to his heels amid the press of the crowd and into the water second:
Dutch transcription
gemaakt is geworden dat hier uijt en de overige voorkoomende om„ 39 standigheedens wel deese intentie volkoomen schujnt te blijken 40 . dog zulke met met overlegging en voorbedagt kan opgevat zijn geworden T omdat hij gev: en ged niet het geringste van zijne goede 41: zou meede genoomen hebben 42: en denselven bovendien iets beschonken geweest zijnde 43. reedenen dewelke bij allen Criminibus Ceteris paribus tot mitigatie der Straffen dienen 44: vermeend den r: O: E„ /:onder Uw Ed: Agtb: beeter oordeel 45: dat den twee den Gev: en Ges: een geringere Straffe ad arbitrium judicis behoord geinfligeerd te worden. - Mitswelke en andere reedenen en, middelen /:ist nood/ nader te dedu„ leeren den r: O: Eijsscher Eijsch doende Concludeerde, dat bij defenitive vonnis van UWEd Agtb de gev: en ged: zullen werden gecondem neert den eerstgen. ten ged: Ioha„ Muller omme gebragt te worden „ter plaatse alwaar men alhier gewoon is crimineele sententien ter executeeren, en aldaar aan den scherpregter overgeleevert zijnde met de korte aan een paal vast gemaakt en op de bloote rugge strengelijk gegeesteld en gebrand merkt te worden, voorts voor den tijd van thien agter een volgende jaaren geconfineerd te worden ten robben Eiland omme aldaar in de ijzers geklonken zynde aande gemeene werken te ar„ „bijden, met verlies van gagie en promis en ijndelijk na verloop van dien tijd tot eeuwigen daagen uijt deeser Colonie gebannen te blyven, zullende de Dat wanneer den comp„s op den 28 der nu afgeweekene maand september op 't zeehoofd als sergeant de wagt gehad hadde, op dien morgen de klokke tusschen agt en 9 uuren op 't gem: Zeehoofd voorbij de wagt eenige Engel„ scher waaren gepasseert die hun na hunne aant hoofd leggende schuijt begaaven Dat zoo als deselve in hunne schuijt gestapt waaren een der op het zee hoofd zig bevindende menschen, zonder dat den comp„s weet, wie die geweest is, een dier gewaarde Engelschen had verkend voor een soldaat van het ten deesen casteele guarnisoen houdende jager corps zulx den comp„s gemelde hem in de schuijt reeds bevindende en als een mattroos reeds verkleeden Soldaat op„ stonds weeder uijt de schuijt had doen koomen en in arrest genoomen, en of schoon denselven het onder den drang van 't volk op een loop had geset en in 't waater Compareerde voor de ondergeteekende Gecommitt uijt den E Agtb rade van Iustitie deeses gouvernements den ten deesen casteele beschijdene sergeant Iohan coenraad Brending van needergememde van competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den het fiscaals ampt pro interim waarneemenden S„r Gabriel Peter verklaarde hoe waar is tweede gev: en ged Gillis Joseph Sesseur door het wagtsvolk dapper gelaarst en met een der eerst naar Indien vertrekkende scheepen verzonden worden. met condemnatie der by de gev: en ged: in de kosten en misen van Justitie ofte tot dusdanigen anderen straffen en poenen als uwE Agtb naar de qualificatie van hunne misda„ den in conformiteit van de wetten zullen vinden te behooren /:was geteekend:/ G. PPeter /: in margine:/ Exhibitum in Iudicio den 17: 9ber: 1785 — tweede:
English
Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the soldier Johan Muller [illegible] had jumped, but was overtaken again and brought to the guardhouse of the Sea Jetty. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, offering always to confirm the same in further detail. Below stood: Thus executed at the Cape of Good Hope on 24 October 1785, and having been read out again to the appearer upon re-examination, he testified that he persisted therewith, before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and us, the Secretary. Lower stood: Which I witness. Was signed: C. L. Neethling, Secretary. Appeared before the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, Vincent Claasz of Livorno, currently serving as a sailor at the Honorable Company's wharf, of competent age, who, at the requisition of Monsieur Gabriel Heeter, acting Fiscal pro interim, declared it to be true: That towards the end of the past month of September, without being able to determine the exact day or date, one of the gunners of the artillery, whose name the appearer however does not know, came before noon to the dwelling house of the appearer, situated on the corner of the burgher square, where the appearer runs a tavern, having with him, as the appearer believes, five Englishmen. That this gunner, having demanded three bottles of wine from the appearer, drank them together with the Englishmen, but had paid for only two bottles of the same, and had no money to pay for the third; whereupon the Englishmen had begun to undress that gunner, wanting, if they might take him with them, to pay for the third bottle of wine on his behalf. That the appearer, seeing this, opposed it and would not allow them to carry out that act in the appearer's dwelling; for which reason the Englishmen had wanted to strike the appearer; but as at that moment the second provost marshal just passed by the appearer's dwelling, the appearer called him inside for assistance, who, having taken back the clothes of that gunner, the Englishmen thereupon departed from the appearer's dwelling, the aforementioned gunner subsequently being taken away by the provost marshal. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, saying this to be the absolute truth. Below stood: Thus executed and re-examined at the Cape of Good Hope on 8 November 1785 before the Honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the sworn clerk. Lower stood: Which I witness. Was signed: R. J. van der Riet, sworn clerk.
Dutch transcription
Compareerde voorons ondergeteekende gecommi„ „teerden uijt den E Agtb. raad van Justitie deezes gou„ was ges gesprongen denselven egter weeder ingehaald en in de wagt van 't Zee hoofd gebragt was Niets meer verklaarende geeft den comp t voor reedenen van weetenschap als in den text presenteerende hetselve altoos naader gestand te doen (:onder stond./ Aldus Gepasseerd aan Cabo de goede Hoop den 24 october 1785 en den comp„t bij recollement nog weeder voorgeleesen zijnde heeft denselven betuijgd daar bij te blijven persisteeren voor d' E E: Ioh„s Marthinus Horak en Jan Coenraad Gie Leeden uijt den E Agtb:r raad van justitie voormeld; die de minute deeser be„ neevens den comp„t ende wij Secretaris meede be„ hoorlijk hebben onderteekend /: laager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend:/ C L: Neethling Secret. s. — Compareerde voor de ondergeteekende gecom„ mitteerdens uijt den E Agtb raad van justitie deeses gouvernements, Vincent Claasz: van Livorno, als mattroos op S: E: Comps werf perhijden zijnde, van competenten ouderdom, dewelke ter requi„ sitie vanden het fiscaals ampt pro interim waar„ neemenden S„r Gabriel Heeter verklaarde hoe waar is. Dat teegens het einde vande voorl: maard sextbr: zonder den juisten dag of datum te kunnen bepaalen, ten woonhuijze van den Comp„t staande op de hoek van de burger pleijn, alwaar den comp:t de tap„ neering drifft op een voordesmiddag was gekome een der bosszieters van de arthillerie, wiens naam den Compt. egter niet weet te noemen bij hem hebbende, zoo den comp=t vermijnd vijf „vernements den soldaat Johan Articulen gedaan maaken en aan heeren gecom„ „mitteerdens uijt den E Agtb: raad van Justitie des Casteels Aldus gepasseert en gerecolleerd aan Cabode goede Hoop den 8 November 1785 voor d'EE. Gerrit Hendrik Cruijwagen en Jan Coen „raad Gie Leeden uijt den E Agtb: raad van justitie voorm:, die de minute deeses beneevens den Comp=t ende mij geswore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 'T welk ik getuijge /: was geteekend:/ R: J: V: D: Rietgern: Clercq — Engelschen. — dat dien bosschieter van den comp:s drie boddels myn geeijscht hebbende, denselven die met de Engelschen te zaamen uijtgedronken, van deselve egter maar twee boddels betaald had, en ter betaling vande derde geen geld hadde gehad; wanneer de ongelschen dien bosschie ter hadden begonnen uijt te kleederen, willende, wanneer hem mogten meede neemen, de derde boddel wijn voor denselven voldaan. — Dat den Comp„t zulx ziende zig daar teegens aan gekant en niet had willen toestaan, dat zij dat doen is de Comp„ts wooning wilde bewerke stelligen; waarom de en gelschen den comp„s hadden willen slaan; dog dewijl op dat moment den tweeden geweldiger kuster Juijst voorbij de wooning van den Comp„t was gegaan, had den Comp„ s deselve ter adsistentie binnen geroepen, dewelke de geepen van dien bosschieten weeder afge„ noomen hebbende de Engelschen daarop van uijt den wooning des Comp„s vertrokken waaren, zijnde den meerm: bosschieter vervolgens door den geweldiger meede genomen geworden Niets meer verklaarende geeft den Comp„t voor reedenen van weetenschap als in den text, zeggende zulx de zuijvere waarheijd te zijn /:onderstond:/ Engelsschen Muller verte
English
Muller who to the adjoining interrogatories has given such answers as are noted beside each of them: Says Johan Muller of Cologne, 25 years of age, posted here in the Castle as a soldier under the Jäger Corps. Says having arrived here with the ship De Paerl and having been posted in the Castle for about three months. Says no. Says yes. Says indeed to have jumped into the sea out of fear of a beating. Says in the English hospital, and to have been fetched from there also by order of the Colonel. Says to have arrived there the evening before in order to change his clothes, and to have spent that night there. Says to have been seduced thereto by the English officer Mr. Melihout, as that officer along with the Commodore had known the said him for a long time. Delivered at the Cape of Good Hope, in order to be heard at the requisition of the Fiscal pro interim Gabriel Exter, the soldier Johan Muller posted here under the Jäger Corps, his responses to be given being duly recorded in the margin hereof. No. 7 The prisoner's name, birthplace, age and rank. How long the said he has been employed in the Honourable Company's service and posted here with the Jäger Corps. Whether the prisoner was not, on the 28th of September last, apprehended at the jetty while deserting and placed under arrest. 4 Whether the prisoner did not, among a troop of English sailors, pass the guard there in order to proceed into the English boat, 14 The prisoner himself being dressed as such a sailor with an English hat, jacket and trousers, and without stockings and shoes. No less a cloak, which the said he stole from one of his comrades, that English sailor having sold the same here. 6 Whether the prisoner, not being recognized and pursued, jumped into the sea to escape by swimming. Says not the prisoner, but an Englishman who had been with a soldier in the Castle and had stolen such. 5 Who else was with him to sell such, and how much he received in payment for it. Says also to have sold at Adam Sies for five Rixdollars, the prisoner having enjoyed nothing of the money. Says to have been in English service already long before, and by an English officer, but not in order to run away. In what manner he came into company with the English. Says not to know, as the prisoner was drunk. Whether he himself brought his cloak and a pair of shoes to the burgher Adam Fees. Says yes, about three days before, and to have received five Rixdollars for it. Says further that an Englishman brought that inside and sold it. Says to have left them there in order to return them here in the Castle. Whether the prisoner did not leave such with someone to be sold, and to whom. Where the said his discarded clothes remained. Whether he did not proceed the next morning to the same English hospital to disguise himself in the aforementioned manner. Says no. Whether the said he did not already receive money in hand the day before, and how much. Whether the prisoner was not then promised more. 6 Under what pretext they, the English, have offered the aforementioned items for sale. Says yes. What moved the said him and gave occasion to the committing of those crimes. Whether the prisoner did not falsely declare that these goods belong to some ship's officers. Gunner of this Government, that not he presented such for sale, but indeed an Englishman. Says to have been led astray thereto by the English and never to have had such in his mind. Says yes, but to have been seduced thereto. Says never to do such again and to request merciful punishment. Says on the Town Hall square, and to have been acquainted with one of them, while the said he found the others there. Says Guillaume Joseph Tesseur of Anne, 34 years of age, posted here as a gunner. Thus interrogated and answered at the Cape of Good Hope the 8th of November 1785, and the aforesaid having been read out again to him, he declared to persist therein, before the Honourable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Jan Coenraad Gie, members of the Honourable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the original hereof together with the prisoner and me, sworn clerk. Lower: Which I witness. Was signed: P. J. V. D. Poel, sworn clerk. Says to have arrived there with two Englishmen. To what end he entered into the said tavern in their company. Where the said he encountered these English, and whether he had prior acquaintance with them. Whether he did not arrive there in company of 5 Englishmen. Whether the prisoner was not on Wednesday the 28th of the past month September in the morning at the house of the wine-merchant Vincent Claas on the Burgher Square. In what year he arrived here and how long he has been posted with the artillery. Article 1. The said his name, birthplace and rank. Whether he must not confess to have intentionally made himself doubly punishable. 20 With what the prisoner will then lessen his guilt or in any way excuse himself. Says to have arrived here in the year 1783, and also since that time to have been posted as a gunner at the Great Battery. Underneath stood: Guillaume Joseph Tesseur of the Honourable Company, who to the adjoining interrogatories has given such answers as are noted beside each of them. Delivered, in order to be heard at the requisition of the Fiscal pro interim Gabriel Exter, the gunner Guillaume Joseph Tesseur posted with the artillery here, his responses to be given being duly recorded in the margin hereof. Articles made and delivered to the Commissioners from the Honourable Court of Justice of the Castle of Good Hope. Says to have wished to treat them as good acquaintances. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honourable Court of Justice of this Government, No. 17:
Dutch transcription
Muller dewelke op de neevens¬ „staande vroagpoincten zoda„ nige antwoorden gegeeven heeft als bezijden een ijder derselver aangeteekend zigt Iohan Muller van Keulen oud 25 Jaaren als soldaat onderstrager Corps alhier in 't Casteel beschijden gekoomen en omtrend drie maanden in 't Casteel be„ schijden geweest te zijn zegt La zegt Ias zegt wel in zee gesprongen te zyn uijtvreede voor slaagen zegt in 't engelss hospitaal en aldaar ook p r ordre vande zegt 's avonds te vooren daar gekoomen te zyn omzig te verkleeden en die nagt Engels officier m„r Melihout daar toe verleijd te zijn, dewijl die officier beneevens de Commodoor hem gen: voor lange gekend hebben de goede hoop overgegeeven omme ter requisitie vanden pro interem fiscaal Gabriël Exter gehoord te worden den onder het jager Corps alhier be„ „schijdene Soldaat Iohan Muller zegt neen zullende deszelfs te geevene ald zon siven in margine deeser behoorlijk werden bekend gesteld. — No„ 7 des ged: naam, geboorte plaats ouderdom en qualiteit dienst geemploijeerd en bij 't Jager Corpl alhier beschijden is zegt met het schip de paerl alhier Hoelang hij gen: in 's E: Comp„e geweest off hij get. op den 28 September voort aan 't Zeehooft niets in drossende aangehouden en in arrest gebragt geworden. 4 off hij gev: niet onder een troup Engelshen mattroosens de wagt aldaar is gepasseert om zg in de Engelsche schuijt te begeeven „ 14: zijnde hij get: zelve als een zulke niet minder een mantel die hij mattroos met een Engelsche zegt hij gew: niet maar een gen: van een zijner maats heeft hoetje, batje en broek en zonder Engelsch man die bij een soldaat in 't Casteel geweest en zulx gestoolen gehad. houden en schoenen gekleed aldaar gestoolen te hebben, hebbende dien Engelsche mattroos zulx alhier verkogt 6 off hij get: niet gekent en agter„ 5 wie nog met hem is geweest, om volgd zijnde in de zee is gesprongen zegt meede by adam Sies ver„ zulke te verkoopen en hoe veel, „kogt te hebben voor vijf Ex om swemmende te vlugten hij daar voor heeft betaald gekreegen hebbende hij get: niets van't geld genooten. zegt reedslang te vooren in Engelsche op hoedanige wijde hij met de Engelsche in geselschap is gekomen dienst geweest en door een zegt niet te weeten dewijl hij get: maar niet om weg te loopen geweest off hij met zijn mantel en een zegt Za: eendag of drie te vooren paar schoenen zelve heeft gebragt en daar voor vijf wy bekomen bij den burger Adam Fees te hebben zegt naader dat een Engelschman zulx binnen gebragt en verkogt heeft zegt daar gelaaten te hebben om alhier in 't Casteel te rug te geeven heer Collonel afgehaald te zyn of hij gev: zulk niet aan iemand heeft gelaaten om verkogt te worden, en aan wien, Waar zijn des gen: afgelegde kleederen gebleeven zyn off hij zig voorts s'anderen morgens niet heeft begeeven naar 'tzelve engelshe ziekenhuijs om zig op de voorsz: wijze te verkleeden aldaar doorgebragt te hebben. zegt Neen off hij gen: niet 'S daags te vooren al geld op de hand heeft ontfangen en hoeveel. of hem gev: dan niet meer is beloofd geweest 6 onder wat praetext zijl: de Engelsch Al 8 zulx: staat. zegt Ia. 6 L : 3 11. 8. verte vernements den bosschieter zulx niet te verkoop heeft ge„ praesenteerd maar wel een Engelschman zegt door de Engelschen daar toe vervoert te zijn en zulx. nimmer in zijn gedagten, gehad te hebben zegt ja maar daar toe ver„ leijd te zijn doen en om genadige straffe te versoeken zegt op het Stadhuijs pleijn en met een derselve in kennis terwijl hij gen: de andere zegt Guil, Joseph Tesseur van anne oud 34 Jaaren zegt: nooit weeder zulx te zullen Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 8 November 1785 mitsgd„s de gen: weederom voorgeleesen zijnde betuijgd daar bij te blijven persisteeren voor d' EE: Gerrit Hen„ „drik Cruijwagen en Ian Coenraa d Gie zegt met twee Engelschen Leeden uijt den E Agtb: raad van Justitie voorm: aldaar gekoomen te zyn die de minute deeses beneevens de gew: ende my geswoore Clercq meede, behoorlijk hebben onderteek /:laager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend. P: I: V: D: Piet gezw Clercq. — te zijn geweest daar gevonden heeft Tot wat einde hij in hunlieder ge„ zelschap in gem: Hierberg is in „gegaan Waar hij gen: deese Engelsche heeft gerencontreerd en of hij van te vooren met hun heeft kennis gehad off hij niet in geselschap van 5 Engelschen is daargekoomen off hij gev: niet op woensdag den 28 der voort maand 7 be s morgens ten huijze van den wijntander vincent Claas op de burgerplijn geweest zijn In wat daar hij alhier gekomen en hoe lange hij bij de arthillerij beschijden is geweest Al 1. des gen: naam geboorte plaats en qualiteit te zyn als booschieter alhier besrhyden zegta off hij niet bekennen moet zig op„ zettelijk dubbeld strafwaardig te hebben gemaakt 20 Waarmeede hij gee dan zyne Schudzegt in 't Iaar 1783 alhier ge„ koomen en ook zeedert verminderen ofte zig eeenigzints die tijd als boserbieter op de verschoonen zal groote batterij beschijden geweest te zijn /:onderstond:/ wat hem gen: tot 't begaan dier misdaaden heeft bewoogen en aan „leijding geegeven Off hij get: niet valschelijk heeft gedeclareerd dat deeze goederen eenige Scheeps officieeren oebehoore gem: stukken te koop hebben aangebooden der E Comp„e Guil Joseph Tesseur dewelke op de neevensgaande vraag„ poincten zodaanige heeft als beleijden een ijder derselve staat aange„ antwoorden gegeeven gegeeven omme ter requisitie van den prointerim fiscaal Gabriel Peter gehoord te worden de bij de arthillerij alhier beschijderen boswheeter quie Joseph Tesseur zullende desselfs te geevene respontiven in margine deeser behoorlijk worden bekend ge„ Articulen gedaan maaken en aan heeren gecomm, zegt hun te hebben willen trac„ uijt den E Agtb raad van justiti„teeren als goede kennissen de Casteels de goedekoop over 6 Compareerde voor ons ondergeteekende gecom„ mitteerdens uijt den E Agtb raad van Justitie deezes gou„ vernements gegeeven 2 V=t: „ „zegt Neen ƒ N:o 17: teekend ƒ steld- en -
English
Whether they together did not drink three bottles of wine, of which he, the defendant, had paid for two, and the third was to be paid by the English, who were to take him with them. He says: not knowing how many bottles were drunk, but having paid for one or two bottles, while he was drunk; that he does not know whether the last bottle was paid for by the English, but that the tavern keeper wanted to take something from him for it, having that tavern keeper pulled him by his jacket for that purpose. Whether he, the defendant, thereupon, notwithstanding the opposition of the tavern keeper, did not allow himself to be undressed. He says: not having allowed himself to be undressed, but that an Englishman had offered him, the defendant, a pair of long trousers, which had been translated to him by another, he, the defendant, having refused to accept such. Whether, upon the tavern keeper using threats to beat the English, the tavern keeper did not call out here a second provost marshal, who found him, the defendant, already partly undressed and immediately arrested and took him away. He says, as he, the witness, does not understand English, not knowing what occurred, as well as not having seen that the tavern keeper was threatened; he says nothing was taken off his body except a pair of shoe buckles, which he, the defendant, had offered to one of the English to exchange. Whether he, the defendant, was not therefore intending to desert with the English in this manner. He says no, not having been of intention to desert, while he, the defendant, had left all his clothes still at the battery where he had been posted, as well as also some money with the Commander Medar. Whether he did not know then that by such a willful act against his duty he would make himself subject to a very severe punishment. He says he well knows that he who deserts deserves punishment, but he says it was never his intention, nor did he have any inclination thereto. Whether and what he will bring forward for his exculpation. He says no, not to have spoken of deserting, and further as to the previous article. Thus questioned and answered, and the same having been read over to the defendant, he declares to persist therein. At Cabo de Goede Hoop, the 8 November 1785. Before the Honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof, along with the person questioned and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness, was signed: R: J: v: d: Riet, sworn clerk. Whereas Jan Muller of Keulen, having been posted as a soldier under the Jäger Corps presently garrisoned here, aged by estimation twenty-five years, now the Lord's prisoner, has voluntarily confessed, and it has appeared as clear as day to the Honorable Worshipful Council of Justice: That the prisoner, who arrived here only recently, did not shrink nor hesitate to [illegible] with the [illegible] and offered himself to them for that purpose.
Dutch transcription
boddels er gedronken zijn maar wel Een â twee boddels betaald te hebben terwijl zegt: niet te weeten hoe veel hij dronken geweest is laatste boddel door de zegt niet te weeten of de zegt neen niets te weeten en voorts als op 't voorig verticul. zegt wel te weeten dat die deserteerd straf verdiend maar zug nimmer zijn ged zegt neen niet van drossen gesprooken te hebben en off zijl: tezaamen niet drie boddels wel dat de tapper hem iets, daar voor heeft willen af„ „neemen, hebbende dien tapper hem tot dat einde aan zijn batje getrokcken of hij gen: daarop niet teegenstaande de oppositie vanden herbergier zig niet heeft laaten ontkleeden Engelsche betaald is maar zegt: zig niet te hebben laaten ont„ „kleeden maar dat een Engelschman hem gev: een lange broek had aangepresen„ „teerd dat hem door een ander was vertolkt, hebbende hij gen: zulx niet willen accepteeren, dat hem door een ander was vertolkt, heb„ „bende hij gen: zulx niet wille accepteeren. — zegt terwijl hij get: geen Engelyd verstaat niet te „werten wat er voorgevallen is, als meede niet gesien te hebben dat de herbergier gedrujgt geworden is. zegt niets van zijn gen: lighaam afgeweest te zijn als een paar schoengespen die hij Ged: aan een der Engelschen aangepresenteerd had om te ruijlen. Off hij gen: dis niet van voor„ zeet neen niet van voorneemen „neemen is geweest met de en„ geweest te zyn om te drossen gelden op deese mijde te gaan terwijl hij gen: alle zijn kle„ „deren nog op de battenij alwaar hij beschijden is geweest gelaaten had, alsmeede ook nog eenig geld bij den Combandier Medar. drossen die hem gedaagde al ten gedeelte ontkleed heeft voorgevonden en daadelijk gearresteerd en wegge„ of by de vande Engelsch gebruijkte Orygementen van den herbergier te zullen slaan deese niet heeft ge„ roepens hieren tweeden geweldiger en de derde door de engelschen zouden betaald worden die hem zoude meede neemen. mijn hebben gedronken waar van hij ged: twee heeft betaald gehade hebben. — ook daar toe geen zin te Off hij dan niet geweeten heeft dat hij door een zb moedwillige handeling teegen zijn pligt zig aan een Leer zwaare Stratfe zoude onderteevig maaken. Off en wat hij tot zijn verschoning zal bijbrengen /onderstond/ Aldus gevraagd en beantwoord mitsgd„s de gen: weeder, voorgeleesen zijnde betuijgd denselven daar bij te blijven perzisteeren aan Cabo de goede hoop de 8 November 1785 voor d' E Ed Gerrit Hendrik Cruijwager Jan Coenraad Gie Leeden uijt den E: Agtb: raad van justitie voorm: die de minute deeses beneevens den gevr: ende mij gesworen Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend — /:/lager 'Twelk ik getuijge /:was geteekend:/ R: J: V: D: Riet gesu: Clercq. Vademaal Jan Muller van keulen als soldaat onder het thams alhier quar„ „nisoen houdend Jager Corps beschijden geweest, oud na gissing vijf en twintig jaaren, thans 's Heeren gevangen vrijwillig beleeden heeft en den E: Agtb raade van Justitie, Sonneklaar gebleeken is Dat den gew: dewelke eerst onlangs alhier aangekomen is zig niet ontsien nog geschroomd heeft om met de En zig zelven bij hunlieden daar toe heeft aangegeeven A„o 13 ƒ A„o 7. 9: 10 1: „bragt & 12. intentie geweest te zyn 14: A„o 8
English
wishing to engage on English royal ships that had departed from this roadstead a short time ago, having been, as he says, induced thereto by the English during his drunkenness. That the prisoner, after his uniform according to his statement had been sold elsewhere by an Englishman, went with the same to the English hospital and there disguised himself as a sailor; after which he the prisoner proceeded with some Englishmen to the jetty, as well as went into one of the English boats in order to sail on board with it. That the prisoner, having been recognized by one of the soldiers present on the jetty, the same gave notice thereof to the sergeant on guard at the jetty, whereupon that sergeant caused the prisoner to come back out of the boat onto the jetty and took him into custody; but the prisoner seeking to save himself by flight in the press of the crowd that had gathered, the same, when pursued, jumped into the water, yet was overtaken, taken prisoner, and delivered into the hands of Justice. However, since such malicious desertions must by no means be tolerated, but punished according to the findings of the case as an example and deterrent to other such faithless servants, So it is that the Honorable Court of Justice aforesaid, serving on the appointed day, having read with attention and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by the acting Fiscal Mr. Gabriel Exter nomine officii against the prisoner, as well as having regarded Thus done and sentenced at Cabo de goede Hoop the 17 November 1785, as well as pronounced in the Castle de goede Hoop on the 24 of the following month of December and executed on the same day. Was signed: P: Hacker, A V: Schoor, C: G: dewet, T: C: Ronnenkamp, G H Cluijwagen, S: V: Echten, Ioh:s Smuts, J: C: Gie. Below: In my presence, signed: C: L Neethling secretary. In the margin: Fiat Executie, and signed: C: J: vande Graaf the prisoner's voluntary confession, as well as what further served the case and could move their Honors, doing justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the prisoner Johan Muller, as their Honors condemn him hereby, to be taken to the place where it is customary here to execute criminal sentences, and being there delivered to the executioner and bound to a post, to be severely scourged with rods on the bare back, and furthermore, being riveted in chains, to labor therein for the period of five consecutive years on Robben Eijland on the public works without wages, with condemnation in the costs and expenses of justice, the Court denying the further claim made by the officer. Below stood: WD Biel Agrees 3 ƒ appointed Clerk And thirdly the prosecuting plaintiff says That the prisoner and defendant mentioned in the heading of this, having run away from his master's dwelling place in the month of October of the year 1783, Has since committed various thefts, some of which were accompanied by violent burglary, 4. And among which mainly come into consideration: That he, the prisoner and defendant, at the dwelling place of the Heemraad Jan de villiers, situated in the so-called Bange Hoek, 6. On a certain night broke off the padlock of the wine cellar and bent the inner lock, and apparently not being able to break the same with sufficient force, 7. Having proceeded to the back wall of the same wine cellar, there a frame with iron bars and a tightly closed wooden shutter, for... Intong of Siam, slave of the burgher Hendrik Albertijn the elder, prisoner and defendant on the other side. Appeared before the Honorable Lord Pieter Hacker, President, and the further members of the Honorable Court of Justice of this government, Hendrik Lodewijk Bletterman, Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, ratione officii, plaintiff on the one part, against
Dutch transcription
nu wijnig tijd gelaeden van deese rheede vertrokkene, Engelsche konings scheepen te hebben willen, augu„ „geeren; zijnde zoo hij zegt, in zijne dronkenschap door de Engelschen daar toe verleijd geworden Dat den gen: na dat zijne monteering, volgens, zijn voorgeeven door een Engelsman elders verkogt geweest was, zig met denselven na 't Engelsche ziekenhuijs begeeven en aldaar als een mattroos verkleed had; waar na hij gen: voorts wet eenige Engelschen na het zeehoofd, mitsgd„s in eene der Engelshe schuijten gegaan was om daar meede na boord te vaaren. — Dat den gen: door een der op het Zeehoofd zig bevindende soldaaten verkend zijnde denselven daar van aanden op 't zee hoofd wagthebbenden Sergeant kennis gegeeven had, wanneer dien Sergeant den gen: weeder uijt de schuijt op 't zee hoofd had doen koomen en in arrest ge„ noomen; dan den gew: zig in den drang van 't t' saamen geloopene volk met de vlugt hebbend zoeken te Sauveeren was denzelven, wanneer vervolgd wierd, in 't waater gesprongen, egter agterhaald, gevangen genoomen en in handen van Iustitie overgelevert geworden Maar overmits diergelijken malitieuse dezertien geensints geduld maars ten Spiegel en afschrik van andere zulke trouwloose dienaaren na bevinding van zaaken gestraft werden moet soo is 't dat den E Agtb raad van Iustite voorm: ten daage dienende met gandagt geleesen en overwogen hebbende den schriftelijken Crij„ „mineelen Pijsh en concludie, door den het fiscaals amst pro interim waarneemenden J„n Gabriel Exter nomine officii op ende jeegens den gev„ gedaan ende genoomen, mitsgd„s gelet op Aldus gedaan en Gesententieerd aan Cabo de goede Hoop den 17 November 1785 mitsgd.:s gepronuntieerd Jn 't Casteel de goede Hoop den 24 der daar aan volgende Maand December ende g'Executeerd ten zelven daage /:was geteekend:/ P: Hacker, A V: Schoor, C: G: dewet, T: C: Ronnenkamp G H Cluijwagen, S: V: Echten, Ioh:s Smuts J: C: Gie /:lager mij praesent /:geteekend C: L Neethling secret„s /:in margine:/ Friat Executie /: en geteekend:/ C: J: vande Graaf de gen:t vrijwillige Confessie, zoo wel als op t geene verder ter zaake dienende was en haar E Agtb: konde doen moveeren Regt loende uijt naame ende van weegens de Hoog moogende Heeren Staaten Generaal der verEenigde Neederlanden den geve Johan Muller hebben gecondemreert Soo als hun E Agtb„s denselven Condemneeren mits deesen, omme gebragt te worden ter plaatse alwaar men alhier gewoon is Crimineele ge„ „wijsdens te executeeren en aldaar den scherp„ regter overgeleevert en aan een paal gebonden zijnde met roeden op de bloote rugge Strenge„ „lijk gegeesteld en voorts in de ketting geklonken zijnde daar in den tijd van vijf agter een volgende Jaaren op 't robben Eijland aande gemeene werken sonder loon te arbijden met Condemnatie in de kosten en misen van Justitie, ontzeggende den raad den verderen gedaanen Eijsch van den officier. /:onderstond:/ WD Biel des Accordeert - 3 ƒ gem Cleru Ende derde de r: o: Eijsscher zeggen Dat den gen: en ged: in den hoofde deeses gemeld in de maand october des Jaars 1783 van zin Lijfhiers woonplaats opgedroot zijnde ... Zeedert differente diefstallen waar van eenige wet geweldige braake verseld zijn gegaan heeft gepleegd 4. En waar onder hoofdzakelijk in aanmerking koomen dat hij gen: en ged: op de woonplaats van den Heemraad Jan de villiers in de zogenaamde bange hoek geleegen 6: opzeekenen nagt het voorslot van den mijn kelder afgebrooken en het binnen slot ver„ „boogen en hetselve apparentelijk met geen ge„ noegzaam geweld kunnende verbreeken 7: Zig na de agtermuur van denselven wijnkelder hebbende begeeven, aldaar een Casijn met die ijzers en een digt geslooten houten venster, voor„ Intong van Siam Leijfeijgen van den burger Hendrik Albertijn de oude gev: en ged: ter andere zijde Compareerde voor den Edelen Agtbaren Heer Pieter Hacker praesident en de verdere Leeden van den Edelen Agtbaren raade van Justitie deezes gouverne„ „ments, Hendrik Lodewijk Bletterman Land wort van Stellenbosch en Drakensten ratione officia Eijsschen ter Eenre op ende jeegens
English
broken out of the wall Number 8: and tapped a portion of wine from one of the pipes of beer, and furthermore stolen some dried fruit, 9: that the prisoner and defendant subsequently, on repeated occasions, having broken off a padlock found on the door of the mill house at the same dwelling place of the aforesaid de Villiers, 10: had stolen a portion of flour from one of the bags located in the same mill house, until, wishing to resume this theft and breaking on a certain night, 12: he, the prisoner and defendant, was struck by six grains of buckshot from a shot fired in the said mill house, 13: the prisoner and defendant, however, did not let himself be deterred by this, 14: but on the contrary, some time thereafter, again broke out the window frame previously broken out of the wall of the wine cellar and newly mortared in, 15: and, as the prisoner and defendant alleges, only stole some dried apples, 16: that the prisoner and defendant furthermore, having betaken himself to the dwelling place of the burgher Johannes Jacobus Hamman, 17: also broke one of the window frames out of the wine cellar there, 18: and tapped some brandy from one of the barrels and took it with him, 19: the prisoner and defendant having then finally, on May 10 of this year, been caught by two watchmen of the burgher Cornet Samuel Johannes Cats and delivered into the prison of Stellenbosch, 20: all of which appears in detail both from the interrogatories answered by the prisoner and defendant, on which he was heard before Commissioners from this Noble Honorable Council, and from the reports granted before the aforementioned Commissioners at the requisition of the Officer as plaintiff, Number 21: and to which the Officer as plaintiff, for the rest, referring for the sake of brevity, 22: will now proceed to examine what punishments the prisoner and defendant has incurred on that account: 23: That however much, considered in itself, violent housebreaking accompanied by theft, 24: without giving the slightest consideration to the circumstances of the said committed housebreakings and theft, 25: according to the very first principles of law and practice in observance in that respect, would seem to absolutely demand a capital punishment, 26: as one finds very clearly noted by Mr. Carpzovius in Practica Criminalis, part 2, question 79, Number 5, 27: where he says: "that a theft committed with violent and grievous breaking is punished indiscriminately with the gallows," 28: and by all criminal jurists who have commented on the same matter; 29: the Officer as plaintiff nevertheless finds himself obliged, with respect to the breaking and theft committed by the prisoner and defendant in this case, to consider in his favor: 30: that, just as all crimes ought to be punished according to the aggravating or mitigating circumstances, 31: therefore a very notable distinction has also always been made between one housebreaking and another and the punishment determined for it; 32: and since in the housebreakings and thefts committed by the prisoner, however much the same at first glance appears to have been very tumultuous and violent, Number 33: no malice whatsoever is to be found, 34: neither from the quantity of the stolen property, 35: nor that he, the prisoner and defendant, was provided with any murderous or other deadly weapon with which he could have committed any murder, 36: and one could moreover assume with good reason 37: that the entire breaking and theft was committed by the prisoner and defendant solely to satisfy his hunger, 38: the more so when one considers what abundance the prisoner and defendant could have profited from in his committed breaking, 39: whereas he, the prisoner and defendant, nevertheless contented himself with a few provisions; 40: thus the Officer as plaintiff flatters himself that he may also with reason apply all those grounds and rules of law 41: which dictate that one shall not adhere to a single fixed standard, 42: but shall always leave to the discretion of a judge whether the breaking occurred in such a manner 43: that murder or violence was to be expected from it, 44: and whether the housebreaker, if someone had wished to prevent the theft, 45: would have killed the hinderer; 46: for this, says the law, is virtually the only quality that makes the breaking tumultuous and aggravates the crime, and therefore can only be restrained by capital punishment; 47: and since in the aforesaid housebreaking and theft not the slightest murderous intent seems to have had any place, 48: and moreover, with regard to the same committed housebreaking, in view of the quantity of the theft, such violence did not need to be employed as that for which the ordinary capital punishment was actually solely and exclusively instituted; Number 49: so the Officer as plaintiff imagines / under respectful correction / that the prisoner and defendant, not having incurred the ordinary capital punishment, 50: has nevertheless merited a punishment coming very close to it; For which and other reasons and means to be further deduced in due course if necessary, the Officer as plaintiff, making his demand, concluded that the prisoner and defendant shall be condemned to be taken to the place where one is customary to execute criminal sentences here, and there, being delivered to the executioner, fastened to the gallows with a rope around the neck, severely whipped with rods on the bare back, and thereafter branded, and also, after having been riveted in irons, to work on the Honorable Company's public works for the term of his life, with condemnation in the costs and expenses of justice, or to all such pains and penalties as Your Noble Honorables shall find and judge to be proper. Signed: H: L: Bletterman In the margin: Exhibited in court on October 6, 1785.
Dutch transcription
zien, uit de muur gebrooken N:o 8: en uit een der bierpijper een gedeelte wijn getap en voorts eenige drooge vrugten gestoolen tree gehad 9: dat den gev: en ged: vervolgens tot herhaalde rijsen een zig aan de deur van het molenhuys op deselve woonplaatse van voorsz: de Villiers bevindende hangslot afgebrooken hebbende 10: uit een der in hetselve molenhuijs zig bevindend zakken een gedeelte meel had gestoolen tot dat hij gen: in ged: deese diefte en brake 17: op een zeekeren nagt hebbende willen hervatten 12: door eene, in hetzelve molenhuis afgegane schoot met ses korrels hagel is getroffen 13 den gen: en ged: zig daar door egter niet heeft laaten afschrikken 14: maar ter Contrarie eenige tijd daar na de voort uit de muur van de wijnkelder gebrokene en op nieuws ingemettelde Carijn weeder uijtgebr en zoo den gev: en ged: voorgeeft alleenlijk eenige 5 drooge appelen te hebben gestoolen 16: dat den gen: en ged: voorts zig hebbende ver„ voegd ter woonplaatse van den burger Joh„s Jacobus Hamman aldaar meede een der venster Casijnen uijt den 17: wijnkelder gebrooken 18: en uijt een der vaaten wat brandemijn getaxt en met zig heeft genomen gehad 19: zijnde den gen: en ged: dan eindelijk op den 10: Maij deezes Iaars door twee verwagters van den burger Cornet Samuel Iohannes Cats opge„ „vangen en in 't gevangenhuijs van stellenbosch overgeleevert geworden 20: gelijk zulx alles breedvoerig Consteerd zoo uijt de door den gen: en ged: beantwoorde Interroga„ „torien waarop hij voor Heeren gecommitteerdens uijt deesen Edelen Agtb: Raad is gehoord geword als uit de ten overstaan van eevengemelde Heeren gecommitteerdens ter requisitie van den r: O: h„n verleende relaasen N„o 21: En waar aan de r: O: E„ zig voor het overige kort„ „heits halve refereerende 22: als nu zal overgaan na te speuren welke straffen de gen: en ged: desweegens heeft geincurreerd 3. Dat hoe zeer dan ook op zig zelve beschouwd geweldadige huijsbraak gepaart hebbende gegaan met diefte M4: zonder de minste reflexie te slaan op de omstan„ „digheeden van deselve gepleegde huijsbraaken en diefte na de allereerste principes van het regt en practijcque ten dien opzigte in observantie zijnde absolutelijk eene doodstraffe zou schijnen te vorderen 26: gelijk men zulx zeer duijdelijk aangeteekend vind bij den Heer Carpzov: in prave criminali pars 11. quest 79 N„o 5 27. alwaar hij zegt: „dat een diefstal met geweldadige en opvoerige braake zijnde gepleegd zonder onderscheijd met den golg werd gestraft„ 28. en bij alle Criminalieten die over deselve materie hebben gecommentarieerd; 29: de ro Eijsscher zig egter verpligt vind ten opzigte van de door den ged: en ged. in deesen gepleegde braake en diefte ten zijnen faveure te moeten reflecteeren 30. dat, gelijk alle misdaaden naar maate vande aggraveerende of verligtende omstandigheeden behooren gestraft te worden 31: daar om ook altoos een zeer notabel onderscheijd, is gemaakt tusschen de een en ander huijsbraak en de daar teegen bepaalde straffe 32: En daar dan in de door den gew: gepleegde huijs„ „braaken diefte, hoe zeer deselve ook in den eersten opslag zier oproerig en geweldadig als schijnt geweest te zijn A:o 33: geen berijt ter wereld te vinden is— 34: nog vande quantiteit van 't gesto we 35. nog dat hy gew: en ged: van eenig moord & andere doodelijk geweer zou zijn voorzien geweest, waar„ meede hij eenig moord zou hebben kunnen begaan 36: en men daar en booven met veel grond zou / veron„ derstellen kunnen 37: de geheele braake en diefte door den gen. en ged„e alleenlijk te zijn gepleegd om zijn horger te stillen 38 te meer, wanneer men nagaat van welken overvloed de gev: en ged: bij zijne gepleegde braake zou hebben kunnen prociteeren 39: daar hij gev: en ged: zig egter met eenige wijnige leevens„ „middelen heeft vergenoegd; 40 zo flatteerd zig, de r: d: Eijsscher ook met reeden daar op van applicatie te kunnen maaken alle die gronden en reegelen van regten 48: dewelke dicteeren, dat men niet bij een bepaald rigtsoer zal blijven 42: maar altoos aan, de wille keure van een regter zal overlaaten off de braake derwijse geschied zij 43: dat daar uijt moord of geweld te wachten was 44: en de huijsbreeker, zoo moogelijk iemand diefstal hadde willen verhinderen 45: den beletter zou gedood hebben 46: want deese, zegt de wet, is genoegsaam de eenige hoedaa„ nigheijd welke de braake oproerig maakt en de misdaad verzwaard en ook daarom enkelijk met de doodstraffe kan beteugeld worden 47: Engelijk dan zoo min in de voorsz: huijsbraake en diefte eenige de allergeringste moordadige intentie schijnt plaatse te hebben gehad 48: en boovensdien met betrekking tot deselve gepleegden huijsbraake in't hoovde van de quantiteit van den diefstal niet hadde behoeven te worden geëmploijeerd zodanig geweld, als waaromme eijgentlijk eenig en alleenlijk de ordinaire straffe des doods is ge„ „statueerd geworden; H:o 49: zoo verbeeld zig de r: d: Eysscher dan ook /:onder eerbiedige Correctie :/ dat de gen: en ged: niet hebbende geincurreerd de ordinaire straffe des doods 50: egter een zeer nabij koomende straffe heeft gemeriteerd gehad— Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen is 't nood / naader te deduceeren:/ de r O: Eijsscher Eijsch doende Concludeerde, dat de gew: en geds zal worden gecondemneert omme gebragt te worden ter plaatse alwaar men alhier gewoon is Crimineele Sententien ter Executie te brengen en aldaar aan den scherpregter overge„ leevert zijnde, met een strop om den hals aan den golg vastge„ maakt, met roeden op de blooten rugge strengelijk gegeesseld, en daar na gebrandmerkt te werden, mitsgd„s na dat in de ketting geklonken zal weesen, den tyd van zijns leevens aan 'S E: Comp„ gemeene werken te arbijden, met Con„ „demnatie in de Costen en misen van Justitie ofte tot al zulke peene en strafen als UwelEde Agtb: zullen vinden en oordeelen, te behooren /:was geteekend) H: L: Bletterman /: in margine:/ Exhibitum in Judicio den 6 october 1785. N:o 49: ete
English
Articles drawn up, presented, and submitted to the Messrs. Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, in order that, upon the requisition of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Hendrik Lodewijk Bletterman, Ontong of Siam, belonging to the burgher Hendrik Albertyn the elder, may be examined thereupon; the said gentlemen ensuring that the responses given by him are duly recorded in the margin hereof. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government, the slave Ontong of Siam, bondservant of the burgher Hendrik Albertyn, who to the adjacent interrogatories has given such answers as are noted beside each of them. Article 1. The prisoner's name, age, and place of birth. Answers: Onton of Siam, aged about thirty years. Article 2. Whose bondservant the prisoner is. Answers: Hendrik Albertijn. Article 3. When and for what reason the prisoner deserted. Answers: That he has been a runaway for two years because he did not receive enough food. Article 4. Whether other slaves deserted with him, or if any stayed with him during his desertion. Answers: That he deserted alone and was also always alone. Article 5. Where the prisoner's hiding place was during his desertion. Answers: On one of the Stellenbosch mountains. Article 6. Whether the prisoner, in the beginning of his desertion, broke open the padlock of the poultry coop of his master and stole poultry from it. Answers: Yes, having stolen three fowls. Article 7. Whether the prisoner then, on a certain night, on the farm of the Heemraad Monsieur Jan de Villiers, broke off the padlock of the wine cellar door and hid the inner lock. Answers: Yes. Article 8. Whether the prisoner, unable to break the inner lock, went to the rear side of the said wine cellar and there broke out a window frame provided with burglar bars on the inside and closed with wooden shutters on the outside. Answers: Yes. Article 9. What the prisoner then stole from the cellar. Answers: That he stole brandy and rope yarn from the cellar, and from the flour room of Villiers, flour and salted meat. Article 10. Whether the prisoner further went to the Simonsberg and took up his residence there. Answers: Yes. Article 11. Whether the prisoner, some days later at night, again broke out the very same frame of the said cellar on the farm of the aforesaid de Villiers, which had previously been broken out by the prisoner and walled in again. Answers: Yes. Article 12. What the prisoner then stole from the cellar. Answers: As in Article 9: salted meat and flour. Article 13. Whether the prisoner subsequently on repeated occasions broke open the padlock of the door of the mill house. Answers: Yes. Article 14. What he stole from the mill house. Answers: That he stole corn, brandy, dried peaches, chestnuts, and furthermore an iron compass. Article 15. Whether the prisoner, on a certain night, after having stolen on different occasions in the mill house, heard a musket go off in the said mill house and was struck by the shot with some grains of buckshot. Answers: Yes, and that six buckshot grains hit the prisoner. Article 16. Whether the prisoner, on the farm of the said Christiaan Hop, at night-time, stole and took away with him some vegetables from the garden, as well as from the fowl run, turkeys, three fowls, ten geese, and 2 buckets. Answers: Yes, having stolen the buckets from Christiaan Hop. Article 17. Whether the prisoner from there subsequently went to the farm of Johannes Cats while the prisoner was drunk. Answers: No, but rather to Jan de Villiers, and had been there up to three times. Article 18. Whether the prisoner also, on the farm of the burgher Jacobus Johannes Hamman, broke a window frame provided with burglar bars out of the cellar. Answers: Yes, and the prisoner had once stolen corn there. Article 19. What the prisoner stole from the cellar of the aforesaid Hamman. Answers: Yes, and had stolen nothing but dried apples to satisfy his hunger. Article 20. By whom and in what manner the prisoner was taken captive. Answers: By two Hottentots. Article 21. Whether in his aforesaid hiding place were found three schepels of corn, a copper kettle, three buckets, a piece of linen, and a bag, as well as a copper compass. Answers: Yes. Article 22. In what manner the prisoner came by those goods. Answers: That he stole the goods as answered by him to the preceding articles; that he had found the copper kettle, the linen, and a bucket at Hendrik Laubscher's farm by the river, and had stolen the corn from Hamman and Christiaan Hop, and a copper kettle and a bucket from Hendrik Laubscher. Article 23. With what the prisoner committed those break-ins. [illegible] Article 24. Whether the prisoner does not know that burglary and stealing is a very great evil, and whether the prisoner does not understand himself to have deserved heavy punishment thereby. Answers: Yes. Article 25. What the prisoner has to offer for his excuse. Answers: Nothing for his excuse.
Dutch transcription
Articulen gedagen maaken zegt. Onton van Siam, oud nagissing dertig Jaaren zegt Hendrik Albertijn zegt twee Iaaren opgedroot te zijn omdat hij geen eeten genoeg gekreegen heeft Legt: alleen opgedrost en ook altoos alleen geweest gebergtens Zegt Ja de Emmers bij Christiaan Hog gestoolen te hebben zegd Za: en had hij gev: aldaar eens koorn gestoolen drie reisen geweest te zijn— zegt Ja„ voor ons ondergeteekende gecomm: uijt de E: Agtb: raad van Justitie deese Gouvernement den Slaaf ontong van Siam Leijfeijgen van de burger Hendrik Albertyn dewelke op de neevensstaande gegeeven heeft als bezijden een ieder derselver is bekend Compareerd Wiens Lijfeijgen hij gen. wanneer en om wat reeden hij gev: is opgedrost zegt: op een der stellenkosche waar zijn gev: verblijvplaats geduurende zijn opdroosen is geweest of hij gev: in 't begin van zyn opdrienen 't hangslot van het Zegt - Ja I. hij gev: het binnen slot niet kunnende verbree„ „ken zig nade agter kant van deselve wynkelder Off hij get: als toen op de plaats van den Heemraad mons„r Ian de Villiens op zeekere nagt het hangslot vanden mijn „kelder deur afgebrooken en 't binnen sest verborgen of hij gen: zig voorts heeft begeeven na de Simonsberg en aldaar zijn verblijvplaats heeft genoomen off hij get: op de plaats van deselve Christiaan Hop bij nagtyd eenige groentens uijt de thuin mitsgds uijt het hoender hbal katkoenen drie hoenders thien gansen en 2 Emmers gestoolen en met zig genoomen heeft zegt Ia des gen: naam, ouderdom a ge„ boorte plaat Offer ook meerdere slaaven met hem zijn opgedraat of geduurende zijn opdroosen bij hem gew: ge¬ weest zyn zegt: neen maar wel bij Jan de villiers en als daar tot en overgegeeven aan H H. gecom„ mitt„s uit den E: Agtb raade van Justitie deeses Gouvernements omme daar op ter requisitie vanden Land Trost van Stellenbosch en Drakenstein Hendrik Lodewijk Bletterman gehoord te worden Onthon den burger Hendrik Al„ „bertijn d'oude thanss Heeren gen: zullende desselfs te geevene rexpandiven in margine deeses behoorlijk moeten worden bekend gesteld vraagpoincten zodanige antwoorden van Siam, toebehoorende off hij gen: van daar ver¬ volgens zig heeft begeenen na de plaats van Christiaan tap5 hoenderhok van zijn Lijf„ „heer opengebrooken en daar uijt pluijmwee g stoolen heeft drie hoender verte gesteld toe te behooren te zijn. — 3 A„o 7. heeft. O 8: zegt brandemijn en kabel„ gaarn is de kelder en in de meelkaamer van villiers meel en gesonde vleesch gestoolen te hebben zegt als op art 12: gesonte vaetst en meel zegt Ja, en dat zes haagel korrels hem ged. geraakt zegdJa Legt: niets als drooge Apfelo hebben om zyn honger te stellen zelft door twee hottentotie zegd: koorn, Brandewijn, drooge perzikken Castannien en voorts een 13 e off hij ged: daar na tot herhaalde reijsen het hangslot van de deur: van het moolenhuijs heeft open gebrooken Legt J 14: Wat hij uijt het molenhuijs ge„ stoolen heeft van Cats terwijl hij off hij gen, op zeekeren nagt zegd 't koorn bij Haman na dat tot differenterhyzen en Christ: op Een kooper in het molenhuijs gestoolen had keetel en een Emmer by net een snaphaan in hetzelve Hendrik Lauberten ge¬ molenhuijs heeft hooren los gaan „stoolen te hebben en door de schoot met eenige korrels haagel is getroffen zegt: de goederen gestoolen te hebben zo als op de voor„ „gaande articuls door hem is beantwoord, teruyl hij de koopere keetel 't linnen en Een Emmer bij Hendrik Laubscher op de plaats bij de rivier had gevonden zegd Ia, en gestoolen te zegd niets tot zijn verschening 18 of hij ged: ook op de plaat vanden burger Jacobus 77. wat of hij gev: als toen uijt de kelder heeft gestoolen off hij gev: eenige daagen daar na des nagts 't zelve Casijn vandeselve kelder op de plaat van voorsz de williens, die te vooren door hem gev: uitgebrooken en weeder om in„ gemetseld was op nieuws heeft uitgebrooken gehad 12: Wat hij gen: als toen uijt de kelder gestoolen heeft heeft begeeven en aldaar een kasijn met die fijzers van binnen voorzien en houte vengster van buijten geslooten, heeft uijtgebrooken. ijzere passer 20. door wie en op wat wijze hij„ gen: gevangen genoomen is Off in zijn gem: schuijlhoek ge„ „vonden is drie scheepels koorn, Een koopere keetels drie Emmers, Een lap linnen en een zak mitsgd„s een kooper passer LL op wat wijde hij gen: aan die goederen gekoomen is 5. 23 Waar meede hij gew: die braake gedaan heeft off hij gen: niet weet dat huijs„ braak en steelen zeer groot quaat is en of hij gen: met zelffs begrijpt daar door zwaare stratte te hebben verdient 25 Wat hij gen: tot zijn verschoning Johannes Hamman een vengster Casijn met diefijzers voorzien uit de kelder heeft gebrooken N„o 19. Wat hij get: uijt de kelder van voorsz: Haman heeft gestoolen Johannes „ zel heeft zegt Ja. 16: ƒ gev: dronken wa 21. 24 verte
English
while he had stolen in order to still his hunger and had run away due to a lack of proper food. Below stood: to wit, and to request pardon. Thus questioned and answered at Cabo de Goede Hoop on the 19th of September 1785, before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Council aforesaid, who, together with the aforementioned person and me, the sworn clerk, have also duly signed the minute hereof. Lower: which I attest. Was signed: R. J. v. d. Riet, sworn clerk. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the slave Ontong of Boegies, bondman of the burgher Hendrik Albertijn, who, these foregoing interrogatories having been read aloud to him word for word, clearly and distinctly, along with the answers given by him thereto, declared that he persisted therein, desiring that nothing more shall be added thereto or removed therefrom, requesting only that he may not return to his master, but would rather be sold to another; and furthermore he testified that all the foregoing contained the pure truth. Below stood: Thus re-examined, and the aforementioned having been read to him, it was testified by him that he persisted therein. At Cabo de Goede Hoop, the 20th of September 1785. Lower: some characters; and described there: this mark the aforementioned Ontong has set with his own hand in his language. Still lower: Present before me, and signed: R. J. v. d. Riet, sworn clerk. In the margin: as commissioners: J. M. Horak, J. C. Gie. Deposition given before the Honorable commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, and this at the requisition of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Pieter Hendrik Lodewijk Bletterman, by and on behalf of the burgher Johannes Jacobus Haman, reading as follows: That some time ago now, without the deponent being able to determine the exact time, having discovered several times at his place situated in the so-called Banghoek at or near Stellenbosch that at various times during the night the window frame was broken out of the wall of the wine cellar and that wine or brandy had been stolen therefrom, without the deponent, despite all efforts made, having been able to discover the perpetrator thereof. That afterwards, on the occasion that the deponent found himself at the house of the burgher Cornet at Stellenbosch, Samuel Johannes Cats, a certain slave boy of the burgher Hendrik Albertijn was brought home to the said Cats by two herdsmen of his, which slave boy happened to be very drunk; in which state the slave boy had then confessed that he had been the perpetrator of the thefts committed against the deponent, and also that he had broken into the mill of the Heemraad at Stellenbosch, Jan de Villiers, Abraham’s son, and had stolen there. That the next day, the deponent having made a report of what occurred to the late Landdrost, the honorable Ryneveld, the aforementioned boy, when brought into his presence, had confessed and admitted to his aforementioned committed theft in the manner aforesaid. The deponent testifying lastly that of all that was found on the aforementioned slave boy upon his capture, nothing was recognizable except a [illegible] which had lain in the cellar of the deponent. Relating nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, presenting himself at all times, when required, to confirm the same with an oath. Below stood: Thus passed at Cabo de Goede Hoop on the 19th of September 1785, before the Honorable J. M. Horak and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who, together with the deponent and me, the sworn clerk, have also duly signed the minute hereof. Lower: Which I attest. Was signed: R. J. v. d. Riet, sworn clerk. Deposition given before the undersigned commissioners, and at the requisition of the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Hendrik Lodewijk Bletterman, by the Heemraad at Stellenbosch, Monsieur Jan de Villiers, Abraham’s son, of competent age, reading as follows: That the deponent, about eighteen months ago now, without wishing to be precisely fixed to the exact time, having noticed a few days after one another that some of his pigs were stolen during the night, had taken all precautions in that regard, if possible to discover the thieves thereof, which however had been fruitless. That a few days' time thereafter, the deponent having again found on a certain morning that the front lock of his cellar door had been broken off and the inside lock bent, the deponent had subsequently discovered that same morning on the back wall of the same cellar a window frame fitted with iron bars and a wooden window completely broken out of the wall, and finding the same lying thus on the ground, and that in the same cellar some wine had been drawn out of one of the wine casks and a portion of the dried fruits located therein had been stolen. That the deponent, in the month of November or December of the past year, subsequently on a certain morning having found the padlock of the millhouse broken off and the door open, had discovered upon further investigation that flour had been stolen from the same millhouse; which having happened repeatedly for some time in succession, the deponent had seen fit to request permission from the late Junior Merchant and Landdrost, the honorable Daniel van Ryneveld, as the deponent also testifies to have obtained, to set a trap gun loaded with hail on a certain night in
Dutch transcription
terwijl gestoolen had om zyn honger te stillen en wegge „prort te zijn uit gebrek van behoorlijk eeten /:onder stond:/ te weeten en gratie te versoeken Aldus Gevraagd, en beantwoord aan Cabo de goede Hoop den 19 September 1785 voor d' E Ed=e Johannes Marthinus Horak, en Ian Coenraad Gie, Leeden uijt den E Agtb: Raade voorm: die de minute deeses beneevens de gen: ende mij gezw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager:/ 't welk ik getuijge /:was geteekend// R: J: V: D: Hiet gese: Cleme Recollement Compareerde voor ons onderget: gecomn uit den E Agtb: Raad van Justite deeses gouvernements den slaaf Onton van Clam Leijfeijgen van den burger Hendrik Albertijn dewelke deese voorenstaande vrangartiuten met de door hen daar op gegeevene antwoorden van woorde tot woorde klaar en duydelijk voorgeleezen weesende verklaarde derzelve daar bij te blijven persisteeren, met begeerte dat er niets meer bijgevoegt ofte van gedaan werden zal, versoekende alleenlyk niet weerde bij zijn Lijfheer te moogen koomen maar liever bij een aader verkogt te wille zyn, en voorts. betuijgde hij dat al 't voorenstaande de zuijvere waarheid bekeltde /onderstond:/ Aldus Gerecolleerd mitsgaders den gen=n Dat voor nu eenigen tijd geleeden zonder dat den relatant den Juisten tijd weet te bepaalen, ter plaatze van hem rel„t geleegen in de zagen„de dange hoek bij ofte omtrend stellenbord eenige reisen ontoekt hebbende, dat op verschillende tijden nacht t oengster Casijn uit de muur vande wijn kelder gebrooken en dat 'er mijn of brandewijn, daar uyt gestoolen was, zonder dat den rel„t niet teegenstaande alle aangewende moeijte den daader daar van heeft kunnen ontbekken. — Dat daarna bij geleegendheid dat den rel„t ten huijse, vanden burger Cornet tot Stellenbosch Samuel Johannes Cat zig bevond, door twee beeste wagters van Helaas gegeeven ten over„ „staan van EE„s gecommitteerden uijt den E Agtb: raade van Justie deeses gouvernements ende zulx ter requisitie van den Land Daort van Stellenbosch &n Drakenstein P„r Hendrik Lodewijk Bletterman door ende van wegens den burger Iohannes Jacobus Haman Luijdende hetzelve als volgt — voorgeleesen zijnde was door hem betuijgd daar bij te blijven persisteeren Aan Cabo de goede hoop den 20: September 1785 /:lager/ eenige Caraiters:/ en daar omschreeven:/ dit merk heeft den gen: Ontong in zijne taal eij„ „genhandig gesteld /:nog lagers) Mij praesent /en geteekend:/ R: J: V: D: Riet gesw: Clercq /:in margine:/ als gecomm: J: M: Horak Gul. weet in te brengen. voor te : hem Cats t' huijs gebragt wierd, zeekere Slaave Jongen vanden burger Hendrik Albertijn dewelke zeer beschonken kwam te zijn, in welke slaaven Jongen als toen had bekend dat hij den daader vande bij den rel„t gepleegde diefstallen was geweest, als maede dat hij bij den heemraad tot Stellenborh Jan de Villiers Abrahamsz: in de moolen gebrooken en gestooten had. — Dat des anderen daags den relt: bij wijlen den Land¬ S„r Rijneveld rapport van 't voorvallen de gedaan hebbende den gem: Jongen wanneer ter praesentie gebragt wierd, zyne voorenstaande gepleegde dienstal invoegen voorsz: beleeden en bekend had. Betuijgende den rel„t: laatstelijk van al 't geen er bij gem: slaaven jongen bij 't opvangen gevonden is niets kenbaar geweest is als een paren dewelke in de kelder van den zelt. geleege hadt Niets meer relateerende geeft den rec„t voor zee„ denen van weetenschap als in den text praesenteerende t zelve ten allen tyde des gerequireert werdende met Eede te bevestigen /:onderstond/ Aldus gepasseert aan Cabo de goede hoop den 10 September 1785: voor d' E: J: M: Honal en Jan Coenraad Gie, Leeden uit den E Agtb: raad van Justite voorm:, die de minute deese beneevens den Comp„ ende mij geen Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager/ T welk ik getuyge /:was geteekend:/ B: J: V: D: Riet gesw: Clercq. — Helaas gegeeven ten overstaan van de onderget: gecommitt ende ter requisitie van den Land= Dat den rel„t voor nu omtrend agthien maanden voorleeden zonder excer in den pasitiven tijd tewillen bepaald zijn eenige daagen na den anderen bespeurd hebbende, dat 'er bij nagttijden van zijne verkenr gestolen, waaren daaromtrend alle voorzorgen had gebruijkt waare het mogelijk de dieven daar van te ontdekken het geen egter vrugteloos was geweest — Dat wijnige daagen tijd daar na den rel„t weederom op zeekeren morgen hebbende bevonden het voorslot van zijn kelder deur afgebrooken en het binnen slot ver„ boogen te zijn, had den relt vervolgens aan de agter nuur van deselve kelder denselven morgen ontdekt een vengster Casijn met die fijzers voorsien en houte vengster geheel en al wijt de muur gebrooken te zijn, en deselve dusdanig op de aarde vinden leggen en dat men in deselve kelder uit een der bierpijven met mijn een gedeelte mijn uijtgetapt en van de daar in zig bevondende moogen vrugten een gedeelte ge stoolen had.. Dat den rel„t in de maand November of December des gepasseerden Jaars vervolgens op zeekeren morgen het hangslot van 't' molenhuijs afgebroken en de deur open hebbende gevonden, bij verder ondersoek had ontdekt, dat 'er meel uijt hetzelve molenhuijs was gestoolen hetwelk den rel„t tot herhaalde reysen eeni„ gen tijd agter een zijnde gewaar geworden geschied te zijn was den relt te raade geworden vanwijlen den ondercoopman en Landdrost S:r Daniel van Ryneveld permissie te versoeken, zo als den relt betuijgd ook te hebben geobtineerd om een stel over met kagel gelaaden op zeekeren nogt in Drost van Hellenberth en drakenstein Hendrik Lodewijk Blesterman door den heemraad tot Stellenborch mons„r Lande Villier abrahamsz: van Competenten ouderdom luijdende als volgd Drost ƒ -
English
to place in the same millhouse, the relator then, also having heard the gun go off in the night, the relator went out of the dwelling house and to the millhouse, whereupon the relator did not find the perpetrator, but did find a large hole in the door caused by the blast of hail shot. That, as the relator believes, about four months thereafter or in the month of April of this year, having once again had to discover on a certain morning that during the night the aforesaid frame, newly cemented into the wall, fitted with iron bars and wooden shutters from the outside, had been broken out, the relator had some time thereafter learned that the perpetrator of the thefts and burglaries committed against him had been apprehended at the place of the burgher Cornet Monsieur Samuel Cats; as he was said to have immediately confessed to having been slightly wounded in the side by the discharge of the flintlock set in the millhouse, and that he was a slave boy belonging to the burgher Hendrik Albertijn and named Ontong of Siam. Relating nothing more, the relator gives for reasons of knowledge as in the text, being prepared to confirm the same under oath if necessary. Below stood: Thus passed and recollected at the Cape of Good Hope on 21 September 1785 before the Honorable Johannes Marthinus Horak and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who have properly signed the minute of this along with the relator and me, the sworn clerk. Lower stood: Which I witness. Was signed: R. J. van der Riet, sworn clerk. Whereas Ontong of Siam, slave of the late burgher Hendrik Albertijn, aged approximately thirty years, presently the prisoner of the Lord, has voluntarily confessed and it has evidently appeared to the Honorable Worshipful Council of Justice of this government from the further documents added to the trial: That the prisoner, having deserted now over a year ago from the farm of his master located near the Klapmuts, has in his vagrancy committed different thefts, some of which were accompanied by violent burglary; such as the theft committed by the prisoner at the dwelling place of the Heemraad Jan de Villiers located in the Bangehoek, where the prisoner on a certain night, having broken off the lock that was located on the outside of the front door of the wine cellar and having bent the inside lock of that door without thereby being able to open that door, proceeded to the back side of that wine cellar, there broke out of the wall a frame fitted with iron bars and a tightly closed wooden shutter, climbed through that opening into the warehouse, and tapped a quantity of wine from one of the wine pipes, as well as stole and carried off some dried fruits lying in the cellar. That the prisoner, without being deterred by this, betook himself some time thereafter again to the farm of the said de Villiers and to the abovementioned wine cellar, and once again [broke out] the same window that had previously been broken out by him, the prisoner, but had been cemented in again. That the prisoner subsequently at the farm of the said de Villiers on repeated occasions, having broken off a padlock located in front of the door of the millhouse, repeatedly stole flour from the sacks lying therein, until the prisoner, when he wished to resume that theft on a certain night, was struck with six grains of hail by a shot fired in that millhouse from the set-gun placed there by the frequently mentioned Villiers, after license had been obtained.
Dutch transcription
hetselven molenhuijs te plaatsen, den rel=t dan ook dezelve nogt de Vloot hebbende hooren losgaan waaden relt, het woonhuijs uijt en na het molen huijsgegaan, wanneer den rel„t niet den daader aangetrogen, maar wel bevonden had een groot gat in de deur door de schoot Hagel te zijn veroorzaake Dat zoo den rel=t vermynd, omtrend vier maanden daar na ofte in de staand April deezes Jaars weederom op zeekeren morgen hebbende moeten ondervinden dat den nagts deselve voorsz: op nieuws in de muur gemetselde bezyn met die fijzers en houte vengsters van buijten voorsien uitgebrooken was, had den rel„t eenigen tijd daar na vernoomen dat de dader vande bij hem rets gepleegde diefstallen en braaken ter plaatse van den burger Cornet monrr Samuel Cats opgevangen was; alsoo hij terstond zou hebben belieden door het afgaan vande in het molenhuijs gestelde Snaphaan een wijnig inde zijde te zijn gekwetst geworden en denselven te zyn een Slaven Jongen te behoeren aanden burger Hendrik Albertjn en genaamt te zijn Ontong van Siam. — Niets meer relateerende geeft den rel„t voor reedenen vanweetenschap als inden text bereijd zijnde 't zelve des noodig met Eede te zullen bevestigen /:onder stond./ Aldus gepasseert en Gerecolleerd aan Cabo de goede hoop den 21: September 1785 voor d' EE: Johannes Marthinus Dorak Jan Coenraad Gie Leeden uijt den E Agtb Raad van Iustitie voorm: die de minute deeses benevens den rel„t endermy geswore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lagerit welk ik getuige /:was geteekend:/ R J: V: D' Rietgem: Clercq Aangesien Ontong van Siam Slaa van wijlen den burger Hendrik Albertin oud na gissing dertig jaaren, thans 's Heeren gen: vrijwillig beleeden heeft en den E Agtb Raade van Dat den gev, zonder daar voor afgeschrikt te zijn zig Eenigen tijd daar aan weederom na de plaats van gem: de Villiers en na den boovengem: wijnkelder begeeven, 't zelve venster dat bevoorens door hem ged: uijtgebrooken, egter weeder ingemetseld was, opnieuws Dat den gen: vervolgens ter plaatze van gemelde de villiers bij herhaalde reijsen een zig voorde deur van het molenhuijs bevindende hangslot afgebrooken hebbende uijt de daar in leggende zacken telkens meel gestoolen heeft tot dat, den gev:, wanneer hij die diefte in een zeekeren nagt wilde hervatten, door een indat 3 molenhuijs afgegaane schoot van 't door meerm: Villiers, na verkreegene Licentie, aldaar geplaatste stelnoer met ses korrels haagel getroffen was. Justitie deezes gouvernements uijt de verdere ten processe gevoegde stukken evident gebleeken is Dat den gev: nu ruijm een Jaar voorleeden van zijn Lijfheers omtrend de klapmuts geleegene plaats opgedrost zijnde, in zijn rondzwerven differente diefstallen gepleegd heeft, waar van eenige met geweldige braake zijn verseld; als de door den god„ op den in de bangehoek geleegene woonplaats van den Heemraug Jan de Villiers, gepleegde diefte alwaar den gev: in een zeekere nagt, het stot dat zig van buyten aande voordeur van den wijnkelder bevond, afgebrooken en 't binnen slot dier deur verboogen hebbende, sonder daar door die deur te hebben kunnen oopenen, zig voorts na den agter kant van dien mijnkelder, begeeven, aldaar een kasijn, voorsien met die fijzers, en een digt geslooten houte vengster uijt de muur gebrooken, door die opening in 't pakhuijt geklommen en uijt een der bierpijpen een gedeelte mijn getapt mitz„ gaders eenige in de kelder geleegen hebbende drooge vrugten gestooten en meede genoomen Justitie. heeft. -
English
broke out and then, according to his own statement, stole only some dried apples from that cellar. That the prisoner thereafter also went to the farm of the burgher Johannes Flaman, where the prisoner likewise broke one of the window frames out of the wine cellar, tapped brandy from one of the casks and took it with him; furthermore, after having roamed around here and there for a considerable time, was finally caught by two slave boys of the burgher Lieutenant Samuel Katt, taken to Stellenbosch, transported hither, and thus delivered into the hands of justice. But whereas such thefts and crimes, accompanied by violent housebreaking, in a country where justice is properly maintained, can by no means be left unpunished, but must be punished according to the findings of the case. So it is that the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, serving on this day, having carefully read and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by the Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Sr. Hendrik Lodewijk Bletterman, in his official capacity, upon and against the prisoner, together with having noted the prisoner's voluntary confession, as well as everything else serving the case and that could move their Honorable Worships, administering justice in the name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, have condemned the prisoner Ontong van Ciam, as their Honorable Worships condemn him by these presents, to be brought to the place where criminal sentences are customary to be executed here, to be delivered there to the executioner and, with the rope around his neck, to be exposed under the gallows. Agrees. Thus done and sentenced at Cabo de Goede Hoop, the 1: December 1785, as well as pronounced in the Castle de Goede Hoop on the 24 following thereafter, and executed on the same day. Was signed: S: Hacker, A V Schoor, O G de Wet, I: C: Rönnenkamp, G E Cruijwagen, S: V: Echten, Joh:s Smuts, J: C: Gie. Lower: In my presence, was signed: C L Neethling, secretary. In the margin: Fiat execution, and signed: C. J: van de Graaff. Underneath stood: further to be tied to a post, severely scourged with rods on his bare back, and to be branded thereon, subsequently being riveted into the chain, to labor therein for the term of his life at Robben Island on the Honorable Company's public works, with condemnation in the costs and expenses of justice. D D Kiek, sworn clerk. Further Appeared before the Right Honorable Worshipful Lord President and Council of Justice of the Castle de Goede Hoop, the pro interim Fiscal Gabriel Exter, ex officio prosecutor in criminal cases, on the one part, Alexander van de Kust, Lamoor van Balij, and Willem van Macasser, bondsmen of the former burgher councillor P:r Carnspek, currently prisoners of the Lord in the aforesaid Castle, on the other part. 1: And stated 2. That on the 3: of the past month of September, it was notified and made known to the ex officio prosecutor by the burgher councillor P:r Gie 3: 4: that some poultry had been brought to his house by two unknown slave boys, 5: whereof he had some reason to presume that it might be stolen, 6: and since those boys would return to receive the agreed money for it, 7: the ex officio prosecutor could take the necessary measures regarding this 8: in order, if necessary, to secure the same persons, 9: orders to that end were also immediately given by the ex officio prosecutor, 10: but that the boys did not return to collect their money, 11: and their theft having in the meantime become fully evident.
Dutch transcription
uijtgebrooken en toen, volgens zijn geve voorgeede legts eenige drooge Appelen uijt dien kelder ge„ stoolen heeft. — Dat den ged: zig daar na ook heeft begeeven na de plaats van den burger Iohannes Flaman alwaar den gen: insgelijx een der vengster Casijns uijt den wijn kelder gebrooken uijt een der laaten brandewijk getaxt en meede genoomen hebbende; voorts na nog hier en daar een geruijmen tijd rond gesworven te hebben eindelijk door twee slaaven jongens van den burger Lieutenan t Samuel Katt opgevangen, na stellenbosch gebragt, herwaards getransporteerd, en dus in handen van justitie over„ „geleevert geworden is Maar nademaal diergelijken met geweldige braake verselde clieverijen en misdaaden in een Land alwaar 't regt behoorlijk gehandhaafd word, geensints ongestraft kunnen gelaaten, maar na bevinding van zaaken gepunceert werden moeten Soo is 't, dat den E: Agtb: Raad van Iustitie voorm: ten daage dienende, met nadruk geleesen en overwagen hebbende den schriftelijken Crimineelen Eijsch en Conclusie door den Landdrost van Hollenton en Drakenstein S„r Hendrik Lodewijk Bletterman, nomine officie op ende jeegens den gevangene gedaan ende genoomen, mitsgd„s gelet op des gen: vrijwillige Confessie, zoo wel als op 't geene verder ter zaake dienende was en haar E: Agtb: konde doen moveeren Regt doende uijt Naame ende van weegens de Hoogmoogende Heeren Sloaten Generaal der vereenigde Neederlanden den gen: ontong van Ciam hebben gecondemneerd, zoo als hun E Agtb: denselven Condemneeren mits deesen, omme gebragt te worden ter plaatse alwaar men alhier gewoon is Crimineele gewijs„ „dens te Executeeren, aldaar aan den scherf„ ragter overgeleevert en met den strop om den hals onder den galgj te pronk gesteld zijnde Accordeert Aldus gedaan en gesententieert aan Caba de goede Hoop den 1: December 1785 mitsgd„s gepronuntieerd in 't Casteel de goede Hoop den 24 daar aan volgende ende geëxecuteerd ten zelven daage /:was geteekend:/ S: Hacker, AVSchoor, OGdewet, I: C: Rönnenkamp GE Cruijwagen, S: V: Echten, Ioh„s Smuts J: C: Giq /:lager:/ mij praesent /:wasgeteekend./ CL Meethling secret. s /. in margine:/ fiat ƒ Executie /:en geteekend:/ C. J: Vande Graaff /:onderstond:/ voorts aan een paal gebonden, met roeden op den blooten rugge Strengelijk gegeestelt en daar op gebrandmerkt te werden, vervolgens in de ketting geklonken weesende daar in den tijd zijns Leeven ten robben Eilande aan S' E Comp. s gemeene werken te arbijden, met Condem„ „natie in de kosten en misen van Justitie DD Kiek gem Cleren voorts - Compareerde voor den WelE: Agtb: Heer praesident en raade van Justitie der Casteels de goede Hoof den prointerim Fiscaal Gabriel Exter A: O: Eijsscher in Cas Crimineel ter eenre Alexander van de Kust Lamoor van Balij en Willem van Macasser Leijfeijgene van den oud burgerraad P„r Carnspek thans 's heeren gen: in ged: in voorsz: Caster anderen zijde. 1:En deede zeggen 2. Dat op den 3: der voorleeden maand 7: ber: door den burgerraad P„r Gie den R: O: Eijsscher zijnde aangediend ende bekend ge„ 3: maakt geworden 4: dat 'er van twee onbekende slaaven Iongen eenig pluijm vee ten zijnen huijze was aangebracht geworden 5: Waar van hij met eenige reeden presumeerde dat 't gestoolen mogte zijn E: en vermits die Jongens weederom zouden koomen om 't geaccordeerde geld daar van te onfangen 7: den r: O: Eijsscher hier omtrend de noodige maatreege len konte neemen om zig des noods van deselve persoonen te doen 8 verzeekeren g: ook dadelijk van den r: O: Eijsscher de ordres daar toe zijn gegeeven geworden 1 10: maar dat de jongens niet meer om hun geld te haalen geretourneerd 11: en hun diefstal ondertussen volkoomen zijnde ge„ koomen te blijken L B C
English
upon further efforts and investigations, the aforementioned three slaves Alexander, Lamoor, and Willem, belonging to the former Burgher Councillor Sr Carnspek, came under heavy suspicion. having been immediately taken prisoner and interrogated, as appears from their answers given before the Gentlemen Commissioners from this Honorable Venerable Council, they freely confessed and admitted: that on 2 7ber in the evening, between about eight and nine o'clock, having left their master's house and gone behind the Castle, they remained lying there until after midnight, awaiting the time to commit their premeditated theft; that they then opened the door of the warehouse standing next to the trackmaker's cottage, in which Lamoer used a chisel taken from their master's house by Willem on his advice; furthermore, together they took out from there a number of poultry, which is not positively specified by them, but by the owner thereof, Christiaan Veltbron, assigned to the Bodyguard, according to his report under no 1, is stated to have consisted of 13 turkeys, 7 geese, and some Muscovy ducks; that they cut carrying sticks in the garden there, and carried the poultry towards the Cape and to the house of the aforementioned Burgher Councillor Sr Gie, pretending that they were slaves of a certain Watters from the countryside, and that their master's wagon having broken into pieces behind the Castle, they had been sent away to sell this poultry; that the two first-named boys, Alexander and Lamoor, some days beforehand had likewise brought there for sale 11 chickens, which they had stolen from the Free Black Ioseph of boegiers, they having opened a small door to the courtyard of his house with a nail, through which they entered and took out the aforementioned chickens, and during the sale falsely passed themselves off as boys of a turner; that however apparent it is that these two slaves also stole the 8 chickens and 6 ducks taken in the theft committed there two days prior to that, because precisely at that time they were absent from their master's house for several days, and they were recognized by the buyer thereof as one and the same boys, as appears from his statement under No 3, it has appeared particularly very doubtful to the Officer Demandant that they readily confessed to the other deeds upon the first interrogation, and have constantly continued to deny this theft, for which the Officer Demandant, if they were nevertheless the perpetrators, can find not the slightest reason, and the matter has therefore not appeared to him to be such as to allow, according to the rule, proceeding to a sharper examination, but rather to fix upon what they have formally confessed; so that nothing else will remain for the Officer Demandant than to ascertain what punishment they, named and qualified, shall have deserved by committing their crimes. Given that for him, while no punishment is specifically determined in the laws regarding this—
Dutch transcription
bij verdere gegeevene moeijte en rechenchen in groote susprie zijn gekoomen de voorgem: den oud burgerraad S„r Carnspek behoorende drie slaaven Alexander, Lamoor, en Willem directelijk gevangen genoomen en ondervraagd zijnde blijkens hunne voor heer Gecommitt„s uit deesen E 14. Agtb: raade gegeevene responsiven vrijwillig geadvoueert en bekend hebben 15 16 dat zijl: op den 2: 7ber: 's avonds omtrend tusschen agt en neegen Uuren 't huis van hun Lijfheer uitgegaan en zig agter het Casteel begeeven hebbende 18: aldaar tot naar de middegnagt zijn blyven liggen de tijd afwagtende om hunne gepremetiteerde diefze te begaan 19: dat zij dan de deur van 't naast 't pademakers huijsje staande pakhuis hebben geopend 20: waar bij Lamoer een van willem op zijn aan„ „raaden uit zijns Lijfheeren huijze meede genoomen bijtel heeft geadhibeert. — 21: Voorts met malkanderen daar uijt gehaald een getal pluijmwee 22: dat van hunl: met positive bepaald 23: dog van den Eigenaars derselver, den onder de Lijf„ wagt beschijdene Christiaan Veltbron, naar diens relaas sub n„o 1: aangegeeven word 24: te zijn bestaan in 13 kalkhoenen 7: Ganden en eenige makauw en Enten 5: dat zij zulke wet draagstokken in de thuijn aldaar gekapt, Caabwaarts en ten huijze van den gem: burgerraad S„r Gie hebben gedraagen 26: voorgeevende, dat zij slaaven van eenen Watters van buijten waaren, en dat de waagen van hun Lijfheer agter 't Casteel in stuk ken gebrooken zijnde 27: Zijl: om dit pluijmvee te verkoopen weggestuurt waren— 73 28: dat de beijde eerstgem: Iongens Alexander en La moer zuijnige daagen van te vooren niet minder aldaar te koop hebben gebracht 11 hoenders 29: dewelke zij van den Vrijzwarte Ioseph van boegiers ontstoolen hebben hebbende zyl: een klijn deurtje naar den agter 30: plaats van dewelfe huis met een Spijker ge„ „opend 31: Waar door zij ingegaan en de gem: hoenders uitgehaald 32. en zig bij den verkoop valschelijk voor Jongens van ƒ eene dreijer uitgegeeven hebben 33: dat hoe apparent 'z is dat deese bij de slaaven ook de twee daagen voor dien gepleegde die ste aldaar gestoolene 8: hoenders en 6 Enten weg„ „genoomen hebben 34: om dat zij Juist in dien tijd eenige daagen van 't huis van hun Lijfheer absent zijn geweest 35: en zij van den kooper derselven, blijkens diens verklaaring sub N„o 3: voor een en deselve Iongens erkend zijn 36: den r: O: Eijsscher voornamentlijk zeer bedenkelijk is voorgekoomen 37: dat zijl: de bij de andere feiten bij de eerste onder vraaging aanstonds bekend hebben 38: en deese diefte altoos zijn blijven loochenen 39: Waar van den r: O: Eijx„s indien zij eevenwel de daaders waaren geen de geringste reeden kan vinden 40: en denselven daarom de zaake niet zodanig is voor„ gekoomen om na de reegel tot een scherper exaamen te kunnen overgaan 41: maar zig te zullen fixeeren op 't gem: zijl: in forma geadvoueert hebben 42: zoo dat voor den r: O: Eijsscher niets anders zal overblijven als na te gaan, welke straffe zij gen: en gEd: door 't pleegen van hunne misdaalen zullen hebben gemeriteerd 4E: Dato denselven dan terwijl in den wetten hier omtrend geen straffe bepaald is— 12
English
44: but such thefts are customarily punished according to their magnitude, the quality of the persons, and the circumstances of the deed 45: and thus are left solely to the arbitrium judicis, 46: he will take the liberty to remark 47: that the delinquents are slaves, the lowest class of people, among whose large and daily increasing multitude the smallest number is not inclined toward evil, 48: and of whose excesses sufficient daily proofs are at hand, so that their crimes ought to be punished with all rigor for the sake of example and the preservation of public security, 49: moreover, the conduct of the first named and cited was not in optima forma, 50: that both of these cited prisoners also did not stop at a single theft, 51: but committed such thefts repeatedly, 52: of which the last is so considerable that in value it equals and even exceeds cattle theft, whereby criminals make themselves subject to the death penalty, 53: that the thefts furthermore were committed by them with premeditation and intent, 54: and the same were no less accompanied by force and breaking and entering, 55: circumstances which in all crimes aggravate the punishment, 56: that the third cited prisoner will be less burdened in this matter, 57: because he only took part in a single theft and seems indeed to have been enticed thereto by his already practiced companions, 58: and although the first-mentioned cited prisoners seek to excuse themselves therewith, 59: that they only stole to obtain food and to be able to buy, 60: having also, by the actual slaughter and eating of a turkey, given good proof of their hunger, 61: this very likely unfounded excuse can contribute all the less to the reduction of their punishment, 62: as on the contrary their own fault ought justly to be paid for. For which and other reasons and means in due time (if need be) to be further deduced, the Officer, Demandant, making his demand, concluded that by definitive sentence Your Honorable Worships will condemn the aforementioned prisoners and cited to be brought to the place where criminal sentences are customary to be executed, and being delivered there to the executioner, to be tied with the rope to the gallows and severely scourged on the bare back; the first two named and cited, Alexander and Lamoer, to be branded and confined for the term of two years on Robben Island to work there on the public works, being riveted in irons; furthermore, the third named and cited, Willem, no less, being riveted in irons for a full year, to be returned to his master; with condemnation of the named and cited in the costs and expenses of justice, or to such other punishments and penalties as Your Honorable Worships in law and equity shall deem proper. Was signed: G. Exter H: 2: In the margin: Exhibited in court on 27 8ber 1785. — Report given before the undersigned commissioner members of the Honorable Court of Justice and at the requisition of the pro interim fiscal Jan Gabriel Exter, by Christiaan Veldbron of Groningen, of competent age, reading as follows: That the relator having rented the warehouse situated beside the dwelling of the basket-maker's house, standing behind the Castle, from the burgher Jan Willem Luts who lives therein, he, the relator, stores therein the poultry bought up by him from time to time; That on Saturday morning, the 3rd of this current month of September, the relator was called by the slave boy who had to stay at the relator's house at night, by order of the wife of the aforementioned Luts, for the reason that the door of the aforementioned warehouse was broken open and that some of the relator's poultry was stolen out of that warehouse; the relator having proceeded thither found it indeed to be so, and had then missed from his poultry thirteen turkeys, seven geese, and several Muscovy ducks and ducks, without being able to give the exact number thereof; the relator having at the same time found lying behind the garden there a head and the feathers of a turkey and a leg of a Muscovy duck, with the entrails, the feathers, as well as some rope yarn lying beside it; That the relator of the committed theft and break-in That the deponent, who in one of the houses of the burgher Hendrik Zinwoord, on a Friday morning Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the free black Joseph of Boegies, of competent age, who at the requisition of the pro interim fiscal Sr. Gabriel Exter declared to be true: Thus passed and re-examined at the Cape of Good Hope, the 15th of September 1785, before the gentlemen Johannes Marthinus Horak and Johannes Smuts, members of the Honorable Court of Justice aforementioned, who duly signed the minute hereof along with the relator and me, the Secretary. Lower: Which I witness: Was signed: C L Neethling, Secretary. having given notice to the pro interim fiscal or requirant in this matter, the relator was informed by him that poultry had been offered for sale to the burgher councillor, the honorable Jan Coenraad Gie, according to reports received, and the relator had to proceed thither to see if that also happened to be his; which the relator having done, he found a part of his stolen poultry there and furthermore recovered ten turkeys, seven geese, and four Muscovy ducks. Relating nothing more, the relator gives for reasons of knowledge as in the text, offering to confirm the same further at all times. Underneath stood: aan & 6 2
Dutch transcription
44: maar diergelijke diefstallen naar derselven grootheid, hoedaanigheid der persoonen en omstandigheedens van de daad pleegen gestraft te worden 45: en dusdanig alleenig aan het arbitrarium Judicis overgelaaten zijn 46: de vrijheid zal neemen aan te merken 47: dat de delinquenten slaaven zijn, de laagste zoorte van menschen onder dier groote en dagelijxe aagroeijende meenigte 't minste getal tot geen kwaad geneegen is 48: en van dier uitspating genoegzaame dagelijxe proeven voorligen dus derselven misdaden tot voor „beelden en bewaring der algemeene zeekerheid met alle riqueur behooren gestraft te worden 49: zijnde de bij de eerste gev: en ged:te bovendien niet in optima forma geweest 50: dat deese bijde gev:s en ged„e ook niet bij een diefstal zijn verbleeven §7: maar diergelijke bij reiteratie gepleegd hebben 52: waar van de laatste zoo aansienlijk is dat deselve in de waardij de veedievereij (waar door misdaadige zig aande doods straffe onderheevig maaken gelijk komt en nog te booven gaat, 53: dat de diefstallen voorts met voorbedagt en opzet van hunl: gepleegd 54: En deselven niet minder met geweld en inbreuk ver„ zeld zijn geweest §5: omstandigheedens, dewelke bij allen Criminibus de straffe verzwaaren 56: dat den derde gev: en ged: hier bij minder zal gegraveerd zijn 57 om dat hij alleenig een enkelde diefstal heeft bijgewoond en wel schijnt door zijne alree geoeffende maats daar toe 'te zijn verleijd geworden 58 en hoewel de eerstgen gev: en ged: zig daar meede zoeken te verschoonen §9 dat zij alleenig gestoolen hebben om kost te krijgen en te kunnen koopen 60: hebbende zijl: ook door 't daadelyke slagten en Mits welke en andere reedenen en middelen in tijd en wijlen /: is 't nood:/ verder te deduceeren den r: O: Eijsscher Eijsch doende Conclu„ „deerde, dat bij definitive vonnis UwE: Agtb:r de gev:d en ged: voorm: zullen worden gecondemneert omme gebragt te werden ter plaatse alwaar men gewoon is Crimineele Sententien te Executeeren, en aldaar aan den Scherpregter overgelee„ „vert zijnde met de korde aande galg vast gemaakt en op de bloote rugge Strengelijk gegeesseld de bij de eerste gen: en ged: Alexander en Lamoer gebrandmerkt en voor den tijd van twee Iaaren ge„ „confineerd te worden ten robben Eiland om aldaar in de ijzers geklonken zijnde aande gemeene werken te arbijden zullende voorts de derde gen: en ged: Willem net minder voor een geheel Iaar in d'ijzers geklonken zijnde aan zijn Lijfheer geretradeert worden, met Condemnatie der gen. en ged: in de kosten en misen van Justitie ofte tot dusdanigen anderen poenen en stratfen als Uw Ed: Agtb: naar regt en billijkheid zullen oordeelen te behooren /:was geteekend:/ G: Pxter opeeten van een kalkhoen een goede proeve van hun honger gegeeven 61: zo zal deese zeer waarschijnelijk ongegronde Excust dies te minder iets tot vermindering van hunne straffe kunnen bijdraagen 62. als ter Contrarie billijk eigen schuld zoude geboet worden opeeten H: 2: /:in margine:/ Exhibitum in Iudicio den 27: 8ber: 1785. — Relaas gegeeven ten overstaan van de ondergeteekende gecommitt„s Leeden uijt den E Agtb: Raade van Justitie en ter requisitie van den pro Interim fiscaal I„n Gabriel Exter door Christiaan Veldbron van groningen van Competenten Ouderdom; luijdende als volgd Dat den relatant het bezijden de wooning van 't padenmaakers huijsje, staande agter het Casteel van den daar in woonenden burger Ian Willem Luts zijnde pakhuis gehuurd hebbende, hij ret„t daarin het door hem van tijd tot tijd opgekogt werdende pluijmvee komt te bergen Dat den rel„t op Saturdag den 3: deeser loopende maand September, 's morgens door des relt: aldaar 's nagts ten huijze blijven moetende slaave Iongen op ordre van de vrouw van voorsz: Luts geroepen zijnde om reedenen dat deur van 't voorsz: Pakhui was opengebrooken en dat er van des rel„ts pluijmvee uijt dat pakhuis gestoolen was, den rel„t zig derwaards be„ geeven hebbende zulx ook in diervoegen bevonden en toen van zijn pluijmere vermist had, derthien kalkoenen, zeeven gansen, en eenige maccauwers en benden, zonder het regte getal daar van te kunnen opgeeven, hebbende den rel„t teffens agter den aldaar zijnden thuijn vinden leggen een kop en de veeren van een kalkoen en eene poot van een maicouw, met het ingewanden de veeren mitsgd:s wat kabelgaarn daar bij leggende Dat den relt: van de gepleegde diefte en braak Dat den Comp„t die in een der huijsje van den burger Hendrik Zinwoord, op een vrijdag worgen Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uit den E Agtb Raad van Iustitie deeses gouvernement den vrijzwart Joseph van Boegies, van Competenten ouderdom dewelke ter requisitie van den Cto Interini fiscaal Sr Gabriel Cater verklaarde hoe waar is Aldus Gepasseerd en Gerecolleerd aan Cabo de goedehoop den 15 September 1785 voor d' EE.: Iohannes Marthinus Horak en Iohannes Smuts, Leeden uit den E Agtb Haar„ van Iustitie voorm: die de minute deeses beneevens den relatant ende mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager:/ 'T welk ik getuige /:was geteekend:/ C L Neethling Serr„t. aan den pro Interim fiscaal of requirant in deesen kennis gegeeven hebbende, was den rel„t door denselven verwittigd geworden, dat bij den burger raad d' E Jan Coenraad Gie volgens ontfangen rapport pluijmvee was te koop gebracht, en hij rel„t zig derwaards begeeven moest, om te zien of zulx ook het zijne quam te zijn; 't gunt den rel„t gedaan hebbende, had hij aldaar het hem ontstoolene pluijmvee voor een gedeelte gevonden en voorts te rug gekreegen thien kalkoeren seeven ganssen en vier maccouwers Niets meer relateerende, geeft den tel„t voor reedenen van weetenschap als in den text, prosenteerende 't zelve ten allen tyde nader gestand te doen /:onderstond:/ aan & 6 2