Inventory 4318
Cape · 396 pages · 244 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
fellow shipwrecked crew members had recounted it to him, which person had thereupon said to the relator that it was a matter for the field sergeant, and which person the relator having followed to his house, upon the relator's arrival there, had given notice of the occurrence to the field sergeant and had requested proper assistance, asking that a guard be kept by the washed-up goods and to deliver a letter for the relator to the abovementioned Pieter de Wet, to which he had directly shown his willingness. That the following day in the morning, the aforesaid field sergeant, having gone to the beach with some men and the relator and having arrived there at the goods already washed ashore, consisting of a quantity of small boxes and casks with wine, brandy, beer, and some other goods besides, had a proper guard posted; and at the same time established such good order that little or nothing of importance could be lost, just as the relator, when he had gone home the following day to have the wounds on his legs bandaged, upon his return to the beach found everything in the very same good state and order as when he had left it, at which time the same field sergeant, having also come to the relator, had handed over to the relator a small glass with gold dust, together with a set of pinchbeck buckles and other trifles, along with some pieces of cloth measuring about thirty ells, which goods the field sergeant had ordered taken from a Hottentot, whereupon the relator had gone back to his lodgings at the aforesaid Marais. That the following day two persons, who called themselves Jacob van Reenen and Cok, having come into the house of the aforesaid Marais, the aforesaid Jacob van Reenen had said in substance to the said Marais, in the presence of the relator and the boatswain Cornelis Petersen present there, the boatswain's mate Jens Velsen, and the quartermaster Jan Kermis: you can take whatever you can get of the goods from the ship that has run aground, but whatever belongs to the crew, and whatever they say belongs to them, you must give to them, but all the remaining goods are lawful prize and belong to those who salvage them; after which the said van Reenen, Cok, and Marais, having gone with the relator to the beach and having arrived there, the said van Reenen, in the presence of the aforesaid Cok and Marais, said in substance to the country folk present there: take whatever has washed ashore there, it is lawful prize, and whatever accountability must be rendered for it or whatever comes of it, I will take upon myself, for it is a custom throughout the entire world that when a foreign ship runs aground, the goods are lawful prize, adding substantially thereto: I have been to England and have seen a Dutch ship run aground there, which was dealt with just as I have said, over and above the fact that they even stripped the salvaged crew of their clothes there. That the country folk present there, having thereupon come to the frequently mentioned van Reenen, had complained that on account of the field sergeant they were not allowed to take away anything from the washed-up goods, the same van Reenen had again said in substance to them that it was not the business of the field sergeant, since his business was only to commit the washed-up dead to the earth and to make a report to the Landdrost of what occurred in his district, but to forbid people to take anything away was not at all the business of him, the field sergeant. That before and prior to the aforesaid van Reenen having arrived there, the relator does not know that the
Dutch transcription
meede schip breuk geleedene scheepelingen aan denselven had verhaald, welke perzoon daar op aan den ret„t gesegt had het een zaak van den Veldwagt„ meester te zijn, en welken persoonden relk na zyn huijs gevolgd zynde bij zijn relt: komst aldaar aan den veldwagtmeester van 't geval kennisse gegeeven en om de behoorlijke adsistentie verzogt had met bij de opgespoelde goederen de wagt te willen laaten houden en voor hem rect, een brief aan bovengem: P„r de Wet te besorgen waar toe denselven direct zijn bereijdwilligheid betoond had. Dat 'S anderen daag des morgen den voorsz: veldwagtmeester met eenige manschappen en den Eec„t na het strand zig begeeven hebbende en aldaar gekoomen zijnde bij de reeds opge„ spoelde goederen bestaande in een partiy kasjes en vaaten met wijn brandewijn, bier en eenige andere goederen meer een behoorlyke wagt had doen stellen; en tefens een zodanige goede ordre dat 'er wijnig of niets van belang konde verlooren gaan gelijk den rel„t dan ook wanneer daags daar aan om de wonden van zijne beenen te doen verbinden naar huijs geweest was, by zijn te rug komst aan 't strand alles in eevendien goeden staat en ordre bevonden als hij rel:t: het verlaaten had als wanneer denselven veldwagt¬ „meester ook tot den rel„t gekomen zijnde aan hem rec„t overhandigt had, een glaasje met stoffgoud, beneevens een guarnituur spin„ „spekker gespen en andere klijnigheeden neevens eenige lappen laaken omtrend dertig ellen welke goederen hij veldwagtmeester van een holteutot had doen afneemen waarop den rel„t zig weederom na zijn logement tot voorsz: Marais had begeeven Dat 's volgenden daags twee persoonen, die zig noemden Jacob van Reenen en Cok in het huijs van voorsz: Marais gekomen zijnde den voorsz: Jacob van Eeenen aan gem: arau ter presentie van hem ret„t en de aldaar zig bevindende bootsman Cornelis Petersen den bootsmansmaat, Iens Velsen en den quartiermeester Ian Kermis Substanti„ „eelijk gezegd had, gij kunt neemen wat gi krijgen kunt vande goederen van 't schip dat gestrand is maar wat het volk toekomt en zij zeggen wat hun behoort dat moet gij hun geeven maar alle de overige goederen zijn goede prijs en behooren aan die geene die deselve bergen, waarna gem: van Reenen, kok, Marais met den ret„t hun naar het Strand begeeven hebbende en aldaar gekomen zijnde heid gen: van Reenen in praesente van voorsz: korl en Marais aande aldaar aanweesende Land, „lieden substantieelijk gezegt: neemt wat daar opgespoeld is, het is goedepregt en die verantwoording die er van te doen is of die er van komt wil ik op mij neemen, want het is inde geheele wereld een gebruijk dat wanneer een vreemd schip strand de goederen preijs zijn, voegende Substantieelijk daar nog bijk I/k ben in Engeland geweest en heb daar een hollandsch schip zien stranden, waar meede men gelijk ik gesegt heb heeft gehandelt booven en behalven dat zij aldaar nog het geborgene volk de kleederen hebben uijtgetrokken. Dat de aldaar aanweesende Landlieden daarop bij meerm: van Reenen gekoomen zijnde zig beklaagd hadden dat zij voor den veldwagtmeester niets mogten wegneemen van de opgespoelde goederen, denzelven van Reenen substantieelijk weederom aan deselve gesegt had het niet de zaak van den veldwagt„ meester te zijn alzoo zijn zaak alleen was om de opgespoelde dooden ter aarde te bestellen en aan den Landdrost rapport te doen van 't geen in zijn district passeerde, maar meu„ schen te verbieden iets weg te neemen was in 't geheel de zaak van hem veldwagtmeester niet Dat voor en al eer de voorsz: van Reenen aldaar gekoomen was, den zelt niet weet dat de ƒ -
English
that anything of any importance at least would have been taken away, but indeed since the arrival of the said van Reenen, as the countrymen who were present there, immediately upon the declaration made by the aforesaid van Reenen, took everything they could get hold of, whereupon the deponent having ridden home with the aforesaid persons, the aforesaid van Reenen in the evening, in the hearing of the aforesaid persons, resumed the words he had spoken on the beach, with the substantial addition: I wish I lived here, and then I would know what I had to do. That the deponent, having gone again to the beach the following morning, on his arrival there found everything in the greatest disorder, as everyone was carrying off the washed-up goods, whatever he could master, for those same countrymen had come to blows with one another over the aforesaid goods, and whoever among them was the strongest was closest to getting them. That the deponent, finding his coat lying on one of the bushes and wanting to take it away from there, one of those countrymen came up to the deponent, asking substantially: who gave you permission for that? to which the deponent had answered that this coat belonged to the deponent himself, whereupon that countryman, who is indeed known to the deponent by sight but not by name, had replied, I laid it there to dry and therefore it is mine, giving the deponent some lashes across the back with the sjambok, adding substantially in Dutch: go away, with your pardon, goddamned motherfucker. That the deponent on the following 19th having gone for the last time to the beach and by the wreck, had found there on the beach a party of people with their wagons who, as before, took possession of whatever they found, just as the same persons even took the pieces of the wreck and other trifles home with them as fast as they could, whereupon the deponent left the beach. The deponent testifying that the day before yesterday, having been requested to come by the Lieutenant of the burgher infantry, Monsieur Johannes van Reenen here, he himself had also gone thither, and upon his arrival, having been questioned about the entire aforesaid case by the aforesaid Monsieur van Reenen, where his brother the aforementioned Jacob van Reenen had meanwhile also arrived, and the same having been related to him by the deponent, the said Jacob van Reenen had substantially said: that is not how I said it, and even if I had said it, they should not have done what I said, for if I had said to jump into the fire, they surely would not have had to do it or have done it, and in any case no one dares or can do anything to me on that account, I may give twenty-five rixdollars and that will be all, and then he, Jacob van Reenen, would also well know what his father would write to his respected principals in Europe. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Underneath stood: Thus related, re-examined, and sworn at Cabo de Goede Hoop, the That the deponent subsequently, having departed from the aforesaid Marais on 21 July with his wagon, finally arrived safely here with the remaining people in a wagon hired by the aforesaid Sieur de Wet.
Dutch transcription
er iets ten minsten van eenig belang zoude zijn weggenoomen maar wel zeedert de komstt van denselven van Heenen, alzoo de Land Lieden die aldaar praesent waaren direct op de decla„ „ratie door voorsz: van Reenen gedaan all het geene weggenoomen hebben wat zij meester kom worden waarop den rel„t metde voorsz: per„ zoonen na huijs gereeden zijnde voorst van Reenen 's avonds ten aanhooren vande voorsz: persoonen zijne reedenen aan het strand gedaan had hervat, met substantieele bijvoeging; ik wenschte wel hier te woonen en dan zou ik weeten wat ik te doen had. — Dat den rel„t des anderen daags 's morgens zig wederom na het strand begeeven hebbende bij zijn komst aldaar alles in de grootste disordre had aangetrofen, alsoo een ieder van de opgespoelde goederen opbaade, het geen hij meester konde worden want dezelve Landlieden met elkanderen hand„ gemeen geworden waaren om de voorsz: goederen en die van hun het sterkate was het meer te naaste Dat den rel„t zijn rok op een der boeschen vindende leggen hetselve daar af hebbende willen meemen een dier landlieden bij den ret„t gekomen, wa Substantieelijk vraagende: wie heeft U permissie daar toe gegeenen, op hetwelk den relt. geantwoord had dat die rol hem rec„t zelve behoorde waarop die Landman, die den Relt. wel van persoon dog niet van naamkent gerepliceert had, ik heb het daar te droogen gelegt en daarom is het mijn, tegens den uel„t eenige slaagen met de Sjambok over de rugge gegeeven; voegende substantieelijk op zijn hollands daar bij Loop non/: S: V::/ gouverdomde moerneuker. — Dat den relt: den 19: daar aan volgende voor de laatste wijze zig na strand en bij het waak begeeven hebbende aldaar, aan strand aangetrofen had, een parthij volk wet hunne waagens die zig gelijk bevoorens meester maakte van het geen zij vonden gelijk deselve Betuijgende den rec„t op voor gisteren bij den Luijtenant der burger Infanterij Monr.:r Joh s van Reenen alhier versogt geworden zijnde hij zelt zig ook derwaards had begeeven en bij zijn komst door voorsz: mour„s van Reenen alwaar desselfs broeder voorm. Jacob van Reenen intusschen meede gekomen was na het geheel voorsz: geval gevraagd geworden zynde en door hem relt: hetzelve aan hem verhaald zijnde had gem: Jacob van Reenen Substan„ tieelyk gesegt: zoo heb ik het niet gesegt en alhad ik het ook gesegt dan moesten zy niet doen wat ik zeijde, want zoo ik gezegt had in het vuur te springen dan zouden zij het immer niet behoeven te doen of gedaan hebben en in allen gevallen durft nog kun men mij de„ weegens niet doen, ik mag een vijf en twin„ tig rijxd„s geeven, en dat zal 't alzijn en dan zoude hij Jacob van leenen ook wel weeten wat zijn vaader aan zijn reet„ principaalen na Europa zoude Schrijven Niets meer verklaarende geeft den zel„ voor reedenen van weetenschap als in den text en sprak dierhalven ter bevestiging der waarheijd vandien de solemneele woorden Soo waarlijk sulp mij God Almachtig /onderstond. Aldus Gerelateert, Gerecolleert en beëedigt aan Cabo de goede Hoop den persoonen zelfs de stukken van't wrak en andere klijnigheeden na hun naamen, zoo spoedig zij konden, waar op den relt het strand heeft verlaaten Dat den rel. t vervolgen den 21: Julij met de waagen van voortz. Marais van denselven ver„ trokken zynde eindelijk met een door voortz Sr dewet afgehuurde waagen alhier met het overige volk behouden is gearriveert. — Persoonen ƒ
English
Letter F: Hendrik Cruijwagen and Hendrik Lesueur, members from the aforementioned Honorable Council of Justice, who duly signed the original minute of this together with the deponent and me, the sworn clerk. Lower: Which I witness. Was signed: H. L. Bletterman, sworn clerk. 7 August 1783 before the Honorable Gerhardus Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, the boatswain Cornelis Pieterse, of competent age, formerly appointed to the Danish Asiatic Company's ship Nicobar, which ran aground in the vicinity of Soetendaals Valleij, who, at the requisition of the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, the Honorable Daniel van Rijneveld, declares: That when the stern of the ship collapsed forward on 10 July, the deponent, having ended up in the sea together with the captain of the deponent's vessel, Andries Christo, the cooper, and several others upon the spar wreckage bound together, came off it again and reached the cross-trees, upon which six other men were located, on which cross-trees the seven of them had kept themselves safe for nearly two hours, whereupon suddenly a heavy sea washed them all off it again; however, the deponent reached the aforementioned cross-trees once more and maintained himself upon them until after sunset, when the deponent was washed off the same cross-trees again and was struck across his loins by a spar, just as the deponent was thrown back onto the spar by a second sea at the very same time, thus having finally drifted ashore at around midnight. That the deponent, remaining in that miserable condition on the beach until the morning, when Chief Mate Schultz approached him and saw him, went along the beach away from the deponent, and upon his return covered the deponent with some washed-up scraps of cloth he had found on the shore, and also gave a bottle of wine found there to the deponent, after which the aforementioned Chief Mate left the deponent in order to see whether he could find any house or dwelling. That on the afternoon of the same day, there came to the deponent on the beach two persons whom the deponent took to be farmers, one of whom, named Marthinus Marais, promised the deponent that he would come to fetch him with a wagon the next day, as he indeed did, and the deponent rode to the house of the aforementioned Marais together with him, bringing along the boatswain's mate and quartermaster, alongside the sailor Jens Christense. That the deponent having arrived there at the house of the aforementioned Marais, the deponent, along with his unfortunate fellow crewmates and the Chief Mate Schultz, whom the deponent found there in the house, was very well received by the people of the house, and they took such good care of the deponent, as he could not help himself at all, that the deponent improved day by day from his sustained injuries. That during the time the deponent had been there, a person arrived at that place who, he was told, was named Jacob van Reenen, having with him another person who was called Kot, and the deponent had heard the aforementioned Jacob van Reenen say to Marthinus Marais that he should take whatever he could lay his hands on from the stranded goods, but what
Dutch transcription
L„a F: Hendrik Cruijwagen en Hendrik Lesueur Leeden uyt den E Agtb raad van Justitie voormeld, die de minute deeses beneevens de rel„t. ende mij geswore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /: Lager ( T welk ik getuijge /:was geteekend/ H. L: Bletterman ge„ zware Clercq.— 7: Augustus 1783 voor d EE Gerhardus Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerden uijt den E Agtb raad van Justitie deezes, Gouvernements den op 't omtrend de Soetendaals valleij gestrande Deenschasiatieh Comp„s Schip Nicobas beschijden geweest zynden bootsman Cornelis Pieterse van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie vanden onder„ koopman en Land,draad van Stellenbosch en Drakenstein d' E Daniel van Rijneveld verklaard Dat den Comp„s wanneer op den 10 Iulij d'agter steeven van 't schip voorwaards sloeg met den capitain van des Compts bodem Andries Christo den kuijper en meer andere in zee op de te zamen gesonde rondhouten aangekomen zijnde weederom daaraf en op de kruijemans waarop nog zes man zig bevonden was ter houw gekoomen op welke kruijsmans zijlieden met hen zeeven zig bijna twee uuren hadden geborgen als wanneer eens klafs een stortzee hun allen weederom daar afgeslagen had, dog was hij Comp„ op de voorsz: kruijsmare opnieuws aangekomen en zig daarop onthouden tot na zons ondergang wanneer hij Compt weederom van de zelve mans afgeslaagen en door een stuk rondhout en zijn kruijs was getroffen, gelijk hij Comp„s ter zelver tijd door een tweede zee alweederom op de marks ge¬ worpen zijnde, dusdanig eindelijk omtrend middernagt aan Land is gedreeven Dat den Comp„ts in die toestand vol geijne Elende hoe waar is op 't strand zijnde blijven leggen tot de mor„ „gens wanneer den opperstuurman Schultz bij hem comp„t gekoomen en hem comp„s gesien had zig van den comp„t langs het strand begeeven had en bij zijn terug komst den comp„s met eenige opgespoelde lappen laaken die hij aanstrand had gevonden bedekt en ook een aldaar ge„ vondene boutaille wijn aan den Comp„e gegeeven waar na voorsz: operstuurmang van den comp: zig begeeven had ten einde te zien of, geen huijs of wooning vinden konde Dat denselven daags 's nademiddags bij den Comp„t aldaar aanstrand gekoomen zynde twee per„ zoonen die hij comp„t voorhandlieden aanzag en waarvan de eene die Marthinus Aaruis genoemt wierd den compt. beloofde des anderen daags met de wagen, te zullen komen afhaalen gelijk denselve ook gedaan had, was den Compt met denselve meede brengende den bootsmans waat en quartiermeester neeven den mattroos Jens Christense naar 't huijs van den voorsz: Maran gereeden. — Dat den Compt. aldaar ten huyse van voorsz: Marais gekoomen zynde was den comp„t nevens zijne ongelukkige meede Scheepelingen en den opperstuurman Schultz: die hij conist aldaar in huijs aantroff vande huijslieden zeer wel ontfangen gelijk dezelve ook zo goede Ionge„ voor hem comp:t terwijl zig in 't geheel met zelve konde helpen, droegen, dat hij comp„t dog aan dag met zijne bekomen worden beeterden„ Dat geduurende den tijd dat den comp„s aldaar was geweest daar tee plaatze was gekoomen een persoon die hem was gesegt &Jacob van Reenen genoemd te zijn bij hem hebbende nog een persoon die kot genaamd wierd, den Comp:s gemelde Jacob van Leenen tot Murthuu Marais had hooren zeggen ƒ dat hij vande gestrande goederen moest neemen wat hij waar krijgen konden dog wat
English
Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, Jens Olsen, boatswain's mate of competent age, having been stationed on the Danish Asiatic Company's ship Nicobar which was stranded at or around the Soetendaals Valleijen, who, at the requisition of the junior merchant and landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, the Honorable Daniel van Ryneveld, declared it to be true: That after the appearer's aforementioned vessel was stranded at the so-called Soetendaals Valleijen on 10 July of this year, the appearer and the quartermaster Johan Kermis came ashore the following day in the afternoon at about four o'clock. Having proceeded inland, they discovered a house in the evening, estimated to be well past ten o'clock, to which they went and thus came to the house of one Marthinus Marais, living a good three miles from the beach. Toward evening on the following day, the mate Schultz also arrived there, who told them that of their crew four white and four black men as well as one woman had also been saved, all of whom were lying on the beach unable to go any further. The aforementioned Marthinus Marais therefore fetched those persons with his wagon the next day. The appearer stated that whatever belonged to the crew had to be handed over to them, but that all the remaining goods were free prize and belonged to those who were able to salvage them. Thereupon, the said Marthinus Marais sent his wagon to the beach, and having brought some stranded goods to his house with it, the appearer saw lying in the house there two hogsheads, an empty leaguer, and a water cask, together with some planks from the ship, as well as two anchors of brandy and two case bottles of gin, along with some muskets. After this, on 23 July, the appearer rode towards the Cape with one Christiaan Vlok, together with the mate Schultz and the boatswain's mate Jens Olsen. On the way, they also came across the quartermaster Johannes Kermis, the sailor Jacob Christensen, and a French sailor who had come aboard with them in Galle Bay, as well as a black man and a black woman who had set out ahead on foot some days before the appearer had departed from Marthinus Marais. After having been on the way for a day, they were met by four wagons whose drivers said they wanted to ride to the wreck, since they had heard that a public auction of the stranded goods was to be held there. Whereupon the mate Schultz turned back again with the said wagons, while the appearer and the other castaways departed towards the Cape and arrived here on the 29th of the said month of July. Declaring nothing further, the appearer gives as reasons for his knowledge as stated in the text, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Thus passed, reviewed, and sworn to at the Cape of Good Hope on 7 August 1783, through the interpretation of the sailor Carel Edwald Ziervogel, before the Honorables Gerrit Hendrik Kruijwagen and Hendrik Le Sueur, members of the aforementioned Honorable Council of Justice, who have duly signed the original minute of this together with the appearer, the interpreter, and me, the sworn clerk. Which I witness, signed H. L. Bletterman, sworn clerk.
Dutch transcription
't volk toekwam hetzelve aan hun moest overgegeeven worden want dat alle de overige goederen prij waaren en die geene toebehoorden die deselve guaren te bergen. Dat daarop gemelde Marthinus Marais zijnen wagen na het strand gesonden en daar meede eenige gestrande goederen na zijn huijs hebbende doen brengen had den comp„s aldaar in huijs zien leggen, twee Oxhoofden, Een leedige legger, en Een waater vat, beneevens eenige planken van het schip mitsgd„s twee ankers brandewijn en twee kelders Jeneever als meede eenige geweeren waar na den comp„e op den 23 Iulij met eenen Christiaan Vlok beneevens den stuurman Schultz en den bootsmansmaat Iens Olsen Caabwaarts gereeden waaren, zij toen op den weg ook hadden aangetroffen den quartiermeester Iohannes Kermis den Mattroos Iacob Chrestense en een fransche mattroos die inde baaij gal bij hun aan boord was gekoomen mitsgd„s een zwarte man en een zwarte vrouw die eenige daagen voor dat den Comp„t van Marthinus Marais was vertrokken te voet voor uijt gegaan waaren, zijnde hun na dat een dag onderweegs geweest waaren vier waagens te gemoed gekoomen die nu't waar zijden te willen rijden, vermits gehoord hadde dat aldaar van de gestrande goederen ven„ dutie zoude werden gehouden, zulx den Stuurman Schultz met gemelde waagens weeder wa te rug gekeert, terwijl den comp„s met de andere srandelingen Caaswaarts, vertrokken en op den 29 der gem: maand Iulij alhier gearriveert was Niets meer verklaarende geeft den comp„t voor reedenen van weetenschap als in den text en sprak dierhalven ter bevestiging der waarheid van dien de solemneele woorden; Soo waarlijk help mij God Almachtig- /onderstond. Aldus Gepasseert Gerecolleert Dat na dat des compts beschijden bodem op den 10 Julij deeses Jaars aande zogenaamde Loetendaals vallen gestrand was den comp„s met den quartier meester Iohan kermi 's anderen daags nademiddags om„ „trend vier Uuren aan Land waaren geraakt en voorts Landwaarts in gegaan zijnde 'savonds de klocke na gissing ruim tien uuren, een huijs ont„ dekt hadden werwaards zij hun begeeven hebbende dus bij eenen Marthinus Marais gekoomen waaren, woonende wel drie mijlen van 't straad alwaar 'S daags daar aan teegen den avond meede gekoomen was den Stuurman schultz die tot hun had gezegd dat van hun volk nog waren geborgen vier witte en vier zwarte manspersonen beneevens een vrouws persoon die alle aan strand laagen zonder verder te kunnen gaan, dus voorn: Marthinus Marais 's volgenden daar die persoonen met zijn waagen gehaald, den Comp„t Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitteerdens uijt den E Agtb raad van Justitie deeses Gouvernements den op omtrend de soeten daals vallen gestrande dienst axiativs Comp„e schip Nicobar beschijden geweest zijnden bootsmansmaat Iens Olsen van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den onder„ coopman en Land drort van Stellenboss en dra kenstein d', E Daniel van Rineveld ver„ „klaarde hoe waar is — en b'Edigt aan Cabo de goede Hoop den 7: Augustus 1783 bij vertolking van den mat „troos Carel Edwald Ziervogel voor d' EE Gerrit Hendrik Chuijwagen, en Hendrik Lesueur Leeden uijt den E Agtb raad van Justitie voorm:; die de minute deeses benevens den Comp„s ende den vertolker mitsgd„s mij geowore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend. /:lagr:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend H: L: Bletterman gedw: Clercq /— 4 2 — L=a G en
English
L=a H: had also ridden with the same Marais to the beach and, together with him, had stayed that night on the beach, but had sent the above-mentioned persons to his farm; thither the deponent followed the mentioned Marais the next morning, having taken along some washed-up clothes both for himself and the other castaways. That the deponent, having subsequently gone to the beach daily, had seen the field-cornet guarding the washed-up goods; the deponent having met, when returning on a certain day, the mate Schultz together with the mentioned Marais and additionally two strangers or persons unknown to the deponent, who were riding to the beach; the deponent, however, not knowing that before that time anything of importance from the washed-up goods had gone missing, but certainly that after that time the farmers took away and transported from there all the washed-up goods, which had consisted of barrels of tar, pipes, planks, hogsheads, leagers, cases of gin, and the like. That when the deponent had been at the beach for the last time, he had seen nothing else there but the pieces of the shattered ship, together with old woodwork and some old planks. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So truly help me God Almighty. Underneath stood: Thus transacted, verified, and sworn to at the Cape of Good Hope on the 7th of August 1782, through the interpretation of the sailor Carel Eduard Ziervogel, before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Hendrik Le Sueur, commissioned members from the Honorable Council of Justice of this Government, appeared the quartermaster Jan Kermi, of legal age, who had been stationed on the Danish Asiatic Company's ship Nicobar, stranded near the Zoetendaals Vallei, who, at the requisition of the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Jan Daniel van Rijneveld, declared it to be true: That when the vessel Nicobar, to which the deponent was assigned, after having departed from False Bay on the 10th of the past month of July, the same was stranded the following day, or the 11th of that month, at the so-called Zoetendaals Vallei; the deponent, together with and alongside the boatswain's mate Jens Delsen, having pushed off for land in the ship's boat, in which he had been with eight more men; but that boat having meanwhile also been smashed to pieces, only the deponent and the mentioned boatswain's mate reached the shore, and all the others perished, this having been in the afternoon around four o'clock. That they, having proceeded further inland to search for a house, found a house at about [illegible] o'clock in the evening by estimation and went thither, the man of that house, whose name they subsequently... members from the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the original of this along with the deponent and the interpreter, as well as me, the sworn clerk. Lower stood: Which I witness. Was signed: H: L: Blettermans.
Dutch transcription
L=a H: met denselven Marais meede na 't strand gereeden en beneevens denzelven dien nagt aan 't Strand verbleeven was dog de bovengem: persoonen na zijn plaats gesonden had: wer„ waards den comp„ts gem: Marais 's volgenden morgens gevolgd en eenige opgespoelde klee„ deren zoo voor hem als de andere strande, „lingen meede genoomen hebbende Dat den Comp„t vervolgens daagelijx na 't strand gegaan zijnde den veldwagtmeester op de opge„ „spoelde goederen had zien passen, hebbende den comp„t op zeekeren dag te rug keerende ontmoet, den stuurman Schultz beneevens gem: Marais en nog daar bij twee vreemde of hem comp„t onbekende persoonen, dewelke na het strand reeden weetende den comp„s egter niet dat voor dien tijd iets van belang vande opgespoelde goederen weggeraakt zijn maar wel dat na den tid de boeren alle de opgespoelde goederen tweg genoomen en van daar vervoert hebben, dewelke bestaan hadden in tonnen Teer, pijpen, Planken, Oxhoofden, Leggers kelders met geneever en dergelijke meer Dat wanneer den comp„s de laatste maal aan 't strand was geweest hij niets anders aldaar had gezien als de stukken van 't verbrijkelde schip beneevens oud Houtwerk en wat oude planken Niets meer verklaarende geeft den compt voor reedenen van weetenschap als in den text en sprak dierhalven ter bevestiging der waarheid vandien de Solemneele woorden zoo waarlyk help mij God almachtig /:onderstond:/ Aldus Gepasseert, Gerecolleert en beëëdigt aan Cabo de goede Hoop den 7: Augu 1782: bij vertolking vanden Mattroos Carel Eduaed Ziervogel voor d' E E„s Gerhardus Hendrik Cruijwagen en Hendrik Le Sueur Compareerde voor ons ondergeteekende gecomm: uijt den E Agtb: raad van Justitie deeses Gouvernements den op 't omtrend de Zoetendaals valleij gestrande deessh aziatinh comp„s schip Nicobar beschijden geweest zijnden quartiermeester Jan Kermi van competenten ouderdom dewelke ter requisitie van den onderkoopman en Land Drost van Stellenborst en Drakenstein I„n Daniel Jan Rijneveld verklaarde hoe waar is. Dat wanneer des comp„s beschijden bodem Nicobas na dat op den 10: der afgeweekene maand Iulij uijt de baaij fals vertrokken was 't zelve op den volgenden dag ofte den 11: dier maand aan de zogenaamde Zoetendaals valleij gestrand is, zijnde den comp„s met ende be„ neevens den bootsmans maat Jens delsen met de boot van 't waak waar in hij met nog agt mannen geweest was na het land afgestooken dog dat die boot intusschen meede aanstukken geslaagen zijnde den comp„s en gem: boots„ „mansmaat alleen aan den wal gekoomen en alle de andere verongelukt waaren, zijnde zulx geweest in de namiddag omtrend vier uuren Dat zijl: voorts Landwaarts in gegaan zijnde om een huijs op te zoeken, zil: de klokke na gissing 's avonds wel 50 uuren een huijs, gevonden en zig derwaards begeeven hadden, hebbende de man van dat huis wiens naam zij vervolgen Leeden uijt den E Agtb Raad van Iustitie voorm: die de minute deeses beneevens den Comp„t ende den vertolker mitsgd:s mij ge„ Clercq zwoore Clercq meede behoorlijk hebben on„ „derteekend /:laager:/ 'T welk ik Getuijge /:was geteekend:/ H: L: Blettermans geda„ Leeden 8
English
Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government, Jens Christensen, of competent age, who was stationed as a sailor on the stranded Danish Asiatic Company ship Nicobar, who at the requisition... ...heard Marthinus Marais had taken them for deserters, but that after they had related their misfortune to him, he had told them that they could stay there that night, but that he would ride to the beach the following day and see if it was as they said, which he also did the following day; that man had nevertheless received the deponent and the aforesaid companions kindly and, as it appeared to them, shown all humanity according to his ability. That the deponent does not know that any of the goods washed ashore from the wreck had gone missing before a man who, as the deponent heard, was named Jacob van Reenen had come to the house of the aforesaid Marais with another person and had said in substance: that the goods that had washed ashore belonged to the farmers according to the laws of the land and they could take them away, unless they were goods belonging to the ship's crew, to whom, if they said that such belonged to them, the same had to be returned, with the further addition: but the other goods are prize, because it is not a Dutch Honorable Company ship, you can take what you want because it is good prize. That after the aforesaid van Reenen had said this at the house of the aforesaid Marais to the people present there, the deponent had gone to the beach and seen several wagons standing there onto which stranded goods were loaded, without the deponent knowing to whom those wagons belonged, the deponent having also noticed that almost all of the stranded goods had already been carted away from there, and the aforesaid Marthinus Marais, before the mentioned van Reenen had been there, had likewise taken to his house some salvaged clothes, which he had given to the deponent and his companions who were there, as well as some red and yellow cloth on which they had slept at night, as well as some firearms; the mentioned Marais having afterwards fetched from the beach with two wagons two hogsheads of brandy, an empty leaguer and seven casks, as well as two ankers of French brandy and two cases of gin, together with some ship's planks. Declaring nothing further, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, and therefore spoke in confirmation thereof the solemn words: So help me God Almighty. Thus passed, reviewed, and sworn at Cabo de Goede Hoop on 7 August 1783, through the interpretation of the sailor of the Honorable Company Carel Ewald Siervogel, before the Honorable Gerhardus Hendrik Cruijwagen and Hendrik Le Sueur, members of the Honorable Worshipful Council of Justice aforesaid, who duly signed the minute hereof along with the deponent and me, the sworn clerk. Which I witness, (was signed) H. L. Bletterman, sworn clerk.
Dutch transcription
hoorden Marthinus Marais was hun aangezien voor deserteurs, dog dat zyl: den„ zelven hun Lotgeval verhaald hebbende denselven tot hun had gezegt dat zil: dien nagt aldaar verblijven konden, maar dat hij 'S volgenden daags na 't strand rijdende en zien zoude off 't zoo was als zij zijden, 't gunt denselven ook 's volgenden daags gedaan had; hebbende dien man den comp„t en voorsz: delden egter vrien„ „delijk ontfangen en na zijn vermogen zo 't hun toescheen alle menschlievendheijd betoond. - Dat den Comp„s niet weet dat 't van 't wrak opgespoelde goed iets weggeraakt zijn zoude, voor en aleer een man, die zoo den comp„s hoorde genaamt was Iacob. van Reenen ten huijze van voorsz: Marais met een andere persoon gekomen was en substantieelijk gesegt had= dat de goederen die op 't strand opgespoeld waren volgens 's Lands regten de boeren toekwaamen en deselve zulx wegneemen konden, ten waare het goederen van 't scheepsvolk waaren aan 't welk zoo zij zeijden dat hun zulx toebehoorden 't zelve weederom gegeeven werden moest, met verdere „bijvoeging:, maar de andere goederen zijn prijs want het is geen hollands E Comp„s schip, gij kunt neemen wat gij wiet want het is goede prijs Dat na dat voorsz: van Rheenen zulx ten huijse van voorsz: Marais tot de hun aldaar be„ vindende menschen gesegt had had den comp„s zig na 't strand begeeven, en aldaar zien staan verschijde waagens waar op van de gestrande goederen gelaaden waaren, zonder dat den Comp„s weet wien die waagens toebehoorden, heb„ „bende den comp„ tefens ontwaart, dat de ge„ strande goederen reeds weest alle vandaar weggereeden waaren, en had voorsz: Martinus Marais, voor dat gem: van Deenen aldaar was geweest insgelijx na zijn huijs genomen Compareerde voor ons ondergeteekende gecommitt:s uijt den E: Agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements den als Mattroos op 't gestrande diensth Asiatish Comp„e Schip Nicobar be„ „schijden geweest zijnden Iens Christende van competenten ouderdom, dewelke ter requisitie Aldus Gepasseerd, Gerecolleerd en b' Edigt aan Cabo de goede Hoop den 7: Augustus 1783 bij vertolking van den Mattroos der E: Comp„e Carel Ewald Siervogel voor d' E E„s Gerhardus Hendrik Cruijwager en Hendrik Le Sueus, Leeden uijt den E Agtb= Raad van justitie voorm:; die de minute deezes benevens den comp„s ende mij gesw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /. T welk ik getuijge /:was geteekend:/ H:: L: Bletterman gesw: Clercq eenige geborgene kleederen, die denselven aan den Comp„s en zijne aldaar geweest zijnde meede staandelingen had gegeeven, en zoo ook wat rood en geel laaken op twelke zijl: 's nagts hadden geleegen, als meede eenige geweeren; hebbende gem Marais daar na met twee waagens nog van 't Strand gehaald twee oxhoofden brandewijn Een Leedige legger en zeeven waaten beneevens twee ankers fransche brandewijn en twee kelders geneever mitsgd:s ook eenige scheeps planken. — Niets meer verklarende geeft den Comp„t voor ree„ „denen, van weetenschap als in den text en Sprak dierhalven ter bevestiging van dien de solemneele woorden: zoo waarlijk hetp mij God Almachtig /:onderstond:/ eenige n J:
English
from the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Daniel van Ryneveld, declared it to be true that after the shipwreck of the deponent's aforementioned vessel, the Nicobar, near the Soetendaals Valley, the captain of that vessel, the cooper, one Johannes Koningsveld, and the deponent took to the spars and attempted to reach land with them; but that the cooper was washed off by the breakers, while the deponent, together with the others, came ashore alive, the time then being around six o'clock in the evening. That the deponent and the aforementioned Johannes Koningsveld proceeded inland to search for a house, without, however, discovering a house that night, so that the deponent parted from the said Koningsveld the following morning, because the latter could no longer walk. The deponent returned to the beach, where he found the boatswain, who, due to the severe bruising and battering of his feet, could not help himself, and likewise a French sailor and mate Schultz. That the deponent remained on the beach that day and night with the boatswain, during which time a farmer by the name of Marthinus Marais came to the beach, who related to them that two of their crew had arrived at his farm; and that man then kindled a fire for them on the beach. Whereupon, the following day, the aforementioned Marais fetched them with his wagon and brought them to his house. The deponent then lay there unable to walk, because his legs were severely injured from bruising; in the meantime, while he was in the house, the people had been very helpful and friendly. Appeared before us, the undersigned. That when one Jacob van Reenen had been at that place and in the house, the deponent had not been in the house and thus had not heard that van Reenen was alleged to have said that all the goods that had washed ashore from the stranded vessel were prize for whoever happened to salvage them; but mate Schultz had related to the deponent that van Reenen had said so, and the mate had thereupon also said to the deponent that he, the deponent, must see to salvaging whatever he could get. The deponent subsequently asked Jens Olsen, as well as the boatswain and quartermaster Johan Kermis, about that statement by van Reenen, who assured the deponent that the said van Reenen had indeed said so. The deponent testifies that when he had left the beach the first time, a large quantity of goods that had washed ashore had been lying on the beach, but that when the deponent subsequently returned to the beach, nearly everything was gone, without the deponent knowing how it had disappeared. Declaring nothing further, the deponent gives as reasons of knowledge as in the text, and therefore spoke, in confirmation of the truth thereof, the solemn words: So help me God Almighty. Thus passed, reviewed, and sworn to at the Cape of Good Hope on the 7th of August 1784, before Mr. Gerrit Hendrik Cruywagen and Hendrik Le Sueur, members of the Honourable Court of Justice aforementioned, who have duly signed the original minute of this together with the deponent and me, the said clerk. Below: To which I testify: Was signed: H L Bletterman, sworn clerk.
Dutch transcription
van den ondercoopman en Landdrost van Stellenborh en Drakenstein N:r Daniel van Rijneveld verklaarde hoe waar is Dat na 't omtrend de soetendaals valleij veronge„ lukken van zijn comp„s voorschreeven bodem Nicobas den capitain vandien kiel, de kuijper, eenen Iohannes koningsveld en hij comp„t zig op de rondhouten begeeven en getragt hadden daar meede het Land te berijken, dog dat de kuijper door de brandingen daar afgespoeld maar den comp„t met de anderen leevendig aan Land gekomen was, de klocke toen wel omtrend zes uuren in den avond geweest zijnde Dat den comp„, en voorsz: Iohannes Koningsveld voor t Landwaarts ingegaan weedende om een huijs op te zoeken zonder dien nagt egter een huijs ont„ „dekt te hebben, zulx den Comp„t den volgenden morgen van gemelde koningsveld afgeschijven was, dewijl denselve niet meer gaan konde, hebbende den Comp„t zig weeder na het strand begeeven, en aldaar den bootsman gevonden, die door het sterk slooten en beteeren zijner voeten zig zelfs niet helpen konde en zoo ook een fransche mattroos en stuurmans Dat den comp„s dien dag en nagt op het strand ver „bleeven zijnde bij den booterman intusschen aldaar aanstrand was gekomen een Landbouwer in naame Marthinus Marais dewelke hun ver„ „haalde dat bij hem op zijn plaats twee van hun volk waaren aangekomen, hebbende dien man voor hun aan strand voorts vuur aangewaakt waar naden volgenden dag voorssz: margis hun neet zijn wagen afgehaald en na zijn huijs ge„ bragt had, toen hadden Compt. aldaar geleegen zonder te hebben kunnen gaan ter zaake zyne beenen zeer gequetot waaren, door t stooten zijnde het volk ondertusschen dat hij zig daar in huijs bevonden had zier behulpzaam en, vriendelijk geweest Dat wanneer eenen Iacob van Beenen aldaar ter plaatze en in huijs geweest was, den comp„t Schultz Compareerde voor ons ondergeteekende Aldus Gepasseerd Gerecolleerd en beedigt aan Cabo de goedehooep den 7: Augustus 1784 voor d' Hr. Gerrit Hendk. Ckuynagen en Hendrik Le Sueur Leeden uijt den E. Agtb: raad van justitie voorm:; die de minute deese beneevens den Comp„t en mij gem Chercq meede behoorlijk hebben onderteekend /: lager/. 'T welk ik getuijge /:was geteekend/ H L Bletterna gew: Clencq zig niet in 't huijs bevonden had en dus niet te hebben gehoord dat van Reenen zoude hebben gesegt dat alle de goederen, die opgespold waren van den gestrande boden prijs waren voor de geene die deselve quaamen te bergen dog stuur „man Schultz had aanden Comp„te verhaald dat van Reenen zulx had gesegt, en had daarop door den tot den Comp„t ook gesegt, dat hij Comp„t moest zien te bergen wat hij krijgen konde, hebbende den Comp„es vervolgens aan Sens Olsen, mitsgaders den bootsman en quartiermeester Johan Kermis nadat zeggen van den van Reenen gevraagt de„ welke den comp„t verseekert hadden dat gem: van Reenen zulx in der daat had gesegt; betuijgende den comp:t dat wanneer t eerste maal het strand verlaaten had op strand eene meenigter goederen had geleegen dat opgespoeld was, dog dat wanneer hij comp„ts vervolgens weeder aan strand was ge„ „komen bij na alles weggeweest was zonder dat den Comp„s weet hoe het weggeraakt is. Niets meer Verklaarende geeft den Compt voor reedenen van weetenschap als in den Text en spaak dierhalven ten bevestiging der waarheid vandien de solemneele woorden, zoowaarlijk helf mij God Almagtig. /onderstond:/ zig In La K
English
Commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, before whom appeared the sailor Iohannes Coningsveld, aged sixteen years, who was assigned to the Asiatic Honorable Company's ship Nicobar that was stranded near the Soetendaals Valleij, who, at the requisition of the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Sieur Daniel van Ryneveld, declared it to be true: That the deponent, when on the 10th of July last he was shipwrecked with his aforementioned vessel near the so-called Soetendaals Valleij, drifted to the beach on the spars of the wreck together with and alongside the Captain of that vessel named Andries Christi, the cooper, and a certain Jens Christensen; the Captain and cooper, however, were swept off the aforementioned spars by the high sea running at that time, but were later washed ashore with the deponent; the deponent then set off together with the aforementioned Jens Christensen in order to look for a place of refuge for themselves, but nothing was discovered by them that night. That the aforementioned Jens Christensen left the deponent the following morning, as the deponent had remained lying in that place due to great exhaustion; and the deponent, after having lingered there a short while and having resumed his journey, finally, after having wandered back and forth for three days, met a small Hottentot who showed the deponent a house where he obtained a little food. That the deponent subsequently rode that night with that man to the beach where the wrecked vessel lay, and having arrived there the following morning, the aforementioned man, unknown to him, fetched several cases with gin and brandy from the beach and hid them behind the bushes standing there. That when the field-sergeant, who held the necessary supervision there, became aware of this, he took the same back, saying that it had to remain lying on the beach until further orders; furthermore, a small bottle with gold dust and a pair of copper buckles were also taken from a Hottentot by the said field-sergeant, which were handed over by him to the mate Schultz. That the deponent, after having tarried a short time, departed from there with a certain Marthinus Marais to his farm, the deponent upon his arrival there having found the other recovered crew members from the aforementioned wreck. The deponent lastly testifying that since the burgher van Reenen arrived on the beach, the farmers have taken for themselves the goods washed ashore there. Declaring nothing further, the deponent gives as reasons for his knowledge as stated in the text, testifying the same to be the pure truth. Interrogatories submitted to the honorable commissioned members from the Honorable Court of Justice. Thus passed and re-examined at the Cape of Good Hope, the 7th of August 1783, before the honorable Gerrit Hendrik Cruijwagen and Hendrik Le Sueur, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the deponent and me, the sworn clerk. Which I testify, Signed: H: L: Bletterman, sworn clerk.
Dutch transcription
geconn: uijt den E: Agtb: raad van jurtitie deezer Gouvernement den op 't omtrend de Soetendaals valleij gestrande dienste Asi„ atis E Comp„s schip Nicobar beschijden geweert zijnden mattroos Iohannes Coningsveld oud sestien Jaaren, dewelke ter requisitie van den onderkoopman en Land doort van Stellenborch en Drakenstein S„r Daniel van Ryneveld verklaarde hoewaaris Dat den comp„s wanneer op den 10 Iulij Jongste wet zijn voorm: bovem aan de zogenaamde Soeten dabee Valleij schipbreuk geleeden had met ende beneevens den Capitain dier bodem in naame Andries Christi, den Cuijper en zeekere Jens Christende op de rondhouten van't wrak na strand gedreeven zijnde den Capitain en Kuijper egter door de ter dier tijd hoog staande zien vande voorsz: rondhouten afgeslaagen dog naderhand met den Compt, aan„ 't strand gespoeld waaren, den Comp„s zig ver„ volgens met voorsz: Jens Christense te zaamen op weg begeeven ten dien einde voor hun een berg plaats te ztoeken, dien nagt egter niets door hun ontdekt was Dat voorsz: Jens Christense den Comp„s die ver„ „mits groote vermoeydheijd aldaar ter plaatse was blijven leggen, den volgenden morgen verlaaten en den comp„t na een wijnig aldaar vertoefd zine rhijse weeder aangenomen hebbende had eindelijk na drie daagen ginsen weeder gesworven te hebben eens klijne hotten tot ont„ moet die den comp„s een huijs aanweesdin alwaar een mijnig eeten had bekomen Dat den Comp„t vervolgens die wagt met die man naar 't strand alwaar 't verongelukte waad lag gereeden en aldaar den volgenden morgen aangekomen zynde had de voorsz: hem onbekende man eenige kelders met geneever en brandewijn van Strand gehaald en agter de aldaar staande bosja verstooken. — LN5 8 Compareerde voor de ondergeteekende Gecomm= uijt den E Agtb: raad van Interrogatorien overgegeeven aan d' Eh: gecommitteerde Leeden uijt den E Agtb Raad Aldus Gepasseert en Gerecolleert aan Cabo de goede Hoop den 7: Augustus 1783 voor d' EE Gerrit Hendrik Cruijwagen en Hendrik Le Sueus Leeden uijt den E Agtb: raad van justitie voorn: die de minute deeses beneevens de Comp„t ende mij geswore: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:laager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend:/ H: L: Bletterman geder Clerij Dat wanneer den veldwagtmeester dewelke aldaar de noodige toesigt had zulx gewaar geworden was 't zelve te rug genoomen hadde onder 't zeggen dat 't oe strand moest blyven leggen tot nader ordre zijnde voorts door gem Veldwagtmeester meede van een hotten tot afgenomen een flesje met gout stoff, en een paar koopere gespen dewelke door hem aan den Stuurman schultz is afgegeeven geworden Dat den Comp„t na een wijnig tijds; vertoefd te hebben vandaar met zeekere Marthinus Marais na deszelfs plaats vertrokken zinde den comp„s bij zyne komst aldaar de overige te regt gekomene manschappen van 't voorsz: wrak had aangetroffen Betuijgende den comp„s laatstelijk dat zeedert den burger van sHeenen aan strand gekomen was, de boeren de aldaar opgespoelde goederen hebben nazig genoomen Niets meer verklaarende geeft den Comp„ voor reedenen van weetenschap als in den text betuijgende 't zelve de zuijvere waarheijd te zyn - /:onderstond:/ Justitie vete L Dat 2 66.
English
Interrogation of Margaretha Radijn, widow of the late burgher Wessel Wessels, by and on behalf of the junior merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein Daniel van Rijneveld, to be heard and questioned at his requisition before the Court of Justice of the Castle of Good Hope, to which questioning Margaretha Radijn, widow of the late Wessel Wessels, has given such answers as are noted in the margin beside each of the questions. Art. 1. Her name, birthplace, and age. Says: Margaretha Radijn, widow of the late Wessel Wessels, born at Cabo de Goede Hoop, aged 60 years. Art. 2. Whether she, the respondent, upon the stranding of the Danish ship Nicobar at the Ratel River, sent a wagon of hers thither, and who had supervision over it. Says: Yes, having entrusted the supervision thereof to a Hottentot and a Bastard Hottentot. Art. 3. For what reasons she sent the said wagon to the beach. Says: Because all the people sent wagons thither, and previously at the stranding of Danish ships in Mosselbaai the people of that area had always taken the goods away without there ever having been any inquiry about it; for if she had known that it was forbidden, she would not have concerned herself with it so much. Art. 4. Whether or not more of her wagons were there. Says: No more than just one wagon. Art. 5. Which goods she brought home from the beach before the arrival of Pieter de Wet and the substitute. Says: Two tar barrels and two broken barrels, and that the second time she had a lot of staves and an empty leaguer, as she had learned, since she, the respondent, was not present herself. Art. 6. Whether upon the arrival of Pieter de Wet and the substitute, among others, a wagon of hers with washed-up goods was stopped, and what that cargo consisted of. Says: Yes, the same wagon, when there was no one with it. Art. 7. Whether she, the respondent, does not know that beachcombing is strictly forbidden by the laws and placarts. Says: Never to have heard or known of this, and to be able to assure this in truth. Art. 8. Whether she was not fully aware that those goods did not belong to her, and that she was in no way permitted to appropriate them or transport them away. Says: Not to have been aware that the goods outside on the beaches there could not be taken away, for otherwise she would not have concerned herself with it at all. Art. 9. Whether she, the respondent, is not convinced in her conscience that such plundering is theft and punishable to the highest degree. Says: That she does not wish to be recorded as a robber or thief, and that so many ships had stranded previously, even the Colebrooke, without her knowing that anyone was punished for it; also never having known that such was forbidden, and that Jacob van Deenen had been at her residence and had assured her in person that goods could freely be taken from stranded foreign ships. Art. 10. Why she then exposed herself to that wrongdoing and punishment. Says: As before.
Dutch transcription
Iustitie des Casteelg, de Goede hoop Margaretha antwoorden gegeeven heeft als bezijden een ijder derselve vraagpoincten zodanige zegt Margaretha Radijn weede: wijlen Wessel Wessels van cabo de goede hoop ge„ „boortig oud 6: Iaaren zegt Ia een hottentot en een bastert hottentot 't opzigt tweede reise een parthij duijgen te hebben zo zij gev: heeft en een Leedige Legger opgehad zegt twee theervaaten en twee stukkende vaaten dewelke op de neevensstaande Radijn weed„e wijlen den burger Wessel Wessel van Iustitie deeses Gouverne„ „ments door ende van weegen den onderkoopman en Land= drost van Stellenbort en Drakenstein Daniel van Rijneveld omme ter zijner requisitie van gehoord en ondervraagd te worden Margaretha Radijn weed„e wijlen den Burger Wessel Wessels, zullende haare daarop te geevene antwoorden bezijden deselve in wargine behoren te worden bekend gesteld A„o 1. haar gen„e naam, geboorte plaats en ouderdom off zij gev: met 't Stranden van 't deeneer schip Nicobar aan de ratel rivier met een wagen van haar gen: derwaards gezonden en wie daar over 't opzigt heeft gehad. — Om welke reedenen zij gen deselve waagen naar 't strand heeft ge„ en bevoorens bij 't stranden Mosselbaaij altoos de menschen daar omstreep de goederen hadden weggehaald, zonder dat er ooit eenig navraag om geweest was want als zij gew: geweeten had dat zulx verbooden was zij haar daar van deenshe scheepen in de daar naar toe gesonden hadden zo veel niet zou hebben aangeleegen laaten leggen/. zegt: omdat alle menschen, of niet meer waagens van haar zegt niet meer als maar een wagen gen, aldaar zijn geweest daar van te hebben toebetrouwd zegt dat zij gen: voor geen „roover of dief wie te boek staan en dat er zoo veele scheepen bevoorens gestrand zijn, als zelfs de Collebroeke zonder dat zij gen: weet dat er iemand diesweegens is gestraft, daar ook nooyt van geweeten te hebben dat zulx verbooden is en dat Jacob van deenen bij haar op haar woonplaats geweest is en haar in persoon verseekeert had, dat van gestrande vreemde scheepen vrij de goederen mogten worden weggenoomen zegt als vooren Waarom zy zig dan aan dat quaad en stratfe heeft bloot 9 of zij ged: dan in haar gemoed niet is overtuijge dat dergelijke roovzugt in diverij en ten hoogsten strafwaardig off haar gen: niet ten vollen bewust was, dat die goederen haar niet toequaamen, en dat zy de „zelve ook geenzints mogt eigenen nog vervoeren of zij gev: met weet dat Strand roor bij de wetten en placcaaten scherpelijk verbooden of bij de komst van P„r de wet en Substituit onder anderen ook met opgespoelde goederen zijn aan „gehouden en waar in die lading met een waagen van haar gen: kreegen Welke goederen zij gen: voor de komst van P„r de wet, en Substi„ tuut van Strand heeft t'huis ge„ vernomen gehad also zij get zegt: Ia deselve waagen voor de zelfs niet daarbij is geweest zegt zulx nooit gehoord of geweeten te hebben en zulx in waarhijd te kunnen zegt: niet bewust te zijn dat de goederen aldaar buijten vande stranden niet mogten werden weggehaald, want eijgen. haar daar in 't geveel niet zou hebben laaten aangeleegen leggen A„o vte aangeteekend staat — 2. 3 zonden. „ 4: wanneer e niemand bij was. E 10 gesteld „ 8: is heeft bestaan. 6: A„o 5 verzeekeren.— .
English
Appeared before us Monsieur Jacob van Reenen native, 29 years of age, who has answered the questions as is stated beside each of them. Says [illegible] 4: Who he found there upon his arrival at the beach. Says, because I rode to my farms to conduct my business, and having met a man at the Houwhoek who brought a report to the Cape that the Danish ship on which his aforementioned father had arrived had supposedly run aground, and because those gentlemen had done his aforementioned father many favors, he the questioned person had ridden thither to be of some service to those gentlemen if possible. And towards evening, around four o’clock, having arrived at Marais at the farm situated four hours away from the beach, and having met five Danes from the stranded ship there, he learned from them that it was not the same ship with which his aforementioned father had arrived, but rather another one. Whereupon he, the questioned person, wished to ride back again, but the Danish mate had requested him to ride along to the beach to see how the ship was smashed to pieces on the rocks. He, the questioned person, had therefore given his own riding horse to that mate and, having taken his servant's horse himself, he had also ridden thither. And coming to the beach, he, the questioned person, had found the field-cornet with another two or three persons. to have taken was unaware. Thus questioned and answered, and the same having been read out again to him, he testified to persist thereby. At the Cape of Good Hope, 15 January 1784, before the Honorable L. C. Warneck and H. Le Sueur, members of the Honorable Council of Justice aforementioned, who have properly signed the minute of this alongside the interrogated person and me, the sworn clerk. lower Which I testify was signed H. L. Bletterman, sworn clerk. The which upon the following, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this Government. Letter LC Articles drawn up and delivered to the gentlemen commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government by and on behalf of Daniel van Rijneveld, Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, in order that upon his requisition, the Commandant of the Invalids at Swellendam, Jacob van Reenen, may be heard and interrogated upon them, his responses to be given having to be noted in the margin hereof. Question 1: His, the examinee's, name, age, and place of birth, together with what office he holds. Response: Of the Cape of Good Hope, Commandant of the Swellendam Invalids. Question 2: Whether he, the defendant, at the time of the Danish Asiatic Company's ship Nicobar recently wrecked near the Soetendaal Valley, was not present there on the beach. Response: States: no, he knows nothing of it. Question: How often he went to the beach, and how long he remained there. Response: States no more than once, for the duration of half an hour. Question: What he had to perform there, or to what end his presence was necessary there. Question: Whether he, the named, did not learn that any orders were given and put into effect regarding the people who came ashore and the washed-up goods. Response: States: to know nothing of that. Question: Whether he, the named, also knows if any... Question 11: What they, the examinees, know to bring forward for their exoneration. Response: States: that she completely thereabout... As is noted down below.
Dutch transcription
zegt La zegt. Iacob van Reenen geboortig, oud 29 Jaaren „noomen te hebben onweetend is geweest — Aldus Gevraagd en beantwoord mitsgd:s de gen: weederom voorgeleesen zynde heeft deselve betuijgd daarbij te blijven persisteeren aan Cabo, omdat ik na mijn plaatsen reed om mijn affaires te de goede Hoop den 15 Januarij 1784: voor d' EE verrigten en op de houwhoek L: C: Garneck en H: Le sueur Leeden uijt den een man ontmoet hebbende E Agtb: raade van justitie voorm„d; die de minute die naar de Caab rapport bragt dat het deense schip zou zijn gestrand waar zijn gen:e vaader deeser benevens der geinterrogeerde ende mij meede gekomen wa, en omdat die neuwhen zijn gen: vader veel plaisier geswore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend gedaan hadden was hij gev: derwaards gereeden om dierneuwhen eenige /:laager/ T welk ik getuijge /:was geteekend/ dienst te doen al 'z moogelijk was en teegens den avond omtrend H: L: Bletterman gescore Clercq.— vier uuren bij Marais op de plaats vie uuren verre van 's trand geleegen gekomen en vijf deenen van 't gestrande schip aldaar ontmoet hebbende, vandezelve te hebben vernoomen dat het met het „zelve schip was, waarmeede zijn gen: vader gekomen was maar wel een ander, waarop hij gevraagde weeder terug heeft willen zijden maar dat de deensche stuurman hem gen: versogt had om meede na het strand te zijden om te zien hoe in gruisen het schip op de klippen geslaagen was hij ged: daarom zijn eigen rijdpaard aan dien stuurman gegeeven en zelfs zijn Jongens paard genoomen hebbende, was hij meede derwaards gereeden, en op 't strand koomende had hij gew: de veldwagtmeester met nog twee a drie aangetroffen „ 4: wie hij bij zijn komp aan 't strand aldaar gevonden heeft 60 zegt Mons„r Jacob van Reenen vraagen zodanig heeft geantwoord als tezijden een ieder derselver Compareerde voor ons denwelken op de verdervolgende ondergeteekende gecomm: uijst den E Agtb: Raad van Iustitie deeser Gouvernements L=a LC Articulen gedaan maaken en aan Heeren gecomn, uijt den E Agtb: Raad van nustitie deese gouvernements overgegeeven door ende vanweegens Daniel van Rijneveld Landdrort van Stellenborch en Makenstein omme daarop ter zijner requisiti regt als op ante 3 gehoord en ondervraagd te worden den Commandant der Invalides aan Zwellendam Jacob van Reenen zegt: neen daar van niets ver„ zullende desselfs te geevene respon„ „siven in margine deezer bekend gesteld behoren teworden zijn gev:s naam, ouderdom en geboorte plaats mitzgd:s wat denzelven in qualiteit is A„o 1: van Cabo de goede Hoop Commandant der Zwellendamse zegt: daar van niets te weeten maar „rende een half ruis zegt niet meer als eene geduu„ oo hij gen: niet heeft vernoomen dat eenige ordre omtrend de aan Land gekomen menschen en op gespoelde goederen waren gegeeven en in 't werk gesteld hoe dikuijlen hij naar strand begeeven en hoe lang zig daar opgehonden heeft of hij gen: ook weet of eenige wat hij daar te verrigten had dan wel tot wat einde zijne praesentie aldaar noodig wer A„o 2 Off hij ged. ten tijde van 't onlangs omtrend de Soetendaal valleij verongelukte deens analitch Comp„s Schip Nicobas niet aldaar op 't Strand is present weet in te brengen zegt: dat zij geheel daaromtren wat zij gev: tot haar verschoning A„o 11 /onder stond./ wel: ƒ aangeteekend staat. — invalide. A„o 2 ƒ 6 6: geweest
English
and provided assistance and even, that Marais had seen well and heard from the mate that he gave them all help, says as in Article 3 when Marais and the cook with him states: to have found an entire lot of chests lying on the beach, of which the bottoms were already knocked out, that the witness, having thereupon asked the field-sergeant who had done such a thing, had received as an answer the Danes, and at Marais's he, the deponent, had himself seen an entire lot of goods and three chests with goods, and to have heard from the Danish mate that they themselves had fetched the goods from the beach, just as he, the witness, had also encountered three Danes with bundles of linen on their way to the beach, and that the burgher Koch had said to him, the deponent, I believe that the chief mate has the ape by the tail, for he had wanted to lift one of the chests at Marais's house, but was unable to lift it, states further: to have heard from the boatswain that the chief mate had given a note to Marais and that he, the boatswain, had heard that they would want to search for him, the questioned party, but that he had to try to get the note, as it would then be discovered that the chief mate says nothing except that which the Danes, says: when I arrived on the beach I found all the dead who had already been lying there for nine days, and then asked the field-sergeant and the Danes why they did not bury those bodies, and that it was the greatest evil to let such people be destroyed by wild beasts, since he, the sergeant on the beach, and four or five Danes who were at Marais's house could easily do so, the sergeant had answered that he could not do such a thing, whereupon he asked him, whether he, the questioned party, himself or indeed someone else did not seek to prevent this, as he, the questioned party, will be well aware that the taking away of the stranded goods is entirely evil and prohibited by law, says: no, or whether in his presence anything was transported. Whether he, the deponent, on a certain day did not ride from Marais's place to the beach, both with him, Marais, and a cook and the aforementioned mate. Whether he, the deponent, in England or elsewhere where he has been in Europe, has seen a ship or ships strand, Article 11: or whether he, the deponent, himself, either by turning a blind eye or through words or deeds, gave cause for this, in the surrounding area could ride home, and if an inquiry were made about it, a foreign ship stranded and the owner abandoned the ship, the inhabitants had to report themselves, and then would be paid for their trouble to watch the men's goods, and that he, the witness, had read in the legal opinions of the advocates Ploos van Amstel, Luzac, and Le Jeune that if what he was doing there then, he answered the same that he was watching the goods, whereupon he, the questioned party, said again that he must bury the dead and it was not his business as a burgher to watch foreign goods, says as in Article 10: says such is not true; whether if not, why he, the deponent, then indeed asked the chief mate at one Marais's place in the presence of the chief mate Schultz, the boatswain Cornelis Pieterse, the boatswain's mate Jens Delsen, and the quartermaster Jan Kermisse: how they could be so foolish as to abandon their ship while they were fresh and healthy, and then said to them that here on the Cape coast an English ship had stranded and that all the goods from it had been taken away, and why he, the chief mate, had not also ridden all his goods to Marais's, to which the same answered, the remainder of what I was able to get I brought here, asking in turn of the deponent whether there on the beach all those goods were scavenged, all goods are fair prize now everything was prize, to which the deponent answered that which he had found in the aforesaid opinions of the aforementioned advocates. Whether upon his, the deponent's, arrival on the beach plentiful goods had been washed up there. Landed crew members occurred and by whom such was done, had bound their words, what mistreatments to those of that wrecked ship on, Article 8. is a bad man, have taken, 10: f, had ridden, 4: distance, 12
Dutch transcription
en bystand gedaan en zelfs, dat Marais hun alle hulp stuurman te hebben vernomen wel gesien te hebben en van de zegt als op act„a 3 wanneer Marais en kak met hem Legt: een geheel parthij kisten op 't strand te hebben, vinden leggen waarvan de onderste boodem reeds uijtgeslagen waaren dat den get: daarop den veldwagtmeester gevraagd hebbende wiezulx gedaan had tot antwoord had bekomen de Deenen, en bij Mardis hij gen: zelfs een geheel „parthij goed en drie kisten met goed gesien had en vande deensche stuurman gehoord te hebben, dat zy zelve het goed van strand gehaald hadden zoo als hij get: ook drie dienen met bundels wetgoed of weg naar 't Strand ontwoet had en dat der burger koch aan hem gen: gezegt had, ik geloof dat den operstuurman den aap best heeft want hij een van de kisten bij Manais aan huijs had willen ligten dog niet heeft kunnen ligten zegt naader: vanden bootsman gehoord te hebben dat den opperstuurman aan Marain een briefje gegeeven had en dat hij bootsan gehoord had dat men na hem gev: zal willen zoeken dog dat hij moeste zien het briefje te krijgen als dan ontdekken zou dat de opperstuurman zegt niets als 't geen de deenen zegt: toen ik op het strand gekomen ben heb ik alle de dooden die reeds zeedert Neegen daagen daar geleegen hadden gevonden en aan den veldwagtmeester ende deenen als toen gevraagd waarom dat zij die Lijken niet begroeven, en dat het 't grootste quaad was zulke menschen van het wild gediente te laaten vernielen daar hij wagtmeester aan het strand en vier a vijf deenen, die by Mattais aan huijs waaren zulx ligt doen konde, de wagtmeester ge„ „antwoord had zulx niet te kunnen doen, waarop hij den, gevraagd had off hij gew: zelfs dan wel iemand an¬ „ders dit niet heeft zoeken teegen te gaan alsoo hem gev: wel bewust zegt: neen/ zal weesen dat het wegneemen der gestrande goederen alles inte quaad en bij de wetten verbooden is off in zijn teegenswoordigheijd niet en vervoert geworden. of hij gen: op zeekeren dag van de plaats van Marais zoo met hem Marais als eene kok enden gem: stuurman niet is gereeden naar het strand Off hij gen: in Engeland off elders daar hij in Europa is geweest schip t of scheepen heeft zien stranden A„o 11: dan wel of hij gen: zelfs met het zij oogluijtende of door woorden of daaden daar toe aanlijding heeft gegeeven omstreep het naar huijs konde rijden en als 'er navroag na kwam een vreemd schip Strande, ende eijgenaar het schip verliet de ingeseetenen zig moette melden, endan voor hunne moeijte zoude betaald worden „de mans goed te passen, en dat hij get: in de advijsen van de advocaaten wat of hij daar dan deede denselven geantwoord had dat hij op Hlooss van Amstel, Lusac en Le Jenne geleesen had dat als 'er moest begraaven en zijn zaak niet was als een burger om op vreem 't goet paste, waar op hij gev: weeder gesegt had dat hij de dooden zegt als op a„o 10: zegt zulx niet waar te zyn: waar zoo neen waarom hij gen: dan aan wel den opperstuurwan eene Marais op zyn plaats in praesentie „vraagd te hebben: hoe zij l: zoo van den opperstuurman Schultz dwaar konden zyn hun schip den bootsman Cornelis Pieterse te verlaaten terwil zij fris den bootsmansmaatJens delsen en gesond zyn waren en dan en den quartiermeester Jan Kermis= han gesegt, dat hier op de heeft gesegt: gij kunt neemen wat Caabwhe kust een Engelsch gij krijden gunt vande goederen schip gestrand was en dat daar van 't schip dat gestrand is maar — van al het goed weggenomen wat 't volk behoord dat moet gij - was, en waarom hij openstuur„ hun geeven dog alle de overige „man al zijn goed ook maar niet naar Marais heeft gereeden waar op denselve heeft ge antwoord, het reste wat ik heb kunnen krijgen heb ik hier na toege„ meert alle die goederen zijn weggeraapt, bragt, vraagende tegfens aanden gen: of aldaar niet aan 't strand nu alles prijs was, waarop den gen: g'antwoord had het geen hij in goederen zijn goede prij de voorsz: Advijsen vande voorm: advocaaten had gevonden. — of bij zijn gen: komst aan strand rijkelijk goederen aldaar opgespaad„ waaren. Land gekomene scheepelingen is geschied en door wie zulx is gedaan hunne worden verbonden hadde wat mishandelingen aan de van dat verongelukte schip aan - Ao 8. een slegt man is genoomen hebben 10: ƒ gereeden waren 4: verte 12
English
No 15 Whether he did not say there in the presence of the said persons to the inhabitants who were on the beach: take what has washed ashore, it is lawful prize, and I take upon myself the responsibility that must be given for it or that comes of it. Says: not so, but rather as on article 10. No 16 Whether he, the accused, did not also express himself there: It is a custom throughout the whole world that when a foreign ship strands the goods are lawful prize, with further insistence: I have been in England and saw a Dutch ship strand there, with which they acted just as I have said, and moreover stripped the rescued people of their clothes. Says: wholly not to be so, but rather of an English ship that stranded on the Cape coast, as on article 10. No 17 Whether he, the prisoner, is not convinced in his conscience that such conduct is punishable in all countries. Says yes, to have said that all the goods would then be held in safekeeping by him, the accused. No 18: Whether some of the country people on the beach had complained to him, the accused, that the field sergeant did not want them to take away any of those goods, and whether he did not reply thereto: that it was not the business of the field sergeant to prevent such a thing. Says, as before. No 19: Whether he, the prisoner, did not continue by saying: the field sergeant's business is to bury the washed-up dead and to give notice to the Landdrost, but not to forbid the people from taking anything away. Says: as he, the questioned, did not say anything that is bad, he cannot be punishable, and if the people had done what he, the prisoner, said, they would have done well. No 20: Whether he, the prisoner, did not on that same evening, in the presence of the persons already mentioned above, resume his speech, adding: I wish I lived here, then I would know what I had to do. Says: to have said so not to the people, but rather to the field sergeant as on article 10; says further not to know well whether the other people present there heard anything of the advices of which he, the prisoner, spoke. No 21: Whether he, the accused, did not further express: If I only had my wagons here, I would see who would want or dare to prevent me from transporting or taking away those goods. Says: never to have thought such a thing, much less to have said it. No 22: Whether he, the accused, upon his return to the Cape, was not in company with his brother Johannes van Reenen, where the said mate had related his misfortune. Says: that he said that he, the accused, and his people would write to Europe how the mate had behaved here. Whether he, the accused, did not then reply: I did not say it that way, and even if I had said it, they should not have done what I said. Says no: but that his said brother had him, the prisoner, called in the presence of the mate, and where he, the accused, called the mate to account over what he was alleged to have said of him, the accused, as contradicting what he, the accused, had said on the beach, as is set down herebefore. Whether he, the accused, did not furthermore add thereto: And in any case, no one dares nor can do anything to me on that account; I may give 252 rixdollars, that would be all, and then I would still know what my Father would write to Europe. Says no. No 25. Whether he, the accused, was not also at the place of the widow Wetsel and said to her that one may freely take away the goods from stranded foreign ships. Says: to have said to her what he, the accused, had from the aforesaid advices. No 26 Whether he, the prisoner, did not also say that an edict has come from Holland whereby the looting of a foreign ship is permitted. Says no: but to have spoken of the advices. No 27 Whether he, the prisoner, is not persuaded in his conscience that this greed for plunder and undesirable conduct committed at the stranding of the Danish ship Nicobar is punishable in the highest degree, and that the punishment also applies to those who gave counsel or occasion thereto. Says: to have seen nothing there that was plundered except what the Danes themselves took away, and to be convinced in his conscience of having done no wrong, for says: to have laid no hand or finger on any piece to enrich himself from the goods, and even to have given five ducatoons out of his purse to the destitute Danes. No 28 What he, the accused, knows to bring forward in his defense. Says that he said nothing with the intention of giving them cause for plundering. No 29: Says that he has said nothing. Thus Questioned and answered, and the same having been read out again to the prisoner, he declared to persist therein, at Cabo de Goede Hoop, the 13th of February 1784, before the Honorable Oloff Godlieb de Wet and Johannes Karnspeck, Members from the Honorable Court of Justice aforesaid; who have duly signed the minute hereof together with the prisoner and me, the sworn Clerk. Below: Which I witness: was signed: H. L. Bletterman, sworn Clerk. Answer made and delivered to the Honorable Presiding Judge and the Honorable Court of Justice of this Government, by and on behalf of the undersigned Daniel Verwey, as general agent of the Commander of the Swellendam Invalids, Sr. Jacob van Reenen, defendant on the one part, Against The Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, Sr. Daniel van Ryneveld, ex officio Prosecutor, on the other part. Noble and Honorable Gentlemen of the Court! Since the task which the defendant in his capacity is to perform today is nothing if not very difficult, he has resolved, in defending the same, to proceed in such a manner that
Dutch transcription
N„o 15 zegt niet zoo maar wel als zegt: in 't geheel niet zoo te zijn maar wel van een En„ „gelwh schip die op de kaabsche kust gestrand is als op art„l zegt ja gezegt te hebben alle het goed als dan bij hem gen: in bewaaring te zullen Off hij aldaar niet in praesentie van gem: persoonen aande aan 't strand zig bevonden hebbende ingezeetenen heeft gezegt: neemt wat 'er opgespoeld is, het is goede prijs by de verantwoording die en van te doen is of die 'er van komt neem ik op mij - ƒ off hij gen: zig aldaar ook niet heeft geuijt: Het is in de geheele weeteld een gebruijk dat wanneer een vreemd schip strand de goederen prijs zijn, met verdere aandran 6 ben in Engeland geweest en heb daar een Hollands schip ten stranden, waar meede men gelijk ik gesegt heb heeft gehandelt en boovensdien het geborgene volk e de kleederen uytgetrokken. off hij gev: niet in zijn gemoed is overtuygd, dat dergelijke gedoente in alle landen strafbaar is. W. „ 18: off met eenige der op strand zijnde landlieden aan hem gen: geclaagd hadden dat de veldwagtmeester niet wilde hebben, dat zij eenige dier goederen zouden wegneemen, en of hij daar niet op heeft geaut„ „woond: dat het de zaak van den veldwagtmeester niet was zulx te beletten of hij gev: niet heeft vervolgd met te zeggen de veldwagtmeester zijn „19: zegt, als vooren zegt terwijl hij gevraagde niet gesegt heeft dat zwaad is, hij met strafwaardig zijn kan en zo de menschen gedaan hadden het geen hij gev: gezegt heeft wel gedaan te zullen hebben zegt: aan de menschen niet maar wel aanden veldwagtmeester als op act„ea 10 gezegt te hebben zigt naader niet wel te weeten off de andere aldaar aanweesende menschen van de advijsen daar„ hij gew: van gesprooken heeft iets gehoord hebben. minder gesegt te hebben, maar wel dat hij gen: en zegt: zulx nooit gedagt veel schrijven hoe hij stuurman de zijne na Europa zouden Of hij gen: niet nog vervolgens daar heeft bijgevoegt En in allen gevallen durft, nog kan men mij dieswee„ „gens niets doen, ik mag 252 ds geeven dat zoude het al sijn en dan zoude ik nog wel weeten off hij gen: als toen niet heeft geant„ „woord: zoo heb ik het niet gesegt, en alhad ik het ook gezegt dan moesten zij niet doen wat ik zeijde „ 22: off hij gen: bij zijn terug komst aan de kaap niet is geweest in gesekwchar bij zijn broeder Johannes van Leenen alwaar gemelde stuurman zijn ongeval had verhaald. zegt neen: maar dat zijn gen broeder hem gev: in preventie van den Stuurman had laaten roepen en alwaar hij gen den stuurman te reede heeft gesteld, over het geen hij van den gen: zou hebben gezegt als contrarieerende het geen hij gen: aan het strand gezegt had zoo als hier vooren is ter needer gesteld. — zegt neen off hij gen: ook niet verder heeft geuyt Had ik mijn wagens maar hier in zou eens zien wie mij t — vervoeren off wegneemen dier goederen wil of durfde beletten „ 21: off hij gew: niet op dien zelfden avond in teegenswoordigheijd vande booven reeds gem: persoonen zijne reeden heeft vervat met bijvoeging: ik wenschte wel hier te woonen dan zou ik weeten wat N„o 20: ik te doen had. — de menschen te verbieden, iets weg te begraaven en de Land doost kennis te geeven maar niet om te neemen. zaak is de opgespoelde dooden zaal ƒ op artl. 10: ½ 16 zegt Ia alhier zig gedraagen had. - ƒ 24: 8 hebben genoomen. 1 te zegt: aan haar, het geen hij gen: uijt de voorsz: advijsen had, gesegt te hebben. zegt neem: maar wel van de advijsen gespraaken te hebben zegt: daar niets gezien te hebben dat geroofd is als 't geen de deenen zelfs weggenomen hebben en in gemoede over¬ „tuijgd te zijn geen kwaad gedaan te hebben want zegt: niets kwaads gezegt te met opzet om hun aanlij„ wat mijn Vader naar Europa zoude schrijven off hij gen: ook niet is geweest op de plaats van de weede. Wissel wetsel en aan haar gesegd, dat wan van gestrande vreemde scheepen de goederen vrij mag wegneemen of hij gev: almeede niet heeft gesegd dat er een placcaat uijt holland gekoomen is waarbij het roapen van een vriandschp gepermitteerd 26 off hij gev: niet in zijn gemoed is overreed, dat die roofzugt en ontwenschte handelwijze bij 't stranden van 't deenss scchip Nicobar gepleegd ten hoogsten strafwaardig is. en dat de strafe ook plaats vind in die geene die daar toe raad of aanlijding heeft y„ „geeven. 29: zegt dat hij niets gesegt heeft wat hij gen: tot zijn verschooning weet in te brengen. of verrijken van de goederen en zelf aande noodlydende deenen vijf ducatonnen uijt zijn gen„ zal te hebben gegreven /:onderstond:/ „ding te geeven tot het rooven Aldus Gevraagd en beantwoord mitsgds zulxs geen hand of vinger aan een stuk gelegt te hebben Daar de taak die de qq ged: heeden ofte doen staat niet dan zeer moeijelijk is, heeft hij zig voorgenomen in het diffendeeren derselve, zoo te werk te gaan, dat Edele Agtbare Heeren van 't Geregt/ Den Landdraot van Cellenborg en Drakensten S„n Daniel van Rijneveld r: O: Eijsscher ter andere zijde maaken en overgegeeven aan den Edelen Agtb: Heer president en Edelen Agtb Geregte deeses Gouvernements door ende van weegens de ondergeteekende Da„ „niel Verwij als generaale gemagtigde van den Commandant der Swellendamse Invalide Sr Jacob van Reenen ver„ „weerder ter eenre Antwoord gedaan dengen, weederom voorgeleesen zijnde heeft denselve betuijgd daar bij te blijven persisteeren, aan Cabode goede Hoof den 13 februarij 1784 voor d' E E=s Oloff Godlieb de wet en Johannes Karnsper Leeden uijt den E Agtb: Raad van Justitie voormeld; die de minute deeses benevens den gev: ende mij geswore Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 'T welk ik getuijge /:was geteekend/ H L: Bletterman gesw: Clercq. — d N„o 25. word ƒƒ 28 hebben. 1 Contra
English
he will on the one hand try to avoid all fair reasons for personal insults of which the plaintiff ex officio has made use, and at the same time on the other hand present the means of defense with arguments based on grounds and laws, as befits a resolute man who has taken the matter upon himself and treats the same according to honor and duty. Yet however much the defendant in his capacity does not intend to occupy Your Honors with these and similar useless and odious expressions, which do not belong to be brought forward in this lawsuit, the defendant in his capacity will have the honor to say that where the plaintiff ex officio alleges in his accusation that the principal defendant does not fall within the terms of the law or order of our authority, or having sinned against it with evil counsel of beach robbery and thefts, he has been wrongly and unjustly cited by the plaintiff ex officio. And in this regard it must be taken into consideration that the plaintiff ex officio acts for the decree of the demanded fine and forfeiture of the defendant's office, as well as to be declared ineligible in the matter of provision for the benefit of the plaintiff ex officio, in which according to law it is required and certain that the evidence must be so clear and evident that not the slightest doubt may be found therein. Since this is then so certain according to law, the defendant in his capacity will not take it upon himself in defending his case to prove the contrary of what the plaintiff ex officio is required by law to do on his part, and which defect alone can be sufficient for the dismissal of the instituted action. Particularly imploring Your Honors' attention to all of this, the defendant in his capacity will proceed to show that the request made by the plaintiff ex officio, tending towards the decree of a fine of five hundred Rijxd for his benefit, as well as Your Honors' declaration regarding the forfeiture of the defendant's office, with a declaration of ineligibility in so far as he, the principal defendant, still possesses it, ought to be denied, with condemnation in the costs, and to absolve the principal defendant from all actions. Thus the defendant, in defending the same, will follow the plaintiff ex officio step by step, and consequently maintain the order that was observed in the demand of the plaintiff ex officio. Following which, the defendant in his capacity must then naturally confine himself to these two principal points, namely firstly: From the law on which the plaintiff ex officio acts, and secondly: To the accusation formed by the plaintiff ex officio. Concerning the law, the plaintiff ex officio says in the premises of his demand: that an advisor to a villainy is more guilty than one who merely does not prevent a villainy from being committed, especially if the execution followed the advice, citing in addition as an argument the 175th article of the Criminal Ordinance of Emperor Charles the Fifth, which, after many disputes of the Roman and contemporary jurists who commented on that subject, was enacted and takes as its precept: if anyone shall assist a criminal in the execution of a crime essentially and with an evil obstinate intent with any help, assistance, or advice, or whatever name such may have, he shall be punished corporally for it, but according to the distinction of the cases, in so far as such crimes are to be applied to the principal defendant, from this presentation word for word containing the premise of the plaintiff ex officio's demand, it will directly have appeared to Your Honors that the instigator of the demand thought fit to present the law somewhat mutilated, for which reason, for a better understanding of that law, it will indeed be worth the trouble to examine it and to determine it to those who actually committed crimes and gave advice and deed thereto with violence; since no crime had yet been committed and a good order, as the plaintiff ex officio alleges, was dispatched to the field sergeant Jacobus Fourie who was there, notoriously no evil advice and deed could take place from the principal defendant; to the contrary, one showed that there was none of
Dutch transcription
hij aan de eene zijde alle billijke reeden van perso„ „neele beleedigingen waar van zig den r: O: Eijpscher bediend heeft zal tragten te vermijden, en teffens aan de andere zijde de middelen ter verweeringe aan„ voeren met betooginge op gronden en wetten zoo als een Cordaakman die de zaak op zig heeft ge„ noomen en deselve na eer en pligt behandelt part. — Dan hoe zeer de qq ged: niet voorneemens is om UEd: Agtb: te orcupeeren met deeze en diergelijke onnutte en odieuse expressien, welke tot dit geding niet behoren aangevoerd te worden. — zal de qq te eer hebben te zeggen, dat alwaar de r: O: Eiswher in zijn accusatie voorgeeft dat de pen ged: in de termen vande wet of ordre van onse overigheid niet verseerende of daar teegens hebbende gevondigt met kwaade aanraading van Strandroof en dieverijen door de EO: h„s quaalijk en ten onregte is gezcttoreerd. En daar voor de ten deesen in Consideratie moet komen dat de r: O: E„ts ageert tot decretement vande geëijschte boete en verbeugte van des ged„e qualiteit mitsgd„s voor inkabiel verklaard te worden in materie van provisie ten profijte van den r: O: E„ waar in na regten vereijscht word en zeeker staat dat de bewijsen zoo klaar en duijdelijk moeten zijn dat daar in geen de allerminste twyfel vermag gevonden te worden. — Daar dit dan naar regten zoo zeeker is zal de qq ged: in het diffendeeren zijne zaak niet op zig neemen ter contrarie te bewijsen van 't geen de r: O: E„s van regten gehouden is, zijner zijds te moeten doen, en welke gebrek alleenlijk tot ontzegging der gcenta„ „meerde actie genoeg kan zijn. Opale 't welke UwEd: Agtb: attentie bijzonder„ „lijk imploreerende zal den qq ged: overgaan om te vertoonen dat het versoek van den E:O: E„s gedaan en tendeerende dat decretement van een boete van vijf hondert Rijxd ten profijte van hem als meede /Uw Ed: Agtb: declaratoir noopens de verbeurte van 's ged:e qualiteit met in habiel verklaaring voor zoo verre hij p:r ged: nog bezittend behoord te werden ontzigt met Condemnatie in de kosten en de xxn ged: te absolveeren van alle actien. — Dus zal de verweerder in het diffendeeren derselve den r: O. Eijs„s op den voet volgen en mitsdien de ordre houden als bij eijsch van den r: O Eyxr. is geobserveert. Wiens volgende de qq verweerder zig dan natuur„ „lijker wijze moet bepaalen tot deese twee voornaame poincten als ten eersten Uijt de wet waar uijt de r: O: E„ ageert en ten tweeden tot de beschuldiging door de r: o: h„s geformeerd— Omtrend de wet zegt den 2e: O: Eijssr: bij de premis¬ „sien van zijnen eijsch: dat een raadgoever tot een schelm„ stuk meer schuld heeft dan die slegts een te pleegen, Schelmstuc niet verhindert, voornamentlijk, zoo de uijtvoering op den raad gevolgt is daar bij aanhaalende tot argument het 175 articul van de Crimineele hals ordon„ nantie van Kijzer karel de vijfde hetwelk na veele disputen der romeijnsche en doen der tijd aanweesende regtsgeleerden die over dat Sujt hebben gecommentarieerd is gestatueerd tot zijn voorschrift neemt: indien iemand een misdaadiger tot de uijtvoering van een misdaad weesentlijk en met een kwaad oostenaat opzet eenig hulp bijstand of raad of wat naam zulx nag hebben, helpen zal daar over aan den Lijve gestraft werden, dog naar onderschijd der gevallen in zoo verre dat zodanige misdaaden op den p:l ged: te appliceeren sij, uijt deesen voordragt woordelijx vervaltende de proemissie van 's r: O: Eijs„rs Eijsch zal den r: E: bijvEr het aan UWEd: Agtb: al direct gebleeken zijn dat het den insteller van den Eijsch heeft goedgedagt de wet eenigsints verminkt voor te stellen waarom dan tot beeter verstand van die wet wel de moeijte waardig zal zijn te onderzoeken en die te bepaalen op zodaanige die daadelijk misdaaden begaan hebben en daar aan met geweld raad en daad gegeeven hebben, daar nog geen misdaad gepleegd was en een goede ordre /:zoo als het de r: O: Eijc„s voorgeeft:/ aan de aldaar zijnde veldwagtmeester Jacobus Fourie afgevaardigt konde notoir geen kwaade raad en dood plaats vinden van den p„l ged: het Contrarie Liet men dat 'er geene Van 2
English
orders have been from the Government or the Officer Prosecutor, and even if they had been, why they were not submitted with the Claim with valid proofs. That if the principal defendant had then said to the aforementioned field-guard master, you may freely take the goods away, and that if this were contrary to the order of the government, which the Drost represents in the countryside, the more often cited field commandant would surely have presented his contrary orders from the Officer Prosecutor to the principal defendant. Therefore it follows from reason that the accusation of the Officer Prosecutor is false and entirely torn from its context, at one time by concealing the true circumstances, and then again by violating the truth. To proceed to the examination of the truth of the cited law of the Officer Prosecutor: Firstly, what the moving reasons were for the establishing of such laws, and to which persons the same pertained. Secondly, what was commanded or forbidden regarding those persons, or rather what the evil was that according to the intention of the Roman lawmaker had to be curbed and averted thereby. The defendant in his capacity considers above all that he must dwell upon these two main points, because only after the examination and determination of the same can it rightly appear whether he, the defendant, finds himself within the terms of the same law, and whether the principal defendant has in any respects made himself guilty of crimes or offenses of giving such scheme or counsel against the order of the authorities, and thus would have incurred the penalty that has been decreed thereon. As to the motives or inducement for the making of the cited law of the Roman lawmaker and the persons to whom the same was made applicable, it is universally known, as is clear from the words of the law where the law provides: if anyone assists a criminal in the execution of any crime essentially and with evil intent, by assistance or counsel and deed, he shall be punished corporally, though according to the distinction of the cases. This deserves particular attention: that such a law is applied to the principal defendant, whereas there was no law or order, and still less was it spoken to anyone else than to the widow Wessel Wessels at her place, who was about to drive thither to the beach and asked her, whither are you traveling, to which she made it known to the principal defendant, and whereupon the principal defendant warned her that she could indeed freely load goods from the washed-up goods, but had to declare it. Does this now appear to be anything other than the true intention of our government, that the goods shall be preserved for the care of those to whom they belong? Or was the intention of the Burgher Cornet Johannes Jacobus Tesselaer any different, who came riding to the beach and asked the people what they were doing, to which it was answered: to cart away the piled-up goods according to what the principal defendant said, that we may freely do so; whereupon the cited Tesselaer replied, Yes, you must declare it. If the more often cited Tesselaer now also knew of the order which the Officer Prosecutor dispatched so early to the commandant to maintain good order, then he would be even more punishable than the defendant, since he immediately drove goods away for the storage thereof. Wherefore it is furthermore very remarkable that, although the Officer Prosecutor is very well aware and knowledgeable of the motives of the Roman lawmaker, as appears through the adducing and broaching of his procedural documents, notwithstanding the express designation of the Roman lawmaker appearing as to whom and what persons the same shall be executed upon, one nevertheless leaves out in the Claim that designation from the quoted words of that law, and as the defendant in his capacity believes, intentionally conceals it. The defendant in his capacity repeats, intentionally conceals, because it appears that this was needed on the side of the Officer Prosecutor in order to obscure the aim of the lawmaker and to make it appear as if the Roman lawmaker at that time had in mind matters where
Dutch transcription
ordres nog vande Regeering of de r: O: Eijsscher geweest zijn en zoo deselve al geweest was, waarom deselve bij den Eijsch dan niet overgelegt met vallabele berwitten Dat dan doen den p„l gedteegen de voorm: veldwagte meesten zoude gezegt hebben, gij kunt de goederen vrij wegneemen en dat vij wel teegens d' ordre van de regee „ring dewelke de Drost ten platten Lande reproventeerd zoo zoude gewisselijk de meer geciteerde veldcommandant zijne contrarie ordres van den r: O. Eijpsrs de p:l ged. voorgelegt hebben, — Ergo zoo vloeijd uijt de reeden dat de arcusatie van den R: O: Eijschher valsch is en ganssh uijt zijn verband ge„ rukt is eens met verswijginge der waare omstan„ „digheden dan wederom met verkragting der waarheyd Omme tot ondersoek der waarheyd van de aangevoerde wet van de R. O Eysscher toe te treeden 1=stens welke de beweezende reedenen zyn geweest tot het doen vaststelen van zodanige wetten en op welke persoonen hetselve is betrekkelijk geweest dend wat omtrend die persoonen bevoolen of verbooden of wel eigentlijk het quaad zij dat na het oogmerk vande „roomsche wetgeever dan daar door moeste beteugeld ende geweerd worden — Den 99 ged: oordeelt voor al dat hij bij deese twee hoofd= „poincten moet stil staan omdat na het ondersoek en bepaaling derselve dan eerst regtkan blijken f hij verweerder zig bevind in de termen van deselve wet en of den p:lgenweerder in eenige opzigten zig aan misdaadens of misdrijven van zodanige Rhelmsche raad„ „geening teegens de ordre van de overigheid heeft schuldig by de gemaakt en dus geincunreert zoude trade die daar op is gestatueert Wat dan betreft de beweegreedenen of aanleiding tot het maaken der aangevoerde wets van den roomsreng wetgeever ende persoonen waarop deselve betrektelyk gemaakt zoo is alomme bekend gelijk uitgewoorden van de wet vastaar is daar de wet opreeht indien iemand een misdadiger tot de uijtvoering vanij eenig misdaad weesendlijk en wet een kwaad op zet bijstand of raaden daad 8a zal aam den LLyve gestraft worden dog na onderehijd der zaaken Dit verdiend zonderlingen opmerking dat zodanige wet geappliceert werd op den pp: ged: daar er geen wet of ordre was nog veel minder teegens iemand ander gesprooken als teegens de weed: wessel Wes„ sels of haar plaats, die derwaards stond naar de Strand te rijden en haar vraagde, waar gaat uw reijs zoo na toe dewelke zij de p=r ged„ te kennen gaf. en waarop de p:l verweerder haar waarschouwde dat De wel vrij goederen konde oplaaden, vanden opgespolde goederen maar moest het aangeeven, blijkt dit nu anders te weesen als de waar intentie van onse overigheijd; die wel tot zorg draaginge van die geene die het toebehoord de goederen bewaard zullen werden O de intentie van den burger Cornet Iohannes Jacobus Tesselaer dan anders geweest die op strand is komen zijden en gevraagd aan de Luijdende wat ze maakte, waarop geantwoord wierd: de opgestaelde goederen weg te rijden volgens gezegde vinden p gev: dat mij het vrij doene mogen waarop geciteerde Tesselaar repliceerde, Jalgi moet het aangeeven heeft meer geciteerde Tesselaar nu ook vande ordre geweeten, welke de R: O: Eijl„s zoo vroegtijdig afgevaarn„ „digt heeft aan den commandant om een goede ordre te houden, dan zoude hij nog strafbaander weesen ab de ged: terwijl hij daadelijk heeft goederen weg„ „gereeden tot berging derzelve — Waarom het dan al verder zeer opmerkzaam is dat al„ hoewel den r: O: Eijsscher vande mativen der roomsshe wetgeever, zeer wel bewurt en kundig is als schin t door de aanvoeringe en entameeringe zijner Peoiel stukken, niet teegenstaande de uijtgedrukte benaaming van den roomschen wetgeever voortkoomende op wien en wat persoonen deselve volbragt zal worden men nogthans bij Eijss die benaaming uijt de aangehaalde, woorden van die wet geeven uijtlaat, en zoo den qq verweerder ge„ „loofd met op zet verzuijgd Den 99 verw: herzigt met opzet verzuijgt om dat het voorkomt dat men zulx aande zijde vanden r: O: E„s nodie had, ten einde om het oogwerk van den wetgeever te verblaemen en het zoo te doen voorkomen als af de roomsche wet „geever toenmaals bedagt zij geweest op zaaken waar it 2 7 -
English
when people now, in order to justify an unfounded action, wish to seek recourse with an inappropriate purpose. Reasons, Noble and Honorable Lords, which are not in the least applicable to the conduct of the principal defendant, citing and deliberately concealing that law of Charles the Fifth; for it is more difficult to determine to whom the Roman legislator applied this, since the Romans at that time were slaves and were deprived of their natural and original rights. The defendant nevertheless believes that if one consults sound reason and equity, one can provide a definition for the crime of evil counseling toward beach robbery and theft. Namely, if one takes the word "Counsel" in a punishable sense, it can mean nothing other than rendering persons ridiculous and contemptible by presenting their good counsel and honest actions in a mocking light, and precisely thereby making those persons themselves contemptible, or by distorting the same, or finally by defaming them through untruthful representations, not only to defame them but to rob them of their good name and to blacken them, and this premeditatedly in bad faith, cum dolo, as it is known regarding all offenses according to general law that the same cannot be understood to take place sine dolo, that is without an actual intent to commit a wrong, as can be seen in: § 38 Institutiones de obligationibus ex delicto, Book 4; § 57 ff. de furtis, Book 53, and especially Law 47 ff. ad Legem Corneliam de Sicariis. Wherefore Huber in his Contemporary Jurisprudence, part 2, book 1, chapter V, states: acts alone, however, without intent and evil purpose, do not constitute a crime. And Mattheus on Crimes in his introduction, first section, § 2. This applies particularly to all crimes, among which notoriously belongs the crime that the Officer Plaintiff wrongly seeks to prove the principal defendant committed regarding the matter in question. Whereon one may consult Carpzovius in his treatise on Capital Crimes, chapters 8 and 9, §§ 1, 2, 3, and the laws cited by him there, as well as the just-mentioned Mattheus on Crimes, Book 48, title 4, Chapter V, § 7, boiling down to the fact that cunning, intent, and evil purpose constitute the crime of all evil, and that without the same the crime is not committed. And truly, that the accusation used in the claim by the Officer Plaintiff regarding the laws of Emperor Charles cannot or may not be understood in any other sense than when this happens with evil intent through knowing execution of the crime with counsel and deed, why the Roman legislator has so decreed, for the legislator declares this out of a desire to prevent such things. If this is so, then it must naturally follow that such a law cannot be applied to the principal defendant through the counsel and deed suggested by the defendant, while there was no order on the beach near the stranded ship and stranded goods, or at least he had not heard of it, saying the goods were free to take away, where does it constitute a crime, whereas the principal defendant first obtained such in the legal opinion of Ploos van Amstel and C. W. Dekker and found it from Master Lusac and Mr. Le Jeune. That the Officer Plaintiff has advanced this on account of the two aforementioned legal opinions, that this by thousand-fold consequence cannot be held as invalid, the defendant agrees, since this arose from a proceeding of provisional seizure with the former Independent Fiscal Boers and Jan Smit Jurriaansz, brought about by way of an agreement, transaction, composition, or redemption of such criminal actions and pursuit as the aforesaid Fiscal Boers maintained belonged to him as Officer Plaintiff against Smit aforesaid in the matter of the alleged crime charged to the cited Smit of beach robbery, public violence, as well as abusing an arrogated authority and disrespecting Justice.
Dutch transcription
toe men thans om een ongegronde actie goed te maaken een toevlugt met een verkeerde apropas wil neemen— Heedenen Edele Agtbare Heeren die in het allerminste niet te appliceeren zij op het gedrag van den p:ln ged: met aanvoeringe en opzettelijke verzuijginge dier wit van Carel de vijfden dan het is moeijelijker te bepaalen op wien de roomsche wetgeeven zulx bepaald heeft daar de romijnen in dien tyd slaaven waaren en van haare natuurlijke en oorspronkelijke regt ont„ stooken waaren den q9 verweerder geloofd nogthans dat als men met de gezondene reeden en billijkheid raadpleegd men aan de misdaad van quaade raadgeeving tot Arandroof en dieverije eene bepaaling kan geeven Namentlyk als men het woord Raad in eenen strafbaren zen opneemd, zoo zal daar door niet anders kunnen verstaan dan het bespottelijk en veragtelijk maaken van persoonen door hunne goeder raad en eerlijke handelingen in een bespooftelijk ligt voor te stellen en even daar door die persoonen zelve veragtelijk te maakend off door dezelve te verdraaijen of eindelijk door onwaarachtige voorstellingen deselve te bekladden niet alleen maar van Eerenfaam te berooven en swart te maaken en dit met voorbedagten raade ter quaaden trouwe Cum dolu gelijk het omtrend alle de licten naar algemeene regten kennelijk is, dat deselve niet kunnen werden begree„ „pen plaatse te hebben fine dolo, dat is zonder een daadelijk opzet om te zondigen, zoo als dit te zenn is 38 instt de obigque ex de licto Lib 46: 57: p de furtis Lb 53 e: cold: en bijzonder de L 47. f ad Ligen Corneliam de Sicaruis Waarom Fuber in zijn Heedendaags Regtsgeleerdheid 2: deel 1 boek Cap V: zegt: fijten nogthans alleen zonder opzet en boos voorneemen maaken geen misdaad En Mattheus over de misdaaden in desselfs inlijding eerste afd: 35 2 Dit heeft nu byzonder plaats over alle misdaaden waaronder notoir behoord de misdaad die de r: O. Eijss„r ten onregte den p„l ged: zoekt aan te wrijsen begaan te hebben over de zaak in questie Waar over men zien kan Carpzov: in zijn verhandelin„ ge der Lijfstraffelijke misdaaden Hoofd„ 8 en 9 § 1: 2: 3: ende wetten door hem aldaar aangehaard als meede de zoo eeven gem: Matthen over de misdaden Lib: AI: tit 4: Cap: V: J7: daarop needer koomende dat List, opzet en boos voorneemen de misdaad van alle kwaad uijtmaaken en dat buijten deselve de misdaad niet word begaan — En waarlijk dat de accusatie bij den Eijsch door den r: O: Eijl„s gebeeigd over de wetten van keijzer Carel in geen andere zin kunnen of moogen worden op gevat dan wanneer zulx met een quaaden opzet geschied door weedendlijke uijtvoering der misdaad met raad en daad waarom de roomsche wietgeever zulx dan heeft gestatueert want dit verklaard de wetgeever uijt zulx te willen stuijten. — Is dit zoo dan zal daar uijt van zelfs moeten voort vloeijen dat zodaanige wet op de pl„ ged: niet kan geappliceert worden door de raad en daad, van den ged: aan de hand gegeeven, terwijl er geen ordre op strand bij 't gestrand schip en gestrand goed was ten minsten er niet van gehoord heeft, dat zijd de goederen vrij, weg waar geeft het aan eene misdaat zij terwijl den opp een ged: zulx in 't advijs van Ploos van Amstel en C: W: Dekker eerst ingewonnen en van mat„ Lusac en mr Le Teune gevonden heeft dat de R: O: E„s zulx aan heeft gevoert van weegens de twee voor gementioneerde advijsen, dat dit bij duijzend consequentie voor geen niet kan gehouden worden stemd den q9 ged: toe vermits zulx is voortgesprooten uit een proces van namptissement met den geweesen Heer Independant fiscaal Boers en Jan Smit Jurriaansz: veroorzaakt bij wijze van accoord, trans„ „sactie Compoortie of redemptie van zodanige Crimij„ „neele actien en poursuite als den voorsz: Heer fiscaael Boers sustineerde hem als R: O Eijenher teegens Smit voorm„d te Competeeren ter zaake van geciteerde Smit ten lasten gelegden pretence misdaad van Strand rooff publicq geweld, mitsgd. s misbruijk maaken van eene gearrogeerde auchoriteit en 't respect der Iustitie begaan
English
That not only the aforementioned gentlemen Advocates have advised on this matter, but even the faculty of the City of Leiden, which matters most for exposing the conduct of the frequently mentioned Smit to the judgment of the entire equitable public, the qualified defendant concedes to the opposing party that such is not acceptable by a thousand consequences of matters, then the honorable official plaintiff will also grant the qualified defendant that this is a stipulation, while the same lawsuit of the said Fiscal Boers for provision originated from beach theft, of which he has also accused the frequently mentioned Smit, so that the grounded arguments inserted by the aforementioned gentlemen advocates in their advices will have shown what beach theft and public auction are, and what one is obliged to do in such cases of shipwrecks, just as it was verbally stated by the principal defendant against the widow Wessel Wessel, that those living on the beach might indeed cart away the goods, but they had to declare them, after which, once the principal defendant had said such, Johannes Jacobus Tesselaar likewise came to the beach and thus warned the people, and not only warned the people, indeed what is more, had several cartloads of the washed-up goods hauled away from the beach there and declared them upon his arrival there to the burgher orphan master Hendrik Justinus de Wet as Commissioner of the Danish nation, which were sold by the already mentioned De Wet to the said Tesselaar. That one will now say that the said Tesselaar, as well as the defendant, is guilty, not only through bad counsel and deed of crime to give the criminal occasion for execution as the previously cited Roman lawmaker adduced by the official plaintiff implies, but would even have directly committed beach theft; it would have been somewhat thoughtless of our high superiors and the Fatherland if the intention of the Roman lawmaker were to be applied to this existing case, that they have declared such by edicts and laws against the ordinance of the Roman lawmaker, who introduced such edicts, as the official plaintiff wants to knock the bottom out of with one blow. One sees regarding this Batavische Arcadia pages 296 and 97, an expert exposition of the edict of the year 1574, and by that explicit edict this matter is fully provided for the inhabitants, as can be seen in the edict on flotsam added to the charters of Amsterdam, page mihi 192, containing that one shall accept and preserve the jetsam and flotsam for the benefit of the rightful owner for a reasonable salvage fee, without anyone else being allowed to touch them nor salvage them for his own needs and conceal them for private gain, etc. In which manner the High Council of Holland in the year 1579 fully condemned under the direction of the Court the inhabitants of the Island of Terschelling who had brought the grains from a stranded ship first to land and thereupon each into his house, no matter how much the skipper protested against it, and since according to the regulations which were issued concerning goods found on the beach they appeared publicly culpable because they had stored the goods not in a public place but in private places without witnesses, the Council ordered that the documents of the trial should be shown to the fiscal and that one should proceed criminally against those who had not observed the order, namely to salvage the flotsam washed ashore for the benefit of the owner. What else does this mean, then, when the principal defendant advised those people to cart away the goods and declare them; is this advice then contrary to the true intention of the lawmaker, did the principal defendant then give that advice by virtue of the frequently cited opinions to cart away the goods and declare them while he knew of no other orders of the authorities, or by virtue of the cited edicts of our lawful authorities affirmed in their edicts, the qualified defendant does not believe that anyone will harbor such base ideas that public persons such as the said gentlemen Advocates would not know such laws and ordinances emanating from the States General, nor the Roman laws.
Dutch transcription
Dat niet alleen voorgeciteerde heeren Advotaaten daar over geadviseerd hebben maar zelf de farulteijt der Stad Lijden daar het weest op aankomt om het gedrag van meerm: smit aan het oordeel van 't geheele equitabele publicq te exponeeren stemd den qq verw. aande parthij het toe dat zulx bij duijzende consequentie van zaaken niet aannee„ „welijk is, dan zal den H: O: Eijp„r den qq verweerder ook toestaan dat dit een bepaalinge is terwijl hetzelve proces van gem: Heer fiscaal boers tot namptisce„ „ment voortgevloeijde uijt Strandroaff, daar hij Smit meerm: meede betigt heeft dat de gegronde argumenten door de voorgen: Heeren advocaaten bij denselver advijsen g'insereerd, zullen hebben aangetoond wat strand roof en publiek geveeld is en wat iemand verpligt is bij diergelijke gevallen van scheepen stranden te doen staat zoo als het woordelijk vervat geworden is van den Pen. Ged: teegen de weed. wessel wessel, dat die geene op Strand woonende de goederen wel weg mogten rijden maar zij moesten het aangeeven het welk nadat den p ged: zulx heeft gezegde Iohannes Iacobu Tesselaar insgelijks meede aan strand gekoomen en de luijden alsoo gewaarschouwd en niet alleen de luijden gewaarsvrouwd Ja zelf wat meer is eenige vragten van de aangespoelde goederen daar van de Strand laaten weg rijden en aan den burger weesmeester Hend„k Sustinus de wet als Commissionaris der dienshe natie bij zijn aankomst aldaar aangegeeven, de„ welke door reeds gezegde de wet aan gem: Tesselaar verkogt is Dat zal men nu zeggen dat gem: Tesselaar alzoo wel als de ged: schuldig is, niet alleen door kwaade raad en daad van misdaad om de misdadiger tot een uijtvoer aanlijding te geeven als de voor aangehaalde. Roomsche wetgeever door den R: O: Eijs aangevoerd, meede brengd maar zelfs daadelijk soude strandroof begaan hebben, het zoude wat onbedagt geweest zyn van onse hooge superioorieuren en 't Patria wanneer de bedoeling van den Roomschen wetgeever op dit exteerend geval te appliceeren waare dat ze bij plai„ „caaten en wetten zulx teegens de ordonnantie van de Roomsch wetgeer die zodaanige Placcaaten in gevoerd hebben hebben verclaard als de R: O: Eysscher met een klap de bodem wil inslaan Men ziet dien aangaande batavisch arradia pag 296. en 97: proefkundig Leeraard van 't placcaat des jaar 1574 en is uijt dat uijtdrukkelijk placcaat ten vollen in deese zaak voorzien voor de inwoonderen, gelijk te zien is in 't placcaat van de zeedrifften gevoegd in de handvesten van Amsterdam pag mihi 192 in„ „houdende dat men de zeevonden en zee driften zal aan„ vaarden ende bewaaren tot behoefte van den regten eigenaar voor een reedelijke beryloon, zonder dat iemand anders die mag aantasten nog bergen tot zijn behoeven en versteeken tot eigen baat enz: — Inwelken voegen den hoogen Raad van Holland in 't Iaar 15799 de inwoonders van 't Eiland ter Schelling die de graanen van een gestrand schip eerst aan Land en daarop een ieder in zijn huijs had gebragt hoe zeer de schipper daar teegens protesteerde heeft ten vollen onder het bestier van 't hof gecondemneert en nadien na de instellingen dewelke van goederen aan strand gevonden uijtgegeeven zijn zij openbaar strafwaardig scheenen om dat ze de goederen niet op een publicque maar in bijzondere plaatsen zonder getuijgen hadden opgelegt, zoo heeft den Raad belast dat de stukken van 't Proces aan den fiscaal zoude worden vertoond en dat wen Crimineel teegens de geene zoude ageeren welke de ordre niet geobserveert hadden namentlijk de zeedriften opgespeld te bergen ten profijte van den ijgenaar. 8 Dat wil dit dan anders zeggen als den pp, ged: die luijden geraaden heeft om de goederen weg te rijden en aan te geeven, is deese raadgeeving dan buijten de waare intentie van de wetgeever, heeft den pC. e ged: dan uijt kragte der meergecit: advijsen die raad gegeeven om de goederen weg te rijden en aan te geeven terwijl hij van geen andere ordres der overigheijd en wiste ofte uijt kragte van de aangevoerde placcaaten van onse wettige overigheijd in haar placcaaten g'affirmeert de qq verw: vermeend niet dat iemand dusdanige laagge denkbeelden voeden zal /:dat publicque persoonen als gem: Heeren Advocaaten zijn, zodaanige wetten en ordonnantien van de generaale Slaaten geëmaneert niet Roomshe te
English
to allege in similar cases as they have already done in the legal opinions, bringing them to light by distorting words. Meanwhile, the qualified Defendant cannot refrain from making a reflection upon the words of the Officer-Prosecutor under the mark of 213, stating that the principal defendant said to the field commandant that it was no citizen's business to stand guard over foreign ship's goods. Secondly, that the Officer-Prosecutor posits so scornfully and with contempt that the principal defendant presumes to understand the country's laws and customs. The qualified Defendant will, with a single stroke and in passing, as if touching it with a finger, remark upon these two ridiculous points. It seems as if the Officer-Prosecutor, in the first point, imputes it as a crime to the principal defendant that it was no citizen's business to stand guard for the watching over of stranded goods. No, says the qualified Defendant, it is no business of citizens to keep such watches, much less to undertake overland expeditions, as long as it does not proceed from their own motives; the same would be to the mockery of the whole world of such institutions or of those who consent to it. That is what soldiers are for, who enjoy their pay from the high authority for their service. Just as the qualified Defendant on a certain occasion in Texel and at the Helder saw the conduct of the Schout and Bailiff regarding the stranding of sixteen ships and the gathering of the goods by the inhabitants, where this conduct of the Officer-Prosecutor (saving your reverence) is entirely contrary to the salutary purpose of our lawful authority in the Fatherland, which desires that the washed-up goods of sunken and stranded ships shall be collected and preserved for the benefit of the owner and not left as prey upon the beach to the ensnaring of this one and that one who might enrich themselves thereby. Just as the true intention of the principal defendant was nothing other than to have the goods of the Danish nation driven away and declared, as appears otherwise from the true circumstances, while this advice was given not for self-interest, but for the benefit of those to whom it belonged. Whereupon it must also be taken into consideration that this advising regarding those goods could very well occur sine animo furandi, and the principal defendant being no vagabond or unknown scoundrel, but a good citizen, here possessing a homestead and house, standing in good name and reputation, so that no offense can be presumed, much less so heavy an offense as the accusation of advising to beach-theft and stealing, according to the well-known rule quod semper ea capiatur praesumptio qua delictum percluditur, and consequently, as soon as doubt arises, absolutely no offense is presumed. Wherefore the offense is all the less presumed in acts that can occur in good faith without deceit, just as all of this is taught unanimously by the Doctors of Law, specially appealing to the law de incendio ruina naufragio, which has a particular application here, the words of that law being very notable in this regard: Sed enim additum est dolo malo, quia non omnis qui recipit statim delinquit, sed qui dolo malo recipit; quid enim si servandi causa recipit ut custodiat salvaque faciat ei qui emiserat? Utique non debet teneri. The common law of the edicts issued by the States General, and alleged in this matter previously from the Batavian ordinances, to be further demonstrated. Regarding the second point of accusation, corresponding when they express themselves in this manner: and although no one else is permitted to accept and conceal such goods or flotsam for his own self-interest and profit, from which it can be seen that beach-theft requires not only that unclaimed or masterless goods were taken or accepted, but that they were taken by the advising of the principal defendant for his own self-interest and profit, and that, just as in the law where it is said liquere igitur debet scelere interemptum, so also in this matter it must be said liquere debet animo furandi non fuisse receptos, ut huic legi locus sit. And just as the inducement to that act cannot be presumed in itself, so it can much less be presumed or said that inducement to beach-theft was given against a known citizen who stands in good name and reputation.
Dutch transcription
bij diergelijke gevallen allequeeren als ze reeds in de advijsen gedaan hebben met verdraaijing van woorden in't dagligt te brengen E Intusschen kan den qq Verweerder niet afzijn eene reflexie te moeten maaken op de woorden van den R: O: Ei„s met het merkteeken van 213 dat den pp„e ged: aan den veld„ commandant gesegt heeft dat het geen burgerzaak was op vreemde scheep goederen de wagt te houden. Sweedens dat de RO. E„s zoo schemperig poseert met veragtiginge, dat den px. r ged: vermeend 's Lands wetten en costumen te verstaan Den q9 verw: zal met een enkelde trek en passant als met de vinger aanroeren en deese twee bespottelijke pa„ „cnsten remarqueeren, 't schijnt of den r: O: Eijsr, in 't eerste poinct de px e ged: het als een misdaad toeschrijft dat het geen burgerzaak was op wagt te houden tot het oppassen van gestranden goederen, neenzegt den ge verweerder dat zijn geen burger zaaken zodaanige wagten te houden veel minder Land togten te doen zoo lange het uijt haare eigene motive niet voorkomt het „zelve zoude tot spat vande geheele wereld weezen van zodaanige instellingen of van de geene die het inwilligen daar zijn de Soldaaten vóór die hunne besolding vande hooge overigheid genieten voor haaren dienst Soo als den qq verweerder het gedrag bij zeekere geleegend„ „heid in texel en op de Helder van Zestien scheepen Strand en gesien heeft van de Schout en bailluw en het insaamelen der goederen van de inwoonderen alwaar dit gedrag, van den R: O: E:n /:onder reverentie gesegd / is gantsh strijdig teegens het heijlsaam oogmerk van onse wettige overig„ heijd in 't Patria die wie dat de opgespoelde goederen van gezonken en gestrande scheepen zal ingesaameld en bewaard worden ten profijte der eijgenaar en niet ten prooij gelaaten op het Strand tot verstrikking van deesen en geenen die zig daar aan verrijken mogte zoo als de waare intentie van niets anders geweest is van den P ged: als de goederen der deenslenatie weg te doen rijden en aante geeven blijkt uijt de waare omstandigheeden anders, tterwijl deese raad „geeving niet ten eigenbaat, waar ten profijte van die geene die het toebehoorde geschied is Waar bij dan nog in Consideratie komt dat dit aanraading van die goederen zeer wel kon geschieden, Sine animo Jurandi en den pp o geene Landlooper, of onbekende Rchooijer maar een goed burger zijnde, hier gehoeft en gehuijwest, ter goeder naam en faam staande over zulx geen delict gepresumeert kan worden veel min zoo een zwaare, de tist als de accusatie tot aanraading tot Strandroof en dieverije volgens de bekende regul quod Semperca Capiatur presumtio qua delictur Percluditur en mitsdien zoo ras er vertwijfdeling vald voe„ strekt geen de Lict gepresumeert word, waarom dan ook te meer in daaren dewelke ter goeder trouwe zonder de list kunnen geschieden het deliit niet gepraesumeert word gelijk dit alles met eenpaarige somme door de D E. geleerd worden zig speciaal beroepende op de 2. ' quo naufragium # de incendio ruina naufrag die hier van een byzondere applicatie is, zijnde de woorden van die wet deweegens zeer Notavel Sedenin additum eot dolo malo quia non omnis qui recipid statum dium delenquit sed qui dolo malo recipio quidonim Li eqvarus recipit ut Costo diact solvaque facezed ci qui emiserat utiquenon debet teneri. — het gemeene regt der placcaaten door de generaale staten geëmaneerd en ten deesen hiervooren uijt de Batavische arradia geallegeerd en nog naader betoogd te worden In het tweede poinct van beschuldiginge over Een kom„ „stig wanneer deselve zig uijtdrukken in deeser voegen en hoewel niemand anders g'oorloofd is zulke goederen of zee driften te aanvaarden ende te versteeken, tot zin zelfs eigen baat ende profijt, waaruijt te zien is dat Strandroof niet alleen requireerd dat is genomen of aanvaard zijn onbekeerde of meester loose goederen, maar dat die genomen zijn door aan„ raaden vande p„l ged, tot eigen baat ende pro„ fijt en dat gelijk int 1:584 stad sed sijllen: gesegd word signere egitur debet Seclere interentus u Senatus Consulto Louis Til. dus ook in deesen gesegd word Liquere debet animo surandinas fuisse rekeptos it huit Legi Locus Int en gelijk de aanlijding tot die fotal op zig zelver niet gepresureert kan worden, zoo wag die te minder gepresumeert of gesegt worden aanlijding tot Strandroof gegeeven te hebben teegen eenen bekenden burger die ter goeder naam en faam aanrading -. -:
English
stands, since it is also a well-known rule of law that good name and fame make the presumption against assuming the offense prevail, whereas furthermore the advice of the principal defendant may come into consideration here, so that even the suspicion of that crime may have no place to give cause for beach robbery, while such was said publicly in the presence of the cook to the widow Wessel Wessels: drive the goods away and declare them, just as the own words of the more cited Fesselaar also were that the principal defendant was not accused of having said it in a clandestine manner for his own benefit and profit, so there is not the slightest reason to besmirch the principal defendants in the act of such advice with malicious advice toward beach robbery and theft. All of which reasoned argument can also be applied to the imputation of public violence and committing abuse against the good orders that were supposedly issued by the Honorable Court, regarding which imputation it is also to be noted that the same is undetermined, that there was such an order and that the same was made known to the principal defendant, running vaguely and generally against the maxim quod non sit vagandum cum periculo alienae existimationis, and that from the vague imputation not a single specific act is mentioned or known in the claim that the principal defendant was aware of that order and acted against it. What then concerns the second point, that the said gentleman found himself so presumptuous as if he thoroughly understood the country's laws and customs, the defendant in his capacity remarks that it would be nothing but natural, insofar as the laws and orders have not been obscured, as may and can be said in this existing case. A native citizen, insofar as the laws and placards are public, can and must know them since he was born here and did not arrive here as a sailor or soldier, who absolutely cannot know the customs or usages of the laws, as appears with regard to the late Honorable A. Horak, who, as the then Landdrost of Swellendam, at a certain stranded ship in the Vleesch Bay, just like the surrounding country folk, had the washed-up beach goods driven away for his own benefit and profit; which offenses did this man then commit under the government of the late Highly Esteemed Lord Governor Rijk Tulbagh, while there were no public placards and he could have had absolutely no knowledge of the customs, since in earlier times he undoubtedly arrived here as a sailor or soldier; but stepping away from this until it is required to deduce this further with valid proofs. Thus the defendant in his capacity proceeds herewith to the second or last point of the general accusation, namely to that which is imputed to the principal defendant, that within the terms of the laws and orders of subordinate authority he supposedly violated the same, and therefore according to the previously cited Roman laws ought to be punished corporally, etc. The defendant in his capacity asks since what time this advice to drive away washed-up goods and to declare them has become a crime, while that advice was not given for personal gain or profit; had a predatory desire for self-interest prevailed with the principal defendant, then it would have been proven by the Honorable Fiscal Court, of which there is still no evidence nor will there be, while it cannot be unknown to the Honorable Fiscal that the means would not have been lacking to the principal defendant, if he were greedy to enrich himself with other people's goods, to profit from the goods himself; he did not need to give other advice for profit against the laws and orders of the Honorable Fiscal Court. Under the general denomination of authority (of which the Honorable Fiscal is a member representing in the countryside as far as its district extends) our legitimate sovereigns are the High and Mighty States General of the Republic, under which all foreign colonies fall, having by virtue of the sovereign appointed others for their subsistence to make and issue the laws and orders that they can. G f. 1
Dutch transcription
staat vermits het meede een bekende reegel van regten is, dat de goede naam en faam de praesumptie teegen het veronderstellen van het delict doen pre„ valeeren, konnende verders nog ten deesen de raadgeeving van den p„l ged: in Consideratie komen dat zelfs de suspicie van die misdaad geen plaats, mag grijpen van aanlijding te geeven tot Strandroap termijl dat zulx in 't openbaar ten aanzien van de Kok aan de weed Wessel wessels gesegt geworden is rijd de goederen weg en geeft het aan, alsmeede de eijgene woorden van den meer geciteerden Fesselaar ook geweest is dat den p„l ged: niet beschuldigt zijnde van dat hij pr ged: het op een Clandestinee wijze zoude gesegd hebben tot eigen baat en prafijf due ook geene de minste reedene is om in 't bedrijf van zodanige raadgeeving de pp„ ged: te bekhadden wet kwaade raadgewing tot Strandroof en diverij Al het welk beredeneerde ook van applicatie kan gemaakt worden op de imputatie van publiek ge weld en misbruijk maaken teegens de goede ordres die 'er vanden E: ohs zoude geweest zijn omtrend welke imputatie nog te noteeren staat dat dezelve is ongetermineerd, dat 'er zulke ordre was en deselve den pp„lo ged: bekend gemaakt vaque en generaal aanloopende teegens de morime quod non tit vagandum Cum Perculo: aliena eris timationie en dat van de vague imputatie geen een speciaal daad opgenoemd of in den Eijsch bekend is, dat de p:lr ged: van die ordre bewust is geweest en daar teegens aan gehandelt heeft. J Wat dan het tweede poinct aanbetreft van dat den Hr gedrezig zo vermetel vond als of hij 's Lands wetten en Costumen grondig verstond remarqueert den qq, verweerder dat het niet weer als natuurlijk zoude weesen zoo verre de wetten en ordres niet ver duijsterd geworden is, als bij dit Exteerend geval kan en mag gesegd worden — Eene gebooren burger zoo verre de wetten en placcaaten publiek is kan en moet het weeten terwijl hij hier ge„ booren is en niet voor mattroos of soldaat alhier; aangekomen is, dewelke het volstrekt niet weeten kunnen de Costumen ofte uxantien der wetten als blijkt ten opzigte van wijlen d' E A Horak die als toenmalige Land drost van Swellendam bij zeekere gestrand schip in de vleesch baaij alsoo wel als de omleggende landlieden de opgespoelde strand goederen heeft laaten wegrijden tot zijn eigenboot en profijt welke misdaader heeft deese dan /onder de regeering van wijlen den groot Agtb: Heere gouverneur Rijk Tuebag h: gepleegd, terwijl er geene publicque placcaaten waaren en hij vande gezijme absoluut geene kundigheid konde gehad hebben terwijl hij in vroegere tijd zonder dubiet als Mattroos of soldaat hier aangekomen, dog hier van afstappende tot dat vereijscht word hier zulx naader te deduceeren met vallabele bewijzen Zoo gaat den qq verw: hier meede over tot het tweede of laatste poinct der algemeene beschuldiging nament„ „lijk tot die welke men den p„l ged: aanvrijft dat hij in de terman der wetten en ordres van onderwettige overig„ „tijd dezelve overtreeden zoude hebben, en daarover volgens de vooraangehaalde roomsche wetten aan den lijve behoord te worden gestraft enz, De qq verweerder vraagt zeedert welke een tijd deese raadgeeving van opgerpoelde goederen weg te rijden en aante geeven een misdaad geworden is, terwijl die raad niet tot eigenbaat of prafijt geschied is, heerschie bij de p„r ged: een roofzugt tot eigendaat dan zoude het vanden R: O. E„n beweesen zijn geworden daar nog geen blijk van is, of komen zal terwijl het hem r: S: E„s niet ignorant kan zijn dat het aan de vermogens van den p„l ged: niet ontbrooken zouden hebben om wanneer hij p„r ged: baattugtig was de met andermans goederen te verrijken, zelfs vande goederen te profiteeren hij aan geen andere raad tot profijt behoefde te geeven teegens de wetten en ondres vanden R: O: hijs onder de algemeene benaaming van overigheijd /:waar van de 2: O: E„r een Lid is praesenteerende te platten lande zoo verre als derselver district uijtmaakt / zyn ongewettige souverainen de Hoogmoogende generale staaten van't republicq waar uijt alle uijtkeenische Colonien sorteeren deese uijt kragte van 't souveraine andere tot subsistentie van haar aangesteld om de wetten en ordres die zij gemaakt en gegeeven kunnen G ƒ. 1
English
to have and to maintain a good understanding, which assignments have been made by the entire notable body for the protection of their interests, and by virtue of that voluntary assignment everyone is obliged to offer their homage and obedience to the laws they make and give, so that it follows therefrom that everyone is bound to certain laws and orders, but it must be public and open so that no one, being ignorant thereof, comes to transgress, as is evident from the placards, year and day fines, from which it is notoriously and clearly proven what the laws and orders dictate, as appears from the placards issued concerning the stranding of ships and driven ashore and washed up goods, placards of: of 1 November 1606 of 24 May 1813 of 25 April 1620 of 31 October 1626 of 4 February 1648 of 17 May 1651 of 2 December 1663 of 2 April 1674 of 24 February 1698 ordinance of the States General of 7 March 1749; it being furthermore manifest therefrom that the principal defendant did not act against the placards, orders, or laws with their advice, since there were no orders, or at least it was kept hidden from the principal defendant; and if the contrary could be proven, such would surely have been submitted with the demand, along with the orders dispatched to the field sergeant, from which those notable people conclude that the principal defendant did not trample the orders of the authority underfoot and that there was no need to proceed on this unfounded accusation. As for what the official plaintiff triumphs over so, as if it were a bold deed when one can have one person or another on the gallows, namely that the principal defendant was said to have come to a confession on the 25th article of his interrogatories, to which the defendant answered having said such to the widow Wessel, which he had said based on the legal opinions, the question is whether this should be regarded as a confession. What, then, is stated in the legal opinions? Nothing other than what is shown at a certain passage in the trial of the fiscal Boers and Smidt, that the collecting, loading, and transporting to its former place cannot be regarded as having been committed as beach theft, as appears particularly from the second opinion of Mr. Lu Car, and citing therewith placards and ordinances established by the States General regarding how everyone is obliged to conduct themselves with stranded ships and the collection of washed up goods. But no, the official plaintiff prefers to persist in an outward continuation, as if he were persuaded to institute this action against the principal defendant, whereas not the slightest prejudice can be drawn from the answers of the defendant, which the official plaintiff sought to produce in the interrogatories in the aforementioned matter in order to keep them in reserve, and in which an implicit threat is contained, rightly designed to intimidate the defendant, but which, having been put to work, would only show that the official plaintiff would rather risk a reckless lawsuit than abandon an unfounded accusation. And having herewith now shown most clearly to Your Honorable Worships in what false light, outside the context, and against the explicit intention of the principal defendant the official plaintiff has drawn up his accusations, also against law and reason, the defendant in his capacity says, upon overturning the Plaintiff's unfounded arguments, that the defendant does not fall under the terms of bad counsel toward beach robbery and violation of the laws and locally given and established orders, for there was no malice in him; the principal defendant had also not yet heard any local order, or else the principal defendant was kept blinded, just as little as the law was pointed out to him by the commissioner of the Danish nation, Jan Hendrik Justw, when the defendant came to the beach or by the stranded ship. That the defendant in his capacity has no declarations to
Dutch transcription
hebben en een goede verstandhouding te everceeren welke opdragte zijn geschied van 't geheele nota¬ bele Lighaam tot bewherminge van haare be„ langen en uijt hoofde van die vrijwillige opdragt if een ieder verpligt aante bied en haare hulde en gehoorsaamttijd der wetten die zij maaken en geeven zoo dat daaruijt voortvloeijd dat een ieder aan be„ „paalde wetten en ordre verbonden is, maar 't moet openbaar en publiek weesen op dat niemand daar van onweetend komt te zondigen gelijk uijt de placcaaten Iaar en dag boeten komt te Consteeren waar uijt notoir en wident beweesen word wat de wetten en ordre dicteeren blijkens de placcaaten g'emaneert overstranden van scheepen en aangedreeven en op gespoelde goederen, placcaaten van den van den 1 November 1606 „ „ 24 Meij 1813 „ „ 25 April 1620 „ „ 31: october 1626 „ „ 4: februarij 1648 „ „ 17: Meij. 1651 „ „ 2. decb=r 1663 „ „ 2 April 1674 „ „ 24 febr: 1698 ordonnantie van de Staaten Generaal 7: Maart 1749: zijnde verder nog maniffert daar uijt dat de p„r d ged: niet teegens de placcaaten, ordres ofte wetten /:met derselver aanraading heeft gehandelt terwijl er geen ordres was of ten minsten is 't dan voorden p„l ged: verhoolen gehouden en zoo het Con„ trarie kande beweesen worden zoude zulx wel met de ordres aanden veldaagtweester afgevaardigt bij den Eijsch overgelegt geworden zijn, waar uijt er die notabele benuijden Consteeren dat de pl geda de ondres der overigtijd met voeten ver treeden en niet noodig gehad over deese onge¬ „gronde accusatie te procedeeren Wat aangaat daar de r: o: EGouvs zoo truumpheert als of het een cordaathijd is wanneer men den een of den ander ƒ aan de galge hebpen kan, dat de p„l ged: tot Confessie zoude gekoomen zijn, op het 25 art„l van zijn vraagpoincten waar„ hij op ged antwoorde de weed: Wessel zulx gesegt te hebben het geen hij uijt de advijsen gesegd had, zoo is de vraag of dit na een Confessie zal nieten wat staat dan in de advijsen niets anders als bij zeekere Passagie in 't paores van den fiscaal Boers en stmidt aangetoond word dat het insaamelen, oplaaden en overvoeren, na zyn geweesene plaats niet voor strandroof gepleegd kan aangemerkt worden als bijzonder blijkt uijt het tweede Advijs van M„r. Lu Car en daar bij allegeerende placcaaten ordonnantien van de Staaten generaal gestatueerd hoedanig een yder verpligt is zig te gedraagen bij de gestrande Scheepen en inzaameling van opgestoelde goederen Maar neende r: O: Eijsscher blijft liever bij eene uijterlike consinuatie persisteeren als of hij daar toe gever suadeert was om deese actie teegens den p„l ged: te institueeren daar dog geene de minste praejudicie kan worden getrokken uit de antwoorden van den E gedwelke de r: O: Er ter zaake voorsz: bij de Interro„ „gatoriën heeft zoeken voor te brengen om die tot eene reserve te houden, en in dewelke eene ingewikkelde bedrijging legt opgeslooten, te regt geschapen om den vgede te intireideeren dog die te werk gelegt zijnde alleen zoude toonen dat de r: O: Eijl„r liever een demeraire proces zoude willen waagen dan van een ongefandeerde Calange afte zien. En hier meede nu aan Uwel Ed: Agtb: ten duijdelijks ten zijnde aangetoond in wat verkeerd dogligt buijten het verband en teegen het uytdrukkelijk oogmerk van den p:r gen: de r: O: Eijsschen zijne beschuldigingen ook teegens regt en reeden heeft opgemaakt zoo zegt den qq Ged: bij omkeeringe van P'Heer Eijsscher ongegronde argumenten dat de ged: niet verdeest in de terwen; van kwaade raad tot Strandraaf en overtreedinge der wetten en plaatselik gegeeven en gestelde ordre, want en lag geen malisdoo by hem de perged: had ook nog geen plaatselijk ordre gehoord of ten zij dat den xpls ged: verblind is gehoud: zoo min als dat hij van den Commissionair der deenschap Natie I„n Hend„k Iustw, de wet geweesen heeft doen den ged: aan het Strand of bij het gestrande Schip kwam Dat de qq Verweerder geene verklaaringen heeft aan N
English
submitted, which would strongly obstruct the plaintiff's unfounded accusation and the relaters among his deponents, has its particular reasons and was deliberately held back in order to deduce the following documents in more detail when advances are made on his side as well as on that of his deponents and relaters. And since thereby the conclusion taken on this side is also substantiated, it is well and rightly trusted that the same will be adjudicated with costs. Namely, that the claim and conclusion of the Officer will be denied with costs, and on the contrary, the defendant will be honorably and profitably discharged and dismissed from this defamatory action. Making upon every claim of Imploring hereupon for brief and fair justice. Was signed: D: Veruij in that capacity. In the margin: Exhibited in Court on 3 June 1784. To the Right Honorable Mr. Pieter Hacker President, besides the Honorable Right Respectable Council of Justice of this Government Right Honorable Sir Honorable Right Respectable Gentlemen Respectfully makes known to Your Right Honorable Lordships very humble servant, the citizen Pieter Hendrik van der Lidt, in his capacity as general authorized agent of Jacob van Reenen, how the petitioner's principal has been sued before this Honorable Council of Justice by the Junior Merchant and Landdrost of Stellenbosch and Drakenstein, the Honorable Daniel van Rijneveld, in that capacity, and that proceeding having reached a final judgment, the petitioner's principal finds himself aggrieved by the sentence pronounced by Your Right Honorable Lordships under date of the 24th of the past month of March. Therefore, the said petitioner takes the liberty to turn with due respect to Your Right Honorable Lordships, humbly requesting that it may please your favorable pleasure to grant the petitioner in his capacity an appeal to the Honorable Council of Justice of the Castle of Batavia, in order to be able to prosecute his presumed good right before the aforementioned Council of Justice in Batavia, the recording of which has already been duly done, and that subsequently the entire case file, having been properly authenticated, may be sent over to Batavia among the Honorable Company's papers. Below stood: Doing which, etc. Was signed: P. H. van der Lidt, in that capacity. In the margin: Exhibited in Court on 7 April 1785. Agrees WD Heel authorized chief clerk Costs ƒ Make known. The President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, How the Independent Fiscal of this Government, Master Jan Jacob Serrurier, has orally made known to us. That Jan Jurgen Reijer from Hillan, Boatswain Dirk Kenblom from Stockholm, Chief Sailmaker Pieter Franssen from Lubeck Jorrien Ballien from Karlstad Coenraad Coers from Amsterdam Evert Janssen from Slotkamp, Quartermaster Honoré Joseph Tervaque from St. Maurits Pieter Sers from Liemen Adolph van Nunen from Hamburg Jacobus Vonk from Hamburg Jurg Mols from Danneberg Benedict Lange from Stuttgart Jan Antonij Ellers from Pietergieve Jacobus Stek from Amsterdam and Martin Schreuden from Danzig, master carpenter August Lodewijk Straus from Synilen Jurgen Adam Ernot from Heidelberg Johan Fredrik Marsveld from Leipzig Carolus Verdreven from Ostend and Johan Nicolaas Scherren from Cronstadt, bricklayers Anthon Joseph Breuker from Cassel, Trumpeter Christoph Schellinger from Riga Pieter Roos from 's-Graveland Pieter Weeber from Gotland Jan Cornello from Middelburg Jan Isaak Kenner from Zweibrücken Arnoldus Pens from Noordbeek Daniel Niessen from Flensburg Hendrik Sprik from Gevendorp Johannes de Booij from Philip Lodewijk Rarlan from Venlo Julius Everhard Lindeman from Alsace Pieter Bosman from Brunswick Philip Bouduijn from Hetzeldorf Sake du Bois from Mullen Jean Bastier from Strasbourg Judokus Fredriks from Manslag Nicolaas Nique from Manslag Sybrand Nombden from Wilhuysen Barend Nombden from Zulk Arij de Graaf from Blâmont Augustinus Dams from Strasbourg Dominicus Hubert from Koblenz Jurgen Hendrik Rooden from Koblenz Johannes Breukers from Ahlen Joseph Hitterwald from Antwerp Paul Nicolaas from Holgaines Josephus van Colput from Conting Matthijs Andries from Slackapt Adriaan Wynants from Danzig Godlieb Bremer from Ghent Godlub Zacharias from Blankenburg Johannes Baptist Stuin from Grol Jan Christiaan Reesing from Salzgitter Willem Sweers from Berlin Johan Coenraad Ebeling from Bayonne Frans Smit from Retsingen and Francois Risse from Dortmund, Soldiers Johan Jacob Loos from Marseille Johan Junge Cleeman from Antibes Francois Carstel from Monnickendam Pierre Magnasso from Leenharst and Pierre La Chasse from Amsterdam, Gunners Gerrit Winter from Riga Jean Louis Barbus from Leiden and Jan Gustaaf from Heldien, wagon-drivers Johannes van Lodenstyn from Corna Pieter Johannes Lemmers from Laren Andries Grosse from Hameln Andries Trijkel from Alphen Johan Hendrik Berends from Karlstad Stephen Winkel from Mangril Jan Jacob Bruijn from Bleats Casper Hammer from Copenhagen Benjamin Godlieb Weijer from Breslau Jan Christiaan Henus from Stalburg Hendrik Brotenstrump from North Joseph Vink from Bavendorp Willem Ronquist from Kalmar Erik Bakstroom from Stockholm Mars Surrens from Copenhagen Leonard Hajer from Bruisminde Olof Burgreen from North Cape Jan Beijer from Bremen Frans Adam Caretstrom from Enstersal Johannes van Petter from Tergoes Jan Baptist Murrie from Havre de Grâce Hank Lasen from Copenhagen Christiaan Christinse from Stockholm Jan Eumer from Gravelines Johannes Messe from Karlskrona Fredrik Grundquist from Flensburg Jan Pieterse Lond from Königsberg Johan Hendrik Behm from Langedoeg Anthonij Fredal from Osteren Wilhelmus Konings from Slagen Mattheus van Zeeland from Hellingste Jens Nielsen from Obiele Pieter Andriessen from Ternsterven Claas Marriet from Old Calabria Jan Lindholm from Delwen Jan Marthies Luursen from Linz Jan Gedder from Island of Sylt Gerrit Pietersz from Stockholm Andries Eekstrom from Hamburg Paul Gerhard Dalke from Peterzies Ludovicus Calius from Husum Willem Fredrik Rijter from Cadiz Anthonij Francissus from Wel Knud Leverland from Lasingerhousen Jan Fredrik Bouls from Flanders Pieter Gephard from Königsberg Fredrik Zabel from Veel Sybrand Andriesse from Danzig Benjamin Draaijer from Island Hans Christiaan Mulder from Casper Frans Piek from Brunswick 1 Paragraph ƒ Jan from
Dutch transcription
overgelegt welke teegens 's Eijsschers ongegrond accusatie en zijn deposantsen relatante: ten sterksten obsteerde zoude heeft zijne bizonder reedenen en is met opzet te rug gehouden om de volgende stukken naader te deduceeren wanneer men ter zijner zijde advanceerd zoo wel als zyne deposanten en Relatanten En dewijl dan daar meede de Conclusie deezer zijds genoomen is geadstrueerd zoo word wel en te regt, vertrouwd dat deselve met de kosten zal worden geadjudiceerd. Namentlijk dat de Eijsch en conclusie van den heer Officier met de Corten zal worden ontzegd en daar enteegen den ged: hondravel en profitatel van deese diffac„ „meerende actie ontheft en ontslaagen worden. maakende op alle Eijsch van Imploreerende hier op om Cort en goed regt /:was geteekend:/ D: Veruij gq /. in marginees Exhibittuum in Judicao den 3 Junij 1784. Aan den WelEdelen Agtb heer Pieter Hacker praesident bereven den E Agtb Raade van Justitie deeses Gou¬ vernement Wel Edele Agtbare Heer E Agtb: Heeren Geeft met veel eerbied te kennen Uwer WeEEd: Agtb: zeer neederigen dienaar den burger Pieter Hendrik van der Lidt in qualiteit als generale gemagtigde van Iacob van Reenen hoe des Supp„ls principaal door den ondercoopman en Land doort van Stellenborh en Drakenstein dE Daniel van Rijneveld ratt: off voor deesen Ed: Agtb Raade proces gemoveert en dat ge„ ding voldongen zijnde des Supp„ln 5 p„l bij 't door UUEd Agtb Sub dato 24 der gepasseerde maand Maart gepronuntieerde vonnis zig bezwaard is vindende, zoo neemd den 99 Supp„l vartsdien de vrijteid zig met den gepasten eerbied te keeren tot UWEd Agtb ootmoedig versoekende dat het van derselver gunstig wel behaagen zijn moogen aan den qq Sup:t te verleenen appel aan den E Agtb raade van Justitie des Casteels batavia, ten einde zijn vermeend goed regt voor welgem: raade van justitie te batavia te kunnen prosequeeren, zijnde de aantee„ kening van dien reeds behoorlijk gedaan, en dat ver„ volgens 't geheel proces na behooren g'Evangeliseerd zijnde onder 'S E Comp„s papieren naar batavia mooge werden overgezonden. /:onderstond/ 'T welk doende &a /:was geteekend:/ P H: V: D: Lidt q9 /: in margine:/ Exhibitum in Judicio den 7: April 1785. Accordeert WD Heel gemagtigd gem Clereq - Costen ƒ doen te weeten. Den Praesident en Raad van Justitie des Casteels de goede Hoop, Hoe den Heer Independent Fiscaal deeses Gouverne„ ments M:r Jan Iacob Serrurier, aan ons bij monden heeft te kennen gegeeven. Dat Jan Iurgen Reijer Dirk Kenblom Pieter Franssen Jorrien Ballien Coenraad Coers Evert Janssen Honoré Ioseph Tervaque Pieter Sers Adolph van Nunen Jacobus Vonk Jurg Mols Benedict Lange Jan Antonij Ellers Jacobus Stek Martin Schreuden Auguat Lodewijk Straus Iurgen Adam Ernot Johan Fredrik Marsveld Carolus verdreven Iohan Nicolaas Scherren Anthon Joseph Breuker Christeph Schellinger Pieter Roos Pieter Weeber Jan Cornello Jan Bsaak Kenner Arnoldus Pens Daniel Niessen Hendrik Sprik Iohannes de Booij Lodewijk Rarlan van Hillan Bootsman „ Stokholm opperzylmek Labeek „ Carelstad Amsterdam slotkamp quartiermr St. Maurits „ Liemen Hamburg Hamburg damnebeug Stokart „ Pitergieven Amsterdam en Dantorg Hr timmerlade Synilen Heydelberg Luijprig atende en Kroonsteed metselaran Cassel Trompetten Riga „ 's gravenland godland middelburg Twee bruggen Noordbeek „ Flensburg „ Geevendorp Philip Julius Everhard Lindeman„ Venboo Elsas Bronswijk „ Pieter Bosman Philip Bouduijn Sake du Bois Jean Bastier Tudokus Fredriks Nicolaas Nique Sybrand Nombden Barend Nombden Arij de Graaf Augustinus Dams Dominiiuus Hubert Iurgen Hendrik Rooden Johannes Breukers Joseph Hitterwald Paul Nicolaas Josephus van Colput Matthijs Andries Adriaan Wynants Godlieb Bremer Godlub Zacharias Johannes Babtist Stuin Jan Christiaan Reesing Willem Sweers Johan Coenraad Ebeling Frans Smit Francois Risse Johan Jacob Loos Johan Junge Cleeman Francois Carstel Pierre Magnasso Pierre La Chasse Gerrit Winter Iean Louis Barbus Jan Gustaaf .. Johannes van Lodenstyn Pieter Iohannes Lemmers Andries Grosse Andries Trijkel Johan Hendrik Berends Stiphen Winkel Jan Jacob Bruijn Hetseldorp Mullen Straatsburg Manslag Manslay Wilhuysen zulk Blamond Straatsburg Coblento do Alun „ Antwerpen Holgaines Conting Slackapt dantoig Gent Blanckenburg Grol salsgatte Berlijn Bagonnesz Retsingen en Dortmond Soldaaten Marsullen Antibis Aummkendam Leenharst en „ Amsterdam Bossche ters „ Rega „Leyden en „ Heldien wagenzijdens „de Corna „ Laaren „ Slager Hamele „olphen Carelstad Mangril bleats Casper Hammer Benjamins Godlieb Weijer„ Han Christiaan Hrsnus Hendrik Brotenstrump Joseph Vink Willem Ronquist Erik Bakstroom Mars Surrens Leonard Hajer Olof Burgreen Jan Beijer Frans Adam Caretstrom Iohannes van Petter Jan Babtiot Murrie Hank Lasen Christiaan Christinse Jan Eumer Johannes Messe Fredrik Grundqust Jan Pieterse Lond Johan Hendrik Behm Anthonij Fredal Wilhelmus Konings Mattheus van Zeeland Jens Nielsen Pieter Andriessen Claas Marriet Jan Lindholm Ian Marthies Luursen Jan Gedder Gerrit Pietersz Andries Eekstrom Paul Gerhard Dalke Ludvius Calius Willem Fredrik Rijter Anthonij Francissus Knul Leverland Jan Fredrik Bouls Pieter Gephard Fredrik Zabelo Lybrand Andriease & Benjamin Draaijer Hans Christien Mulder Frans Piek Coppenhagen Breston Stalburg Noord. Bavendorp Calmen „ stokholm Coppenhagen Bruisminde „ NordC. Breunen Enstersal Tergoes „ Havre de Gruce Coppenhagen „. stokholm „ mavelijn Corela Croon „ Flensburg „ Coningsbeerg Langedoeg osteren I. Slagen Hellingste Obiele Ternsterven „oud Calabrie delwen g.Linzen „ Gyland Diel „ stokholm „ Hamberg Peterzies Housum „ Cadix wel lasingerhousen Vlaanderen „ Koningsberg veel dantorg Eyland Casper van Bronswyk „ 1 Paragen ƒ Jan va