Inventory 4329
Cape · 582 pages · 352 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
Whether and who else went with him, the prisoner, and by whom this was done, and who was present there. Answers: Nobody except him, the prisoner, and the English sailors. Whether and if he had already been acquainted with any of them beforehand. Answers: As before. How long ago he, the prisoner, arrived there, and whom he met. Answers: Says at half past five, and says he met no Dutchmen, and furthermore as in article 3, and to understand the language. In what manner he, the prisoner, obtained this acquaintance, and whether he understands the English language. Answers: That he had not made an appointment, but when he had gone with them to drink a bottle of wine, he was asked by them whether he did not fancy going with them. Whether he did not agree with them to come on the said Sunday afternoon to the inn The Blue Anchor. Answers: Says he made no appointment. Whether he, the prisoner, also consumed anything, and who paid for it. Answers: Says to have drunk a bottle of wine, which he, the prisoner, paid for himself. Whether he, the prisoner, went there alone or in company, and with whom. Answers: Says as before. Whether he did not, towards the evening, take off his uniform and exchange it with a sailor. Answers: Yes. Through whom he, the prisoner, obtained these clothes, and where his uniform ended up. Answers: Says through an English sailor, but cannot say where his uniform ended up, since he had told him to wrap it in a cloth, without knowing whether this was done. Whether the prisoner's uniform was not stowed away in the backyard, where the disguise took place. Answers: Says that the change of clothes indeed took place in the backyard, but not to know where it was stowed. For what purpose he, the prisoner, undertook this change of clothes. Answers: Says in order not to be recognized, since he had been enticed by the Englishman to desert and had consented thereto. Whether anyone else had knowledge of this, or noticed anything of their actions. Answers: Says no. Whether this was not done in this manner in order to be able to escape on board the English ship. Answers: Says yes. Whether he, the prisoner, did not, to that end, go shortly before 6 o'clock to the jetty, and with whom. Answers: Says to have gone alone to the jetty. Whether it had not been agreed in such a manner that the English boat would depart directly after his, the prisoner's, arrival. Answers: Says no agreement at all was made. Whether he, the prisoner, was not recognized at the jetty, and by whom. Answers: Says by the sergeant of the guard. In what manner he, the prisoner, was apprehended and brought into custody. Answers: Says that the said sergeant immediately detained him and put him in the guardhouse. Whether he, the prisoner, has not heard from the English sailors that deserters are already on board or were yet to arrive. Answers: Says no. Whether no others agreed with him, the prisoner, to desert together, and who these were. Answers: Says to know nothing of that. What could have moved him, the prisoner, to want to desert with the English ship. Answers: Says that having a transport letter he cannot get out of debt. Whether he, the prisoner, did not encounter any engagement, or whether he went to desert of his own free will without any promise. Answers: Says no, and to have gone along of his own free will. Whether he, the prisoner, was not aware of what punishment is statutory for such desertion, and whether he does not therefore have to confess to having made himself subject to this punishment. Answers: Says no, that the articles of war were not read out to him, as he was sick when they were once read out when he was still a recruit. What he, the prisoner, can bring forward in his defense. Answers: Says nothing else than his debts, and having been a little intoxicated, allowed himself to be persuaded thereto. Answers: Says indeed to have deserved punishment, but requests merciful punishment. Thus interrogated and answered at Cabo de Goede Hoop on 10 August 1787 before the Gentlemen S: v: Echten and J: Smuts, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who, together with the prisoner and me, the sworn clerk, have duly signed the minutes hereof. To which I bear witness, signed C: van Aerssen, Secretary. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government aforesaid, soldier Coenraad Benge, who, having this his preceding interrogation read out to him word for word, clearly and distinctly, declared to persist and abide thereby, desiring that nothing more be added to or taken from it. Thus re-examined at Cabo de Goede Hoop on 14 August 1787. Signed Cunrad Ringe, below me present, signed R: J: V: D: Riet, sworn clerk, in the margin as commissioners signed J: V: Echten and Johs. Smuts. Thus Coenraad Ringe of Bremen, aged 25 years, soldier under the battalion stationed at this Castle, currently the lord's prisoner, has voluntarily confessed, and it has become evident to the Honorable Court of Justice of this Government: That the prisoner, after having previously made acquaintance with some English sailors, went on Sunday 5 August of this year with several of the same, whom he, the prisoner, had met in the street, to the inn The Blue Anchor, and having drunk a bottle of wine there, which was paid for by the said prisoner himself, upon the asking of the aforesaid sailors whether he, the prisoner, did not fancy going along, consented thereto, so that he, the prisoner, went with one of those sailors to the yard of the aforesaid inn and exchanged the uniform he was wearing for a sailor's garment, with the intention, having thus disguised himself, to be able to escape more easily to the English ship lying in the roads, in which the prisoner had also succeeded so far until, in passing by on the jetty, he was recognized by the sergeant of the guard and taken into custody.
Dutch transcription
zegt Niemands als hij gev„e en door wien zulx is Gedaan en wee als vooren zegt een bottel wijn te hebben gedronken dien hij gev„e zelvs zegt alleen na 't zeehoofd te de engelsche mattroosen zegt geen hollanders en voorts is geweest en of hij al te vooren met eenige van deselve is bekend geweest. off en wien nog met hem gev„e als op art 3 en de Taal te verstaen op hoedanige wijse hij gev„e heeft deese kennis gekreegen en of hij de Engelsche Paal verstaat. zogt geen afspraak te hebben genoomen edog wanneer hij met 't hij get niet met dezelve haft hem gegaan was om een bottel afgesproken op gem sondags wijn te drinken hem door henl: esmiddags tot de Herberg de gevraagd is of hyj geen lust had blauwe anker te zullen komen met hun te gaan, seg:t om half ses en aldaar zegt als vooren. heeft betaald zegt door een Engelsche Mattro„ door wien hij geve. deese habit sen dog niet te kunnen leggen heeft verkreegen, en waar waar zijn monteeringe belend is vermids hij hem gesegd, had zijne monteering is beland om hem in een doek te winde zonder te weeten of zulx geschied is zegt dat de verkleeding wel of des gev:e monteering op d'agter op d'agter plaats is geschied Plaats niet is geborgen, geworden, dog niet te weeten waar 't gebor alwaar de verklaeding is geschiede of hij teegens den avond niet zijne monteering heeft uit getrokken en met een mattroon verruijld of hij gev„e, ook iets heeft genooten en wie daar voor heeft voldaan of hij gede alleenig of ingeselschap daar na toe gegaan is en met wien Hoelaat hij gev„, aldaar is aan getroffen! den gegoef te habbren aangetroffen gekomen en wien hij heeft aan zegt in 't geheel geen afspraak of 't niet zodanig afgesproken is geweest dat de Engelsche schuijt direct naar zyn des gev:. homas soude vertrekken te zijn genoomen. — zegt door den sergeant van de en in de wagt geset zegt Neer! zegt daar van niets te weten! off hij gev„, niet van d' Engelsche mattroosen heeft gehoord dat er al drossers aan boord sijn ofte nog zoude aankomen. of niet nog andere met hem gev„e, hebben afgesproken, mee de te zullen deserteeren, wie deese geweest zijn gebragtgeworden! zegt dat gem: sergeant hem op hoedanige wijze hij gev„, is terstond heeft aangehouden aangehouden en in arrest aan of hij gev: aan 't zee hoofd niet is erkend geworden en door of hij gev„e, niet, ten dien einde kort voor 6 uuren naar 't Zee hoofd is gegaan en met wien Aof laat niete Is Geschied om dus danig naar boord, van 'ten gelsche schip te kunnen Eschapee ren. zegt, om niet bekend te zijn ver sen en daar in bewilligd: heeft zegt Neen. 15 mids hij door de Engelsman Tot wat einde hij geve deese ver verleid was geworden om te drykleeding heeft voorgenoomen 14 of iemand anders daar van heft kennis Gehad, nog iemand haars bedrijf ontwaard daar bij Preesent is Geweest 4 6 6 8 10 11 12 13 wagt. — zijn gegaan zegt Ia. 18. 19 20 wien! 21 22 13 zegt Ia. gen is. — werden zal zegt Neen en uijt vrije wille meede te te zijn gegaan. zegt Neer dat hem de krijgsar ticulen niet zijn voorgeleesen zegt wel straffe te hebben ver zig aan deese stratse onderhee off hem gev„s niet eenig ongage ment heeft getroffen bekend alsoo hij ziek is geweest wan is geweest wat strasse op dier neer zij eens zijn voorgeleesen, gelijke desertie is gestatueerd off hij dus niet moet bekennen diend dog genadige straffe te vigte hebben gemaakt wat hij Gev„, tot zijn verscho schulden en een wijnig beschon ning weet in te brengen ken te zijn geweest zig daar zegt Niets anders als zijne toe heeft laaten overhalen. Aldus Gevraagd en Beantwoord aan Cabo de Goede Hoop d 10 augs 1787 voor de Heeren S: v: Echten en I: Smuts leeden uit den E Agtb: Raad van Iustitie voorm: die de minute deeser beneevens de gev„, en mij Gesw: Clercq, meede behoorlijk hebben onderteekend T welk ik Getuige was geteekend C: van Aerssen Secret„s Recollement Compareerde voor ons onderget: gecomm„s uit den E: Agtb Raad van Justitie deeses Gouverne ments voorm: soldaat Coenraad Benge dewelke deese zijne voorenstaande interro gatoria van woorde tot woorde klaar en duidelijk voorgeleesen verclaarde daar bij te blijven persisteeren begeeren de dat er niets meer bij of van gedaan off hij geve niet eenig en gage ment heeft aangetroffen dan of hij zonder eenige belofte uijt vrije beweeging is gaan deserteren bende uit de schulden niet kan moveeren om met 't Engelsche schip te willen deserteeren zegt dat hij een transp: heb wat hem geve, heeft kunnen Aldus Gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoopen 34 augustus 1787. - was Geteekend Cunrad Ringe„ lager mij Praesent geteekend R: I: V: D: Riet gesw:e Clercq in margine als gecom: Geteekend I: V: Echten en Sohs, Smuts Aldus Coenraad Ringe van Breemen oud 25. Iaaren soldaat onder 't ten deesen Casteele bescheiden Bataillon thans 's heere gev,„e vrywillig beleeden heeft en 't den E: Agtb: Raade van Justitie deeses Gouver nements evident gebleeken is. — Dat de Gev„e, na alvoorens met Eenige Engelsche mattroosen te hebben kennis gemaakt op zondag den 5 Augustus dee ses Iaars met verscheidene derselve de welke hij gev. op de straat ontmoet had naar de Gerberg 't blauwe anker is gegaan en aldaar een bottel wijn ge dronken hebbende dewelke door den ged„e zelve is betaald geworden op de afvraa ge van voorsz: mattroosen of hij geven geen lust had, om meede te gaan, daar in bewilligd heeft invoegen hij gev„, met een dier mattroosen zig naar de plaats van voorsz: Herberg begeeven en zijne aanhebbende monteering tegens een mattroos gewaad verwisseld heeft met voorneemen om zig dusdanig kenbaar gemaakt hebbende om te gemakkelijker naar 't ter Rheede zeggende Engelsche schip te konnen ontsnappen waar in de gev„, ook in zo verre was geslaagd tot dat hij in 't voorbeggaan op 't zee hoofd door den sergeant van de wagt herkent wer en komen. — geworden toen hij nog recruit was versoeken. 26 L P 2 25 24 23
English
and apprehended and thus delivered into the hands of Justice. However, whereas such willful and intentional desertion in a Land where law and justice are properly maintained cannot in any way be tolerated, but on the contrary ought to be punished as an example and deterrent to other disloyal subjects, so it is that the Honorable Council of Justice aforesaid, serving on this day, having emphatically read and considered the written criminal claim and conclusion made and taken by and on behalf of the Fiscal pro interim, the Honorable Gabriel Exter, on and against the prisoner, as well as having attended to all that served the matter and could move Their Honors, administering justice in the Name and on behalf of the High and Mighty Lords States General of the United Netherlands, condemns the defendant Coenraad Ringe, as Their Honors condemn him by these presents, to be taken to the place where criminal sentences are customarily executed here, there being delivered to the executioner, bound to a post, with a board, severely scourged on the bare back, to be confined for the period of ten consecutive years to Robben Island in order to work there on the Honorable Company's public works, with condemnation in all the costs and expenses of justice. Thus done and sentenced at Cabo de Goede Hoop on the 22nd day of the month of October, as well as pronounced in the Castle de Goede Hoop in the same month and executed on the very same day. Signed: I: Rhenius, Joh:s Smuts, J: M: Florak, C: G: Maasdorp, W: F: V: Reede van Oudtshoorn, G: H: Meijer, C: Mappa, J: C: Gie, P: P: de Wet. Below, signed in my presence: C: V: Aerssen, Secretary. In the margin: Fiat Executie, signed: J: van de Graaff. Agrees with: J. Van Herssel, clerk. To: 1 And caused to say 2 that the wife of the defendant, through several concurring circumstances, 3 as appears from her re-acknowledged and sworn declaration annexed hereto, 4 was brought under suspicion that her husband was guilty of infidelity, 5 also having noticed now since one and a half years 6 and had seen right before her eyes 7 that her said husband, the defendant in this matter, held carnal conversation with a certain Maria Magdalena Pieterse, married to the citizen Adam Reneke, 8 and that this was done by him repeatedly; 9 namely that, while he, Reneke, had ridden towards the Cape on a certain day, 10 he, the defendant, lay together on one bed every night with the aforesaid wife of Reneke, and thus held carnal intercourse in her presence while she was in another bed in that room; 11 that, the defendant's wife taking this way of life to heart, 12 he, the defendant, had asked her at a certain time, "Why are you weeping?" 13 and upon the received answer that she was weeping for her parents, 14 had further proceeded by saying, "Just keep quiet, even if I consort with that woman I will not repudiate you for that reason, nor live poorly with you," 15 while the defendant, according to the declaration of his just mentioned wife, had further sworn an oath to the aforesaid wife of Rineke 16 never to carnally know her; 17 as this was indeed accomplished by him, the defendant; 18 the defendant furthermore having said on a certain night, within earshot of his wife, to the wife of the said Rijneke: 19 "If you loved me, then you would do what I told you; I have after all told you that you ought to poison her." Appeared before the Honorable Council of Justice of this government the sworn clerk at the Judicial Secretariat, Jan Rijno Johannes van der Riet, as officially qualified to attend to the case of the Landdrost of the Colony of Graaff-Reinet, Mr. Maurits Herman Otto Woeke, prosecutor, against the citizen Jacobus Stijn, defendant in person.
Dutch transcription
en aangehouden en zoo voorts in handen der Iustitie overgeleeverd. — dan nademaal dier gelijke moed willige en opzettelijke Oesertie in een Land al waar regt ende geregtighijd behoorlijke worden gehandhaaft geensints kan worden getollereerd maar in tegendeel ten spiegel, en afschrik van andere on trouwe sujecten behoord te worden ge„ straft zoo is 't dat de E: Agtb: Raad: van Justi tie voorm: ten dage dienende met nadruk geleesen en overwoogen hebbende den schrif „telijken Crimineelen Eisch en conclusie door ende van weegens den prointerim Fiscaal d' E Gabriel Exter op ende Ieegens den gev„ gedaan en genoomen midsgd:s gelet op al 't gunt ter materie was dienende en hun E: Agtb: konde doen moveeren Regt doen de uijt Naam ende van wegens de Hoog mogende Heeren Staat en generaal der vereenigde Nederlanden Condemneerd den ged„e Coenraad Ringe heeft gecon gelijk hun E Agtb:r deselve Condemneeren mits deesen omme ge bragt te worden ter plaatse daar men alhier gewoon: Crimineele Sententien te Executeeren aldaar den scherpregter overgeleeverd zijnde aan een paal gebon den, met Borde op de bloote rugge Stren gelijk gegeeteld voor den tijd van tien ag ter een volgende Iaaren ten Robben eijlan de geconfineerd te werden om aldaar aan S' E Comp. s gemeene werken te arbeiden met Condemnatie in alle de kosten en misen van Justitie Aldus Gedaan en Gesententieerd aan Cabo de goede Hoop den 22„e dag der maand october midsgd:s gepronuntieerd in 't Casteel de goede Hoop derzelver maand en g'xecuteerd, tenzelven dage was geteekend I: Rhenius Joh„s Smuts J: M: Florak C: G: Maasdorp W: F: V: Reede van oudtshoorn, G: H: Meijer C: Mappa J: C: gie P: P: de wet lager mij Praesent geteekend C: V: Aerssen Secrets in margine Fiat Executie geteekend J: van de Graaff. Accordeert JVan Herssel Senk aan 1 Ende deede seggen 2 dat de Huisvrouw van den ged„e door verscheide te samen loopende omstandigheeden blijkens haar hier annex gerecolleerde en beedigde verclaring t onder suspicie gebragt geworden is dat haaren man zig aan ontrouw schuldig maakte. 5 ook nu zeedert Een en Een half Iaar ontwaard 6 en wil voor haar oogen gesien had„ — dat haren gem: man den ged„e in deesen, met zekere maria magdalena Pieterse gehuuwd met den burger Adam Reneke vleeschelijk Converdatie hield 8 en dat zulx door hem bij reiteratie wierd gedaan En wel dat derwijl hij reneke op een seekeren dig Caabwaards gereeden was 10 hij ged„e met de voorsz: vrouw van reneke alle nagten op een bed, te zamen geleegen en dus vleesche lijk gemeenschap in haar praesentie gehouden hebben terwijl zij op een ander bed in die Camer haar bevondn 11 dat des ged„s huisvrouw haar deese leevens wijze aan aantrekkende 12. hij ged:e op een zeekeren tijd aan haar gevraagd had waarom weend gij. 13 en op 't bekomen antwoord, dat zij om haar ouders weende 14 verder was voortgegaan met te zeggenswijg maar stie al verkeer ik met die vrouw ik zal uw daarom niet verstooten nog slegt met uw leeven. 15 terwijl de ged=e volgens verclaaring van eeven gem: zijne huisvrouw nog met Eede aan de voorz: huisvrouw van Rineke had beswooren 16 van haar nimmer te sullen bekennen.— ^7 gelijk zulx dan ook door hem ged:e is volbragt 18: hebbende den ged„e voorts nog op een zeekeren nagt ten aanhooren van zijn huisvrouw gesegd tegens de vrouw van gen: Rijneke. — 19 als gij mij lief heb dan zoud gij doen wat ik uw gesegd heb ik hemimmers gesegd dat gij haar Compareerde voor den E: Agtb: Raade van Justitie deeses gou vernements den geswe Clercq ter Justitieele Secretarije J:n: Rijno Joh„s van der Riet als in officie„ gequalificeerd ter waarneeminge der zake van den Land drost der Collonie graaf Reinet de Heer Maurits Herman otto woe ke 7:O: Eijspr Ca den burger Jacobus Stijn gede„ in persoon 20 vergeeven moest.
English
20 to which the woman had replied by saying, I would gladly engage in it, but I cannot bring myself to it, and also I am afraid for the child, 21 that on another occasion, when the defendant noticed that his wife suspected him, he said to her, 22 if you disclose that I am having relations with the wife of Adam Beneke, then I shall treat you in such a way that the heathens will take an example from you, and then I will see to it that I get away, 23 while he, the defendant, further forced his wife to take an oath of secrecy, 24 that subsequently, on a certain day when the defendant came home from Graaff-Reinet, 25 in the broad daylight he went into the room of the frequently mentioned Rijneke, while the defendant placed his wife by the door on watch, with this material addition: 26 that she should take care that no one entered the room, and especially not the wife of his brother-in-law Lombaard, who was also present at that place, 27 that, according to the declaration of the citizen Johs Holtshausen, the wife of the aforementioned Reneke, having recounted all the foregoing to him in like manner, 28 had further added thereto 29 that the defendant on a certain day had told her in substance: 30 I cannot bear that Adam, denoting thereby her husband, goes to lie with you; I could easily get up from my bed and stab him to death in his sleep, 31 and other statements besides, as more fully appears from the aforementioned deposition as well as from that of the citizen Pieter Lombaard annexed hereto. 32 And to the contents of which the plaintiff takes the liberty to refer. 33 That the undersigned, as soon as he had obtained the necessary disclosures regarding this from the original officer, 34 did not hesitate for a moment, based both on the aforementioned evidence in hand 35 and on the grounds of the extrajudicial confession made by the defendant, 36 to request from Your Honors a decree of personal summons. 37 And upon the personal appearance regarding the matter of criminal justice and the general style of proceeding in criminal cases, he requested and obtained 38 provisional incarceration and interlocutory deposition, 39 in order to examine the defendant on such interrogatories as should be presented to him by the plaintiff before the commissioners from this Honorable Court. 40 That the defendant, having been heard on those articles, fully confessed to having repeatedly committed the crime of adultery with the aforementioned wife of Rijneke during the subsisting marriage of both parties. 41 In which confession he completely persisted upon re-examination, 42 denying, however, that he had ever intended to do away with his wife in one way or another, 43 which, taken for a moment, may be the truth, 44 yet in this investigation of the matter the officer is necessarily required 45 to weigh and consider both the denial and the confession 46 with and against the available evidence, 47 as well as to what extent that denial can be reconciled with the touchstone of probability and plausibility, 48 in order to discover along that guiding thread 49 whether that denial could be of any avail to him, the defendant. 50 In the first articles it clearly appears that the defendant did not dare to play the denier, 51 as he well knew that all that was asked was abundantly known to the world and thus could not only brook no denial, but moreover he could furthermore be accused of falsehood. 52 While on the further accusations, he, well knowing that confessing thereto would constitute the gravest crime and punishment, 53 it thus seems very probable that the defendant, through these premeditated answers, 54 has endeavored to direct matters so as to make the witnesses suspect of subornation and thus render them reproachable. 55 But as to how far this can stand the test of truth, 56 the plaintiff takes the liberty to lay before Your Honors that from 57 the 27th interrogatory answered by the defendant, 58 wherein he says that the wife of Beneke allegedly said in substance: 59 Cobus, I wish that your wife and Adam were dead, then we could marry, 60 to which he, the defendant, is said to have answered:
Dutch transcription
20 't welk door de vrouw was beantwoord met te zeggen ik wil er wel aangaan maar ik kan er niet toe komen en ook ben ik bang voor 't kind 1 dat de ged nog bij een ander geleegendhijd wanneer door hem bespeierd wierd, dat zijn huisvrouw wanbe aan haar gesegd had 22 als gij dat uitbrengt dat ik met de vrouw van Adam Beneke verkeer dan zal ik uw Haan dat de Hijdenen, aan uw een Exempel zullen nemen en dan zal ik maken weg te koomen 23 terwijl hij ged„e zijn vrouw nog verder heeft genood saakt Een Eed van geherm houding te doen 24 dat vervolgens op een zeekeren, dag wanneer hij ged„e van graatse reinet te huis kwam &5 op den helderen middag van dikwils gem: Rij¬ neke in de Camer was gegaan terwijl den ged„e zijne huisvrouw bij de deur ter oppasstelde met deese Substantieele bij voeging! 26 dat zij zoude zorgedragen, dat niemand in de Camer kwam, en voor al de huisvrouw van zijn zwager Lombaard, die meede daar ter plaatse haar bevond 7 dat, wegens de verc: van den burger Johs Holts hausen de Zluisvrouw van voorsz: Reneke al 't voorenstaande hem indiervoegen hebbende verhaald. 28 daar nog had bijgevoegd 29 dat den ged„e haar op een seekren dag zoude gesegd hebben in substantie. -. 30 ik kan 't niet verdragen, dat adam denoteeren de daar meede haare man bij uw gaat leggen ik zoude zo van mijn kooij kunnen op staan en steeken hem in zijn slaap doot 31 en meer andere gesegdens gelijk nader zo uit de vooren aangehaalde depositie als nog uit die van den burger Pieter Lombaard dee sen annex breeder komt te blijken. 32 En aan welkers inhoud den 7:' d: Eijsscher de vrijhijd neemt zig te refereeren 33 dat den onderget: zo dra hij van den origineelen officier daar omtrend de nodige ouvertuzes bekomen had 3 4 geen ogenblik gerasiteerd heeft zo op de inhan de hebbende vooren aangehaalde bewijzen 35 als op grond, der door den ged„e Extra Judicieel bekente nis: 36 van uw E: te versoeken decreet van dagvaarding in per Soon. en bij de personeele Comparitie op 't stuk van de 31 Cr: Justitie en de gen: stijl van procedeeren in Cr: zaaken heeft versogt en geobtineert. 38 provisioneel in carceratie en interlacutoir depositie 39 omme de GEd:s te hooren op zodanige articulen, als hem door den 7: d: Eijss=r voor H H: gecoms uit, deesen EE Agtb: Raade zoude werden voorgehouden 40. dat den ged„e op die art: gehoord zijnde daar bij volmon die heeft beleeden 't Crimen adulterie met de voorsz: Huisvrouw van Rijneke bij reiteratie staan de 'H Huwelijk van wederside gepleegd te hebben. - 41 waar bij hij bij Rec: Compleet is blijven persisteeren u2 negeerende egter niet van meening geweest te zin zijn huisvrouw nog op de een nog op de andere wijze van kant te hebben willen helpen 43 't geen voor een ogenblik genomen de waarhijd kan zijn 44 egter in dit ondersoek der saken van den officier noodsakelijkhijd werd gerequireerd 45 om. zo wel de ontkentenis als de bekentenis te wilken en te wegen 46 met en teegens de voorhanden zijnde bewijzen 47 mitsgaders in hoe verre die ontkenten is met den toetsten der waarscheinlijkhyd en aanneem baarhyd over een te brengen zijn i8 ten einde langs die lijdraat te enerveeren 49 of die ontkentenis hem ged„e te staade zoude kunnen komen. 0 Jn de eerste artic: blijk dan klaarlijk dat den ged: de ontkennende niet heeft durven speelen 1: als wel weetende dat al 't gevraagde over vloedien weereldkundig was en dus niet alleen onkente nis konde liden, maar hij daar en boven maar hij daar er boven nog van logentaal zoude kunnen beschuldigd worden op de verdere beschuldiginge als 52 terwijl hij wel weetende dat hij dat confesseerende de Zwaar ste misdaads en straffe zoude uitmaken 53: scheinende 't dus zeer vermoedelijk, dat den gede door die gepermediteerde antwoorde 54 # daar heen heeft getragt te wenden, om de ge tuigen van subornatie verdagt en dus reprochabie te stellen 55 dog dog in hoe verre dit de proeve der waar „hijd kan doorstaan. 56 neemt den 7: d: Eijss:r de vrijhijd uE agtb: open te leggen dat uijt 't 2 7der door den ged„e beantwoorde vraagarti culen 58 alwaar hij zegt dat de vrouw van Beneke zoude gesegd hebben in substantie cobus ik wenschte dat Jou vrouw dood was en adam dan konde wij trouwen 60 daar hij ged„e op zoude geantwoord hebben
English
in cold blood; they have a longer life than we do, since it is indeed clearly evident from all the circumstances that the defendant is a man entirely abandoned to his passions, 61 and it is therefore more likely that the defendant, in accordance with the deposition of his brother-in-law Holtshausen and according to the confession of the wife of Reneke, said upon this: 62 You can surely kill her, 63 from which an absolute intent can be inferred; 64 however much the Prosecutor now considers himself capable of having the defendant's negative stance in this matter operate to the disadvantage of the defendant and consequently toward an aggravation of the punishment, by means of artificial proofs drawn from the aforementioned declarations, 65 along with the accompanying evidentiary indications, as well as by further proofs, 66 he will nevertheless rather leave those singular proofs as they are, 67 and in the conclusion to be taken in this matter simply adhere to the most certain matter, namely the crime confessed by the defendant; 68 in order to do so, there must be examined: 69 Firstly, what kind of proofs are required by law in the present case; 70 and then in the second place, on what grounds justice can be demanded in this matter. 71 According to the teachings of Carpzovius, Part 2, Chapter 106, Paragraphs 22, 23, and 24, there is required by law for the confirmation and conviction of a committed crime, in general, the testimony of two witnesses; 72 and in Paragraph 3 of that same chapter, that the proofs must be as clear as the day shines in the heavens; 73 while in Paragraph 14 it is taught that in crimes of difficult proof, such as among others adultery, an assumed and presumptive proof is sufficient alongside the confession; 74 that this is what is at issue here, since the crime committed by the defendant has been proven by the confession; 75 thus the Prosecutor also believes that the produced proofs, if not entirely sufficient, at least provide a significant piece of evidence to demand justice according to the letter of the laws. 76 While the Prosecutor will proceed further to the consideration: 1. to what degree the defendant's misdeed is to be classified according to law; 2. whether for that same crime the completion of the full crime is required; 3. whether the malicious intent along with other accompanying circumstances is necessary for it; 78 that the crime of adultery is a heinous and grave misdeed, and thus merits severe punishment, is taught, as well as in its various degrees, by the aforementioned Carpzovius, Chapters 45, 46, and 47, and likewise the Dutch Legal Dictionary, under the title Adultery and Dissolution of Marriage; 79 while by the aforementioned Carpzovius in his Chapter 114, Paragraph 40, as well as by Moorman on Crimes and Their Punishments, Book 2, Chapter 13, Paragraphs 15 and 8, the execution of that scandalous crime is required. 80 And whether such can be established in the present case, the confession indicates in the clearest manner; 81 thus the third point thereby falls away entirely; 82 and that which concerns the circumstances that accompanied the act, and almost had as a consequence 83 what the accusation of the defendant's wife dictates, 84 whereby the life of that woman was almost sacrificed to the lewd and evil lusts of the defendant; 85 while with respect to the defendant no excuse can be brought forward other than merely that which he alleged at the close of his interrogation. 86 And furthermore in the second place, that if the defendant had remained steadfast in his denial, one could equitably not have concluded to any oppressive punishment, 87 since the proofs, according to the aforementioned Dutch Legal Dictionary, are not complete, and much is still lacking to meet those requirements. 88 However, now that the defendant has confessed completely, 89 the Prosecutor believes, under correction, that all those requirements, if not completely, have at least been partially fulfilled; 90 and since now according to the letter of the statutory law of the Dutch Indies, which is most strictly prescribed to us here for observance, under the title of Various Crimes, and specifically that of Adultery in Paragraph 38, without the least exception, and to which no further or other interpretation can be given
Dutch transcription
in koelen bloede zij hunnen langer leeven als wij daar 't immers kaarlijk uijt alle de omstandigheeden blijkt dat den ged„e een man is ten eenemaal aan zijne driften overgelaaten 61 en 't dus waarscheinlijker, is dat hij ged„e ingevolge de depositie zijner zwaager holtshausen volgens de Confessie van de vrouw van Reneke daar op ge„ segt zal hebben 62 gij kunt haar immers doot maken 63 waar uijt volstrek animuxkan werden afgelit 64 hoe zeer nu den 7: 0: Eijss=r zig wel in staat steld om 's ged„e negotie in 't gen: door artificieele be wijzen getrokken uit de de voorm: verklaringen 65 met de daarmede te samen loopende vermoe dens blijken, zo wel als door meerdere bewijs 66 tot nadeel van de ged„e en gevolglijk tot verswaring der straffe te doen opereeren zo zal hij egter liever die singuliere bewijsen laa ten zo als die zijn 68 en zig in deesen te neemene Conclusie maar houden bij 't sekerste en door den ged„e geconfesseerde misdaad om zulx dan te doen zo dienen te werden in gesien 69 Eerstelijk hoedanige bewijzen in Cas subject na regten vereischd worden; — 70 en dan in de tweede plaats op wat grond in deesen kan werden regt gevorderd 71 volgens de leere van den Carp:l 2 deel Cap 106 822 23 en 24 worden in regten ter beuetginge en overtuigdng eener gepleegde missaad, vereischd in 't gen: 't getuigenis van twee getuigen 72 en in 83 van dat zelvde Hoofdstuk dat de be wijsen moeten zij zo klaar als den dag aan den Hemel scheint. 73 terwijl in 't 14 8 geleert word, dat in misdaaden van een moeijelijk bewijs als onder andere over spel een onderesteld en gegest bewijst voldoende zij met de confessie 74 dat dit hier in 't verschil zijnde wijl 't door de ged,„e gepleegd Crimen door de Confessie is bewee Ten 75 zo vermeend den 7: d: Eijs=r, dan ook dat de gepro duceerde bewijsen zo niet voldoende we ten minste een voorname preuve uijtleevert om me na luid der wetten regt te vorderen. — 76 Terwijl den 7: O: Eijss=r verder treeden zal ter beschouwing i, in welke graad des ged,„e ondaad na regten zal te stellen weezen of tot die zelvde misdaad gevorderd word de volbrenging der volle misdaad ge derrd wel 3„e of daar toe de kwaade wil met andere bijkomende omstandigheeden nodig dat de misdaad van overspel eene gruuzame en zwaare ondaad zij en dus strenge staatse meri teerd, werd zo wel als in desselvs onderscheidene graaden geleerd bij de voorm: Carp: 45: 46 en 47 hoofdstuk idem 't Holl: regtsgeleerd, woorden boek tit overspel overspel en dissolutie matri monu werdende bij eevengem: Carp:l in zyn 114 hoofd st: § 40 so wel als bij moorm: over de misda „den en der zelver Strasse 2 boek 13 hoof dstuk 15en g de volvoering dier schandelijke mis daad gevorderd. 80 En of zulx in Cas subfect kan werden, opge maakt dicteerd de confessie ten duidelyksten 81 dus 't derde poinct daar door tenenemaal vervalt 82 en 't geen de omstandigheeden, die 't fijt hebben verseld, en bij na ten gevolge hebben gehad 83 dicteerd de beschuldiging van 't gede huisvrouw 84 waardoor dan byna 't leeven van dien vrouw is gesacrifieerd geworden aan de gijlen aan en de boose lusten van den ged„e 85 terwijl ten opzigte van den ged,„e geene ver schoning kan werden bij gebragt als alleen dat geen hij in 't slot van zijn verhoor heelt geallegeerd. — 86 en nog in de tweede Plaats dat indien hij gode bij de negative gebleeven was men billijker wijze tot geene drukkende straffe zoude heb ben Concludeeren 87 vermits de bewijzen volgens de vooraange haalde holl regts geleerde; woorden boek niet volkomen zijn, en aan die vereischtens nog veel komt te ontbreeken. 88 egter tans daar de ged„e, Compleet heeft gecon sesseerd. 89 vermeent den 7: d: Eijss=r /onde Correctie dat aan alle die vereischtens zo niet volkomen ten minsten voor een gedeelte is voldaan, 90 en daar nu volgens den letter der statuaire wel van neederlands Jndia die ons alhier ter observantie 't meester sterkst is voorge„ schreeven onder den titul van verscheide misda den en wel die van overspel in 't 38 zonder de minste uitzondering en waar aan gene nadere ofte andere interpretatie kan werden 78 req 8
English
Articles drawn up and submitted to the Commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, by and on behalf of the Landdrost of the colony Graaffe Reinet, Mr. Herman Maurits Otto Woeke, in order that the burgher Jacobus Steyn be heard thereupon upon his request, whose responses to be given shall be properly noted in the margin hereof. Concerning the defendant's name, birthplace, age, and capacity: says Jacobus Steyn of this, born at [illegible]hoek, aged over 30 years. What the defendant's capacity is and where: says burgher sergeant under the district Graaffe Reinet, and to have cohabited at the residence of Adam Ryneke. Whether the prisoner also knows the burgher Adam Reneke and his wife Maria Magdalena Pieterse: says yes. Whether, when the said Reneke was at the Cape, the defendant did not then sleep on one bed every night with the aforesaid Maria Magdalena Pieterse: says yes. Since when the prisoner has had intercourse with the wife of the aforesaid Rijneke: says nearly one year. How many times he has known her: says at a guess, five times. Whether the prisoner is not legally married to Susanna Elisabeth Holtshausen: says while he, the prisoner, has been married to his wife, the aforesaid Susanna Elisabeth Holtshausen. Whether the prisoner, during his intercourse with the aforesaid Maria Magdalena Pieterse, did not withdraw from his own wife, to have carnally conversed with her: says with his wife because of it. For what reasons disputes frequently arose between his wife and him, the defendant: says because I had relations with the wife of Rieneke. given, the following is taught: 91. But adultery being committed with a married woman, both, whether the man be married or not, in addition to a fine of One Hundred Rds each, shall for the term of 50 years, the man be confined to public works or banished out of the country, and the woman in the workhouse. 92. Thus the Prosecutor considers that all the circumstances of the whole case viewed in their connection do not seem to permit a fixed determination. 93. That in decreeing the punishment concerning the defendant in such kind of crimes... 94. Also for all those reasons it seems and is most prudent... 95. In order, without extrapolation or consequence from others... 96. Not without notable hardship can the full letter of the law be applied to him, the defendant; thus leaving the determining of the punishment in this matter to the discretion of the judge. For which and other reasons and means to be further deduced in due time if necessary, the Prosecutor, making his demand, concludes that the defendant mentioned in the heading of this document shall be condemned by final sentence to be sentenced to a fine of One Hundred Rixdollars for the benefit of the Prosecutor; further, to be banished for the term of 25 years from this government and its jurisdiction, with condemnation in all costs and expenses of justice, or to such other ends and punishments as they shall deem fit. Was signed R. J. v. d. Riet. In the margin: Exhibited in court on the 20th of September 1788.
Dutch transcription
district graatse reinet en op de woonagtig! Plaats van adam Ryneke te samen gewoont te hebben. gegeeven 't volgende geleert word 91 maar overspel begaan wordende/ met een ge huuwde vrouw sullen bijde 't zij de man getrouwt zij ofte niet boven een amende van Een handert rds ieder voor den tijd van een 50 Jaaren de man adopus publicam of buiten s'lands en de vrouw in de rugthuis geconfineerd wor den. 92 zo vermeent den 7: o: Eijss=r dat alle omstandig heeden van 't gantsch geval in zijne Connexie beschouwd niet scheinen te permitteeren eene vaste bepaling houd 94 dok om al die reeden 't voorsigtigst schijnt en. te zijn. 95 om zonder bij vlatie of Consequentie uijt andere teeren 96 niet zonder not able hardighijd de volle letter der wet aan hem ged„e kan werden geappliceerd de Straffe dus in deesen te statueeren aan 't ar bitrium van den regter over te laaten. — 93 dat in 't decerneeren den straffe omtrend den geden zegt Iacobus Stijn van deesen uit des ged: naam geboorte plaatsou diergelijke zoort van misdaaden tot deese te arquemen, zegt burger wagtmeester onder 't wat hij ged„ in qualiteid is en waar zegt Ia. Mits welke en andere reedenen en zegt om dat ik verkeering met de om welke reedenen dikwerf tus middelen in tijd en wijlen is 't vrouw van Dieneke gehad heb schen zijn huisvrouw en hem ged„e noods nader te deduceeren, den twist is ontstaan. Z: O: Eijss:r Eisch doende Concludeer zigt Ia de dat de ged,e in den hoofde dee of hij gev„e ook kend den burger ses gemeld bij uiterlijke ge adam Reneke en desselvs huis vrouw maria: magdalena Pieterse wijs de zal werden gecondem 6 neerd omme gebragt te wer zegt Heer of wanneer gem: Reneke Endes den in eene boete van Hondert „kens aan de Caab bevond de ged„e Rijxd:s ten behoeve van den 7: O: toen niet alle nagten met voorsz: maria magdalena Pieterse op Eijsc=o voorts voor den tijd van een bed, geslapen heeft 25 Iaaren uit dit gouverne zegt bij na Een Iaar. zeedert wanneer hij geve met de ment en den ressorte van dien huisvrouw van voorsz: Rijneke gebannen te werden met Con heeft verkeering gehouden. demnatie in alle de kosten en misen van Justitie ofte hoe veel rijsen hij haar bekend zegt na gissing vijf Rijsen. heeft! tot zodanige andere fine en straffe zullen oordeelen zegt terwijl hij gev„ is getrouwt geweest met zijn vrouw vijk van den gedstaande 't huwe te behooren was geteekend vrouw voorsz: Susanna Elisabeth R: J: V: D: Hiet: In margi Holtslausen ne als #e Exhibitim in Iudi 10 cio den 20 september 1788. zegt met zijn vrouw daar om of hij geve. geduurende zijne ommegang met voorst: maria magdalena, Pie„ vleeschelijk geconferseerd te hebben, terse zig van zijn eigen vrouw niet of hij geve niet wettig is gehuurt met Susana Elisabeth Holtshausen „hoek geboortig oud ruim 30 Jaaderdom en qualiteid! Articulen gedaan maken en aan Heeren gecoms, uijt den E: Agtb: Raad van Iustitie deeses gouvernements overgegeeven, door ende van wegens den Lands Brost der Collonie graaffe, Reinel de Heer Herman maurits otto woeke omme daar op ter zijner req: gehoord te worden, den burger Iacobus Stijn zullende desselvs te geevene resp„e in mar gine deeser, behoorlyk worden bekend gesteld. af - . 9 k:
English
take and then I will see to it to have gone away. says that such never entered his mind. when the wife was absent, did he carry on relations with the wife of Reineke? says no, that such never entered his mind. says no, but that he himself made this known to his wife and that to care about. he had answered thereto not to care about it. his wife made it known. rendered averse and with the same has avoided all relations which the duties of marriage demand! yet having had affection, from time to time, for the wife of the aforementioned Beneke, did this not cause all love for his wife to disappear? 12 whether the prisoner himself was not intending to do away with his wife by one means or another. 13 if so, what means the prisoner employed! 14 whether the prisoner did not wish to use the aforementioned Maria Magdalena Pietersen to deprive his wife of life by poison. whether the prisoner succeeded therein, or what circumstances prevented his intention in this regard. whether the prisoner did not on a certain night say in substance, if you loved me, you would do what I told you; surely I said that you had to poison her. 17 what the aforementioned Maria Magdalena Pieterse answered to that statement. they can live longer than we. 18 whether she did not answer the prisoner thereto, I would gladly undertake it, but cannot manage it, and I am also afraid for the child. found a certain state of mind. 20 did not add looks. the aforementioned Maria Magdalena Pietersen says yes, that is what the woman said. says no, not his wife for that reason, or the attachment which the prisoner had, when she slept. whether the prisoner did not find such an opportunity. says yes, to have said such when he said in substance: just keep quiet, even if I associate with that woman, I will not for that reason lock you away, nor live poorly with you. 22 says no, not to have said such. And at another time, if you reveal that, then I will beat you so that the people will take an example from you. says to know nothing. v: D. Biet, sworn clerk. says no, not to have said such. whether the prisoner did not, among other things, also say to the aforementioned Maria Magdalena Pieterse: I cannot bear that Adam, meaning thereby her aforementioned husband, goes to lie with you; I could just rise from my bed and stab him to death in his sleep. 27 whether the aforementioned Anna Pieterse did not say in substance: I wish that Adam was dead and your wife, then we could marry together; and what the prisoner replied thereto. answered by saying: you can surely kill her. says to have answered thereto: whether the prisoner did not answer this reply. And whether the prisoner, to the counter-question: Cobus, we are doing enough evil as it is, and if we wanted to do it, how would we manage it? answered in substance: throw it in the food! whether the prisoner does not thus understand to have done great evil and to have deserved punishment. what he can bring forward in his excuse. Thus done and answered at the Cape of Good Hope, before the 7th of September 1787, before Messrs. I: M: Horak and T: Gie, members from the aforementioned Honourable Court of Justice, who duly signed the minute hereof along with the deponent and me, the sworn clerk. Underneath stood: To which I bear witness, was signed: R S: did not hesitate to carry on relations with Maria Magdalena Pieterse even in the presence of his aforementioned wife. 4 whether the prisoner did not, on a clear afternoon arriving home from Graaff-Reinet, immediately go into a room alone with the aforementioned Maria Magdalena Pieterse, and then even ordered his own wife to stand at the room door and watch that no one should enter the same. 5 says no, not that his wife saw such, whether the prisoner several times. says not on that day with the woman, whether the prisoner as then to his evil. come! no. lapses. says no. says no. lapses. says no. says no. 16 says no. to have. says no! 23 6 28 29 E Says yes.
Dutch transcription
neemen en dan sal ik maken weg te gehad hebben zogt deen nooijt zulx in zijn gedagte vrouw absent was van wel i den zn van Rineke verkeering gehouden zegt nien zulx nooijt in zijn gedag te gehad te hebben - zegt neem maar dat hij zijn vrouw zulx zelvs heeft bekend gemaakt en dat om te geeven hij daar op geantwoord had daar nie zijn vrouw 't bekent maakte afkeerig heeft gemaakt en met de selve alle Conversatien welke de Pligten van 't huwelijk vorderen vermijd heeft! dog Liefde toegedragen te hebben tijd tot tijd voor de huisvrouw van voorsz: Beneke gevoeld, heeft alle liefde voor zijn vrouw niet doen verdwijnen. - 12 of hij geve zelvs niet voorneemens is geweest zyne huisvrouw door de eene of andere wijse van kant te helpen 13 zo La welke middelen hij geve, heeft in 't werk gesteld! 14 „ of hij gee voorsz: maria magda dena Pietersen niet heef willen ge bruiken om zijn vrouw door ver „gif van 't leven te beroven. — of hij ga„, daar in geslaagt heeft of welke aomstandigheeden zyn voorneemen in deese verhindert hebben of hij geve niet op seekeren nagt aan in substantie heeft gesegt als gu mij lief had, dan zoud gij doen wat ik uw gesegt heb ik heb im mers gesegt dat gij haar verge ven moest 17 wat voorsz: maria magdalena pie zij kunnen langer leeven als wij terse op dat zeggen heeft geantwoord 18 of zij de gev„e daar op niet heeft geant woord ik wil er wel aangaan maar han er niet toekomen en ook ben in bang voor 't kind 9 fige gemoeds gesteldhijd aangetrossen 20 mets heeft toegevoegd gen blikken gem: maria magdalena Pietersen zegt Ia dat heeft de vrouw gesegt. zogt neen zijn huisvrouw daarom of de vorkleefdhijd welke hij gev„s van als zij sliep of hij geve zulx een geleegend hijd niet zegt Ia sulx gesegt te hebben toewhij heef substantieelijk heeft gesegd swijgt maar stil al verkeer ik met die vrouw ik zal uw daar om niet versloten nog slegt met uw leeven 22 zegt neen zulx niet gesegt te hebben En op een ander tijd als gij dat uit brengt dan zal ik u slaan dat de Hlijdenen aan u een Exempel zullen zegt niets te weeten. v: D. Biet gesw„ Clercq. zegt neen zulx niet gesegt hebben of hij gev„e onder andere ook niet aan voorsz maria magdalena, Pieterse heeft gesegd, Ik kan niet verdragen dat Adam denoteerende daar meede haare voorsz: man bij u gaat leggen zou zoo van mijn kooij kunnen opstaan en steeken, hem in zijn slaap doot 27. of gem: Anna Pieterse Niet in sub stantie gesegt heeft in wensch dat adam Dood was en Gouw vrouw dan konnen wij te samen trouwen en wat hij geve. daar op heeft gere pliceerd beantwoord met te zeggen gij kint haar immes doodmaken zegt daar op geantwoord te hebben of hij gev„en deese beantwoordinge niet heer En of hij geve. op de tegenvrage Cobus wij doen zo quaad genoeg en als wij 't bens doen wilde hoe zoude wijst maaken in subsantie geregereert in de kost gooijen ! of hij gev, dus niet begript grootelijx quaad gedaan en straffe verdiend te hebben wat hij tot zijn verschoning we brengn Aldus gedaan en Beantwoord aan Cabo de Goede hoop voor den 7 Septbr 1787 voor de heeren, I: M: Horak en T: Gie lieden uit den E Agtb: Raad van Justitie voorn: die de minute deeser beneevens de Comp=e en mij gesw e, Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend onderstond 'T welk ik getuige was geteekend: R S: niet heeft ontsien om zelvs in tegens woordighijd van zijn voorsz: vrouw met maria magdalena Pieterse verkeering heeft gehouden 4 of hij ga„e niet op een helderen middag van Graffe Reinet te huis kwame terstond met de voorsz maria mag dalena Pieterse alleen in eene kan mer is gegaan en toen zelvs zyne eigene vrouw gelast aan de Camer deur te staan en op te passen dat zig niemand in deselve zoude begeeven 5 zogt neen niet dat zijn vrouw zulx zien of hij gev„e verscheidene Rijse zig zegt op dien dag niet met de vrouw ovfer hij geel als toen aan sijne boose komen! nee vervald zegt dbeen zegt neen vervald zegt neen. zegt Neer. 16 zegt Neen te hebben zegt Neer! 23 6 28 29 E Zegt Ia.
English
Today, the 10th of January 1787. Appeared before me, Johan Jacob Fredrik Wagener, Secretary of the Colony of Graaff-Reinet, in the presence of the after-named witnesses, the citizen Pieter Lombaart, who, at the requisition of the Landdrost of the aforesaid Colony, the gentleman Morits Herman Otto Woeke, declared it to be true: That about a year ago now, the wife of the citizen Jacobus Stijn, by name Susanna Elisabeth Holtshausen, had revealed in confidence to the appearer that her husband, the aforesaid Jacobus Stijn, had been heard saying to Maria Magdalena Pieterse, wife of the citizen Adam Johannes Ryneke: If you love me, you would do what I told you; and that the very same Maria Magdalena Pieterse had answered thereto: You want it so quickly too; I want to go to it, but I cannot get around to it, I am just afraid for the child. That on a certain day the appearer, having been at the place where the aforementioned Jacobus Stein and Adam Johannes Rijneke both reside, had seen, through lifting a mat that hung in front of the chamber door, that the frequently mentioned Stijn had put his left arm around the neck of Maria Magdalena Pieterse, wife of Adam Ryneke, and had thrust his right arm under her skirt. That the appearer thereupon had grabbed the aforesaid Rijneke, who sat in the front room, by the nose and pulled him toward the chamber, but that the same Rijneke had not wanted to get up. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for knowledge as set forth in the text, being ready to support the foregoing at all times under oath. Thus passed at the Secretariat aforesaid, present the Colony's Surgeon, Carl Philip Lastron, and the Court Messenger, Johan Christiaan Helm, who have duly signed the minute hereof along with the appearer and me, the Secretary. Below stood: To which I bear witness, was signed: J: J: F: Wagener, Secretary. Today, the 10th of January 1787. Appeared before me, Johan Jacob Fredrik Wagener, Secretary of the Colony of Graaff-Reinet, in the presence of the after-named witnesses, Susanna Elisabeth Holtshausen, wife of the citizen Jacobus Stijn, J.'s son, who, at the requisition of the Landdrost, the gentleman Morits Herman Otto Woeke, declared it to be true: That about a year since, she, the appearer, had perceived that her husband, the aforementioned Stein, had lain in fleshly conversation on one bed with Maria Magdalena Pieterse, and that she, the appearer, had slept separately in one and the same chamber. That the appearer, taking the way of life of her husband to heart, had wept on a certain day, and that the appearer's husband, having asked her why she wept, she had given in answer: for my parents. That the appearer's husband, the aforementioned Stein, had said to her: Just keep quiet; even if I consort with that woman, I will not cast you out for that, nor treat you poorly. That the appearer had very clearly heard her aforesaid husband confirm to the aforesaid Maria Pieterse under oath that he would [illegible] the appearer [illegible] consort with her, and that the same Stein herein had [illegible] his word. Re-examination. Appeared before us, the undersigned commissioners, the citizen Pieter Lombaard, C.'s son, who, having had this his foregoing declaration clearly and distinctly read out to him word for word, declared that he remains and persists therewith, desiring that nothing more or less shall be done thereto, and in confirmation of the truth thereof spoke the solemn words: So help me God Almighty. Thus re-examined at Graaff-Reinet the 11th of January 1787, was signed Pieter Lombaard, lower, In my presence, signed: J: J: F: Wagener, Secretary, in the margin signed as commissioners: A: v: Jaarsvelt and F: G: Tregard.
Dutch transcription
buiden den 10. Iannuarij 1787. Compareerde voor mij Johan Jacob Fredrik wa¬ „gener secret:s der collonie der Graaff Bernet praesent de naten: getuigen den burger Pieter Lombaart dewelke ter req: van den landdrost der voorsz: Collonie de Heer Morits Herman otto woeke verclaarde hoe waar is Dat nu omtrend een Iaar geleeden, de Huisvrouw van den burger Iacobus Stijn in name Susanna Elisabeth Holtshausen aan den Compt. in ver trouwen had g'openbaart dat voorm: Jacobus Stijn aan Maria magdalena haaren man Pieterse huisvrouw van den burger Adam Johannes Ryneke had horen leggen, Als gij mij lief heb dan zoude gij doen wat ik uw gesegt heb en dat eevengem: maria magdalena bie daar op had geantwoord gij wild 't ook zo schie Re lijk hebben ik wil er aangaan maar ik kan er niet toekomen ik ben maar bang voor 't kind Dat den Comp:t zig op zeekeren dag ter Plaatse waar zig opgew: Iacobus Stein en Adam Joh:s Rijneke beide met er woon bevinden geweest zijn gesien had door nem: een mat die voor de Camer deur hing dat meerm: stijn zij linker arm om de hals van maria Magdalena Pieterse huisvrouw van Adam Ryneke had geslagen en der Regter arm onder de rok had gestoken Dat de Compt hierop voorm: Rijneke die in 't voorhuis zat bij de neus had gegreepen en hem na de Camer gegreepsen, dog dat de zelve Beneke niet had willen opstaan Niets meer verclarende geeft de Comp=t voor Reedenen van weetenschap als in den text berijd, zinde 't voorenstaande altoos met eede te staven; Dat Aldus passeerde ter Secretarije voorm: Praesent ## SColonies Chirurgijn, Carl Philip Lastron en den Geregts bode Johan Christiaan Helm die de minute deeser beneevens de Compa¬ en mij secret.:s mede behoorlijk hebben onderteekend onderstond T 't welk ik Getuige was geteekend I: J: F: Wagener Secret. Huiden den 10„e Jannuarij 1787. Compareerde voor mij Johan Jacob Fredrik wage ner secret:s der Colonie Graasse Reinet paetens de naten: getuigen den Susanna Elisabeth Holtsrausen huisvrouw van den burger Jacobus Stijn J: Z: dewelke ter 7 eg: van den Heer Landelrost Morits Herman otto woeke verclaarde hoe waar is Dat zij Comp:te zeedert omtrent een Jaar ontwaard had dat haar man opgem: stein„ vleeschelijke Conversatie met maria Magda lena Pieterse op Een bed, had geleegen, en dat zij Compt: in een en dezelvde Camer, apart had geslapen. Dat de Comp=te zig de levens wijze van haren man te gemoed trekkende op Een Dag had ge weert en dat de Comp=se man aan haar gevraagd hebbende waarom zij ween de zij ter antwoord had gegeeven om mijne ou Dat de Comp:te man gem: stein aan haar had gesegd, swijg maar stil al verkeer ik met die vrouw ik zal uw daarom niet verstooten nog slegt met uw leven. Dat de Compte wel duidelijk haare voorsz: man aan voor m: Maria Pieterse had hooren met Eede bevestigen dat hij de Compte als zyne ne met haar verkeeren en dat denselven stein hier in zijn woord had ders Recollement Compareerde voor ons ondergst: gecommi, den bur ger Pieter Lomlard C:Z: dewelke deese zijne voorenstaande verc: van woorde tot woorde klaar en duidelijk voorgeleesen verclaarde daar bij te blijven Persisteeren begeerende dat er niet meer bij of van gedaan werden zal en sprakter bevestiging der waarhijd van dien de solemnee le woorde so waarlijk help mij God Al mag tig Aldus Gerecolleerd aan Graasse Reinet den 11:e Jann: 1787 was geteekend Pieter Lom baard lager mij Praesent geteekend: I: I: F: wa gener secret.:s in margine als gecomm: gstee kend A: v: Faarsvelt en F: G: Fregard ƒ ƒ
English
Re-examination held, since it was already more than a year ago that he had had carnal intercourse with the appearer, except on one occasion. That on a certain night the appearer had furthermore heard her aforesaid husband Stein say to the aforesaid Maria Magdalena Pieterse, If you loved me, I have after all told you that you must poison her, to which the aforesaid Maria Magdalena Pieterse had replied, I want to undertake it, but I cannot and I am also afraid for the child. That the aforesaid Stein, whenever the appearer wept over this matter, had said to her, If you reveal that I associate with the woman, then I will beat you so that the heathens take it as an example, and then I will see that I get away, and that the aforesaid Stein had further forced the appearer to take an oath that she would never reveal it. That often, when the aforesaid Stein had come home from Graaffe Reinet in the bright afternoon, he had gone into the room with the aforesaid Maria Magdalena Pieterse and had told the appearer that she had to take good care that no one entered the room, and above all not Maria Elisabeth Holtthausen, wife of the burgher Lombardi, who was presently in the front room. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for her knowledge as stated at the time, being prepared to confirm the foregoing further by solemn oath. Thus passed at the aforesaid secretariat at Graaffe Reinet in the presence of the colony's surgeon Carel Philip Lastron and the court messenger Johan Christiaan Helm, who have also duly signed the minute of this along with the appearer and me, the secretary. Below stood, Which I witness, and was signed J: J: F Wagener, Secretary. Shows with due respect your Most Honourable's very humble servant, the burgher Jacobus Stein Jacobus' son, that he, the petitioner, having been sued by and on behalf of the Landdrost of the colony of Graaffe Reinet before this Honourable Council in a case of alleged adultery committed with the wife of the burgher Johannes Adam Rineke, was then also heard and answered, pursuant to your Most Honourable's interlocutory dispositions, before the gentlemen commissioners from this Honourable Council, and has answered such articles as were presented to him on behalf of the aforesaid Landdrost, particularly that however much he, the petitioner, at To the Honourable Mr Johannes Isaack Rhenius, President, together with the other Gentlemen Members of the Honourable Council of Justice of this government, Right Honourable Gentlemen and Honourable Gentlemen. Thus re-examined and sworn at Cabo de Goede Hoop on 11 January 1787, was signed Susanna Elisabeth Holtshausen, lower down In my presence, signed J: J: F Wagener, Secretary, in the margin as commissioners signed A: V: Jaarsvelt and P: G: Tregard. There appeared before us, the undersigned commissioners from the colony of Graaffe Reinet, Susanna Elisabeth Holtthausen, wife of the burgher Jacobus Stein Jacobus' son, to whom this her preceding declaration having been read word for word clearly and distinctly, declared to abide and persist by it, with the desire that nothing more shall be added to or taken from it, and spoke in confirmation thereof the solemn words, So help me God Almighty.
Dutch transcription
Recollement gehouden dewijl 't reets over 't Iaar geleeden was dat hij met de Comp=te niet meer vleesche lijk had verkeerd: als eenmaal Dat de Comp=te nog op seekeren nagt meerm: haren man stein aan voorm: maria Magda lena Pieterse had hooren zeggen Als gij mij lief had ik heb emmers gesegt dat gij haar ver„ geeven moet waar op gem: maria magdalen Pieterse had gerepliceerd in wil er aangaan maar ik kan niet en ook Den ik bang: voor t Rind: Dat meerm: Stoin wanneer de Comp=te over deese zaak, weende aan haar had gesegt als gij dat uitbrengt dat ik met de vrouw ver heere dan zal ik uw slaan dat de Hijde„ nen Een Exempel neemen en dan zal ik me„ ken weg te koomen en dat meerm: Stein voort„ de Comp=te had gedwongen, een Eed te doen, dat zij nimmer zoude uitbrengen Dat wanneer dikwils gem: stein van Giraasse Reinet was 't huis gekomen op den helde „ren middag met opgem: maria mag dalena Pieterse in de Camer was Gegaan en aan de Comp=te had gesegt dat zij zoude hebben googt zorge te dragen dat niemand in de Camer quam en voor al niet Maria Elisabeth Holtthausen huisvrouw aan den burger Lombardi die zig in 't voorhuis teegens woordig bevond Niets meer verclaarende geeft EECompts voor Reedenen van weetenschap als in den teijt berijd zijnde 't voorenstaande met solemneele Eede nader te bevestigen Dat Aldus Passeerde ter secretarije voorm: aan Graaffe Reinet in 't bi we sen van s'Colonies Chirurgijn Carel Philip Lastron en den geregtsbode, zo han Christiaan Helm die de minute deeser beneevens de Comp=te en mij secrets: meede behoorlijk hebben onder teekend onderstond 'T welk ik Getuige was geteekend: J: J: F Wagener Secrets. Geeft met verschuldigde Eerbied te kennen uwel E: Agtb: zeer nedrigen dienaar den bur ger, Iacobus Stein Iacob us z: dat hij supp:t door en van wegens den Land drost de Collonie Graaffe Reiner voor deesen E: Agtb: Rade in Cas van Praetensie gepleegd overspel met de huisvrouw van den burger Iohannes Adam Rineke geactioneerd zijn de dan ook ingevolge uwer wel Edele agtb: in terlocutoir dispositien voor Heeren, gecom uit deesen E: Agtb: Raade is gehoorden geantwoord en g'antwoord heeft op sodanig articulen als hem van weegens voorsz: Land drost zijn voorgehouden 't bijzonder wel dat hoe seer hij supp=lt bij Aan den E: Agtb: Heer Ioh:s Isaack Rhenius Praesident beneevens de verdere Heeren Laden van den E Agtb: Raad van Justitie deeses gouvernements Wel Edele Agtbaare Heeren en E E Heeren. Aldus Gerecolleerd en B'Eedigt aan Cabo de Goede Hoop den 11 Iann: 1787 was ge teekent Susanna Elisabeth Holtshausen lager mij Praesent geteekend I: I: F„ wa in margineals Gecomm: ge gener Sec ret.s teekend A: V: Iaarsvelt en P: G: Fregard Compareerde voor ons onderges: gecomm: uit den Coconie Graasse Reinet Susanna Elisabeth Holt Housen huisvrouw van den burger Jacobus Hein Jacobusz: dewelke deese haare voorenstaande ver¬ Claring van woorde tot woorde klaar en duide lijk voorgeleesen verclaarde daar bij te bliven Persisteeren met begeerte dat er niets meer bij of van gedaan werden sal en sprak der bevestiging van dien de solemneele woorde zo waarlijk help mij God Almagtig. heeft
English
has confessed that he, the petitioner, allegedly committed carnal conversation with the aforesaid wife of Reineke. The petitioner, however, at that time, having given those same answers ex carriere, overcome by anguish and fear, was by no means mindful of that which he ought to have advanced toward his notorious innocence. And whereas it has already pleased Your Honours to release the petitioner from his detention on bail, as was presumed on account of the weak evidence in this matter and the negative of the aforesaid wife of Reineke, the petitioner now finds himself in a suitable position to present to Your Honours such circumstances upon which the petitioner can safely trust that Your Honours, according to your well-known equity, will be pleased to give favourable consideration to the petitioner, who finds himself in the most unhappy state. The petitioner hereby takes the liberty respectfully to submit to Your Honours' consideration that, according to the opinion of the most renowned Doctors of Law who have dealt with the so delicate matter of adultery, for the imposition of the punishment merited according to the laws, there was required not only full proof from irreproachable witnesses, but also the confession of the person of whom adultery is alleged, and that these requisites being absent, the judge is maintained not to be fully convinced of the fact. If one now puts the case in question to the test of this well-known legal doctrine, one will soon discover that regarding the evidence or witnesses in this matter, much is lacking compared to the indisputable depositions which in the subject case are required to proceed in a matter of adultery, considering that in the entire proceedings not a single attestation is to be found wherein it is said that one saw the petitioner commit lewdness with the aforesaid female person. On the contrary, the evidence produced on the part of the officer consists solely in a declaration of the petitioner's wife, which in law is just as reproachable as the declarations of those who claim to have heard the commission of the aforesaid act from the mouth of the petitioner's wife. The petitioner, as has been said hereinbefore, did indeed admit before the commissioners that he believed he had mingled with the aforesaid female person. But he begs Your Honours to be pleased to take into consideration that his wife has already for some days suffered from an ailment whereby the cohabitation of marital duties was absolutely prevented, which had for the petitioner that disastrous consequence that the petitioner, who is still very young and in whom one can with such difficulty resist the urge of nature peculiar to every mortal, having fallen into the utmost melancholy, took a wrong recourse and now and then indulged excessively in drink. In which circumstance the petitioner certainly could not conceal his desire, set on fire and flame, for the aforesaid female person; so that the petitioner, thus having believed that in those moments when he was intoxicated by the drink he might possibly have satisfied his animal lusts with the aforesaid female person, consequently, in order to proceed in all things without reserve, made the aforesaid confession before the commissioners. Which confession he now solemnly declares by no means to have been made out of a certain consciousness of the act, but solely out of anguish and fear, and in the belief that he had possibly come to that act in his aforementioned drunkenness. However, the conversation which the petitioner had presumed to have had with the wife of Reineke being absolutely denied by the same wife of Reineke in her answers, the petitioner [illegible]
Dutch transcription
e heeft beleeden dat hij supp=lt met de voorsz: huis vrouw van Reineke vleeschelijke Conversatie zoude hebben gepleegd hij supp:t nogtans op dien tijd als hebbende deselve antwoorden gedaan ex cariere door angsten en vreese over vallen geensints bedagt is Geweest op dat geene welke hij tot zijne notoire onschuld had behoo ren te avanceeren en daar 't uE Agtb: reeds behaagt heeft den supp=t zo vermeend uit hoofde van 't zwakke bewijs in deesen en de negative van voorsz: huisvrouw van Reincke onder borg togt uit zijne detentie te ontslaan zo liet hij supp=t zig tans in de geleegend tyd ge„ bragt om aan uwE: Agtb: te suppediteeren zodanige omstandigheeden als waar op hij supp:lt gerustelijk kan vertrouwen dat UE agtb: volgens derzelve bekende aquiditeid aangaan „de den supp=t die zig in den allerongelukkig sten staat bevind, een gunstig reflexie zullen willen neemen. De Suppt gebruikt mits deesen de vrijhijd uE agtb eerbiedig in Consideratie te geeven, dat volgens 't gevoelen der gerenommeers te D: D: dewelke over 't zo leedere stuk van adul teriim hebben gehandeld tot oplegging der na de wetten gemeriteerd straffe gevor derd was, niet alleen een volledig bewijs van irreprochable getuijgen maar ook de Confessie zo van den overspel gesegd word en dat deese requisitien ontbreekende de regter gesustineerd word van 't fijt niet ten vollen geconfineerd te zijn wanneer men nu 't geval in quaestie aan deese bekende Regts doctrine ter toet steene brenge aan deese bekende Reijts doctrine ter toeze brenge zal men wel ras ontdekken dat belangende de bewijzen of getui gen in deese veel vereischt is met de onttegen spreekelijke depositien welke in Cas subpct tot 't procedeeren in materie adulterie ver„ eischt word aangesien in 't geheel proces niet een enige attestatien te vinden is waar bi zig desilive gesegt, word dat men de supp t met voorsz: vrouws persoon onbugtigheid de supplt: heeft gelijk hier voren gesegt is voor Heeren gecomm:e 't is, waar bekend dat hij vermeend zig met voorsz: vrouwspersoon vermengt te hebben dan hij bid: uwelE: Agtb: in aanmerking te willen neemen dat zijn vrouw al zederd eenige dazen heeft gelaboureert aan eene kwaal waar door de Cohabitatie van de huwelyks pligten volstrek verhinderd wierden 't geen voor den supp=t dat rampspoedig gevolg gehad heeft dat hij supp=t dat rampspoedig gevolg gehad heefft dat hij supp=t die nog seer Jong is in dewelke men de instentie der natuur ieder sterveling eigen: zo moeijelijk tegenstand kan bieden in de uiterste malancho lie vervallen zinde een verkeerde toevlugt genoo men en zig nu en dan in den drank te buiten gegaan heeft in welke geleegendhid hij supp=lt zeekerlijk zyne invuur en, vlamme gesette begeerte, tot voorsz: vrouws persoon niet heeft kunnen verbergen dat hij supp=t dus ge meend hebbende dat hij in die oogen blikken wanneer hij door den drank betoovend was mogelijk zijne diergelijke Luste bij voorsz: vrouws persoon zal geboet hebben mits dien om in alles zonder agterhouden hijd te werk te gaan voorsz: Contsessie voor Heeren gecomm:s gedaan heeft welke Confessie hij tans Heiligt betuigt geensints geschied te syn uit eene seekere bewustheid van de daad maar alleen uit angst en vreese en inde meening van mogelijk in zijn vooraan gehaalde dronkenschap tot die daad gekoo men dan dat de Conversatie welke de supp=t alles voorzigt gemeend hadt met de vrouw van reneke gehoudent te hebben door deselve vrouw van reneke bij haare antwoorden volstrekt ontkend wordende de supp=lt zig zoude hebben sien bedrijven integendeel 't bewijs aan de zyde van den officier overgelegd over gelegd, bestaat alleen in eene verclaring van de vrouw van den Supp:t welke na reg ten even zo reprochable is als de verclaringen van die geenen welke voorgeeven uit de mond van des supp=lto huisvrouw 't plegen van voorsz: Fijt zoude mits .
English
provided that he can now refer to the aforementioned responses with great justification, and thus, on the foundation of what was previously mentioned, could very easily await the proceedings that the aforementioned Landdrost might wish to pursue upon and against the petitioner, but since the aforementioned extraordinary proceedings have been initiated, the petitioner has therefore resolved to turn to your Honors with a humble request that your Honors, taking into consideration the unfortunate circumstances in which he has accidentally placed himself, would deign to declare the aforementioned matter civil and composable. Which doing, etcetera, was signed: Jacobus Stijn, in the margin marked as exhibited in court on 20 September 1787. By the Secretary. And the plaintiff ex officio had it stated: 1 That both from the evidence submitted just now in your Honors court in his claim upon and against the burgher Jacobus Stijn, 2 as well as from the confession of the just-mentioned Stijn, it appears most clearly; 3 that the defendant in this matter, during the marriage with her husband, 4 repeatedly had carnal conversation with the aforementioned Stijn; 6 and to which documents the plaintiff ex officio takes the liberty to refer. 7 Thus, while producing the interrogation of the defendant, he will merely state 8 that since it has pleased the defendant thereby stubbornly to deny not only her long-led sinful way of life, but also her crystal-clear, proven, and also extrajudicially confessed misdeed, 9 it also appears from all circumstances that she indeed committed that abominable evil, 10 this being further corroborated in the strongest manner by her 11 petition submitted today, in which she implicitly concedes the fact, 12 realizing in hindsight that the denials could in no way be of service to her, 13 but that punishment can nevertheless be concluded, 14 if one furthermore wished to accept the defendant's answer without testing it against the depositions and Upon and against Maria Magdalena Pietersen, wife of the burgher Adam Johannes Reijnek, and defendant in person in the aforementioned case, on the other side. Appeared before the Honorable Members of the Court of Justice of this government the sworn Clerk of Justice Rijno Johannes van der Riet, as qualified in office to attend to the affairs of the Merchant and Landdrost of the Colony of Graaf-Reijnet, Maurits Herman Otto Woeke, plaintiff ex officio in a criminal case on the one side, C. Van Nessen Agrees And
Dutch transcription
mits dien aan de voorsz: responsiven thans met seer veel grond zal kunnen refereeren en dus op Fundament van 't vooren aange„ raalde zeer gemakkelijk zoude kunnen afwag ten der proceduures welke voorsz: Landdrost op ende teegens de supp=t zoude willen pole„ queeren maar aangem: proceduuren op traordinaire is g'entameert zo is de supplt. mits dien te rade geworden zig tot uE: agtb: met eerbiedig versoek dat UE: Agtb: in ziende de ongelukkige omstandigheeden, in dewelke hij zig toevallig gebragt hiet voorsz: zaak Civiel en Composible te verklaaren onderstond:/ 'T welk doende &„a was getee kend: Jacobus Stijn in margine als gecon¬ gxhibitim in Iudicio den 20 Septb=r 1787:— P Secret 1 En deede den Z: O: Eijscher zeggen 2 dat zo uijt de bewijsen bij zijn zoo eeven in uwelEd achtb: vierschaar ingedienden Eijsch op en Jeegens de bur„ „ger Jacobus Stijn als uijt de Confessie van eeven gem: stijn ten klaarsten komt te blijken; dat de gedessen in deese staande 't huwelijk mets haare man vleeschelijken Conversatie met voorsz: stijn bij reiteratie heeft gehouden 6en aan welken stukken den r: O: Eijscher de vreijheid neemt zig te refereeren. 7 zo zal hij onder productie van 't verhoor der gedesen alleen„ lijk zeggen t dat dewijl 't de ged=e heeft koomen te gelusten, om daar bij niet alleen haar langevoerde zoudigen leevenswijsen maar ook haaren zonne klaaren beweesene, en ook Extra„ Judicieelen bekende ondaad halstarrig komt te nigeeren g zoo blijkt 't ook uijt alle omstandigheeden dat zij inderdaad dat vervoeijelijke kwaad gepleegen heeft 10 wordende zulx nog ten sterkste gecorrobeert door haare 11 op heeden ingeleevert request waarbij zij 't fijt ingewikkelt komt te consesceeren, 12 als nu van agteren wel insiende, dat de ontkentenissen in geenen deele haar te staaden zoude kunnen koomen, 13 maar dog tot de straffen kan werden geconcludeerd, 14 wanneer men voorts der ged=ten antwoorde wilde aanneel „men zonder die te toetsen, met de verklaaringen en op en Jeegens Maria Magdalena Pietersen huijs„ „vrouw van den burger Adam Johan„ „nas Reijnek en gedessen in persoon in voorsz: Cas ter anderen seijden Compareerde voor den E achtb: Raaden van Justitie deeses gouvernements den gesur: Clercq van Justitie Rijno Johan„ nes van der Riet als in officio gequa¬ „lificeerd ter waarneeminge der Zaa„ „ken van den Coopman en Landrost der Colonie Graaf Rijnet Mauritsz: Herman otto woeke rat: off Eijscher in cas crimineel ter eenre, C Van Nessen Accordeert En
English
the confession of the citizen Jacobus Stijn, one would notoriously have to fall into the notion that in the defendant no malice can be presumed, but rather one would have to say of her that she was the most innocent person in the world. But the Officer Claimant trusts that when one weighs the evidence with impartiality against the answers given by the defendant to the question articles put to her, one will soon discover that she, the defendant, has acted in all respects with intent, both in committing and carrying out, as well as in stubbornly denying her ill will, considering she not only completely denied her extrajudicial confessions, but also sought to cast suspicion on the offended wife of the above-mentioned Stijn, while the Commission was in session, by making malicious accusations amidst uttering several exclamations. Since it is now certain, according to the legal doctrine of the renowned Carpzovius in his 106th chapter, likewise Moorman on crimes and their punishments, part 1, sections 9, 13 and 14, where it is taught that in crimes of commission more attention must be paid to the evil intent than to the outcome; the denial of a convicted criminal can therefore be of no avail to such a person. Thus the Officer Claimant maintains that the defendant, both through the extrajudicial confessions as well as through confession made to various persons here after the interrogation was held, to be produced if necessary, is amply convicted of adultery and breach of marriage with malice, without the Officer Claimant being able to find anything sustainable for the excuse of the defendant with relation to the deed and the ill will derived therefrom. But on the contrary, in pursuance of his indispensable duty according to the doctrine of the aforementioned Carpzovius, chapter 96, he considers himself obliged to ensure that through well-founded charges and punishments demanded thereupon, such scandalous misdeeds are prevented, as through impunity and the prevalence of that crime, as an inevitable consequence thereof, nearly all laws founded on good order and consecrated would be trampled underfoot. Thus the Officer Claimant will consider it of inevitable necessity to examine to what punishment the defendant has made herself subject. The statutes of the Netherlands Indies under the title of fornication and adultery for the most part agree with the written laws pertaining thereto, such as Carpzovius, chapter 47, sections 27 and 28; Moorman, book 2, chapter 13, section 6; the Ordinance on the subject of criminal justice in the Netherlands; Simon van Leeuwen, Roman-Dutch Law, book 4, part 37, section 8. However, on the other hand, he is of the opinion that although the crime was committed by the defendant, because of the lack of complete proof, conclusion cannot be made to the full letter of the law, both for that reason and also because there are no proper places here to detain female persons, and also for those reasons it is best, in determining the punishment, to depart in part from the letter of the law. On which and other grounds and means to be deduced further in due time, if necessary, the Honorable Claimant, making his claim, concluded that the defendant may be condemned to be exposed to public shame at the church doors here for three consecutive Sundays, both before and after the afternoon religious service, to ensure with
Dutch transcription
de Confessie van den burger Jacobus Stijn 15 zoude men notoir moeten vallen in 't begrip„ 16 dat in de gedesse (kan werden voorondersteld) geen arglist 17 maar veel eer van haar soude moeten leggen. 18 dat zij 't onsselste mensch der wereld was 19 dog vertrouwende den R: O: Eijschen dat wanneer men de bewijsen met onsijdigheid teegens de antwoorden door de ged=ten gedaan op haar voorgehoudene vraag articu„ „len, pondereert 20 men als dan ras ontdekken sal, dat zij ged=ten in alle deelen heeft gehandelt met opsev=e 21 zo in 't begaan en volvoeren, als in 't halslarrig ont„ „kennen haarer quaaden willen! 22 gemerk zij niet alleen haare Extra Judicieelen belijds„ „nissen gants loogend 23 maar ook de beleedigde huijsvrouw van boven gem: Hijn 24. wanneer de Commissie vaceerde kwaadeen beschuldiging 25 onder 't uijten van eenige Exclamatien verdagt trag„ „te te maaken 26 dewijlt nu zeeker is volgens de regts doctring van den berugte carprovius in zijn 106 hoofdstuk item moorman over de misdaaden en derselver straffen 1: hoofdeel s: 9: 13 en 14 alwaar geleerd word 27 dat in misdaade van bedrijf meer opde quaaden wil„ „le, als op den uijtkomst gelet moetende worden; de ontkentenisse van een overtuijgde misdadiger den sodanigen dus niet kan te staaden koomen 28 zo sustineerd den r: O: Eijscher 29 dato de ged=ten door de Extra judicieele bekentenissen zo wel, 30 als door Confessie aan deesen en geenen persoonen alhier na het gedaane verhoor gedaan / des noods te produceeren 1 ruijm genoeg van overspel en egtbreuk met arglist geconvinceerd is. — 32 zonder dat den 7: O: Eijscher tot verschoning van de gedessen met relatie tot de daad en daar uijt af„ „geleijde quaade wille, iets bestaanbaars vinden kan 33 ne maar in teegendeel in opvolging van zijnen ind „dispensabele pligt. 34 volgens de leere van voorm: carpaovius 96 hoofddeel zig verpligd agt. — 35: te zorgen dat door gegronde aanklagten en daarop gevorderde straffe werden geweert.— 36 sodanige schandeleusen ondraden als door de strafloosheid 37 en de doorbraake dier misdaad, als een noodwendig ge„ „volg daar van 38 pelhaast alle de op goede ordre gegronde en geheeligde wetten. — 39 met voeten getreeden zoude werden. 40 dus zal den R: O: Eijschen 't van de onvermijdelijke noodza„ „kelijkheid agter, 41 om in te zien aan welke straffe de gedesse zig heeft onderhevig gemaakt. — 42 de statuten van Neerlands in dia onder den titel van hoererij en overspel stemmen 43 voor 't grootste gedeelte meest over een met de daar„ „van zijnde beschreevene wetten. 44 als daar zijn Carpzovius 47 hoofdst=r S: 27 en 28 45 moorman 2: boek 13 hoofdst=k 1: 6 46 de ordonnantie op 't stuk der crimineele Justitie in de neederlanden 47 Simon van Leeuwen rooms holb: regt: 4 boek 37 „deel S: 8: 49 egter is hij van den anderen kant van begrip 5o dat hoewel de misdaad door de gedesse gepleegd is 51 om 't manquement van volleedig bewijs niet tot den vollen letter der wet kan werden geconcludeerd 52 zo om die reeden als ook om dat alhier geene be„ „hoorlijke plaatzen zijn, om vrouws persoonen te de„ „tineeren 53 ook om die reeden 't best zij in 't bepaalen der straf„ „fe voor een gedeelte van den letter der wet afte wijk en Mits welke en andere redenen en middelen in tijden wijlen /: is 't nood:/ nader te deduceeren den E: d: Eijscher Eijsch doende concludeerde dat de gedesse mag werden gecon„ „demneert omme drie agter een volgende zondagen zoo voor als na de middag voor de gotsdienst oeffening bij de kerkkeure al„ hier te pronk gesteld te worden, 35 te Zorgen met - —
English
with a placard upon her breast on which the word Adulteress shall be written, furthermore to a fine of one hundred rixdollars for the benefit of the Officer of Justice, Plaintiff, with condemnation in all the costs and expenses of Justice, or to such other penalty as your Honourable Worships shall find to be proper according to law and equity. Was signed: R. W. v. d. Riet, Sworn Clerk. In the margin: Exhibited in Court on the 20th of September 1787. Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honourable and Worshipful Council of Justice of this government, Maria Magdalena Pietersen, who has answered the adjoining interrogatory points as noted in each margin. The said points were drawn up and submitted to the Gentlemen Commissioners of the Honourable and Worshipful Council of Justice of this government by and on behalf of the Sworn Clerk at the Secretariat of Justice, qualified in his official capacity to attend to the affairs of the Landdrost of the Colony of Graaff-Reinet, Mr. Maurits Herman Otto Woeke, in order that, at his requisition, the wife of the burgher Adam Johannes Reijneke, Maria Magdalena Pietersen, be heard thereon; her responses to be given are duly noted in the margin hereof. Article 1. The respondent's name, place of birth, and age. Answers: Maria Magdalena Pietersen, 29 years of age, and born in this remote quarter. Article 2. To whom she is married. Answers: with the burgher Adam Johannes Reijneke. Article 3. Whether the respondent is not lawfully married to the aforesaid Adam Johannes Reijneke. Answers: Yes. Article 4. For how long a time the respondent has had an affair with the aforesaid Stijn. Answers: I have had no affair with Stijn. Article 5. How many times the said Stijn has known her carnally. Answers: He has not known me. Article 6. For what reasons there was frequent quarrelling between the burgher Jacobus Stijn and his aforesaid wife. Answers: I do not know what another does; I have nothing to do with them. Article 7. If not, whether the respondent does not know if this was done by the aforesaid Stijn. Answers: That I do not know. Article 8. Whether the respondent, during her intercourse with the aforesaid Stijn, did not turn away with aversion from her own husband, and avoid all intimacy with him which the duties of marriage demand. Answers: I have never engaged in such things. Article 9. Whether this did not take place during the marriage of the respondent with her aforesaid husband. Lapses. Article 10. Whether the attachment which the respondent from time to time felt for the aforesaid Stijn did not cause all love for her own husband to disappear. Answers: I know nothing. Article 11. Whether, when her questioned husband was away at the Cape, the wife of Jacobus Stijn, namely Susanna Elisabeth Stolthauzen, did not sleep in one bed with the respondent every night. Answers: No. The wife of Stijn affirms in the face of the respondent the truth of the question, with the further addition that she heard this while she was lying awake alone in a bed and her aforesaid husband, Stijn, lay in a bed together with the wife of Reijneke. The respondent persists in her denial. Article 12. Whether the respondent herself was not minded to do away with the wife of the aforesaid Stijn by one means or another. Answers: I know that I have a soul to lose. Article 13. If so, what means the respondent employed to that end. Lapses. Article 14. Whether the aforesaid Stijn did not wish to use the respondent to deprive his wife of life by poison. Answers: I know nothing about that. Article 15. Whether the aforesaid Stijn did not say to the respondent on a certain night, in substance: "If you loved me, you would do what I told you; for I have indeed told you that you must poison her." Answers: No. Article 16. What the respondent answered to that statement. Answers: I gave no answer. Article 17. Whether the respondent did not reply thereto: "I want to go about it, but I cannot manage it, and I am also afraid for the child." Answers: I know nothing of that. Article 18. Whether the respondent succeeded therein, or what circumstances prevented her intention in this matter. Lapses. Article 19. Whether the respondent did not frequently find the wife of the aforesaid Stijn in a very sorrowful state of mind and come upon her weeping. Answers: No. Article 20. Whether the respondent does not know what was said to Stijn's wife by Stijn at that moment. Answers: I know nothing about it. Article 21. Whether the respondent on that occasion did not substantially hear the said Stijn say to his wife: "Just keep quiet; even if I have an affair with that woman, I will not on that account cast you off nor live poorly with you." Answers: No. Article 22. And at another time: "If you disclose that I am carrying on with that woman, I will beat you so that the heathens will take an example from you, and then I will see to it that I get away." Answers: No. Article 23. Whether the aforesaid Stijn did not say to the respondent: "I cannot bear that you should leave me." Answers: No. Article 24. Whether the respondent on several occasions did not shrink from having intercourse with him, Stijn, even in the presence of the aforesaid wife of the said Stijn. Answers: No. The said Jacobus Stijn, stepping inside, likewise affirms in the face of the respondent the truth of the question. The respondent persists in her denial. Article 25. Whether the respondent, on a bright afternoon when the aforesaid Stijn came home from Graaff-Reinet, did not immediately go with him into a room, while the said Stijn at that time even ordered his own wife to stand at the room door and watch that no one should enter it. Answers: No. The wife of Stijn likewise affirms the truth of the question. The respondent persists in her denial. Article 26. Whether the said Stijn did not then also satisfy his evil lusts upon the respondent. Answers: No.
Dutch transcription
„woord heeft als beseijden een „tersen huis 29 Jaren en van die „ ouderdom „se uijthoek geboortig. Legt met den burger adam Johannes Reijneke Legt Jan verliesen heb! vervald. zegt dat weet ik niet! met een brief voor de borst waarop het woord Egtbreekster geschreeven zal zijn, voorts in een boete van Een hon„ „derd lijxd= ten behoeve van den R: O: Eijscher met Condemnatie in alle de kosten en misen van Justitie ofte tot zodanigen andere fine als uwelEd=e achtb=e of wanneer haar gevr:t man zigeens na regt en billikheid zullen vinden te behooren. — zegt neen. — de vrouw van Jacobus Stijn en naa„ aan de Caab bevond gem stijn toen /was geteekend/ R WVD Riek gesw: Clercq / in margi„ „ne Exhibitum in Judicio den 20 september 1787„ me Susanna Elisabeth Stolthauzen niet alle nagten met haar gevr op een Legt in facie van den gevr: de waar„ bed geslaapen heeft! Compareerde voor ons onderget Articulen gedaan maaken en „heid van de vraag aan„ gecommitt: uijt den E achtb: Raaden aan heeren gecommitteerdens uijt de ged=e Jacobus Stijn binnen treedende zegt meede in facie van den den E achtb: Raade van Justitie gevr: de waarheid der vraag aan deeses gouvernements overgegeeven vraag poincten zodanig geant„ door ende van weegens den gesw: Legt daar weet ik niets van Clercq ter secretarije van Justitie als in officio gequalificeerd ter waarneeminge der zaaken van de Landrost der Colonie graaf Rijner de Heer Maurits Herman otto Woeken omme daarop ter zijner requisitie gehoord te wor„ de den huijsvrouw van den bur„ „ger Adam Johanes Reijneken Maria Magdalena pieter„ sen zullende dessers te geeven „ne responsive in marginen deeser behoorlijk moeten wer„ „den bekend gesteld. van Justitie deeses gouvernements maria magdalena Pietersen ijder derselver staat aangetee„ S=r Rijno Johannes van der Riet dewelke op de neevenstaande de gevr: blijft bij de negative, Legt ik weet niets! zegt ik heb mij met zulke din, of dit niet is geschied staande 't hu„ „welijk van de gevr: met haaren voorsz „gen nooijt op gehouden. man. „keering gehouden. zegt ik weet dat ik ook een zielte of zij gevr: zelvs niet voorneemens geeweest is de huisvrouw van voorsz: 10 of de verkleefdheid welke zij gevr: van tijt tot tijt voor voorsz: stijn ge„ „voeld heeft alle Liefden voor haaren eijs„ „gene man niet heeft doe verdwijns„ 9½ zegt ik weet niet wat een ander zo neen of zij gevr: niet weet of doet ik heb met hun niets uijtstaan zulx door voorsz: stijn is gedaan! „gang met voorsz: stijn haar van haare eigene man niet afkeerig ge„ „houden, en met dezelve alle Conversa„ „tie welke de pligten van 't huwelijk vor„ „dere vermijd heeft! zegt ik heb met stijn geen ver„ of zij gevr: geduurende haare omme„ Hoe veel Reijsen hij stijn haar be„ „kend heeft. zeedert welke tijd zij gevr: met voorm: stijn heeft verkeering gehouden.. om welke reedenen tusschen den burger Jacobus Stijn en zijne voorsz: huisvrouw :dikwerf twist is geweest? Art=ls Legt maria magdalena pie, des gev=en naam geboorte plaats en of zij gevr: niet wetdig is gehuuwt met voorsz: Adam Johannes Met wie zij gehuuwd is Cart„l 4 Stijn „kend. — 2 „ Rijneke! 9 5 artic=l 4 stijn zijne huijsvrouw op dat ogen „blik is toegevoegd. vervald! zegt ik weet nergens van! ben. . Legt neen! zegt neen! „ 14 zegt ik weet dat ik daar zijn van 't zij gevr: daar in ook is geslaagt of welke omstandigheeden haar voor„ „neemen in deese verhinderd hebben of voorsz: stijn niet op zeekere nagt de vrouw van stijn zegt in facie aan haar gevr: in substantie heeft van de gevr: de waarhijd van de gesegt als gij mij lief had dan zoud vraag aan met verdere bijvoeging gij doen wat ik u gesegt heb ik heb dat zij zulx gehoord heeft ter„ zegt neen. u immers gezegd dat gij haar vergee„ „wijl zij wakker alleen op een bedlag en haare man voorm: stijn met de vrouw van Reijneke op een bed te zaamen lagen! — de gevr=e blijft bij de negative zegt ik heb niets geantwoord! Legt neen. zegt ik weer neetgens van! of zij gevr: niet weet wat door of zij gevrz de huisvrouw van voors: slijn niet dikwerf in zeer drog „vige gemoeds gesteldheid heeft gevonden en weenende aangetroffen heeft! of zij gevr: daarop niet heeft te gemoed gevoert ik wil er aangaan maar kan er niet toekoomen en ook ben ik bang voor 't kind zegt ik daar niet van. wat zij gevr: op dat zeggen heeft geantwoord. zegt ik weet daar niet van. Legt Neen. — 25 of voorsz: stijn niet aan haar gevr=e heeft gezegd ik kan niet verdraagen dat oft gem stijn als toen aan zijne boosen Lusten bij haar gevren niet meede heeft voldaan! off zij gevr: niet op een helderen de vrouwe van Stijn zegt meede middag wanneer voorsz: stijn een kamer is gegaan, terwijl gem: stijn, toen zelvs zijne eigene vrouw gelast heeft aan de kamer deur te staan en op te passen dat zig niemand in dezelve zoude begeeven. de waarheid van de vraagt van graaf Reijnet te huijs den gevr=e blijft bij de negative - quam terstond niet met hem in of zij gevr: verscheidene Keijze zig niet heeft ontzien om zelvs in teegenwoordigheid van voorsz: huijsvrouw van gem: stijn met hem stijn verkeering te houden En op een andere tijd als gij dat uijt¬ „brengt dat ik niet die vrouw ver„ „keer dan zal ik je slaan dat de heijdenen aan U een Exempel zullen neemen en dan zal ik maaken weg te koomen! artic=l 20 of zij gevr: bij die geleegentheid gem: stijn niet substansieel aan zijne huisvrouw heeft hooren zeggen zwijg maar stil -al verkeer ik met die vrouw ik zal uw daarom niet verstootes nog slegt met u leeven zegt neen! Legt neen. ƒ of voorsz: stijn haar gevr: niet heeft willen gebruijken om zijn vrouw door vergift van 't leeven te berooven stijn door de een of ander weg van kant te helpen. Artic=l 12 zo Ja welke middelen zij gevr: daar toen heeft in 't werk gesteld! Stijn 15 „ven moet! 18 „ 24 „ „ 23 „ 22 „ 21
English
to have deserved punishment. says no says no. says No. says no. of the other. whether the mentioned Stijn did not answer these words by saying, you can indeed kill her 27 and whether the mentioned Stijn, upon that counter-question from her, Jacobus, we do bad enough, and if we wanted to do it, how would we manage it, did not in substance react: throw it into the food 29 whether she, the interrogated, did not say to that, where will you get that, whether Stijn did not thereupon answer, I will certainly get it if I want to have it says I know neither of the one nor whether she, the interrogated, must not now confess to having made herself guilty not only of committing adultery, but also of having had the intention, or having deliberated with the aforesaid Stijn, to deprive his wife of life by poison. 32 says done no wrong and no whether she, the interrogated, does not therefore understand Thus reviewed at Cabo de Goede Hoop the 8 September 1787 / was signed / Marie Magdalen Verneke / lower / present before me / signed / HIVD Riek sworn Clerk / in the margin / as commissioners / and signed / I: M: Horak and P: C: Gie. Appeared before us, the undersigned commissioner members from the Honorable Venerable Council of Justice of this government, Marie Magdalen Pietersen, wife of the burgher Adam Reijneke, who, this preceding interrogation of hers, with the answers given thereto, having been read clearly and distinctly word for word, declared to persist therein, desiring that nothing more shall be added to or taken from it. Review Thus interrogated and answered at Cabo de Goede Hoop the 7 September 1787 before the gentlemen Johannes Martinus Horak and Jan Coenraad Gie, members from the Honorable Venerable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the minute hereof together with the appearer and me, the sworn Clerk. / underneath / To which I testify / was signed / RWV D Riek sworn Clerk. Article 33 says to have done no wrong, what she, the interrogated, knows to bring forward for her exculpation! to have grossly offended and deserved punishment. / adam: / denoting her aforesaid goes to lie down with you, I could thus get up from my bed and stab him to death in his sleep with a knife 2 Article 26 Jacobus Stijn, entering, confirms in the face of the interrogated the truth of the question, and that he further answered thereto: they can live longer than we can. The interrogated persists in her denials! whether she, the interrogated, did not say to the mentioned Stijn, I wished that Adam was dead and your wife too, then we could marry together, and what the mentioned Stijn replied thereto! Punishment Grossly Agreed Seirt Jan Herssen says no. 28 31 1 1. And caused to say. 2, that the defendant, having come home from the Groene Kloof towards noon on Sunday the 14th of the past month of October, 3, and having inspected his post, his matters and affairs, also went to the old dwelling. 4, where, having ordered his slaves to prepare and bring some food for him, 5, the defendant finally went into his dwelling to rest and eat lunch. 6, that while the defendant was doing this, and in the meantime some people having entered, whom he caused to sit down; 7. One of the slaves of the defendant, named October, came running inside unexpectedly. 8, and did not shrink from giving the defendant, his master, a blow to the chest and throwing him to the ground, biting and beating him. 9. so long until, upon the call for help, the people present pulled him off his master's body. 10, that the defendant thus being set at liberty, and having first given the boy some blows with the sjambok, 11. finally, with the help of one of the aforesaid persons, bound him to a ladder. 12, and further alternately on the loins and buttocks Johan Coenraad Pnel, soldier stationed at the Honorable Company's stable and serving at Paarden Eyland, defendant of the other part Appeared before the Right Honorable Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope, the pro interim Fiscal G: Exter, officer of justice, plaintiff of the one part 6
Dutch transcription
straf verdient te hebben. zegt neen zegt neen. zegt Neen. Legt neen. van 't anderen. of gem: stijn, deeze bewoordingen niet heeft beantwoort met te zeggen gij kunt haar immers dood maake „ 27 en off gem: stijn op die teegenvraage van haar geercobus wij doen so quaad genoeg en als wij 't eens doen wilde hoe zoude wij 't maaken niet in substan„ tie Heeft geregereert in de kost gooijen „ 29 of zij gevr: niet daar op gezegd heeft waar zult gij dat krijgen of stijn, niet vervolgens geantwoord heeft ik sal 't wel krijgen als ik 't hebben wil zegt ik weet nog van 't een nog of zij gevr: nu niet bekennen moet zig niet alleen aan 't bedrijven van overspel te hebben schuldig gemaakt maar ook van intentie geweest te zijn, dan wel met voorsz: stijn be„ „raadslaagt te hebben om zijne huis„ „vrouw door vergift van 't leeven ten =berooven. 32 zegt geen kwaat gedaan en geen of zij gevr=te dus niet begrijpt Aldus gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoop den 8 September 1787 /was geteekend / Marie magdalen, verneke /:lager/ mij present /geteekend/ HIVD Riek gesw Clercq / in mar„ gine /als gecommit / en geteekend/ I: M: Ho„ „rak en P: C: Gie. Compareerden voor ons ondergeteekende gecom„ „mitt=s Leeden uijt den E achtbr=n Raade van Justitie deeses gouvernements Marie Magdalen Pietersen huijsvrouw van den burger Adam Reijneke dewelke deese haare voorenstaande interogatoir met de daarop gegeevene antwoor„ „den van woorde tot woorde klaar en duijdelijk voorgeleesen weesende beteijgde daar bij te blij„ ven persisteeren met begeerte dat daar niets meer bij of van gedaan worden zal Recollement Aldus gevraagd en beantwoord aan Cabo de Goede Hoop den 7. September 1787 voor de heeren Ioh=s Martinus Horak en Jan Coenraad gie leeden uijt den E achtb: Raaden van Justitie voorm: die de minute deeser beneevens de Compt en mij gesw: Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend. /onderstond/ 'T welk ik getuijge /was geteekend/ RWV D Riek gesw Clercoq. articul 33 zegt geen kwaad gedaan te hebben, wat zij gevr=en tot haar verschoning weet in te brengen! grovelijk misdaan en straffen ver„ „diend te hebben. /adam:/ denoteerende haare voorsz: Aan bij u gaat leggen ik souden zoo van mijn bed kunnen opstaan en steeke hem met een mes in zijn slaap doot 2 articul 26 Iacobus Stijn binnen tweedende off zij gevr=e niet aan gem: stijn ge„ zegt in Fracie van de gevr: de „zegd heeft ik wenschte dat adam waarheid der vraag aan en dat dood was en sou vrouw ok dan zij kunnen langer Leeven dan wij t wat gem: stijn daarop heeft ge„ hij nog daar op geantwoord heeft konde wij 't zamen Trouwen en de gevr blijft bij de negativen! „repliceert! Straf Grovelijk Accordeerd Seirt JJan Herssen zegt neen. „ 28 31 1 „ 1. En deede zeggen. 2, dat den ged: of zondag den 14 der gepasseerde maand 8=ber tegens den middag van de groene Cloof te huijst gekomen zynde, 3, en of zyn post zyne zaaken en affaire nagezien heb„ „bendt, zig ook naar de oude wooning heeft be„ „geeven. k, alwaar hij aan zyne slaten geordonneerd hebbende, om eenig Eeten voor hem klaar te maken en te brengen 5 „ den ged: eyndelijk in zyne wooning is gegaan, om uijt te rusten en te middag te eeten. 61 dat den ged: dit verrigtende en ondertusschen eenige menschen in gekomen zynde, dewelke hij heeft doen zitten; 7. Een van de slave des ged: in naame october of 't onverwagtst naar binnen is komen loopen. 8, en zig niet heeft ontzien, den ged: zyn lyfheer„ een slag voor de borst te geeven en tegens den grond te werpen, denzelven te byten en te slaan. 9. zo lang, tot dat op 't roepen om hulpe de presente merschen van desselvs lyfleen hem afgetrokken hebben. 10, dat den ged: dus in vryheyd gesteld zynde, en den Jonge eerst eenige slagen met den sjambok gegeeven hebbende 11. eijndelijk met behulp van een der voorm: perzoonen denzelven op een Ladder heeft gebonden. 12, en voorts op de Lendenen en billen bij afwisseling Iohan Coenraad Pnel soldaat of 's E: Comp:s stal bescheyden en of „paarden eyland dienst doende ged:e ter anderen zyde Compareerde voor den UE: Agtb: Heere praesident en raade van Iustitie des Casteels de goede Hoop, den „prointerim fiscaal 9: Exter r: O. Eijsschen ter eenre 6
English
and beaten repeatedly Article 13. that at the place they became bloody and severely bruised, and the consequence thereof has been 14. that the boy passed away during the following night 15. as all of this will appear to Your Honors from the annexed legal depositions and autopsy report, as well as the defendant's own confession. 16. wherefore the plaintiff in his official capacity, referring himself thereto, takes the liberty only to observe regarding this case 17. that it is just as certain that the defendant has committed a very illicit act forbidden by the laws 18. which itself, at least on account of help not being rendered, was the cause of the death of the boy 19. and in that respect must make the defendant guilty and punishable in every way 20. as it can, on the other hand, scarcely be doubted that the punishment of the boy by the defendant occurred out of a reasonable passion and anger 21. for although it is strongly to be presumed that the boy was in one way or another provoked by the defendant or given cause for dissatisfaction (which the defendant, however, does not wish to maintain) 22. it is nevertheless the greatest felony and by law worthy of death to lay one's hands upon one's master 23. so that the defendant has erred not so much by the excessive nature of the punishment as by the omission that, having the boy in his power, he did not deliver him into the hands of Justice 24. which must then also partly be attributed to the fact that the defendant, being somewhat intoxicated, allowed himself all the more to be ruled by his passion and anger. Shows with due respect the undersigned interim Fiscal. Honorable, Venerable Sir, Gentlemen. To the Right Honorable Lord President and Council of Justice of the Castle of Good Hope. Wherefore, and for other reasons to be further deduced in due time (if need be), the plaintiff in his official capacity, making his claim, concluded that by definitive sentence of Your Honors the defendant shall be condemned to a monetary fine of two hundred rixdollars to be distributed as customary, along with all court and other costs, or to such other ends as Your Honors shall judge to be proper. (Was signed:) G: E: (In the margin:) Exhibited the 15th of November 1787. Article 25. Wherefore the plaintiff in his official capacity (subject to correction) believes the fact in this concrete case ought to be considered more as a great fault of the defendant than as a crime 26. which will merit even more leniency 27. because the defendant, in his long service with the Company, has always conducted himself well and has never in any way previously made himself guilty.
Dutch transcription
en reiteratie geslagen Art: 13. dat bij de plaatse bloedig en sterk gekneust wierden en't gevolg daar van is geweest. 14. dat den Jongen in de nagt daaraan is komen te overlijden 15 gelyk 't een en andere aan uwE agtb: uyt de geannexeerde legale verklaringe en schouwar„ „te zodan des ged: eygene Confescie aan den zal komen te blijken. 16. weshalven den 7: O: eysschen zig daaraan referee „rende de vryheid neemt alleenig nog omtrent dit geval te observeeren. 17. dat zo zeeker 't is, dat den ged: een zeer onge„ „permitteerde en door de wette verboodene han„ „deling heeft gedaan. 18. dewelke zelve, ten minsten wegens niet toegebragte „halpe, de oorzaake van den dood des Jongen is geweest. 19 in ten dien opsigte den ged: of alle wijze schuldig en strafbaar moet maken. 20. zo wix zal op de andere zyde ook kunnen ge„ „twijffeld worden, dat de bestraffing des jonge door den ged geschiet is en een billijke drifft 21. want hoewel 't sterk te presumeeren is, dat den Jongen op d'een ofte andere wijze door den ged is geteigd of mesgenoegen gegeeven geworden /: 't geen den ged: egter niet wil voorstaan:/ 22. zo is 't dan dog de grootste enveldaar en naar de wet des doods waardig, zyne hande aan zyn lyfheer te leggen. 23. zo dat den ged:e niet zo zeer door den eijsch excesse en d'aard der bestraffing, dan wel door 't verzuijm, dat hi den Jonge, in zyne magt hebbende niet ten landen der Justitie heeft overgeleeverd, heeft gemanqueerd 24. 't geen dan ook ten gedeelte zal moeten toe„ geschreeven worden, dat den ged: iets beschon „ken geweest zynde zig dies te meer door zyne drift heeft laten regeeren. en toorn. Vertoond met schuldige Eerbied den ondergetekende §20 interem Fiscaal. Wel Edele Agtbaare Heer Heeren. Aan den WelEagtb: Heere praesident en raade van Justitie des Casteels de goede Hoof. Mits welken en anderen reden„ in tyd en wijle /: is 't noods:/ na„ „der te deduceeren den 7: O: eijf„ scher Eysch doende Concludeerde dat by definitive vonnis van uwE agtb: den ged: zal worden gecondemneerd in eene geld boeten van twee hondert ryxd„s te verdeelen usu met alle geregts en andere kosten ofte tot alsulke andere fine als uw E agtb: zullen oordeelen te behooren. /:was getekend :/ G: E „ter. /: in margine:/ Exlebit: den 15 9ber: 1787. Art 25. Weshalven dan den R: O: Eysscher /:onder Cor„ „rectie /vermeerd, 't feik in Casu substracte meer als eene groote faute des ged: dan eene misdaads te moeten aanreekenen 26. dewelke nog meer na zigt zal meriteeren 27. om dat den ged: in zijnen Lang dienst bij dE Comp: zig altijd wel heeft gedragen en zig nooit op eenige wijze van te vooren heeft schuldig gemaakt.
English
that on Monday the 15th of the recently passed month of October, it was reported to the petitioner that on the previous evening a slave named October, belonging to Johan Coenraad Snel, who is assigned to the Honourable Company's stables and serving as overseer on Paarden Eyland, had passed away a few hours later as a result of blows inflicted by his mentioned master; and the petitioner ex officio having made the necessary investigations and inquiries into the matter, it will appear to your Honours from the obtained depositions and post-mortem examination report annexed hereto, that the said Snel unlawfully first gave his aforementioned boy several loose blows with a sjambok, then tied him to a ladder and continued with blows, taking turns with a sailor, his nephew, until the slave's loins and buttocks were completely bloody and bruised, from which he subsequently died, though in the opinion of the chief surgeon he might perhaps have been saved with knowledgeable assistance. That also according to the testimony of the sailor Hans Christiaan Kous, the slave gave occasion for this treatment because, having entered the house unexpectedly, he had grabbed his master by the legs and thrown him to the ground, then sat upon him and held him fast until he was pulled off by the deponent and the aforesaid sailor, and his master was thus freed from him; which, however, still seems to be subject to some contradiction and doubt, while in the deposition of the slave of the Manhafte Lieutenant van de Graaff it is testified that the master had brought the boy into the dwelling house by the arm, and in any case this would not excuse the act itself; so that the petitioner, for the suppression of such crimes and excesses which are very prevalent, and for their lawful punishment, considers himself obligated by his office to obtain still further information and to institute an action in due form against the aforesaid Jacob Snel. Considering then that according to the order of procedures in conformity with the fact and its punishment, the petitioner ex officio believes, subject to correction, it to be necessary that the person of the aforementioned Snel be secured, and requiring your Honours' authorisation for this purpose, the petitioner ex officio turns to the same with a respectful request that it may please your Honours to grant their decree whereby the petitioner ex officio is authorised to have the frequently mentioned Johan Coenraad Snel taken into apprehension. Below stood: Which doing. Was signed: G: Exter. In the margin: Exhibited the November 1787. Today, the 16th of October 1787, appeared before me, Mr Cornelis van Aerssen, Secretary to the Honourable Council of Justice of this government, present the after-named witnesses, Bril of Bengal, slave of the Lieutenant of Artillery, the Manhafte Hendrik van de Graaff, who at the requisition of the Fiscal pro interim, the Honourable Gabriel Exter, declared to be true and truthful: that the deponent, who earns his living on Paarden Eyland by gathering shells, saw on Sunday the 14th of this month that a certain slave boy named October, belonging to the master on the said island, having requested his said master to go for a short walk, was answered nothing by the said master, but was given a push to the chest and subsequently by the arm to the [illegible]
Dutch transcription
dat op maandag den 15 der P. st gepasseerde maand 8=ber den vertoonden zynde aangediend geworden, dat 's voorigen avonds een den of 's E: Comp:s stal beschydene en op paarden eyland als opziender dienst doende Iohan Coenraad Snel toebehoorende slaaf, in naame october; door van gem: zyn lijfleer toegevoegde slagens wijnige uuren daarna overleeden was, en den vertoon„ „der r:O: daar omtrent de noodige reserchen en onderzoek gedaan hebbende, uijt de inge„ „wonnene verklaaringe en schorwaater deser geannexeerde uwE agtb: zal komen te blyken, dat gem: snel wedertlijk, voornoemde zijn Jonge eerst met een sjimbak eenige Losse slagen ge„ „geeven, voorts op een laaders gebonden, en met slagen gecontinueerd, met een scheepeling /: desselvs Neef./ afwisselende, tot dat de lendenen en billen van den slaaf geheel bloedig en gekneusd waren, waarvan dan denzelven, is komen te overlijden, egter naar sustencie van den opper¬ „meester door kundige hulpe mischien zoude hebben kunnen behouden worden. dat ook naar 't getuijgens van den mattroos Hane Christ: kous, den slaaf de gelegendheid tot die behandeling zal gegeeven hebben dat hij op 't onverwagtst in't huijs gekomen zinde, zyn lyfleer bij de beenen had gegreepen en op de grond geworpen, zo dan op denzelven gezeeten en vast gehouden tot dat door den deposant en den voorsz: scheepeling is afge„ „trokken, en desselvs Lijfheer dus van hem is be„ „vrijd geworden, 't' geen egter nog aan eenige ontradiatie en twijffel schynt onderheevig te zyn, terwil in de verklaaring van den liffeygen van den manh: Luijtenant van de graaf getuijgd word, dat den baas de Jongen aan de arm int woonluijs had gebragt, en in allen gevallen ook de daad zelve niet zoude kunnen excaseeren; zo dat den vertoonden, tot stuyj„ ting van diergelijke zeer sterk in swang gaande Huijden den 16 October 1787. Compareerde voor mij Mr„ Cornelis van Aerssen Secretaris in den EE: Achtb: Raad van Justitie dezes gouvernements, praesent de naten: getuygen Bril van Bengaalen slaaf van Lieutenant der arthillerie de manh: hendrik van de graaff de„ „welke ter requisitie van den prointerim Fiscaal d' E: galriel Exter verklaarde hoe waar en waarachtig is. 6 dat den Comp„s die zig op het paarden eijland met het raapen van schulpen erneerd of zondag den 14 dezer Maand gezien heeft dat zekere slaven Jonge in naame october den baas op gem: eyland toebehoorende, gem: zyn baas verzogt heb„ „bende om een weinig te gaan wandelen, door gem: baas niets daarop geantwoord was gewor„ „den, dog aan gem: Jonge een stoot voor de borst gegeeven, en vervolgens met de arm naar het misdaaden en Excessen, en derzelven wettigen bestraffing, zig naar zyn amt verpligt houd nog nadere informatien te neemen, en tegens voorsz: Jacob Snel in forma actie te institueeren Gemerkt dan naar de ordre der proceduures Conform met 't feit en desselvs stratje den 7: O: vertoonden vermeend /:onder Correctie / noodig te zyn, dat men zig van de perzoon van meer gem: snel verzeekeren, en daar toe vereyseld wordende uwE agtb: qualificatie: zo is den 7: O: vertoonden zig keerende tot weldezelve met eerbiedig ver„ „zoek, dat 't uwE Agtb: moge behagen, te verleenen wel derzelven decreet, waar door den 7: O: ver„ „toonden word geauthoriseerd, om dikwils ge„ „mentioneerd I: Coenraad Snel, te doen neemen in apprehensie /:onderstond:/ 'T welk doende /:was getekend:/ G: Exter /:in margine:/ Exlibit de 9ber 1787. G ƒ
English
brought to the dwelling house in order to be punished there, without the appearer having seen this, the appearer having subsequently learned that the aforementioned boy came to pass away as a result of the blows received. Declaring nothing more, the appearer gives as reasons for his knowledge as already stated in the text, being prepared always to stand by the same. Thus took place at the Secretariat of Justice, in the presence of the clerks Nicolaas van Es and Willem Bergh as witnesses, who duly signed the minute of this along with the appearer and me, the secretary. Below: which I witness. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. Review. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the slave Bril of Bengal, who, having had this his preceding declaration read out word for word, clearly and distinctly, affirmed that he persisted therein, desiring that nothing more be added to or taken from it, except only that he did not see that the aforementioned boy was brought into the new dwelling house; testifying all this in the presence of the overseer Snel to be the pure truth. Thus done and reviewed at the Cape of Good Hope, the 8th of November 1787. Was signed: + and written around it: this mark the appearer made with his own hand. Below: in my presence. Signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners, and signed: C: Mappa and Joh. Smuts. Today, the 17th of October 1787. Underneath stood: Thus took place at the aforesaid Secretariat, in the presence of the clerks Nicolaas van Es and Willem Bergh, as witnesses, who duly signed the minute of this along with me, the sworn clerk. The appearers testifying lastly that the aforementioned boy October had received no water or any liquid. Declaring nothing more, the appearers give as reasons for their knowledge as stated in the text, being prepared to stand by this further. Underneath stood: That the appearers, having come into the new house, had found lying there on the ground in the front room the slave October bound to a ladder, who was being beaten by the overseer with a sjambok, whereupon the appearers departed from there again, and that the screaming had lasted, according to their estimate, for well over three hours, after which the appearers, some time thereafter, went thither again, and picked up the aforementioned boy October half dead, and carried him into the kitchen. That the appearers, residing with their master on Paarden Eiland, and being last Sunday in the so-called old house, and having heard screaming, had gone together to the overseer's house to see what was the cause of the screaming. Appeared before me, Rino Joh:s van der Riet, sworn clerk at the Secretariat of Justice of the Castle of Good Hope, in the presence of the named witnesses, the slaves Mentor, Claas, and Jan, belonging to the overseer of the Honorable Company's post Paarden Eiland, Snel, who, at the requisition of the acting Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, declared to be true: Underneath stood: which I witness. Was signed: R: J: v: d: Riet, sworn clerk. Review. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the aforementioned slaves Mentor, Claas, and Jan, who, having had this their preceding declaration read out word for word, clearly and distinctly, declared that they persisted therein, desiring that nothing more be added to or taken from it. Underneath stood: Thus done and reviewed at the Cape of Good Hope, the 8th of November 1787. Was signed: S: O. U and written around it: these three marks the appearers made with their own hands. Below: in my presence. Signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners. Signed: C: Mappa and Johs Smuts. Today, the 16th of October 1787. Appeared before me, Mr. Cornelis van Aerssen, secretary of the Honorable Court of Justice of the Castle of Good Hope, in the presence of the named witnesses, the sailors stationed on Paarden Eiland, named Jacob Peijster and Els Matthijs, of competent age, who, at the requisition of the acting Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, declared that the appearers, on Sunday being the 14th of this current month of October, on Paarden Eiland where they are stationed, having heard some noise in the house of the overseer residing there named Snel in the afternoon, the first appearer had stepped inside and had seen to be true and truthful: Underneath stood: Thus done and reviewed at the Cape of Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice aforesaid, the sailors Jacob Peijster and Els Matthijs, who, having had this their preceding declaration read out word for word, clearly and distinctly, affirmed that they persisted therein, desiring that nothing more be added to or taken from it, testifying that all the preceding is the pure truth; except only that this boy had always been insolent, so that the overseer had not dared to give him a blow. Review. Thus took place in the Castle aforesaid, in the presence of the clerks Coenraad Nelson and Nicolaas van Es as witnesses, who duly signed the minute of this along with the appearers and me, the secretary. Below: which I witness. Was signed: C: van Aerssen, Secretary. that a slave boy belonging to the aforementioned overseer, named October, was tied to a ladder and was being beaten by the aforesaid overseer together with his nephew with a sjambok on the bare buttocks, which he, being unable to watch, had departed from there. That the second appearer, coming in immediately thereafter, likewise observed the same, and upon seeing the beating, also departed. Declaring nothing more, the appearers give as reasons for their knowledge as in the text, being prepared always to stand by the same under oath. Underneath stood:
Dutch transcription
woonhuijs gebragt ten einde aldaar afgestraft te worden, zonder dat den Comp„s zulx gezien heeft hebbende den Comp„e naderhandt vernomen, dat gem: Ionge door de bekomene slagen is komen te overliden. Niets meer verklarende geeft den Comp„te voor redenen van wetenschap als in den text bereids zynde het zelve altoos gestand te doen. Dat Aldus Passeerde ter secretarije van Iustitie praesent de Clercque Nicolaas van Es en Willem Bergh als getuijgen, die de minute dezer benevens den Comp. t en mij secretaris mede behoorlijk hebben onderteekend. /:lager: 't welk ik getuijgen /:was getekend:/ C: van Aerssen Secretaris, Recollement. Compareerde voor ons onderget: gecommitteerdens uyt den E: Achtb: Raad van Iustitie deezes gouvernements de slaaf Bril van Bengalen, dewelke deeze zyne voorenstaande verklaring van woorde tot woorde klaar en duydelyk woordelyks voorgeleesen wezende betuigde daarbij te blyven persisteeren, met begeerte dat er niets meer bij ofte van gedaan werden zal, als alleen dat hij niet gezien heeft dat voorsz: Jonge in het nieuwe woonhuijs is gebragt; betuijgende dit alles in tegenswoordigheijd van den baas snel de Iuiveren waarheid te zijn. Aldus gedaan en Gerecolleert aan Cabo de goede Hoop. den 8 November 1787. /was getekend:/ + /:en daar om schreeven:/ dit merk heeft de Comp„s eigenhandig gestelt /:lager:/ My praesent. /:getekend:/ C: van Aerssep. Secretaris /: in margi„ „ne :/ als gecommitt:s /:en getekent:/ C: Mappa en Job. Smuts. — Huijden den 17. October 1787. /:onderstond: Dat Aldus Passeerde ter Secretarije voormeld praesent de Clercque Nicolaas van Esen Willem Bergh, als getuijgen die de minute dezes benevens mij gesw Clercq, behoorlyk hebben onderteekend Betuygende de Comp„ten laatstelijk dat gem: Ionge october geen water of eenig vogt genooten heeft. Niets meer verklarende geeven zy Compten voor reedenen van wetenschap als in den text, beryd zynde zulks nader ogestand te doen. /:onderstond: Dat de Compten in't nieuwe luijs gekomen zynde, aldaar in't voorhuijs de slaaf october op een ladden gebonden op de gront hadden vinden leggen, dewelke door de baas met een sjambok geslagen wierd, dus de Comp„e hun weder daar van daan begeeven, en dat geschreeuw wel ruijm drie uuren na hun gissing geduurt had, wanneer de Comp„ten eenige tijd daarna hun wederom derwaards begeeren, en gem: Jonge October half dood opgenoomen, en in de Combuijs gedragen hebben, Dat de Compten met hunnen Lyfheer op 't paarde eijland woonagtig zynde, en laatstleeden zondag in 't zoogenaamde oude huijs hun bevonden, en een geschreeuen gehoord hebbende, zij Comp:ten hun gesamentlijk naa 't baas huijs hadden begeeven, om te zien wat de oorzaak van uit geschreeuw was. Compareerde voor mij Rino Joh:s van der Riet desw Clercq ter Secretarije van Justitie des Casteels de goede Hoof praesent de naten: getuygen de Rave mentor, Claas en Ian toebehoorende de baas van S: E: Comp„s post t paarde Eyland snel, dewelke ter requisitie van de pro interim Fiscaal d: E: ga„ „briel Exter verklaarde hoe waar is. onderstond: f /:lager:/ 't welk ik Getuygen /:was getekend :/ B: I: v: d: Riet gesw Clercq: Recollement. Compareerde voor ons onder get: gecommitt„s uit den E: Agtb: raad van Justitie deeses gouvernements de voorm: slaven, mentor, Claas, en Jan dewelke deese hunne voorenstaande verklaring van woorde tot woorde klaar en duydelyk voorgeleesen wesende verklaarde daar by te blyven persisteeren met begeerte dat er niets meer bygevoegt ofte van gedaan werden zal. /:onderstond:/ Aldus Gedaan & Gerecolleerd, aan Cabo de goede Hoop den 8 November 1787. /:was getekend: S: O. U /: en daar omschreeven deze drie merke hebben de Comparanten eygenhandig gesteld /:lager: Mij praesent /:getekent:/ C: van yterssen: Secretaris. /:in margine:/ als gecommitt: /: getekend:/ C: Mappa„ en Johs Smuts. — O Hhijden den 16. October 1737. Compareerde voor mi Mr. Cornelis van Aerssen „secretaris van den E: Achtb: Raad van Justitie des Casteels de goede Hoot present de nagen: getuigen de Mattroozen bescheyden of 't paarden eyland, in naam Jaccob Peyster en Flijs matthijs an Competenten ouderdom dewelke ter requisitie van den prointerim Fiscaal d' E: Gabriel Exter verklaarde dat de Comp. ten of zondag zynde den 14 dezer lopende maand october op het paarden eyland waar zy bescheiden zyn des nademiddags bi den aldaar woonende baas in naame snel eenig gerugt in huis vernomen hebbende, den eersten Comp:ts binnen getreeden waijs, en gezien had waar en waaragtig te zyn. /:onderstond: Aldus Gedaan en Gerecolleerd aan Cabo de Compareerde voor ons onderget: gecommitt s uyt den E: Achtb: raad van Justitie voorm: de Mattroozen Jacob Geijster en Slot matthijs, dewelke deze hunne voorenstaande verklaring van woorde tot woorde klaar en duidelijk woordelijx voorgeleezen we„ „zende, betuijgde daar bij te blyven persisteere met begeerte dat er niets meer bij of van gedaan werden zal, betuijgende dat al 't voo„ „renstaande de zuyvere waarheyd is. - als alleen, „lijk dat dien Jonge, altoos brutaal is geweest zo dat den baars, hem geen slag had durven geeven. — Recollement. Dat Aldus passeerde In't Casteel voorm: praesent de Clercquen Coenraad Nelson en Nicolaas van Es. als getuygen; die de minute dezes benevens de Comp:s en mij gesu Cleenx secretaris meede behoor „lyk hebben onderteekend. /:lager:/ 't welk ik ge„ „tuijgen /:was getekent: C: van Aerssen Secretaris. dat een aan voorm: Baas, toebehoorende slaven Jongen genaamd October, of een ladder gebonden was, en door voorsz: baas benevens deszelvs neef met een Sjambok op de bloote billen geslagen wierd 't geen hy niet kunnende aanzien, van daar vertrokken was. — dat den tweede Comp:t onmiddelijk daarop inkomende het zelvde insgelyks ontwaard lal, en of het zien slaan, mede vertrokken was. Niets meer verklarende geeven de Compten. voor redenen van wetenschap als in den text bereid zynde, het zelve altoos met eede gestand te doen. /:onderstond:
English
Good Hope the 14 November 1787. was signed: X and around it written: this mark is of thij matthijze: signed below it: Jacob geijster lower: in my presence signed: R J: W: d: Riet sworn clerk. in margin: as commissioners signed: E: Mappa and Joh=s Smuts. — Today the 17 October 1787. — Appeared before me Ryno Johannes van der Riet sworn clerk at the secretariat of Justice of this government, present the afternamed witnesses, Jan Christiaan kous sailor stationed here at the wharf, of competent age, who at the requisition of the pro interim Fiscal here the Honorable gabriel Exter declared it to be true: that he, deponent, on the past Sunday, the 14th of this month, together with a certain quartermaster stationed on one of the ships lying at anchor in the roadstead here, having found himself at the salt river, had then gone with the said quartermaster to the Honorable Company's post the paarden Eiland; that after he, the deponent, and the said quartermaster had taken their midday meal with the boss there named Snel, around two o'clock in the afternoon, unexpectedly a slave boy had come into the house, who without saying anything grabbed the aforesaid snel by the legs and threw him to the ground, while the said slave further grabbed the mentioned snel by the ears at that time and held him so tightly, sitting on him, that upon the continuous calls for help from the aforesaid snel, the aforementioned quartermaster and the deponent dragged that slave off the body of snel, whereupon a sjambok was immediately taken by him, snel, and several strokes with the same were then dealt to the aforesaid slave; that the mentioned snel thereafter, having had the aforesaid slave bound to a ladder because of his insolence, struck him with the sjambok on his clothes, but having become tired, he requested the quartermaster to be willing to relieve him, which by the same was at first refused under the statement that he did not wish to meddle with the Honorable Company's people, but afterward, when he learned that he was not a Company's slave but snel's own slave, was accepted, so that the said quartermaster then also gave the aforementioned slave several lashes with the sjambok on the buttocks; that subsequently, when the aforesaid slave was untied and still persisted in giving insolent answers, the aforementioned snel dealt him several more strokes with the sjambok, after which the said slave left the house, the deponent with the aforesaid quartermaster having gone into the room thereafter and toward the evening departed from that place. Declaring nothing more, the deponent gives as reasons of knowledge as in the text, being prepared always to confirm it with an oath. underneath stood: Review. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Worshipful Council of Justice of this government. Thus passed at the aforesaid secretariat, in the presence of the clerks Coenraad adelson and Willem Bergh as witnesses, who duly signed the minute of this together with the deponent and me, the sworn clerk. lower: which I witness signed: R: J: v: d: Riet sworn clerk. —
Dutch transcription
Goede Hoop den 14 November 1787. /:was getekend:/ X:en daar om schreeven:/ dit merk is van thij matthijze: /:daar onder getekend:/ Jacob geijster /:lager:/ mij praesent /:getekent.: / R J: W: d: Riet gesw Clereqq. /:in marginen:/ als gecommitt:s /: ge„ „tekend:/ E: Mappa en Joh=s Smuts. — Huiden den 17 October 1787. — Compareerde voor my Ryno Pols. van der Riet gesw: Clercq ter secretarije van Iustitie deezes gouverne„ „ments present de naten: getuijgen, Iane Christiaan kous Mattroos alhier of de werf beschyden, van Competenten ouderdom dewelke ter requisitie van der prointerim Fiscaal alhier d' E: gabriel Exter verklaarde hoe waar is. dat hy Compts zeg of gepasseerde sondag den te deeser, beneevens zekere op een der alhier ter rheede leggende scheepen beschyden quartier„ „meester, bevonden hebbende; aan de zout revier als toen met gem: quartiermeester gegaan was naar 's E: Comp„s post het paarden Eiland dat na dat hy Comp„ts en gem: quartiermeester het middag maal bij den baas aldaar en name Snel hadde gehouden, omtrend twee uuren in den middag of het onverwaclts in het huijs was gekomen een slave Ionge, die zonder iets te zeggen voorsz: snel bij de beene gegreepen en op den grond gesmeeten had, terwyl gem: slaaf verder of gerepte snel die tyt vervolgens bij de oore gegreepen had en zo vast hield was gaan zitten dat of het aanhoudend gezoek, om hulf van voorsz: snel meergem: quartiermeester en den Comp„e dien staaf van het lyf van snel hadde afgesleept, wanneer door hem sel terstond een sjambok genomen zynde aan voorsz: slaaf als toen eenige streeken met dezelve waren toe Recollement. Compareerde voor ons onderget: gecommitt s uijt den E: achtb: raad van Justitie dezes gou„ Dat Aldus Passeerde ter secretorie voorm: ten byweesen der Clercque Coenraad adelson en Willem Bergh als getuygen die de minute dezes neevens den Comp„t en mij gesw Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend. /:lager:/ 't welk ik getuygen /:was getekend:/ R: S: v: d: Riet desis Clercq. — gebracht dat gerepte sel daarna voorn: slaaf over zyne brutaliteijd of een ladder hebbende doen binden zelve met de Rambok op het goet geslagen had dan dat hy vermoeyd zynde geworden aan den quartiermeester hal verzogt om hem te willen vervangen 't gunt door denselven eerst onder het zeggen dat hy zig met 's E: Comp:s volk niet wilde bemoeyen gewijgert, edog daarna wanneer hy vernam dat 't geen Comp„s maar snel seegen slaaf quam te zyn, aangenomen was, invoegen gem: quartiermeester dan ook meerm: staaf eenigen saijen met de sjambok op de billen had gegeeven. dat vervolgens wanneer voorsz: slaav was losgemaakt en nog steeds met brutale antwoorden te geeven voortoven, meer gem: sniel denzelven nog eenige streeken met de Sjambok toegebragt hebbende gem: slaaf daarop uit het huis begeeven had zynde de Comp:te met voorsz: quartiermeester daar na in de kamer gegaan en teegens den Avond van die plaats vertrokken. Niets meer verklarende geeft den Compt voor redenen van wetenschap als in den text, bereid zynde het altoos met eede te staven. /:onderstond: 9 -
English
Londorf, located in Hesse. Says: Iohan Coenraad Snek of Says: Yes, at a quarter to 16 o'clock. government's aforesaid Hans Christiaan Kous, who, this preceding statement of his having been read out clearly and distinctly from word to word, declared that he persisted in it, with the desire that nothing more shall be added or removed from it, and therefore took the solemn words in the presence of Snel, so help me God Almighty. Underneath stood: Thus reviewed and sworn at the Cape of Good Hope on 6 November 1787. Was signed: J S: and around it written: this mark the appearer made with his own hand. Lower: In my presence, signed: C: van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners, and signed: C: Mappa and Johannes Smuts. Tuesday the 16th of October 1787. Today before noon, an autopsy having been performed in the hospital by Messrs. William Ferdinand van Reede van Oudtshoorn and Hendrik Justinus de Wet, members of, as well as me the undersigned sworn clerk of the Honorable Council of Justice of this government, upon the requisition of and alongside the pro interim Fiscal here, the Honorable Gabriel Exter, on the body of a certain male slave belonging to the baas of Paarden Eiland, named Snel, where it was shown to the commission by the second chief surgeon Johannes Leeuwer, according to his given declaration, that the loins of that slave, from behind, and especially the buttocks, were severely bruised, caused by inflicted blows, which blows could well be the cause of the death of that boy, though according to his opinion he could have been saved by the application of skilled help, Says: that has slipped my mind. to be from the Groene Kloof. Whether he, the witness, on Sunday the 14th of the past month of October, was at home or not, at which he had been. Whether he, the prisoner, having come home in the morning, did not also go to the old shed where the boys were present. Whether he, the witness, was not addressed by his boy for permission to go for a walk. Article 1. The prisoner's name, birthplace, age, and rank. stationed at the Honorable Company's post and Darmstad, aged 41 years, soldier. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Council of Justice of this government, the person of Iohan Coenraad Snel, who gave to the adjoining interrogation articles such answers as stand beside each of them, articles drawn up and handed over to their commissioners from the Honorable Council of Justice of the Castle, in order to be heard upon them at the requisition of the pro interim Fiscal G: Exter, the J: C: Snel stationed at the Honorable Company's post and serving on Paarden Eiland, whose responses to be given shall be duly recorded in the margin hereof. Cape of Good Hope, the day and year as above. Lower: Which I attest. Was signed: R: J: van der Riet, sworn clerk. thus having become fatal through neglect. Underneath stood: stationed on Paarden Eiland. Says: Yes. 4.
Dutch transcription
londorf, geleegen in Haessen Zegt. Iohan Coenraad Snek van Zegt: Sa, om quart voor 16. uuren „vernements voorm: Hane Christiaan kous, dewelke deze zyne voorenstaande verklaring van woorde tot oorde klaar en duydelyk voorgeleesen weesende verklaarde er bij te blyven persisteeren met begeerte dat er niets meer bygevoegt ofte van gedaan werden zal, en opzak dierhalven ter praesentie van snel de solemneele woorde zo waarlijk helf my god Almagtig. /:onderstond:/ Aldus Gereculleerd en B'Eedigd aan Cabo de goede Hoof den 6 Novem: 1787. /:was getekend:/ J S: en daar omschreeven:/ dit merk heeft de Compt. eigenhandig gesteld. /:lager:/ Mij peraesert /:getekend:/ C: van Aerssen Secretaris /:in margine: /: als gecommitts /:en getekend:/ C: Mappa en Ioh:s Smuts. Dingsdag den 16. October 1787. — Heeden voor de middag door de Heeren William Ferdinand van Reede van Oudtshoorn en Hendrik Justinus de Wet leeden in, mitsgaders mi on„ „dergeteekende geswore Clercq van den Eds Achtb: Raade van Iustitie deeses gouvernements, ter requisitie van en nevens den prointerim Fiscaal alhier d' E: gabriel Exter: in't hospetaal schouwing gedaan zynde, van 't Lyk van zeekere mansslaaf, toebehoorende den laas van 't paarden eyland in naame Snel, alwaar door den tweeden opperchirurgijn Iohannes Leeuwer volgens zyn gegeeven declaratoir, de Commissie aangetoond wierd, dat de Lendenen van dien staaf, van agteren en wel prencipaal de Billensterk ge„ „kneust waren, door toegebragte slaagen ver„ „oorsaakt, welke slagen wel de oorsaak van de dood van dien Jongen zoude kunnen zyn, egter volgens zyne sustencie door toegebragte kundige hulpe te redden zouden zyn geweest zegt: dat is mij ontschooten. te zyn van de groene Cloof. Off hij get: op Zondag den 14 der is geweest dan niet, waar bij ge: geweest is. of hij gev: ten huijse gekomen zynde, zig niet ook begeeven leeft naar het oude luijt waar de Jongers praesent waaren. des morgens te huijsgekomen gepasseerde maand ten huyse Off hy get: niet van zyn Jonge october is aangesprooken geworden om permissie om te gaan wandelen Art: 1. des gev: Naam geboorte plaats ouderdom en qualiteyt op 's E: Comp:s stat beschyden en dark stad oud 41 Jaaren soldaat Compareerde voor ons onderget: Articulen gedaan maaken en gecommitt:s uyt den E: Achtb: aan haeren gecommitt:s uyt den raad van Justitie deeses gou„ E: Agtb: Raad van Justitie des „vernaments den persoon van Casteels de mede stoot overge„ Iohan Coenraad Snal dewelke „geeren, omme ter requisitie van op de nevenstaande vraag den prointerim Fiscaal g: Exter articulen zodanige antwoorden daarop gehoord te worden den gegeeven heeft als besijden op 's E: Comp:s sal besclyden en of een yder derselver staan het paarden eijland dienst doende J: C:akel zullende desselvs te geevene risponsiven in margine deser behoorlyjk worden bekend gesteld. aangetekend. — Cabo de Goede Hoop, die et Anno ut Supra /:lager:/ Quod attestor /:was getekend:/ R: J: v: d: Riek gesn Clercq. dus door verzuim doodelik geworden. /:onderstond: of het paarden eyland beschyden. Legt:r Ia. - „4.
English
further Says: that he does not fully remember whether the witness refused this and nor having struck that boy, but having answered the boy by giving the boy a slap or indeed having told that boy to blow on the chest. prepare food for him, the prisoner. Says that he went to eat after that, while in the meantime men had arrived, when that boy came inside to punish him. I gave him, the prisoner, a blow to the chest, then threw him to the ground, bit a piece out of his, the prisoner's, arm, and struck his legs with a stick, and that with the help of the people present, that boy was removed from his, the prisoner's, body. Says that with the help of a quartermaster from one of the ships, that boy was tied to a ladder, and that he, the witness, had also dealt that boy some blows. Says: that he, the defendant, afterwards had indeed given that boy a few more blows, but that these could not have caused him pain because he says he does not rightly know who who untied the boy, untied that boy, because and where and by whom he was taken he, the defendant, out of grief and his away. loss, had drunk a few glasses of wine, from which he had become intoxicated. Says: No. Says: having seen no blood. 10. Whether this did not continue until it was bloody and bruised in both places. Whether the defendant did not have him looked after and come to his aid! Whether he, the defendant, furthermore did not strike the boy alternately and repeatedly with the sjambok on his loins and buttocks. at most had given 10 to 12 blows, and that the quartermaster Whether the prisoner did not then bind the boy to a ladder and who helped him in doing so. Whether he, the prisoner, did not first give the boy a few loose blows with the sjambok! Whether he, the defendant, did not then take the boy by the arm and bring him to the new house. Whether the witness will not confess to having mistreated the boy in the most impermissible manner, and being the cause of his death, thus having merited a proportionate punishment. Says: no, not the cause of death, but indeed somewhat guilty through his conduct, and that this happened while intoxicated. Thus asked and answered at Cape of Good Hope, the 6th of November 1787, before the Honorable Carel Mappa and Johannes Smuts, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who, together with the prisoner and me, the sworn clerk, have properly signed the minute hereof. Lower: Which I witness. Signed: R. J. van der Riet, sworn clerk. Verification. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice aforesaid, Johan Coenraad Biel, who, having had these preceding interrogatory articles read aloud to him word for word, clearly and distinctly, declared that he persists therein, wishing that nothing more shall be added to or taken from it. Underneath was written: Thus verified at Cape of Good Hope, the 8th of November 1787. Signed: Johan Coenraad Snel. Lower: In my presence, signed: C. van Aerssen, Secretary. In the margin: as commissioners. And signed: C. Mappa and Johannes Smuts. 15. excuse he, the prisoner, can still state, Says he asks for pardon and mercy. What more Whether the witness then did not see or hear that the boy lies in very poor condition and is about to die. Article 13. Says that the next morning he heard that the boy was dead, while he was then lying in bed and could not get up due to the acts of violence committed by that boy upon him. 1 is to blame. Says yes. prisoner is infirm. 8 6 Article 5. 14. 12. 1 against the burgher Jan Smit of Dilburg, prisoner and defendant in the aforesaid case, on the other side. Article 1. And did say: 2. that the burgher and farmer Michiel Jacobus van Koppen owed to the late councilor and secretary of police, the Honorable Mr. Olof Martin Bergh, a principal sum of 1000 guilders; 3. for which the captain of the burgher militia, the late Mart. Jan de Waal Arendsz, had stood surety; 4. in the year 1783, having sold his farm over the mountain and received the money for it; 5. decided to pay off and settle this principal sum; 6. that the same Van Koppen, having arrived at the Cape in the month of November of the said year; 7. went to his surety several times for that purpose; 8. but never finding him at home; 9. and being unable to remain longer at the Cape; 10. paid that sum to the said Johannes Smit to hand it over to De Waal as surety; 11. just as the defendant also handed to the repeatedly mentioned Van Koppen a corresponding receipt reading as follows; 12. that about 2 years later the creditor, Mr. Bergh, and the surety, De Waal, passed away; 13. furthermore Van Koppen, being sued by the executors of the estate of the aforesaid Mr. Bergh because of the uncancelled bond still found in the said estate, Appeared before the Right Honorable Lord President together with the Honorable Court of Justice of this government, the interim fiscal here, Gabriel Exter, in his official capacity, claimant in a criminal matter, on the one side, J. van Nas, first clerk. Agrees. for that debt.
Dutch transcription
„nader Logt: dat staat mi niet volkomen off hij get: dit gerefuseerd en voor nog ook geen slag aan dien van den Jonge beantwoord zynde Jongen gegeeven te hebben, maar niet den Jongen een apsloper af te wel aan die Jonge gesegd om klap op de borst: heeft gegeeven. voor hem gev: Eeter klaar te maken. — Ligt dat Eijgen daarop was gaan Eeten, terwijl intusschen manscen gekomen waren, wanneer dien Jongen naar binnen werkgekomen; om derselven te straffen. ik hem givs. een slag voor de borst gegeeven, vervolgens tegens de grond geworpen, een stuk uyt zyn gev. armgebeelen, en met een stok voor de beenen geslagen, en dat met behuljp van de praesente merschen, die Jonge van zyn gev: Liglaam zegt dat dien Jongen met behulp van een quartiermeester van een der scheepen op een Ladder ge „bonden is, en dat hij get: dien Jongen ook eenige slagen had toebedeeld zegt. dat hij ged: dier Jonge naderhand wel nog een paar slagen gegeeven had, maar dat hem die geen pyn hadden kunnen doen vermits hy zegt niet wel te weeten wie die wie den Iongen heeft losgebonden, Ionge, los gemaakt heeft vermits en waar en door wien hij is weg„ hy ges: door het verdriet en zyn „gebragt geworden. Een der laast een paar glasen wijn gedronken had, waar door hij beschonken was geworden. — Legh. Neen.— Legt. geen bloed gezien te hebben. — 10. off zulx niet zo lange heeft gecon„ „tinueerd tot dat aan beyde plaatze bloedig en gekneusd is geweest off hij rec: niet naar derzelven heeft laaten zien en te hulpe koomen! Off hij ged: voorts den Congen niet of zijne lendenen en billen bij afwisseling en reiteratie met den Tjambok heeft geslaagen. of zyn best 10 â 12 slagen gegeeven had, en dat de quartiermeester hem off hy gev: daarop den Jongen niet of een ladden heeft gebonden en wie hem daarby heeft geholpen. off hij gev: den Jongen niet eerst een paar losse slagen met den Sjambok heeft pepeeren! D. hij Gee: den Iongen daarop en naar het nieuwe huis gebragt off hij get: niet bekennen zal, den Jongen of de ongepermitteerste wijse maar wel eenigsints schuldig gemishandeld te hebben, en aan des„ te zyn door zyne handelwyze en „zelves dood oorsaak te zyn, dus een dat sulx in dronkenschap was evenreedige straffe te hebben gemeri„ geschied. niet heeft aan de arm genomen, zegt: neen geen oorzaak van de dood „teerd. Aldus gevraagd en de antwoord aan Cabo de goede Hoof den 6 Nov: 1787. voor de Heere Carel Mappa en Joh.s Smuts, Leeden uijt den E: Agtb: raad van Justitie voormeld, die de minute dezes benevens den gev: ende mij gesw Clercq meede behoorlijk hebben onderteekend /:lager:/ 'T welk ik getuijge /: was ge„ „tekerd:/: R: J: V: d: Riet gesw Clerkq. Recollement. Compareerde voor ons onderget: gecommitt„s uyt den E: Agtb: raad van Justitie voorm: Johan Coenraad Biel, dewelke deese zyne voorenstaande vraagar„ „ticulen van woorde tot woorde klaar en duydelijk voorgeleesen weesende, verklaarde daar bij te blijven persisteeren met begeerte dat er niets meer by ofte van gedaan werden zal: — /:onderstond:/ Aldus Gerecolleerd aan Cabo de Goede Hoof. den 8 Nov: 1787. /:was getekend:/ Johan Coenraad Snel /:lager:/ My praesent /:getekend:/ C van /:onderstond:/ 15. „schoning kan Leggen, zegt te versoeken, om pardon en ge„ wat hy gev: nog meer tot zyn ver„ Off hij get: dan niet gezien heeft, ofte gehoord, dat den Jongen zeer slegt ligt, en ten eersten zal komen. te sterven. art: 13. zegt, dat dien andere dag morgen gehoord, te hebben, dat dien Jongen dood was, terwijl hij toen in het bed lag en niet konde afstaan„ door de gewelderijen van dien Jonge aan hem gepleegd.— 1 gesculd is. — zegt Ia. gev: gebrekig is. — o „ 8 „ 6. Art: 5. - 14. „ 12. 1 Aerssen. Secretaris /: in margine:/ als gecommitt„s /:en getekend:/ C: Mappa en Iol„s Smitts. op ende Jeegens. den Burger Ian Smit van dil„ „burg Gev: en ged: in voorsz: Casten andere Zyde. Art 1. Ende deede zeggen. 2, dat den burger en Landbouwers Michiel Iacobus van koppen aan wylen den raad en secretaris van politie de E: Achtbb:, heer Olof Martin Bergh. een Capi „taal van 1000ƒ schuldig geweest zijnde 3, voor welke den Capitain der burverij wyjlen den mart: Ian de waal Arendsz: zig als borge had geinterponeerd 4, in't Jaars 1783. zyn plaats over de berg verkogt en de penn: daar voor ingekreegen hebbende. 5: te rade is geworden dit Capitaal af te leggen en te voldoen. 6, dat denselven van koppen in de maand 9ber van gem: Iaar aan de kaap gekomen zynde 7, zig ten dien einde tot verschyden ryzen naar zyn borge heeft begeeven. 8. dan denzelven nooyt te huijs vindende 9. en niet langer aan de Caab kunnende vertoeven; 10; die somma aan den ged:e Ioh„s Smit heeft uitbetaald om dezelve aan de waal /:als borge:/ over te geeven: 11, gelijk den ged: aan meergem: van koppen ook een Conform en dus luidende quitantie heeft ter hand gesteld. 12, dat omtrend 2 Jaren daar na den Crediteur den heer berg en den borge dewaal overleeden. 13, voorts van koppen, van de Executeuren in den boedel des voorsz: heere Berghs; wegens de ingem: boedel nog gevondene ongequiteerde obligatie, over die Compareerde voor den welEd: Achtb: Heer praesident benevens den E: Achtb: raade van Justitie deezes gouvernements, den pro interim fiscaal alhier, gabriel Exter ratione fficie Eysschen in Cas crimineel ter eenre JVan Nas Jen Senk Accordeert. — schuld 0
English
being addressed for the debt. Article 14, and the receipt and its contents appearing to have slipped his mind. 15, the defendant sought to make use of his embarrassment and simple-mindedness. 16, to which end, then, the defendant Johannes Smit, after the made and repeated assurance that the money had been paid by van Koppen to de Waal and the questionable debt satisfied. 17. sought wrongly to leave van Koppen in the labyrinth and to persuade him that he had to institute an action against the widow de Waal for the restitution of the aforesaid ƒ1000, or else for the delivery of the bond. 18, but, the defendant clearly seeing that in this action he would be called upon for proof or the production of a receipt, or else that the action would rebound upon himself, 19, thought fit to persuade the said van Koppen to state completely false and mendacious circumstances. 20, which he, the defendant, would corroborate with his own declaration, ƒ 21, containing the year and the date when the said ƒ1000 were supposed to have been paid. 22, that the same had been counted out to de Waal himself by van Koppen in paper currency at the house and in the presence of the defendant. 21, and even with these very probable particulars, 22, that van Koppen, not being able to manage with paper money, the defendant had assisted him therein, and the said de Waal had then counted out that amount beforehand with his own hand, etc. 23, that the defendant furthermore, in order the better to achieve his aim, not only instructed the procurator himself of all these circumstances, 24, but also, in order to avoid all appearance of partiality or to give less occasion for mistrust, Article 25, caused himself to be appointed and condemned by this Honorable Court to make his declaration before this Noble Honorable Court, 26, which declaration having been given according to custom before the sworn clerk at the Secretariat of Justice and witnesses under the offer to confirm the same with a solemn oath, 27. he, the defendant, also, when the aforesaid lawsuit between van Koppen and the widow de Waal was completed, being appointed to confirm his given deposition, and upon which alone the judgment of the court in that case depended, showed himself immediately prepared to take the oath, and would have sworn it at once, 28. had not the above-mentioned receipt of the defendant, which had been mislaid by him, van Koppen, and had slipped their minds due to the long intervening time, been found in time by van Koppen and produced, and consequently the defendant was not admitted to the oath by the commissioners, but only permitted to reconsider his declaration. 29, that the matter having thus changed and this punishable conduct of the defendant having already preliminarily appeared to Your Noble Honors, the Officer Plaintiff subsequently, by judgment rendered by Your Noble Honors on 5 April of this year, was ordered to act ex officio against the defendant and the said van Koppen in this regard. 30, that the Officer Plaintiff to that end, having requested and obtained a personal citation against the defendant and van Koppen on 26 July aforesaid, 31, furthermore, on the court day, before making any other demand, requested: 32, that both the one and the other might be condemned by this court to be heard on interrogatories before the commissioners.
Dutch transcription
schulds aangesproken zijnde. Arb: 14, en de quitantie en dies innehoude hem schynende ont„ „schooten te zyn. 15, den ged: van desselves verleegen en onnoselheid heeft getragt gebruik te maaken. 16, ten welken einde dan den ged: Ioh. s Smit naar de gedane en lerhaalde verzeekering dat het geld door van koppen aan de waal was betaald en de questieuse schild voldaan. 17. heeft gezogt van koppen ten onrechte in't laburent te laaten en te persuadeeren dat hij ter restitutie van voorsz: ƒ1000, of wel tot uitleevering der obliga¬ „tie, actie teegens de weed=en de waal moeste insti„ 18, dan, den ged: wel ziende dat hij bij deese actie tot bewijs ofte productie van quitantie zoude aangesproken worden, of wel de actie of hem zelve zoude redundeeren 19, vond goed gem: van koppen tot het poseeren van geheel falsche en Eeugenagtige omstandigheeden over te haalen. 20, die hij ged„e met zyne eigene verklaring bekragtigen zoude ƒ 21, inhoudende het Iaar in de datum wanneer dezelve ƒ 1000 zouden zyn betaald geworden. 22, dat dezelve door van koppen in papiere munt ten „huize en in teegenwoordigheid van den ged: aan de= „waal zelve waren toegeteld. 21, en nog zelvs met deeze zeer waarschijnlijke particu„ „larituten, 22, dat van koppen met papiere geld niet kunnende klaar zaaken den ged:e hem daar in had geholpen en gem: dewaal dat montant als toen eigenhandig voor„ „geteld &a 23, dat de ged:e voorts om dies te beeter zyn doelwit te berijken niet alleen den procureur zelve van alle deeze omstandigheeden heeft geinstrueert 24„ maar ook om alle schin van partijdigheid te ver„ mijden ofte mindergeleegendheid tot mestrouwen te geeven Art: 25, zig tot het passeeren van zyne verklaring voor deezen Edelen achtb: raade heeft doen appoincteeren en door hoogst dezelve Condemneeren 26, welke verklaring volgens gewoonte voor den geswore Clercq ter secretarise van Justitie en getuijgen onder praesentatie van deselve met solemneele Eede te bevestigen, gegeeven zijnde, 27. hij ged: ook, wanneer het voorsz: proces van van koppen en de weed„e de waal was voldongen, geappoincteerd zynde, omme zyne gegeevene dispositie /:en van welke alleen het vonnis van den raad in die zaak depenceerde:/ gestond te doen, zig terstond tot den Eed bezeid heeft getoond, en dezelve dadelijk zoude hebben geprasteerd. 28. indien niet door van koppen nog bij tijds de boven ven quitantie van den ged: /: welke door hem van koppen verlegt en hun vermits den langen tusschen tijd uit de gedagte gegaan was: gevonden, geproduceert en dierhalve den ged: door heeren gecommitt„s tot den Eed niet is toegelaaten geworden, maar alleen gepermitteerd om zyne verklaringe te kunnen recolleeren. 29, dat de zaake dusdanig verandert en uwEd. Achtb: deeze strafbaaren handelwijze van den ged: reeds praalabel gebleeken zynde, den 7: O: Eysscher ver„ „volgens bi vonnisse door uwEd: actb: op den 5. april deezes Jaars geslagen, is geordonneert geworden, omme daar omtrend op ende Ieegens den ged: en gev: van koppen exfficio te ageeren. 30, dat de r: O: Eysscher ten dien eynde op den 26 July sz aagvaarding in persoon tegens den ged: en van koppen verzogt en geoblineert hebbende 31, voorts ten dage dienende alvoorens eenige andere Eysch te dven heeft verzogt. 32„' dat zo wel d' een als d' andere by deezen raade mogten worden gecondemneerde, omme voor heeren gecommitt„s op articulen gehoord te worden. „wijren „tueeren.