Inventory 4330
Cape · 333 pages · 71 segments · open at the Nationaal Archief ↗
English
105 hours on all watches, as well as the use of the Spiritus Acmellae. Furthermore, the aforementioned Chief Surgeon declared that it was of the highest necessity that the entire crew be refreshed, and that amply, and that in default thereof it was to be feared that barely half of the crew would reach the fatherland, and he therefore in conscience considered himself obliged to request the meeting that the matters stated by him might be taken into consideration. In addition, we have taken into consideration the quantity and condition of our drinking water, and although we were provided on Ceylon with the number of one hundred and forty leagers thereof, this is nevertheless by no means sufficient to continue our voyage to Europe, but will compel us to call at a port to supply ourselves with the same, just as we have already found three leagers entirely empty through damage by rats, as well as several that were found very diminished by leakage, which was caused by the scarcity of good leagers at Punto Gale, and which leakage and damage by rats in the water hold cannot possibly be prevented, and makes us fear further consequences of that nature. All the above having been taken into consideration, we have, after taking everything into account, found that it was not only expedient to call at a port, but that the same was most necessary for the preservation of ship and crew, to put the same into effect as soon as possible if it were feasible. Thus, after mature deliberation with one another, we have resolved to call at the Cape of Good Hope, but because the season of the year is already so far advanced that we cannot be ready to depart again before the 15th of this month, and we also do not know when it will please Heaven to make us arrive, we have likewise resolved to enter False Bay, in order to put our ship and rigging back into a proper state, and to supply ourselves with what is necessary there. In token of the truth, we have confirmed this resolution with our customary signatures. Was signed: Jan Krai, Christian Stratenburg, Corns. van Eps, Nicol: Kuffeler, M: H. Liegert, D: Peperhoven. In the margin: Thus done and passed on the Honorable Company's aforesaid ship, on the day and year written above. Lower stood: In my presence. Agrees. A. Zoet, First Clerk. I declare for the sake of the truth and at the requisition of the Sea Captain Jan Craaij, commanding the above-mentioned vessel: Firstly, that the ship is leaky all around in very many places, both inboard and outboard, and most urgently needs to be caulked, which cannot possibly be properly performed by me, the undersigned, being alone. Secondly, that the knightheads on either side of the foremast, along with the cross-trees and all, have sagged down, caused by an infiltration of water under the same into the fish. of the aforementioned mast, which cannot be repaired at sea, as the mast must be completely unrigged. Thirdly, that the cap of the mainmast is completely rotten and unfit for continuing the voyage. Fourthly, that the hound of the main topmast, on which the topgallant cross-tree rests, has also dropped together with the cross-tree and all, which likewise cannot properly be repaired. Fifthly, that the main topsail yard, under and outside the parrel, is completely rotted and waterlogged for a considerable distance, which I have repaired as well as possible with an adequate fish. And. I, the undersigned master ship's carpenter in the service of the Honorable East India Company, stationed on the ship Java. 106 Sixthly, that the main yard on the port side is also waterlogged, but of no very great consequence. I have nonetheless repaired it with a fish. All the above I declare to be the pure and sincere truth, and I am prepared, if necessary, to confirm this further under oath. Was signed: Cornelis Elders. In the margin: Done on board the Honorable Company's ship aforementioned, the 6th of May, sailing at the south latitude of 34 45 and longitude of 40 43, in sight of the coast of Africa. Agreed. J. Goetghebuer, Clerk. Copy Pursuant to your Honorable Stern and Honorable Worships' highly esteemed order, we, the undersigned, proceeded on board the return ship Java, anchored here in the roads, and there, after a careful confrontation with the declaration produced by the ship's officers concerning their requirements, as well as an exact inspection, found its necessities for rigging to consist of: for 1 outer gammoning of the bowsprit, 64 fathoms, 70-pound shroud-laid rope for 1 inner ditto, 54 fathoms of 8½ inches main shrouds (or 8 pairs) and tie strops, pendants, etc., 2 pieces of shroud-laid rope, 8 inches fore ditto mizzen and topmast shrouds for 2 topmast top-ropes, each 44 fathoms, 88 fathoms or 1 piece 7 inches for 2 bobstays with their strops, 23 fathoms for backstays, fore and aft, each 66 fathoms, is 132 fathoms for one fore-topmast stay, 20 fathoms, or 2 cable ropes of 6 inches one preventer ditto one runner Together 8 pieces of shroud-laid rope and 2 cable ropes for 1 preventer main stay, long 18 fathoms, thick 9 inches for 1 collar of ditto, 14 fathoms, 15 inches the main stay, 12 fathoms 26 iron hawsers 12 whale hawsers 20 lines of 12 threads 20 ditto of 23 threads 20 ditto of 16 ditto 2 barrels of tar 12 tar brushes Honorable Sirs, Right Honorable Stern Sir, To the Right Honorable Stern Sir C. J. van de Graaff, Governor and Director of the Cape of Good Hope and its dependencies, etc., etc., together with the Honorable Worshipful Council 107
Dutch transcription
105 uure of alle wagten ,als meede het ge¬ bruijk van de Spizietus Aimella Wijders verklaarde op gemelde Oppermeester dat het ten aller hoogste noodzakelijk was dat de geheele Equipagie ververscht wierd en wel in de ruijmte, en dat het bij gebrek van dien het te vreezen was, dat de helft de Equipagie nauwelijks het vaderland zoude berijken, en hij dier halven in gemoede zi verpligt rekende aan de vergadering te v zoeken dat het een en ander door hem op geeven in anmerking mogt genoomen we den: hebben wij boven dien in anwer king genoomen de kwantitijt en gesteldheij van ons drinkwater, en hoe wel wij op Ceijlon tot het getal van Een hondert en vertig leggen van het zelve zijn voorzien, zulks egter in lang niet toerijkende is om onze zijze n Europa, voort te zetten, maar ons zal noo zaken een haven aan te doen, om ons om het zelve te voorzien, zoo hebben wij ven dien reets drie leggers dewelke door het beschadigen der rotte geheel leeg zijn bevonden noch verscheijde welke zeer va wan bevonden zijn, door Leckagie 't welke veroorzaakt is, door de Schaarsheij van goede Leggers op Punto Gale en welke Leckagie, en schaden der rotte in het water gat onmogelijk kan voor komen werden, & ons noch voor verder gevolge van dien Aart doet vreeze Alle het bovenstaande in overweeging geroo men zijnde zoo hebben wij na alles i aan merking te hebben genoomen, bevon den dat het niet alleen dinstig was en Haven aan te doen, maar 't zelve tot be= houd van schip en Equipagie allernood= zaakelijkst was, 't zelve hoe eerder hoe de liever indien 't mogelijk was werkstellig te maken: zoo hebben wij na rijpe di= leberatie met elkander beslooten, de Caap de Goede Hoop aan te doen, doch dewijl 't Jaar geleijde reets zoo ver ver¬ loopen is, dat wij voor den 15e: deezer niet gereet weder kunnen zijn om te ver= 2 trekken en wij ook niet weeten wan= 2 neer het den Hemel zal behaagen ons te doen arriveeren, zoo hebben wij meede beslooten Baay Talso en te loopen, om ons schip er tuijg weder in een behoorlijke staat te brengen, en aldaar van 't nodige te voorzien. Tot teeken der waarheijd hebben wij deten resolutie met onze gewoone Houdteekening bekragtigt. / was ge= teekend:/ Jan Krai, Christi= an Stratenburg, Corns. van Eps, Nicol: Kuffeler, M: H. Liegert, D: Peperhoven. (In margine Aldus gedaan & gepasseerd in 't E. Comp Schip voorn: ten Dage en Jaare door schreeven. /lager stond:/ Mij Pre„ zent. Accordeerd. Haven A Zoetr Eg Clercq. er en Csia Verklaare ter liefde der waarheijd en ter requisitie van der Capitein ter zee Jan Craaij Bovengemelde bodem Commandeerende Ten Eersten dat het schip rondom, zoowel Er binnen als buijten boord op zeer veele plaatse lek is, en aller noodzakelijkst dient gecalfaat te werden; het welke door mij ondergeteekende als alleen zijnde onmogelijk na behooren kan verrigt werden Ten tweede, dat de Judas Ooren ter weder zijden van de fokke Mast met de Zalings en al doorgezakt benoe, veroorzaakt door een inwatering oader dezelve in de schaale der voorsz: Mast, het welke in zee niet kan gerepareerd werden, als moetende de Mast geheel afgetuijgt werden. Ten Derde dat het Ezels hooft van de groote Mast geheel verrot is en onbekwaam tot 't doen der Reijze. Ten vierden, dat het oor van de groote „steng alwaar de Bramzaling op rustt meede gezakt is met zaling en all 't welk weede niet wel kan gerepareerd werden. raa„ Ten vijfde, dat de Groot Marszeijls order en buijten het rak een geheel eijnd is verrot„ en ingewaterd het welke met een sufficsan„ te schaal zoo goed mogelijk gerepareerd hebbe. En. Ik Ondergeteekende Opperen er scheeps timmerman in dienst der E. O. J. Comp:s bescheiden op het schip Java Ten 106 Ten Zesde, dat de groote raa aan Bak boord zijde meede is ingewaterd; dog van geen heel veel belang. hebbe het zelve melde egter met een Schaal gerepareerd: Dit bovenstaande betuijge ik de Zuijvere en opregte waarheijd te zijn, en ben bereijd zulks nader des nodig zijnde Eede gestand te doen. /:was geteekend:/ Cornelis Elders. /:Jnmargine:/ Actum aan boord van 's E. Comp: Schip voorn: den 6de Meij Zeijlende op de Zuijber Breete van 34 45. & lengte van 40 43; Jn het gezigt der kust van Apri Accordeerd JGoet g 6g Clercq. erd h Copia 2 Ingevolge uw Ed: Gestr en E Agtb: zeer ge„ honnoreerde last hebben wy ondergezeeken h „dens ons vervoegd aanboord van het alhier 132 ter Rheede geankerd Retour schip Iava, 12 en aldaar naar een naauwkeurige Confron„ „tatie met de verklaringe door de scheeps overheeden geproduceert, over derzelver benoo„ digdheide zo ook eene exacte inspectie bevon„ „de desselfs noodsaakelijkheeden, tot toetui„ „ging te bestaan in o voor 1 buijte woeling vande boegspriet - - . 64 v=m 70p: s=s wand _ - 54 „ s van 8½ d=m 1 binne „ Groot wandt /: off 8 span / en Cardeel stroppe nangers &=a 2 P=s nand„ 8„ d=m fokke _o „ Besaans en stenge wandt voor 2. stenge windreeps yder 44 r=m 88 v=m of 1 „ — „ 7„ „ 2 water staage met dies stroppe - - 23 „ voor agter pardoens voor en agter yder 66 v=m is 132 v=m „ Eenvoor stenge stag - „ 20 „ of 2 Cadettouwen van 6 d=m Een loos _ _ „ Een mantel Te zaamen 8 stukke wandt en 2 Cabeltouwen 7 voor 1 Loos groote stag Lang 18 v=m dik 9 d=m om „ 1 kraag van _o „ 14 „ „ 15 d=m het groote stag 12„ _o 26 Eyzer trosse 12 weel _ 20 Lyne van 12 draadt 20 _o 20 _o „ 16 _o 2 vaathen theer 12 mheer quasten „23 _o _o _o b 2 Agtbaare Heeren. wel Edele Gestrenge Heer Aan den wel Edele Gestrenge Heer Cs J=b van de Graaff Gouverneur en directeur van Cabo de Goede Hoop ende Resor„ derde te vandien &EE beneevens d' E, Agtbaare Raad en ge en heb, N4 6 en n 4 107 7„ 2 — 5 „ - - _o - „ 1
English
4 cowhides for buoy leather 1½ ditto pump leather 6 bundles of housing 6 bundles of marline 8 bundles of lording 100 lb tallow 1 pair of main braces 1 pair of foresail sheets 2 topsail ties 50 sheaves 60 nails, pin type 24 belaying pins ½ steering-wheel rope hawser 8 fid pins 4 pump bolts 6 bundles of binding rotan 8 raw hides being everything that we judge this vessel has required for its rigging up to now, not including that which will still have to be supplied to this vessel for safety on the voyage home, which were also included in the requisition of Captain at Sea Jan Craaij, as the safety provisions from Batavia for the voyage via Ceylon to the Netherlands were for the most part consumed during the voyage and under the disastrous circumstances in which that vessel was situated. As for what concerns the sails, we hope to have the honor to report further to Your Right Honorable and Worshipful Sirs, as on the upcoming voyage from here to Table Bay various defects concerning them may still present themselves. With this, we hope to have complied with the honored order of Your Right Honorable and Worshipful Sirs, let this serve as a humble report, and we have the honor to be with the highest sentiments of esteem and attentiveness, Right Honorable and Worshipful Sirs, Your most obedient servants, signed J. A. Voltelen, C. van Veerden, N. Acker. In the margin: Simons Bay, 18 July 1788. Agrees. D. Voet, First Clerk. Right Honorable Sir and Worshipful Sirs. Pursuant to the honored order of Your Right Honorable and Worshipful Sirs dated 14 June of the current year, we, the undersigned, Captain at Sea Paulus Kroon, commanding the Honorable Company's ship de Gouverneur Valckenier, Arend Land, commanding the ship Beverwijck, both lying anchored in this bay, assisted by the Master Shipwright here, Meyndert van Eijck, in the presence of the Captain at Sea and acting ad interim Equipment Master Jan Arnoud Voltelen, and in the presence of the fellow Captain at Sea Jan Craaij, commanding the Honorable Company's return ship Java lying here in the roads, proceeded on board the aforesaid vessel and there again examined in the most accurate manner the defects, both to the ship's rigging and the sails, specified in more detail in our inspection report dated 10 June of the current year to Your Right Honorable and Worshipful Sirs, To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of the Cape of Good Hope and the dependencies thereof, etc. etc. etc. No. 5 Copy which we still find to be of such a nature that its major repair and remasting cannot be completed by 1 August, and not even before the end of that month, unless one does not remedy the defects in such a way as to allow that vessel to undertake the further return voyage to Europe without any hesitation, especially in the autumn season, when on the Dutch coast one must expect more storms than usual, even compared to the winter months. This vessel being unable to be ready before the specified time stated by Your Right Honorable and Worshipful Sirs, it is necessary and most advisable that after the stay period for the Honorable Company's ships in this bay has expired, the vessel should depart for Table Bay in order to be further repaired and remasted there, as no timber is at hand in Simons Bay for the remasting, and timbers of that sort were unloaded as spare ends into the stranded ship Avenhorn, and the transport of such mast timbers is accompanied by much difficulty and danger. And should Your Right Honorable and Worshipful Sirs think fit to let that vessel depart for Table Bay, then, as a precaution for this voyage to be undertaken, this ship would have to be repaired as much as possible, the shrouds set up, the foremast provided with a fish, and some running rigging and sails supplied to it, which latter two points will have to be requisitioned in more detail by the commander of that vessel; this keel can then transport from here some of the goods sent over from the Fatherland for this Government, for which the necessary orders will then be sent to the Captain at Sea Jan Craaij by Your Right Honorable and Worshipful Sirs. With this we hope to have complied with the intention and honored order of Your Right Honorable and Worshipful Sirs, let this serve as a humble report, and we are with the highest sentiments of respect, Right Honorable Sir and Worshipful Sirs, Your Right Honorable and Worshipful Sirs' most obedient servants, below: as commissioners, signed: Paulus Kroon, A. Land, M. van Eyck; below that: in my presence, signed: Jan Craaij; still lower: in my presence, and signed: J. A. Voltelen. In the margin: Simons Bay, 17 June 1788. Agrees. D. Goetz, First Clerk. No. 5. To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of the Cape of Good Hope and the dependencies thereof, etc. etc. etc., and Members of the Worshipful Council. Right Honorable Sir, Worshipful Sirs. Pursuant to the very honored and written order of Your Right Honorable and Worshipful Sirs, we, the undersigned, assisted by the Master Shipwright here, Meyndert van Eijk, in the presence of Captain at Sea Jan Kraaij, commanding the Ceylon return ship Java anchored here, proceeded on board the aforementioned vessel, and there, after a careful inspection, found that the foremast down to the masthead, and in some places into the same, on the starboard and port sides, on the front and back, not only at the top but in several other places, is completely rotten and decayed, so that it is necessary that this mast be unstepped to see whether it might still be possible to make it serve, which however is expected with much doubt, as the heart is already...
Dutch transcription
4 huyden boeyleer 1½ _o pomp leer 6 bos huysing 6 „ Marcijn 8 „ Lording 100 lb Roedt 1 P=s groote 1 „ fokke s: schoote 2 marse draayreeps 50 schijve 60 Nagels Pinsoort 24 Coffy nagels ½ stuurreeps tros 8 Marrel priemen 4 pomp bouwtjes 6 bos bindrottings 8 rauwe Huiden zynde alles wat wy oordeelen die bodem tot deszelfs toetuiging tot nog toe nodig te he „ben zonder het geene voor de thuijs reijs aan die bodem nog ter waarloo zal moeten verstra worden, die inden Eysch vanden Capt=n ter Zee Ian Craaij meede begreepen geweest zijn alzo de ter waarloo verstrekking van Bata „via voor de reijs over Ceylon naar Needer „land ten meeste gedeelte geduurende de reijs ende rampspoedige omstandigheede, daar die bodem in geweest is verbruikt zijn Dan wat de zeijlen aan belangdt hier van hoope wy d' Eer te hebben uwelEd: Gestr en E Agtb=s nader te berigte alzo op de te doene reijze van hier naar de tafelbaaij daar om „trend nog verscheijde gebreeken zig kunnen Hier meede hoopen wij aan de G' Eerde Last van uwelEd: Gestr:s E Agtb=s voldaan te heb„ ben laaten wij dit dienen tot nedrig berigt en hebben de Eer te zijn met De meeste welEdele Gestr: E: Agtb Alles Gehoor„ saamste Dienaaren /:was geteekend:/ I=n A=t voltelen, C=n v=n veerden, N Acker /:in margine:/ Simons Baaij den 18=e Julij 1788 ƒ Gevoelens van hoogagting en attentie 108 Accordeert. D: Voetr 6g Clercq. Gevoelens opdoen. /:onderstond:/ WelEedele Gestrenge Heer en E: Agtbaare Heeren. Ingevolge UwelEd: GestverEd Achtb. 7 Gehonnoreerde Jast Sub: dato 14 Juny A=o C=t hebben wij ondergeteekende Cap=n ter Zee Paulus Broon, Commandeerende het d„z: Comp:s schip de Gouverneur valcht Arel Land: Voerende het schip Beeverwijck, bi de in deeze brug G'ankert leggende, geadsis teerd door den Baas der Scheeps Timmerlieden alhier Meyndert van lijck, ten overstaan der Capn. der Zeg, en Tuo Interim fungeerende Equipagee Meester. Jan Arnoud Vol„ „telen en in het bijweezen van den meeden Cap:n der Zee Ian Craaij Voerende het alhier ter rheede Leg¬ „gend oj s„ Comp: retour schip Java, ons vervoegd aan boord van op gem: bodem en aldaar op nieuw ten aller Naauwheurigste nagegaan de gebreeke, zoo aan het Schip Tuyg, als zijlen, breeder in ons be „zigt Sub: dato 10 Iunij A„ C=t Aan uwelEd: Gestr: en E: Agtbaarens Aan den WelEed„e Gestr: Heer rd Cornelis Jacob van de Graap van Gouverneur Directeur van Cabo de Goede Hoop ende Eer sorte van dien &c: &c &c: opgegeeven No 5 Copia 109 n opgegeeven, die wy als nog van dien aard bevinden dat desselfs Capi „taale Vertimmering, vermasting van pmo. Augs niet alleen maar zelfs niet voor Ult=o van die maand Ka„ klaar gemaakt worden /:ten zij men de gebreeken niet in deervoege Wor„ Piet, om zonder Eenige bedenkelik„ „hijd die bodem de verdere retour„ lijze, naar Europa te kunnen Laaten onderneemen, Voornamentlyk in't Najaars, Saijzoen, wanneer Men voor de hollandsche Wal, meerstor „men als Anderzints te verwachten heeft, als in de Winter Maanden zelfs. — Deeze bodem dus voor den doon UwelEd Gestr„s en Ed: Agtb: opgegeeven in bepaalde tid niet kunnende Gereet zijn, is het noodzakelijk en aller laadzaamst, dat dien bodem na dat de vertoeftijd /: voor S„ E„ Comp=s scheepen in deeze barij geExpireerd is, dezelve naar de Tafel baaij diend dezelve te vertrekken, om Aldaar Verder te Vertimmeren, en te Vermasten, alzo tot de vermasting, geen Houte in de Simons Baaij aan handen zyn, en die zoort van houte tot levingen Eijndens in 't gestrande Schip Avenhorn afgelaaden waaren, ende Vervoering van diergelijke Mast„ houte met veel moeijte, en gevaar verzeld zyn.. En indien Uwel Ede Gestr: en E: Agtb goedvinden mogte dien bodemnaar Hier meede hope wij aan UwelEd Gestr en Ed: Agtb: intentie en Gehon noreerde Last voldaan te hebben Laaten wij dit dienent 32, needrig berigt, en zyn met de meeste ge„ Voelens van Eerbied. /:onderstond:/ WelEedele Gestrenge Heer, en Ed Agtbaare Heeren, UwelEdele Gestr. en Ed. Agtbaare alles gehoorzaamste Dienaaren /:Lager:/ als gecommitteer „dens. /was geteekent:/ Paulus Kroon A„ Land A: van Eyck /daar onder/ in min bijweesen ( geteekent Jan Craaij nog Lager den mynen overstaan, en gelee kent S: a Voetelen In margine Simons Baay 17 Juny 1788. e cordeert. n29 de Tafelbaaij te laaten vertrecken zoo zoude ter Precautie van deeze te onderneemene ryze dit schip en zoo veel moogelyk moete vertimmerd Verwand, de Fokke Mast door Een wang voorzien, en aan dezelve eenig Lopend Touwerk en Zylen, verstrekt werden welke twee Laaste Poincten door den Gebieder dier boodem na„ der zullen moeten werden geeijscht kunnen de als dan dien Kielvan Herwaards nog eenige der van Patria 2 voor dit Gouvernement overgezondene goederen Transporteeren waar toe als dan den Capitn Ten Zee Jan Craaij de noodige ordres door uwelEd oete gestr: en E„ Achtb: Zullen wver den toegezonden:- de Goetz e 110 bg Clercq. N. 5. rde Aan den Wel Edele Gestren= ge Heer. Cornel: Jacob. van de Graaff heb gouverneur, en directeur van Cabo de goede hoop en de resorte van dien &a &a Ho. beseevers der E. Agtbaar: Raad. Wel Edele Gestreng: Heer. Edele Agtbaare Heeren. Jngevolgen Uw Ed: gest=r en Edl. Agtbaar: zeer gehonoreerd en schriftlijk beveel; hebben wij ondergeteekendens geassisteerd, van den Baas der scheeps timmerlieden alhier Meijndert van Eijk in het bijweezen den Capt: ter zee Jan Kraaij Commandeerde het alhier gean¬ kerd Ceglons retour schip Java ons aan boord van evengemelde bodem begeeven, en aldaar naar een nauwkeurig ondertoek bevonden dat de fokke Mast tot op het konings stuk en op Eenige plaatsen tot in het zelven, aan stuur en bakboord sinde aan de voor en agter kand, niet alleen in de top, maar op verscheijde andere plaatsen; ten eene maal verrot, en vervaurt: zoo dat nood= zaakelijk deeze mast, moet worden uijtgezet om te zien of er noch mogentlijkheijd was, de= zelve te kunnen laate dienen, het welk egter met veel twijfling verhad gat: alzoo het Hard „ bereeds. Pia 111 n 52
English
112 is already affected, or else this vessel will have to be provided with a new foremast. Likewise with a main topmast, which is rotten and decayed in several places, both trestletrees of the mainmast being likewise broken, the main cap rotten and perished, the trestletrees and crosstrees of both topmasts broken, as well as the main yard and main topsail yard, which are also both broken, decayed, and rotten, besides several small spars etc. with which this vessel must be supplied. The main, fore, mizzen, and topmast standing rigging is so severely damaged that almost a complete renewal thereof will have to take place, the running rigging being likewise in the very worst condition. The greatest part of the sails are torn to pieces, rent to shreds, and blown away, so that this keel will also have to be provided with almost an entire new set of sails in order to be able to continue the voyage to Europe with peace of mind. The wales below and above the sheer strake, into which the chainplates of the lower shrouds are driven, both on the starboard and larboard sides, are not only broken in several places, but especially under the channels so damaged that none of the aforementioned bolts, on which the entire rigging depends, hold firm, so that these wales must also be renewed. 2d Both bitts, both the one under the quarterdeck and the forecastle, are rotted right across and against the side, which must also necessarily be renewed. Furthermore, a knee under the quarterdeck is broken across, the ship is completely strained apart at the top, the seam and waterway seams open, which is the cause that while lying at anchor here, this vessel must be pumped several times a day; which can be restored by placing some knees on both sides inboard to support the sides, and by good calking and oakum. However, for the repair of all these specified defects, although the utmost speed coupled with the greatest zeal and attention will be employed, a time of between two and three months will nevertheless be required, the more so because most of the necessities serving for this purpose would have to be transported from Table Bay by axle to this place, which, as Your Right Honorable and Worships are well aware, is accompanied by incredible trouble and difficulties. Herewith the undersigned hope to have complied with Your Right Honorable and Worships' order, and let this serve as a humble report. While with the highest esteem they have the honor to be, below stood: Right Honorable Sir, Honorable Worshipful Sirs, Your Right Honorable and Worships' most obedient servants, was signed: J. A. Voltelen, Paulus Kroon, A. Laad, M. van Eijk. In the margin: Simons Bay, the 10th of June 1788; by order, in our presence, Jan Craaij, Christiaan Stratenburg, Cornelis Elders. Copy From the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of the Cape of Good Hope and its Dependencies, etc., etc., etc., together with the Honorable Worshipful Council of Policy. Right Honorable Sir and Honorable Worshipful Sirs. Pursuant to Your Right Honorable and Worshipful's highly esteemed order, dated 12 July of the current year, we the undersigned have together carefully considered the circumstances and the execution of the plan regarding the unloading of the return ship Java, lying in False Bay, and the reloading of those goods into the flute ship Rhijn-Oord, also lying at anchor there and arrived from Europe; concerning which we have the honor to inform Your Right Honorable and Worshipful: That as the regulation of the Lords and Masters, and the departure of the richly laden ships from this corner, applies solely to the ships of the Honorable Company, Agrees: J. Eg. Clercq. No. 5 113 2d One Kraaij 622 17
Dutch transcription
112 bereids aangestooken is, dan wel anders zal deeze bodem van Een nieuwe fokke mast moete voorzien worden. Zoo ook van een groote steng die op verscheijd plaatze verrot, en vervuurt is, zijnde de beijde Lang Saling den groote Mast insgelijks stuk het groot Ezels hoofd verrot, en vergaan, de Lang en dwars Salings der beijde sterge stuk, als ook de groote raa, en groote wars raa, die meede zoo gebrooken als vervuur en verrot zijn, buijten eenige kleijne rond houten Spiere No. waar van die bode moet werden voorsien. Het groote fokke Besaans, en stenge waar zodanig geteijsterd, dat daar omtrend bij na hen geheele vernuiwing zal moeten geschieden zijnde het loopend touwerk meede in een allerslegste gesteldheid. meeste gedeelte der zeijlen aanstukens Het Hlarden aan Plaaters gescheurd, en weggewaaijd, tot dat dien kiel meede van bijna een geheel nieuw stel zeijlen zal moeten worden voorzien, om met gerustheijd de Reijze naar Europa te kunnen voortzetter De berghouten onder en booven het raa houd waar in de putting bouwts het onder waad geslaagen zijn, boo aan stuur als bakboord zijde niet allee op verscheijde plaatsen stukkend, was voornamentlijk onder de Ruste zoo ged dat geen der Eevengemelde bouts /:waar het gaatse tuijg vaard :/ Houd oost Sijn zoo dat deeze berg houften meede moeten vernieuwd worden. 2d De beijde koebings balken zoo die Onder en het halfdek als de bak dwars af en teegen boord verrot, die meede noodzakelijk ver= nieuwd moeten worden. Voorts Een krie onder het Halfdek dwars af, het schip geheel en al van boven bytelkander gewezet de lijf en watergangs raaden Oopen, orzaam het welk de Oorsaak is dat alhier gean„ rent nerd leggende die bodem verscheijde maalen daags moet pompen: het geen Kraaij door aan wederzijde binne boord, eenigee kriees te zette: tot steun der boorde 788. — een goede Calmaaij en Calfating weder te herstellen is. Dan tot de herstelling van alle deeze zoo opgegeeven gebreeken, vereijschen sal hoe wel er de Uijterste spoed gepaard met de meeste iver en attentie gebruijkt word:/ Egter eene tijd van tuschen de twee en drie maande, te meer daar de Meeste der hiertoe dienende noodwendigheeden van de tafel Baij p=r Ass naar heerwards zoude moeten werden getransporteerd het welke zoo als U: Ed. gest=r en E. Agtbaar. wel bewust is, met ongeloofelijke moeijte en swaarig= heeden verseld gaat. Hier meede hoope de Onderteekenaars aan Uw Ed. Gest=r en E. Agtb: lastvol= daan te hebben en laaten dit dienen tot needrig berigt. Terwijl zij met de meeste hoogagting de Eer hebben te zijn /onderstond:/ wel Edele gestrenge Heer, Edle agtbaar Heeren Uw Wel Ede: Gestr E. Agtb: aller gehoorsaamste dienaaren. /:was geteekend:/ en Van den WelEdele Gestr: Heer Copia J. A. Voltelen, Paulus Kroon, A. Laad, M. van Eijk. /inmargiene:/ Si= mons Baij den 10=e Junij 1788; /: aar= order :) in ons bijweezen/ Jan Craaij Christiaan Stratenburg, Cornelis Elders: en Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneur en directeur van Cabo de Goede Hoop, en den Rressorte van dien &c: &: &c:, benevens Den E. Agtbaaren Raad van Politie,r aam WelEedele Gestrenge Heer en E: Agtbaare Heeren. Jngevolge hoog Uwel E:d Gestr, en Ed Achtb: zeer gehonnoveerde Last, sub dato 12 Iulij: A:o E=et hebben wy Onder „geteekendens, te Zaamen, Nauwkeurig overwoogen de Omstandigheiden, en de Uytvoering van het Planten op. „zigte der Ontlossing van het in de baaij falso Leggend retour-schip Iava„ en weeder in lading dier Goederen, in 't meede aldaar g'ankerd leggend en uyt Europa aangekoomen Fluytschip Rhijn- Oord. waar over wy d' Eer hebben uwelEd Gestr: en Ed: Agtb„ te berigten: Dat ###z bepaaling van de Heeren zoo en meesters, en het vertrek der rijk. „geladen Scheepen van deeze Uijthoek alleen op de scheepen der E: Comp: Accordeert BBoet J: Eg Clercq. en No. 5 113 2d Een Kraaij 622 17
English
and does not look to the private vessels chartered by their Honors, then this plan can be carried out, but nevertheless with the following difficulties and obstacles that exist and may arise: Namely, that the flute ship Rhijnoord, which is fully laden for this Government, must first be unloaded to the keel, for which, as your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships may further judge from the circumstances and the situation of the resources in False Bay, more than three weeks are needed; also the cargo of Rhijnoord can hardly be stored in the warehouses present in False Bay, much less the pepper, cinnamon, packs of linens, and bales of cardamom, which one would be forced to unload first from the ship Java before one can obtain the hawsers, ballast, saltpeter, etc., and whatever else lies lower down in that vessel, which must first be transferred from the unloaded ship Java into the ship Rhijnoord to be laden, as one must first lay the bottom tier from the said ship Java into the ship Rhijnoord before one is in a position to stow away the souleus, bales of cotton, packs of linen, cardamom, etc. Furthermore, it is to be feared that with the unloading, transporting, and reloading of between two and three hundred thousand pounds of bulk pepper, which must be bagged and then dumped loose again, the Lords and Masters will suffer much loss in spillage, the more so because the charter party of the ship Rhijnoord clearly states that the skipper of that vessel, upon the loading of pepper, must have the same weighed out to him on board with the scale and weights given to him for that purpose by the Lords Majors, all of which is accompanied again by much inconvenience, because the ships in these bays cannot lie as still as at the pier on the island of Onrust, where at Batavia the pepper is always loaded and to which this clause probably refers. So that one might at times be prevented for several days from being able to weigh pepper, besides the obstacles that weather and wind may cause us, not only with regard to the pepper but also with the cinnamon, cardamom, linens, etc., which in rainy weather could not be transported, as one has no covered craft at hand there. From the small number of vessels, which, counted with the boats of the two ships, would make a total of three ship's boats, your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships can easily judge, please taking the foregoing into consideration, the time that is needed for such an operation, of which, however, with all due deference to your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships, no fixed time can be stipulated, as one can exercise no command over wind and weather; except that this will exceed the set time that the Lords Majors have been pleased to order for the departure of the fully laden ships from this corner to Europe, and will also last beyond the time designated for the stay of the ships in False Bay. Also, the ship Java, with its repairs etc., could be ready just as quickly to carry its cargo to the Netherlands as the said ship Rhijnoord could be unloaded and laden; and the danger of entrusting such a rich cargo in the autumn season to a ship from which one cannot with good reason expect such a quick voyage as from the ship Java would, it seems to us, amply outweigh the difference in the advantages that the Honourable Company might envision by an earlier or later arrival of the same, without even mentioning the danger to which the Honourable Company is exposed in that season, which in the event of the loss of such a richly laden vessel would be frightful to determine. However, if your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships should nevertheless be pleased to have this plan executed, then, for the aforementioned reason of the lack of the necessary space for the goods to be unloaded in False Bay, the ship Zoutman, anchored there and arrived from Europe, which will have to remain for some time for the recovery of its brought-in sick, would have to be used, and the voyage of this vessel would be delayed but little by a delay, as it would then arrive at the latitude of Sunda Strait according to the turning of the monsoon. Herewith the undersigned hope to have complied with your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships' very honored intention, and have the honor to be, Right Honourable, Valiant Sir, and Honourable Worships, your Right Honourable, Valiant and Honourable Worships' most obedient servants. Was signed: J. A. Voltelen, C. van Veerden, Jan Kraaij, N. Acker, L. Masson. In the margin: Cape of Good Hope, the 13th of July 1788. Agrees. Below stood: HF Eg. Clercq No. 6. Report of the Fiscal regarding the conduct of the deceased of the wrecked ship Svenkern. Letters from the Merchant: 1789 p. 116 - 145 Received f525 1788 Isar
Dutch transcription
114 en niet op de Particuliere door haar Ed: ingehuurd ziet, dan is dit Planten Uijtvoer te brengen, dan Echter met de Volgende Difficulteijten en Hindernis „se, die 'er in zijn, en kunnen Koomen Als dat het Fluijtschip thyn oord, die geheel voor dit Gouvernement volladen is, Eerst tot de Kiel moet worden ontlost /:daar:/ zoo als UwelEd Gestr: en Ed: Agtb:e nader Uyt de omstandig heeden, en de Situatie der Middelen in Baaij Fals kunt beoordeelen ruym drie Weeken toe nodig is, ook kande Lading van Rhijnoordt bijna Onmoog „lyk in de InBaaij Fals zynde pak„ huijsen geborgen worden veel minder de Pleper, Caneel, pakken, Lywaaten en baalen Cardomom, die men genood zaakt zoude zijn Eerst uyt het schip Java te moeten Lossen voor en al Eer men d' hauwers ballast Salpeeter & C:, en wat meerder onder dien bodem Legt kan krijgen, die Eerst uijt hette ontladene Schip Java. in hette laadenen schip Chijnoordt moeten geladen worden alzoo men Eerst de onderlaag uyt het gem: schip Iava en het schip Rhijnoordt moet leggen bevorens men en staat is de Souleus, baale Cattoen, Lijwaatspakken Cardemom & c weg te Stuurven: het is vervolgens meede te dugten dat met het Ontlade Transporteeren en weeder in laden, van Tussen de Twee en drie Maal honderd duyzend vonden Gestorte Peeper die gezakt, en dan weeder gestort moet worden Hee re en Meesters veel schade in de Spo N Lagie zullen liden, te meer daar de Cherte ide partij van het schip Rhijnoord, duijde n heb „lyk zigt, dat de Schipper dier bodem bij inlaading van Peeper, dezelve hem aan boord zal moeten werden toegewogen: met die schaal en gewigt, die hem tot dat eijnde van Heere Majores zijn l meede gegeeven, alles het welk alwe dere met veel in convenientie verzeld is, dewijl or de scheepen in deeze baaijen zoo stil„ Een niet kunnen leggen, als aan het hooft ten Eijlanden Onrrest, daar op batavia de Peeper altoos geladen word en waar op deeze periode waarschijnelik doelt: Zoo dat men Zomwijlen verschijde daa „gen zoude kunne ontstooken zyn, van Peeper te kunnen weegen buyten de haalen Hinderpaalen die ons weeder en Wind kunnen bijbrengen, niet alleen ten op Ligte der Peeper maar ook met de Caneel Cardemom, Lijwaaten, &c : die in teegen „achtig weeder niet zoude kunnen ge „transporteerd worden, alzoo men geen overdekte vaartuijgen aldaar aan han„ „den heeft: — Uijt het wijnig getal der Vaartuijgen die gereekend met de boots der 2 Schee „pen, een getal van 3 scheeps boots uijt „maaken zoude: Kan uwelEd Gestr: EEd Agtbaaren Ligtelijk oordeelen /: het voer„ gaande gelievende in te zien: / de tijd die 'er tot diergelijk een uijtvoering nodig is, waarvan Egter Ondergunstig Wel„ „duijden uwel Ed Gestr: on Ed: Agtb, geen bepaalde tijd kunnen stippuleeren, als over wind en het weeder geen gebied Kunnende voeren dan dat zulks over de bepaalde tyd van De Heeren Majore tot het vertrek der lijk gelaade scheepen van deezen Uythoek naar Europa hebben lagie gelieven gelieven te gelasten, niet alleen, maar ook naar de Tyd, die tot de Legging der scheepen in Baaij Fals bepaald is zal aanhouden Ook zoude het schip Iava, met zijne vertimmering &c. zoo Schielyk gereed kunnen zyn, om desselfs lading naar Neederland te brengen, als ged Schip Rhijnoordt, ontlost en beladen kan zijn, en het gevaar /: om zulke ryke Lading, in het Najaars Sayzoon te vertrouwen aan Een Schip waar van men met veel reeden zoo een Schielyk reijze als van het schip Jara niet verwagten kan, zoude dunkt ons rij kelyk opweegen het verschil inde voordeelen, die d E Maatschappij door de vroegere of Laatere Komst van de „zelve kan beoogen: zonder nog het gevaar waar voor d' E„ Comp: in dat Ia getij blood staad, die bij verlies zoo eener Rijkgeladen Bodem Excreabel te bepaalen: — Dan indien UwelE: Gestr: en E: agtb egter gelieft dit plan te Laaten Exco „teeren zoude om reede voorm. van Ge „brek aan de nodige plaatzen, der te ontlossene goederen in Baay Fals. aldaar Grankert en uyt Europa gear¬ riveerde schip Zoutman, moeten die die eenige tijd tot de herstelling zijn aangebragte zieken zal moete vert „ven, en deeze bodem zijne rijze zoude door een Vortoeving wijnig vertraage den dezelve als dan naar de Conteering der Mouson op de hoogte van Straa Iunda zoude aankoomen. - Hier meede hope de Ondergeke Accordeert. - WelEedele Gestrenge Heer, en E„E Agtbaare Heeren, uwe WelEd Gestrenge en C„ Agtb, aller Gchoorzaam „ste Dienaaren / Lagen /:was geteekent:/ J: A: Voltelen, C: van Veerden, Ian Kraaij„ N: Acker, L Masson /in Margine Cabo de Goede Hoop den 13 Iulij 1788. - kendens aan UwelEd: Te Atrenge en E: Agtb: zeer Gehonnoreerde Intentie Voldaan te hebben, en heb„ be d' Eer te zyn. /:onderstond:/ HF Eg Clercq =Bend. Goe 115 6 N. 6. rapport van den fiscaal nopens het gedrag vann de Overleeden van het Verongelaste schip Svenkern unt. Brieven uit de Koop: 1789 p. 116 - 145 Ontr. ƒ525 # 1788 Isar
English
Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable and Worshipful Court of Justice of this Government, the sub-lieutenants who were stationed on the shipwrecked vessel of the Honorable Company, the Avenhorn, being the men Hendrik Johannes Leuven and Jan Pieter de Beor, the Boatswain Jan Hendrik Fikke, and the Boatswain's Mate Christiaan Tiel, who, at the requisition of the Fiscal pro interim, the Honorable Gabriel Exter, declared it to be true: That since the Captain of the said vessel had gone ashore on the 15th of this month, the Captain-Lieutenant, having then held the command on board, had the following day received some provisions with the boat from the shore, and at the same time a letter from the Captain with orders to make everything ready, since the ship was lying ready to sail, in order to undertake the voyage to the Fatherland with the very first suitable wind, and at the same time with orders to send the said boat back immediately after noon to fetch the Captain on board. That the Captain-Lieutenant had immediately exerted himself to the utmost to comply with this order, but was nonetheless prevented from doing so by a north-northwest wind, which from time to time, accompanied by rain and heavy ocean swells, grew fiercer, to such an extent that the Captain-Lieutenant, although no signal was made from the Admiral's ship, nevertheless found himself under the necessity of striking the topmasts and yards down into the hold, and due to the tempestuous sea did not dare to send the boat to the shore at that time to fetch the Captain. That Copy 116 117 That the weather increasing from hour to hour on that day, the Captain-Lieutenant was immediately intent on preserving his ship, to which end he had directly ordered the sheet anchor to be dropped, and had veered about fifty fathoms of it with as much of the working cable until all three anchors were holding. That at night around 10 o'clock the sea, having begun to rage more fiercely, such that the ship repeatedly pitched with the forecastle under water, and almost no man could stand on the forecastle, subsequently at 11 o'clock the sheet cable broke, whereupon the Captain-Lieutenant immediately had the bower anchor dropped and immediately gave orders, and also lent a hand to the work, to veer the working bower further to bear equally with the stream anchor, but before anyone was able to accomplish this, the working cable being broken, the Captain-Lieutenant thereupon immediately had distress shots fired, and at the same time attempted as much as possible to make the bower bear equally with the stream anchor, in which they had barely fully succeeded when the rudder broke, which immediately caused a very great strain on the sternpost. That notwithstanding that the tempestuous weather also increased in a terrible manner, such that this, combined with the adversities which the appearers had suffered thus far, could make the appearers expect nothing other than the miserable fate which they appearers also actually underwent thereafter, they had nevertheless constantly sought to employ everything that appeared necessary for the rescue of the ship at this time. That just before the said cable was serviced, it having broken outside the hawsehole, the ship then remained lying on the stream anchor alone, while, since the ship was already so close to the old ship de Paerl, one could not yet make use of the aforesaid remaining unserviceable anchor, for fear that, by becoming entangled in the anchors or cables of the said ship, both ships would be smashed to pieces against each other due to the monstrous sea, wherefore the Captain-Lieutenant then thought it best to delay this extreme measure a little longer until a better opportunity. That meanwhile, through the terrible fury of the weather and wind, whereby they appearers received heavy seas over the forecastle into the hold, around which time, after they appearers had first secured the rudder as much as possible with a buoy and some gear in the gunroom, they had hauled in the broken sheet cable, in order to make use of a certain unserviceable anchor with it, which they still had on board and the fluke of which was loose, though lashed as well as possible, not doubting at all whether this would certainly be able to effect something toward saving the ship. That the appearer had cut off two fathoms from the hauled-in sheet cable, which had broken not far from the anchor, where it was found to be noticeably damaged, and had bent the same as best as possible to the said anchor, while they were simultaneously busy serving the bower cable. wherefore one
Dutch transcription
Compareerde voor ons ondergeteek gecommitt=s uyt den E agtb: Raad van Justitie deeses Gouverne„ ments, de sous Lieut=ts op 't alhier verongelukke schip der E Comp: Avenhorn bescheyden geweest zynde de manhs Hendrik Johannes Leuven Jan Pieter de Beor, de Bootsman Jan Hendrik Fikke en den Schieman Christiaan Tiel, de welke ter bequisitie van den pro Interim Fiscaal d: E Gabriel Exter verklaarden hoe waar is Dat vel mits de Capit=n van gem: bodem zig op den 15 deeser naar de wel had begeeven, den Capitn Lieuts als toen 't Commando aan boord gevoerd hebbende daags daar aan met de schuyf van de wal eenige provicies, en te ge„ lik van den Capit=n eene missive bekomen had met ordre om nadien 't schip Zeylrheeder lag, alles in gereedheyd te schikken, om met de alderEerste bequaame wind de beyse na de braijs als aan te kunnen neemen, en teffens met ordre gem: schuyt direct na de middag te bug te zenden, om den Capit=n aan boord te haalen. - Dat den Capit=n Lieut=t zig direct na zyn uitterst vermogen bevlytigt hebbende aan deese ordre te voldoen, egter daar in door eene noord noord weste wind, dewelke van tid tot tijd verzeld van begen en swaare bollingen van de zee reeviger wierd is verhindert geworden, der maten dat hij Capit=n Lieut=t hoe Leer ook van 't admiraals schip geen zein gedaan wierd, hem nogthans in de noodzakelykheyd bevond, de stengen en blaas in 't hol te doen stryken hebbende dezelve vermits de on„ stuymige zeo, als toen de schuyt ter ahalinge van den Capit=n niet na de wal dur ven Lenden Dat Copij 116 117 Dat het weer op dien dag van hir tot uur toene„ mende de Capitn Lieutt dadelijk bedagt geweest was, om zyn schip te conserveeren, ten welken einde hij direct had g'ordonneert 't plegtanker te laten vallen, en daar van Circa vyftig vader„ men met zo veel van 't daags touwe had gestooken tot dat de drie ankers alle dragtig waaren. - Dat 's nagt tegens 10 Uuren de zee reevi„ ger hebbende beginnen te woeden, zodanig dat het schip telkens met de bak onder water stampte, en bykans geen mensch op de bak staan zoude, vervolgens om 11 Uuren 21 plegt touw quam te breeken, waar op den Capit=n Lieut=t ter stond 't boeganker hebben de laaten toegaan en dadelyk ordre had gegeeven, en meede handen aan 't werk geslaagen om 't daagsen boeg verders met 't huy gelyk dragtig te steeken dan dat voor en aller men in staat was dit te verrigten, 't daags touw gebrooken zinde, dan Capit=n Lieut„k hier op terstond noodschooten hadde laaten doen, en teffens zo veel doenlijk gepoogd 't boeg met het thuy gelijk kragtig te maaken waar in nauwlyk ten vollen gezeusseert, waren quam te berpen te breeken 't welk dadelyk een zeer groote werking aan de agtersteeving der oorzaak hen Dat niet teegenstaande ook 't onstuijmig weer op een verschrikkelijke wyze toenam zodanig dat dit gevoegd bi de tegenspoeder de welke de Compten tot dus verre gehad hadden de Compten niet anders als 't arve¬ rig noodlofs welke zij Compten. daar naa ook werkelyk hebben ondergaan konde doen te gemoed zien igter steeds nog alles hadden tragten aan te wenden wat zigter Eed„ ding van 't schip op dit tyd ship nodig agter. Dat even voor dat gem: touw bekleed was t zelve buyten de kluys afgebrooken zynde, was 't schip als toe alleen voor tui blijven leggen, terwijl men vermits 't schip beeds zo na uij 't oude schip de Paerl was, als toen van 't voorsz: overgebleeven onbequaam me anker voor als nog geene gebruyk konde maaken, uyt vreese dat het zelve aan de ankers of touwen vant gem: schip vast geraakende daar door bij de scheepen weegens de ontzaggelyke zien tegens elkande„ Een te morselen zoude slaan, weshalven de Capit=n Lieut als toen best dagt, om met dit uytterste middel nog een weynig tot een beeter geleegendheyd te vertraagen Dat inmiddele door de verschrikkelyke woede van weer en wind waar meede zij Com¬ paranten zwaare stortens over de bal in de Ruyl bequaamen, omtreeks van weshalven zij Comp=ten eerst 't Ever zo veel mogelik met een boeij en eenige zoutwerken in k hennegat vast gezet k gebrooke plagt touw hadden binnen gehaald, om door 't zelve van zeekere onbequaamen anker gebruyk te maaken, welke men nog aan boord hadde en waar van 't blad los, dog zo goed doenlyk ar gesort was, geen zints twijffelanden of dit zouge wis eets tot reddeling van 't schip kunnen effectueeren. dat de Comp:t van 't binnen gehaalde plog„t touw, 't welke niet verre van 't anker gebrooken was, nog twee vademen alwaar 't zelve mor kelyk beschadigt bevonde wierd, hadde af¬ gekapt, en 't zelve zo bas doenlyk in 't gem: anker hadde gestroken zynde men in tus„ schen te gelijk beezig om 't boegtouw met kleeding te voorzien weshalven Een
English
118 At one o'clock, the mooring cable parted on the bitts, and the ship having thereby directly crossed the bow of the aforementioned ship de Edele, the ship had nonetheless, after its main and mizzen shrouds had parted due to the bowsprit of the Paarl itself, cleared the aforesaid vessel the Paarl. Wherefore the appearers had then dropped the aforesaid anchor, but the ship having thereafter broadsided, whereby immediately the main and mizzen masts were thrown overboard, the appearers had still attempted, as much as could be done, to surge the last-mentioned anchor with two turns. Meanwhile, as the cable was at that moment veered out as much as possible, it had nonetheless parted before it had been veered over its end. Whereupon the Captain-Lieutenant, wishing still to loosen the sail in order to run before the wind onto the beach, this could not, however, be accomplished, since before the braces and sheets could be put in order, the ship had sagged aground before the wind. Thereupon the ship immediately began to shudder so violently that the Captain-Lieutenant also deemed it necessary to cut away the shrouds of the foremast, whereby the same also immediately went overboard, just as the rudder was then also entirely knocked out of its gudgeons, the ship already sitting high on the beach by half past two o'clock. That the Captain-Lieutenant and the appearers had hereupon, in order to save the crew as much as possible, been engaged from that hour in letting casks with lead lines drift ashore, in which they finally succeeded towards daybreak. So that subsequently the crew and the appearers were rescued and saved their lives with the help and assistance of the people present on shore, among whom, notably, the Master Attendant of this government. The appearers finally declaring that during these distressed circumstances everything in the power of all the crew, high and low, on board was done to save the ship and its crew, and that the wrecking of the aforementioned ship, which was in a very good condition, properly provided with everything, and even ready to depart from here with the first favorable wind (which had, however, continuously been contrary), must be attributed to nothing other than the terrible, tempestuous weather, the like of which the appearers have never experienced. The appearers further declared to have also seen that the ports of the gunner's room were properly closed during the storm. Declaring nothing more, the appearers state their reasons of knowledge as in the text above, being ready to confirm the same under oath if required. (was written below:) Thus done and passed at the Cape of Good Hope, before Messrs. Salomon van Echten and Jan Coenraad Gieleecken, members of the Honorable Council of Justice aforesaid, who have duly signed the original of this together with the appearers and me, the Secretary. (lower:) Which I witness (was signed) C: van Aerssen, Secretary. Verification. Appeared before us, the undersigned commissioners from the aforementioned Honorable Council of Justice, the aforesaid persons Hendrik Johannes Linsen, Jan Pieter de Beer, Jan Hendrik Fikke, and Christiaan Thiel, who, having had this their above-standing declaration read to them clearly, distinctly, and word for word, declared to persist and abide by it, desiring that nothing more shall be added to or removed from it, and therefore spoke individually the solemn words: So help me God Almighty. Thus verified and sworn to at the Cape of Good Hope on the 5th of June 1788. H.k J:s Linsen, J: P: de Beer, Jan Hendrik Ficken, Christiaan Thiel (lower:) In my presence (signed) W: S: v: Rijneveld, Sworn Clerk. (in the margin:) As commissioners and signed: W: F: v: B: v: Oudshoorn, G: A: Meyer. (was signed) Agrees. A. Loedolff, Sworn Clerk. (was written below:) 119 Copy. Appeared before the undersigned Commissioners from the Honorable Council of Justice of this Government, Lieutenant the Valiant Wijnand Berendonk, of competent age, who had been appointed to the Honorable Company's ship Avenhorn, wrecked in this Table Bay, who, at the requisition of the Fiscal pro interim here, the Honorable Gabriel Exter, declared to be true and truthful: That he, appearer, having been ordered on the 15th of this month to go ashore in order to fetch the salt needed for the crew, he had not been able to complete his business on that same day, as there was no salt available at the Cape, and for that reason had stayed ashore for the night, expecting to be assisted the following day. When he, appearer, on the morning of the 16th of the aforementioned month of May, had again applied to the Steward of the Honorable, Valiant Lord Governor, and was informed by him that a wagon had departed into the country to fetch salt, which would be at the Cape towards four o'clock in the afternoon, he, appearer, had deemed it advisable just to [illegible]
Dutch transcription
118 Een Uuren t tuij touw op de beding gebrooken en 't schip daar door direct s voorm: schip de Ederl voor de boeg geraakt zynde, was egter 't schip, na dat door de boegspriet van de Paarl zelfs groote en bezaans wand was komen te breeken, voorsz bodem de Paarl voor bijgeraakt, weshalven zij Comp=ten als toen voorsz: anker hadden laten vallen, dan dat t schip hier na dwarszen geraakt zynde waar door dadelyk de groote en bezaans masten over boord slingerden, hadden de Comp=ten nog gepoogd om zo veel als konde geschieden voor 't laatstgem an¬ ker met twee bogten op te tornen, terwijl t touw op dat tijd stip zo veel als doorlijk gestooken wordende, egter eer dat men het zelve over zyn zud had gestooken gebrooken was, waar op de Capn: Lieut nog de sol willende laatenlos maaken, om voor de wind op strand te koomen, dit egter vermits het schippeer dat men de brassen en schooten in ordre konde brengen, voor de wind aan de grond was gezaakt, niet heeft kunnen volbragt worden, beginnende 't schip daar op ter„ „stond zo heevig te schokken dat de Capit=n Lieutt meede nodig oordeelde om 't wand van de focke mast waar door deselve ook terstond over boord sloeg te kappen, gelyk als toen ook 't Ever ten eenemaal uyt zyne vingerlingen was geslaagen, zittende het schip beeds om half drie Uuren hoog op het strand. — Dat den Capit=n Lieut=t en de Comp=ten hier op om zo derl 't mogelyk waren de Equipagie tog te behouden, van dat Uur bezig geweest waaren, om vaatwerk met lood lyken naarland te laaten dryven, dit hun tog eyndelyk tegens de dag gelukt was, zo dat vervolgens 't volk en zij Comp=te met behulp en adsistentie van de zig aan land bevindende menschen, waar bij sonder anderen de Equipagiemeester van dit gouvernement zyn gered en hun Leeven gesauveerd hebben. verclaarende de Comp=ten laatstelijk dat geduurende deese Edn noodlydende omstan digheeden door al't volk groot en kleyn binnen boord, alles aangewend is, wat in deselfs vermogen gestaan heeft om 't schip en deeselfs Equipagie te bedden en dat het vere„ ongelukken van meergem: schip 't welk in een zeer goeden staat van alles behoorlyk voorzien en zelfs gereed was om met de eer„ ste wind /: de welke egter gedurig Contrarie geweest is, van hier te vertrekken, aa niet anders als aan 't verschrikkelijke onstuy„ mig weel welks gelyken de Compten. himmer bygewoond hebben moet werden g'attribueert wyders verclaarden de Comp=ten. nog gesien te hebben dat de poorten van de Constapels Camer behoorlik toe zyn geweest gedurende te storm Niets meer verclaarende geeft de Comp=ten voor beedenen van weetenschap als in den Eerst beryd zijnde 't zelve des gerequireerd werdende met Eede te staaven /onderstond:/ Aldus gedaan ende gepasseerd aan Calio de goede Hoop voor de Heeren Salomon van Echten en Jan Coenraad Gieleeken uyt den Eagtb: baad van Iustite voorsz die de minute deeses beneevens de Comp=ten en mij Se Cras=s behoorlyk hebben onderteekend. — /:lager 'T welk ik getuige /:was getd/ C: van Aerssen Se prets Recollemen. Compareerden voor ons onder geteek: ge comm=s uit den E agtb: Raad van Iustikie voorm:e Persoo„ nen van Hendrik Iohannes Linsen Jan Pieter de Beert, Jan Hendrik Fikke, en Christiaan Tieb, de welke deese hunne voor en staande verclaaring van woorde tot woorde klaar en duydelijk woordelijk voorgeleesen zynde verclaarden daar bij te blijven persistee ren, begeerende daker niets meer bij of van gedaan werden zal, en spraaken dier halven yder afzonderlyk de solemneele woorden: Zo waarlijk helpe mij God Almagtio Aldus gerecolleerd en beëedigt aan Cabo de goede Hoop den 5 Iunij 1788:— H„k J:s Linsen, I: P: de Baer, Ian Hendrik Ficken, Christiaan Thiel /:lager:/ mij present getektd/ W: S: V: Rineveld gesw: Clercq /:in marginen:/ als gecommitt„s en geteek:d W: F: V: B: V: Oudshoorn, G: A: Meyjer /:was geteekd/ Accordeert- A Loet W: 6g Clercq. /:onderstond:/ 119 Copi ots. Compareerde voor de Ondergeteek: Gecommitteerdens uit den Edelen Achtbr: Raad van Iustitie deeses Gouver„ „nements den op het in deeze Tafelbaaij verongelukte s E Comp=s schip Avenhorn bescheiden geweest zijnde Lieutenant de Manh: Wijnand Berendonk van Competenten ouderdom, dewelke ter requisitie van den Pro Interim ficcaal alhier d E Gabriel Eater, verklaarde waar en waarachtig te Dat hij Compts op den 15 deeser Maand ge„ „ordonneerd geworden zijnde, zich na de wal te begeeven, ten einde het voor de Equipagie benodigde zout te halen, hij als toen dien zelfden dag niet had kunnen klaar raken, vermits er zich geen zout aan de Caab bevond, en om die reede des Nagts aan de wal gebleeven was, in verwagting vandes kunnen anderen daags te zullen geholpen worden, als wanneer zij Comp=te zich des Morgens van den 16. der voorm: Maand Maij wederom had vervoegd bij den Hofmeester van den WelEdele Gestrenge Heer Gouverneur en van denselven verstendigd zijnde, dat er een wagen naarbuijten was geree„ „den, om zout te haalen, dewelke tegens veer Uuren des agtermiddags aan de Caab zoude weefen hi Comp=s raad/munist had geoordeelt om maar N27. 2 zijn Zo N.
English
to remain on shore for so long, because he would otherwise have had to return. That meanwhile the sea, towards 12 o'clock noon, having begun to be so stormy that there was at that time no longer any possibility of getting on board with a boat, he, the appearer, was thereby forced to remain on shore for that second night as well. That during that same night the unfortunate stranding of the aforementioned ship Avenhorn occurred, of which he, the appearer, having been informed at the break of day, immediately proceeded to the beach, where, having arrived on board by means of the line, he had then already found that the water was washing throughout the entire ship, without there being any further possibility of salvaging anything from below. The appearer further declared that he could not specify what had happened on board during the stranding, since, as aforementioned, he had not been on board at that time. Declaring nothing further, the appearer gives as reasons of knowledge the text itself, being prepared, if required, to confirm the same in more detail. Thus done and passed at Cape of Good Hope on the 27th of May 1788. Before the gentlemen Salomon van Echten and Johannes Coenraad, members of the Honorable Court of Justice of this Government, who, together with the declarant and me, the secretary, have also duly signed the original minute hereof. J. Goetz Agreed. W. S. v. Rijneveld, sworn clerk. Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this government, the valiant Lieutenant Wynand Berendonk, who, this his aforementioned declaration having been clearly and distinctly read to him verbatim word for word, testified to persist therein, wishing that nothing more be added thereto or taken therefrom, and therefore spoke in confirmation of the truth thereof the solemn words: So help me God Almighty. Below stood: Thus done and verified at Cape of Good Hope on the 5th of June 1788. Was signed: Wynand Berendonk. Lower: In my presence, and signed: W: S: v: Rijneveld, sworn clerk. In the margin: As commissioners: signed: W: D: v: Reede van Oudshoorn and G. H. Meyer. Verification. Which I witness, was signed: C. van Aerssen, secretary. Report given before the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government by and on behalf of the Captain Lieutenant stationed on the ship Avenhorn, the valiant Jacob Tobiaszoon, of competent age, and at the requisition of the Fiscal pro interim, the honorable Gabriel Exter, reading as follows: That the declarant, since the captain of his vessel had gone ashore on the 15th of this month, having then held the command on board, the day after that received some provisions from the shore with the boat and at the same time received a letter from the captain, with orders, since the ship lay ready to sail, to put everything in readiness to undertake the voyage to False Bay with the very first suitable wind, with the addition that the said boat should be sent back immediately after noon to fetch the said captain on board. That the appearer, having exerted himself according to his ability to comply with these orders, was however prevented therein by a north-westerly wind which from time to time became more violent, accompanied by rain and heavy rolling of the sea, to such an extent that he, the declarant, although this was by no means done by the flagship, nevertheless found himself in the necessity of lowering the topmasts and yards into the hold, the declarant, on account of the stormy sea, not daring at that time to undertake to send the boat to the shore to fetch the captain. That while the weather increased from hour to hour during the day, the appearer was therefore immediately intent on preserving his ship, to which end he, the declarant, having immediately let go the third anchor, being the sheet anchor, veered out about fifty fathoms thereof with as much of the daily cable, until all three anchors were bearing. That at night towards 10 o'clock, the sea having begun to rage more fiercely, so much so that the ship repeatedly had its forecastle submerged under water and almost no person could stand on the forecastle, subsequently at 11 o'clock the sheet cable happened to break, whereupon the appearer immediately having let go the bower anchor, immediately gave orders and even put his own hands to the work to veer the daily and bower further to bear equally with the small bower, but that before and until one was able to accomplish this, the daily cable having broken, the declarant thereupon immediately fired distress shots, and at the same time attempted, as far as practicable, to make the bower bear equally with the small bower, in which the declarant having barely fully succeeded, thereupon the tiller happened to break, which immediately caused a great strain on the sternpost. That notwithstanding the fact that the stormy weather also increased in a terrible manner, such that this, combined with the adversities which the declarant had experienced thus far, caused the declarant to look forward to nothing other than the sad and fatal destiny which he afterwards also actually suffered, he nevertheless still continually sought to apply everything that he deemed useful at that moment for the salvation of his ship, for which reason he, the declarant, having first secured the rudder as much as possible in the helm port with a buoy and some timbers, and set the relieving tackles taut, had the broken sheet cable hauled inside, having
Dutch transcription
120 zolang aan land te blijven, dewijl hij tog andersints hadde moeten wederkomen Dat middelerwijl de zee tegens 12 uuren des Middags zo onstuijmig hebbende beginnen te staan, dat er als toen algeene mogelijkheid meer was om met een schuijt aan Boord te kunnen komen hij Compt over zulx genoodsaakt was geworden, om dien tweeeder magt wederom aan Land te blijven Dat in deezelfde Nagt het ongelukkig stranden van voorm schip Avenhorn was voorge„ „vallen, waarvan hij Comp=ts met het aanbreeken van den Dag geinformeerd geworden zijnde, hij zich toen direct naarstrand had begeeven, alwaar hij door middel van de Lijn aan Boord zynde gekomen, toen reeds had bevonden, dat het water al door het geheele schip spoelde zonder dater eenige moogelijkheid meer was, om als toen iets voor beden te kunnen bevrijden; Verklaarde den Comp=s wijders niet van het gepasseerde aan Boord geduurende het stranden te kunnen bepaalen, vermits hij zo als voorm: toen niet aanboord geweest was. iets meer verklarende geeft de Comp„e voor reedenen van wetenschap eels en den Text, bereijd zijnde tzelve des gerequireerd wordende, nadergestand te doen Aldus Gedaan en Gepasseerde aan Cabo de goede Hoop den 27. Maij 1788. voor de Heeren Salomon van Echten Bm Compareerde voor ons onderges: Gec: uit den E Achtb: raad van Justitie deeses gouvernement den manh- Lieutenant terj„ nand Berendonk, dewelke deese zijne vorenstaande Verklaring van woorde tot woorde klaar ende duijdelijk woordelijks voor„ „geleesen zijnde, betuijgde daarbij te persisteeren met begeerte dat 'er niets meer bij ofte van gedaan worden zal en sprak derhal„ van ter bevestiging der waarheid van dien de solemneele woon „den: zo waarlijk helpe mij God almagtig /:onderstond:/ aldus gedaan en Gerecolleerd aan abo de goede Hoop den 5: Junij 1788. /:was geteekend:/ Wynand Berendonk /:lager my praesent / en geteekend/ W: S: v: Rijneveld gesw Clercq. /:In margine/ Als gecommitteerdens:/ geteekend/ W:D: v: Reede van Oudshoorn en G H Meyer Recollement. 'T welk ik Getuijge /was geteekend:/ C„ van terssen secret=s /:onderstond:/ Echten en Iohannes Coenraad, Leeden uit den E Achtbe raade van Justitie deeses Gouvernement, die de minute deeses benevens den relatant en mij secretari meede behoorlyk hebben onderteekend JGoetz Acordeert. — W: 69 Clercq 121 Dat de rel=t vermits de Capitain van zijn bodem zig den 15 deeser naar de wal had begeeven, als toen 't Commando aan boord gevoerd hebbende, daags daar aan met de Schuijt eenige Provisie van de wal en te gelijk van den Capitain eene Missive bekoomen had, met ordere om, naardien 't schip zeil reede lag, alles in greedheid te schikken om met de allereerste bekwaame wind de rijse naar de Baaij Fals aan te neemen, met bij„ voeging, dat gem. schuijt drect naa de middag zoude moeten te rug gezonden worden om gem: Capitain aan Boord te haalen. Dat de Comp=t. zig naar zijn vermoogen bevlijligd hebbende om aan deese Ordere te voldoen, egter Relaas gegeeven ten Overstaan van de ondergeteekende gecommit„ teerdens uijt den E. Agtb. Raade van Iustitie deeses Gouvernements door ende van de weegens den op 't schip Avenhorn; bescheidene. Capitn. Luytt. de Manh. Jacob Tobiaszoon van Competenten Ouder„ dom en ter requisitie van den pro interim Fiscaal d' E: Gabriel Exter Luijdende 't zelve als volgt daar N 7. 122 daar in door eene Noord weste wind dewelke van tijd tot tijd, verzeld van reegen en zwaare rollingen van de zee heeviger wierd, is verhindert geworden, dermaaten, dat hij rel„t hoe zeer ook van het admi„ raal schip geenzins gedaan wierd, zig nochtans in de noodzakelykheid bevond, de stengen en raas in 'te hol te strijken, hebbende de rel=t, vermits de onstuijmige zee, als toen niet op zig durven neemen om de schuijt ter afhaling van den Capit=n naar den wal te zenden. Dat terwijl het weer op den dag van Uier tot Uur toenam, de Comp=e derhalven dadelijk bedagt geweest was om zijn schip te Conserveeren, ten welken einde, hij relt. direct hij derde zynde het plegt anker, hebbende laaten vallen, daar van circka Vyftig: vademen met zoo veel van het daags touw had gestooken, tot de drie ankers alle dragtig waaren. Dat 's nachts teegen 10 Uuren de Zee hee viger hebbende beginnen te woeden zodanig dat het schip telkens met de bak onder water en bij kans geen Mensch op de bak staan konde„ vervolgens om 11 Uiren het pleckt touw kwam te breeken, waarop de Comp=te terstont het Boeganker hebbende laaten toe gaan, daadelijk Order had ge„ geeven, en zelfs handen aan 't werk geslaagen, om 't dags en boeg verders met het tuij gelijk dragtig te steeken, dan dat voor en aleer men in staat was dit te verrigten, 't daags Touw gebrooken zijnde de rec=t hier op terstont noodschooten gedaan had, en teevens, zoo veel doenlijk, gepoogd, het boeg met het Luij ge„ lijk dragtig te maaken, waar in hij rel=t nauwlijks ten vollen gereusseerd zijnde, was hier op de roerpen koomen te breeken, 't welk dadelijk een groote werking aan de agtersteeve veroorzaakte. Dat niet tegenstaande ook het onstuijmige wier op een verschrikkelijke wijze toenam, zodanig, dat dit gevoegd bij de tegenspoeden dewelke de rel=s tot dus verre gehad had, de rel=t niets anders, als het droevig Noodlod, welke hij daar naa ook doen werkelijk heeft ondergaan, kon dan te gemoed. zien, echter steeds nog alles had tragten aan te wenden, dat hij ter redding van zijn Schip op dat tijdstip nuttig achtte, weshalven hij rel=t eerst het loer, zoo veel mogelijk, met een Boij en eenige houtwerken, in het hennegat vast, en de Noodtaalies stijf gezet hebbende, het gebrooke plecht touw had doen binnen haalen, hebbende Sei
English
123 in order to make use of a certain unfit anchor, which was still kept on board, and whereof the palm had been lashed as well as possible, not doubting in the least that this would surely be able to effect something toward saving the ship. That the relator, having ordered the hauled-in sheet cable, which had broken not far from the anchor, to be cut off another two fathoms where it was found to be notably damaged, had it fastened to the aforementioned anchor as quickly as possible, while in the meantime they were simultaneously busy providing the bow cable with chafing gear. That just before the said cable was parcelled, it parted outside the hawsehole, whereupon the ship remained lying only by the small bower anchor, while, since the ship was already so close to the old ship de Paerl, they could not as yet make use of the aforementioned remaining unfit anchor, for fear that it, becoming entangled in the anchors or cables of the said ship, would thereby cause both ships, on account of the formidable seas, to be dashed to pieces against each other. For which reason the relator then thought it best to delay this extreme measure a little while longer for a better opportunity. That in the meantime, by the terrible fury of the weather and wind, with which the relator at that time took heavy breakers over the forecastle and the waist, around 1 o'clock the small bower cable parted on the bitts, and the ship thereby having immediately struck the aforementioned ship de Paerl across the bow, the relator's ship, after its main and mizzen shrouds had been broken by the bowsprit of the Paerl, nevertheless cleared past the aforementioned vessel the Paerl, wherefore the relator then immediately had the aforementioned anchor dropped; however, the ship having thereafter fallen broadside to the sea, whereby the main and mizzen masts immediately toppled overboard, the relator had still attempted to heave in as much as could be done with two bights on the last-mentioned anchor, while at that moment the cable was veered as much as was feasible, yet before it could be veered to its end, it parted; whereupon the relator, still wishing to loosen the foresail in order to run ashore before the wind, could not accomplish this, however, since the ship had run aground before the wind before the braces and sheets could be put in order, whereupon the ship immediately began to pound so violently that the relator also deemed it necessary to cut the shrouds of the foremast (whereby the same also immediately fell overboard), just as the rudder was then also entirely knocked out of its pintles, the ship already sitting high on the beach by half past two o'clock. That thereupon the relator, in order to preserve the crew if possible, having been busy from that hour in letting casks with lead lines drift toward land, finally succeeded in this toward daybreak, so that subsequently all the crew and he, the relator, with the help and assistance of the people present on land, among whom, among others, the Honorable Secunde, the Master of Equipage of this Government, etc., were found saved and have preserved their lives. The relator lastly declares that during this his distressed circumstance, in which all the crew, high and low on board, did everything in their power to save the ship and its crew, and that the wrecking of the aforementioned ship, which was in very good condition, properly provided with everything, and even ready to depart from here with the first wind, which however was continuously contrary, must be attributed to nothing other than the terribly tempestuous weather, the likes of which the deponent has never witnessed. To which the relator lastly adds that he had taken very good care that the gunner's ports were properly secured and attended to, and to that end had sent others to inspect all of it, and had then discovered that the tiller rope was broken. Nothing 125 Relating nothing more, the relator gives as reasons for his knowledge as stated in the text, being prepared to confirm the same further. Thus done and passed at Cabo de Goede Hoop on the 27th of May 1788, before the Gentlemen Salomon van Echten and Johannes Coenraad Gie, members of the Honorable Court of Justice of this Government, who along with the relator and me, the Secretary, have also duly signed the minute hereof. Which I witness, was signed: Jan Aarssen Secretary Recallement Appeared before us, the undersigned commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the Valiant Captain Lieutenant Iacob Tobiaszoon, who, this his adjacent deposition having been clearly and distinctly read to him verbatim word for word, testified to persist therein, wishing that nothing more or less shall be made of it, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So help me God Almighty. Thus reviewed and sworn to at Cabo de Goede Hoop on the 15th of August 1788. was signed: I:s Tobias zoon below: In my presence, signed: W: S: V: Ryneveld, Sworn Clerk in the margin, as commissioners, and signed: W: F: V: R: V: Oudshoorn, G: H: Meijer. Agrees, Boetz 69 First Clerk
Dutch transcription
123 om door het zelve gebruijk te maaken van zeeker onbekwaam anker, 't welk men nog aan Boord van had, en waar dan 't blad las e doeh, zoo goed doenlijk, gesport was, geenzints twijffelende of dit zoude gewis iets tot redding van 't schip kunnen effectueeren. Dat de rel=e het binnen gehaalde plicht touw, 't welk niet verre van het anker-gebrooken was, nog twee Vademen, alwaar het zelve merke„ lijk beschadigt bevonden wierd, hebbende laaten afkappen, het zelve zo ras doenlijk in 't gemelde anker had doen steeken, zijnde men Intusschen te gelijk, beezig om 't boeg touw met kleeding te voorzien, — Dat eeven voor dat gem: touw bekleed was, het zelve buijten de kluis afgebrookende zijnde, was het schip als toen alleen voor het tuij blijven leggen, terwijl men, vermits het Schip reeds zoo naa bij het oudeschip de Paerl was, als toen van het voorz: overgebleevene onbekwaam anker voor als noch geen gebruijk konde maaken. uijt vreese, dat het zelve aan de ankers of touwen van het gem. schip vast gerakende, daar door bijde Scheepen weegens de ontsaggelyke Leën tegen elkanderen te morzelen zoude slaan, Weshalven de rel=te als toen best dagt, om met dit uiterste middel nog een wynig, tot een beetetre gelegenheid, te vertraagen. — Dat inmiddels, door de verschrikkelijke wolde van weer en Wind, waar meede de rel=te op dien tijd swaare storten over de bak en de kwijl bekwam, omstreeks van 1 Uuren het tuij touw op de beeting gebrooken, en het schip daar door drect, het voorn: schip de Paerl voor de boeg geraakt zijnde, was echter des rel=ts schip, naa dat door de boeg spriet van de Paerl deszelfs groote en bezaans wand was koomen te voor breeken, voorsz. bodem de Paerl daar bij geraakt, weshalven de reln. als toen terstond Voorsz. Anker had laaten vallen dan dat, het schip hier naa dwars zee geraakt zijnde, waar door dade„ lijk de Groote en bezaams Masten over boord Sluijgerde, had de relt nog gepoogd, om zoo veel, als konde geschieden, voor het laatst= gem. anker met Twee boegten op te tornen, terwijl het touw op dat tijdstip, zoo weel als doenlijk was, gestooken werdende echter eer dat men het zelve op zijn End Zeën had 124 had gestooken, gebrooken was waar op de rel=t nog de fok willende losmaaken, om voor de Wind op strant te koomen, dit echter, vermits het schip, eer dat men brassen en Schooten in ordere konde brengen, voor de Wind aan de Grond was geraakt, niet heeft kunnen vol„ brengen, beginnende het schip daar op ter stond zoo heevig te schokken, dat de rel=t meede nodig oordeelde, om 't wand van de Tokke mast (:waar door dezelve ook terstond over boord slog /: te kappen:/ gelijk als toen ook het roer ten eenemaal uijt zyne Vin„ gerlingen was geslaagen: zittende 't Schip reeds om halff drie Uuuren hoog op het strand. Dat de Eel=t hier op, om zoo het mogelijk waare de Equipagie tog te behouden, van dat Uur beezig geweest zijnde om vatwerk met lood zijnen naar land te laaten drijven, dit hem tog Eindelyk teegens den dag gelukt was, zoo dat vervolgens al het volk en hij relt. met behulp en adsistentie van de zig aan Land bevindende Men„ schen, waar bij onder anderen d E. Agtb. Heer secunde, de Equipagie meester van dit Gouvernement &=a zijn gered gevonden en hun leeven gesalveerd hebben. Verklaarende de relte Laatstelyk, dat Geduurende deeze zijne noodlydende omstan„ digheid, daar al 't volk groot en kleijn bin„ nen boord alles aangewend is, wat in deszelfs vermoogen gestaan heeft, om 't schip en deszelfs Equipagie te redden, en dat het verongelukten van het meergem. schip, het welk in een zeer goede staad van alles behoorlijk voorzien en zelfs gereed was. om met de eerste Wind dewelke echter ge„ duurig Contrarie geweest is van hier te ver„ trekken, aan niets anders als aan het verschrikkelijke onstuijmig weer, welks gelijke den Comp=t nimmer bijgewoond heeft, moet worden geattribueerd, Voe„ gende de Eel=t hier nog Laatstelijk bij„ dat hij zeer Goede zorge gedraagen had, dat de Constapels poorten behoorlijk voorzien, en toegezord waaren, en ten dien einde noch naar anderen gezonden had, om dat alles te visi„ teeren, en als toen ontdekt had, dat de rerpen gebrooken was. — dit Niet 125 Niet meer relateerende geeft de rel=te voor redenen van Wetenschap, als in den text bereid zijnde, het zelve nader gestand te doen. Aldus gedaan en gepasseerd aan Cabo de Goede Hoop den 27 Maij 1788:- voor der Heeren Salomon van Echten en Johan„ nes Coenraad Gie Leeden uijt den E. Agtb. Raade van Justitie deeses Gouvernements die de minutee deeses beneeven den zet ende mij Secretaris meede behoorlijk hebben onderteekend. T welk ik getuijge /:was geteekend. Jan Aarssen seretaris Recallement Compareerde voor ons onderget. gecommitt=s uigt den E. Agtb. Raad van Justitie deeses Gouvernements den Manh: Capitain Luijtenant Iacob Tobiaszoon, dewelke dit zyn neevenstaande relaas van /:onderstond:/ Aldus gerecolleerd en beëedigt aan Cabo de Goede Hoop den 15 Augustus 1788:- /:was geteekend:/ I:s Tobias zoon /:lager:/ Mij Present /:getekend:/ W: S: V: Ryneveld gesw. Clercq /:in margine/ als gecommitt=s /:en getekend:/ W: F: V: R: V: Oudshoorn, G: H: Meijer. - woorde tot woorde klaar en duydelijk woor= delyks voorgeleesen zijnde, betuygende daar bij te blijven persisteeren, met begeerte, meer dat er niet voij ofte van gedaan worden zal en sprak dierhalven ter bevestiging der Waarhijd van dien de Solemneele woorden zoo waarlijke helpe Mij God Almagtige /:onderstond:/ Accordeert woorde Boetz - 69 Eg Clercq.
English
No. 7. Report given in the presence of the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, by and on behalf of Captain Aelt Arend Tobiaszoon, of competent age, commanding the ship Avenhorn, and at the requisition of the pro interim Fiscal, the Honorable Gabriel Exter, reading as follows: That on the 16th of May in the morning, the wind being northwest, with good navigable weather, the declarant, having had to send the daily provisions, such as bread, meat, and vegetables, on board with the declarant's large jol due to the loss of the ship's boat which had perished here in the roads, had sent such orders on board with the said jol to return to land in the afternoon to bring the declarant on board; and whereas in the morning a heavy mast timber still had to be taken over into the ship's longboat, as the declarant was also able to see happen from land, the declarant proceeded in the morning around half past nine to the trade office to inquire whether his ship's papers were ready, in order to then be able to sign them; but no one being present at the trade office other than some assistants, and having obtained the answer from them that the papers of the ship Avenhorn were not yet ready; that around half past eleven the assistant named Hofland came to the declarant's lodgings to notify him, by order of the Trade Administrator, to come to the office in the afternoon at four o'clock to sign the papers; that around half past three the said Assistant Hofland came to notify the declarant further, in the name of the Trade Administrator, not to come to the office that afternoon, but rather the next day in the morning at ten o'clock to sign the papers, which would then be ready; the declarant coming in the evening between light and dark from the beach to his lodgings received report that Assistant Stanhoffius of the Secretariat of Policy had come to say, in the name of the Secretary of Policy, De Wet, that the declarant was ordered to prepare an extract from his ship's logbook and to deliver it to the Secretariat of Policy before his departure; thus the declarant, for the aforementioned reasons, and in the meantime the weather having become unnavigable, to his painful grief, along with several other captains, had to remain on land, where upon him befell the terrible fate of having to see his precious vessel run aground due to tempestuous weather and wind. Declaring nothing further, the declarant gives as reasons for his knowledge as stated in the text, being prepared to maintain the same further. Thus done and executed at the Cape of Good Hope on the 27th of May 1788, before Messrs. Salomon van Echten and Jan Coenraad Gie, members of the Honorable Court of Justice aforesaid, who have duly signed the original minute hereof together with the declarant and me, the secretary. To which I testify. Was signed: C. van Aerssen, Secretary. Re-examination: Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice aforesaid, the person of Aelt Arend Tobiaszoon, who, this foregoing report having been read to him clearly and distinctly word for word, declared that he persisted by it, desiring that nothing more be added to or taken from it, and therefore, in confirmation of the truth thereof, spoke the solemn words: So truly help me God Almighty. Thus re-examined and sworn at the Cape of Good Hope on the 5th of June 1788. Was signed: A. A. Tobiaszoon. Lower stood: In my presence, was signed: W. S. v. Rijneveld, Sworn Clerk. In the margin: As Commissioners, was signed: W. P. v. Reede van Oudtshoorn and G. H. Meijer. Agrees: G. Goetz, Sworn Clerk. Copy Appeared before us, the undersigned Commissioners from the Honorable Court of Justice of this Government, the Captain-at-Sea and provisional Master of Naval Stores of the Company Jan Arnold Voltelen, the valiant Captains-at-Sea Christiaan van Veerden, Paulus Kroon, and Axel Land, who by resolution of the Right Honorable Lord Governor and the Honorable Council of Policy dated 20 May of the current year were qualified and commissioned, as maritime experts, to supply their advice and remarks in the investigation to be conducted by the pro interim Fiscal of this Government, pursuant to the aforementioned resolution, regarding the grounding of the provision ship Avenhorn. And the appearers have declared in consequence thereof that, having duly examined both the reports and statements obtained by the said pro interim Fiscal as well as the logbook kept on board, they found that by the officers of the aforementioned ship Avenhorn, both before and during the grounding of their vessel, everything was done, as far as the circumstances in which they found themselves permitted, No. 7.
Dutch transcription
N. Z Rielaas Gegeeven ten over Dat den relatant op den 16=e Maij 'smorgens de wind N= W=t, goeden vaarbaar meer, de dage„ „lijkse verstrekking, als brood, vleesch en Groentens met des rec=ts groote sol, na boord hebbende moe„ „ten zenden door het gemis vande scheeps schuit die hier ter Rheede verongelukt was, met gem: Tol zodanige ordres naar boord gezonden had om des nademiddags wederom naa land te moeten ko„ „men, om den Bel=t naar boord te brengen, en ver„ mits des morgens nog een swaare Maskhout inde scheepsboot moesten overgenoomen wer„ „den, zo als den rel=t ook vanland heeft kunnen zien geschied te zyn, zo had de Rel=t zig vervoegt des morgens Circa half tien uuren ten negotie Comptoire om te verneemen of deszelfs scheeps papieren in gereedheid waren, ten einde dezelve als dan te kunnen teekenen, dog niemand op het negotie Comptoir preesent zynde, dan eeni„ „ge adsistenten, en van dezelve tot antwoord verkregen hebbende, dat de papieren vant schip Avenhorn nog niet in gereedheid waren Om halff twaalff uuren de adsistent in name Hofland aandes Bel=ts Logement gekomen was, om denzelven te appoincteeren, uit ordre van den negotie Overdrager om des nademiddags ten vier uuren ten Comptoir te koomen, om „staan vande ondergez: Gecomm uit den E Agtb: Rade van Justi„ „tie dezes Gouvernements door en van wegens den op het schip Avenhorn Commandeerende Capitain Aelt Arend Tobiasz=r van Competenten ouderdom en ter Requisitie van den pro interim Fiscaal d E Gabriel Exter, Luidende het zelve als volgt 126 de papieren te teekenen, dat om half vier uuren gem=te Adsistent Hofland, den Helt nader uit naam vanden Negotie Overdrager, zynde komen aanzeggen dien agter middag niet ten Comptoire te moeten komen, maar wel des anderen daags morgen om tien uuren, om de papieren te teeke „nen die als dan zoude in gereedheid zijn, de Belt des avonds tusschen ligt en donker van strand komende aandeszelfs Logement berigt ontving dat den adsistent Stanhoffius van de secretarie van Politie had komen zeggen, uit naam vande Heer secretaris van politie de wet dat hem relk gelast weerd een Extract uyt dies scheeps Journaal te formeeren en voor zyn ver„ „trek ter secretarije van politie te moeten overleeveren, dus de relt om voorgem: reede„ „nen, en intusschen onvaarbaar weer gewor„ „den zijnde, tot sin smertelijk Leedweesen neevens meer andere Capitains aan Land hebbende moeten verblyven, daar op het are„ „lig noodlot van zijn dierbaren bodem, door Godsweer en wind te moeten zien stranden is te beurt gevallen Niets meer Recateerende, geeft den Rel=t voor reedenen van weetenschap als in den text be„ „reid zynde, het zelve nader gestand te doen Aldus Gedaan en Gepasseerd aan Cabo de Goede Hoop den 27=e Maij 1788 voor de Heeren Salomon van Echten en Ian Coen„ „raad Gre Leeden uit den E Achtb Raad van Iustitie voorm=te die de minute deezes be„ neevens den rel=t en mij secretaris mede behoor„ „lijk hebben onderteekend, 'T welk ik Getuigen /:was geteekend:/ C=l van Aerssen secret=s Recollemt Compareerde voor ons ondergez: PeComm=s tl den E Agtb: Raad van Iustitie voorm=t den /:onderstond:/ Aldus Gerecolleerd en beeedigd aan Cabo De Goede Hoop den 5=e Iunij 1788. — /:was geteekent:/ A=l A: Tobias zoon /:lager:/ mij present /:geteekend:/ wof V Rijneveld gesw: Clercq /in margine:/ Als Gecommitt=s /:s geteekend:/ W=m p: v: Reede van Oudtshoorn en G, H: Meijer perzoon van Ailt Arend Tobias zoon dewelke dit voorenstaande relaas van woorde tot woor„ de klaeren duidelyk voorgeleesen zynde ver„ klaarde daar by te blyven persisteeren begee„ „rende dat er niets meer bij of van gedaan werden zal, en sprak derhalven ter bevesti„ „ging der waarheid vandien de solemneele woorden, zo waarlijk helpe mij God Ar„ „machtig. Accordeert G Goetz os Clercq. Persoon /:onderstond:/ 127 128 Copia Compareerde voor ons Ondergeteekende gecommitteerdens uijt den E: Achtb: Raad van Justitie deezes gouvernements den Capitain ter Zee en provisioneel Equipagie Meester der Marhj: Jan Arnold Voltelen, de manhaft Capit: ter Zee Christiaan van Veerden, Paulus Kroon, en Axel Land, as zijnde bij resolutie van den wel Edelen Gestr. Heer Gouverneur en E. Achtb=re Raade van politie sub dato 20 May. J: C. gequalificeerd en ge= committeerd omme als zee kundigen, bij, 't weegens het stranden van het provisie schip Stvenhorn door den pro Jnterim Fiscaal deezes gou¬ vernements, ingevolge opgem: geher„ de Resolutie te doene onderzoek der selver advijzen en remarquen te moeten Suppediteeren. En hebben de Comparanten in ge¬ volge van dien gedeclareerd, dat zij zoo wel de telaasen en verklaa¬ ringen door gem: pro interim Tis¬ Caal. ingewonnen als het binnen boord gehouden Journaal, behoorlijk geexamineerd hebbende, bevonden hadden, dat door de Overheeden van het vorm Schip Avenhorn zoo voor als bij het stranden van hunnen bodem, alles is aangewend, wat voor zoo verre de om= standigheeden, in welke zij zich hebben bevonden No. 7.
English
129 found, could permit, with possibility for the preservation of the ship and cargo, could have been demanded of them; as they, besides many other precautions appearing in the aforementioned documents, also properly and in good time presented their anchors, and spliced the cables equally bearing as required. So that the grounding of the said ship Avenhorn, as they the appearers maintain, could be attributed to nothing other than the terribly tempestuous sea. While furthermore by the first-mentioned Equipage Master, upon the question: whether the same officers had indeed applied their diligence in order to be ready with the ship to depart from this roadstead before the appointed time of mid-May, was declared: That regarding the aforementioned vessel, not the slightest thing was neglected, but on the contrary all possible progress had been made to be ready for departure from here by the middle of the said month; and that, although it was indeed true that the Captain had not attended at the appointed time to taste and receive the wines, the work was thereby nevertheless not delayed in the least, as they had meanwhile proceeded with the loading of the other goods still belonging in the ship; adding further hereto, that even if the said ship had been ready by mid-May to undertake its voyage from here, it nevertheless would no more have been able to put to sea than the other ships Spaaren and the Goede Intentie, which lay here in the roadstead and which, on account of head winds, also had to remain here at the roadstead. And the appearers finally declared that concerning the foregoing, they have conducted themselves to the best of their knowledge impartially and without respect of persons, being ready, if required, always to confirm the same further. Was written below: Thus done at Cabo de Goede Hoop the 5th of June 1788, before the Messieurs Willem Ferdinand van Rheede van Oudtshoorn and Gerrit Hendrik Meijer, Members of the Honorable Court of Justice of this government, who duly signed the minute hereof together with the appearers and me, the Sworn Clerk. Was written below: Which I witness. Was signed: W. S. van Rijneveld, Sworn Clerk. Meanwhile. G. Goetz. Agrees. W: bg Clercq No. 7 Copy Thursday the 5th of June 1788. On this day, before the Messieurs Willem Ferdinand van Reede van Oudshoorn and Gerrit Hendrik Meyer, Members of the Honorable Court of Justice of this Government, having appeared the Captain at sea and Provisional Equipage Master, the Valiant Jan Arnold Voltelen, together with the Captains at sea, the Valiant Christiaan van Veerden, Paulus Kroon, and Axel Land, in order that, in such investigation as was demanded and assigned to the Fiscal pro interim here, the Honorable Gabriel Exter, by resolution of the Council of Policy of the 20th of May last concerning the grounding of the provision ship Avenhorn, they should supply their nautical remarks and advice; the said sea officers, upon the inquiry made by the aforementioned Fiscal pro interim with submission of both the journal kept on board and the accounts and statements taken by him concerning these matters: whether and to what extent they would judge from all this that the aforementioned accident arose from any negligence or neglect of the ship’s officers or anyone of the crew, and whether the said officers, for the preservation of ship and cargo, could and should have exercised any care that might have been omitted in this matter, etc. Testified that, in their opinion, by the officers of the said ship Avenhorn, both before and during the grounding of their vessel, everything was done that, so far as the circumstances in which they found themselves could permit, with possibility for the preservation of the ship and cargo, could have been demanded of them; as they, besides having used many other precautions appearing in the aforementioned documents, also properly and in good time presented their anchors, and 130 spliced the cables equally bearing as required, so that the grounding of the said ship Avenhorn, as they maintain, could be attributed to nothing other than the terribly tempestuous sea. While the said Provisional Equipage Master further declared that regarding the aforementioned vessel, not the slightest thing was neglected, but on the contrary all possible progress had been made to be ready for departure from here by mid-May; and that, although it was indeed true that the Captain had not attended at the appointed time to taste and receive the wine, the work was thereby nevertheless not delayed in the least, as they had meanwhile proceeded with the loading of the other goods still belonging in the ship; adding further hereto that, although the said ship had also been ready before mid-May to undertake its voyage from here, it nevertheless would no more have been able to put to sea than the other ships lying here at the roadstead and already having been mustered, Spaaren and the Goede Intentie, which on account of head winds had to remain lying at the roadstead. Was written below: At Cabo de Goede Hoop, day and year as above. Lower, in my presence. Was signed: W: S: v Rijneveld: Sworn Clerk. And below that: Agrees. And signed: W: S: V: Rijneveld, Sworn Clerk. Agrees. J. Goetz W: Eg Clercq
Dutch transcription
129 bevonden, konden permitteeren, met moog= lijkheid tot behout van het schip ende Laading van hun zoude hebben kunnen gevorderd worden; als hebbende zij be¬ halven veele andere in voorsz: do¬ cumenten voorkomende preecautien tevens ook hunne ankers behoorlijk en op zijn tijd gepresenteerd, en de touwen naar vereijsch gelijk drachtig gestooken^ Jnvoe¬ gen het Stranden van het gem: Schip Avenhorn, (:zoo als zij Comparanten vast stellen /:/ aan niets anders, als aan de verschrikkelijke onstuijmige Zee zou kunnen worden toe geschreeven. Terwijl noch door de eerst gemelte Equipagie meester op de vraage: of de „ zelve overheeden wel derzelven vlijt „hebben aangewend om voor den daar „toe bepaalden tijd van medio Maij „ met het schip en gereedheijd te zijn om „ van deeze rheede te vertrekken. heeft verklaard: Dad men nopens voorm: bodem niets het minste verzuijmd„ maar in te gendeel alle mogelijke voortgange gemaakt had, om met medio van gem: maand, tot het vertrek van hier in gereed= heijd te zijn en dat schoon het wel„ waar was, dat den Capitain niet op den bepaalden tid noeven gevaceerd had om de wijnen te pressen en te ontfangen het werk daar door echter in het min= ste niet was vertraagd, als zijnde men„ intuschen met de belaading van de in het schip noch behoorende andere goederen voortgevaaren; hier noch bij voegende, dat, schoon het gemelt: Schip ook van Medis Maij in gereed heijd was geweest, om zijne regte van hier aanteneemen, het zelve echter eeven zoo min als de andere hier zeil rheede geleegen hebbende Scheepen Spaaren en de goede intentie de welke door teegen winden meede alhier ther Rhee¬ de hebben moeten vertoeven, zoude hebben kunnen Zee Kieten. En betuijgden de Comparanten eijnde¬ lijk zich omtrent het voorenstaande na hun beste kennisse onzijdig en zonder aanzien van perzoon te hebben gedraa„ gen: bereid zijnde om het zelve, des gere„ quireerd wordende altoos nader gestond te doen. /:onder stond:/ Aldus gedaan aan Cabo de goe¬ de Hoop den 5e: Junij 1788, voor de Heeren Willem Ferdinand van Rheede van Oudtshoorn, en Gerrit Hendrik Meijer, Leeden uijt den E. Achtb: Raade van Justitie deezes gouvernements, die de minute deezes beneevens de Comparanten en mij ge¬ Swr. Clercq meede behoorlijk hebben onder¬ ge teekend /:Oderstond:/ T welk ik ge= tuijge /:was geteekend:/ W. Sv van Rijneveld geswooren Clercq. intusschen G Goet Accordeert. = bg Clercq N 7 Copia onderdag den 5=e Iunij 1788. Op heeden voor de Heeren willem Ferdi „nant van Reede van Oudshoorn en Gerrit Hendrik Meyer Leeden uyt den E Achtbaaren Rade van Justitie dezes Gouvernements ver„ „scheenen weezende den Capit=n ter zee en Prov=e Equipagie Meester de Mart Ian Arnold vol„ „telen, beneevens de Capit=n terzee de Manh Christiaan van Veerden, Paulus Kroon en Axee Land, ten einde in zoodanige onder „zoek als bij Politieq raads besluijt van den 20=e Maij Jongstleeden weegens het stranden van het Provisie schip Avenhorn, aan den projnterim fiscaal alhier d E Gabriel Exter is gedemandeerd en opgedragen geworden, der„ „zeever zee kundige rimarques en advisen te moeten suppediteeren zoo hebben gem: zee ofse „cieren op de door den voorsz: pro Jnterim Pis„ caal onder overlegging zoo wel van het binnen boord gehouden Journaal als de relasen en verklaringen door hem weegens deze zaaken „genomen gedane afvrage „ of en in hoe verre zij uit dit alles zoude oordeelen dat het voorsz: ongeval door eenige onagtzaamheid off „te verzuim der scheeps overheeden, ofte iemand der Equipagie zoude zijn ontstaan en off de „gem: overheeden tot behoud van schip en La „ding ook eenige zorgvuldigheid hadden hun „nen en moeten betragten die in dezen mogt „nagebleeven zijn & Betuijgd, dat, na hun sustenu, door de over„ „heeden van het gem: schip Avenhorn zoo voor als by het stranden van hunnen bodem„ alles is aangewend geworden, wat, voor zo ver„ „re de Omstandigheiden in welke zy zig hebben bevonden, konde permitteeren met moge„ „lykheid tot behoud van het schip ende Lading van hun zoude hebben kunnen gevorderd wor„ „den, als hebbende zij behalven veele andere in voorsz: documenten voorkomende precautie gebruikt te hebben tevens ook hunne ankers behoorlijk en op zijn tyd gepresenteerd, en 6 130 de touwen naar verEijsch gelykdragtig gestoo„ „ken invoegen het stranden van het ged schip Avenhorn /:zoo als zy vast steeden:/ aan niets an„ „ders als de verschrikkelijke onstuijmige zee zou kunnen worden toegeschreeven, — Terwijl gem prov=e Equipagiemeester voorts nog declareerde dat men nopens voorm: Bodem niets het minste verzuimd maar inteegendeel alle mogelijke voortgang gemaakt had om met medio Mey tot het vertrek van hier in gereedheid te zijn, en dat schoon het wel waar was, dat de Capitain niet op den bepaalden tyd gevaceerd had om de wijn te proeven en te ont„ „fangen, het welk daar door egter in het mintte niet was vertraagd, als zynde men intusschen met de belading vande in het schip nog be„ „hoorende andere goederen voortgevaren, hier nog byvoegende dat, alhoewel het gem: schip ook voor Medio Meij klaar geweest was, om zyne Reijze van hier aan te neemen, het zelve egter Aen zoo min als de andere hier ter Rheede geleegen hebbende, en reeds gemonsterd geweest zynde scheepen, spaaren ende Goede Intentie dewelke vermits teegenwinden ter Rheede hebben moeten blyven Leggen, zoude hebben kunnen zeekiesen /:onderstond:/ Aan Cabo de Goede Hoop die et Anno til Supra /:lager mij present /:was geteekend:/ W: I v Rijneveld: gesw: Clercq: . . / en daar onder„ Accordeert /:en geteekend:/ W: S: V: Rijneveld gestw Clercq Accordeert. — JGoetz W: Eg Clercq
English
To the Right Honourable, Highly Esteemed Sir, the Lord Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of Cabo de Goede Hoop and its dependencies, etc., etc., etc., together with the Right Honourable and Respected Council of Policy. Right Honourable, Highly Esteemed Sir, Right Honourable, Respected Sirs. In compliance with your Honours' revered orders contained in an extract of a resolution taken in the Council of Policy on Tuesday the 20th of May last, whereby the undersigned Interim Fiscal was ordered to carry out a proper and accurate investigation regarding the provision ship Avenhorn, which in the night between the 16th and 17th of the aforesaid month broke from its anchors and was driven ashore; to determine whether and to what extent the aforesaid accident was caused by any negligence or failure of the ship's officers or anyone of the crew, and whether the said officers, for the preservation of the ship and cargo, could and should have exercised any care that might have been neglected in this matter; as well as whether the said officers indeed applied their diligence to have the ship ready to depart from these roads by the time designated for that purpose, namely mid-May; it having also been approved to expressly commission the naval Captain and Interim Master of Equippage, the valiant Jan Arnold Solbelen, in order that he, together with such other maritime experts as may still be at hand or are expected to arrive here in the meantime and could capably assist in this matter, be present at the inquiry to be conducted by the undersigned, and to provide the remarks, considerations, or advice that may serve the matter; The undersigned, according to his indispensable duty, could not fail to immediately undertake and perform the said investigation pursuant to the instructions of your Honours, and for that purpose also to obtain the considerations or advice of the aforesaid Interim Master of Equippage, assisted by the naval Captains, the valiant Christiaan van Veerden, Paulus Kroon, and Axel Land, and now has the honour to report: That notwithstanding that around the stranding of the repeatedly mentioned ship some circumstances appeared to present themselves which at the first glance gave reason to suspect less diligence and attentiveness, yet upon examination they were found to be contrary and otherwise, as the annexed documents further demonstrate; and the ship's officers of that wrecked vessel are, according to the advice of the maritime experts, completely exonerated, the latter declaring unanimously that both before and during the stranding all precautions were taken by the said officers, and that everything was done and applied that could be required under the circumstances of the time, maintaining that the stranding of the ship could be attributed to nothing other than the terribly tempestuous sea. That the aforesaid Interim Master of Equippage also declares that the loading of the ship was by no means delayed, but on the contrary all haste and progress were made in order to be ready for departure from here by mid-May; adding thereto that even if it had been ready before that time, it nevertheless could not have left the roads due to the lack of a serviceable wind. That the undersigned, furthermore, trusting that the reasons given by the Captain in his report will justify him with regard to his absence from on board, as he had in no way intended to remain on shore, which will likewise apply to the first lieutenant, who along with several other naval officers was forced by the severe weather and sea to spend the night on land; and since according to the unanimous statement of the officers everyone of the crew, both high and low, exerted their best efforts to do what could contribute to the preservation of the ship and crew, the undersigned, subject to higher correction, according to the findings of the aforesaid advisors and further detailed examination, believes that no signs of negligence and even less of neglect of duty can be perceived either on the part of the ship's officers or anyone of the crew, by which he would consider himself entitled, with any semblance of reason, to be able or permitted to initiate any legal action. Wherewith the undersigned, hoping to have complied with the highly revered orders of your Honours, has the honour to let this serve as a respectful report. Was signed: G: Exter To the Right Honourable, Highly Esteemed Sir, the Lord Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of Cabo de Goede Hoop and its dependencies, etc., etc., etc., and the Right Honourable, Respected Council of Policy of this Government. Right Honourable, Highly Esteemed Sir, and Right Honourable, Respected Sirs! By the extract of your Honours' most revered resolution of the 8th of July last, handed to the undersigned Interim Fiscal, with the communication of the ship's journals kept by the officers on board the stranded ship Avenhorn, he, together with the Interim Master of Equippage and the naval Captains who are presently here, being further ordered Copy: A Goetz First Sworn Clerk Agrees. N 7.
Dutch transcription
N 7 In voldoening van uwE gestr: en wel Eagtb: gee„ venereerde ordres vervat, in een extract reso„ lutie genomen in den rade van politie, op dingsdag den 20 meij Iongstll, waar bij den ondergetek: prointerum fiscaal is gelast agt ag geworden, omtrent het in de negt tussen den 16 en 17 des voorm: maands van zijne ankers geslagen, en op strand gedreeven provisie schip Avenhorn behoorlijk en nau„ keurig onderzoek te doen, of en in hoe verre de voorsz: ongeval door eenige on agtzaamheid ofte verzuim der scheeps vier heedens ofte iemand der Equipagie is ontslaan en of de gem: overleedens tot behoud van schip en Lading ook enige zorgvuldigheid had„ den kunnen en moeten betragten, die in dezen mogt nagebleeven zyn mitsg=s mede of dezelve overheedens wel derzelver vlijt hebben aangewend, om voor den daarhoe bepaalden tijd van medio meij, met 't schip in gereedheid te zijn, om van deze rheede te vertrekken, zijnde mede goedgevonden geworden den Capitain ter zee en procite „rum Equipagie meester, de manh: Ian arnold Solbelen expresselyk te committeeren WelEdele Gestr: Heer Wel Edele agtb: Heeren. Aan den wel Edele Gestr: Heer d'heer Cornelis Jacob van de Graaff gouverneur en directeur van Cabo de Goede Loop en den ressor„ te van dien &a &a &a benevens den wel Edele agtb: rade van om Politie 131 132 om neevens zodanige andere zekundigen, als zig nog aan handen zullen bevinden, ofte intusschen alhier staan aan te koomen, en ten deesen bequamelijk assisteeren kunnen, bij 't zelve door den ondergetek. te doene onder verzoek present te zijn, en daar inne de ter zake dienen moetende remarques Consideratien ofte advizen te suppediteeren. — Heeft den ondergetek: naar desselfs in dispensable pligt niet kunnen in ge„ brek blijven, 't gem: onderzoek ingevolge voorschrift van uwed=e gestr: en wel Edele Agtb: ten eersten voorteneemen en te doen, ten dien eijnde ook de consideratien ofte advij„ len van voorsz: prointerum Equipagie meester, g'adsisteerd door de Capitains ter zee de manh Christiaan van veerden Paulus Kroon en Axel Land, in te winnen en heef thans d'eere te advanceeren Dat niet tegenstaande omtrend het stranden van meergem schip eenige omsten digheeden scheenen zig voor te doen, dewel ke bij den eersten omslag mindervlijt en agtzaamheid deeden vermoeden, egter bij examinatie zig ter contrarie en anders hebben bevonden, gelijk sulx de annexen stuk„ ken nader aantoonen, en de scheeps overheeden van dien verongelukte bodem naar de advij„ zen der zeekundigen volkomen vrygesproo ken worden, declarerende dezelven een parig, dat van gem: overheedens zo wal voor als by het stranden alle precautien ge„ bruijkt, en alles gedaan en aangewend is geworden, wat natijds omstandigheeden kout gevordert worden, met sustenue dat 't stranden van 't schip aan niets anders als de verschrikkelijk onstuiminge zan zou kunnen toegeschreeven worden.. Dat den voorsz prointerum Equipagie meester ook verclaard dat niet minder de Lading van 't schip op geenderlij wijze was vertraagd, maar inteegendeel alle spoed en voortgang gemaakt geworden om met me die mey tot het vertrek van hier in gereedheid te zijnde, voegende daarbij, dat als zoon 't zelve /voor dien tijd gereed was geweest, 't dog wel gens gebrek van dienelijke vind de rheede niet had kunnen verlaaten- Dat den ondergetekende voorts vertrouwen de dat de van den Capitain in zijn relas gegeevene reden, denzelven weegens zijne niet presentie aan boord zullen Legitimeeren als zynde op geenderlijwijze geintentioneerd geweest aan de wal te blijven, 't geen ook bij den eersten Luijtenant zal plaatsvinden die met meer andere zee officieren door 't sterke weer en zee is genoodzaakt geweest aanLand te overnagten, en naar de eensten mige verclaringe der officieren een ijder der Equipagie zo wel groot als klijn zijn best vermogen aangewend hebbende om te doen het geen tot behoud van 't schip en Equpagie konstreeken, vermeend den ondergetek: onder hogere Correctie volgens 't resultat den voorsz: adviseurs ende verdere naukeurige examinatie geene teke„ nen van onagtzaamheid en nog minder van pligt verzuim nog aan de kant der scheepsoverheedens nog ijmand van de korte Equipagie 133 Equipagie te kunnen ontwaaren, waardoor denzelven met schijn van grond zig zoude bevoegd houden, r: O: eere actien te kunnen ofte moogen entameeren Waar meede den ondergetekende verzoo„ pende aan de zeer geëerde ordres van uwelEdele gestr: en wel Edele agtb te heb„ ben voldaan, d' eere heeft deze te laten dienen voor eerbiedig berigt.- /:was getekend/ G: Exter Door 't Extract van U wel Ed: Gestr: en Eagtb. zeer gevenereerde resolutie d E' 8 July nu peri, den ondergeteekende Pro Interim Fiscaal, met Communicatie der scheeps Journaalen, door de officie„ „ren aan boodd van het opstrand gedree„ „ven schip Avenhoon gehouden, ter randen gesteld, denzelven neffens de Pro Interum Equipagiemeester en de zee Capitains, dewelke thans aan weezen zijn, verders g'ordonneert WelEdele Gestrenge Heer en WelEdele achtbare Heeren! Aan den WelEdelen Gestr Heer Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneuren directeur van Cabo de Goede Hloop en den ressorte van dien &:ra &:a C: en den wel Ed achtbaren Raad van Politie dezes Gouvernements. Copia: A Goetz P„r Eg Clercq Accordeert. zijnde N 7.
English
134 being, on account of some notable differences which were found to reside in the said journals, besides the fact that that of the Captain was filled in by another hand, to investigate closely whether these journals are in all parts kept in conformity with the orders established in that regard and stated truthfully; as also in particular, whether the Captain on his voyage hither was not provided with the order of the high Indian government regarding the hoisting of the signals upon approaching this coast with ships on which the smallpox has raged, and whether he on that subject can with reason claim any ignorance, in order to act ex officio in such a manner as the nature of the matters shall come to require. The undersigned, in dutiful compliance with these highly respected orders, having summoned both the Captain and other officers of the aforesaid vessel before them, and after having held and examined the journals against one another, questioned each one separately; whereupon the Captain testified that he had always intended and had also never neglected to keep his journal himself, except during this his voyage hither from Batavia, while he, as well through his sickly constitution as through the many difficulties encountered by him in the beginning and during the entire voyage, had been kept from doing so; on which account he, the Captain, had had his journal kept by one of his officers, and he himself from time to time had added the additions, which however were of no great importance and according to the instructions absolutely did not belong in the ship's journal, for his information and protection, he having otherwise had the liberty to keep a separate note thereof; it being declared by the other officers 135 officers that they, according to custom, had copied from the slate, upon which in each watch the noteworthy matters were noted down, and transferred them into their journals, and that the differences came from the fact that the additions were not made known on this slate, and they were only ordered to annotate that which relates to navigation, but not that which can bring no benefit or service to the art of the same; that they moreover presumed these additions to have occurred so truly according to the truth that they not only sign for them according to custom, but also, being required to do so, could confirm the journal under oath. That the Captain further having also been emphatically asked by the undersigned whether he was not provided with the special ordinance and signals which, pursuant to the highly respected orders of the High Indian government, shall be given to the returning ships with respect to the smallpox, the Captain answered that he could declare under oath to have had no knowledge of such orders and also no special signals regarding this on board, which was all the less to be doubted because he had examined and verified his papers on several occasions and several ships had already arrived here which in like manner were not provided with any orders regarding this; that he, the Captain, moreover had considered it his first duty, above all things, to give notice to the Master of Equipage upon his coming on board, as he also had done, that the smallpox had raged on his vessel, and he thus could in no way have been of the intention to conceal such or to act deceitfully, which the co-undersigned 136 undersigned Master of Equipage indeed testified to be the truth. Wherefore the undersigned, also having been unable to perceive anything in the remaining parts of the journals that would be contrary to the order on the keeping of daily registers or not in conformity with the same, subject to higher correction, thought it would suffice to have the journal handed over by the Captain signed for the truth by the first two officers of the ship, pursuant to the Instruction; and the undersigned trust thus also to have fulfilled the objective of the commission highly favorably assigned to them by your Honors, and thus to have fulfilled their duty, having the honor to let this serve as a respectful report. Signed. J: A: Voltelen, N: Acker, Agrees C: v: Veerden, Jan Craaij G: Extel pro Interim Fiscal. AGoetk vte Eg Clercq N 18. In the report by the undersigned dated 21 May of the current year, having given notice to your Right Honorable and Honorable, that the stranded ship Avenhorn was at that time stuck in the sand 11 feet aft and 8 feet forward, as also that the water on the starboard side under the main channels and also on the port side in several places was running out of the ship through the pump-well, as also that we had found the ship strained, the fore-ship near the foremast over port, and the aft-ship near the main channel over starboard, and the same hogged both fore and aft over the said sides of the ship, and the hold full of water, as also the improbability of ever being able to work the keel off the beach, since we already then could guess with good reason that the bottom of that vessel was displaced. Right Honorable Sir Honorable Sirs: To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff Governor and Director of the Cape of Good Hope, and the jurisdiction thereof &c & & together with the Honorable Council where Copy
Dutch transcription
134 zijnde, wegens eenige merkelijke diffe„ „rentiën, dewelke in gemelde Journaalen bevonden zijn te resideeren behalven dat, dat van den Capitains met een andere hand ingevuld is, nauwkeurig te onder zoeken, of deese Journaalen in allen deele Conform de dien aangaande gestatueerde ordres gehouden en naar waarheid geposeerd zijn; gelijk meede in het bijzonder, of den Capitain op zijn herwaards rijze niet voorzien is geweest, vande ordre der hooeje Indiasche regeering omtrend het aren der Leijnen bij het aannadere deeses Cust, met scheepen op welke de kinderziekte heeft gegrasseerd, en hij op dat stuk met reeden eenig ignorantie kan pre „tendeeren, ten einde amptshalven zoda„ „nig te ageeren, als den aard der zaaken zal komen te vereisschen. — Hebben d'ondergeteekendens, ter pligtschuldigen opvolgene deezer zeer g'Eerde ordres, zo wel den Capitain als overige officiers van voorsz: Bo „dem aven voor zig koomen, en naar de Journaalen tegens malkanderen gehou„ denen g'examineerd te hebben, een ieder Separatim geconstitueerd; waar dan den Capitain betuigde, dat hij altoos gement was geweest en 't ook nooit had onder laaten, zijn Journaal zelve te voeren, behalven bij deeze zijne Eer„ waards rijze van Batavia, terwijl hij zoo, wel door zijne zilkelijke lijfsge„ „steldheid, als door de veele moetselijk, heedens, in het begin en op de gheele rijze denselve toegestooten, daar van was eif„ „gehouden geworden; weshalven hij Capi„ „tam aan zijn Journaal door een van zijne officieren had doen houden, en hij zelvee van tijd tot tijd de bijvoegzels, die egter van geen groot belang waren en naar de voorschrift absolu„ „te niet in het scheeps Journaal be„ hoorden tot zijne naarigt endekkingn bij geschreeven, hebbende hij anders vrijheid gehad, een bijzondere notitie daar van te houden; zijnde door de overige dem officieren v 135 officieren verclaard geworden, dat zij naar gewoonte vande Leij, waar op in ieder mogt 't notable aangeteekend wierd, hadden afgeschreeven: en inder zelves Journaalen overgebragt en dat de differentie daar van kwamen dat de bijvoegzels niet op deese Leij bekend gesteld, en zyl alleenig gor„ donneert waren, 't geen tot de zeevaart betrekkelijk is te annoteeren, maar niet het geen tot de konst van dezelve geen voordeel of dienst kan toebrengen, dat zij overigens deeze bijvoegzels zo zees na de waarheid gepaseerd te zijn vermeenden, dat zijl. niet alleen naar gewoonte daar voor teekenen maar ook, dies gerequireerd werdende 't Journaal met Eed bevestigen konden Dat door de ondergeteekendens den Capitain voorts ook nadrukkelijk be„ vraagt zijnde of denselven niet met de byzondere ordonnantie en seijnen voor„ „zien is geweest, dewelke de retournee rende scheepen ten opzigte vande kinderziekte ingevolge de hoog G, Eer„ „de ordres der Hoge Indiasche regeering zullen meede gegeeven worden, den Capi„ tain geantwoord heeft, dat hij onder Eede verklaaren konde, van diergelijke or „dres geen kennis en ook geene bijzonde „re Leijnen daar omtrend aan boord gehad te hebben, waar aan dies te minderee twijffelen was, dewijl hij tot meerdere reijzen zijne papieren had doos- en nagezien en reeds meerdere scheepen alhier waren aangekomen, die op gelijke wijze met geene ordres daar omtrend voorzien zijn geweest, dat hij Capitain overigens 't voor zijn Eerste pligt had gehouden, voor alle dingen den Equipagiemeester bij desselfs komst aan boord kennis te geeven, gelijk hij ook had gedaan, dat de kinderziekte op zijn bodem gegras¬ seerd heeft, en hij dus in geenerlij wijze zulx te verbergen of bedriegelijk te handelen van meeninge konde ge„ meest zijn, 't geen de meede onderge Kinderziette teekende 136 teekende Equipagiemeester aan wel betuigde de waarheid te zijn. — Weshalven de ondergeteekendens ook in de overige deelen des Journaa„ len niets hebbende kunnen ontwaa „ren, dat met de ordre op 't houden van dag registers strijdig ofte de zelve niet Conform zijn zoude /:on„ der hoogere verbeetering :/ vermeend hebben, te zullen volstaan met het van den Capitain overgegee ven Journaal, ingevolge de Instructie door de tweee eerste officieren van 't schip voorde waarheid te doen teekenen, en vertrouwen de ondergetee vendens zoo meede aan 't doelwit des Com„ „missie van uwel Edele agtb. denselven Hoog gunstig opgedragen, en dus aan den selver pligt, te hebben voldaan, hebbende de zelve d' Eer deese te laten die nen voor eerbiedig berigt. - /was Ggetekend./ J: A: Voltelen, N: Acker, Accordeert C: v: Veerden, Jan Craaij G: Extel pro Interim Fiscaal. — AGoetk vte - Eg Clercq N 18. In het berigt door de Teekendaaren sub¬ „dato 21 May A: C:o UwelEd: Gestrenge en E: Achtb kennis gegeeven hebbende, dat het gestran„ „de schip Avenhorn ter dier tijd. agter 11: en voor 8' Voeten in het Zand verboeijd zat zoo ook dat het waater Aan Stuur boord zyde onder de Groote ruste en ook aan bakboord op verschijde plaatsen door de pikerhuys heen uyt het schip Liep, als meede dat wy het schip gewronge, het voorschip by de Fokke over bakboord, en het alhter schip by de Groote rust over Stuurboord en Zoo wel voor als achter over gemelde zyde van het schip het zelve doorgezet, en het ruijm vol waater bevonden hadden als meede de onwaarschijnelijkhijd van de Kiel immer van Strand te kun nen werken, alzoo wy als doen reeds met grond konde Gissen, dat de Beel dier boodem ontzet was. WelEedele Gestrenge Heer E: Agtbaare Heeren: Aan den WelEede Gestr: Heer Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneur en Directeur van Cabo de Goede Hoop, en den ressorte van dien &c & & benevens den Eedele Agtbaaren Raad waar Copia
English
138 After which we plugged the places visible to us where the water was escaping, as much and as well as possible. Subsequently we pumped for an entire day with 4 pumps, which, although they initially fouled due to the sand that was in the bottom, were lifted and placed in the hold; discharging a considerable quantity of water, we nevertheless found not the slightest benefit or reduction, as it went out with the ebb, but ran back in with the flood, so that we could state with certainty that lower down in the ship, invisible to our sight, there had to be other holes in the ship which we therefore could by no possibility reach. This keel, being now as much as possible and almost completely cleared of ballast, some unserviceable anchors, 2000 lb of iron that already lies underneath and is impossible to fish, has been inspected anew as accurately as possible by the undersigned and found that, due to the stormy weather of 28, 29, and 30 May, and 5, 6, 27 June, it has been so battered and broken apart that currently, upon inspection at flood tide, the water rises to 12 feet above the ballast, and falls again with the ebb as low as that bottom sits level with water in the sand, which makes a rise and fall of 4 to 5 feet in the ship. From this it appears most clearly that the bottom must be displaced from below and burst in some places, the more so since we likewise tried at low water to pump it dry, though without it having any effect. Furthermore, we found the upper hull worked apart, displaced, and on both sides, forward on the port side and aft on the starboard side, much more warped than our first inspection indicated, and thus completely out of its alignment; all of which gives even stronger evidence to our previous opinions, so that we can assure Your Right Honorable Worships with good reason that, even if we had all the requisite tools for it, it is impossible to haul that hull off the beach except in pieces and fragments. Wherewith we hope to have complied with the intention of Your Right Honorable and Honorable Worships, letting this serve as a humble report. And we have the honor to remain with the highest esteem, Lower Cape, Right Honorable Strict Sir, Honorable Worshipful Sirs, Cabo de Goede Hoop, the 24th of June 1788. Your Right Honorable Strict and Honorable Worships' most obedient servants, was signed: J: A: Voltelin, C: van Veerden, Jan Craaij, A: van Eyk. Agrees. Request of Captain Tobiasz of the wrecked ship Avenhorn, delivered regarding the disobedience of A: Koets, his falconet gunner. J: L: le Clercq 1788. No. 9. 139 Right Honorable Strict Sir, Honorable Worshipful Sirs, With due respect, Your Right Honorable Strict and Honorable Worships' humble servant, Heilt Arend Tobias zoon, commanding the provisioning ship Avenhorn lying here at the roadstead, makes known that he has the honor to express to Your Right Honorable Strict and Honorable Worships his humblest thanks for the permission favorably granted on 20 April to come ashore. The petitioner, now enjoying the good fortune of being able to address Your Right Honorable Strict and Honorable Worships, must state with the deepest regret that on 27 March in the morning, at circa nine o'clock, there came alongside the port side of the vessel commanded by the petitioner, the Right Honorable Strict Sir, Captain Kuvel, commanding the country's frigate warship the Falck. To the Right Honorable Strict Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director, etc., etc., etc., of Cabo de Goede Hoop, together with the further Honorable Council of Policy. Copy Copy
Dutch transcription
138 Waar na wij de Plaatsen, ons sgtbaar zijnde daar het waater uytkep, zoo veel doenlyk en moogelyk gestopt Vervolgens met 4 Pompen een Gehee. „sen dag gepompt, die alhoewel de zelve Eerst door het Land dat in die boodem was, onklaar raakte dezelve geligt en in het ruijm ge „zett: een Deidelijke Quantitijd, water Geevende, bevonden wij Echter geinde minste baat of vermindering als die met de EE, er Uijt, dog met de vloed weeder Inliep zoo dat wij met zeeker heijd konde stellen dat er onder in het schip voor ons Gezigte Onzigt „baar, nog andere gaate, in het schip moeste zyn, daar wy dus by geen moogelykhyd hebben kunnen bij Comen Deeze Kiel thans zoo veel moog lijk en byna geheel buyten de ballast Eenige onbequaame Ankers, 2000 lb Eizer, dat al onder Ligt; en onmooglijk om te vissen:/ ontlost zijnde is door den teekenaaren op Nieuw Nauwkeuriget mooglijk gevisiteerd en bevonden dat door het storm weeder van 28:29 en 30 Maij, en den 5: 6: 27. Iunij zoda „nig geteystend en Uyt Elkanderen Ge brooken, dat er thans in dezelve bij Inspectie met de Vloet, het waater tot 12e. voet, boove, de ballast grooijt en met de EE. weederom zoo laag vald. als dien bodem gelyx waater in't zart zit, het geen een wassing en Valling, van 4 a 5 voeten in het schip maakt hier uijt blykt bet ten klaarsten dat dien boodem van ondere ontzet, en op zommige plaatsen geborsten moet zyn te meer daar wy met Laag waater int „gelijx Geprobeert hebben, om met pom„ „pen dezelve Lens te krijgen, dog zon„ „der dat het van eenige Effect was: Wijders bevonden wy het booven „schip uyt Elkander gewerkt, ontzet, en aan Weeder zide van vooren over bakboord en van Agteren Over stuur „boord, ongelijk veel meer Aan onze Eerste Inspectie dicteerd, gewaongeen te zijn en dus geheel uyt zyn verband alles het welk aan onze voorige Ge¬ „voelens nog Sterken Kinmerke Geeft om met grond uwelEd: GestreenEd agtbaare te kunnen verzeekeren (:dat Sal hadde wij alle de VerEijschte werk. tuijgen er toe, het onmooglijk is, die bodem als met stukken en drokken van Strand te Winden. Waar meede Wy hope aan de Intentie van Uwele Gestrenge, en E: Achtbaaren & voldaan te hebben laaten Uy dit dienen tot needrig bezigt. En hebben d'Eer met de meeste hoog achting te zien J:on der Hoofd: WelEedele Gestrenge Heer E Agtbaare Heeren abo de Goede hoop.Uwer WelE:e Gestr: en Ed: Agtb aller Gehoorzaamk Dienaren den 24 Juny 1788 /:was geteekent:/ J: AVoltelin, C: van Veerden, Jan Craaij, dat verle A: van Eyk: Accordeert requist van den kapt tobiasz Avenhorn van het verongelukte schep den serd wegens de disobedientie van A: Koets J: by Clercq 1788. N. 9. zyn valk ent 139 WelEedele Gestrenge Heer. E: Agtbaare Heeren Het verschuldigde Eerbied geeft te kennen uwelEedele Gestr: en E: achtbaare on„ „derdanige Dienaar Heilt Arend Tobias zoon, Commandeerende 't al. „hier ter rheede Leggend Provisie Schip Avenhorn, welke d' Eer heeft Uwel Eede„ „le Gestrenge en E: Achtbaare Needrig „sten Dank te betuijgen weegens op den 20 April gunstig verleende Permissie van aan Land te mogen koomen den suppl nu dit geluk genietende van Zigte kunnen wenden tot uwel Ed Gestr. e en Ed: Agtb: met grievenste Leedweezen moet te kennen geeven, dat op den 27 Maart des morgens Arca Neegen Uuren aan bakboords zijde van des Suppl Commandeerende bodem kwam aan. „leggen Den welEedelen Gestrenge Heer Capitain Kuvel, Commandeerende 's lands Freguat Schip van Oorlog. de WelEEdelen Gestrengen Heer Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneur en Directeur &tc & te &e: van Cabo de Goede hoop benevens de verdere C Achtbaare Rade van Politie Falch. Copia Copia
English
141 140 Copy Falck, alongside several army officers, as well as the interim Master Attendant, Mr. Jan Arnoud Voltelen, being with the petitioner in the boat, which inspection resulted, as appears from the annexed public declaration marked A, in the petitioner finding himself stripped of his honor, reputation, and dignity to be counted among the corps of officers, since the Right Honorable Captain Kuvel did not hesitate, as appears from the aforesaid annexed declaration marked A, to declare the petitioner a ringleader of a rebelling crew, and furthermore, in the presence of the petitioner's entire crew, to call him a lazy or incompetent fellow, with threats that if he did not hold his tongue he would immediately take him into his boat and put him in irons, likely intending to punish him as a criminal, and furthermore declaring an entire crew to be rebels, without listening to a single person or accepting any complaint, which resulted in most of the crew seeming to turn malicious and saying they would not unload the ship. The petitioner makes bold to say that if the Right Honorable Captain Kuvel had undertaken such an inspection once more, a dangerous mutiny would likely have resulted. The petitioner assures Your Right Honorable and Worshipful Honors that he acted in accordance with honor, oath, and duty, as appears from the annexed declaration marked B, which clearly demonstrates that the petitioner, as captain of the vessel he commanded, was bound to deem the request of the crew reasonable and was obligated to give notice thereof, as the petitioner did to the interim Master Attendant, Mr. Voltelen, as appears from the missive sent to him dated 26 March, which resulted in his appearance at the petitioner's vessel, having the crew come before the bow and seeking to satisfy them with promises that he would procure clothing. The petitioner presumes that acting to the contrary while lying here in the roads would have been utterly condemnable by Your Right Honorable and Worshipful Honors, the more so because nothing can be said against the conduct maintained at sea by the entire crew. The petitioner lacks no vigilance, much less the requisite competence to serve the Honorable Company in his capacity, of which he has given sufficient proof; therefore he turns to Your Right Honorable and Worshipful Honors, and does not fear, nor will he ever be anxious about what his fate will be, if anyone should be able to demonstrate any neglect of duty on the part of the petitioner. Thus, with Your Right Honorable and Worshipful Honors' favorable interpretation, the petitioner finds himself obliged to ask Your Right Honorable and Worshipful Honors whether the Right Honorable Captain Kuvel took this step of his own authority, or carried it into execution through orders given by Your Right Honorable and Worshipful Honors. 141 N. 10. Copy Carried into execution. Furthermore, that Your Right Honorable and Worshipful Honors may be pleased to devise a wise arrangement to restore the petitioner to his despoiled honor, both in his person and in the command and authority taken from him before his entire crew, in order to prevent all bad consequences, so that the petitioner, alongside all officers, both military and naval, who have the honor to serve the Honorable East India Company, may be able to serve not by arbitrariness but by good order in their assigned and entrusted command as brave and honest officers. The petitioner requests of Your Right Honorable and Worshipful Honors a speedy, wise, and satisfactory resolution; or, should such not be possible, to grant the petitioner his request that this petition, along with the annexed declarations, may then be dispatched either to the High Indian Government or to the Fatherland to the Right Honorable and High Worshipful Lords Directors of the Assembly of Seventeen, which safe course the petitioner is obliged to take to be restored to his former honor. Beneath stood: Which doing, was signed, A. A. Tobiaszoon. In the margin: Cabo de goede hoop, the 29th of April, Anno 1782. Agrees. With profound respect, Your Right Honorable and Worshipful Honors' humble servant, Heilt Arend Thobiaszoon, commanding the provisions ship Avenhorn lying here in the roads, gives notice that, since Your Right Honorable and Worshipful Honors have been pleased to see fit to transmit the petitioner's presented petition dated 27 April of the current year from here to Batavia to Their High Honors, for which the petitioner expresses his humble thanks to Your Right Honorable and Worshipful Honors, the petitioner had moreover flattered himself that Your Right Honorable and Worshipful Honors would have been pleased to make an arrangement by way of appointing such a commission that would at least have restored the petitioner before his entire crew to his full authority and command, which compels the petitioner in this matter to turn to Your Right Honorable and Worshipful Honors, humbly requesting the Right Honorable Sir and Worshipful Honors! To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director of Cabo de goede Hoop and the dependencies thereof, etc., etc., alongside the Worshipful Council of Policy.
Dutch transcription
141 140 Copia Falck, beneffens nog eenige Lands Officieren, als meede den prointerim Equipagemeester de Heer Jan Ar„ „noud voltelin bij Pl: in de Schuijt Zijnde welke visite ten gevolge hadde blykens g'annexeerde verklaaring Pub: Litt=ae A: als dat den Supplt zig ontroofd vind van zyn Eer. reclutatie en waardigheid om onder het Corps der Officieren meede geteld te hunne worden alzo den wel Eedelen Gestren „ge Heer Capitain Kuvel zig niet ont„ zien heeft blykens voorm: geannex verklaaring sub Littra. A: den Suppl: te verclaaren, voor een aanvoerder da Een rebelleerend scheeps. Volk, en nog bo vensdien in teegenswoordighijd des Suppl. geheel Scheeps volk voor een Laciens off Incopabel Karel met drij „gementen van zijn bek niet te houden ipzofacto in Z:E: sloep te neemen en in de boeijen te zullen sluijten, om waar „scheinelyk als een misdadiger te willen Straffen, en als nog een gehee„ „le Equipagie te verclaaren voor rebel. „len, zonder aan een eenig Mensch ge „hoor te geeven nog eenige Klagte aan te neemen, het welk ten gevolge had als dat de Meeste Aanschappen scheens quaadaardig te worden, en zyde het schip niet te willen Lossen den Subliant verstout zig van te zeggen ingevolge den WelEedelen Gestr: Heer Capitain, Kuvel, wel nog een heer Zoda „nige Visite had ondernoomen als dan waarscheinelyk een gevaerlyke opstand ten gevolge konde geworden zijn den Su „bliant verzeekert uwelEd Gestr: en E. Agtb: gehand hoafd=deld te hebben, volgens Eer Eed en pligt, blijkens g'annexeerde ver„ claaring sub: Littr B: dewelke duijde „lyk aantoond dat den Suppl: aan Cap=n van zynen Commandeerende Bodem gehouden was het verzoek van 't volk te moeten billijken en verpligt was, daar van kennisse te geeven gelyk den Subliant gedaan heeft aan den pro Interien Equipagemeester den Heer Voltelen blykens Aan zin E: toegezonde. „ne Missive van den 26 Maart, het welk ten gevolge was ZE: aan desselfs su„ pliants bodem zig deed verscheinen het volk voor de boegliet koomen haar heeft willen te vreeden stellen, met beloften van Kleederen te zullen bezorgen den Subliant verondersteld in gevolge van Contra gehandeld te hebben en hier ter rheede Liggende volstrekt door UwelEd: Gestr: en E: Agtb: Condemnabel zoude geweest zin, te meer wijl op de geheele Equipagie van hun gehoude gedrag in zee niets te zeggen valt, den suppl:t manqueert geen Vigulantie Veel minder verEijschte bequaamheedens om de E: Maatschappij in desselfs qualityt te Hunnen dienen, waar van Genoegzamen blijken gegeeven heeft daarom wend hij zig 'tot uwel Eedel Gestr: en E: Agtb ten weest niet, zal zig nimmer beslagen wat zyn noodlat zijn zal, als menden suplt alswen den zal kunnen Aan. toonen van Pligt Verzuijm dus onder gunstige welduijding UwelEd Gestrenge en Ede Agtb: vind Zig den Suppliant verplugt UwelEd Gestr , en Ed Achtb: af tevraagen of den WelEedelen Gestr Heer Cap„s Ruvel, deezen stap uijt Eijgen Au „thoritijt, dan wel door Uweled Testr en Ed Agtb: gegeeven ordres heeft ter gehandeld uijtvoer 141 N. 10. Copia Uytvoer gebragt. Verders uwelEd: Je str: en Ed: Agtbaare een wyze Schikking gelieve te beraamen, om de Supliant te herstellen in zijn getroofde Eer zoo in zijn perzoon als ook voor zine ge„ heele Equipagie Ontnoomene Cormando en Ontzag om alle quade gevolgen voor te koomen, op dat den Suppl: beneffens alle Officieren zoo militair als Zeevea „rende, die de Eer hebben de Edele Oost. Jndiasche Maatschappy te dienen niet door willekeur maar door een Goed ordre in hunne opgedragen en toeven trouwde Commando als braave en Eerlijke officiers te kunnen dienen, die supl: verzoekt UwelE: Gestr: en Ed Agtb: een spoediger Wijze. voorzienige en voldoenind besluyt, dan wel zul niet kunnende geschieden om den subliant op zyn verzoek te Accordie„ „ren, dat als dan deeze request benef„ „fens g'annexeerde verclaarings, zoo na de hooge Indiasche regeering dan wel na Patria aan de welledele Hoog Agtb: Heeren bewindhebberen der vergaadering van zeeventhien en te mogen werden afgezonden, welke vyligeweg den Suppliant verpligt in te slaan om hersteld te warden in zijn voorige Eer:— onderstond T welk doende /: was geteekent:/ A A Tobias Zoon, in Margine Cabo de goede hoop den 29 Aprill Ao 1782 Accordeert. Met diepschuldige Eerbied geeft te kennen UwelEd„ns gestr: en E: Achtb:e onderdanigen die„ naar Heilt Arend Thobiaszoon, Commandee„ rende 't alhier ter rheede leggend provisie schip Avenhorn, alzo uwelEd„e gestr: en E: Achtb: hebben gelieven goed te vinden, den suppl: zyne gepresenteerd request gedateerd den 27 April A: C: van hier na Batavia aan haar Hoog Ed„s overtezenden, waarvoor den suppl:t uwel Ed„se gestr: en E: Achtb„s needrig dank betuigd den supplt had zich boven„ dien nog gevlyt; dat 't UwelEd„e Gestr: en E: achtb„s had gelieven te behagen een schikking te maken, by wyze van zodanige Commissie te hebben gecommitteerd, die den supplt. ten minsten voor zyne geheele Equipagie in zyn volkomentlyk gezag en Commando had komen te herstellen, 't welk den suppl:t noodzaakt, in deezen zig te moeten wenden tot uwelEd: Gestr: en E: achtb: ootmoedig verzoekende, het Wel Edele Gestrenge Heer en E: E: Achtbare Heeren! Aan den Wel Edelen Gestrengen Heer Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneur en Directeur van Cabo de goede Hoop en den Ressorte van dien N„t &„a &„a beneevens den E: E: Achtbaren Raadt van AGoet Uwel politie
English
May it please Your Right Honorable and Honorable Esteemed Sirs to appoint such a commission, who will then, aboard the petitioner's commanded vessel, admonish and hold before both the common crew and the officers in particular that none among them aboard said vessel shall debate or speak about the affronts done to their captain by the Right Honorable Sir Navy Captain Kuvel; and to obey and acknowledge the petitioner as captain in every sense of command and, if need be, in any ship's council that might be held, so that the petitioner, on his impending dangerous voyage, both for himself and for the Honorable Company's servants, vessel, and cargo, may discharge his duty as a faithful servant in order to prevent all dangerous consequences; or else to grant the petitioner permission to be discharged from his vessel, and to be allowed to repatriate from here with suspension of salary while retaining his rank. Which doing was signed A. A. Tobias zoon In the margin: Cape of Good Hope, the 10th of May 1788. Agrees. J. Goett First Clerk Number 8. Copy 4 Declare hereby as the pure truth: this morning, being the 26th of March, around nine o'clock, while we, all the superior officers, were standing together on the quarterdeck, the deck officers, being the boatswain, boatswain's mate, and gunner, came onto the quarterdeck, addressing the captain in the following manner: "Mr. Captain, the crew is all at the bow; they will not load the naval boat lying alongside, and say they never thought they would be treated in such a manner, claiming not to be slaves of the Company; and since the boat is now lying alongside to take the cargo out of the ship, they also desire their full freedom to be allowed to go ashore, to be able to provide themselves with necessities; one claims to have no shoes, another no trousers, and other such necessities besides; some sailors claiming that the inspector who was on board three or four days ago has searched through the entire ship and in the presence of us all admitted to being unable to find any more contagion in the ship." We, the undersigned officers in the service of the Honorable East India Company, all stationed on the ship Avenhorn, lying anchored in the roads of Cape of Good Hope, Letter B. "And now that the cargo is going ashore, they also request to be allowed to go ashore to provide themselves with necessities, and will then be willing in all respects to unload the ship." Having scarcely received this report from the deck officers, we, the superior officers, immediately all went to the bow, where the entire ship's crew stood together, and were addressed by the captain: "What reason do you have to refuse the Company's service?" Whereupon the crew unanimously answered: "We do not refuse the Company's service; we have already endured so much, and lain in quarantine for so many weeks, and now the goods are to be unloaded from the ship; we are poor and naked," and all the other aforementioned reasons besides. Most of the sailors let slip to say: "If we did not refrain on account of the captain, we would have addressed ourselves long ago to the warship or indeed to the Right Honorable Governor; that they were well able to write a letter," many among them also saying: "We have lain in quarantine several times, but we have never been treated in such a manner." Yet finally, they allowed themselves to be persuaded by the captain, and began to unload under the promise that he would write concerning their request. All the aforementioned, we, the undersigned, confess to be the pure truth, and if required, are at all times ready to confirm by solemn oath. In the margin: on board the Honorable Company's ship Avenhorn, the 26th of March 1788, lying anchored in the roads of the Cape. Was signed: Captain A. A. Tobiaszoon, Captain-Lieutenant P. Malet Junior, Lieutenant J. Tobias zoon, Second Lieutenant Wynand Beerendonk, Second Lieutenant H. J. Linsen, Boatswain Jan Henderik Tieke, Boatswain's Mate Christiaan Alech. 143 Agrees. J. Goett First Clerk Number 80. 144 Declare for the pure truth at the requisition of our Captain Aelt Arend Tobiaszoon: This morning, being the 27th of March, there came to the port side of our ship the Right Honorable Sir Navy Captain Kuvel, commanding the naval frigate ship named de Valk, in his sloop, having with him some naval officers besides the interim equipage master, Mr. Tit Voltelen. Having scarcely arrived alongside our ship, asking: "Where is the captain? Hand over the muster roll; let all the crew come on deck." The muster roll having been given to the Right Honorable Sir Captain Kuvel, he began to speak to the crew with these words: "If you people refuse to unload the ship, you will be considered as rebels." The entire ship's crew, standing on and near the deck of the ship, answered: "We are willing to unload the ship, but we do not want to be treated as slaves, but request to be treated as free servants of the Company, and request that our officers may take us ashore." To everyone's sorrow, the Right Honorable Sir Captain Kuvel interrupted all the speaking crewmen, with a most passionate demeanor and an unusually harsh voice, saying: "I listen to no reason whatsoever; you people shall have nothing else to say but yes or no," further accompanied by strong threats and warnings, beginning with the name of the Captain Aelt Arend Tobiaszoon: "Do you want to unload?" Answer: "Yes." And thus subsequently the other officers, who all, after their names were read, each answered with "Yes." Reading the chief surgeon's name, We, the undersigned officers in the service of the Honorable East India Company, stationed on the ship Avenhorn, lying anchored in the roads of Cape of Good Hope. Answer Copy Letter A
Dutch transcription
Uwel Ed: Gestr: en E: Achtb: behagen mogen, een zodanige Commissie te Committeeren die als dan den supplt: binnen deszelfs Commandeerende Badem, zo gemeene als Officiers, in 't byzonder komen voor te houden, en te vermanen, dat geen onder haar binnen gem: Bodem, over de affron„ ten hunnen Cap„n aangedaan door den WelEd: Gestr: Heer Lands Cap„n Kuvel, zal mogen redeneeren nog spreeken, den supplt als Cap„n in alle zin Commando en des noods zynde scheepsvergadering, die gehouden mogte werden, te obedieeren en te tekennen, op dat den suppl:t op zyn te doen staande gevaarlyke ryze, zo voor zig zelven, als voor de Ed: Comp„ dienaren, Bodem en Lading, als een getrouw Dienaar zig van zyn pligt mac kwyten, tot voorkoming van alle ge„ vaarlyke gevolgen of dan wel aan den supplt te accordeeren, van deszelfs Bodem te mogen ontslagen worden, en met stilstand van gagie behoudens qualiteit van hier te mogen repatrieeren. — /:onderstond:/ Twelk doende /:was getk:/ A: A: Tobias zoon /:in margine:/ Cabo de goedehoop den 10 mei 1788. Accordeert. - JGoett Eg Clercq N o8. Copia 4 Verklaren by deezen voor de zuijvere waarheid op heeden morgen zynde den 26 Maart om„ trend neegen uur, wy opfer officieren allemaal by malkanderen op't halve dek staande, kwamende dek Officieren zynde Boosman schierman en Constapel op't halve dek den Cap„n aanspreekende op de volgende wyze. Myn Heer Cap„n het volk is allemaal voor de Boeg, die lands Boodt die op zy legt willen zij niet beladen, en zeggen nooit gedagt hebben op zodanige wyze behan„ delt te worden, voorgeevende geen slaven van de Comp„e te zyn, en dewyl de Boot nu op zij legt om de lading uit het schip te neemen, zy ook begeeren hunne volkomentlyke vryheid om aan Land te mogen gaan, en haar van 't nodige te kunnen voorzien den eenen regt geen schoen te hebben, den anderen geen broeken, en zo al verderen Noodzaaklyk heedens, meer, sommige Mattrozen voor„ geevende dat den Visitateur die voor drie vier dagen is aanboord geweest het ge„ heele schip heeft doorgekruist en in on„ zer aller presentie bekend heeft geen besmetting meer in 't schip te kunnen vinden Wy ondergeteekende officieren zynde in dienst der Ed: O:S: Comp„e allemaal bescheiden op het schip Avenhorn, leggende ge„ ankert ter Rheede Cabo de goede hoop Lett„a B. en als nu de laading na Land gaat zy lieden ook verzoeken naland te mogen gaan om haar van 't Noodige te kennen voorzien, en als dan in allen deelen gewillig zyn om het schip te lossen; Noulyk dit rapport van de dek Officieren ontfangen hebbende, begaven wij opperofficieren ons terstond alle, maal na de Boeg, alwaar het geheele scheepsvolk by een stond, door den Captn aangesproken wierden, wat reeden heb Joulii om Comp„s dienst te wigeren, waarop het volk eenparig antwoorde wy wygeren geen Comp„s dienst wy hebben reeds zo veel uitgestaan, en zo veel wee„ ken guarantaine geleegen en nu zullen de goederen uit het schip gelost worden wy zyn Arm en Naakt, en alle de verdere voorgem reeden meer, die meeste Ma„ trozen lieten zig ontvallen om te zeggen, als wy het niet lieten om de Cap. t wy hadden ons reeds lange aan het Oorlog schip dan wel aan den WelEd„e gestr: Heer Gouverneur geaddresseert, dat tyt: wel in staat waren om een Brief te kunnen schriven, nog meede veel onder haar lieden zeggende wy hebben meermalen quarantaire geleegen, maar nooit ben wy op zodanige wyz behandelt geworden, dog eindelyk haar door den Cap„n gezeggen lieten, en begonnen te lossen onder belofte om over haar verzoek te zullen schryven alle het hiergem: wy onder„ /:in margine/ aan boord 's E: Comp„s schip Avenhoren den 26 Maart 1788. leggende geankers ter rheede Cabo /:was getk:/ Cap:t A: A: Tobiaszoon, Cap:t Luytt. pr. Malet Junior & uyt J. Tobias zoon sous duyt. Wynand Beerendonk sous Luyt. H„k, J„s Linsen, Roosman Jan Henderik Tieke, Chienman Christiaan Aiech. - 143 geteek bekennende zuivere waarheid te zyn en indien 't vereischt werd ten allen tyde bereid zyn met solemneele Eede te bekrachtigen VGoett ge Accordeert. „ Eg Clercq N 80. 144 verclaaren voor de zuivere waarheid ter Requi„ „sitie van onsen Capitain Arlt Arend Tobiadzoon, heeden morgen zynde den 27=e maart kwam aan Bakboord zyde van ons schip, gesomen den welEdelen Gestrengen Heer lands Capitain Kuvel, Comman„ „deerende slandsfregat schip gent de Balck in desselfs sloep nog bij zig hebbende Eenige Lands offe „cieren, beneffens den prointerim Equipagiemeester den Heer Tit voltelen, nouwlijks op zyde van ons schip gekoomen zijnde, vraagende waar is de Capt=n geefde Monster Roll; laat het volk allemaal op boord komen, de monster Roll aanden welEdele Gestr: Heer Capitain klivel gegeeven zynde, be„ „gon teegens het volk te spreeken met deeze woor„ „den, so Luij weigerd het schip te lossen, Josuy zoe aangemerkt worden als rebellen, het geheel scheepsvolk op en bij 't Boord van't schip staan „de, antwoordende, wy willen wel het schip Lossen maar wij willen niet als slaaven, maar verzoe „ken als vrije Comp=s Dienaren te moogen behan„ „deld worden, en verzoeken onse officeeren naa land moogen brengen, maar tot alle Leed zijn zo veel den welEd: Gestr: Heer Cap=n kuvel alle de spreekende Manschappen in de Reeden, met een aller driftigste houding en buyten gemeene vors„ „se stem, spreekende, Ik verstaa hoe ge „naamt geen reeden, so luy zal niet anders nes„ „ben te zeggen Ja dan Neen, zijnde verders ver„ „zeld met sterke dreigementen en waarschouwin„ „nende met de naam van de Cap=n Nilz Arent Tobiaszoon, wil sij Lossen, Antwoord Ia: en zoo vervolgens de verdere Officieren die allemaal naa haar naam geleezen zynde, een ijder beantwoorde met Iaa, den oppermeester zyn naam Leezende wij Ondergeteekende officie „ren in dienst der Edele Oost Indische Compagnie bescheiden op 't schip Avenhorn, Leggende De Hoop. geankert ter Rheede Cabo de Goe„ Antwoord Copia Lett A
English
145 solemn oaths. Answer: I am the Chief Surgeon. The Right Honorable Captain Kuvel, speaking: That does not concern me, I do not care about such status, I only ask: will you discharge cargo or not? Answer: Yes. Further reading the muster roll and, as before, asking each person: Will you discharge cargo? To which the majority of the sailors answered by saying: No; however, some young sailors answered with Yes in a fearful manner. The Right Honorable Captain Kuvel in his boat, standing with a raised arm, and occasionally beating his chest, and on his word of honor threatened the crew: such people's blood will be mixed with it, and claiming: here are so many people on land, there lies my ship, and there lie so many more other ships; even if such people were three hundred men strong, we shall certainly force you. The ship's crew wishing to speak in between, but the Right Honorable Captain Kuver not willing to listen to or hear the least bit of reason, but persistently called the crew Rebels, and turned around to our Captain Tobiaszoon with a raised arm and speaking in an unusually harsh voice: You fellow are to blame for it; if you were a man, such a thing would never have happened. Our Captain Tobiaszoon to this answered the Right Honorable Captain Kuvel: Am I to blame for it, for what reason can you address me so insultingly? and wishing to speak further, but the Right Honorable Captain Kievel, with far-reaching, honor-robbing threats, ordered our Captain Tobiaszoon to be silent, with these words: Be silent, fellow, or I will take you directly into my boat, and further continued to present many threats to the crew again, without willing to grant the least hearing to anyone, whereby finally a large portion of the sailors shouted: Yes, we want to discharge cargo. All this foregoing we, the undersigned, acknowledge to be the pure truth, and if required, are at all times prepared to confirm with solemn we, the undersigned officers, as Boatswain and Quartermaster, testify under oath to confirm this declaration, it having been forgotten that the Right Honorable Captain Kavel on the above-mentioned date threatened to place our Captain Aris Arend Tobiaszoon in irons. signed: Jan Hendrik Freke, Christiaan Thiel in the margin: aboard the Honorable Company ship Avenhorn, lying anchored at the Roads of Cabo de Goede Hoop, the 27 March 1788. was signed: Captain Lieutenant P. Malet Junior, Lieutenant J. Tobiaszoon, Second Lieutenant Wynand Burendonk, Second Lieutenant H. J. Linsen, Boatswain Jan Hendrik Fieke, Quartermaster Christiaan Thiel Agrees: J. V. Loetz First Clerk N 10. Memorandum to His Excellency the Governor of the Cape and the Noble Councilors of the Regency. The undersigned Colonel Commandant of the Regiment of Wurtemberg has the honor to place before the eyes of His Excellency, that Ensign d'Oberniz has been proposed and accepted for the vacant post of Second Lieutenant, and that the Flag-Bearers Charles and David have arrived, who were counted among the four for whom the commission of Ensign had been requested. Furthermore, as a place has not yet been assigned for the field forge of the Regiment, His Excellency and the Regency are beseeched to kindly reimburse the Regiment for the rent that has been disbursed every month for this purpose, amounting from January until the month of May to the sum of 100 rd., at 20 per month. It is left to the high discretion of the Regency, whether it deigns either to have a suitable site assigned for the future or to stipulate a rent to procure it. The repair of the arms has been too important for the least amount of time to be lost on it. Done at the Cape of Good Hope, the 2 June 1788. signed: d'Hugel, Colonel. Agrees: Loetz First Clerk Copy No. 146 N. 11. 147 Copy Right Honorable Sir and Honorable Worshipful Sirs. Finding ourselves ordered by resolution of the Council of Policy of the 5th of this month to investigate and to report to Your Right Honorable and Worshipful Council; to what extent a certain request, whereby the Colonel van Hugel, commanding the Regiment of Wurtemberg garrisoned here, respectfully proposes that the Regiment may be indemnified regarding the rent advanced thus far for a storage place for the field forge of the said Regiment, and that the Honorable Company please provide for this itself in the most suitable manner in the future, is in accordance with the Capitulation of that Regiment, and in what manner, with the greatest economy for the Honorable Company, the repairing of the weapons of the said Regiment can and ought to be provided for, in conformity with the Capitulation. To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor and Director at Cabo de Goede Hoop, and the Honorable Worshipful Council of Policy. Thus
Dutch transcription
145 lemneele Eeden te bekragtigen Antwoord ik ben Oppermeester, den welEd: Gestr: Heer Capit=n Kuvel spreekende dat raakt my niet ik vrolg vat na soo kwaliteit, ik vraag maar wil jij lossen off niet, antwoord Jaa, de monstervol verders voortleezende en als voor aan een ijgelijk affvraagende; wel Ji lossen, het welk wierd be„ „antwoord door de meeste mattroosen met te zeggen Neen, dog eenige Ionge Mattroosen op een vrees„ „agtige wyse antwoordende met Ja; den welEdele Gestr: Heer Capitein Kuvel in syn schuijt, 'taan „de met een opgeheeven Arm, en tussen beijden op de borst slaande en op zijn. woord van Eer het volk dreigde, soo luy bloeds zal er mee gemangt„ zijn, en voorgeevende hier is zoo veel volk aan bland, daar Legt mijn schip en daar leggen zoo veel meer andere scheepen, al was soo Luy drie Honderd Man Sterk, wy zullen soo dog weldwin„ gen, het scheepsvolk tussen beyde willende spree„ „ken, dog den welEd: Gestr: Heer Capitain kuver geen de minste reeden willende verstaan nog gehoor geeven, maar het volk by aanhoudend„ „heid noemde Rebellen, en Ligomkeerde tot onsen Capitain Tobiaszoon met een opgeheeven Arm en buyten gewoone vorsse stem spreekend Lijkerel sij benter de schuld aan, als jy een ke„ ree was zoude zulks nooit gebeurt zin, onsen Captn Tobias zoon hier op den welEd: Gestr: Heer Captn kuvel antwoorde, ben ik er de schuld aan, om wat reeden kan u my soo beleedigd aanspree„ „ken en verders willende spreeken, dog den welEd: Gestr: Heer Cap=n kievel met verre gaan „de eer roovende dreigementen onsen Capt Tobias„ „zoon ordineerde te moeten swygen, met deese woorden, swijg kerel, of ik neem soo direct in mijn sloep, en verders weeder om aan 't volk bleef veele Dreigementen voorhouden, zonder eenig de minste gehoor aan imand te willen verleenen waar door eindelyk door een Grote gedeelte der mat„ „troosen wierd geroepen Ia wy willen Lossen alle dit voorstaande bekennen wy ondergeteekende de zuivere waarheid te zijn, en indien het ver„ Eijscht werd ten allen tiden bereid zijn met so„ wij ondergeteekende Officieren als Borsman en scheeman getuijgen onder Eede te zullen bevesti„ gen in deeze verklaring als nog vergeeten zinde dat den welEd: Gestr Heer Cap=n kavel op bovengem „datun heeft gedreigd in boeijen te sullen sluy„ „ten onsen Cap=n Arlt Arend Tobiaszoon /:geteekend:/ Ian Hendrik Freke, Christiaan Thiel /:in margine/ in 's E Comp=s schip Avenhorn leggende geankert ter Rheede Cabo de Goede Hoop den 27 Maart 1788 /:was geteekend:/ Cap=n Luut= P r Malet Junior, Luijt=t I=s Tobias„ „zoon, sous Lieut=z wynand Burendonk, sous luy„ „tenant H=k J=s Linsen Boosman Jan Hendrik Fieke Schuman Christiaan Thiel Accordeert J:V Loet „lemneele /:lager:/ W„ Eg Clercq N 10. Pro Memoire a son Excellence. Monsieur Le Gouverneur de Cap„ et les Nobles Conseillers de La Regence Le Soussigné Colonel Commandant du Regiment de wurtemberg a l'honneur de mettre sous les Veux de son Excellance, comme quoe le VaIdrich d'Oberniz à ête proposé et agrie pour la place vacante de sous lieutenant et que lesporte= Drapeaux Charles et David sont arvives, qui etoit comptes dans le nombre des quatres pour lesquels onavoit demand le brevet de vahndrich. - En outre comme en n'a pasen fore assigne &pre place pour la sorge de Campagne du Regiment on supplice son Excellena et la regence de vouloir bien restituer au regement le boger quia êtêslebourse tous les mois pour cet effet, montant depuis Janvier susquan moes de Mai à la somme de 100 rd, à 20 par mois, on remet à la haute disposition de la regence, sielle daigne ou faire assigne une emplacement Convenable pour l'avenir ou stipule un loger pour se le procurer. — Le racommodement des Armes à été tropim„ =portant pour qu'on ait pu ij peredre le moinidre temps; — Faitaulap debonne Esperence le 2 Juin 1788. - /:signe:/ d' Hughil Colonel. — Accordeert oetz Eg Clercq Copie Nr. 146 til 1 N. 11. 147 Copia Wel Edele Gestrenge Heer en Edele Agtbaare Heeren. Door politig Raads besluijt van den 5=' deezer, wij gelast vindende te onderzoe„ ken, en aan Uw Edele gestrenge en hol- Agtbaar te berigten; in Hoe verre zeeker verzoek, waar bij den Heer Colonel van Hugel Commandeerende het ol¬ hier garnisoen houdende Regiment van Wartenberg eerbiedig voor steld, dat het Regiment mag gededommangeerd werden., omtrent de tot dus verre ver= schootene huur eener berge plaats voor de veld= smeede van gemelte Regiment, en dat de E. Comp: in het vervolg daar selfs op de Corvenabelste wijze voor ge= lieve te zorgen, met de Capitulatie van dat Regiment is overeenkoomende, en op welke wijze met de meeste Acoromie„ voor de Ed: Comp: in het repareeren der wapenen van 't zelve Regiment Conform de Capitulatie zal konnen en behooren te werden voorzien.. Aan den Wel Edelen gestreng: Heer Cornelis Jacob van de Graaff Gouverneur en Directeur aan Cabo de goede Hoop en den Wel Edelen Agtbaar: Raad van Politie. Zoo fel
English
148 thus I have the honor to report to Your Right Honorable and Honorable Sirs, that it has appeared to me from a close examination of the Capitulation of the Regiment of Wurtenberg, that the field forges of this Regiment are assets furnished by the Honorable Company and thus belonging to it. The 18th Article of the said Capitulation clearly states. "The Field Forges, of which one for the Artillery Company and one for each Battalion, and the Field Utensils, such as Tents, kettles, Canteens, shovels, pickaxes, etc., etc. Shall be furnished by the Noble Company." Therefore I believe I may conclude that the interest of the Honorable Company also entails that care be taken for the proper preservation of these field implements, and that, in case one deems a storage place necessary for this purpose, as is customary during peacetime in the Republic of the United Netherlands, and seems also to be absolutely required in this climate, one could comply with the request of the Lord van Hugel, which is very reasonable and contrary to no Article of the Wartenberg Capitulation. As regards the repair of the weapons of the said regiment taken in general, concerning which I am also instructed to report how the same might and ought to take place with the least expense for the Honorable Company, in accordance with the Capitulation. Thus may I be permitted, before answering this, to point out to Your Right Honorable and Honorable Sirs that the 17th Article of the Capitulation of Wartenberg assigns the repairs of everything relating to the Artillery to the Honorable Company, so that it is obligated to bear all the expenses required for it, and consequently also to provide a suitable shop or workshop equipped with everything necessary for the repairs of the Artillery. The 17th article reads as follows. "When the Artillery Company suffers losses in pieces of Cannon and everything belonging to the artillery, whether by accidents of war or in the course of service, it will be at the expense of the noble Company that these losses will be replaced. It will likewise take upon its account all the repairs that the Cannon and everything belonging to it might need, following the legal indication that will be made to it by the Chief Commandant of the Artillery, who will see to it that the repairs are made with all possible solidity and exactness, and the noble Company agrees that the workmen of the Artillery Company be paid for it beyond their ordinary pay, provided that the pay does not exceed half that of the workmen of the place where they are in garrison." Which words are so clear that they need no further explanation; but regarding the repairs of the weapons of the Infantry I find nothing specified in the Capitulation from which it could clearly enough be deduced that the same ought to take place at the expense of the Honorable Company: it seems rather to appear from the literal sense thereof that the Honorable Company wished to relieve itself thereof by a buyout, to that end and for the cleanliness of the men allocating 45 guilders monthly to each Captain Chief of a Company of Infantry and 55 guilders to the Captains of the three remaining Companies, which, if one calculates the Rixdollar, according to the text of the Capitulation, at 64 stivers, will amount for the entire regiment to an annual sum of 1968¾ Rixdollars. The 11th Article of the Capitulation states immediately after the determination of the Monthly pay of the Infantry: "For the maintenance and exact repair of arms, as for daily cleanliness, the Noble Company grants to the 8 Captain Chiefs of Companies of infantry to each per month - - - - ƒ45 which makes per year f. 4320 Ditto to the Captain chief of the Company of grenadiers ƒ55 — 660 Ditto to the Captain Chief of the Company of Chasseurs ƒ 55. . . . . 660 For the maintenance and exact repair of the muskets and sabers, as for daily cleanliness, there is granted to the Captain chief of the Artillery Company - - ƒ 55. 660 Total sum ƒ 6,300" Which, as just said, yields an Annual sum of 1968¾ Rixdollars, which should serve two different purposes; namely, for the restoration or repair of the weapons and the daily cleanliness of the Regiment; by this cleanliness is probably understood, Hair powder, Grease, and Shoe polish. If one now examines with some accuracy this sum 149
Dutch transcription
148 zoo heb de Eer aan U wel: Edl: Gest:r en Edele Agtbaar: te raporteeren, dat mij uijt een naauw keurig onderzoek der Capitulatie van 't Regi„ ment van Wurtenberg gebleeken is, dat de veldsmeeden van dit Regiment effecten zijn, door de Ed: Compagnie gefourneert en dus haar toebehoorende. Het 18e: Artic: der gem: Capitulatie zegt duijdelijk. „ Les. Forges de Compagne, dont ane pour „la Compagnie d' Artillerie et une pour „chaque Batallion, et les Usterciles de Champagne, comme Tentes, marmnites, „Bidous, pelles, pioches, ect„a, ectc=a Ses ron fourniel par la Noble Compag¬ nie. Dierhalven vermeene te moogen besluijten; dat het belang der Ed: Com„ dat er pagnie meede brengt, voor de behoorlijke Conservatie deezes veld= gereeds schappen ge¬ zorgd werde, en dat, bij aldien men tot dit einde eene Berg=plaats noodig Oordeelt sulks zoo ende gelijks geduurende den breede in de Republig der vereenigde Nederlanden ge bruijkelijk is, in dit Climaat meede abso= luet schijnt te vereijschen, men aan het verzoek des Heeren van Hugel, het welk zeer redelijk, en met geen Articul der War= tenbergse Capitulatie strijdig is, zoude konnen voldoen. Wat de Reparatie der wapenen van gemel= te regiment in 't generaal genoomen betreft, waar omtrent ik meede gelast ben te berigten, hoedanig dezelve met de weeste di= merage voor de Ed: Compagnie, Over een sol„ komstig de Capitulatie, zullen konnen en behooren te geschieden. de Zoo zij het wij vergunt, alvoorens ete hier op te antwoorden aan U wel Edele ec= gestr en Edl. Agtb:en te doen remarqueeren dat het 17=e' Articul der Capitalatie is van Wartenberg de reparatien van al het 20 geene dat tot de Artillerie betrekking heeft, aan de Ed: Compag: toekentt, zoo dat zij gehouden is, alle de onkosten om daar toe vereijscht te dragen, en dien volgens meede eene bekwaame win om kel of werkplaats voorzien, van al het nodige tot de reparatien der Artillerie te bezorgen. Het 17e artical tuid aldus. Lorsque la Compagnie d'Artillerie „fera des pertes en pieces de Canon ran et tout ce qui appartient a lartil -Jen „lerie, soit par des accidents de la „guerre ou par le Cours du service, „ce sera aux fraix de la noble stl „Compagnie, que ces pertes seront remplacces. Elle prendra de même „ sur son Compte toutes les raparati= „ons, dont le Canon et tout ce qui ijra= paxtient pouvroit avoir besoin, d'aprés „ lin e „lindication le gale, qui lui en sera faite „ pax le Chef Commandant de l' Artillerie, „le quel veillera à ce que les reparations „se sassent avel toute& la solidité et „exactitude possible, et la noble Com „paquie, consent que les ouvries de la Compagnie d'Artillerie en soijent paijes „outres leur solde ordinaire, pourra, que „la Paije ve surmorte pas la moitie „ des ouvriers de l'en droit, on ils se „trouvent en garnison. Welke woorden zoo duijdelijk zijn, dat de zelve geene verdere uijtlegging nodig hebben; Edog omtrent de repara= tien der wapenen van de Jnfanterie vinde ik niets in de Capitulatie bepaald, waar uijt klaar genoeg zoude konnen gellicieert werden, dat dezelve ten las¬ ten van de Edl: Comp: zoude behooren te geschieden: het schijnt veel eer uijt den letterlijken zin daarvan te blijken dat de Edl: Compag: zig bij uijtkoop daar van heeft willen ontlasten, met ten dien Eijnde en voor de propertijt van 't volk aan ieder Capitain Cheff van een Com= pagnie Jnfanterie 45 glds en aan de Ca= ooverige piteins der drie ovrige Compagnien 35 gln 's maands toe te leggen, het welke bij aldien men de Rijkdaaler, naar luijt der Capitulatie teegen 64 sr: reekend voor 't geheele regiment eene jaarlijk se Somma van 1968¾4 Rijksdaaler zal uijtmaaken. „der Het 11e: Artic: Capitulatie zegt immedi¬ aat na de bepaaling der Maandelijke sol= dijen van de Jnfanterie Pour l'entretien et lexact Ra Commode= „ment d'armes, comme pour la propreté „journaliere la Noble Compagnie ac= „corde aux 8 Capitains Cheffs de Com„ „pagnies d'infanterie â chacun par ƒ45 ce qui fait paran f. 4320 en „ mois - - - - „ Idem du Capitaine cheff de la „ Compagnie de grenadiers ƒ55 — „ 660m „ Jdem an Capit: Cheff de la „Compagnie de Chasseurs ƒ 55. . . . . 660m „ Pour l'entretien et l'egact racom= „ modement des fasils et des „sabres, comme pour la propreté „journaliere il est accordé au „Capitaine cheff de la Compag„ „rie d'artillerie - - ƒ 55. 6600 k Somme totale ƒ 6. 300 e Het welke zoo als even gezegd is eene Jaarlijkse somma van 1968¾ Rijxelle uijt leeverd, die tot twee differente eijndens zou de moeten dienen; als namentlijk tot de hee¬ stelling of raparatie der wapenen en de da„ gelijkse propreteit van het Regiment; door „deeze propertit werd waarschijnlijk verstaan, „ Hair=poeder, Smeer en Schoewasch. Jndien men nu met eenige naauwkeurigheijd na Somma gaat 149
English
150 concerns whether it is indeed possible, by means of this stipulated annual sum, to satisfy both these objects, then one will find that for the cleanliness and the repairs of the arms of each man, little more than one Ryxdaaler annually could be disbursed, and that this sum in Europe (where the items required for this purpose are by no means as expensive as at this place) would not even be sufficient: therefore I believe, subject to respectful correction, that it will be utterly impossible for the Captains of the Wurtemberg Regiment, by means of that stipulated sum, to satisfy the aforementioned requirements; so that it is very apparently to be foreseen that if the Honorable Company, on the grounds of the letter of the Capitulation, considered itself unable to assume the repair of the arms of the Infantry for its account, and were to demand any disbursements beyond exact supervision in that regard from the Captains, very well-founded grievances and claims would arise from this: the more so because the high Contracting parties express themselves thus in the 19th Article of the Capitulation: "The Officers, non-commissioned officers, and Soldiers shall share, at the Cape of Good Hope and in the Indies, in all the advantages of the other Troops of the Company, etc. etc." Since the arms of the other troops of this garrison are repaired at the expense of the Honorable Company, it appears that the Captains of the Regiment of Wurtemberg also have a claim to the same privilege, and that one, awaiting the decision of the High Commanding Lords Majores, might provisionally assume that the intention of Their High Mightinesses was, by granting the above-mentioned modest sum, to encourage and oblige the Captains to provide properly at their own expense for the cleanliness of the men under their command, and to maintain an exact supervision over the repairs of the arms, since it is more than presumptive that the High Commanding Lords Majores, far from wishing to burden the Captains of this regiment with an intolerable load, aimed to encourage them and enable them in an advantageous manner to fulfill their duties exactly. Having detailed this questionable point somewhat, and it having appeared therefrom that a further decision of the lords and masters is required to be able to determine with certainty at whose expense these repairs ought to occur, I shall endeavor to comply with the intention of Your Honorable Severe and Honorable Worships, by proposing the manner 151 according to which I believe that, with the greatest economy, the repairs of the arms of the said Regiment could provisionally be provided for here by the Honorable East India Company. The scarcity of the necessary military buildings in this government not permitting the allocation of a suitable workshop for both the artillery and the Infantry of the Wurtemberg Regiment, I therefore believe that the small blacksmith's shop, situated behind the middle section of the New Hospital, and prior to the late war destined for the forging and fitting of the ironwork for this building under maintenance, but used from the beginning of that War to the present date for making and repairing the necessary ironwork for the department of the Artillery of this Government, could be ceded within about a month or as soon as possible to the regiment of Wurtemberg, in order to repair the arms of the Infantry therein as far as the cramped nature of the premises permits; the master gunsmith of Wurtemberg being able, if Your Honorable Severe and Honorable Worships come to approve this arrangement, to receive all the instruments and materials required for this work upon a proper receipt, co-signed by his Chief and ordered by the Colonel Commandant of the Company's troops, under whose direction the ordinary armory for the Infantry of this government stands, from the administrators themselves, or else from the Master of the said Company's Armory. And since there is no doubt regarding the defrayal of the repairs of the Artillery of Wurtemberg, I could take it upon myself, so long as there is no separate workshop available for the artillery of this Regiment, to have all the repairs that might be required thereto executed in the ordinary Artillery shops of this government, under the supervision of the officer appointed for that purpose, according to the specifications of the Captain of the Artillery Company of Wurtemberg. The craftsmen required for both these tasks could be taken from the most skilled laborers of the said regiment, and since the Honorable Company, pursuant to the cited 17th Article of the Capitulation, to the craftsmen of the artillery of Wurtemberg, above their ordinary pay being
Dutch transcription
150 gaat, of het wel mogelijk zij, door middeldee= ter bepaalde Jaarlijkse Somma, aan deeze beijde objecten te voldoen, zoo zal men bevinden, dat voor de properteit en de reparatien der wapenen van ieder man, wijnig meer dan een Ryxdaaler Jaarlijks zoude konnen gedebourseert werden, en dat deeze somma in Europa /:daar de zaaken hier toe vereijscht op verre na zoo duur niet zijn als te dee= ter plaatse :/ zelfs niet toerijkende zoude weezen: dier halven vermeene, onder eerbiedige correctie, dat het den Capi= teinen van 't Wurtembergse Regiment volstrekt onmogelijk zal zijn, door mid= del dier bepaalde somma, aan meer gem: eijnders te voldoen; zoo dat het zeer apparentelijk te voorzien is, dat bij aldien de Edl: Compagnie uijt hoofde van den letter der Capitulatie begreep„ de reparatie der wapenen van de Jn= fauterie, niet voor haare reekening te kunnen neemen, en eenige debources boven de exacte toesigt daar omtrent van de Capiteinen kwam te vergen, hier uijt zeer gefundeerde doleantien en reclamens zouden ontstaan: te meer dewijle de koo„ ge Contractanten zig in het 19e Artic: der Capitulatie aldus uijtdrukken „ Les Officiers, bas officiers et Soldats „participeront, au Cap de Bonne Espe= rance et aux Indes de tous les avan= „tages des autres Troupes de la Com= te pagnie &a. &a. Daar nu de wapenen der oorige troupes van dit garnisoen, op kosten der Ede. Com¬ pagnie gerepareerd werden, zoo schijnt het, dat de Heeren Capiteins van 't Re¬ giment van Wurtenberg, op 't zelve voor¬ regt meede aanspraak hebben, en dat men onder inwagting der decisie van de Hoog gebiedende Heeren Majores provisioneel zoude mogen veronderstellen, dat de intentie van Hoogst dezelve geweest is, door, 't toeleggen der boven gemelde Mo¬ digue Somma, de Heeren Capiteinen aan te moedigen, en te verpligten, om op hunne eggene kosten in de propertijt van der= zelver onderhebbende Manschappen behoor„ lijk te voorzien, en over de reparatien der wapenen een exact toezigt te hou¬ den, dewijle het weer dan presumptief is, dat de hoog gebiedende Heeren Majo= res, wel verre van de Capiteins van dit regiment, met eenen ondragelijken last te willen beswaaren, gebutteert, heb= ben, hen op eene avontageuse wijze tot het exact naarkoomen van hunne pligten te animeeren, en in staat te stellen. Dit questieuse point eenigsints gedetail„ leerd hebbende, en daar uijt gebleeken zijnde, dat er eene nadere decisie van Heeren en meesteren vereijscht werd, om met zee= kerheijd te konnen bepaalen, ten wiens kosten deeze reparatien behooren te geschieden, zoo zal ik trachten aan de Intentie van Uwel Edele gestr: en Edle Agtbaare te voldoen, met de wijze voor Daar te e 151 te stellen volgens welke ik vermeen, dat met de meeste Aconomie in de reparatien der wapenen van 't gem: Regiment door de Edl. Oost Indische Compagnie provisioneel alhier zoude kunnen wer= den voorzien De schaarsheijd der nodige militaire gebouwen in dit gouvernement niet toelatende eene bequaame werkplaats zoo voor de artillerie als Jnfantetie van 't wartenbergse Regiment te kun¬ ren aanwijzen, zoo vermeene dat het kleine Smits winkeltje, staande ag= ter de middel partij van 't Nieuwe Hospi= taal, en voor den laatsten oorlog tot het smeeden en approprieeren der ijzerwerken, tot dit onderhouden zijnde gebouw gedestineert, Edog zeedert 't begin van dien Oorlog tot dato deezes ge bruijkt, tot het maaken en repareeren van 't noodige IJzerwerk voor den omslag der Artillerie van dit Gouvernement Circa binnen een maand of soo las mogelijk aan het regiment van Wär= tenberg zoude konnen gecedeert werden, ten eijnde daar inne voor zoo verre de bekrompenheijd van 't Locale zulx toelaat, de wapenen der Jnfou= terie te repareeren konnende den ge= weer makers Baas van Wartenberg, bij aldien uwel Edele Gestrenge en Edl agt= baare deeze schikking koomen te ap¬ probeeren, alle de tot dit welk vereijscht werdende Instrumenten en Materi¬ alen op behoorlijk recipis, door zij= nen Cheff meede onderteekend en geordimeert door den Heer Colonel Commandant van 's Compag:s troupers onder wiens directie de ordinaire war pen kamer voor de Jnfanterie van dit gouvernement staat, bij de Heeren administrateurs zelve, dan wel bij den Baas van gem: Compagnies Wapen ka¬ mer ontfangen. En vermits er geen twijfel omtrent het bekostigen der reparatien van de Ar= tillerie van Wurtenberg plaats vind, zoo zoude ik mij konnen Chargeeren, om zoo lange er geene bijzondere werkplaats, voor de artillerie van dit Regiment voorhan„ den is, alle de reparatien, die daar aan mogten vereijscht werden in de ordinaire Artillerie winkels van dit gouvernement, onder 't opzigt van den daar toe gestelden officier, naar opga„ ve van den Capitei nader Compagnie Artillerie van Wartenberg te doen execu„ teeren. De Ambagtslieden tot dit een en ander vereijscht, zouden uijt de bekwaamste l arbeijders van gem: regiment kunnen werden genoomen, en vermits de Edl: Compagnie, ingevolge het aangehaalde 17=' Articul der Capitulatie aan de ambagts lieden der artillerie van wartenberg boven hunne ordinaire werdende Soldijen 8
English
152 wages, permits a payment equal to half of the income of the local workers of the place where the regiment is garrisoned, the same payment could, pending their high approval, be allocated to the workers for the repairs of the infantry's weapons, on the express condition that all incurred expenses, in the unexpected event that the Honorable Company should disapprove thereof, shall be refunded to it by the Regiment of Wartenberg. The undersigned believes, without respectful correction, that these arrangements provisionally would be the most convenient and least expensive for the Honorable Company, and accordingly to have complied hereby with the contents of your Right Honorable and Venerable most respected Resolution of the 5th of this month. Wherewith I have the honor to call myself with the utmost respect (underneath was written:) Right Honorable and Venerable Sirs: Your Right Honorable and Venerable Honors' most obedient and humble servant (was signed:) P. H. Gilguin (in the margin:) Cape of Good Hope, 23 June 1788. Agrees Goetz Clercq [illegible] Copy To the Right Honorable Sir Cornelis Jacob van de Graaff, Governor of the Cape of Good Hope and the dependencies thereof, etc., etc., etc., together with the Honorable Council of Policy here. Right Honorable Sir, Honorable Gentlemen! In dutiful compliance with your Right Honorable and Venerable esteemed decision of 24 June last regarding that which was presented to Their Right Honorable High Mightinesses, the Superior Gentlemen, in the petition by Hendrik Hermanus Bos, who absconded from here, and the reasons alleged therein N. 12 154 155 reasons that prompted the said Bos to leave this place and flee to the fatherland: the Court of Justice has the honor to state that when in the year 1780, complaints were brought to the Landdrost of the Swellendam district, the late Daniel Rijneveld, by several slaves belonging to the farmer named Anthony Kalteijer, falling under that district, against him, their master, concerning the great ill-treatment inflicted upon them by him from time to time, with the request that they might be released from the hands of that man, the said Landdrost allowed those mistreated slaves to remain at the Landdrost’s residency at liberty and summoned their master to appear before him in order to speak with him about those complaints. That the said Kalteijer, having arrived at the residency, upon seeing that the slaves had not been put in the jail but, in order not to remain idle, had performed various tasks with the people of the Landdrost, that man, who is of a difficult temperament, seemed somewhat offended by this, although this was done to spare costs and not to torment those mistreated slaves further by confining them. That the aforementioned Kalteijer, having subsequently traveled toward the Cape, allegedly spoke about that matter, according to the claims of the said Hendrik Hermanus Bos, with him and asked him for advice; such that the said Bos, when he was present outside the council chamber on Thursday, 14 September 1780, during the meeting, in the hearing of several persons present there, speaking to the burgher Jeremias Auret, who is a relative of the aforementioned Landdrost, regarding the affair of Kalteijer, substantially asked him what he would do in such a case if he were Landdrost, to which the said Auret had substantially answered: I would perhaps do just the same,
Dutch transcription
152 soldijen, toestaat eene betaaling, gelijk aan de helft van het inkoomen der ooste arbeijders van de plaats, alwaar het regiment garnisoen houd, zoo zou„ de onder inwagting van Hoogst der zelver goedkeuring, dezelfde betaaling aan de Arbeijders tot de reparatien der wapenen van de Jnfanterie kon„ nen werden toegelegt, met expresse Conditie, dat alle hier op loopende on¬ kosten ingevalle de Ed. Compagnie zulks teegen vermoeden mogte koo¬ men te inprobeeren, door 't Regiment van wartenberg aan haar zullen werden gerestitueerd De Ondergeschreeve vermeent sonder eerbiedige Correctie:/ dat deeze schik kingen provisioneel de gevoeglijkste en minst kostbaarste voor de Ed Compagnie zouden weeten en dien vol gens hier meede aan den inhoud va u wel Edele gestr en Ed: Agtb: zeer gere pecteerde Resolutie van den 5e: deezer te hebben voldaan Waar meede de Eer hebbe mij met verschuldigst respect te noemen (onderstond:) Wel Edel Gestrenge Heer en Edele agtbaare Heeren: U wel Edele gestrengens, en Edel agtbaar heedens zeer gehoorz. & onderdaa¬ rige dieraar /:was geteekend:/ P: H. Gilguin /:in margine/ Cabo de goede Hoop den 23. Juny 1788. Accordeert Goetz Clercq hel: ho 8 8 al de 855 N 2 e g rowe „ he Hgdm Uyt den g „5 3 gol 7 9 deee N 5 2 Vert R 8 Awil Ed ee f 8 D d 8 d 8 No 1788 5 489 6 1 2 5 de 9 d 0 6 v5 8 958 8 A 8 8 9 JMoo 3 F 8 6 98 rd d 5 6 d 1 8 ƒ 6 ƒ 8 1 8 ƒ 3 E 4 4 .2 8 ƒ t d 1 x 8 de 40 3 g ged den Ur 0 ƒ 8 18 A 5 beet 6 e 8 d 5 3 e ƒ 8 6 bel 1931 degh 8 O 6 8„ 8 E 8 de 10 2 3 ende o 1 2 1 d 5 5 3 8 5 8 3 9 d 2 3 8 3 d 5 N 73 d 10 p e 5 9: 9 SS 9 83 - J178 ƒ o 2 8 d 6 5 5 8 8 Wdet van dage 1788 Rilaas bij ƒ 9 - g ƒ 1 ƒ vertoeven 513 S 8 82 9 9 8 8 9 & 4 8 8 1 v 8 85 1 2 E p d 1hr v 3 71 ver 5 E „ 3. 5 9 ƒ x 1 9 98 0 16 5 8 258 94 1 1 5 58 2 5 F D 8 e 2 sver 3 8 3 9 5 3 g 1 9 2 3 ƒ 1 6 3 de d 15 e ƒ 6 9 5 83 6 „- 9 8 5 1 F 1119 d g I No. 70 pr 98 P ƒ de 8 3 paH 3 60 6 Tir 8 d get 8 : 8 ƒ ƒ 6 5 ƒ ƒ 8 6 6 x - 2 Aom 8 8 5 1 ƒ x ƒ 8 3 5 16 8 end 9 St B „ No 25„ 5„ 9 d e g g 2 6 ƒ ƒ 55 ƒ P 1 4 1 ƒ e 5 3 83 e 4 F Ge 6 7459 10 5 ƒ 8 8 O g d 8 8 d VV D D 3 8 e a on e 7 N4 ake E 4 2 3 1 trocke ƒ win vn „ 25 M W W bet sal „ 2 In 648 8 8 2 e d e ƒ ƒ 78 g g E V:VV v 368 8 9 p s. 1 8 N 151 d 7 oge 3 8 2 d 9 ende S 15 ƒ /3 S 8 8 48 2 ƒ v 22 4 d dje d 9 te ƒo 5 8 3 9 an S ƒ e 1 7 S L 5 8 aant gehaal ƒ 8 9 Jade 9 d 8 & 8 1 8 11 B3 5 5 x & av: 18 5 d 8 9 „ 8 E 18 „ 6 8 ƒ 6 vn ƒ Jnt 4 S. 1 _o s d ƒ 8 „ d 1 No 1 nd ƒ 1 Hend v 8 8 3 No 8 8 8 6 9 33 5 e 4e 1 8 a No. 58 2 N 8 3 5n 4 d d ƒ 8 E 1 d 9 8 2 5 3 8 v 4 3 8 107 8 4 vre 5 80 2 ƒ 1 8S 8 8 4 5 x ƒ 8 5 3 en 8 de 11 d 8 water g d L A 661 hmbe 9s2 9 6 48 8 133 N 9 9 8 5 vd 413 toe 4 ƒ 5 3 — evel 6 ge 5 8 q & f ƒ : 9 e ƒ ge 1 1 ƒ 8 10 1 8 91 1 4 1 J:J ƒ JV 83 8 43 v 9/ e 8 3 d 5 8 9 3 e 5 — 3 „ 2 2 8 8 3 24 5 1 5 8 g Copia Aan den Wel Edelen Testrengen Heere Cornelis Jacob van de Graay gouverneur van Cabo de goede Hoop en den resforte van dien &=a 4=o &„o benevens den E Achtb: Politicquen rade alhier. Wel Edele Gestrenge Heer E. E. Achtb: Heeren! Omme plichtschuldig te voldoen, aan uwer WelEdele Gestrenge en E: E: Achtb=r geEerd besluit van den 24. Iunij Iongstl„ nopens het door haar WelEdele Hoog Achtb=r de Heeren Supperiores, op het door den van hier g'aufugeerden Hendrik Hermanus Bos, aan Haar welEdele Hoog Achtbr= gepraesenteerd request, en daarbij voorgewende reedenen N. 12 154 rent 155 reedenen, dewelke gemelde Bos gepermoveerd hebben, om deese Plaats te verlaten, en na het vaderland te vlugten: so heeftt den Raad van Justitie de Eer te zeggen; dat wanneer in den Iaare 1780. , by den Lande drost des district Swellendam, wijlen Daniel Rijneveld, door eenige slaven van den onder dat District sorteerenden Landbouwer in Name Anthony Kalteijer, over denselven hunnen lijfheer klagten in gebracht waaren, over de groote mishan„ „delingen die deselve van tijd tot tijd door denselven aangedaan wierden, met versoek dat zij uit de handen van dien man mogen ten werden verlost, gem:e Landdrost die mishandelde slaven op de Land=Drostdij op vrije voeten had laaten verblijven en hunnen lijfheer bij hem doen ontbieden ten einde over die klagten met denselve te spreeken. — Dat gem: Kaldijer ter Drosdej gekomen zijnde, op het zien dat de slaven niet in de Tronk waaren geset maar om niet leedig te loopen, het een en ander met het volk van hem landdrost gedaan hadden, dien man, die van een laastig rumeur is, daarover enigsints gebelgd gesscheenen had, ofschoon het zelve was gedaan tot menagement van Casten; en om die mishandelde slaven, door het vastzetten niet nog meer te quellen. dat voorsz kaldeijer voorts Caabwaards gekomen zijnde, over die zaak, volgens het voorgeeven van gemelde Hendrik Hermanus Bos, met denselven gesprooken en hem om raad gevraagd hebben zal; Invoegen gem: Bos, wanneer zig op Donderdag den 14 Sep: 1780. , geduurende de vergadering voor den raadzaal had bevonden, ten aanhoren van verschei„ „de daar zijnde personen, aan den Burger Jeremias Auret, die een nabestaande van voorm Landdrost is, spreekende over de affaire van Kaldeijer, aan denselven substan„ „tieelijk had gevraagd; wat hij zo hij Land„ „drost was, in zo een geval doen zoude gem Auret daarop in substantie had geant „woord: Ik zoude misschien netzo doen, om als
English
at which time the often-mentioned Bos had replied: Then you, son of a, God damn me, would be just as much of a scoundrel as the Landdrost is. Upon which statement the mentioned Auret having reacted: do you say that in order to repeat it to him, denoting thereby the Landdrost? The often-mentioned Bos having frequently answered thereto: just tell it to him, for my principal Kaldeijer has already told him that as well; which last statement by the mentioned Bos was completely devoid of all truth. That the aforementioned Landdrost Rijneveld, all the foregoing having come to his ears and finding himself thereby greatly injured in his office and quality, therefore addressed himself to us by petition and, appending legally sufficient evidence, requested vindication; which matter was then placed by us into the hands of the then Independent Fiscal, Mr Willem Cornelis Boers, in order to act and proceed therein as he should deem proper. That the mentioned Mr Boers, having caused the aforementioned Bos to be summoned before our court; in order to hear such demand and conclusion as the Officer Plaintiff should come to make and take upon and against him, to answer thereto, and further to proceed as according to law; the defendant, on the appointed day, was granted a copy within a term of four weeks to serve as an answer. That the mentioned Bos having done so and that matter having thus been completed within the term after renunciation of the parties, was adjudicated by us and the mentioned Bos was sentenced, after prior tolling of the bells in the full court with open doors in public, to beg God and Justice for forgiveness, together with a fine of fifty silver ducatoons for the benefit of the Diaconate of this Place, and to pay the incurred legal costs. That the aforementioned Bos having appealed from that judgment on 2 April 1782 to the Honorable and Respected Council of Justice of the Castle of Batavia, the case documents, duly attested, were sent that same month with one of the Honorable Company's ships and among its papers to Batavia to the aforementioned Council; but whereas the mentioned Bos, who was obliged pursuant to the highly respected order of the Lords Superiors of 15 July 1718 to show proof within the time of one year that he had prosecuted his appeal in Batavia, failed to do so, and brought forth in his excuse nothing but some futile pretexts which however, since two years had already elapsed by then, could effect nothing, the then Fiscal pro tempore, Mr Jan Jacob Serrurier, having caused the mentioned Bos to be summoned to show proof regarding the prosecution of that appeal or otherwise to hear a motion for default, the frequently mentioned appeal was, in default thereof, declared deserted. That the mentioned Fiscal pro tempore having thereupon caused the mentioned Bos to be summoned for 22 April 1784 to comply with the sentence passed here in the year 1782, the mentioned Bos feigned illness and thus did not appear, yet promised to appear on the following court day to comply with the judgment, without however appearing upon the new summons issued for 6 May, but made himself a fugitive, so that at the request of the mentioned Fiscal pro tempore he was summoned by edict to superabundance, and owing to non-appearance, was subsequently condemned by published sentence and thereby banished forever from this government, on penalty that if he should at any time fall into the hands of Justice, he will then be punished according to his deserts. That the wife of the mentioned Bos, named Maria Magdalena Rode, after the flight of her mentioned husband, being constantly harassed by his creditors to recover their arrears from her, she therefore finding that more debts presented themselves than she was able to pay, addressed herself to the Council of Justice by petition and requested that the Council would legally accept her estate as being insolvent, to sell and settle it ad opus jus habentium; which having been done, after satisfaction of the preferred debts, the concurrent creditors received no more than 17½ percent; the parents of that wife having furthermore taken her and her children in with them. That the frequently mentioned wife of the aforementioned Bos, a considerable time having now passed, has again addressed herself to the Council of Justice, requesting to be divorced from her mentioned husband, and this for reasons that she was informed with certainty of the bad and dissolute way of life of her husband in the Fatherland; as also that he, although well knowing that she had nothing, had yet repeatedly drawn bills of exchange upon her and had brought her many troubles by this; which request however, because she could not prove that assertion, was denied to her. And thinking hereby to have fulfilled the respected intention of Your Honorable Sir and Honorable Respected Sirs, the Council of Justice takes the liberty to remain in all respect, Right Honorable Sir and Honorable Respected Sirs, Your Right Honorable Sir and Honorable Respected Sirs' most humble servants was signed: S: A: Rhenius, I: C: Ronnenkamp, Iohs Smuts, C: G: Maasdorp, E: Mappen, G: H: Meijer, R: I: V: D: Riet, I: E: Gie and H: I: DeWet. In the margin: Cape of Good Hope, 9 August 1788. Agrees: Goetz, First Clerk.
Dutch transcription
156 als wanneer meerm: Bos had Eervat: Dan zoude Gij S: v: God verdoem mij net zo een Luijsebos weesen als den Landdrost ook is: op welk zeggen gem: Auret geregereert hebbende segt gij dat om 't hem denoteerende dana „teande daarmeede den Landdrost, weder te zeggen? dikwils gem: Bos daarop geantwoord Ead: segt het hem maar, wat dat heeft mijn principaal Kaldeijer hem ook al gesegt: dog welk laatste gesegde, door gerepten Bos, beseijden alle waarheid was. Dat voorsz Land drost Rijneveld alle het vorenstaande ter voren gekomen zijnde, denselven zig daardoor in zijn officie en qualiteit zeer g'Jnjureerd vindende, hem dierharven p=m requast aan ons g'addresseerd, en onder bijvoeging van den rechten genoeg doende bewijzen, maintien versogt heeft; zijnde die zaak als doen, door ons gesteld in handen van den Toenmalegen Heere Jndependent Fiscaal M:r Willem Cornelis Boers, ten einde daarin te doen en handelen, als zoude vinden te behooren. — dat gem Bos sulx gedaan en die zaak dus bij termijn voldongen zijnde na renuntiatie van Parthijen, door ons bevon„ nist en gem: Bas gecondemneert geworden is, omme na voorgaande klocken geklep in de volle vierschaar, met opene deuren in het publicq, God en de Iustitie, om verguffenis te smeeken, mitsgaders in eene Boete van vijftig silvere ducatonnen, ten behoeve der Diaconij deeser Plaatse, en in de gevallene proces Costen. — Dat voorsz: Bos van dat geweijs, 8 en „de sub 2 April 1782 aan den E: Achtbr=e Rade van Iustitie des Casteels Batavia geappeleerd hebbende, de proces stukken, Dat gem: Heere Boers, voorsz Bos voor onze regtbank hebbende laaten dagvaarden; ten fine te aanhoren zodanige Eijnt en Conclusie als den r: O: Eijss=r, op ende Iegens hem zoude komen te doen en neemen, daarop te antwoorden en voorts te procedeeren als na regten; aan den gedaagden, ten dage dienende is verleend vier Copia in termijn van de weeken om te dienen van antwoord. Dat behoorlijk ten 27 157 behoorlijk g'Evangeliseert, nog dien selven maand, met een van 's E Comp=s scheepen en onder derselver papieren, na Batavia aan welgem: Rade gesonden zijn; dan nademaal gen: Bos, die verpligt was, inge= „volge de zeer g'Eerde ordre der Heeren Supperioren van den 15. e Iulij 1718. binnen den tijd van een Iaar, bewijs te toonen, dat hij zijn appel op Batavia gepro„ „sequeert had, daarvan ingebreeken bleef, en ter zijner verontschuldiging niets dan eenige futiele uitvlugten voortbragt die egter, vermits toen reeds twee Jaren verlopen waren, niets opereeren honderd, heeft den toenmaals pro Interino Fiscaal M„r Jan Jacob Serrurier, gemelde Bos latende dagvaarden, om wegens de prose„ „cutie van dat appel, bewijs te toonen; of andersints te hooren versoeken verstek, is bij gebreeke vandien, het meermelde appel Verklaard desert Dat gem: Pro jnterem Fiscaal, gerepten bos daarop tegens den 22. April 1784. hebbende laaten Citeeren, om aan Dat de Huijsvrouw van Gem: Bos in naame Maria Magdalena Rode, na de aufrigie van haaren gem: Man, door zijne Crediteuren gestadig lastig gevallen werdende, om hun agterweesen, van haar te bekomen, zij dierhalven ondervindende, dat er het in Anno 1782. alhier gevelde voonis te voldoen, heeft gend Bos geveinsd ziek te zijn, en is dus niet verscheenen, egter beloofd den volgenden regtdag te zullen Compareeren, aan het geweijsde te voldoen, sonder dat egter, op de tegens den 6 maij, gedane nieuwe dagvaarding verscheenen is, maar hem fugitief gesteld heeft, Invoegen denselven ten versoeke van gem: pro Interim Fiscaal bij mandamenten van Ediete tot super abundante toe, is ingedaagd, en vermits non Comparitie, vervolgens bij gepubliceerde sententie gecondemneerd, en daarbij ten eeuwigen dage uit dit gouvernement gebonren, op pene, dat zo te eeniger tijd in handen van Justitie mogt komen te geraaken als dan nu verdiensten te zullen werden gestreed. het men A van 158 meer schulden zig op deeden, als zij in staat was te betalen, dierhalven haar aan den reede van Justitie p:r request heeft g'addresseerd en versogt dat den Raad haaren Boedel als insolvent zijnde, gerechtelijk wilde aanvaarden, ad opus sus habentium verkopen en redderen; 't gunt gedaan zijnde hebben na voldoening der praeferente schuldn de Concurrente Crediteuren, niet meer als 17½ percento bekomen; hebbende de ouders dier Huijsvrouw, voorts haar en haare kinderen na hun genomen Dat meerm: Huijsvrouw van voorn: ƒPvs, na nu eenen geruijmen tijd voorleeden haar weder aan den raad van Iustitie is komen te addresseeren, versoekende van gem: haaren man te mogen werden gescheijden, ende zulx om reedenen, dat zij in het zeekere onderregt was, van de slegte en Lupurieuse Levenswijze Iarel mans int Vaderland; als meede dat denselven, schoon wel wist, dat zij niets had, nog een en andermaal wissels op haar getrokken WelEdele Gestrenge Heer en E. E. Achtbare Heeren, /lager:) Uwer Wel Edele gestr: en EE. Achtbr=r zeer Ootmoedige Dienaren /:was geteekend:/ S: A: Rhenius, I: C: Ronnenkamp, Ioh=s Smuts, C: G: Maasdorp, E: Mappen G: H: Meijer RR: I: V: D: Riet, I: E: Gie en H: I: DeWet. — /in Marigine:) Cabo de goede Hood den 9 Aug: 1788. Accordeert— En hiermeede vermeynende aan de geEerde Intentie Uwer welEdele Gestrenge en EE: Achtbr=e te hebben voldaan, neemt den Raad van Iustitie de Vrijheid in alle Eerbied te blijven /. onderstond:/ had, en haar deesen veele moeijelijkheeden braeht; dog welk versoek, dewijl zij dat zeegen niet bewyzen konde aan haar ontzegt geworden is Goets had Eg Clercq. oost van Zoodan